維Duy 摩Ma 經Kinh 略Lược 疏Sớ 垂Thùy 裕 記Ký
Quyển 6
宋Tống 智Trí 圓Viên 述Thuật

維Duy 摩Ma 經Kinh 略Lược 疏Sớ/sơ 垂Thùy 裕# 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục

錢tiền 唐đường 沙Sa 門Môn 釋thích 智trí 圓viên 述thuật

二nhị 明minh 食thực 用dụng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 以dĩ 一nhất 食thực 施thí 一nhất 切thiết 。 等đẳng 者giả 義nghĩa 雖tuy 通thông 因nhân 。 此thử 約ước 果quả 人nhân 能năng 用dụng 食thực 者giả 以dĩ 訶ha 迦Ca 葉Diếp 。 無vô 此thử 能năng 故cố 引dẫn 勝thắng 積tích 以dĩ 為vi 誠thành 例lệ 。 若nhược 論luận 其kỳ 意ý 雖tuy 在tại 果quả 用dụng 果quả 必tất 由do 因nhân 。 驗nghiệm 知tri 。 迦Ca 葉Diếp 初sơ 行hành 亦diệc 偏thiên 。 因nhân 果quả 俱câu 失thất 。 是thị 故cố 招chiêu 訶ha 。 依y 不bất 思tư 議nghị 至chí 雙song 游du 二nhị 諦đế 者giả 由do 得đắc 中trung 。 故cố 故cố 能năng 雙song 照chiếu 。 世thế 及cập 出xuất 世thế 。 世thế 即tức 穢uế 土thổ/độ 人nhân 間gian 之chi 食thực 。 以dĩ 為vi 施thí 也dã 。 出xuất 世thế 即tức 指chỉ 界giới 外ngoại 諸chư 塵trần 。 如như 香hương 積tích 之chi 例lệ 。 即tức 中trung 道đạo 也dã 。 二nhị 疊điệp 釋thích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 食thực 體thể 三tam 。 初sơ 約ước 理lý 。 二nhị 約ước 事sự 。 問vấn 前tiền 示thị 食thực 體thể 事sự 前tiền 理lý 後hậu 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 前tiền 釋thích 體thể 中trung 分phân 之chi 為vi 二nhị 。 初sơ 事sự 二nhị 理lý 。 今kim 謂vị 即tức 前tiền 疏sớ/sơ 文văn 約ước 事sự 理lý 邪tà 正chánh 釋thích 也dã 。 對đối 今kim 經kinh 文văn 先tiên 理lý 後hậu 事sự 立lập 妨phương 。 三tam 總tổng 釋thích 事sự 理lý 。 二nhị 釋thích 食thực 用dụng 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 上thượng 食thực 因nhân 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 圓viên 門môn 之chi 人nhân 發phát 心tâm 。 觀quán 食thực 若nhược 受thọ 若nhược 施thí 。 法Pháp 界Giới 平bình 等đẳng 。 方phương 乃nãi 堪kham 為vi 一nhất 切thiết 因nhân 食thực 。 故cố 云vân 無vô 上thượng 。 此thử 即tức 正chánh 當đương 以dĩ 圓viên 訶ha 小tiểu 而nhi 訶ha 迦Ca 葉Diếp 。 故cố 凡phàm 施thí 受thọ 因nhân 獲hoạch 大đại 益ích 則tắc 彼bỉ 此thử 俱câu 損tổn 益ích 者giả 謂vị 往vãng 貧bần 則tắc 彼bỉ 此thử 俱câu 益ích 。 往vãng 富phú 則tắc 彼bỉ 此thử 俱câu 損tổn 。 彼bỉ 心tâm 既ký 輕khinh 。 此thử 又hựu 廢phế 業nghiệp 。 故cố 俱câu 損tổn 也dã 。 不bất 為vi 損tổn 之chi 復phục 損tổn 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 易dị 損tổn 卦# 云vân 。 損tổn 之chi 又hựu 損tổn 之chi 。 以dĩ 至chí 於ư 無vô 損tổn 。 今kim 引dẫn 意ý 者giả 不bất 取thủ 無vô 損tổn 。 但đãn 暫tạm 借tá 於ư 又hựu 損tổn 之chi 言ngôn 。 損tổn 於ư 煩phiền 惱não 已dĩ 得đắc 有hữu 餘dư 。 復phục 損tổn 生sanh 死tử 入nhập 於ư 無vô 餘dư 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 然nhiên 。 故cố 不bất 為vi 例lệ 。 四tứ 結kết 勸khuyến 。 不bất 了liễu 義nghĩa 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 準chuẩn 此thử 意ý 者giả 若nhược 以dĩ 一nhất 代đại 五ngũ 時thời 相tương 望vọng 唯duy 有hữu 法pháp 華hoa 得đắc 名danh 為vi 了liễu 。 故cố 許hứa 聲Thanh 聞Văn 得đắc 是thị 漸tiệm 也dã 。 若nhược 當đương 部bộ 論luận 諸chư 大Đại 乘Thừa 人nhân 皆giai 有hữu 了liễu 分phần/phân 。 但đãn 有hữu 兼kiêm 帶đái 。 三tam 揖ấp 敬kính 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 經Kinh 云vân 斯tư 有hữu 家gia 名danh 。 者giả 斯tư 此thử 也dã 。 云vân 在tại 家gia 士sĩ 也dã 。 經Kinh 云vân 我ngã 從tùng 是thị 來lai 。 等đẳng 者giả 恥sỉ 小tiểu 也dã 。 故cố 知tri 。 彼bỉ 時thời 雖tuy 慕mộ 而nhi 不bất 能năng 取thủ 。 此thử 時thời 雖tuy 恥sỉ 。 而nhi 不bất 能năng 捨xả 。 故cố 但đãn 冥minh 資tư 而nhi 無vô 顯hiển 益ích 。 直trực 用dụng 彈đàn 訶ha 亦diệc 得đắc 顯hiển 名danh 。 望vọng 彈đàn 斥xích 意ý 故cố 云vân 密mật 耳nhĩ 。 四tứ 結kết 成thành 不bất 堪kham 。 四tứ 命mạng 須Tu 菩Bồ 提Đề 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 敘tự 意ý 。 二nhị 須tu 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 命mạng 問vấn 疾tật 。 見kiến 空không 得đắc 道Đạo 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 即tức 是thị 空không 解giải 脫thoát 門môn 。 以dĩ 依y 於ư 空không 門môn 。 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 二nhị 辭từ 不bất 堪kham 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 正chánh 辭từ 不bất 堪kham 。 二nhị 述thuật 不bất 堪kham 之chi 由do 。 莫mạc 敢cảm 闚khuy 其kỳ 門môn 者giả 闚khuy 去khứ 隨tùy 反phản 小tiểu 視thị 也dã 。 文văn 中trung 作tác 視thị 者giả 誤ngộ 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 莫mạc 敢cảm 闚khuy 其kỳ 門môn 也dã 者giả 然nhiên 十thập 德đức 五ngũ 百bách 四tứ 大đại 八bát 千thiên 豈khởi 皆giai 不bất 曾tằng 造tạo 其kỳ 舍xá 耶da 。 欲dục 顯hiển 善thiện 吉cát 恃thị 空không 之chi 謂vị 傷thương 甚thậm 說thuyết 耳nhĩ 。 其kỳ 存tồn 有hữu 者giả 等đẳng 者giả 此thử 述thuật 善thiện 吉cát 乃nãi 謂vị 一nhất 切thiết 小Tiểu 乘Thừa 之chi 人nhân 。 及cập 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 悉tất 皆giai 以dĩ 為vi 。 存tồn 有hữu 之chi 人nhân 則tắc 謂vị 一nhất 切thiết 。 無vô 近cận 其kỳ 門môn 。 我ngã 既ký 解giải 空không 。 徑kính 造tạo 何hà 懼cụ 。 三Tam 明Minh 不bất 堪kham 之chi 事sự 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 五ngũ 。 初sơ 取thủ 鉢bát 盛thịnh 飯phạn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 表biểu 理lý 者giả 者giả 表biểu 義nghĩa 眾chúng 多đa 。 且thả 出xuất 一nhất 轍triệt 為vi 訶ha 之chi 式thức 。 以dĩ 妙diệu 有hữu 飯phạn 點điểm 但đãn 空không 鉢bát 。 示thị 令linh 知tri 空không 即tức 不bất 空không 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 其kỳ 時thời 已dĩ 是thị 求cầu 於ư 不bất 空không 得đắc 不bất 空không 耶da 。 答đáp 此thử 即tức 求cầu 也dã 。 此thử 即tức 得đắc 也dã 。 何hà 者giả 心tâm 相tương 體thể 信tín 。 入nhập 出xuất 無vô 難nan 。 因nhân 聞văn 大đại 教giáo 即tức 當đương 其kỳ 機cơ 亦diệc 名danh 冥minh 求cầu 。 亦diệc 名danh 冥minh 得đắc 。 然nhiên 其kỳ 冥minh 益ích 表biểu 尚thượng 存tồn 空không 。 是thị 故cố 於ư 舍xá 心tâm 仍nhưng 住trụ 小tiểu 。 二nhị 正chánh 述thuật 彈đàn 訶ha 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 懸huyền 示thị 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 定định 教giáo 。 二nhị 所sở 以dĩ 下hạ 懸huyền 敘tự 義nghĩa 肯khẳng 。 愜# 同đồng 魔ma 外ngoại 者giả 愜# 伏phục 也dã 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 然nhiên 善thiện 吉cát 迦Ca 葉Diếp 皆giai 因nhân 乞khất 食thực 不bất 稱xưng 上thượng 田điền 。 約ước 所sở 訶ha 邊biên 二nhị 人nhân 各các 異dị 各các 有hữu 所sở 歸quy 。 但đãn 迦Ca 葉Diếp 從tùng 貧bần 其kỳ 心tâm 猶do 下hạ 。 善thiện 吉cát 自tự 恃thị 空không 解giải 勝thắng 他tha 。 況huống 復phục 以dĩ 身thân 直trực 造tạo 其kỳ 舍xá 。 狀trạng 當đương 于vu 忤ngỗ 不bất 護hộ 人nhân 心tâm 。 須tu 以dĩ 隨tùy 宜nghi 悲bi 敬kính 兩lưỡng 屈khuất 文văn 此thử 二nhị 人nhân 其kỳ 事sự 雖tuy 別biệt 於ư 理lý 大đại 同đồng 。 何hà 者giả 若nhược 堪kham 為vi 敬kính 田điền 。 乃nãi 可khả 取thủ 食thực 。 此thử 同đồng 迦Ca 葉Diếp 道đạo 滅diệt 心tâm 非phi 自tự 謂vị 真chân 田điền 而nhi 生sanh 謬mậu 解giải 。 其kỳ 心tâm 既ký 僻tích 入nhập 聚tụ 。 必tất 非phi 於ư 食thực 等đẳng 者giả 。 同đồng 於ư 迦Ca 葉Diếp 無vô 正chánh 食thực 法pháp 。 挫tỏa 同đồng 悲bi 田điền 。 亦diệc 是thị 訶ha 其kỳ 唯duy 有hữu 苦khổ 集tập 。 菩Bồ 薩Tát 常thường 於ư 五ngũ 道đạo 現hiện 身thân 。 聞văn 同đồng 悲bi 田điền 情tình 猶do 未vị 愜# 。 如như 與dữ 外ngoại 道đạo 天thiên 魔ma 。 同đồng 流lưu 而nhi 欲dục 自tự 謂vị 無vô 上thượng 乞khất 士sĩ 。 乞khất 士sĩ 須tu 是thị 眾chúng 生sanh 福phước 田điền 。 一nhất 事sự 不bất 閑nhàn 。 福phước 田điền 何hà 在tại 。 本bổn 不bất 了liễu 悲bi 敬kính 平bình 等đẳng 理lý 性tánh 。 聞văn 茲tư 抑ức 挫tỏa 置trí 鉢bát 忙mang 然nhiên 。 復phục 同đồng 迦Ca 葉Diếp 被bị 斥xích 自tự 鄙bỉ 。 二nhị 取thủ 二nhị 捨xả 有hữu 失thất 義nghĩa 同đồng 。 彼bỉ 此thử 咸hàm 招chiêu 四Tứ 諦Đế 之chi 屈khuất 。 故cố 與dữ 迦Ca 葉Diếp 大đại 旨chỉ 略lược 同đồng 。 餘dư 非phi 乞khất 食thực 隨tùy 事sự 不bất 定định 。 二nhị 初sơ 問vấn 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 約ước 敬kính 田điền 問vấn 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 問vấn 知tri 聖thánh 法pháp 不bất 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 分phần/phân 章chương 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 以dĩ 法Pháp 能năng 成thành 人nhân 。 者giả 若nhược 曉hiểu 於ư 法pháp 何hà 須tu 問vấn 人nhân 。 下hạ 更cánh 問vấn 人nhân 良lương 由do 昧muội 法pháp 。 二nhị 依y 章chương 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 約ước 事sự 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 事sự 中trung 復phục 云vân 。 於ư 法pháp 等đẳng 者giả 於ư 食thực 亦diệc 等đẳng 。 者giả 事sự 中trung 食thực 者giả 貧bần 家gia 富phú 家gia 及cập 所sở 得đắc 食thực 。 事sự 中trung 法pháp 者giả 於ư 家gia 於ư 食thực 悲bi 智trí 之chi 心tâm 。 食thực 法pháp 互hỗ 形hình 失thất 一nhất 俱câu 喪táng 。 故cố 知tri 。 於ư 食thực 起khởi 平bình 等đẳng 者giả 於ư 食thực 必tất 懷hoài 不bất 二nhị 之chi 心tâm 。 驗nghiệm 知tri 。 善thiện 吉cát 二nhị 事sự 咸hàm 闕khuyết 。 如như 何hà 得đắc 成thành 。 淨tịnh 土độ 之chi 行hạnh 。 於ư 食thực 既ký 爾nhĩ 。 諸chư 法pháp 亦diệc 然nhiên 。

復phục 次thứ 下hạ 復phục 約ước 二nhị 門môn 。 約ước 食thực 對đối 法pháp 而nhi 訶ha 其kỳ 偏thiên 。 故cố 於ư 法pháp 食thực 示thị 成thành 不bất 等đẳng 。 故cố 知tri 。 善thiện 吉cát 於ư 乞khất 屬thuộc 非phi 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 爾nhĩ 。 者giả 示thị 大đại 而nhi 訶ha 空không 有hữu 。 空không 有hữu 並tịnh 是thị 。 一Nhất 法Pháp 界Giới 故cố 。 故cố 皆giai 可khả 破phá 及cập 不bất 可khả 破phá 。 不bất 可khả 破phá 者giả 。 立lập 一nhất 切thiết 法pháp 。 俱câu 可khả 破phá 者giả 破phá 一nhất 切thiết 法pháp 。 遍biến 破phá 遍biến 立lập 安an 得đắc 以dĩ 之chi 同đồng 善thiện 吉cát 耶da 。 善thiện 吉cát 偏thiên 以dĩ 空không 破phá 一nhất 切thiết 。 破phá 即tức 非phi 遍biến 唯duy 立lập 於ư 空không 。 立lập 亦diệc 不bất 遍biến 有hữu 能năng 有hữu 所sở 有hữu 待đãi 對đối 。 故cố 乞khất 食thực 既ký 壞hoại 自tự 他tha 不bất 成thành 。 今kim 大Đại 乘Thừa 人nhân 雖tuy 以dĩ 空không 有hữu 而nhi 為vi 言ngôn 端đoan 破phá 立lập 皆giai 遍biến 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 若nhược 能năng 至chí 於ư 食thực 無vô 諍tranh 者giả 向hướng 破phá 善thiện 吉cát 空không 不bất 成thành 空không 。 今kim 破phá 無vô 諍tranh 翻phiên 為vi 有hữu 諍tranh 。 貧bần 富phú 碩# 異dị 。 諍tranh 豈khởi 過quá 斯tư 。 以dĩ 其kỳ 不bất 能năng 如như 菩Bồ 薩Tát 故cố 。 若nhược 能năng 至Chí 真Chân 乞khất 士sĩ 者giả 反phản 其kỳ 善thiện 吉cát 。 當đương 如như 淨tịnh 名danh 之chi 所sở 說thuyết 故cố 。 二nhị 約ước 理lý 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 約ước 行hành 立lập 觀quán 仍nhưng 名danh 為vi 事sự 。 今kim 此thử 唯duy 論luận 乞khất 食thực 法Pháp 界Giới 。 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 引dẫn 文văn 正chánh 示thị 。 大đại 品phẩm 至chí 非phi 趣thú 對đối 三tam 諦đế 可khả 解giải 。 二nhị 又hựu 諸chư 下hạ 遍biến 歷lịch 諸chư 科khoa 。 向hướng 約ước 味vị 明minh 理lý 。 於ư 五ngũ 陰ấm 但đãn 是thị 色sắc 陰ấm 。 於ư 十thập 二nhị 入nhập 。 但đãn 在tại 味vị 入nhập 。 於ư 十thập 八bát 界giới 。 亦diệc 在tại 味vị 界giới 。 故cố 得đắc 遍biến 歷lịch 三tam 科khoa 。 至chí 于vu 種chủng 智trí 一nhất 心tâm 遍biến 收thu 咸hàm 即tức 三tam 諦đế 。 心tâm 外ngoại 無vô 境cảnh 。 誰thùy 論luận 貧bần 富phú 。 剎sát 那na 三tam 相tương/tướng 者giả 生sanh 住trụ 滅diệt 也dã 。 異dị 同đồng 於ư 滅diệt 故cố 秖kỳ 云vân 三tam 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 今kim 借tá 三tam 相tương/tướng 喻dụ 於ư 同đồng 時thời 三tam 諦đế 。 三tam 諦đế 方phương 名danh 於ư 法pháp 理lý 等đẳng 。 二nhị 又hựu 於ư 下hạ 約ước 為vi 敬kính 田điền 。 能năng 如như 是thị 知tri 。 是thị 知tri 聖thánh 法pháp 者giả 知tri 秖kỳ 是thị 照chiếu 。 聖thánh 法pháp 即tức 三tam 諦đế 也dã 。 以dĩ 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 照chiếu 一nhất 心tâm 三tam 諦đế 。 故cố 知tri 聖thánh 法pháp 。 則tắc 有hữu 假giả 名danh 觀quán 行hành 相tương 似tự 分phần/phân 真chân 等đẳng 知tri 。 皆giai 是thị 敬kính 田điền 也dã 。 既ký 不bất 下hạ 既ký 迷mê 自tự 性tánh 。 此thử 可khả 悲bi 愍mẫn 。 即tức 是thị 悲bi 田điền 。 此thử 去khứ 多đa 是thị 觀quán 心tâm 者giả 一nhất 家gia 章chương 疏sớ/sơ 立lập 觀quán 心tâm 解giải 凡phàm 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 為vi 未vị 修tu 觀quán 者giả 無vô 封phong 文văn 滯trệ 事sự 之chi 愆khiên 知tri 依y 解giải 起khởi 行hành 之chi 意ý 。 二nhị 為vi 已dĩ 修tu 觀quán 者giả 隨tùy 聞văn 一nhất 句cú 攝nhiếp 事sự 成thành 理lý 不bất 忘vong 本bổn 習tập 。 今kim 雖tuy 消tiêu 文văn 多đa 約ước 觀quán 諦đế 。 封phong 滯trệ 詎cự 生sanh 。 且thả 順thuận 本bổn 習tập 。 豈khởi 待đãi 更cánh 作tác 觀quán 心tâm 釋thích 耶da 。 應ưng 知tri 。 初sơ 學học 尋tầm 讀đọc 既ký 粗thô 知tri 其kỳ 旨chỉ 。 必tất 欲dục 修tu 習tập 須tu 依y 止Chỉ 觀Quán 十thập 境cảnh 十thập 乘thừa 方phương 有hữu 所sở 到đáo 。 若nhược 固cố 執chấp 諸chư 文văn 即tức 可khả 修tu 證chứng 既ký 昏hôn 大đại 旨chỉ 便tiện 壞hoại 一nhất 家gia 。 請thỉnh 自tự 揣đoàn 心tâm 何hà 須tu 騰đằng 口khẩu 。 一nhất 家gia 所sở 談đàm 。 明minh 踰du 日nhật 月nguyệt 。 其kỳ 有hữu 目mục 者giả 仰ngưỡng 首thủ 皆giai 見kiến 。 吾ngô 何hà 所sở 云vân 。 二nhị 問vấn 是thị 聖thánh 人nhân 不bất 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 章chương 。 若nhược 是thị 聖thánh 人nhân 至chí 而nhi 取thủ 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 前tiền 以dĩ 人nhân 驗nghiệm 法pháp 。 今kim 以dĩ 法pháp 格cách 人nhân 。 人nhân 法pháp 互hỗ 無vô 即tức 俱câu 。 故cố 知tri 。 前tiền 既ký 無vô 法pháp 。 已dĩ 知tri 無vô 人nhân 故cố 重trọng/trùng 驗nghiệm 之chi 。 還hoàn 須tu 約ước 法pháp 。 恐khủng 是thị 生sanh 念niệm 至chí 敬kính 田điền 取thủ 食thực 者giả 前tiền 迦Ca 葉Diếp 章chương 中trung 以dĩ 小tiểu 四Tứ 諦Đế 難nạn/nan 之chi 。 令linh 於ư 大Đại 乘Thừa 成thành 失thất 今kim 於ư 此thử 中trung 。 約ước 大đại 四Tứ 諦Đế 難nạn/nan 之chi 。 使sử 於ư 計kế 小tiểu 有hữu 愆khiên 。 故cố 以dĩ 四Tứ 諦Đế 總tổng 別biệt 難nạn/nan 之chi 。 故cố 知tri 善thiện 吉cát 以dĩ 小tiểu 四Tứ 諦Đế 而nhi 為vi 所sở 證chứng 。 淨tịnh 名danh 以dĩ 大đại 四Tứ 諦Đế 而nhi 訶ha 辭từ 。 大đại 小tiểu 永vĩnh 乖quai 。 豈khởi 能năng 醻# 答đáp 。 二nhị 初sơ 文văn 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 別biệt 歷lịch 四Tứ 諦Đế 撿kiểm 問vấn 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 辨biện 示thị 因nhân 果quả 次thứ 第đệ 者giả 以dĩ 世thế 出xuất 世thế 皆giai 從tùng 因nhân 至chí 果quả 故cố 。 二nhị 若nhược 須tu 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 四tứ 。 初sơ 集tập 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 凡phàm 夫phu 下hạ 心tâm 是thị 心tâm 王vương 常thường 與dữ 毒độc 俱câu 。 此thử 下hạ 亦diệc 應ưng 須tu 以dĩ 四tứ 句cú 分phân 別biệt 。 今kim 但đãn 三tam 句cú 斷đoạn 而nhi 與dữ 俱câu 。 無vô 此thử 理lý 故cố 若nhược 義nghĩa 立lập 者giả 即tức 諸chư 常thường 見kiến 斷đoạn 惑hoặc 外ngoại 道đạo 全toàn 與dữ 見kiến 俱câu 於ư 理lý 亦diệc 得đắc 。 今kim 第đệ 二nhị 句cú 正chánh 是thị 所sở 訶ha 。 次thứ 第đệ 三tam 句cú 即tức 是thị 能năng 訶ha 。 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 者giả 此thử 中trung 所sở 明minh 即tức 是thị 中trung 道đạo 佛Phật 性tánh 即tức 真chân 性tánh 也dã 。 次thứ 通thông 達đạt 下hạ 即tức 實thật 慧tuệ 也dã 。 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 方phương 便tiện 也dã 。 二nhị 若nhược 二Nhị 乘Thừa 觀quán 有hữu 作tác 苦Khổ 諦Đế 等đẳng 者giả 小Tiểu 乘Thừa 可khả 知tri 。 菩Bồ 薩Tát 觀quán 無vô 作tác 苦Khổ 諦Đế 者giả 無vô 作tác 之chi 語ngữ 兼kiêm 於ư 通thông 教giáo 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 中trung 亦diệc 應ưng 具cụ 作tác 四tứ 句cú 。 以dĩ 遍biến 對đối 實thật 有hữu 壞hoại 不bất 壞hoại 。 今kim 文văn 闕khuyết 別biệt 但đãn 有hữu 藏tạng 通thông 圓viên 三tam 也dã 。 初sơ 以dĩ 藏tạng 通thông 對đối 於ư 圓viên 真chân 論luận 壞hoại 不bất 壞hoại 。 故cố 通thông 文văn 中trung 不bất 語ngữ 不bất 壞hoại 。 以dĩ 濫lạm 圓viên 故cố 。 故cố 不bất 立lập 之chi 。 不bất 云vân 別biệt 者giả 但đãn 別biệt 教giáo 人nhân 先tiên 壞hoại 後hậu 隨tùy 。 濫lạm 三tam 藏tạng 故cố 雖tuy 具cụ 四tứ 句cú 但đãn 成thành 二nhị 句cú 。 謂vị 壞hoại 而nhi 隨tùy 不bất 壞hoại 而nhi 隨tùy 以dĩ 界giới 內nội 外ngoại 各các 有hữu 壞hoại 與dữ 不bất 壞hoại 故cố 也dã 。 若nhược 為vi 成thành 於ư 四tứ 句cú 義nghĩa 者giả 壞hoại 身thân 不bất 隨tùy 苦khổ 行hạnh 外ngoại 道đạo 。 不bất 壞hoại 不bất 隨tùy 常thường 見kiến 外ngoại 道đạo 。 又hựu 通thông 教giáo 中trung 文văn 亦diệc 云vân 不bất 壞hoại 而nhi 隨tùy 。 非phi 今kim 經kinh 意ý 。 三tam 道đạo 秖kỳ 觀quán 至chí 八Bát 解Giải 脫Thoát 者giả 。 此thử 體thể 集tập 已dĩ 以dĩ 為vi 無vô 作tác 之chi 道đạo 。 雖tuy 眾chúng 生sanh 之chi 名danh 在tại 果quả 而nhi 菩Bồ 提Đề 之chi 名danh 通thông 因nhân 。 又hựu 是thị 相tương/tướng 帶đái 而nhi 來lai 。 正chánh 在tại 下hạ 句cú 證chứng 。 今kim 道đạo 義nghĩa 眾chúng 生sanh 苦khổ 也dã 。 八bát 邪tà 集tập 也dã 。 雙song 遊du 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 理lý 性tánh 相tướng 即tức 故cố 曰viết 雙song 遊du 。 豈khởi 可khả 俱câu 存tồn 事sự 中trung 明minh 暗ám 名danh 雙song 遊du 耶da 。 今kim 以dĩ 此thử 文văn 從tùng 果quả 用dụng 故cố 得đắc 云vân 雙song 遊du 。 任nhậm 運vận 體thể 暗ám 即tức 明minh 明minh 能năng 垂thùy 暗ám 。 暗ám 亦diệc 恆hằng 明minh 。 如như 是thị 方phương 可khả 名danh 曰viết 雙song 遊du 。 豈khởi 可khả 障chướng 智trí 無vô 明minh 猶do 存tồn 不bất 破phá 。 而nhi 得đắc 名danh 為vi 。 明minh 暗ám 相tướng 即tức 。 今kim 乃nãi 通thông 於ư 因nhân 果quả 之chi 位vị 事sự 理lý 相tương/tướng 即tức 。 義nghĩa 不bất 相tương 妨phương 故cố 修tu 觀quán 者giả 理lý 亦diệc 相tương/tướng 即tức 。 豈khởi 可khả 一nhất 向hướng 推thôi 功công 聖thánh 人nhân 。 故cố 知tri 。 行hành 者giả 恆hằng 住trụ 事sự 中trung 觀quán 理lý 明minh 暗ám 暗ám 盡tận 明minh 成thành 。 亦diệc 無vô 所sở 滅diệt 。 故cố 應ưng 於ư 事sự 明minh 暗ám 照chiếu 理lý 明minh 暗ám 。 而nhi 於ư 觀quán 行hành 亦diệc 曰viết 雙song 遊du 。 是thị 則tắc 事sự 暗ám 非phi 暗ám 。 理lý 明minh 非phi 明minh 。 雖tuy 即tức 事sự 理lý 位vị 殊thù 。 亦diệc 曰viết 事sự 理lý 。 不bất 相tương 妨phương 礙ngại 。 由do 因nhân 雙song 遊du 成thành 果quả 雙song 遊du 故cố 也dã 。 行hành 於ư 非phi 道đạo 。 理lý 亦diệc 如như 之chi 故cố 得đắc 證chứng 向hướng 雙song 遊du 故cố 也dã 。 則tắc 三tam 千thiên 世thế 間gian 皆giai 名danh 非phi 道đạo 。 所sở 示thị 癡si 愛ái 不bất 離ly 空không 中trung 。 明minh 暗ám 理lý 同đồng 方phương 名danh 佛Phật 道Đạo 。 是thị 則tắc 事sự 理lý 因nhân 果quả 皆giai 不bất 二nhị 也dã 。 問vấn 何hà 以dĩ 明minh 脫thoát 而nhi 為vi 道Đạo 諦Đế 。 答đáp 三Tam 明Minh 具cụ 有hữu 正chánh 助trợ 二nhị 道đạo 。 無vô 漏lậu 正chánh 也dã 。 過quá 未vị 助trợ 也dã 。 道Đạo 諦Đế 不bất 出xuất 正chánh 助trợ 之chi 行hành 。 又hựu 可khả 三Tam 明Minh 正chánh 也dã 八bát 解giải 助trợ 也dã 。 又hựu 八bát 解giải 者giả 若nhược 於ư 事sự 禪thiền 達đạt 實thật 相tướng 理lý 。 而nhi 能năng 化hóa 用dụng 實thật 理lý 正chánh 也dã 。 化hóa 用dụng 助trợ 也dã 。 於ư 如như 是thị 等đẳng 。 方phương 名danh 道Đạo 諦Đế 。 四tứ 滅diệt 經Kinh 云vân 亦diệc 不bất 解giải 不bất 縛phược 。 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 解giải 字tự 有hữu 人nhân 作tác 古cổ 買mãi 反phản 。 何hà 往vãng 不bất 得đắc 但đãn 反phản 上thượng 解giải 脫thoát 不bất 合hợp 言ngôn 之chi 。 何hà 者giả 若nhược 正chánh 運vận 功công 上thượng 可khả 作tác 古cổ 買mãi 反phản 。 下hạ 作tác 恥sỉ 活hoạt 反phản 。 功công 成thành 之chi 日nhật 上thượng 應ưng 作tác 戶hộ 賈cổ 反phản 。 下hạ 應ưng 作tác 徒đồ 活hoạt 反phản 。 縛phược 無vô 兩lưỡng 音âm 義nghĩa 實thật 通thông 二nhị 。 以dĩ 縛phược 音âm 時thời 亦diệc 秖kỳ 名danh 縛phược 。 聲Thanh 聞Văn 教giáo 至chí 即tức 是thị 滅Diệt 諦Đế 。 者giả 今kim 意ý 滅Diệt 諦Đế 而nhi 從tùng 解giải 五ngũ 逆nghịch 。 為vi 名danh 者giả 五ngũ 逆nghịch 即tức 是thị 極cực 苦khổ 之chi 因nhân 。 因nhân 必tất 招chiêu 果quả 。 苦khổ 即tức 滅diệt 故cố 故cố 小Tiểu 乘Thừa 中trung 為vi 十thập 三tam 難nạn/nan 障chướng 。 戒giới 不bất 發phát 定định 慧tuệ 不bất 成thành 。 定định 慧tuệ 不bất 成thành 無vô 得đắc 果quả 義nghĩa 。 今kim 大Đại 乘Thừa 教giáo 體thể 達đạt 心tâm 性tánh 。 即tức 是thị 解giải 脫thoát 。 何hà 障chướng 之chi 有hữu 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 梵Phạm 網võng 七thất 逆nghịch 成thành 遮già 。 答đáp 小tiểu 遮già 障chướng 戒giới 而nhi 復phục 障chướng 果quả 。 大đại 雖tuy 障chướng 戒giới 不bất 遮già 進tiến 道đạo 。 故cố 阿a 闍xà 世thế 。 得đắc 無vô 根căn 信tín 。 殃ương 掘quật 摩ma 羅la 。 獲hoạch 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 若nhược 爾nhĩ 大đại 何hà 須tu 戒giới 。 答đáp 若nhược 也dã 自tự 知tri 宿túc 世thế 有hữu 乘thừa 遮già 猶do 得đắc 法Pháp 。 此thử 世thế 新tân 入nhập 薄bạc 助trợ 來lai 生sanh 乘thừa 種chủng 即tức 微vi 遮già 牽khiên 惡ác 道đạo 。 實thật 假giả 乘thừa 戒giới 人nhân 天thiên 值trị 佛Phật 。 又hựu 大Đại 乘Thừa 障chướng 不bất 同đồng 於ư 小tiểu 一nhất 生sanh 永vĩnh 棄khí 。 以dĩ 大Đại 乘Thừa 中trung 許hứa 懺sám 逆nghịch 故cố 。 此thử 土thổ/độ 行hành 事sự 盛thịnh 用dụng 。 斯tư 宗tông 依y 大đại 懺sám 愆khiên 還hoàn 投đầu 小tiểu 撿kiểm 。 況huống 本bổn 大đại 學học 懺sám 重trọng/trùng 何hà 妨phương 。 梵Phạm 網võng 明minh 遮già 未vị 懺sám 者giả 耳nhĩ 。 具cụ 如như 下hạ 文văn 波ba 離ly 中trung 說thuyết 。 豈khởi 有hữu 哲triết 士sĩ 避tị 戒giới 從tùng 乘thừa 尚thượng 戀luyến 深thâm 遮già 焉yên 求cầu 至chí 道đạo 。 如như 調Điều 達Đạt 等đẳng 者giả 此thử 須tu 從tùng 權quyền 迹tích 示thị 邊biên 說thuyết 。 在tại 逆nghịch 恆hằng 順thuận 。 順thuận 不bất 妨phương 違vi 。 斤cân 小tiểu 不bất 閑nhàn 非phi 道đạo 為vi 道đạo 。 準chuẩn 理lý 應ưng 說thuyết 。 體thể 逆nghịch 入nhập 滅diệt 體thể 逆nghịch 滅diệt 已dĩ 方phương 稱xưng 實thật 行hạnh 。 不bất 爾nhĩ 俱câu 非phi 者giả 善thiện 吉cát 不bất 見kiến 無vô 作tác 。 既ký 非phi 分phần/phân 真chân 聖thánh 人nhân 。 復phục 非phi 無vô 上thượng 敬kính 田điền 。 故cố 云vân 俱câu 非phi 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 更cánh 舉cử 果quả 而nhi 斤cân 於ư 果quả 。 引dẫn 權quyền 調Điều 達Đạt 。 意ý 亦diệc 如như 之chi 。 權quyền 迹tích 即tức 是thị 果quả 地địa 之chi 用dụng 故cố 也dã 。 二nhị 總tổng 約ước 四Tứ 諦Đế 疊điệp 釋thích 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 。 二nhị 不bất 見kiến 下hạ 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 約ước 諦đế 。 初sơ 雙song 非phi 釋thích 中trung 先tiên 約ước 法pháp 釋thích 。 二nhị 約ước 人nhân 釋thích 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 初sơ 約ước 法pháp 中trung 且thả 消tiêu 經kinh 文văn 以dĩ 無vô 作tác 諦đế 遮già 二nhị 邊biên 。 故cố 若nhược 言ngôn 不bất 見kiến 等đẳng 者giả 又hựu 恐khủng 善thiện 吉cát 內nội 心tâm 遮già 云vân 若nhược 破phá 有hữu 作tác 。 豈khởi 全toàn 無vô 耶da 。 故cố 即tức 示thị 云vân 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 豈khởi 亦diệc 無vô 耶da 。 故cố 以dĩ 上thượng 文văn 所sở 說thuyết 醻# 之chi 唯duy 大đại 無vô 小tiểu 。 何hà 須tu 置trí 惑hoặc 。 次thứ 又hựu 解giải 下hạ 約ước 人nhân 釋thích 者giả 但đãn 以dĩ 不bất 同đồng 。 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 大Đại 乘Thừa 自tự 有hữu 無vô 作tác 諦đế 也dã 。 雖tuy 有hữu 二nhị 釋thích 其kỳ 約ước 法pháp 者giả 其kỳ 理lý 稍sảo 強cường/cưỡng 。 法pháp 通thông 屬thuộc 人nhân 雙song 釋thích 無vô 咎cữu 。 次thứ 約ước 去khứ 取thủ 者giả 但đãn 以dĩ 三tam 教giáo 而nhi 斥xích 於ư 一nhất 。 問vấn 去khứ 取thủ 文văn 中trung 去khứ 一nhất 取thủ 三tam 。 為vi 用dụng 三tam 教giáo 訶ha 善thiện 吉cát 耶da 。 答đáp 小tiểu 衍diễn 相tương 對đối 。 剋khắc 如như 下hạ 文văn 外ngoại 人nhân 過quá 。 論luận 主chủ 云vân 。 若nhược 破phá 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 出xuất 論luận 主chủ 過quá 卻khước 謂vị 論luận 主chủ 破phá 一nhất 切thiết 法pháp 。 汝nhữ 是thị 俱câu 破phá 四tứ 種chủng 四Tứ 諦Đế 。 此thử 是thị 外ngoại 道đạo 。 以dĩ 己kỷ 量lượng 人nhân 當đương 知tri 。 此thử 是thị 大đại 可khả 畏úy 處xứ 。 論luận 主chủ 反phản 質chất 者giả 反phản 以dĩ 此thử 見kiến 而nhi 還hoàn 外ngoại 道đạo 。 汝nhữ 計kế 是thị 見kiến 破phá 諸chư 因nhân 果quả 。 今kim 雖tuy 云vân 破phá 雖tuy 表biểu 不bất 盡tận 即tức 破phá 即tức 立lập 。 如như 我ngã 所sở 破phá 破phá 小tiểu 立lập 大đại 。 乃nãi 至chí 遍biến 立lập 。 一nhất 切thiết 因nhân 果quả 。 大đại 小tiểu 並tịnh 立lập 。 故cố 云vân 宛uyển 然nhiên 。 反phản 質chất 者giả 質chất 問vấn 也dã 。 亦diệc 成thành 也dã 。 三tam 約ước 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 若nhược 訶ha 小Tiểu 乘Thừa 秖kỳ 合hợp 用dụng 大đại 。 而nhi 云vân 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 為vi 不bất 見kiến 諦Đế 。 善thiện 吉cát 正chánh 得đắc 有hữu 作tác 滅diệt 理lý 亦diệc 云vân 不bất 見kiến 。 何hà 名danh 為vi 訶ha 。 非phi 不bất 見kiến 諦Đế 。 亦diệc 指chỉ 大đại 經kinh 有hữu 因nhân 緣duyên 說thuyết 。 善thiện 吉cát 已dĩ 稟bẩm 生sanh 滅diệt 之chi 教giáo 亦diệc 能năng 說thuyết 之chi 。 何hà 名danh 為vi 訶ha 。 答đáp 前tiền 文văn 先tiên 作tác 雙song 非phi 釋thích 。 竟cánh 已dĩ 屬thuộc 無vô 作tác 。 更cánh 去khứ 取thủ 釋thích 復phục 用dụng 大đại 小tiểu 相tương 對đối 門môn 訶ha 。 即tức 明minh 善thiện 吉cát 非phi 但đãn 不bất 見kiến 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 。 意ý 顯hiển 衍diễn 中trung 三tam 俱câu 不bất 見kiến 。 今kim 引dẫn 大đại 經kinh 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 及cập 四tứ 可khả 說thuyết 。 明minh 四tứ 四Tứ 諦Đế 俱câu 是thị 聖thánh 法pháp 一nhất 心tâm 中trung 具cụ 見kiến 。 此thử 具cụ 理lý 而nhi 能năng 具cụ 說thuyết 。 若nhược 破phá 若nhược 立lập 俱câu 說thuyết 但đãn 泯mẫn 。 但đãn 須Tu 菩Bồ 提Đề 無vô 斯tư 證chứng 用dụng 。 則tắc 二nhị 俱câu 失thất 。 何hà 名danh 聖thánh 田điền 。 二nhị 約ước 果quả 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 但đãn 二Nhị 乘Thừa 下hạ 更cánh 破phá 小tiểu 果quả 。 今kim 彈đàn 意ý 者giả 以dĩ 向hướng 去khứ 取thủ 四Tứ 諦Đế 之chi 文văn 其kỳ 文văn 既ký 通thông 更cánh 立lập 圓viên 極cực 。 以dĩ 為vi 能năng 非phi 。 若nhược 如như 斯tư 者giả 方phương 名danh 得đắc 果quả 。 降giáng/hàng 斯tư 已dĩ 外ngoại 如như 破phá 化hóa 城thành 已dĩ 下hạ 。 其kỳ 文văn 具cụ 歷lịch 四tứ 教giáo 尚thượng 以dĩ 圓viên 教giáo 等đẳng 覺giác 為vi 非phi 得đắc 果quả 。 善thiện 吉cát 何hà 人nhân 自tự 謂vị 得đắc 耶da 。 言ngôn 已dĩ 破phá 化hóa 城thành 者giả 雖tuy 宿túc 草thảo 庵am 。 入nhập 出xuất 無vô 難nan 。 義nghĩa 已dĩ 冥minh 當đương 破phá 於ư 化hóa 城thành 。 別biệt 教giáo 至chí 證chứng 果Quả 者giả 問vấn 準chuẩn 圓viên 別biệt 教giáo 皆giai 應ưng 以dĩ 等đẳng 覺giác 之chi 位vị 為vi 非phi 得đắc 果quả 。 何hà 以dĩ 秖kỳ 云vân 十Thập 地Địa 未vị 滿mãn 。 答đáp 由do 等đẳng 覺giác 位vị 有hữu 無vô 不bất 定định 及cập 以dĩ 等đẳng 覺giác 為vi 等đẳng 覺giác 佛Phật 。 此thử 約ước 不bất 立lập 等đẳng 覺giác 位vị 者giả 。 於ư 別biệt 教giáo 中trung 十Thập 地Địa 義nghĩa 當đương 菩Bồ 薩Tát 位vị 極cực 。 若nhược 望vọng 於ư 圓viên 地địa 仍nhưng 屬thuộc 住trụ 。 故cố 云vân 未vị 滿mãn 。 下hạ 文văn 等đẳng 者giả 雖tuy 初sơ 住trụ 中trung 已dĩ 成thành 佛Phật 道Đạo 。 亦diệc 非phi 得đắc 於ư 究cứu 竟cánh 佛Phật 果Quả 。 三tam 約ước 凡phàm 非phi 離ly 凡phàm 夫phu 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 展triển 轉chuyển 比tỉ 望vọng 亦diệc 以dĩ 佛Phật 果Quả 方phương 名danh 非phi 凡phàm 也dã 。 引dẫn 五ngũ 凡phàm 夫phu 論luận 者giả 亦diệc 證chứng 皆giai 凡phàm 唯duy 佛Phật 方phương 聖thánh 。 五ngũ 凡phàm 謂vị 信tín 住trụ 行hành 向hướng 地địa 也dã 。 四tứ 約ước 聖thánh 尚thượng 不bất 見kiến 至chí 聖thánh 人nhân 也dã 者giả 尚thượng 無vô 所sở 證chứng 法pháp 。 安an 有hữu 能năng 證chứng 人nhân 。 三tam 結kết 破phá 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 而nhi 離ly 至chí 取thủ 著trước 者giả 四tứ 種chủng 四Tứ 諦Đế 秖kỳ 是thị 權quyền 實thật 。 四tứ 種chủng 因nhân 果quả 理lý 性tánh 唯duy 是thị 平bình 等đẳng 法Pháp 界giới 。 故cố 云vân 不bất 取thủ 著trước 也dã 。 即tức 中trung 道đạo 至chí 定định 慧tuệ 莊trang 嚴nghiêm 者giả 三tam 昧muội 是thị 定định 。 三tam 智trí 是thị 慧tuệ 。 諦đế 秖kỳ 是thị 境cảnh 即tức 法Pháp 身thân 也dã 耶da 。 定định 慧tuệ 莊trang 嚴nghiêm 法Pháp 身thân 。 故cố 知tri 。 此thử 中trung 具cụ 三tam 德đức 也dã 。 法pháp 愛ái 不bất 生sanh 者giả 若nhược 生sanh 法pháp 愛ái 即tức 在tại 相tương 似tự 。 不bất 進tiến 上thượng 位vị 名danh 為vi 頂đảnh 墮đọa 。 大đại 論luận 三tam 十thập 云vân 。 問vấn 曰viết 。 云vân 何hà 為vi 頂đảnh 墮đọa 。 答đáp 曰viết 不bất 能năng 。 上thượng 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 亦diệc 不bất 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 地địa 。 愛ái 著trước 諸chư 功công 德đức 取thủ 相tướng 分phân 別biệt 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 頂đảnh 墮đọa 。 二nhị 約ước 悲bi 田điền 問vấn 二nhị 。 初sơ 懸huyền 談đàm 義nghĩa 旨chỉ 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 二nhị 此thử 文văn 下hạ 別biệt 解giải 二nhị 。 初sơ 斥xích 古cổ 。 舊cựu 解giải 無vô 當đương 者giả 二nhị 家gia 釋thích 義nghĩa 俱câu 不bất 當đương 理lý 。 故cố 總tổng 斥xích 云vân 無vô 當đương 也dã 。 折chiết 令linh 同đồng 六lục 師sư 者giả 令linh 反phản 出xuất 緣duyên 起khởi 也dã 。 二nhị 今kim 明minh 下hạ 顯hiển 今kim 。 二nhị 隨tùy 文văn 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 問vấn 愜# 同đồng 邪tà 人nhân 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 約ước 不bất 見kiến 佛Phật 不bất 聞văn 法Pháp 。 問vấn 不bất 聞văn 衍diễn 教giáo 三tam 種chủng 四Tứ 諦Đế 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 文văn 斥xích 意ý 雖tuy 多đa 在tại 通thông 圓viên 舉cử 不bất 聞văn 邊biên 須tu 云vân 三tam 也dã 。 故cố 知tri 。 尚thượng 不bất 聞văn 通thông 別biệt 。 何hà 況huống 圓viên 耶da 。 止chỉ 宿túc 至chí 糞phẩn 器khí 者giả 此thử 在tại 鹿lộc 苑uyển 也dã 。 方Phương 等Đẳng 聞văn 大đại 猶do 住trụ 小tiểu 果quả 。 故cố 經kinh 立lập 譬thí 乃nãi 云vân 猶do 處xứ 。 須tu 知tri 。 在tại 指chỉ 在tại 鹿lộc 苑uyển 時thời 。 正chánh 緣duyên 正Chánh 道Đạo 並tịnh 指chỉ 衍diễn 門môn 。 類loại 同đồng 外ngoại 道đạo 者giả 小Tiểu 乘Thừa 不bất 見kiến 中trung 理lý 。 類loại 同đồng 外ngoại 道đạo 不bất 見kiến 真chân 理lý 非phi 謂vị 小Tiểu 乘Thừa 便tiện 是thị 邪tà 外ngoại 。 二nhị 約ước 同đồng 六lục 師sư 問vấn 三tam 。 初sơ 總tổng 明minh 義nghĩa 旨chỉ 。 所sở 以dĩ 至chí 受thọ 學học 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 前tiền 不bất 見kiến 等đẳng 已dĩ 是thị 極cực 問vấn 。 既ký 不bất 見kiến 佛Phật 是thị 邪tà 見kiến 人nhân 雖tuy 復phục 總tổng 問vấn 猶do 恐khủng 善thiện 吉cát 因nhân 循tuần 推thôi 託thác 不bất 受thọ 。 泛phiếm 言ngôn 我ngã 親thân 見kiến 佛Phật 。 安an 云vân 不bất 見kiến 。 故cố 更cánh 的đích 指chỉ 不bất 見kiến 佛Phật 者giả 。 必tất 見kiến 六lục 師sư 。 故cố 知tri 。 六lục 師sư 既ký 不bất 見kiến 佛Phật 不bất 聞văn 佛Phật 法Pháp 。 善thiện 吉cát 亦diệc 然nhiên 。 與dữ 彼bỉ 何hà 別biệt 。 何hà 以dĩ 知tri 去khứ 以dĩ 事sự 驗nghiệm 之chi 。 即tức 以dĩ 善thiện 吉cát 解giải 空không 之chi 時thời 望vọng 於ư 六lục 師sư 元nguyên 學học 之chi 日nhật 。 六lục 師sư 在tại 前tiền 善thiện 吉cát 先tiên 見kiến 。 言ngôn 後hậu 習tập 者giả 習tập 學học 也dã 。 師sư 範phạm 者giả 法pháp 言ngôn 曰viết 。 師sư 者giả 人nhân 之chi 軌quỹ 範phạm 也dã 。 二nhị 別biệt 示thị 類loại 同đồng 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 六lục 師sư 。 諸chư 法pháp 皆giai 不bất 生sanh 滅diệt 者giả 謂vị 。 諸chư 法pháp 如như 虛hư 空không 也dã 。 肇triệu 法Pháp 師sư 云vân 。 其kỳ 人nhân 起khởi 邪tà 見kiến 謂vị 。 一nhất 切thiết 法pháp 斷đoạn 滅diệt 性tánh 空không 。 無vô 君quân 臣thần 父phụ 子tử 。 忠trung 孝hiếu 之chi 道đạo 。 拘câu 賖# 梨lê 母mẫu 也dã 者giả 是thị 彼bỉ 所sở 生sanh 。 故cố 稱xưng 拘câu 賖# 梨lê 子tử 。 下hạ 稱xưng 子tử 者giả 皆giai 爾nhĩ 。 任nhậm 運vận 時thời 熟thục 得đắc 道Đạo 者giả 謂vị 。 道đạo 不bất 須tu 求cầu 逕kính 生sanh 死tử 劫kiếp 數số 苦khổ 盡tận 自tự 得đắc 。 如như 縷lũ 等đẳng 者giả 如như 轉chuyển 縷lũ 丸hoàn 於ư 高cao 山sơn 。 縷lũ 盡tận 自tự 止chỉ 。 何hà 假giả 求cầu 耶da 。 又hựu 言ngôn 下hạ 其kỳ 人nhân 得đắc 通thông 見kiến 未vị 來lai 事sự 。 但đãn 齊tề 八bát 萬vạn 劫kiếp 冥minh 無vô 所sở 知tri 。 便tiện 謂vị 苦khổ 盡tận 。 欽khâm 婆bà 羅la 麁thô 衣y 也dã 者giả 肇triệu 法Pháp 師sư 云vân 。 是thị 弊tệ 衣y 名danh 。 或hoặc 云vân 。 織chức 毛mao 為vi 衣y 。 今kim 以dĩ 至chí 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 者giả 謂vị 今kim 身thân 併tinh 受thọ 苦khổ 。 後hậu 身thân 常thường 受thọ 樂lạc 。 出xuất 家gia 外ngoại 道đạo 通thông 名danh 者giả 肇triệu 師sư 云vân 。 如như 佛Phật 法Pháp 出xuất 家gia 。 通thông 名danh 沙Sa 門Môn 。 不bất 可khả 改cải 等đẳng 者giả 謂vị 。 苦khổ 樂lạc 罪tội 福phước 自tự 有hữu 定định 因nhân 。 要yếu 當đương 必tất 受thọ 。 非phi 行hành 道Đạo 所sở 能năng 斷đoạn 也dã 。 廣quảng 明minh 六lục 師sư 宗tông 計kế 如như 涅Niết 槃Bàn 經kinh 。 二nhị 今kim 大đại 下hạ 類loại 同đồng 小Tiểu 乘Thừa 二nhị 。 初sơ 約ước 喻dụ 示thị 意ý 。 二nhị 言ngôn 相tương/tướng 下hạ 正chánh 明minh 類loại 同đồng 二nhị 。 初sơ 類loại 同đồng 六lục 師sư 二nhị 。 初sơ 明minh 外ngoại 道đạo 似tự 小Tiểu 乘Thừa 。 破phá 因nhân 不bất 破phá 果quả 者giả 無vô 造tạo 者giả 是thị 破phá 因nhân 也dã 。 一nhất 切thiết 自tự 然nhiên 是thị 果quả 也dã 。 如như 莊trang 周chu 所sở 計kế 者giả 以dĩ 此thử 土thổ/độ 為vi 類loại 也dã 。 莊trang 子tử 蒙mông 人nhân 。 名danh 周chu 。 梁lương 惠huệ 王vương 同đồng 學học 。 著trước 書thư 十thập 餘dư 萬vạn 言ngôn 。 而nhi 皆giai 寓# 言ngôn 。 今kim 宋tống 州châu 此thử 故cố 蒙mông 城thành 。 是thị 其kỳ 處xứ 。 現hiện 有hữu 漆tất 園viên 鄉hương 於ư 彼bỉ 著trước 述thuật 。 故cố 或hoặc 云vân 蒙mông 莊trang 。 嘗thường 為vi 漆tất 園viên 吏lại 。 刪san 闍xà 夜dạ 至chí 未vị 詳tường 者giả 彼bỉ 計kế 任nhậm 運vận 時thời 熟thục 得đắc 道Đạo 。 或hoặc 是thị 邪tà 因nhân 緣duyên 或hoặc 是thị 無vô 因nhân 緣duyên 未vị 敢cảm 定định 判phán 故cố 云vân 未vị 詳tường 。 迦ca 旃chiên 延diên 即tức 前tiền 第đệ 五ngũ 人nhân 也dã 。 餘dư 二nhị 者giả 即tức 第đệ 四tứ 欽khâm 婆bà 羅la 第đệ 六lục 尼ni 犍kiền 陀đà 也dã 。 謂vị 應ưng 受thọ 苦khổ 報báo 。 及cập 云vân 皆giai 由do 業nghiệp 定định 並tịnh 屬thuộc 有hữu 門môn 。 二nhị 聲Thanh 聞Văn 下hạ 明minh 小Tiểu 乘Thừa 似tự 外ngoại 道đạo 。 過quá 去khứ 至chí 定định 數số 者giả 拘Câu 留Lưu 孫Tôn 人nhân 壽thọ 六lục 萬vạn 時thời 出xuất 世thế 。 俱câu 那na 含hàm 四tứ 萬vạn 。 迦Ca 葉Diếp 二nhị 萬vạn 。 釋Thích 迦Ca 百bách 歲tuế 時thời 出xuất 。 釋Thích 迦Ca 初sơ 說thuyết 五ngũ 人nhân 證chứng 果Quả 。 八bát 萬vạn 獲hoạch 忍nhẫn 。 至chí 於ư 彌Di 勒Lặc 三tam 會hội 說thuyết 法Pháp 。 人nhân 皆giai 定định 數số 。 如như 彌Di 勒Lặc 成thành 佛Phật 經kinh 說thuyết 。 餘dư 時thời 不bất 得đắc 者giả 謂vị 除trừ 六lục 四tứ 二nhị 百bách 八bát 萬vạn 壽thọ 外ngoại 餘dư 時thời 不bất 出xuất 。 由do 無vô 得đắc 道Đạo 機cơ 故cố 。 問vấn 諸chư 大Đại 乘Thừa 中trung 皆giai 同đồng 此thử 說thuyết 。 至chí 如như 法Pháp 華hoa 授thọ 弟đệ 子tử 記ký 皆giai 定định 劫kiếp 國quốc 壽thọ 命mạng 所sở 化hóa 弟đệ 子tử 等đẳng 。 何hà 獨độc 小Tiểu 乘Thừa 。 答đáp 大Đại 乘Thừa 所sở 談đàm 佛Phật 佛Phật 道Đạo 齊tề 隨tùy 機cơ 現hiện 應ưng 。 雖tuy 或hoặc 同đồng 小tiểu 說thuyết 豈khởi 有hữu 定định 執chấp 耶da 。 如như 法Pháp 華hoa 經kinh 明minh 。 數sác 數sác 唱xướng 生sanh 滅diệt 。 十thập 方phương 有hữu 分phân 身thân 。 常thường 有hữu 靈linh 鷲thứu 山sơn 。 餘dư 國quốc 更cánh 作tác 佛Phật 。 又hựu 如như 涅Niết 槃Bàn 說thuyết 。 西tây 方phương 無vô 勝thắng 國quốc 莊trang 嚴nghiêm 如như 安an 養dưỡng 。 釋Thích 迦Ca 出xuất 彼bỉ 土độ 。 楞lăng 嚴nghiêm 三tam 昧muội 說thuyết 。 七thất 百bách 僧Tăng 祇kỳ 壽thọ 乃nãi 釋Thích 迦Ca 。 異dị 名danh 光quang 明minh 。 談đàm 佛Phật 壽thọ 虛hư 空không 地địa 山sơn 海hải 。 不bất 可khả 為vi 譬thí 喻dụ 。 大đại 論luận 明minh 釋Thích 迦Ca 更cánh 有hữu 清thanh 淨tịnh 國quốc 。 猶do 如như 阿A 彌Di 陀Đà 。 今kim 經kinh 梵Phạm 王Vương 見kiến 猶do 。 如như 自Tự 在Tại 天Thiên 。 凡phàm 此thử 諸chư 經kinh 論luận 豈khởi 同đồng 小Tiểu 乘Thừa 說thuyết 穢uế 土thổ/độ 百bách 年niên 壽thọ 定định 。 是thị 釋Thích 迦Ca 文Văn 。 一nhất 佛Phật 既ký 叵phả 量lượng 。 諸chư 佛Phật 咸hàm 如như 是thị 。 當đương 思tư 其kỳ 宗tông 旨chỉ 。 無vô 令linh 大đại 小tiểu 混hỗn 。 犯phạm 重trọng/trùng 毘tỳ 尼ni 作tác 擯bấn 者giả 四tứ 分phần/phân 云vân 。 若nhược 比Bỉ 丘Khâu 及cập 尼ni 。 犯phạm 波ba 羅la 夷di 。 已dĩ 都đô 無vô 覆phú 藏tàng 心tâm 。 令linh 如như 法Pháp 懺sám 悔hối 。 毘tỳ 尼ni 母mẫu 論luận 云vân 。 白bạch 四tứ 悔hối 法pháp 已dĩ 名danh 。 清thanh 淨tịnh 持trì 戒giới 。 但đãn 此thử 一nhất 身thân 不bất 得đắc 超siêu 生sanh 離ly 死tử 。 然nhiên 障chướng 入nhập 地địa 獄ngục 。 四tứ 分phần/phân 云vân 。 若nhược 重trọng/trùng 犯phạm 者giả 滅diệt 擯bấn 。 及cập 諸chư 遮già 道đạo 之chi 罪tội 者giả 謂vị 犯phạm 僧Tăng 殘tàn 已dĩ 下hạ 也dã 。 二nhị 類loại 同đồng 三tam 種chủng 二nhị 。 初sơ 明minh 外ngoại 道đạo 似tự 小Tiểu 乘Thừa 。 若nhược 得đắc 禪thiền 定định 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 四tứ 禪thiền 四tứ 空không 也dã 。 停đình 河hà 等đẳng 者giả 大đại 論luận 三tam 十thập 五ngũ 諸chư 外ngoại 道đạo 等đẳng 。 來lai 白bạch 波Ba 斯Tư 匿Nặc 王Vương 言ngôn 。 大đại 王vương 是thị 月nguyệt 增tăng 減giảm 。 誰thùy 之chi 所sở 作tác 。 大đại 海hải 醎hàm 味vị 摩ma 羅la 延diên 山sơn 。 誰thùy 之chi 所sở 作tác 。 豈khởi 非phi 我ngã 等đẳng 。 波ba 羅la 門môn 耶da 。 大đại 王vương 不bất 聞văn 阿a 竭kiệt 多đa 仙tiên 十thập 二nhị 年niên 中trung 。 恆Hằng 河Hà 之chi 水thủy 停đình 在tại 耳nhĩ 中trung 耶da 。 瞿Cù 曇Đàm 仙Tiên 人Nhân 。 作tác 大đại 神thần 變biến 。 十thập 二nhị 年niên 中trung 。 變biến 作tác 釋thích 身thân 。 并tinh 令linh 釋thích 身thân 作tác 羝đê 羊dương 身thân 作tác 千thiên 女nữ 根căn 在tại 釋thích 身thân 上thượng 。 耆kỳ 兔thố 仙tiên 人nhân 一nhất 日nhật 之chi 中trung 。 飲ẩm 大đại 海hải 水thủy 令linh 大đại 地địa 乾can/kiền/càn 耶da 。 婆bà 藪tẩu 仙tiên 人nhân 為vi 自tự 在tại 天thiên 。 作tác 三tam 目mục 耶da 。 羅la 羅la 仙tiên 人nhân 變biến 迦Ca 毘Tỳ 羅La 城Thành 。 為vi 鹵lỗ 土thổ/độ 耶da 。 三tam 光quang 者giả 日nhật 月nguyệt 星tinh 也dã 。 四tứ 韋vi 陀đà 如như 前tiền 說thuyết 。 醫y 方phương 者giả 文văn 心tâm 雕điêu 龍long 云vân 。 方phương 者giả 隅ngung 也dã 。 醫y 藥dược 攻công 病bệnh 各các 有hữu 所sở 主chủ 。 專chuyên 精tinh 一nhất 隅ngung 。 故cố 藥dược 石thạch 稱xưng 方phương 。 十thập 六lục 大đại 國quốc 。 者giả 名danh 出xuất 長trường/trưởng 阿a 含hàm 。 一nhất 央ương 伽già 。 二nhị 摩Ma 竭Kiệt 提Đề 。 三tam 迦ca 尸thi 。 四tứ 拘câu 薩tát 羅la 。 五ngũ 跋bạt 祇kỳ 。 六lục 末mạt 羅la 。 七thất 支chi 提đề 。 八bát 跋bạt 沙sa 。 九cửu 尼ni 樓lâu 。 十thập 槃bàn 闍xà 羅la 。 十thập 一nhất 阿a 濕thấp 婆bà 。 十thập 二nhị 婆bà 蹉sa 。 十thập 三tam 蘇tô 羅la 。 十thập 四tứ 乾can/kiền/càn 陀đà 羅la 。 十thập 五ngũ 劍kiếm 浮phù 沙sa 。 十thập 六lục 阿a 槃bàn 提đề 。 二nhị 三tam 藏tạng 下hạ 明minh 小Tiểu 乘Thừa 似tự 外ngoại 道đạo 。 三tam 所sở 以dĩ 下hạ 顯hiển 訶ha 折chiết 意ý 。 心tâm 行hành 理lý 外ngoại 者giả 兩lưỡng 教giáo 捨xả 生sanh 死tử 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 別biệt 教giáo 捨xả 二nhị 邊biên 求cầu 中trung 道đạo 。 不bất 能năng 頓đốn 知tri 本bổn 性tánh 悉tất 名danh 心tâm 行hành 理lý 外ngoại 。 自tự 此thử 下hạ 涅Niết 槃Bàn 迦Ca 葉Diếp 童đồng 子tử 自tự 敘tự 之chi 辭từ 也dã 。 別biệt 人nhân 尚thượng 邪tà 。 藏tạng 通thông 豈khởi 正chánh 。 以dĩ 俱câu 非phi 圓viên 融dung 無vô 作tác 故cố 通thông 別biệt 尚thượng 爾nhĩ 。 三tam 藏tạng 如như 何hà 殊thù 。 折chiết 同đồng 六lục 師sư 良lương 有hữu 以dĩ 也dã 。 三tam 結kết 令linh 取thủ 食thực 。 雖tuy 分phần/phân 至chí 不bất 見kiến 佛Phật 性tánh 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 生sanh 死tử 義nghĩa 同đồng 失thất 道Đạo 理lý 等đẳng 。 二nhị 問vấn 愜# 有hữu 邪tà 法pháp 三tam 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 科khoa 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 何hà 以dĩ 猶do 具cụ 見kiến 思tư 等đẳng 者giả 亦diệc 以dĩ 體thể 異dị 名danh 同đồng 為vi 訶ha 。 善thiện 吉cát 具cụ 有hữu 界giới 外ngoại 鄙bỉ 惡ác 。 鄙bỉ 惡ác 是thị 賊tặc 何hà 名danh 殺sát 賊tặc 。 必tất 是thị 生sanh 。 故cố 非phi 不bất 生sanh 。 是thị 賊tặc 必tất 是thị 生sanh 。 安an 堪kham 應Ứng 供Cúng 。 無vô 此thử 三tam 德đức 羅La 漢Hán 不bất 成thành 。 二nhị 一nhất 約ước 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 約ước 殺sát 賊tặc 訶ha 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 若nhược 順thuận 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 訶ha 有hữu 見kiến 入nhập 於ư 八bát 難nạn 二nhị 。 初sơ 釋thích 有hữu 見kiến 惑hoặc 。 言ngôn 邪tà 見kiến 者giả 是thị 何hà 等đẳng 見kiến 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 徵trưng 起khởi 釋thích 出xuất 。 若nhược 界giới 內nội 邪tà 此thử 則tắc 易dị 知tri 。 外ngoại 邪tà 難nạn/nan 識thức 。 即tức 指chỉ 善thiện 吉cát 。 故cố 欲dục 釋thích 之chi 先tiên 須tu 徵trưng 起khởi 次thứ 釋thích 。 若nhược 作tác 合hợp 中trung 即tức 無vô 見kiến 攝nhiếp 。 意ý 明minh 此thử 邪tà 仍nhưng 預dự 二nhị 諦đế 三tam 諦đế 之chi 內nội 。 二nhị 則tắc 指chỉ 俗tục 為vi 有hữu 。 三tam 則tắc 指chỉ 真chân 為vi 無vô 。 雖tuy 為vi 二nhị 諦đế 三tam 諦đế 邪tà 所sở 攝nhiếp 。 並tịnh 不bất 見kiến 中trung 即tức 屬thuộc 界giới 外ngoại 之chi 邪tà 見kiến 也dã 。 若nhược 界giới 內nội 悉tất 為vi 二nhị 三tam 俗tục 之chi 所sở 攝nhiếp 。 故cố 知tri 。 內nội 外ngoại 邪tà 見kiến 永vĩnh 殊thù 。 今kim 以dĩ 界giới 內nội 既ký 不bất 見kiến 中trung 具cụ 有hữu 無vô 明minh 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 界giới 內nội 能năng 破phá 賊tặc 義nghĩa 仍nhưng 存tồn 言ngôn 含hàm 中trung 者giả 於ư 七thất 重trùng 中trung 藏tạng 通thông 即tức 是thị 無vô 中trung 。 二nhị 諦đế 別biệt 圓viên 接tiếp 。 通thông 名danh 為vi 含hàm 中trung 。 別biệt 是thị 顯hiển 中trung 。 顯hiển 中trung 或hoặc 時thời 復phục 指chỉ 於ư 圓viên 。 涅Niết 槃Bàn 疏sớ/sơ 中trung 亦diệc 以dĩ 七thất 重trùng 名danh 為vi 單đơn 複phức 真chân 俗tục 二nhị 諦đế 。 今kim 於ư 此thử 意ý 明minh 二nhị 諦đế 之chi 中trung 有hữu 於ư 中trung 道đạo 。 中trung 道đạo 共cộng 真chân 而nhi 為vi 真Chân 諦Đế 。 名danh 為vi 含hàm 中trung 。 若nhược 顯hiển 中trung 者giả 亦diệc 是thị 別biệt 及cập 圓viên 入nhập 別biệt 之chi 二nhị 諦đế 也dã 。 故cố 準chuẩn 今kim 意ý 含hàm 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 顯hiển 。 言ngôn 真Chân 諦Đế 合hợp 俗tục 者giả 即tức 二Nhị 乘Thừa 之chi 真chân 合hợp 在tại 俗tục 中trung 。 俗tục 亦diệc 名danh 有hữu 。 故cố 云vân 有hữu 見kiến 。 若nhược 離ly 為vi 三tam 二Nhị 乘Thừa 真Chân 諦Đế 亦diệc 得đắc 名danh 無vô 。 故cố 云vân 則tắc 無vô 攝nhiếp 也dã 。 準chuẩn 上thượng 合hợp 俗tục 既ký 名danh 有hữu 見kiến 離ly 三tam 屬thuộc 無vô 即tức 是thị 無vô 見kiến 。 文văn 略lược 見kiến 字tự 耳nhĩ 。 以dĩ 不bất 見kiến 中trung 並tịnh 名danh 為vi 見kiến 。 見kiến 故cố 名danh 邪tà 。 以dĩ 五ngũ 種chủng 中trung 別biệt 圓viên 入nhập 通thông 者giả 正chánh 斥xích 於ư 真chân 。 豈khởi 論luận 接tiếp 真chân 。 故cố 五ngũ 種chủng 中trung 唯duy 圓viên 非phi 見kiến 。 餘dư 猶do 名danh 見kiến 。 故cố 大đại 經kinh 下hạ 證chứng 二nhị 屬thuộc 邪tà 。 何hà 者giả 下hạ 釋thích 同đồng 外ngoại 道đạo 屬thuộc 邪tà 。 二nhị 釋thích 入nhập 八bát 難nạn 二nhị 。 初sơ 就tựu 界giới 內nội 明minh 大đại 小tiểu 兩lưỡng 殊thù 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 住trụ 於ư 八bát 難nạn 。 去khứ 明minh 淨tịnh 名danh 訶ha 。 意ý 本bổn 以dĩ 理lý 難nạn/nan 。 而nhi 訶ha 善thiện 吉cát 言ngôn 中trung 立lập 事sự 抑ức 。 同đồng 悲bi 田điền 故cố 釋thích 斥xích 辭từ 皆giai 兼kiêm 事sự 理lý 。 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 者giả 明minh 聲Thanh 聞Văn 人nhân 難nạn/nan 之chi 分phần 齊tề 既ký 破phá 思tư 惑hoặc 明minh 難nạn/nan 定định 無vô 。 今kim 以dĩ 難nạn/nan 訶ha 明minh 具cụ 理lý 難nạn/nan 。 是thị 則tắc 身thân 任nhậm 界giới 外ngoại 八bát 難nạn 。 何hà 能năng 入nhập 於ư 大Đại 乘Thừa 見kiến 道đạo 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 則tắc 不bất 定định 者giả 即tức 界giới 內nội 聖thánh 為vi 界giới 外ngoại 障chướng 境cảnh 。 達đạt 界giới 外ngoại 難nạn/nan 方phương 名danh 無vô 難nạn/nan 。 故cố 於ư 此thử 境cảnh 有hữu 障chướng 不bất 障chướng 。 言ngôn 不bất 障chướng 者giả 菩Bồ 薩Tát 通thông 四tứ 。 前tiền 二nhị 成thành 障chướng 。 未vị 能năng 善thiện 巧xảo 觀quán 於ư 內nội 障chướng 成thành 外ngoại 無vô 障chướng 。 後hậu 兩lưỡng 善thiện 觀quán 方phương 乃nãi 非phi 障chướng 。 又hựu 前tiền 二nhị 事sự 理lý 一nhất 切thiết 俱câu 障chướng 。 別biệt 教giáo 教giáo 道đạo 猶do 不bất 免miễn 障chướng 。 圓viên 人nhân 前tiền 後hậu 一nhất 切thiết 非phi 障chướng 。 正chánh 約ước 此thử 文văn 以dĩ 斥xích 善thiện 吉cát 。 又hựu 復phục 前tiền 二nhị 能năng 知tri 內nội 障chướng 。 不bất 能năng 知tri 外ngoại 故cố 二Nhị 乘Thừa 人nhân 義nghĩa 當đương 前tiền 二nhị 。 是thị 故cố 被bị 訶ha 。 忙mang 然nhiên 不bất 識thức 故cố 使sử 小tiểu 學học 住trụ 內nội 外ngoại 難nạn/nan 不bất 得đắc 免miễn 難nạn 。 彈đàn 斥xích 之chi 意ý 意ý 在tại 於ư 此thử 。 此thử 即tức 行hành 於ư 非phi 道đạo 。 者giả 內nội 外ngoại 八bát 難nạn 俱câu 名danh 非phi 道đạo 。 二nhị 善thiện 吉cát 下hạ 望vọng 界giới 外ngoại 分phần/phân 事sự 理lý 二nhị 異dị 二nhị 。 初sơ 明minh 善thiện 吉cát 具cụ 二nhị 。 顯hiển 圓viên 人nhân 俱câu 無vô 。 言ngôn 具cụ 二nhị 者giả 文văn 誤ngộ 應ưng 云vân 具cụ 一nhất 。 謂vị 善thiện 吉cát 雖tuy 無vô 事sự 難nạn/nan 而nhi 具cụ 理lý 難nạn/nan 也dã 。 唯duy 圓viên 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 若nhược 以dĩ 事sự 難nạn/nan 而nhi 為vi 理lý 境cảnh 者giả 菩Bồ 薩Tát 住trụ 於ư 。 惡ác 道đạo 等đẳng 處xứ 及cập 以dĩ 根căn 壞hoại 。 云vân 何hà 令linh 無vô 始thỉ 名danh 無vô 難nạn/nan 。 答đáp 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 入nhập 位vị 。 二nhị 約ước 觀quán 行hành 。 若nhược 入nhập 位vị 人nhân 何hà 妨phương 有hữu 之chi 。 但đãn 斥xích 小Tiểu 乘Thừa 無vô 此thử 事sự 耳nhĩ 。 若nhược 觀quán 行hành 者giả 亦diệc 容dung 不bất 障chướng 。 何hà 者giả 初sơ 心tâm 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 急cấp 戒giới 緩hoãn 在tại 三tam 惡ác 道đạo 。 天thiên 及cập 北bắc 洲châu 。 乘thừa 種chủng 不bất 失thất 。 乘thừa 戒giới 俱câu 急cấp 縱túng/tung 在tại 佛Phật 前tiền 宿túc 願nguyện 所sở 牽khiên 。 或hoặc 在tại 佛Phật 後hậu 。 稟bẩm 教giáo 無vô 癈phế 。 根căn 缺khuyết 世thế 智trí 何hà 損tổn 觀quán 門môn 。 況huống 體thể 難nạn/nan 之chi 言ngôn 言ngôn 兼kiêm 事sự 理lý 。 事sự 難nạn/nan 如như 前tiền 。 理lý 難nạn/nan 秖kỳ 是thị 一nhất 念niệm 小tiểu 心tâm 。 小tiểu 心tâm 即tức 中trung 。 何hà 難nan 可khả 得đắc 。 況huống 復phục 大đại 願nguyện 無vô 處xứ 不bất 至chí 。 何hà 得đắc 隔cách 於ư 難nạn 處xứ 難nan 時thời 難nạn/nan 根căn 難nạn/nan 智trí 。 住trụ 之chi 體thể 之chi 化hóa 之chi 用dụng 之chi 。 是thị 故cố 大Đại 乘Thừa 理lý 須tu 體thể 事sự 。 故cố 知tri 。 因nhân 果quả 並tịnh 異dị 小Tiểu 乘Thừa 。 二nhị 事sự 八bát 下hạ 約ước 事sự 理lý 各các 明minh 。 結kết 被bị 訶ha 所sở 以dĩ 二nhị 。 初sơ 約ước 事sự 理lý 各các 明minh 。 事sự 難nạn/nan 指chỉ 前tiền 。 今kim 明minh 下hạ 明minh 理lý 難nạn/nan 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 釋thích 出xuất 內nội 外ngoại 而nhi 分phần/phân 事sự 理lý 。 是thị 即tức 善thiện 吉cát 不bất 識thức 界giới 外ngoại 理lý 難nạn/nan 。 而nhi 能năng 障chướng 於ư 中trung 道đạo 。 有hữu 師sư 去khứ 破phá 古cổ 者giả 今kim 但đãn 破phá 小tiểu 。 既ký 大đại 小tiểu 三tam 乘thừa 共cộng 有hữu 三tam 空không 。 是thị 故cố 不bất 得đắc 。 三tam 空không 為vi 釋thích 。 又hựu 三tam 空không 位vị 在tại 見kiến 道đạo 前tiền 。 猶do 能năng 發phát 心tâm 。 故cố 亦diệc 不bất 用dụng 。 今kim 明minh 見kiến 等đẳng 三tam 道đạo 是thị 已dĩ 死tử 。 故cố 於ư 義nghĩa 便tiện 故cố 故cố 引dẫn 正chánh 位vị 。 即tức 見kiến 道đạo 也dã 。 見kiến 道đạo 尚thượng 爾nhĩ 。 何hà 況huống 修tu 道Đạo 。 又hựu 從tùng 實thật 說thuyết 入nhập 三tam 道đạo 者giả 猶do 可khả 得đắc 發phát 。 入nhập 無vô 餘dư 者giả 準chuẩn 小Tiểu 乘Thừa 。 教giáo 無vô 有hữu 發phát 理lý 。 餘dư 國quốc 之chi 言ngôn 亦diệc 從tùng 實thật 教giáo 。 菩Bồ 薩Tát 下hạ 明minh 二Nhị 乘Thừa 心tâm 尚thượng 是thị 惡ác 道đạo 中trung 之chi 極cực 重trọng 。 豈khởi 不bất 名danh 為vi 。 三tam 惡ác 道đạo 耶da 。 如như 大đại 論luận 等đẳng 者giả 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 為vi 菩Bồ 薩Tát 怨oán 。 怨oán 家gia 豈khởi 過quá 惡ác 道đạo 之chi 因nhân 證chứng 惡ác 道đạo 也dã 。 暹# 云vân 。 大đại 論luận 三tam 十thập 云vân 。 譬thí 如như 空không 靜tĩnh 有hữu 樹thụ 名danh 奢xa 摩ma 黎lê 。 枝chi 觚cô 廣quảng 大đại 眾chúng 鳥điểu 集tập 宿túc 。 一nhất 鴿cáp 後hậu 至chí 住trụ 一nhất 枝chi 上thượng 。 枝chi 觚cô 即tức 時thời 為vi 之chi 而nhi 折chiết 。 澤trạch 神thần 問vấn 言ngôn 。 雕điêu 鷲thứu 皆giai 能năng 住trụ 持trì 。 何hà 至chí 小tiểu 鳥điểu 便tiện 不bất 自tự 勝thắng 。 樹thụ 神thần 答đáp 云vân 。 此thử 鳥điểu 從tùng 我ngã 怨oán 家gia 樹thụ 來lai 。 食thực 彼bỉ 尼ni 俱câu 類loại 樹thụ 子tử 來lai 。 棲tê 我ngã 上thượng 或hoặc 當đương 放phóng 糞phẩn 。 子tử 墮đọa 地địa 者giả 惡ác 樹thụ 復phục 生sanh 為vi 害hại 必tất 大đại 。 是thị 故cố 懷hoài 憂ưu 。 寧ninh 捨xả 一nhất 枝chi 所sở 全toàn 大đại 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 爾nhĩ 。 於ư 諸chư 魔ma 外ngoại 諸chư 使sử 惡ác 業nghiệp 無vô 如như 是thị 畏úy 。 二Nhị 乘Thừa 於ư 菩Bồ 薩Tát 邊biên 亦diệc 如như 彼bỉ 鳥điểu 。 壞hoại 敗bại 大Đại 乘Thừa 心tâm 永vĩnh 滅diệt 佛Phật 乘thừa 心tâm 。 論luận 中trung 以dĩ 大đại 斤cân 小tiểu 。 故cố 對đối 二Nhị 乘Thừa 心tâm 正chánh 當đương 界giới 外ngoại 惡ác 道đạo 難nạn/nan 也dã 。 四Tứ 諦Đế 中trung 滅diệt 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 取thủ 法pháp 華hoa 譬thí 喻dụ 品phẩm 意ý 。 彼bỉ 品phẩm 東đông 西tây 馳trì 走tẩu 。 視thị 父phụ 而nhi 已dĩ 。 彼bỉ 疏sớ/sơ 釋thích 云vân 。 東đông 西tây 者giả 苦khổ 集tập 也dã 。 南nam 北bắc 者giả 滅diệt 道đạo 也dã 也dã 。 故cố 以dĩ 此thử 對đối 滅diệt 用dụng 證chứng 滅Diệt 諦Đế 。 若nhược 入nhập 無vô 餘dư 八bát 六lục 四tứ 二nhị 如như 定định 壽thọ 也dã 。 縱túng/tung 現hiện 有hữu 餘dư 定định 入nhập 無vô 餘dư 。 故cố 亦diệc 得đắc 名danh 定định 。 故cố 俱câu 舍xá 云vân 。 北bắc 洲châu 定định 千thiên 年niên 。 西tây 東đông 半bán 半bán 減giảm 。 西tây 東đông 亦diệc 定định 。 今kim 取thủ 極cực 長trường/trưởng 自tự 謂vị 永vĩnh 滅diệt 。 長trường/trưởng 豈khởi 過quá 斯tư 。 佛Phật 前tiền 佛Phật 後hậu 等đẳng 者giả 俗tục 後hậu 真chân 前tiền 俱câu 不bất 見kiến 性tánh 。 何hà 者giả 真Chân 諦Đế 之chi 後hậu 應ưng 須tu 見kiến 中trung 而nhi 便tiện 照chiếu 俗tục 。 義nghĩa 同đồng 在tại 後hậu 又hựu 約ước 諦đế 論luận 亦diệc 可khả 名danh 為vi 俗tục 前tiền 真chân 後hậu 。 外ngoại 道đạo 不bất 見kiến 真chân 理lý 等đẳng 者giả 見kiến 慧tuệ 即tức 是thị 一nhất 切thiết 智trí 外ngoại 道đạo 。 故cố 神thần 通thông 韋vi 陀đà 多đa 皆giai 先tiên 修tu 一Nhất 切Thiết 智Trí 也dã 。 故cố 小Tiểu 乘Thừa 謂vị 真chân 於ư 大đại 猶do 俗tục 。 俗tục 故cố 名danh 世thế 。 真chân 俗tục 二nhị 諦đế 俱câu 不bất 見kiến 中trung 。 但đãn 成thành 世thế 智trí 所sở 以dĩ 屬thuộc 難nạn/nan 。 瘖âm 癋# 者giả 瘖âm 亦diệc 瘂á 也dã 。 不bất 能năng 言ngôn 也dã 。 有hữu 作tác 喑âm 。 字tự 林lâm 喑âm 唶# 也dã 。 唶# 子tử 夜dạ 反phản 。 瘂á 有hữu 作tác 啞á 。 字tự 林lâm 乙ất 白bạch 反phản 笑tiếu 聲thanh 也dã 。 易dị 云vân 笑tiếu 言ngôn 啞á 啞á 是thị 也dã 非phi 今kim 字tự 體thể 。 二nhị 善thiện 吉cát 下hạ 結kết 被bị 訶ha 所sở 以dĩ 二nhị 。 訶ha 有hữu 思tư 離ly 清thanh 淨tịnh 法Pháp 。 心tâm 與dữ 此thử 合hợp 者giả 無vô 漏lậu 智trí 與dữ 無vô 明minh 合hợp 也dã 。 全toàn 智trí 是thị 惑hoặc 義nghĩa 言ngôn 合hợp 耳nhĩ 。 所sở 不bất 能năng 斷đoạn 。 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 折chiết 挫tỏa 之chi 言ngôn 據cứ 未vị 發phát 心tâm 前tiền 耳nhĩ 。 故cố 聞văn 等đẳng 者giả 大đại 論luận 第đệ 十thập 九cửu 云vân 。 如như 聲Thanh 聞Văn 聞văn 緊khẩn 陀đà 羅la 王vương 屯truân 論luận 摩ma 彈đàn 琴cầm 歌ca 聲thanh 。 以dĩ 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 讚tán 佛Phật 。 是thị 時thời 須Tu 彌Di 山Sơn 及cập 諸chư 樹thụ 木mộc 皆giai 動động 。 大Đại 迦Ca 葉Diếp 等đẳng 。 諸chư 大đại 弟đệ 子tử 。 皆giai 於ư 座tòa 上thượng 。 不bất 能năng 自tự 安an 。 天thiên 鬘man 菩Bồ 薩Tát 問vấn 大Đại 迦Ca 葉Diếp 。 汝nhữ 最tối 耆kỳ 年niên 行hành 。 頭đầu 陀đà 第đệ 一nhất 。 今kim 何hà 故cố 不bất 能năng 制chế 心tâm 自tự 安an 。 大đại 迦Ca 葉Diếp 答đáp 曰viết 。 我ngã 於ư 人nhân 天thiên 諸chư 欲dục 。 心tâm 不bất 傾khuynh 動động 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 無vô 量lượng 功công 德đức 。 報báo 聲thanh 又hựu 復phục 以dĩ 智trí 慧tuệ 變biến 化hóa 。 作tác 聲thanh 所sở 不bất 能năng 忍nhẫn 。 若nhược 八bát 方phương 風phong 起khởi 不bất 能năng 令linh 須Tu 彌Di 山Sơn 動động 。 劫kiếp 盡tận 時thời 毘tỳ 藍lam 風phong 至chí 吹xuy 須Tu 彌Di 令linh 如như 腐hủ 草thảo 。 離ly 於ư 自tự 性tánh 等đẳng 者giả 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 即tức 中trung 道Đạo 理lý 也dã 。 凡phàm 夫phu 具cụ 惑hoặc 等đẳng 者giả 凡phàm 夫phu 具cụ 足túc 三tam 惑hoặc 心tâm 有hữu 反phản 復phục 。 儻thảng 遇ngộ 淨tịnh 緣duyên 即tức 了liễu 自tự 性tánh 。 故cố 胎thai 經Kinh 云vân 。 唯duy 在tại 心tâm 垢cấu 滅diệt 。 取thủ 證chứng 如như 反phản 掌chưởng 。 二Nhị 乘Thừa 下hạ 法pháp 華hoa 已dĩ 前tiền 自tự 執chấp 已dĩ 證chứng 以dĩ 為vi 臻trăn 極cực 。 故cố 折chiết 云vân 永vĩnh 離ly 。 若nhược 至chí 法pháp 華hoa 其kỳ 實thật 不bất 離ly 。 二nhị 約ước 應Ứng 供Cúng 訶ha 三tam 。 初sơ 折chiết 同đồng 世thế 禪thiền 二nhị 。 初sơ 約ước 凡phàm 夫phu 往vãng 業nghiệp 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 荊kinh 溪khê 云vân 。 四tứ 無vô 量lượng 無vô 諍tranh 等đẳng 定định 者giả 有hữu 漏lậu 慈từ 悲bi 不bất 與dữ 世thế 諍tranh 亦diệc 名danh 無vô 諍tranh 。 何hà 足túc 為vi 奇kỳ 。 二nhị 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 約ước 外ngoại 道đạo 現hiện 得đắc 釋thích 。 二nhị 折chiết 非phi 良lương 田điền 。 有hữu 見kiến 思tư 砂sa 鹵lỗ 者giả 此thử 寄ký 世thế 田điền 釋thích 出xuất 世thế 福phước 田điền 。 所sở 言ngôn 非phi 者giả 但đãn 有hữu 砂sa 鹵lỗ 非phi 良lương 田điền 耳nhĩ 。 故cố 二Nhị 乘Thừa 人nhân 猶do 有hữu 塵trần 沙sa 無vô 明minh 砂sa 鹵lỗ 。 鹵lỗ 醎hàm 土thổ/độ 也dã 。 三tam 折chiết 同đồng 三tam 惡ác 二nhị 。 初sơ 約ước 入nhập 位vị 就tựu 界giới 外ngoại 釋thích 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 無vô 願nguyện 牽khiên 故cố 無vô 化hóa 物vật 心tâm 。 故cố 施thí 得đắc 福phước 先tiên 在tại 人nhân 天thiên 。 此thử 明minh 施thí 者giả 自tự 無vô 願nguyện 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 然nhiên 。 已dĩ 如như 前tiền 釋thích 。 二nhị 約ước 初sơ 心tâm 就tựu 界giới 內nội 釋thích 。 凡phàm 夫phu 執chấp 小tiểu 定định 墮đọa 三tam 惡ác 。 非phi 界giới 外ngoại 也dã 荊kinh 溪khê 云vân 。 據cứ 薄bạc 聞văn 小Tiểu 乘Thừa 者giả 自tự 無vô 小tiểu 益ích 唯duy 能năng 謗báng 大đại 。 次thứ 引dẫn 勝thắng 意ý 以dĩ 證chứng 墮đọa 惡ác 。 大đại 論luận 第đệ 七thất 過quá 去khứ 師sư 子tử 音âm 王vương 佛Phật 滅diệt 後hậu 。 有hữu 二nhị 比Bỉ 丘Khâu 。 一nhất 名danh 喜hỷ 根căn 。 一nhất 名danh 勝thắng 意ý 。 喜Hỷ 根Căn 弟đệ 子tử 。 聰thông 明minh 樂nhạo 聞văn 深thâm 義nghĩa 。 其kỳ 師sư 但đãn 說thuyết 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 語ngứ 弟đệ 子tử 言ngôn 。 婬dâm 欲dục 癡si 相tương/tướng 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 無vô 所sở 罣quái 礙ngại 。 以dĩ 是thị 方phương 便tiện 無vô 瞋sân 。 無vô 悔hối 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 勝thắng 意ý 持trì 戒giới 頭đầu 陀đà 四tứ 禪thiền 。 弟đệ 子tử 根căn 鈍độn 多đa 求cầu 分phân 別biệt 。 勝thắng 意ý 語ngứ 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 知tri 。 喜hỷ 根căn 誑cuống 惑hoặc 諸chư 人nhân 入nhập 邪tà 見kiến 中trung 。 其kỳ 言ngôn 婬dâm 欲dục 是thị 無vô 礙ngại 法pháp 。 是thị 時thời 喜hỷ 根căn 。 作tác 是thị 念niệm 言ngôn 。 是thị 人nhân 大đại 瞋sân 惡ác 業nghiệp 所sở 覆phú 當đương 墮đọa 大đại 罪tội 。 我ngã 今kim 當đương 為vì 。 說thuyết 甚thậm 深thâm 法Pháp 。 作tác 後hậu 世thế 因nhân 。 即tức 集tập 眾chúng 僧Tăng 一nhất 時thời 說thuyết 偈kệ 云vân 。 婬dâm 欲dục 即tức 是thị 道đạo 。 恚khuể 癡si 亦diệc 復phục 然nhiên 。 等đẳng 三tam 萬vạn 天thiên 子tử 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 八bát 千thiên 聲Thanh 聞Văn 皆giai 得đắc 解giải 脫thoát 。 勝thắng 意ý 即tức 時thời 身thân 陷hãm 地địa 獄ngục 。 受thọ 千thiên 萬vạn 億ức 歲tuế 苦khổ 。 喜hỷ 根căn 即tức 今kim 東đông 方phương 寶bảo 嚴nghiêm 土thổ/độ 光quang 踰du 日nhật 月nguyệt 佛Phật 也dã 。 勝thắng 意ý 即tức 是thị 釋Thích 迦Ca 。 廣quảng 如như 論luận 中trung 。 輔phụ 行hành 及cập 諸chư 文văn 亦diệc 備bị 引dẫn 。 三tam 約ước 不bất 生sanh 訶ha 六lục 。 初sơ 折chiết 同đồng 眾chúng 魔ma 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 二nhị 為vi 與dữ 下hạ 別biệt 釋thích 。 自tự 行hành 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 同đồng 樂nhạo 生sanh 死tử 如như 同đồng 一nhất 手thủ 。 界giới 內nội 天thiên 魔ma 本bổn 意ý 但đãn 令linh 眾chúng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 。 有hữu 即tức 生sanh 內nội 內nội 外ngoại 何hà 別biệt 。 生sanh 因nhân 同đồng 故cố 如như 一nhất 手thủ 作tác 。 又hựu 解giải 下hạ 堅kiên 也dã 者giả 勞lao 役dịch 堅kiên 勞lao 古cổ 字tự 假giả 借tá 不bất 分phân 二nhị 別biệt 。 故cố 文văn 選tuyển 牢lao 固cố 字tự 多đa 作tác 勞lao 字tự 。 故cố 使sử 今kim 文văn 次thứ 作tác 堅kiên 義nghĩa 。 俱câu 染nhiễm 至chí 難nạn/nan 轉chuyển 者giả 執chấp 固cố 即tức 堅kiên 義nghĩa 也dã 。 魔ma 與dữ 善thiện 吉cát 執chấp 固cố 既ký 同đồng 。 可khả 為vi 伴bạn 侶lữ 。 二nhị 折chiết 同đồng 塵trần 勞lao 。 汝nhữ 亦diệc 具cụ 有hữu 故cố 言ngôn 等đẳng 也dã 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 八bát 萬vạn 等đẳng 言ngôn 通thông 於ư 大đại 小tiểu 。 故cố 俱câu 舍xá 云vân 。 牟Mâu 尼Ni 說thuyết 法Pháp 蘊uẩn 數số 有hữu 八bát 十thập 千thiên 。 乃nãi 至chí 如như 報báo 恩ân 經kinh 。 列liệt 多đa 八bát 萬vạn 。 此thử 等đẳng 皆giai 是thị 。 界giới 內nội 八bát 萬vạn 。 如như 對đối 四tứ 分phần/phân 一nhất 分phần/phân 各các 有hữu 二nhị 萬vạn 一nhất 千thiên 。 四tứ 分phần/phân 秖kỳ 是thị 界giới 內nội 惑hoặc 耳nhĩ 。 如như 大Đại 乘Thừa 中trung 三tam 昧muội 波ba 羅la 密mật 等đẳng 之chi 所sở 治trị 者giả 皆giai 界giới 外ngoại 惑hoặc 。 故cố 知tri 。 善thiện 吉cát 具cụ 有hữu 界giới 外ngoại 名danh 同đồng 類loại 同đồng 。 故cố 大Đại 士Sĩ 訶ha 之chi 云vân 無vô 異dị 也dã 。 三tam 折chiết 同đồng 世thế 怨oán 。 閹# 人nhân 者giả 男nam 去khứ 勢thế 也dã 。 月nguyệt 令linh 仲trọng 冬đông 命mạng 閹# 尹# 審thẩm 門môn 閭lư 慎thận 房phòng 室thất 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 應ưng 云vân 閹# 賊tặc 。 又hựu 取thủ 他tha 閹# 自tự 滅diệt 滅diệt 他tha 。 不bất 可khả 治trị 也dã 。 又hựu 害hại 等đẳng 者giả 害hại 即tức 怨oán 也dã 。 前tiền 釋thích 害hại 相tương/tướng 此thử 釋thích 所sở 害hại 。 又hựu 前tiền 唯duy 正chánh 因nhân 。 故cố 云vân 種chủng 子tử 。 此thử 據cứ 三tam 因nhân 故cố 云vân 身thân 命mạng 及cập 眷quyến 屬thuộc 也dã 。 四tứ 折chiết 謗báng 佛Phật 法Pháp 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 謗báng 有hữu 二nhị 種chủng 者giả 雖tuy 對đối 二nhị 種chủng 秖kỳ 生sanh 死tử 一nhất 。 言ngôn 亦diệc 兼kiêm 二nhị 謗báng 。 若nhược 有hữu 生sanh 死tử 必tất 無vô 常thường 住trụ 。 為vi 成thành 損tổn 相tương/tướng 須tu 對đối 常thường 住trụ 。 五ngũ 折chiết 非phi 真chân 僧Tăng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 不bất 入nhập 眾chúng 數số 。 者giả 亦diệc 可khả 云vân 事sự 理lý 二nhị 和hòa 方phương 名danh 為vi 眾chúng 。 眾chúng 必tất 和hòa 合hợp 。 即tức 是thị 事sự 與dữ 法Pháp 界Giới 眾chúng 生sanh 和hòa 。 理lý 與dữ 真Chân 如Như 法Pháp 界Giới 和hòa 。 善thiện 吉cát 並tịnh 無vô 。 故cố 不bất 入nhập 數số 。 六lục 折chiết 非phi 真chân 滅diệt 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 不bất 入nhập 數số 故cố 終chung 不bất 能năng 得đắc 。 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 大đại 滅diệt 度độ 。 縱túng/tung 有hữu 入nhập 數số 尚thượng 未vị 得đắc 滅diệt 。 況huống 不bất 入nhập 數số 焉yên 能năng 得đắc 滅diệt 。 此thử 縱túng/tung 斥xích 耳nhĩ 。 終chung 無vô 入nhập 數số 。 而nhi 不bất 滅diệt 度độ 。 三tam 世thế 人nhân 下hạ 斥xích 疑nghi 引dẫn 證chứng 。 多đa 疑nghi 此thử 解giải 者giả 疑nghi 今kim 作tác 訶ha 殺sát 賊tặc 等đẳng 三tam 義nghĩa 解giải 文văn 謂vị 。 無vô 所sở 據cứ 。 而nhi 不bất 知tri 今kim 師sư 深thâm 憑bằng 法pháp 華hoa 見kiến 茲tư 斥xích 意ý 。 以dĩ 法pháp 華hoa 善thiện 吉cát 領lãnh 解giải 既ký 云vân 我ngã 今kim 真chân 阿A 羅La 漢Hán 。 豈khởi 非phi 追truy 省tỉnh 往vãng 昔tích 小tiểu 果quả 。 既ký 不bất 真chân 實thật 致trí 被bị 彈đàn 訶ha 。 故cố 須tu 以dĩ 羅La 漢Hán 三tam 義nghĩa 以dĩ 釋thích 今kim 訶ha 。 故cố 去khứ 至chí 法pháp 華hoa 方phương 顯hiển 。 故cố 四tứ 下hạ 引dẫn 證chứng 。 四tứ 大đại 聲Thanh 聞Văn 善thiện 吉cát 居cư 其kỳ 一nhất 也dã 。 三tam 置trí 鉢bát 而nhi 去khứ 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 初sơ 自tự 伏phục 非phi 敬kính 田điền 也dã 。 又hựu 我ngã 下hạ 不bất 伏phục 為vi 悲bi 田điền 也dã 。 進tiến 退thoái 思tư 惟duy 者giả 結kết 上thượng 二nhị 文văn 。 進tiến 思tư 非phi 敬kính 退thoái 思tư 非phi 悲bi 。 悲bi 敬kính 俱câu 非phi 。 從tùng 何hà 取thủ 食thực 。 不bất 如như 棄khí 鉢bát 出xuất 舍xá 而nhi 去khứ 。 二nhị 時thời 我ngã 下hạ 別biệt 釋thích 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 茫mang 然nhiên 者giả 總tổng 相tương/tướng 不bất 知tri 。 不bất 知tri 佛Phật 法Pháp 。 權quyền 實thật 開khai 遮già 。 若nhược 使sử 知tri 者giả 即tức 應ưng 答đáp 云vân 世Thế 尊Tôn 知tri 我ngã 。 實thật 機cơ 未vị 發phát 。 是thị 故cố 遮già 實thật 而nhi 先tiên 施thí 權quyền 。 大Đại 士Sĩ 何hà 得đắc 輒triếp 以dĩ 實thật 斥xích 。 至chí 後hậu 機cơ 成thành 方phương 可khả 遮già 權quyền 而nhi 用dụng 於ư 實thật 。 如Như 來Lai 尚thượng 自tự 觀quán 機cơ 逗đậu 物vật 。 大Đại 士Sĩ 何hà 以dĩ 損tổn 我ngã 機cơ 宜nghi 。 密mật 意ý 雖tuy 然nhiên 善thiện 吉cát 可khả 中trung 能năng 作tác 此thử 答đáp 。 乃nãi 涅Niết 槃Bàn 會hội 上thượng 聲Thanh 聞Văn 豈khởi 更cánh 招chiêu 於ư 大Đại 士Sĩ 之chi 折chiết 。 大Đại 士Sĩ 正chánh 為vi 方Phương 等Đẳng 不bất 知tri 作tác 入nhập 醍đề 醐hồ 遠viễn 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 以dĩ 不bất 知tri 故cố 。 點điểm 然nhiên 無vô 答đáp 。 四tứ 淨tịnh 名danh 安an 慰úy 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 慰úy 問vấn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 等đẳng 者giả 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 如Như 來Lai 所sở 作tác 化hóa 事sự 。 作tác 此thử 釋thích 者giả 但đãn 是thị 從tùng 理lý 亦diệc 應ưng 。 更cánh 須tu 從tùng 事sự 以dĩ 釋thích 。 假giả 使sử 如Như 來Lai 。 化hóa 為vi 一nhất 人nhân 。 還hoàn 自tự 以dĩ 此thử 而nhi 詰cật 難nạn/nan 之chi 所sở 化hóa 之chi 人nhân 。 豈khởi 有hữu 懼cụ 色sắc 。 詰cật 者giả 責trách 也dã 問vấn 也dã 。 二nhị 善thiện 吉cát 答đáp 。 三tam 重trọng/trùng 慰úy 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 正chánh 安an 慰úy 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 陰ấm 界giới 入nhập 等đẳng 一nhất 切thiết 法pháp 也dã 。 此thử 法pháp 尚thượng 爾nhĩ 。 何hà 獨độc 悲bi 敬kính 。 二nhị 解giải 釋thích 。 三tam 重trọng/trùng 辨biện 。 五ngũ 聞văn 者giả 悟ngộ 道đạo 。 前tiền 用dụng 通thông 教giáo 解giải 釋thích 等đẳng 者giả 以dĩ 此thử 云vân 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 是thị 得đắc 通thông 教giáo 益ích 故cố 前tiền 須tu 約ước 通thông 釋thích 。 或hoặc 是thị 聞văn 安an 慰úy 幻huyễn 化hóa 之chi 說thuyết 即tức 悟ngộ 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 也dã 。 問vấn 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 何hà 必tất 在tại 通thông 。 答đáp 一nhất 代đại 教giáo 文văn 俱câu 以dĩ 得đắc 初sơ 果quả 益ích 者giả 為vi 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 通thông 教giáo 共cộng 地địa 故cố 有hữu 小tiểu 益ích 。 既ký 是thị 聞văn 訶ha 益ích 非phi 藏tạng 教giáo 。 四tứ 結kết 成thành 不bất 堪kham 。 五ngũ 命mạng 富phú 樓lâu 那na 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 敘tự 意ý 。 二nhị 富phú 那na 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 命mạng 問vấn 疾tật 二nhị 。 初sơ 翻phiên 名danh 。 二nhị 但đãn 法pháp 下hạ 釋thích 疑nghi 。 法pháp 華hoa 中trung 旃chiên 延diên 是thị 中trung 根căn 滿mãn 願nguyện 是thị 下hạ 根căn 。 而nhi 今kim 命mạng 滿mãn 願nguyện 在tại 迦ca 旃chiên 延diên 之chi 前tiền 。 故cố 須tu 簡giản 示thị 。 或hoặc 是thị 隨tùy 近cận 者giả 當đương 時thời 左tả 佛Phật 左tả 右hữu 。 故cố 先tiên 命mạng 之chi 無vô 論luận 次thứ 第đệ 。 何hà 者giả 下hạ 釋thích 機cơ 便tiện 意ý 也dã 。 莊trang 嚴nghiêm 文văn 辭từ 等đẳng 者giả 旃chiên 延diên 但đãn 能năng 問vấn 難nạn/nan 文văn 辭từ 不bất 如như 故cố 不bất 先tiên 命mạng 。 仲trọng 尼ni 曰viết 。 言ngôn 以dĩ 足túc 志chí 文văn 以dĩ 足túc 言ngôn 。 不bất 言ngôn 誰thùy 知tri 其kỳ 志chí 。 言ngôn 之chi 無vô 文văn 行hành 之chi 不bất 遠viễn 。 晉tấn 為vi 伯bá 鄭trịnh 入nhập 陳trần 非phi 文văn 辭từ 不bất 為vi 功công 。 大đại 品phẩm 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 雖tuy 於ư 法pháp 華hoa 而nhi 得đắc 下hạ 根căn 已dĩ 堪kham 受thọ 命mạng 轉chuyển 般Bát 若Nhã 教giáo 。 故cố 於ư 今kim 教giáo 非phi 後hậu 非phi 前tiền 。 故cố 知tri 。 大đại 權quyền 引dẫn 機cơ 何hà 定định 。 具cụ 有hữu 料liệu 簡giản 者giả 覈# 其kỳ 大đại 旨chỉ 。 則tắc 身thân 子tử 智trí 慧tuệ 善thiện 吉cát 解giải 空không 滿mãn 願nguyện 說thuyết 法Pháp 俱câu 順thuận 般Bát 若Nhã 。 故cố 偏thiên 受thọ 命mạng 。 所sở 謂vị 加gia 於ư 可khả 加gia 也dã 。 廣quảng 如như 論luận 文văn 。 二nhị 辭từ 不bất 堪kham 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 辭từ 不bất 堪kham 。 二nhị 述thuật 不bất 堪kham 之chi 由do 。 是thị 三tam 乘thừa 初sơ 心tâm 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 在tại 彼bỉ 三tam 藏tạng 三tam 乘thừa 眾chúng 中trung 。 始thỉ 欲dục 學học 小tiểu 。 現hiện 雖tuy 暫tạm 居cư 三tam 藏tạng 之chi 眾chúng 宿túc 根căn 非phi 小tiểu 。 而nhi 滿mãn 慈từ 子tử 見kiến 在tại 小tiểu 眾chúng 便tiện 為vi 說thuyết 小tiểu 不bất 逗đậu 宿túc 種chúng 無vô 四tứ 悉tất 功công 。 又hựu 或hoặc 可khả 在tại 於ư 通thông 三tam 乘thừa 眾chúng 中trung 。 滿mãn 願nguyện 見kiến 與dữ 二Nhị 乘Thừa 同đồng 止chỉ 便tiện 即tức 為vi 說thuyết 折chiết 法pháp 。 小tiểu 宗tông 尚thượng 失thất 小tiểu 機cơ 寧ninh 生sanh 別biệt 善thiện 。 故cố 為vi 大Đại 士Sĩ 之chi 所sở 彈đàn 。 訶ha 言ngôn 機cơ 在tại 於ư 大đại 者giả 即tức 宿túc 習tập 也dã 。 尋tầm 經kinh 可khả 知tri 者giả 尋tầm 下hạ 訶ha 辭từ 知tri 今kim 說thuyết 小tiểu 。 三tam 正chánh 述thuật 不bất 堪kham 之chi 事sự 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 七thất 。 初sơ 訶ha 說thuyết 法Pháp 失thất 機cơ 三tam 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 示thị 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 示thị 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 示thị 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 。 念niệm 何hà 事sự 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 何hà 言ngôn 表biểu 諸chư 。 即tức 七thất 方phương 便tiện 亦diệc 是thị 借tá 於ư 法pháp 華hoa 之chi 意ý 。 何hà 得đắc 偏thiên 以dĩ 小tiểu 法pháp 教giáo 之chi 。 二nhị 但đãn 四tứ 下hạ 述thuật 意ý 。 討thảo 本bổn 者giả 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 為vi 本bổn 。 三tam 悉tất 如như 枝chi 。 依y 枝chi 尋tầm 本bổn 理lý 居cư 其kỳ 先tiên 。 依y 本bổn 尋tầm 枝chi 理lý 居cư 其kỳ 後hậu 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 亦diệc 應ưng 更cánh 問vấn 所sở 以dĩ 。 世thế 界giới 在tại 於ư 為vi 人nhân 對đối 治trị 之chi 後hậu 。 何hà 以dĩ 不bất 同đồng 五ngũ 章chương 中trung 意ý 。 利lợi 在tại 第đệ 一nhất 鈍độn 居cư 第đệ 四tứ 耶da 。 答đáp 為vi 人nhân 對đối 治trị 逗đậu 善thiện 惡ác 因nhân 。 世thế 界giới 即tức 是thị 善thiện 惡ác 之chi 果quả 。 觀quán 果quả 知tri 因nhân 驗nghiệm 因nhân 識thức 果quả 。 並tịnh 是thị 隨tùy 便tiện 何hà 所sở 疑nghi 耶da 。 若nhược 是thị 利lợi 人nhân 乃nãi 至chí 亦diệc 可khả 全toàn 不bất 用dụng 三tam 。 準chuẩn 此thử 鈍độn 中trung 復phục 應ưng 有hữu 此thử 因nhân 果quả 前tiền 後hậu 。 二nhị 滿mãn 願nguyện 下hạ 結kết 顯hiển 。 二nhị 時thời 維duy 下hạ 隨tùy 文văn 正chánh 釋thích 四tứ 。 初sơ 訶ha 不bất 觀quán 本bổn 心tâm 二nhị 。 初sơ 釋thích 法pháp 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 若nhược 不bất 入nhập 定định 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 豈khởi 不bất 誡giới 後hậu 來lai 說thuyết 者giả 。 縱túng/tung 不bất 先tiên 有hữu 知tri 根căn 三tam 昧muội 亦diệc 須tu 觀quán 人nhân 。 然nhiên 後hậu 說thuyết 法Pháp 。 等đẳng 是thị 不bất 知tri 依y 安an 樂lạc 行hành 以dĩ 大Đại 乘Thừa 答đáp 。 即tức 是thị 其kỳ 人nhân 妄vọng 說thuyết 小Tiểu 乘Thừa 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 者giả 既ký 有hữu 大đại 機cơ 。 應ưng 為vi 說thuyết 大Đại 乘Thừa 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 法Pháp 。 反phản 為vi 說thuyết 小tiểu 差sai 機cơ 致trí 訶ha 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 準chuẩn 下hạ 文văn 。 得đắc 不bất 退thoái 轉chuyển 。 應ưng 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 悉tất 而nhi 居cư 於ư 初sơ 。 若nhược 爾nhĩ 於ư 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 乃nãi 成thành 不bất 用dụng 下hạ 之chi 三tam 悉tất 。 何hà 得đắc 以dĩ 四tứ 而nhi 訶ha 滿mãn 願nguyện 。 答đáp 逗đậu 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 現hiện 世thế 根căn 緣duyên 秖kỳ 應ứng 用dụng 一nhất 通thông 往vãng 具cụ 四tứ 。 故cố 別biệt 列liệt 三tam 。 況huống 復phục 因nhân 茲tư 通thông 明minh 被bị 物vật 理lý 。 須tu 具cụ 足túc 列liệt 四tứ 。 不bất 疑nghi 以dĩ 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 曾tằng 修tu 此thử 四tứ 。 具cụ 如như 疏sớ/sơ 文văn 所sở 列liệt 者giả 是thị 聞văn 淨tịnh 名danh 說thuyết 。 即tức 是thị 世thế 界giới 破phá 見kiến 思tư 惡ác 生sanh 俗tục 諦đế 善thiện 。 此thử 並tịnh 在tại 於ư 相tương 似tự 位vị 中trung 。 若nhược 將tương 不bất 退thoái 而nhi 為vi 相tương 似tự 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 節tiết 級cấp 向hướng 前tiền 而nhi 為vi 三tam 悉tất 。 即tức 行hành 不bất 退thoái 之chi 四tứ 悉tất 也dã 。 通thông 別biệt 不bất 退thoái 義nghĩa 準chuẩn 可khả 知tri 。 二nhị 料liệu 簡giản 五ngũ 。 初sơ 簡giản 定định 能năng 知tri 機cơ 。 障chướng 通thông 無vô 知tri 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 亦diệc 應ưng 云vân 見kiến 見kiến 屬thuộc 知tri 故cố 以dĩ 通thông 是thị 知tri 故cố 故cố 以dĩ 不bất 知tri 而nhi 為vi 通thông 障chướng 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 爾nhĩ 。 者giả 亦diệc 如như 當đương 教giáo 小Tiểu 乘Thừa 有hữu 不bất 得đắc 禪thiền 及cập 得đắc 禪thiền 者giả 。 然nhiên 當đương 通thông 教giáo 豈khởi 全toàn 不bất 知tri 。 意ý 明minh 未vị 是thị 任nhậm 運vận 真chân 化hóa 未vị 知tri 內nội 外ngoại 一nhất 十thập 六lục 門môn 六lục 十thập 四tứ 悉tất 也dã 。 是thị 故cố 唯duy 取thủ 別biệt 圓viên 菩Bồ 薩Tát 。 然nhiên 於ư 別biệt 圓viên 不bất 判phán 位vị 者giả 必tất 須tu 判phán 屬thuộc 下hạ 根căn 位vị 。 故cố 以dĩ 下hạ 根căn 者giả 其kỳ 位vị 定định 故cố 具cụ 如như 次thứ 文văn 問vấn 答đáp 料liệu 簡giản 。 任nhậm 運vận 即tức 是thị 真chân 出xuất 假giả 位vị 即tức 初Sơ 地Địa 初sơ 住trụ 圓viên 照chiếu 者giả 。 是thị 此thử 智trí 無vô 為vi 照chiếu 機cơ 故cố 也dã 。 二nhị 簡giản 心tâm 根căn 差sai 別biệt 。 三tam 簡giản 訶ha 心tâm 所sở 以dĩ 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 淨tịnh 名danh 何hà 得đắc 等đẳng 者giả 而nhi 下hạ 文văn 云vân 。 當đương 知tri 比Bỉ 丘Khâu 心tâm 之chi 所sở 念niệm 。 答đáp 意ý 者giả 凡phàm 欲dục 利lợi 物vật 先tiên 藉tạ 知tri 心tâm 。 一nhất 切thiết 眾chúng 機cơ 不bất 出xuất 心tâm 故cố 。 昔tích 有hữu 此thử 志chí 今kim 方phương 成thành 機cơ 。 四tứ 簡giản 別biệt 圓viên 優ưu 劣liệt 。 五ngũ 簡giản 勸khuyến 入nhập 之chi 意ý 。 或hoặc 為vi 破phá 或hoặc 為vi 勸khuyến 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 即tức 破phá 小tiểu 勸khuyến 圓viên 自tự 無vô 所sở 入nhập 。 為vi 他tha 故cố 入nhập 故cố 云vân 方phương 便tiện 。 雖tuy 分phần/phân 圓viên 別biệt 乃nãi 是thị 兼kiêm 三tam 。

復phục 次thứ 下hạ 以dĩ 證chứng 理lý 為vi 入nhập 定định 也dã 。 應ưng 先tiên 自tự 證chứng 理lý 。 然nhiên 可khả 為vì 他tha 說thuyết 法Pháp 。 二nhị 釋thích 喻dụ 。 大đại 心tâm 即tức 是thị 法pháp 性tánh 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 明minh 彼bỉ 比Bỉ 丘Khâu 昔tích 之chi 曾tằng 發phát 正chánh 當đương 法pháp 性tánh 之chi 菩Bồ 提Đề 也dã 。 寶bảo 器khí 等đẳng 等đẳng 者giả 以dĩ 寶bảo 為vi 器khí 。 寶bảo 即tức 是thị 器khí 。 故cố 云vân 寶bảo 器khí 。 大đại 心tâm 貴quý 極cực 。 故cố 如như 寶bảo 大đại 心tâm 受thọ 法pháp 。 故cố 如như 器khí 解giải 雖tuy 分phần/phân 字tự 同đồng 顯hiển 大đại 心tâm 。 二nhị 訶ha 不bất 觀quán 心tâm 念niệm 。 此thử 如như 身thân 子tử 教giáo 二nhị 弟đệ 子tử 者giả 以dĩ 彼bỉ 小Tiểu 乘Thừa 觀quán 門môn 差sai 機cơ 以dĩ 例lệ 今kim 文văn 為vi 大đại 說thuyết 小tiểu 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 我ngã 昔tích 住trụ 於ư 波Ba 羅La 奈Nại 國quốc 。

時thời 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 教giáo 二nhị 弟đệ 子tử 。 一nhất 觀quán 白bạch 骨cốt 一nhất 令linh 數sổ 息tức 經kinh 歷lịch 多đa 年niên 。 皆giai 不bất 得đắc 定định 。 即tức 生sanh 邪tà 見kiến 言ngôn 無vô 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 漏lậu 之chi 法Pháp 。 若nhược 其kỳ 有hữu 者giả 我ngã 應ưng 得đắc 之chi 。 我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 見kiến 是thị 比Bỉ 丘Khâu 。 生sanh 此thử 邪tà 心tâm 訶ha 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 汝nhữ 不bất 善thiện 教giáo 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 弟đệ 子tử 顛điên 倒đảo 說thuyết 法Pháp 。 汝nhữ 二nhị 弟đệ 子tử 。 其kỳ 性tánh 各các 異dị 。 一nhất 主chủ 浣hoán 衣y 一nhất 是thị 金kim 師sư 。 金kim 師sư 之chi 子tử 應ưng 教giáo 數sổ 息tức 。 浣hoán 衣y 之chi 子tử 應ưng 教giáo 觀quán 骨cốt 。 汝nhữ 以dĩ 錯thác 教giáo 令linh 生sanh 惡ác 邪tà 。 我ngã 於ư 爾nhĩ 時thời 。 為vi 是thị 二nhị 人nhân 如như 應ưng 。 說thuyết 法Pháp 皆giai 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 大Đại 乘Thừa 真chân 實thật 等đẳng 者giả 琉lưu 璃ly 堅kiên 固cố 以dĩ 喻dụ 大đại 實thật 。 水thủy 精tinh 不bất 堅kiên 以dĩ 喻dụ 小tiểu 虛hư 。 琉lưu 璃ly 具cụ 云vân 吠phệ 琉lưu 璃ly 。 此thử 云vân 不bất 遠viễn 。 謂vị 西tây 域vực 有hữu 山sơn 去khứ 波Ba 羅La 奈Nại 不bất 遠viễn 。 此thử 寶bảo 出xuất 彼bỉ 故cố 以dĩ 名danh 之chi 。 其kỳ 性tánh 至chí 堅kiên 人nhân 力lực 煙yên 焰diễm 。 不bất 能năng 毀hủy 壞hoại 。 古cổ 字tự 但đãn 作tác 流lưu 離ly 。 後hậu 人nhân 加gia 玉ngọc 。 左tả 大đại 仲trọng 吳ngô 都đô 賦phú 曰viết 。 致trí 遠viễn 流lưu 離ly 與dữ 珂kha 珬# 。 音âm 邃thúy 注chú 云vân 。 流lưu 離ly 珂kha 珬# 皆giai 寶bảo 名danh 。 三tam 訶ha 不bất 觀quán 根căn 源nguyên 。 有hữu 障chướng 應ưng 說thuyết 大Đại 乘Thừa 對đối 治trị 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 障chướng 應ưng 合hợp 用dụng 大đại 治trị 之chi 。 故cố 非phi 小tiểu 治trị 之chi 所sở 對đối 也dã 。 未vị 有hữu 念niệm 著trước 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 瘡sang 者giả 勿vật 傷thương 令linh 成thành 小Tiểu 乘Thừa 瘡sang 也dã 。 大đại 論luận 云vân 。 聞văn 法Pháp 之chi 人nhân 須tu 有hữu 宿túc 世thế 種chủng 子tử 。 信tín 心tâm 為vi 瘡sang 。 如như 臥ngọa 毒độc 屑tiết 。 身thân 若nhược 無vô 瘡sang 毒độc 不bất 得đắc 入nhập 。 論luận 元nguyên 喻dụ 大đại 。 今kim 借tá 譬thí 小tiểu 。 本bổn 無vô 小tiểu 瘡sang 縱túng/tung 臥ngọa 小tiểu 教giáo 法pháp 毒độc 不bất 入nhập 。 何hà 以dĩ 用dụng 小tiểu 。 為vi 身thân 作tác 瘡sang 亦diệc 是thị 以dĩ 小tiểu 損tổn 大đại 法Pháp 身thân 。 彼bỉ 本bổn 發phát 大đại 法Pháp 身thân 全toàn 具cụ 故cố 也dã 。 四tứ 不bất 觀quán 樂nhạo 欲dục 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 二nhị 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 對đối 前tiền 簡giản 示thị 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 所sở 屬thuộc 。 十Thập 力Lực 中trung 三tam 力lực 也dã 者giả 一nhất 是thị 處xứ 非phi 處xứ 力lực 。 二nhị 業nghiệp 智trí 力lực 。 三tam 定định 力lực 。 四tứ 根căn 力lực 。 五ngũ 欲dục 力lực 。 六lục 性tánh 力lực 。 七thất 至chí 處xứ 道Đạo 力lực 。 八bát 宿túc 命mạng 力lực 。 九cửu 天thiên 眼nhãn 力lực 。 十thập 漏lậu 盡tận 力lực 。 三tam 力lực 者giả 即tức 四tứ 五ngũ 六lục 也dã 。 二nhị 此thử 中trung 下hạ 闕khuyết 性tánh 所sở 以dĩ 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 闕khuyết 性tánh 三tam 。 初sơ 正chánh 示thị 。 此thử 中trung 但đãn 明minh 根căn 欲dục 。 等đẳng 者giả 前tiền 云vân 眾chúng 生sanh 根căn 源nguyên 。 此thử 云vân 欲dục 行hành 大Đại 道Đạo 也dã 。 以dĩ 善thiện 下hạ 釋thích 闕khuyết 性tánh 所sở 以dĩ 也dã 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 明minh 根căn 若nhược 成thành 即tức 不bất 可khả 改cải 。 今kim 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 心tâm 猶do 可khả 發phát 。 是thị 故cố 先tiên 以dĩ 三tam 義nghĩa 斥xích 之chi 。 雖tuy 餘dư 文văn 中trung 三tam 世thế 更cánh 互hỗ 得đắc 用dụng 其kỳ 名danh 今kim 此thử 定định 須tu 釋thích 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 改cải 小tiểu 入nhập 大đại 。 即tức 是thị 對đối 境cảnh 生sanh 欲dục 意ý 也dã 。 二nhị 故cố 大đại 下hạ 引dẫn 證chứng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 其kỳ 心tâm 既ký 深thâm 何hà 不bất 名danh 根căn 。 答đáp 得đắc 名danh 處xứ 別biệt 。 故cố 不bất 云vân 耳nhĩ 。 根căn 名danh 能năng 生sanh 性tánh 謂vị 不bất 改cải 。 故cố 亦diệc 名danh 深thâm 心tâm 。 未vị 有hữu 可khả 生sanh 非phi 根căn 也dã 。 三tam 若nhược 過quá 下hạ 釋thích 成thành 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 善thiện 根căn 牢lao 固cố 下hạ 更cánh 以dĩ 性tánh 欲dục 更cánh 互hỗ 得đắc 名danh 助trợ 釋thích 斯tư 意ý 。 習tập 欲dục 成thành 性tánh 。 性tánh 在tại 未vị 來lai 由do 性tánh 成thành 欲dục 。 性tánh 在tại 過quá 去khứ 是thị 則tắc 欲dục 必tất 現hiện 在tại 根căn 定định 過quá 去khứ 。 欲dục 又hựu 對đối 緣duyên 必tất 須tu 現hiện 在tại 。 二nhị 欲dục 性tánh 下hạ 結kết 示thị 兼kiêm 訶ha 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 欲dục 性tánh 相tướng 關quan 者giả 由do 與dữ 欲dục 對đối 辨biện 故cố 性tánh 通thông 過quá 未vị 。 二nhị 正chánh 釋thích 。 三tam 譬thí 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 譬thí 意ý 。 三tam 種chủng 欲dục 樂lạc 之chi 心tâm 者giả 欲dục 顯hiển 理lý 欲dục 發phát 智trí 欲dục 修tu 行hành 也dã 。 欲dục 顯hiển 法Pháp 身thân 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 智trí 為vi 能năng 行hành 道Đạo 為vi 所sở 踐tiễn 。 故cố 知tri 。 所sở 踐tiễn 即tức 實thật 相tướng 也dã 。 故cố 知tri 。 大Đại 道Đạo 亦diệc 小tiểu 所sở 行hành 小Tiểu 乘Thừa 於ư 中trung 取thủ 真Chân 諦Đế 耳nhĩ 。 故cố 以dĩ 能năng 行hành 用dụng 顯hiển 所sở 行hành 之chi 大Đại 道Đạo 也dã 。 欲dục 修tu 等đẳng 者giả 行hành 大đại 由do 心tâm 。 大đại 心tâm 導đạo 行hành 萬vạn 善thiện 歸quy 之chi 。 即tức 緣duyên 因nhân 也dã 。 故cố 下hạ 結kết 成thành 此thử 為vi 解giải 脫thoát 。 若nhược 言ngôn 下hạ 以dĩ 防phòng 伏phục 難nạn/nan 。 恐khủng 伏phục 難nạn/nan 云vân 見kiến 真chân 不bất 殊thù 。 即tức 舉cử 譬thí 遮già 云vân 無vô 以dĩ 等đẳng 也dã 。 故cố 以dĩ 五ngũ 義nghĩa 而nhi 為vi 別biệt 之chi 。 言ngôn 五ngũ 義nghĩa 者giả 一nhất 蟲trùng 寶bảo 異dị 真chân 中trung 異dị 故cố 。 二nhị 停đình 不bất 停đình 極cực 未vị 極cực 故cố 。 三tam 多đa 少thiểu 殊thù 有hữu 界giới 內nội 外ngoại 。 四tứ 自tự 及cập 他tha 分phân 作tác 無vô 作tác 。 五ngũ 益ích 無vô 益ích 化hóa 之chi 遠viễn 近cận 。 寶bảo 光quang 者giả 以dĩ 日nhật 宮cung 是thị 二nhị 寶bảo 所sở 成thành 故cố 。 螢huỳnh 火hỏa 者giả 易dị 通thông 卦# 驗nghiệm 曰viết 。 立lập 秋thu 腐hủ 草thảo 化hóa 為vi 螢huỳnh 。 廣quảng 雅nhã 曰viết 。 景cảnh 天thiên 螢huỳnh 火hỏa 燐# 。 二nhị 此thử 諸chư 下hạ 結kết 成thành 三tam 德đức 。 準chuẩn 此thử 結kết 成thành 則tắc 知tri 。 大Đại 道Đạo 是thị 正chánh 因nhân 。 日nhật 光quang 即tức 了liễu 因nhân 。 萬vạn 行hạnh 即tức 緣duyên 因nhân 。 即tức 大đại 海hải 喻dụ 也dã 。 經kinh 文văn 先tiên 行hành 後hậu 智trí 者giả 三tam 既ký 互hỗ 融dung 。 何hà 必tất 次thứ 第đệ 。 三tam 復phục 次thứ 下hạ 約ước 過quá 結kết 歸quy 。 此thử 四tứ 心tâm 者giả 大đại 四tứ 悉tất 也dã 。 中trung 間gian 廢phế 忘vong 等đẳng 者giả 其kỳ 元nguyên 結kết 緣duyên 時thời 必tất 非phi 滿mãn 願nguyện 小Tiểu 乘Thừa 之chi 所sở 知tri 也dã 。 二nhị 結kết 過quá 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 結kết 過quá 彈đàn 訶ha 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 雖tuy 報báo 障chướng 所sở 障chướng 者giả 報báo 障chướng 即tức 是thị 退thoái 大đại 已dĩ 後hậu 。 在tại 三tam 惡ác 道đạo 。 既ký 云vân 流lưu 轉chuyển 多đa 非phi 善thiện 處xứ 。 若nhược 居cư 人nhân 天thiên 不bất 名danh 報báo 障chướng 。 是thị 故cố 應ưng 云vân 同đồng 法pháp 華hoa 中trung 三tam 千thiên 塵trần 點điểm 過quá 是thị 已dĩ 後hậu 。 今kim 始thỉ 得đắc 悟ngộ 。 故cố 宿túc 世thế 人nhân 未vị 入nhập 正chánh 位vị 。 既ký 於ư 方Phương 等Đẳng 得đắc 遇ngộ 淨tịnh 名danh 赴phó 往vãng 機cơ 緣duyên 。 開khai 導đạo 當đương 解giải 入nhập 正chánh 位vị 者giả 。 必tất 至chí 法pháp 華hoa 。 今kim 引dẫn 法pháp 華hoa 良lương 有hữu 以dĩ 也dã 。 問vấn 往vãng 昔tích 等đẳng 者giả 前tiền 云vân 久cửu 發phát 。 復phục 云vân 中trung 忘vong 。 故cố 須tu 更cánh 問vấn 失thất 與dữ 不bất 失thất 。 若nhược 其kỳ 失thất 者giả 為vi 說thuyết 何hà 益ích 。 又hựu 失thất 不bất 失thất 有hữu 緣duyên 有hữu 了liễu 了liễu 如như 今kim 文văn 。 若nhược 緣duyên 因nhân 者giả 事sự 關quan 生sanh 公công 善thiện 不bất 受thọ 報báo 。 彼bỉ 義nghĩa 尚thượng 以dĩ 一nhất 毫hào 不bất 亡vong 。 何hà 況huống 了liễu 因nhân 。 菩Bồ 提Đề 之chi 心tâm 。 理lý 合hợp 於ư 此thử 廣quảng 明minh 失thất 與dữ 不bất 失thất 之chi 本bổn 意ý 也dã 。 受thọ 不bất 受thọ 之chi 大đại 旨chỉ 也dã 。 寄ký 海hải 寄ký 火hỏa 之chi 善thiện 喻dụ 也dã 。 二nhị 譬thí 顯hiển 結kết 過quá 。 經kinh 有hữu 法pháp 譬thí 合hợp 。 初sơ 文văn 法pháp 也dã 。 猶do 如như 盲manh 人nhân 喻dụ 也dã 。 不bất 能năng 去khứ 合hợp 也dã 。 不bất 能năng 斷đoạn 塵trần 沙sa 至chí 名danh 為vi 微vi 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 上thượng 上thượng 明minh 塵trần 沙sa 約ước 法pháp 藥dược 也dã 。 知tri 根căn 即tức 是thị 破phá 向hướng 塵trần 沙sa 。 圓viên 照chiếu 照chiếu 上thượng 無vô 明minh 塵trần 沙sa 。 無vô 明minh 塵trần 沙sa 即tức 是thị 所sở 破phá 。 知tri 根căn 圓viên 照chiếu 即tức 是thị 能năng 破phá 。 須tu 約ước 圓viên 別biệt 分phần/phân 此thử 二nhị 。 故cố 如như 盲manh 也dã 者giả 先tiên 約ước 法pháp 明minh 無vô 。 故cố 無vô 兩lưỡng 眼nhãn 。 次thứ 約ước 人nhân 明minh 無vô 。 無vô 菩Bồ 薩Tát 根căn 等đẳng 者giả 塵trần 名danh 雖tuy 通thông 凡phàm 夫phu 此thử 圓viên 菩Bồ 薩Tát 根căn 塵trần 三tam 諦đế 。 又hựu 如như 生sanh 盲manh 下hạ 至chí 根căn 之chi 利lợi 鈍độn 者giả 當đương 知tri 。 二Nhị 乘Thừa 全toàn 無vô 大Đại 乘Thừa 五ngũ 眼nhãn 所sở 見kiến 故cố 說thuyết 如như 盲manh 。 此thử 則tắc 五ngũ 眼nhãn 俱câu 奪đoạt 意ý 也dã 。 問vấn 前tiền 三tam 眼nhãn 兩lưỡng 教giáo 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 能năng 得đắc 之chi 。 法Pháp 眼nhãn 三tam 教giáo 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 能năng 得đắc 之chi 。 如như 何hà 五ngũ 眼nhãn 併tinh 奪đoạt 云vân 無vô 。 答đáp 隨tùy 教giáo 依y 理lý 其kỳ 相tương/tướng 天thiên 殊thù 。 若nhược 云vân 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 所sở 見kiến 者giả 即tức 是thị 帶đái 理lý 之chi 四tứ 眼nhãn 也dã 。 地địa 住trụ 分phần/phân 得đắc 佛Phật 方phương 究cứu 竟cánh 。 故cố 肉nhục 眼nhãn 一nhất 時thời 遍biến 見kiến 十thập 方phương 。 天thiên 眼nhãn 不bất 以dĩ 二nhị 相tướng 而nhi 見kiến 。 慧tuệ 眼nhãn 乃nãi 云vân 第đệ 一nhất 淨tịnh 。 故cố 法Pháp 眼nhãn 佛Phật 眼nhãn 。 由do 來lai 永vĩnh 殊thù 。 是thị 故cố 文văn 中trung 不bất 更cánh 別biệt 辨biện 。 具cụ 如như 前tiền 文văn 已dĩ 悉tất 辨biện 竟cánh 。 若nhược 爾nhĩ 五ngũ 俱câu 屬thuộc 佛Phật 。 豈khởi 成thành 五ngũ 別biệt 。 答đáp 不bất 然nhiên 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 約ước 體thể 分phần/phân 用dụng 。 五ngũ 相tương/tướng 不bất 同đồng 。 且thả 如như 肉nhục 眼nhãn 見kiến 於ư 麁thô 色sắc 於ư 麁thô 色sắc 處xứ 見kiến 於ư 中trung 道đạo 。 從tùng 麁thô 色sắc 邊biên 名danh 為vi 肉nhục 眼nhãn 。 約ước 見kiến 中trung 處xứ 即tức 名danh 佛Phật 眼nhãn 。 故cố 見kiến 色sắc 處xứ 名danh 之chi 為vi 用dụng 。 佛Phật 眼nhãn 正chánh 當đương 中trung 道đạo 體thể 也dã 。 餘dư 之chi 三tam 眼nhãn 比tỉ 說thuyết 如như 向hướng 。 若nhược 如như 初sơ 釋thích 與dữ 而nhi 言ngôn 之chi 二Nhị 乘Thừa 但đãn 盲manh 法pháp 佛Phật 二nhị 眼nhãn 。 今kim 從tùng 奪đoạt 說thuyết 故cố 五ngũ 俱câu 盲manh 。 況huống 以dĩ 佛Phật 地địa 五ngũ 眼nhãn 望vọng 之chi 菩Bồ 薩Tát 尚thượng 奪đoạt 況huống 二Nhị 乘Thừa 耶da 。 法pháp 華hoa 眇miễu 目mục 仍nhưng 從tùng 與dữ 論luận 。 三tam 淨tịnh 名danh 入nhập 定định 如như 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 荊kinh 溪khê 云vân 。 借tá 宿túc 命mạng 智trí 。 借tá 者giả 以dĩ 此thử 助trợ 彼bỉ 故cố 名danh 也dã 。 而nhi 今kim 淨tịnh 名danh 住trụ 無vô 垢cấu 位vị 。 豈khởi 須tu 入nhập 定định 然nhiên 後hậu 知tri 耶da 。 今kim 示thị 入nhập 相tương/tướng 令linh 比Bỉ 丘Khâu 知tri 。 則tắc 令linh 比Bỉ 丘Khâu 銜hàm 恩ân 致trí 敬kính 。 五ngũ 百bách 佛Phật 所sở 者giả 既ký 已dĩ 中trung 忘vong 。 若nhược 依y 法pháp 華hoa 五ngũ 百bách 之chi 初sơ 或hoặc 依y 今kim 佛Phật 。 若nhược 準chuẩn 大đại 經kinh 四tứ 恆hằng 之chi 後hậu 五ngũ 百bách 佛Phật 所sở 誠thành 為vi 不bất 多đa 。 雖tuy 無vô 塵trần 點điểm 之chi 言ngôn 及cập 標tiêu 一nhất 佛Phật 之chi 號hiệu 今kim 既ký 獲hoạch 益ích 。 從tùng 於ư 淨tịnh 名danh 當đương 知tri 。 淨tịnh 名danh 或hoặc 是thị 本bổn 時thời 眷quyến 屬thuộc 師sư 資tư 將tương 非phi 淨tịnh 名danh 亦diệc 於ư 五ngũ 百bách 助trợ 其kỳ 令linh 發phát 。 凡phàm 一nhất 句cú 益ích 悉tất 不bất 徒đồ 然nhiên 。 故cố 眾chúng 聖thánh 化hóa 儀nghi 或hoặc 獨độc 或hoặc 共cộng 或hoặc 兼kiêm 或hoặc 正chánh 良lương 為vi 宿túc 不bất 同đồng 故cố 也dã 。 四tứ 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 心tâm 志chí 開khai 發phát 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 得đắc 本bổn 心tâm 。 昔tích 於ư 觀quán 行hành 位vị 退thoái 。 今kim 還hoàn 得đắc 之chi 。 二nhị 明minh 致trí 敬kính 。 碎toái 身thân 莫mạc 報báo 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 日nhật 捨xả 三tam 恆hằng 未vị 醻# 一nhất 句cú 。 豈khởi 更cánh 討thảo 於ư 小tiểu 教giáo 之chi 制chế 。 欲dục 行hành 大đại 行hành 。 豈khởi 存tồn 形hình 儀nghi 。 撿kiểm 大đại 小tiểu 二nhị 律luật 開khai 遮già 異dị 轍triệt 。 忘vong 犯phạm 之chi 教giáo 不bất 在tại 聲Thanh 聞Văn 。 豈khởi 聞văn 大đại 法pháp 端đoan 拱củng 懼cụ 違vi 。 捨xả 衣y 大đại 提đề 猶do 能năng 泯mẫn 相tương/tướng 禮lễ 俗tục 。 小tiểu 吉cát 何hà 足túc 可khả 除trừ 。 今kim 謂vị 求cầu 其kỳ 本bổn 也dã 。 外ngoại 凡phàm 禮lễ 於ư 等đẳng 覺giác 。 何hà 足túc 致trí 疑nghi 。 論luận 迹tích 也dã 忘vong 犯phạm 暫tạm 施thí 固cố 非phi 長trường/trưởng 禮lễ 。 以dĩ 獲hoạch 深thâm 益ích 不bất 覺giác 屈khuất 身thân 。 邇nhĩ 世thế 庸dong 人nhân 或hoặc 濫lạm 請thỉnh 邪tà 解giải 。 或hoặc 苟cẩu 求cầu 財tài 利lợi 屈khuất 其kỳ 法Pháp 服phục 禮lễ 彼bỉ 白bạch 衣y 。 謂vị 彼bỉ 道đạo 亞# 淨tịnh 名danh 。 謂vị 我ngã 希hy 風phong 新tân 學học 污ô 辱nhục 緇# 伍# 違vi 犯phạm 律luật 儀nghi 。 真chân 法pháp 滅diệt 之chi 相tướng 也dã 。 自tự 謂vị 思tư 齊tề 聖thánh 蹤tung 。 謬mậu 以dĩ 千thiên 里lý 。 慈từ 恩ân 云vân 。 新tân 學học 無vô 知tri 禮lễ 維duy 摩ma 足túc 。 豈khởi 慈từ 恩ân 不bất 曉hiểu 忘vong 犯phạm 荷hà 法pháp 之chi 意ý 耶da 。 蓋cái 垂thùy 儆# 於ư 末mạt 世thế 薄bạc 夫phu 耳nhĩ 。 五ngũ 淨tịnh 名danh 說thuyết 法Pháp 。 說thuyết 法Pháp 之chi 辭từ 經kinh 文văn 不bất 載tái 。 故cố 知tri 。 梵Phạm 本bổn 廣quảng 博bác 非phi 虛hư 。 六lục 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 得đắc 不bất 退thoái 轉chuyển 。 圓viên 教giáo 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 從tùng 似tự 至Chí 真Chân 即tức 三tam 不bất 退thoái 。 似tự 中trung 有hữu 二nhị 不bất 退thoái 。 即tức 位vị 行hành 也dã 。 銅đồng 輪luân 即tức 念niệm 不bất 退thoái 。 往vãng 昔tích 至chí 位vị 耳nhĩ 者giả 以dĩ 五ngũ 品phẩm 具cụ 惑hoặc 其kỳ 位vị 猶do 退thoái 故cố 使sử 流lưu 轉chuyển 全toàn 忘vong 觀quán 行hành 。 今kim 遇ngộ 淨tịnh 名danh 豁hoát 然nhiên 。 還hoàn 復phục 言ngôn 不bất 定định 位vị 者giả 以dĩ 觀quán 行hành 位vị 遇ngộ 善thiện 惡ác 緣duyên 進tiến 退thoái 不bất 定định 故cố 云vân 不bất 定định 位vị 也dã 。 或hoặc 是thị 至chí 未vị 可khả 定định 判phán 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 準chuẩn 斯tư 文văn 既ký 具cụ 三tam 教giáo 。 不bất 可khả 定định 判phán 。 故cố 前tiền 四tứ 心tâm 通thông 三tam 何hà 咎cữu 。 雖tuy 三tam 不bất 定định 望vọng 圓viên 五ngũ 品phẩm 。 須tu 皆giai 外ngoại 凡phàm 。 雖tuy 在tại 經kinh 文văn 無vô 的đích 位vị 相tương/tướng 。 故cố 使sử 不bất 可khả 專chuyên 在tại 一nhất 文văn 。 七thất 富phú 婁lâu 那na 敬kính 揖ấp 。 四tứ 結kết 成thành 不bất 堪kham 。 六lục 命mạng 迦ca 旃chiên 延diên 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 敘tự 意ý 。 二nhị 摩ma 訶ha 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 命mạng 問vấn 疾tật 。 須tu 陀đà 耶da 沙Sa 彌Di 等đẳng 者giả 十thập 誦tụng 云vân 。 七thất 歲tuế 沙Sa 彌Di 與dữ 佛Phật 論luận 議nghị 。 佛Phật 問vấn 五ngũ 陰ấm 為vi 一nhất 異dị 等đẳng 。 智trí 踰du 二nhị 十thập 。 佛Phật 許hứa 受thọ 戒giới 。 俱câu 舍xá 云vân 。 佛Phật 問vấn 汝nhữ 家gia 在tại 何hà 處xứ 。 答đáp 云vân 。 三tam 界giới 無vô 家gia 稱xưng 可khả 聖thánh 心tâm 。 佛Phật 令linh 羯yết 磨ma 與dữ 受thọ 具cụ 足túc 十thập 仙tiên 論luận 議nghị 如như 大đại 經kinh 第đệ 三tam 十thập 五ngũ 三tam 十thập 六lục 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 沙Sa 彌Di 最tối 初sơ 涅Niết 槃Bàn 居cư 後hậu 。 以dĩ 此thử 準chuẩn 知tri 中trung 間gian 可khả 見kiến 。 信tín 知tri 彼bỉ 亦diệc 經kinh 於ư 五ngũ 時thời 。 此thử 是thị 見kiến 機cơ 得đắc 道Đạo 之chi 論luận 議nghị 也dã 。 即tức 於ư 彼bỉ 天thiên 般Bát 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 明minh 佛Phật 滅diệt 後hậu 及cập 以dĩ 天thiên 中trung 論luận 議nghị 亦diệc 為vi 。 解giải 脫thoát 之chi 業nghiệp 。 佛Phật 在tại 世thế 日nhật 旃chiên 延diên 造tạo 昆côn 勒lặc 論luận 申thân 三tam 藏tạng 有hữu 門môn 。 以dĩ 尊tôn 者giả 從tùng 此thử 門môn 入nhập 道đạo 故cố 。 此thử 論luận 正chánh 傳truyền 南nam 天Thiên 竺Trúc 國quốc 不bất 來lai 此thử 土thổ/độ 。 二nhị 辭từ 不bất 堪kham 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 奉phụng 辭từ 不bất 堪kham 。 二nhị 述thuật 不bất 堪kham 之chi 由do 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 憶ức 念niệm 下hạ 隨tùy 文văn 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 佛Phật 略lược 說thuyết 法Pháp 要yếu 二nhị 。 初sơ 總tổng 舉cử 經kinh 。 二nhị 一nhất 佛Phật 下hạ 別biệt 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 略lược 說thuyết 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 二nhị 。 初sơ 列liệt 句cú 釋thích 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 列liệt 句cú 。 二nhị 如như 總tổng 下hạ 釋thích 相tương/tướng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 總tổng 相tương/tướng 說thuyết 苦Khổ 諦Đế 。 即tức 名danh 略lược 不bất 多đa 解giải 釋thích 。 即tức 義nghĩa 略lược 。 但đãn 云vân 有hữu 身thân 皆giai 苦khổ 。 無vô 可khả 愛ái 樂nhạo 。 即tức 義nghĩa 略lược 也dã 。 名danh 廣quảng 義nghĩa 廣quảng 準chuẩn 說thuyết 可khả 知tri 。 若nhược 爾nhĩ 至chí 第đệ 二nhị 義nghĩa 。 方phương 稱xưng 經kinh 文văn 。 經kinh 自tự 列liệt 五ngũ 不bất 多đa 解giải 釋thích 。 準chuẩn 列liệt 五ngũ 名danh 亦diệc 可khả 名danh 為vi 名danh 廣quảng 義nghĩa 略lược 。 故cố 使sử 旃chiên 延diên 。 廣quảng 敷phu 演diễn 之chi 。 今kim 所sở 訶ha 用dụng 不bất 訶ha 義nghĩa 廣quảng 。 但đãn 訶ha 用dụng 小tiểu 不bất 應ứng 機cơ 宜nghi 。 然nhiên 經kinh 俱câu 云vân 說thuyết 於ư 法Pháp 要yếu 。 即tức 名danh 略lược 也dã 。 略lược 名danh 之chi 下hạ 言ngôn 於ư 大đại 小tiểu 。 旃chiên 延diên 不bất 達đạt 以dĩ 小tiểu 演diễn 之chi 。 二nhị 佛Phật 為vi 下hạ 結kết 指chỉ 經kinh 意ý 。 二nhị 同đồng 下hạ 釋thích 疑nghi 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 者giả 旃chiên 延diên 何hà 得đắc 以dĩ 五ngũ 行hành 名danh 解giải 佛Phật 五ngũ 義nghĩa 。 佛Phật 五ngũ 義nghĩa 意ý 何hà 必tất 爾nhĩ 耶da 。 答đáp 意ý 者giả 義nghĩa 行hành 及cập 禪thiền 所sở 依y 別biệt 耳nhĩ 。 二nhị 釋thích 法Pháp 要yếu 三tam 。 初sơ 入nhập 道đạo 最tối 勝thắng 故cố 要yếu 。 苦khổ 下hạ 四tứ 行hành 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 秖kỳ 是thị 四tứ 念niệm 處xứ 耳nhĩ 。 同đồng 緣duyên 於ư 苦khổ 。 故cố 名danh 為vi 總tổng 。 大đại 小tiểu 入nhập 道đạo 莫mạc 若nhược 於ư 斯tư 。 故cố 云vân 要yếu 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 不bất 立lập 不bất 淨tịnh 念niệm 處xứ 而nhi 卻khước 云vân 空không 。 答đáp 不bất 淨tịnh 故cố 空không 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 以dĩ 不bất 云vân 別biệt 相tướng 念niệm 處xứ 。 既ký 有hữu 總tổng 言ngôn 。 今kim 從tùng 親thân 入nhập 燸nhu 法pháp 邊biên 說thuyết 。 故cố 且thả 云vân 總tổng 。 隨tùy 用dụng 一nhất 行hành 者giả 於ư 下hạ 忍nhẫn 位vị 遍biến 觀quán 十thập 六lục 行hành 相tương/tướng 。 於ư 中trung 忍nhẫn 位vị 乃nãi 經kinh 二nhị 十thập 四tứ 周chu 。 減giảm 行hành 七thất 周chu 減giảm 緣duyên 。 故cố 至chí 上thượng 忍nhẫn 留lưu 一nhất 行hành 一nhất 緣duyên 得đắc 入nhập 見kiến 道đạo 。 約ước 人nhân 有hữu 二nhị 種chủng 異dị 。 一nhất 者giả 利lợi 是thị 見kiến 行hành 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 若nhược 著trước 我ngã 者giả 留lưu 無vô 我ngã 行hành 。 若nhược 著trước 我ngã 所sở 留lưu 空không 行hành 。 二nhị 者giả 鈍độn 是thị 愛ái 行hành 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 慢mạn 多đa 留lưu 無vô 常thường 行hành 懈giải 怠đãi 多đa 留lưu 苦khổ 行hạnh 。 故cố 云vân 隨tùy 用dụng 一nhất 行hành 也dã 。 具cụ 如như 釋thích 籤# 。 二nhị 即tức 三tam 法pháp 印ấn 故cố 要yếu 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 對đối 三tam 法pháp 者giả 夫phu 開khai 合hợp 者giả 適thích 物vật 所sở 宜nghi 。 一nhất 切thiết 經kinh 論luận 文văn 無vô 不bất 爾nhĩ 。 今kim 此thử 開khai 合hợp 亦diệc 但đãn 於ư 類loại 例lệ 同đồng 者giả 合hợp 之chi 為vi 三tam 。 若nhược 開khai 為vi 五ngũ 為vi 五ngũ 法pháp 印ấn 。 有hữu 何hà 不bất 可khả 。 如như 地địa 持trì 中trung 四tứ 優ưu 檀đàn 那na 。 優ưu 檀đàn 那na 者giả 此thử 翻phiên 為vi 印ấn 。 於ư 彼bỉ 四tứ 印ấn 又hựu 合hợp 不bất 淨tịnh 。 或hoặc 復phục 合hợp 空không 。 是thị 故cố 小Tiểu 乘Thừa 三tam 不bất 可khả 闕khuyết 。 生sanh 死tử 之chi 法pháp 。 與dữ 涅Niết 槃Bàn 異dị 故cố 別biệt 印ấn 之chi 。 生sanh 死tử 須tu 存tồn 初sơ 後hậu 二nhị 故cố 故cố 生sanh 死tử 印ấn 不bất 可khả 一nhất 也dã 。 無vô 常thường 初sơ 印ấn 。 無vô 我ngã 後hậu 印ấn 。 先tiên 觀quán 無vô 常thường 便tiện 生sanh 厭yếm 離ly 。 故cố 用dụng 初sơ 印ấn 既ký 厭yếm 離ly 已dĩ 存tồn 著trước 能năng 觀quán 。 故cố 用dụng 後hậu 印ấn 推thôi 求cầu 能năng 觀quán 至chí 不bất 可khả 得đắc 。 即tức 契khế 涅Niết 槃Bàn 所sở 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 唯duy 用dụng 一nhất 印ấn 。 若nhược 大Đại 乘Thừa 法Pháp 印ấn 。 即tức 唯duy 一nhất 也dã 。 以dĩ 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 體thể 不bất 異dị 故cố 名danh 實thật 相tướng 印ấn 。 三tam 即tức 三tam 脫thoát 門môn 故cố 要yếu 。 二nhị 旃chiên 延diên 廣quảng 說thuyết 二nhị 。 初sơ 略lược 釋thích 。 二nhị 又hựu 廣quảng 下hạ 廣quảng 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 約ước 法pháp 正chánh 示thị 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 廣quảng 義nghĩa 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 一nhất 橫hoạnh/hoành 二nhị 竪thụ 者giả 三tam 界giới 應ưng 竪thụ 。 今kim 云vân 橫hoạnh/hoành 者giả 從tùng 一nhất 世thế 。 三tam 界giới 之chi 心tâm 。 諸chư 見kiến 應ưng 橫hoạnh/hoành 。 今kim 云vân 竪thụ 者giả 歷lịch 於ư 三tam 世thế 四tứ 句cú 分phân 別biệt 。 又hựu 諸chư 見kiến 由do 身thân 。 次thứ 第đệ 相tương 生sanh 。 故cố 亦diệc 云vân 竪thụ 。 又hựu 亦diệc 可khả 云vân 諸chư 見kiến 為vi 橫hoạnh/hoành 。 爛lạn 漫mạn 起khởi 故cố 三tam 界giới 為vi 竪thụ 淺thiển 深thâm 別biệt 故cố 。 理lý 須tu 細tế 約ước 諸chư 見kiến 委ủy 論luận 五ngũ 義nghĩa 。 見kiến 轉chuyển 皆giai 以dĩ 五ngũ 義nghĩa 逐trục 之chi 。 使sử 成thành 後hậu 人nhân 入nhập 道đạo 之chi 相tướng 異dị 於ư 數số 寶bảo 唐đường 喪táng 功công 。 故cố 凡phàm 諸chư 入nhập 道đạo 皆giai 多đa 從tùng 竪thụ 。 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 破phá 見kiến 遍biến 中trung 諸chư 論luận 廣quảng 明minh 。 為vi 令linh 正Chánh 法Pháp 久cửu 住trụ 世thế 耳nhĩ 。 二nhị 若nhược 常thường 此thử 斥xích 數số 人nhân 不bất 得đắc 入nhập 道đạo 者giả 過quá 在tại 人nhân 師sư 非phi 論luận 主chủ 咎cữu 。 二nhị 但đãn 旃chiên 下hạ 約ước 論luận 能năng 通thông 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 昆côn 勒lặc 二nhị 。 初sơ 明minh 論luận 旨chỉ 從tùng 容dung 二nhị 。 初sơ 示thị 論luận 中trung 義nghĩa 旨chỉ 。 昆côn 勒lặc 此thử 云vân 篋khiếp 藏tạng 。 申thân 兩lưỡng 亦diệc 門môn 也dã 。 若nhược 說thuyết 念niệm 處xứ 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 明minh 功công 能năng 門môn 中trung 皆giai 悉tất 迷mê 悟ngộ 雙song 明minh 。 義nghĩa 當đương 有hữu 無vô 兩lưỡng 門môn 故cố 也dã 。 三tam 聖thánh 行hành 者giả 無vô 貪tham 等đẳng 三tam 。 聖thánh 人nhân 所sở 行hành 。 名danh 為vi 聖thánh 行hành 。 二nhị 但đãn 佛Phật 下hạ 顯hiển 佛Phật 世thế 無vô 諍tranh 。 入nhập 門môn 雖tuy 異dị 等đẳng 者giả 四tứ 門môn 雖tuy 異dị 證chứng 果Quả 無vô 別biệt 。 各các 述thuật 其kỳ 門môn 者giả 即tức 毘tỳ 曇đàm 婆bà 沙sa 述thuật 有hữu 門môn 。 成thành 實thật 述thuật 空không 門môn 。 昆côn 勒lặc 述thuật 兩lưỡng 亦diệc 門môn 。 如như 為vi 闡xiển 耶da 說thuyết 離ly 有hữu 無vô 經kinh 。 即tức 雙song 非phi 門môn 。 人nhân 師sư 失thất 旨chỉ 執chấp 之chi 成thành 諍tranh 。 故cố 宋tống 求cầu 那na 跋bạt 摩ma 得đắc 第đệ 二nhị 果quả 。 至chí 臨lâm 滅diệt 度độ 述thuật 遺di 囑chúc 。 付phó 弟đệ 子tử 阿a 沙sa 羅la 附phụ 還hoàn 天Thiên 竺Trúc 以dĩ 誡giới 諸chư 師sư 。 文văn 帝đế 遂toại 勅sắc 譯dịch 成thành 華hoa 言ngôn 。 其kỳ 略lược 云vân 。 諸chư 論luận 各các 異dị 端đoan 。 修tu 行hành 理lý 無vô 二nhị 執chấp 者giả 有hữu 是thị 非phi 。 達đạt 者giả 無vô 違vi 諍tranh 等đẳng 。 二nhị 旃chiên 延diên 下hạ 結kết 能năng 通thông 得đắc 旨chỉ 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 不bất 善thiện 通thông 三tam 藏tạng 等đẳng 者giả 意ý 明minh 有hữu 無vô 。 但đãn 是thị 述thuật 其kỳ 。 所sở 入nhập 之chi 門môn 。 傍bàng 學học 能năng 於ư 四tứ 門môn 通thông 贍thiệm 。 故cố 使sử 傳truyền 於ư 南nam 天Thiên 竺Trúc 國quốc 。 二nhị 毘tỳ 曇đàm 下hạ 略lược 指chỉ 三tam 門môn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 四tứ 門môn 皆giai 五ngũ 者giả 莫mạc 不bất 皆giai 具cụ 苦khổ 等đẳng 四tứ 義nghĩa 。 寂tịch 滅diệt 秖kỳ 是thị 四tứ 義nghĩa 所sở 歸quy 。 二nhị 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 徵trưng 辨biện 論luận 旨chỉ 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 青thanh 目mục 至chí 鈍độn 根căn 人nhân 者giả 青thanh 目mục 全toàn 破phá 。 是thị 故cố 兩lưỡng 少thiểu 猶do 為vi 鈍độn 人nhân 。 恐khủng 此thử 下hạ 今kim 判phán 論luận 意ý 四tứ 門môn 相tương 望vọng 展triển 轉chuyển 互hỗ 得đắc 為vi 利lợi 鈍độn 也dã 。 方phương 用dụng 第đệ 四tứ 為vi 最tối 利lợi 人nhân 。 二nhị 問vấn 佛Phật 下hạ 歸quy 過quá 旃chiên 延diên 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 出xuất 沒một 多đa 端đoan 者giả 或hoặc 沒một 大đại 義nghĩa 兼kiêm 用dụng 小tiểu 名danh 。 即tức 如như 今kim 教giáo 或hoặc 沒một 大đại 名danh 而nhi 用dụng 小tiểu 義nghĩa 。 即tức 如như 迦ca 旃chiên 延diên 。 此thử 非phi 佛Phật 意ý 。 或hoặc 先tiên 大đại 名danh 後hậu 用dụng 小tiểu 義nghĩa 。 如như 通thông 二Nhị 乘Thừa 。 亦diệc 非phi 佛Phật 意ý 。 或hoặc 先tiên 小tiểu 名danh 後hậu 用dụng 大đại 義nghĩa 。 如như 今kim 淨tịnh 名danh 所sở 用dụng 者giả 。 此thử 是thị 得đắc 佛Phật 意ý 。 或hoặc 先tiên 小tiểu 名danh 兼kiêm 用dụng 小tiểu 義nghĩa 。 如như 通thông 菩Bồ 薩Tát 別biệt 教giáo 亦diệc 然nhiên 。 亦diệc 非phi 佛Phật 意ý 。 或hoặc 先tiên 後hậu 俱câu 小tiểu 如như 三tam 藏tạng 教giáo 。 固cố 非phi 佛Phật 意ý 。 或hoặc 先tiên 後hậu 俱câu 大đại 即tức 通thông 教giáo 中trung 鈍độn 菩Bồ 薩Tát 半bán 有hữu 佛Phật 意ý 。 於ư 一nhất 音âm 中trung 。 並tịnh 有hữu 上thượng 來lai 眾chúng 多đa 意ý 趣thú 。 其kỳ 中trung 雖tuy 有hữu 非phi 佛Phật 意ý 者giả 莫mạc 非phi 一nhất 代đại 逗đậu 機cơ 之chi 教giáo 。 逗đậu 不bất 得đắc 宜nghi 故cố 云vân 非phi 耳nhĩ 。 但đãn 旃chiên 延diên 用dụng 不bất 稱xưng 佛Phật 意ý 。 於ư 機cơ 無vô 益ích 反phản 致trí 議nghị 訶ha 。 三tam 正chánh 述thuật 不bất 堪kham 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 訶ha 能năng 說thuyết 心tâm 非phi 二nhị 。 初sơ 正chánh 約ước 能năng 說thuyết 心tâm 非phi 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 中trung 意ý 明minh 說thuyết 由do 心tâm 生sanh 。 心tâm 既ký 生sanh 滅diệt 安an 說thuyết 無vô 生sanh 。 說thuyết 從tùng 心tâm 生sanh 證chứng 隨tùy 心tâm 得đắc 說thuyết 隨tùy 心tâm 證chứng 。 信tín 不bất 餘dư 塗đồ 。 故cố 以dĩ 心tâm 驗nghiệm 法pháp 知tri 法pháp 必tất 如như 心tâm 。 終chung 無vô 生sanh 滅diệt 之chi 心tâm 。 能năng 說thuyết 大Đại 乘Thừa 實thật 相tướng 。 實thật 相tướng 名danh 通thông 須tu 以dĩ 理lý 定định 。 意ý 訶ha 所sở 說thuyết 尚thượng 非phi 通thông 教giáo 實thật 相tướng 故cố 耳nhĩ 。 疏sớ/sơ 文văn 解giải 釋thích 凡phàm 有hữu 五ngũ 重trọng/trùng 。 但đãn 旃chiên 延diên 所sở 說thuyết 心tâm 非phi 不bất 過quá 此thử 五ngũ 。 並tịnh 是thị 能năng 訶ha 所sở 訶ha 相tương 對đối 比tỉ 則tắc 總tổng 含hàm 四tứ 門môn 。 一nhất 切thiết 行hành 理lý 等đẳng 異dị 莫mạc 非phi 生sanh 滅diệt 。 文văn 為vi 五ngũ 。 初sơ 約ước 二nhị 諦đế 釋thích 。 二nhị 又hựu 四tứ 下hạ 約ước 五ngũ 義nghĩa 釋thích 。 三tam 又hựu 出xuất 下hạ 約ước 觀quán 用dụng 釋thích 。 四tứ 又hựu 旃chiên 下hạ 約ước 本bổn 門môn 釋thích 。 五ngũ 又hựu 聲thanh 下hạ 約ước 觀quán 體thể 釋thích 二nhị 。 初sơ 約ước 小tiểu 明minh 非phi 。 二nhị 何hà 者giả 下hạ 約ước 衍diễn 簡giản 示thị 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 通thông 教giáo 八bát 地địa 已dĩ 上thượng 等đẳng 者giả 意ý 明minh 徒đồ 有hữu 雙song 流lưu 之chi 名danh 而nhi 實thật 無vô 雙song 流lưu 之chi 理lý 。 雖tuy 不bất 生sanh 滅diệt 有hữu 教giáo 無vô 人nhân 以dĩ 其kỳ 雙song 流lưu 無vô 實thật 果quả 故cố 。 別biệt 教giáo 初Sơ 地Địa 理lý 雖tuy 是thị 實thật 地địa 亦diệc 無vô 人nhân 。 雖tuy 用dụng 通thông 訶ha 通thông 非phi 教giáo 意ý 。 況huống 復phục 文văn 意ý 亦diệc 非phi 專chuyên 通thông 。 故cố 到đáo 別biệt 教giáo 尚thượng 云vân 無vô 人nhân 。 脩tu 羅la 琴cầm 者giả 不bất 撫phủ 而nhi 韻vận 。 以dĩ 喻dụ 即tức 寂tịch 而nhi 說thuyết 。 二nhị 又hựu 非phi 下hạ 兼kiêm 約ước 不bất 知tri 根căn 緣duyên 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 非phi 但đãn 等đẳng 者giả 語ngữ 其kỳ 機cơ 教giáo 之chi 功công 用dụng 也dã 。 應ưng 知tri 。 訶ha 意ý 正chánh 用dụng 通thông 真chân 。 二nhị 訶ha 所sở 說thuyết 法Pháp 非phi 二nhị 。 初sơ 略lược 示thị 大đại 意ý 。 止chỉ 通thông 入nhập 真chân 者giả 止chỉ 秖kỳ 也dã 。 二nhị 諸chư 法pháp 下hạ 廣quảng 釋thích 經kinh 文văn 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 總tổng 對đối 小Tiểu 乘Thừa 五ngũ 法pháp 訶ha 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 五ngũ 法pháp 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 五ngũ 義nghĩa 皆giai 與dữ 藏tạng 對đối 辨biện 皆giai 正chánh 斥xích 三tam 藏tạng 名danh 同đồng 義nghĩa 異dị 。 以dĩ 由do 境cảnh 同đồng 觀quán 別biệt 故cố 也dã 。 諸chư 法pháp 究cứu 竟cánh 。 等đẳng 者giả 小tiểu 亦diệc 名danh 空không 而nhi 非phi 空không 義nghĩa 。 小tiểu 空không 無vô 旨chỉ 真chân 義nghĩa 不bất 成thành 。 乃nãi 至chí 寂tịch 滅diệt 。 同đồng 異dị 準chuẩn 說thuyết 。 三tam 藏tạng 所sở 明minh 生sanh 法pháp 二nhị 空không 者giả 或hoặc 一nhất 或hoặc 三tam 具cụ 如như 目Mục 連Liên 章chương 中trung 已dĩ 辨biện 。 衍diễn 明minh 實thật 相tướng 真chân 空không 。 者giả 義nghĩa 通thông 真chân 中trung 。 此thử 正chánh 用dụng 真chân 密mật 兼kiêm 中trung 道đạo 。 故cố 此thử 正chánh 與dữ 目Mục 連Liên 章chương 意ý 及cập 為vi 國quốc 王vương 長trưởng 者giả 所sở 說thuyết 。 并tinh 下hạ 釋thích 觀quán 眾chúng 生sanh 品phẩm 大đại 旨chỉ 略lược 同đồng 。 餘dư 非phi 全toàn 無vô 不bất 及cập 三tam 處xứ 此thử 中trung 經kinh 意ý 亦diệc 正chánh 明minh 通thông 義nghĩa 。 故cố 顯hiển 說thuyết 通thông 。 故cố 知tri 。 此thử 之chi 四tứ 義nghĩa 稍sảo 隱ẩn 不bất 彰chương 於ư 寂tịch 滅diệt 中trung 偏thiên 顯hiển 圓viên 別biệt 。 是thị 故cố 文văn 中trung 指chỉ 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 三tam 藏tạng 下hạ 對đối 辨biện 結kết 示thị 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 是thị 通thông 塗đồ 者giả 秖kỳ 以dĩ 此thử 章chương 義nghĩa 含hàm 三tam 意ý 故cố 曰viết 通thông 塗đồ 。 故cố 前tiền 後hậu 文văn 多đa 皆giai 含hàm 於ư 中trung 道đạo 之chi 說thuyết 。 故cố 此thử 中trung 云vân 亦diệc 得đắc 即tức 是thị 等đẳng 者giả 教giáo 法pháp 通thông 深thâm 故cố 也dã 。 二nhị 若nhược 破phá 下hạ 別biệt 約ước 旃chiên 延diên 本bổn 門môn 訶ha 。 二nhị 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 秖kỳ 緣duyên 前tiền 含hàm 。 是thị 故cố 問vấn 答đáp 欲dục 令linh 意ý 顯hiển 。 故cố 問vấn 意ý 云vân 。 為vi 顯hiển 四tứ 榮vinh 應ưng 以dĩ 榮vinh 折chiết 。 雖tuy 著trước 義nghĩa 字tự 苦khổ 等đẳng 仍nhưng 存tồn 。 故cố 云vân 枯khô 也dã 。 但đãn 是thị 四tứ 枯khô 顯hiển 榮vinh 何hà 在tại 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 明minh 即tức 枯khô 是thị 榮vinh 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 答đáp 意ý 者giả 破phá 拙chuyết 入nhập 巧xảo 巧xảo 拙chuyết 自tự 殊thù 。 意ý 顯hiển 破phá 拙chuyết 即tức 入nhập 中trung 也dã 。 借tá 結kết 此thử 拙chuyết 而nhi 成thành 枯khô 意ý 。 巧xảo 自tự 成thành 榮vinh 故cố 先tiên 入nhập 巧xảo 入nhập 已dĩ 見kiến 中trung 。 雙song 遊du 之chi 義nghĩa 枯khô 即tức 榮vinh 也dã 。 故cố 引dẫn 二nhị 鳥điểu 其kỳ 義nghĩa 善thiện 成thành 。 故cố 居cư 士sĩ 訶ha 即tức 名danh 榮vinh 也dã 。 苦khổ 等đẳng 一nhất 一nhất 皆giai 云vân 義nghĩa 故cố 故cố 可khả 結kết 為vi 非phi 枯khô 非phi 榮vinh 。 義nghĩa 字tự 不bất 間gian 真chân 中trung 故cố 也dã 。 故cố 立lập 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 我ngã 與dữ 無vô 我ngã 不bất 二nhị 等đẳng 言ngôn 。 況huống 此thử 通thông 門môn 元nguyên 通thông 妙diệu 理lý 。 二nhị 鳥điểu 雙song 遊du 者giả 鳥điểu 喻dụ 品phẩm 云vân 。 一nhất 者giả 迦ca 隣lân 提đề 。 二nhị 者giả 鴛uyên 鴦ương 遊du 止chỉ 共cộng 俱câu 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 古cổ 人nhân 多đa 解giải 。 委ủy 如như 彼bỉ 疏sớ/sơ 。 今kim 師sư 以dĩ 雄hùng 喻dụ 常thường 。 雌thư 喻dụ 無vô 常thường 。 生sanh 死tử 有hữu 性tánh 善thiện 故cố 無vô 常thường 即tức 常thường 。 如như 二nhị 鳥điểu 在tại 下hạ 。 涅Niết 槃Bàn 有hữu 性tánh 惡ác 。 故cố 常thường 即tức 無vô 常thường 如như 二nhị 鳥điểu 飛phi 高cao 。 是thị 則tắc 在tại 高cao 在tại 下hạ 雌thư 雄hùng 共cộng 俱câu 雙song 遊du 並tịnh 息tức 。 其kỳ 義nghĩa 皆giai 成thành 。 故cố 今kim 雖tuy 結kết 枯khô 名danh 枯khô 即tức 榮vinh 也dã 。 以dĩ 二nhị 鳥điểu 不bất 相tương 捨xả 離ly 故cố 。 無vô 我ngã 法pháp 中trung 。 有hữu 真chân 我ngã 者giả 此thử 示thị 大đại 經kinh 迦Ca 葉Diếp 歎thán 佛Phật 文văn 也dã 亦diệc 應ưng 例lệ 云vân 無vô 常thường 中trung 有hữu 常thường 苦khổ 中trung 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 空không 有hữu 不bất 空không 。 悉tất 是thị 二nhị 鳥điểu 雙song 遊du 。 即tức 枯khô 是thị 榮vinh 意ý 也dã 。 二nhị 淨tịnh 名danh 下hạ 明minh 部bộ 意ý 猶do 蜜mật 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 淨tịnh 名danh 結kết 真chân 等đẳng 者giả 正chánh 出xuất 答đáp 意ý 。 具cụ 如như 向hướng 述thuật 。 真chân 即tức 是thị 中trung 雙song 遊du 之chi 言ngôn 必tất 相tương/tướng 即tức 。 故cố 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 雖tuy 結kết 無vô 常thường 不bất 專chuyên 無vô 常thường 。 以dĩ 無vô 常thường 義nghĩa 仍nhưng 通thông 故cố 。 故cố 宜nghi 斥xích 於ư 三tam 藏tạng 二Nhị 乘Thừa 令linh 於ư 此thử 座tòa 成thành 生sanh 酥tô 益ích 。 三tam 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 荊kinh 溪khê 云vân 。 彼bỉ 比Bỉ 丘Khâu 益ích 雖tuy 不bất 因nhân 佛Phật 而nhi 因nhân 淨tịnh 名danh 得đắc 通thông 教giáo 利lợi 。 當đương 知tri 。 緣duyên 在tại 二nhị 聖thánh 故cố 也dã 。 具cụ 如như 前tiền 說thuyết 。 得đắc 羅La 漢Hán 者giả 。 前tiền 云vân 真chân 我ngã 。 復phục 云vân 實thật 相tướng 及cập 以dĩ 雙song 遊du 。 今kim 結kết 得đắc 羅La 漢Hán 者giả 。 驗nghiệm 前tiền 進tiến 明minh 別biệt 圓viên 理lý 者giả 明minh 教giáo 功công 力lực 非phi 正chánh 訶ha 相tương/tướng 。 心tâm 脫thoát 是thị 俱câu 慧tuệ 。 脫thoát 是thị 慧tuệ 。 四tứ 結kết 成thành 不bất 堪kham 。 七thất 命mạng 阿a 那na 律luật 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 敘tự 意ý 。 二nhị 剎sát 利lợi 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 命mạng 問vấn 疾tật 。 楚sở 夏hạ 者giả 如như 涅Niết 槃Bàn 玄huyền 及cập 記ký 。 二nhị 辭từ 不bất 堪kham 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 奉phụng 辭từ 不bất 堪kham 。 二nhị 述thuật 不bất 堪kham 之chi 由do 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 梵Phạm 王Vương 來lai 問vấn 統thống 御ngự 大Đại 千Thiên 者giả 家gia 語ngữ 曰viết 。 夫phu 德đức 法pháp 者giả 御ngự 民dân 之chi 具cụ 猶do 御ngự 馬mã 之chi 有hữu 銜hàm 勒lặc 也dã 。 又hựu 曰viết 。 御ngự 四tứ 馬mã 者giả 執chấp 六lục 轡bí 。 御ngự 天thiên 下hạ 者giả 正chánh 六lục 官quan 。 今kim 臣thần 下hạ 稱xưng 天thiên 子tử 為vi 御ngự 。 蓋cái 取thủ 此thử 義nghĩa 。 以dĩ 天thiên 子tử 居cư 尊tôn 高cao 之chi 位vị 臨lâm 御ngự 於ư 下hạ 故cố 也dã 。 今kim 梵Phạm 王Vương 統thống 領lãnh 三tam 千thiên 猶do 御ngự 四tứ 馬mã 故cố 云vân 統thống 御ngự 。 報báo 得đắc 天thiên 眼nhãn 。 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 亦diệc 有hữu 生sanh 得đắc 鬼quỷ 神thần 等đẳng 及cập 發phát 得đắc 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 二nhị 那na 律luật 答đáp 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 經Kinh 云vân 。 掌chưởng 中trung 菴am 摩ma 勒lặc 果quả 者giả 肇triệu 云vân 。 果quả 形hình 似tự 檳# 榔# 。 食thực 之chi 除trừ 風phong 冷lãnh 。

時thời 手thủ 執chấp 此thử 果quả 。 故cố 即tức 以dĩ 為ví 喻dụ 也dã 。 大đại 辟Bích 支Chi 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 支chi 佛Phật 元nguyên 知tri 十thập 方phương 佛Phật 不phủ 。 答đáp 亦diệc 知tri 亦diệc 不bất 知tri 。 若nhược 準chuẩn 所sở 見kiến 百bách 佛Phật 世thế 界giới 。 豈khởi 可khả 無vô 佛Phật 。 理lý 應ưng 合hợp 知tri 。 秖kỳ 恐khủng 見kiến 處xứ 。 不bất 知tri 有hữu 佛Phật 。 又hựu 容dung 知tri 者giả 秖kỳ 知tri 一nhất 界giới 唯duy 一nhất 佛Phật 化hóa 。 知tri 亦diệc 何hà 妨phương 。 故cố 二nhị 十thập 部bộ 中trung 亦diệc 有hữu 許hứa 知tri 十thập 方phương 佛Phật 者giả 。 此thử 亦diệc 宜nghi 為vì 大đại 教giáo 梯thê 漸tiệm 。 二nhị 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 以dĩ 梵Phạm 王Vương 對đối 小Tiểu 乘Thừa 天thiên 眼nhãn 簡giản 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 異dị 者giả 向hướng 聞văn 抑ức 小tiểu 同đồng 梵Phạm 。 今kim 問vấn 若nhược 同đồng 云vân 何hà 分phần/phân 凡phàm 聖thánh 異dị 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 異dị 難nạn/nan 同đồng 也dã 。 答đáp 下hạ 五ngũ 種chủng 四tứ 禪thiền 者giả 謂vị 根căn 本bổn 及cập 觀quán 練luyện 熏huân 修tu 也dã 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 答đáp 出xuất 異dị 意ý 者giả 一nhất 往vãng 所sở 見kiến 遠viễn 近cận 雖tuy 同đồng 然nhiên 復phục 報báo 等đẳng 因nhân 亦diệc 不bất 一nhất 。 文văn 有hữu 三tam 異dị 。 一nhất 報báo 修tu 異dị 。 二nhị 總tổng 別biệt 異dị 。 三tam 通thông 明minh 異dị 如như 文văn 。 二nhị 以dĩ 梵Phạm 王Vương 對đối 圓viên 人nhân 肉nhục 眼nhãn 簡giản 問vấn 意ý 者giả 六lục 根căn 淨tịnh 人nhân 六lục 見kiến 大Đại 千Thiên 。 何hà 異dị 梵Phạm 王Vương 。 答đáp 意ý 法pháp 華hoa 肉nhục 眼nhãn 尚thượng 超siêu 小tiểu 聖thánh 。 何hà 況huống 梵Phạm 王Vương 天thiên 眼nhãn 。 開khai 闢tịch 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 肉nhục 眼nhãn 雖tuy 見kiến 廣quảng 由do 於ư 天thiên 。 大đại 品phẩm 等đẳng 者giả 明minh 大Đại 乘Thừa 肉nhục 眼nhãn 不bất 假giả 開khai 闢tịch 。 故cố 欲dục 奪đoạt 天thiên 先tiên 辨biện 肉nhục 異dị 。 大đại 小tiểu 既ký 別biệt 因nhân 果quả 自tự 殊thù 。 若nhược 法Pháp 華Hoa 經Kinh 。 力lực 等đẳng 者giả 依y 開khai 顯hiển 教giáo 。 觀quán 本bổn 具cụ 理lý 入nhập 相tương 似tự 位vị 。 功công 由do 於ư 教giáo 故cố 云vân 經Kinh 力lực 。 當đương 知tri 依y 教giáo 修tu 行hành 。 行hành 成thành 證chứng 理lý 既ký 得đắc 似tự 證chứng 。 肉nhục 眼nhãn 功công 倍bội 名danh 為vi 佛Phật 眼nhãn 者giả 尚thượng 即tức 佛Phật 眼nhãn 。 豈khởi 況huống 天thiên 慧tuệ 。 以dĩ 其kỳ 下hạ 釋thích 大đại 經kinh 義nghĩa 。 初sơ 明minh 二Nhị 乘Thừa 慧tuệ 名danh 肉nhục 眼nhãn 。 次thứ 釋thích 圓viên 人nhân 肉nhục 名danh 佛Phật 眼nhãn 。 初sơ 中trung 云vân 有hữu 齊tề 有hữu 劣liệt 者giả 同đồng 除trừ 四tứ 住trụ 此thử 處xứ 為vi 齊tề 。 若nhược 伏phục 無vô 明minh 三tam 藏tạng 則tắc 劣liệt 。 所sở 證chứng 既ký 劣liệt 慧tuệ 但đãn 名danh 肉nhục 。 圓viên 教giáo 下hạ 次thứ 意ý 也dã 。 以dĩ 其kỳ 等đẳng 者giả 具cụ 惑hoặc 達đạt 性tánh 。 故cố 名danh 佛Phật 眼nhãn 。 此thử 即tức 大đại 經kinh 四tứ 依y 品phẩm 明minh 初sơ 依y 文văn 也dã 。 五ngũ 品phẩm 六lục 根căn 無vô 明minh 俱câu 在tại 並tịnh 照chiếu 三tam 德đức 。 故cố 云vân 知tri 藏tạng 。 住trụ 前tiền 二nhị 即tức 同đồng 是thị 初sơ 依y 。 三tam 正chánh 述thuật 被bị 彈đàn 之chi 事sự 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 時thời 維duy 下hạ 正chánh 釋thích 五ngũ 。 初sơ 窮cùng 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 雙song 窮cùng 十thập 智trí 者giả 世thế 智trí 他tha 心tâm 四Tứ 諦Đế 智trí 法pháp 比tỉ 盡tận 無vô 生sanh 也dã 。 二nhị 雙song 難nạn/nan 經Kinh 云vân 。 假giả 使sử 作tác 相tướng 。 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 羅La 漢Hán 證chứng 滅diệt 不bất 應ưng 有hữu 見kiến 。 故cố 云vân 假giả 使sử 。 與dữ 外ngoại 道đạo 等đẳng 者giả 亦diệc 是thị 抑ức 辭từ 。 有hữu 為vi 功công 德đức 具cụ 有hữu 三Tam 明Minh 。 安an 同đồng 外ngoại 見kiến 。 而nhi 云vân 與dữ 等đẳng 故cố 且thả 挫tỏa 其kỳ 出xuất 觀quán 時thời 也dã 。 疏sớ/sơ 云vân 。 雖tuy 與dữ 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 與dữ 而nhi 又hựu 奪đoạt 有hữu 殊thù 即tức 與dữ 也dã 。 有hữu 為vi 即tức 奪đoạt 也dã 。 證chứng 數số 緣duyên 盡tận 者giả 新tân 云vân 擇trạch 滅diệt 無vô 為vi 也dã 。 擇trạch 力lực 所sở 得đắc 滅diệt 名danh 為vi 擇trạch 滅diệt 。 謂vị 斷đoạn 智trí 推thôi 度độ 令linh 滅diệt 故cố 名danh 擇trạch 滅diệt 。 古cổ 云vân 數số 緣duyên 。 即tức 是thị 擇trạch 也dã 孱# 同đồng 者giả 字tự 宜nghi 作tác 僝# 。 士sĩ 限hạn 反phản 。 尚thượng 書thư 曰viết 。 方phương 鳩cưu 僝# 工công 孔khổng 安an 國quốc 云vân 。 鳩cưu 聚tụ 僝# 現hiện 也dã 。 入nhập 觀quán 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 約ước 那na 律luật 失thất 眼nhãn 出xuất 觀quán 但đãn 同đồng 世thế 人nhân 。 壞hoại 根căn 者giả 不bất 見kiến 。 二nhị 那na 律luật 受thọ 屈khuất 。 三tam 梵Phạm 王Vương 請thỉnh 問vấn 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 歎thán 未vị 曾tằng 有hữu 。 二nhị 作tác 禮lễ 致trí 敬kính 。 三tam 正chánh 請thỉnh 問vấn 。 孰thục 誰thùy 也dã 。 四tứ 淨tịnh 名danh 答đáp 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 答đáp 有hữu 真chân 天thiên 眼nhãn 人nhân 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 經kinh 有hữu 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 等đẳng 者giả 有hữu 人nhân 以dĩ 有hữu 字tự 為vi 上thượng 句cú 。 未vị 深thâm 不bất 可khả 也dã 。 何hà 者giả 所sở 言ngôn 誰thùy 者giả 本bổn 問vấn 其kỳ 人nhân 兼kiêm 及cập 有hữu 無vô 。 故cố 須tu 還hoàn 以dĩ 人nhân 為vi 答đáp 也dã 。 是thị 故cố 疏sớ/sơ 中trung 但đãn 釋thích 答đáp 人nhân 。 無vô 二nhị 邊biên 偽ngụy 者giả 辨biện 佛Phật 眼nhãn 之chi 功công 用dụng 也dã 。 見kiến 色sắc 等đẳng 者giả 應ưng 云vân 即tức 中trung 見kiến 麁thô 細tế 色sắc 。 二nhị 辨biện 真chân 天thiên 眼nhãn 相tương/tướng 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 常thường 在tại 深thâm 禪thiền 定định 窟quật 者giả 三tam 法pháp 名danh 異dị 其kỳ 義nghĩa 必tất 同đồng 。 亦diệc 可khả 義nghĩa 異dị 其kỳ 體thể 不bất 別biệt 。 不bất 別biệt 而nhi 別biệt 理lý 通thông 因nhân 果quả 。 事sự 用dụng 非phi 因nhân 。 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 在tại 因nhân 涅Niết 槃Bàn 指chỉ 果quả 。 三tam 種chủng 生sanh 死tử 加gia 自tự 體thể 耳nhĩ 。 二nhị 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 顯hiển 圓viên 教giáo 所sở 攝nhiếp 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 非phi 偏thiên 非phi 圓viên 者giả 亦diệc 可khả 云vân 是thị 偏thiên 是thị 圓viên 即tức 別biệt 教giáo 也dã 。 約ước 地địa 前tiền 後hậu 而nhi 分phần/phân 偏thiên 圓viên 。 二nhị 對đối 佛Phật 眼nhãn 辨biện 相tương/tướng 。 名danh 佛Phật 天thiên 眼nhãn 者giả 欲dục 簡giản 偏thiên 。 故cố 加gia 佛Phật 字tự 。 例lệ 應ưng 四tứ 眼nhãn 悉tất 宜nghi 如như 佛Phật 區khu 以dĩ 別biệt 之chi 。 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 者giả 佛Phật 歷lịch 五ngũ 眼nhãn 以dĩ 問vấn 。 善thiện 吉cát 悉tất 答đáp 云vân 有hữu 。 具cụ 如như 前tiền 引dẫn 。 五ngũ 梵Phạm 王Vương 及cập 眷quyến 屬thuộc 發phát 心tâm 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 發phát 心tâm 。 二nhị 致trí 敬kính 而nhi 去khứ 。 四tứ 結kết 成thành 不bất 堪kham 。 八bát 命mạng 優ưu 波ba 離ly 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 敘tự 意ý 。 二nhị 隨tùy 文văn 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 命mạng 問vấn 疾tật 二nhị 。 初sơ 化hóa 他tha 須tu 念niệm 持trì 。 修tu 多đa 羅la 此thử 云vân 契Khế 經Kinh 。 阿a 毘tỳ 曇đàm 此thử 云vân 無vô 比tỉ 法pháp 。 即tức 論luận 藏tạng 也dã 。 正chánh 內nội 眷quyến 屬thuộc 者giả 秉bỉnh 律luật 齊tề 眾chúng 即tức 是thị 化hóa 他tha 。 波ba 離ly 持trì 律luật 。 豈khởi 但đãn 自tự 正chánh 亦diệc 正chánh 他tha 也dã 。 二nhị 自tự 行hành 須tu 念niệm 持trì 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 六lục 者giả 且thả 指chỉ 一nhất 日nhật 之chi 別biệt 行hành 耳nhĩ 。 多đa 日nhật 相tương 續tục 皆giai 由do 念niệm 故cố 。 二nhị 辭từ 不bất 堪kham 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 正chánh 辭từ 不bất 堪kham 。 二nhị 述thuật 不bất 堪kham 之chi 由do 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 二nhị 比Bỉ 丘Khâu 犯phạm 戒giới 疑nghi 問vấn 。 經Kinh 云vân 。 誠thành 以dĩ 為vi 恥sỉ 。 者giả 生sanh 公công 云vân 。 犯phạm 律luật 者giả 必tất 有hữu 懼cụ 罪tội 之chi 惑hoặc 也dã 。 原nguyên 其kỳ 為vi 懷hoài 非phi 唯duy 畏úy 苦khổ 困khốn 。 已dĩ 交giao 恥sỉ 所sở 為vi 也dã 。 經Kinh 云vân 。 願nguyện 解giải 疑nghi 悔hối 。 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 疑nghi 罪tội 輕khinh 重trọng 。 悔hối 蓋cái 覆phú 心tâm 疑nghi 悔hối 罪tội 兼kiêm 。 何hà 由do 可khả 滅diệt 。 復phục 本bổn 上thượng 懺sám 不bất 出xuất 無vô 生sanh 。 今kim 此thử 波ba 離ly 不bất 達đạt 機cơ 理lý 專chuyên 輒triếp 為vi 其kỳ 依y 小tiểu 解giải 釋thích 。 得đắc 免miễn 斯tư 咎cữu 。 者giả 悕hy 蠲quyên 重trọng 愆khiên 。 輕khinh 尤vưu 易dị 除trừ 可khả 思tư 見kiến 佛Phật 。 疏sớ/sơ 中trung 初sơ 約ước 義nghĩa 推thôi 。 次thứ 汎# 引dẫn 經kinh 說thuyết 。 若nhược 其kỳ 重trọng/trùng 者giả 者giả 小Tiểu 乘Thừa 重trọng 罪tội 。 凡phàm 有hữu 四tứ 種chủng 。 入nhập 如như 毛mao 頭đầu 名danh 婬dâm 。 舉cử 離ly 本bổn 處xứ 名danh 盜đạo 。 斷đoạn 其kỳ 命mạng 根căn 名danh 殺sát 。 言ngôn 章chương 了liễu 智trí 名danh 忘vong 。 律luật 無vô 悔hối 文văn 者giả 小tiểu 學học 悔hối 已dĩ 障chướng 果quả 。 仍nhưng 成thành 重trọng 罪tội 未vị 忘vong 。 據cứ 此thử 以dĩ 論luận 重trọng/trùng 不bất 可khả 悔hối 。 故cố 云vân 無vô 悔hối 文văn 也dã 。 或hoặc 重trọng 罪tội 方phương 便tiện 者giả 四tứ 分phần/phân 云vân 。 起khởi 心tâm 不bất 動động 身thân 口khẩu 。 但đãn 自tự 剋khắc 責trách 還hoàn 復phục 好hảo/hiếu 心tâm 。 是thị 名danh 不bất 犯phạm 。 二nhị 動động 身thân 口khẩu 未vị 到đáo 前tiền 境cảnh 名danh 次thứ 方phương 便tiện 犯phạm 偷thâu 蘭lan 。 三tam 者giả 臨lâm 至chí 境cảnh 所sở 身thân 分phần/phân 相tương 交giao 未vị 至chí 犯phạm 處xứ 已dĩ 來lai 名danh 近cận 方phương 便tiện 是thị 重trọng/trùng 偷thâu 蘭lan 。 二nhị 上thượng 首thủ 為vi 說thuyết 依y 律luật 判phán 斷đoạn 者giả 若nhược 犯phạm 根căn 本bổn 應ưng 須tu 學học 悔hối 。 若nhược 犯phạm 方phương 便tiện 應ưng 懺sám 偷thâu 蘭lan 。 若nhược 本bổn 無vô 心tâm 則tắc 不bất 結kết 罪tội 。 或hoặc 教giáo 下hạ 謂vị 。 問vấn 其kỳ 情tình 實thật 。 若nhược 本bổn 有hữu 心tâm 應ưng 須tu 懺sám 滅diệt 。 正chánh 罪tội 方phương 便tiện 並tịnh 須tu 集tập 僧Tăng 。 若nhược 犯phạm 重trọng/trùng 者giả 僧Tăng 祇kỳ 云vân 。 若nhược 犯phạm 罪tội 已dĩ 啼đề 哭khốc 不bất 欲dục 離ly 袈ca 裟sa 深thâm 樂nhạo/nhạc/lạc 佛Phật 法Pháp 者giả 令linh 與dữ 學học 悔hối 羯yết 磨ma 。 然nhiên 後hậu 奪đoạt 三tam 十thập 五ngũ 事sự 等đẳng 。 若nhược 犯phạm 蘭lan 者giả 十thập 誦tụng 云vân 。 初sơ 篇thiên 生sanh 重trọng 此thử 是thị 近cận 方phương 便tiện 。 謂vị 身thân 口khẩu 相tương/tướng 加gia 未vị 得đắc 暢sướng 遂toại 者giả 應ưng 一nhất 切thiết 僧Tăng 中trung 悔hối 。 若nhược 初sơ 篇thiên 生sanh 輕khinh 二nhị 篇thiên 生sanh 重trọng 應ưng 界giới 外ngoại 四tứ 比Bỉ 丘Khâu 中trung 悔hối 。 若nhược 僧Tăng 殘tàn 生sanh 輕khinh 應ưng 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 前tiền 悔hối 。 是thị 則tắc 集tập 僧Tăng 有hữu 界giới 內nội 界giới 外ngoại 二nhị 種chủng 之chi 別biệt 。 羯yết 磨ma 分phần/phân 心tâm 念niệm 對đối 首thủ 眾chúng 法pháp 三tam 類loại 之chi 殊thù 。 今kim 此thử 明minh 悔hối 罪tội 用dụng 眾chúng 法pháp 對đối 首thủ 也dã 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 集tập 僧Tăng 唯duy 二nhị 羯yết 磨ma 通thông 三tam 。 滅diệt 與dữ 不bất 滅diệt 。 如như 常thường 所sở 辨biện 。 波ba 離ly 為vi 彼bỉ 犯phạm 者giả 如như 上thượng 律luật 相tương/tướng 而nhi 說thuyết 。 故cố 云vân 為vi 其kỳ 如như 法Pháp 解giải 說thuyết 也dã 。 三tam 述thuật 被bị 訶ha 之chi 事sự 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 述thuật 彈đàn 訶ha 七thất 。 初sơ 正chánh 彈đàn 訶ha 。 無vô 重trọng/trùng 增tăng 罪tội 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 第đệ 二nhị 篇thiên 去khứ 僧Tăng 法pháp 可khả 除trừ 未vị 妨phương 真chân 修tu 何hà 成thành 擾nhiễu 心tâm 。 當đương 是thị 疑nghi 重trọng/trùng 及cập 重trọng/trùng 方phương 便tiện 。 依y 教giáo 作tác 法pháp 緣duyên 具cụ 難nạn/nan 諧hài 。 若nhược 學học 悔hối 所sở 加gia 懼cụ 一nhất 世thế 無vô 用dụng 。 義nghĩa 須tu 心tâm 殄điễn 乃nãi 令linh 事sự 除trừ 。 彌di 助trợ 疑nghi 情tình 名danh 重trọng/trùng 增tăng 罪tội 。 罪tội 從tùng 至chí 其kỳ 想tưởng 者giả 語ngữ 略lược 意ý 玄huyền 。 善thiện 須tu 得đắc 旨chỉ 。 然nhiên 知tri 其kỳ 罪tội 而nhi 隨tùy 其kỳ 治trị 。 縱túng/tung 有hữu 治trị 者giả 皆giai 擇trạch 其kỳ 易dị 焉yên 為vi 其kỳ 難nạn 。 故cố 須tu 觀quán 時thời 藥dược 病bệnh 相tương/tướng 扣khấu 。 不bất 可khả 一nhất 向hướng 併tinh 云vân 無vô 生sanh 。 故cố 天thiên 台thai 大đại 師sư 明minh 懺sám 淨tịnh 中trung 小tiểu 教giáo 有hữu 者giả 令linh 依y 事sự 滅diệt 。 非phi 小tiểu 所sở 達đạt 方phương 投đầu 大đại 宗tông 。 並tịnh 應ưng 先tiên 斷đoạn 相tương 續tục 之chi 想tưởng 心tâm 。 不bất 應ưng 觀quán 理lý 而nhi 令linh 續tục 行hành 。 況huống 復phục 須tu 窮cùng 逆nghịch 順thuận 十thập 心tâm 。 觀quán 成thành 法pháp 順thuận 方phương 滅diệt 重trọng/trùng 瑕hà 。 然nhiên 此thử 中trung 辭từ 但đãn 存tồn 大đại 旨chỉ 。 使sử 成thành 淨tịnh 名danh 訶ha 小tiểu 之chi 相tướng 。 欲dục 習tập 行hành 者giả 不bất 可khả 徒đồ 然nhiên 。 應ưng 當đương 專chuyên 於ư 四tứ 種chủng 三tam 昧muội 不bất 思tư 議nghị 境cảnh 。 九cửu 法pháp 資tư 成thành 遠viễn 近cận 方phương 便tiện 解giải 行hành 兼kiêm 美mỹ 。 是thị 故cố 須tu 依y 止Chỉ 觀Quán 大đại 部bộ 。 一nhất 切thiết 行hành 者giả 之chi 妙diệu 津tân 梁lương 。 羯yết 磨ma 者giả 此thử 云vân 辨biện 事sự 。 謂vị 施thí 造tạo 遂toại 法pháp 必tất 有hữu 成thành 濟tế 之chi 功công 焉yên 。 二nhị 勸khuyến 除trừ 滅diệt 二nhị 。 初sơ 標tiêu 示thị 。 二nhị 直trực 除trừ 下hạ 正chánh 解giải 二nhị 。 初sơ 略lược 釋thích 。 罪tội 從tùng 心tâm 生sanh 等đẳng 者giả 即tức 諦đế 觀quán 罪tội 性tánh 。 故cố 大đại 論luận 喜Hỷ 根Căn 弟đệ 子tử 。 問vấn 勝thắng 意ý 云vân 。 大đại 德đức 是thị 婬dâm 欲dục 法pháp 名danh 何hà 等đẳng 相tương/tướng 。 答đáp 煩phiền 惱não 相tương/tướng 。 又hựu 問vấn 內nội 耶da 外ngoại 耶da 。 答đáp 是thị 煩phiền 惱não 。 不bất 內nội 不bất 外ngoại 。 若nhược 在tại 內nội 者giả 不bất 應ưng 待đãi 緣duyên 。 若nhược 在tại 外ngoại 者giả 於ư 我ngã 無vô 事sự 。 弟đệ 子tử 言ngôn 。 若nhược 如như 此thử 者giả 。 煩phiền 惱não 非phi 內nội 非phi 外ngoại 。 非phi 在tại 十thập 方phương 。 求cầu 不bất 可khả 得đắc 。 即tức 不bất 生sanh 滅diệt 。 云vân 何hà 能năng 作tác 煩phiền 惱não 事sự 耶da 。 此thử 亦diệc 是thị 觀quán 罪tội 性tánh 之chi 要yếu 術thuật 也dã 。 若nhược 觀quán 至chí 罪tội 相tương/tướng 者giả 即tức 普phổ 賢hiền 觀quán 云vân 。 我ngã 心tâm 自tự 空không 。 罪tội 福phước 無vô 主chủ 也dã 。 二nhị 廣quảng 釋thích 二nhị 。 初sơ 列liệt 懺sám 名danh 。 二nhị 釋thích 懺sám 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 依y 門môn 辨biện 障chướng 。 毘tỳ 尼ni 翻phiên 律luật 或hoặc 翻phiên 為vi 滅diệt 。 義nghĩa 如như 常thường 辨biện 。 違vi 無vô 作tác 罪tội 即tức 違vi 制chế 之chi 罪tội 也dã 。 從tùng 作tác 法pháp 而nhi 受thọ 。 發phát 得đắc 形hình 俱câu 無vô 作tác 違vi 則tắc 成thành 罪tội 。 此thử 依y 定định 門môn 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 意ý 明minh 求cầu 相tương/tướng 專chuyên 注chú 為vi 定định 非phi 禪thiền 定định 也dã 。 戒giới 慧tuệ 相tương/tướng 藉tạ 次thứ 第đệ 之chi 說thuyết 。 具cụ 如như 法Pháp 華hoa 三tam 昧muội 中trung 辨biện 。 根căn 本bổn 者giả 生sanh 罪tội 。 妄vọng 心tâm 總tổng 而nhi 言ngôn 之chi 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 也dã 。 故cố 觀quán 相tương/tướng 者giả 即tức 事sự 一nhất 心tâm 。 雖tuy 云vân 戒giới 等đẳng 其kỳ 實thật 約ước 慧tuệ 然nhiên 除trừ 圓viên 定định 無vô 滅diệt 重trọng/trùng 方phương 。 圓viên 定định 即tức 慧tuệ 故cố 如như 月nguyệt 也dã 。 違vi 無vô 作tác 者giả 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 辨biện 業nghiệp 中trung 明minh 。 二nhị 正chánh 釋thích 三tam 相tương/tướng 三tam 。 初sơ 作tác 法pháp 大đại 論luận 等đẳng 者giả 斬trảm 草thảo 殺sát 畜súc 俱câu 犯phạm 單đơn 提đề 。 故cố 云vân 同đồng 篇thiên 。 作tác 法pháp 懺sám 者giả 準chuẩn 律luật 先tiên 請thỉnh 一nhất 清thanh 淨tịnh 知tri 律luật 比Bỉ 丘Khâu 堪kham 解giải 罪tội 者giả 共cộng 在tại 空không 靜tĩnh 處xứ 。 或hoặc 對đối 佛Phật 像tượng 前tiền 具cụ 儀nghi 。 三tam 請thỉnh 當đương 為vì 分phân 別biệt 。 罪tội 名danh 種chủng 相tương/tướng 三tam 種chủng 。 又hựu 為vi 說thuyết 破phá 持trì 兩lưỡng 相tương/tướng 。 令linh 生sanh 怖bố 心tâm 然nhiên 後hậu 悔hối 。 根căn 本bổn 法pháp 辭từ 云vân 。 大đại 德đức 一nhất 心tâm 念niệm 。 我ngã 某mỗ 甲giáp 比Bỉ 丘Khâu 。 犯phạm 斬trảm 草thảo 害hại 畜súc 命mạng 二nhị 波ba 逸dật 提đề 罪tội 。 今kim 向hướng 大đại 德đức 。 發phát 露lộ 懺sám 悔hối 。 此thử 即tức 作tác 法pháp 懺sám 也dã 。 二nhị 無vô 作tác 滅diệt 者giả 違vi 制chế 罪tội 除trừ 免miễn 苦khổ 二nhị 千thiên 歲tuế 。 性tánh 罪tội 既ký 在tại 還hoàn 墮đọa 泥nê 犁lê 。 後hậu 須tu 償thường 命mạng 。 以dĩ 外ngoại 人nhân 計kế 草thảo 木mộc 有hữu 命mạng 見kiến 沙Sa 門Môn 斬trảm 伐phạt 。 謂vị 無vô 慈từ 心tâm 如Như 來Lai 息tức 世thế 譏cơ 嫌hiềm 於ư 是thị 制chế 戒giới 。 既ký 非phi 有hữu 情tình 犯phạm 無vô 性tánh 罪tội 。 作tác 法pháp 紛phân 動động 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 舉cử 難nạn/nan 從tùng 易dị 令linh 習tập 無vô 生sanh 。 意ý 明minh 懺sám 下hạ 三tam 篇thiên 尚thượng 自tự 紛phân 動động 。 況huống 復phục 懺sám 上thượng 二nhị 篇thiên 。 安an 可khả 遂toại 情tình 。 二nhị 觀quán 相tương/tướng 如như 諸chư 方Phương 等Đẳng 者giả 如như 方Phương 等Đẳng 陀đà 羅la 尼ni 虛Hư 空Không 藏Tạng 等đẳng 也dã 。 見kiến 罪tội 滅diệt 相tương/tướng 者giả 聞văn 唱xướng 罪tội 滅diệt 及cập 見kiến 印ấn 臂tý 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 釋thích 觀quán 相tương/tướng 中trung 依y 經kinh 作tác 法pháp 。 故cố 非phi 禪thiền 定định 。 況huống 云vân 取thủ 相tương/tướng 心tâm 動động 。 驗nghiệm 知tri 。 非phi 定định 者giả 也dã 。 此thử 亦diệc 擾nhiễu 心tâm 者giả 既ký 不bất 欲dục 令linh 修tu 前tiền 二nhị 懺sám 所sở 以dĩ 列liệt 者giả 。 為vi 逗đậu 物vật 機cơ 及cập 以dĩ 並tịnh 決quyết 知tri 非phi 無vô 生sanh 悉tất 成thành 紛phân 動động 。 何hà 者giả 一nhất 七thất 三tam 七thất 多đa 七thất 九cửu 旬tuần 一nhất 年niên 多đa 年niên 或hoặc 云vân 長trường/trưởng 作tác 如như 斯tư 等đẳng 例lệ 。 豈khởi 不bất 紛phân 動động 耶da 。 意ý 復phục 兼kiêm 勸khuyến 前tiền 二nhị 懺sám 者giả 進tiến 慕mộ 觀quán 理lý 一nhất 體thể 妙diệu 除trừ 。 況huống 消tiêu 訶ha 文văn 非phi 前tiền 二nhị 義nghĩa 。 是thị 故cố 觀quán 相tương/tướng 緣duyên 罪tội 心tâm 境cảnh 。 對đối 滅diệt 罪tội 境cảnh 生sanh 重trọng 慚tàm 愧quý 。 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 改cải 革cách 元nguyên 心tâm 。 故cố 知tri 。 其kỳ 人nhân 理lý 觀quán 全toàn 昧muội 。 三tam 無vô 生sanh 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 無vô 生sanh 。 此thử 觀quán 成thành 時thời 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 指chỉ 初sơ 隨tùy 喜hỷ 前tiền 始thỉ 習tập 觀quán 道đạo 。 前tiền 既ký 悠du 漫mạn 。 故cố 須tu 剋khắc 指chỉ 觀quán 行hành 也dã 。 末mạt 代đại 行hành 者giả 自tự 揣đoàn 其kỳ 心tâm 。 幸hạnh 非phi 利lợi 根căn 何hà 辭từ 觀quán 相tương/tướng 。 觀quán 相tương/tướng 重trọng/trùng 滅diệt 無vô 生sanh 可khả 成thành 。 勿vật 辜cô 其kỳ 心tâm 空không 云vân 理lý 是thị 。 相tương 應ứng 之chi 語ngữ 。 不bất 在tại 於ư 他tha 。 善thiện 格cách 內nội 懷hoài 安an 同đồng 眾chúng 聖thánh 。 端đoan 坐tọa 念niệm 實thật 相tướng 。 者giả 坐tọa 即tức 四tứ 儀nghi 之chi 一nhất 事sự 。 念niệm 即tức 三tam 觀quán 之chi 總tổng 名danh 。 實thật 相tướng 乃nãi 三tam 諦đế 之chi 異dị 號hiệu 。 蓋cái 用dụng 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 觀quán 一nhất 心tâm 三tam 諦đế 遍biến 融dung 諸chư 法pháp 。 眾chúng 罪tội 寧ninh 存tồn 。 坐tọa 念niệm 既ký 然nhiên 餘dư 三tam 亦diệc 爾nhĩ 。 四tứ 儀nghi 六lục 作tác 無vô 非phi 實thật 相tướng 。 諦đế 觀quán 尚thượng 一nhất 。 罪tội 福phước 詎cự 分phần/phân 。 達đạt 罪tội 空không 中trung 如như 日nhật 消tiêu 露lộ 。 無vô 勞lao 下hạ 結kết 功công 顯hiển 過quá 也dã 。 二nhị 對đối 事sự 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 牒điệp 事sự 問vấn 。 二nhị 約ước 人nhân 答đáp 。 二nhị 初sơ 約ước 鈍độn 人nhân 須tu 事sự 。 二nhị 約ước 利lợi 人nhân 唯duy 理lý 三tam 。 初sơ 正chánh 明minh 理lý 懺sám 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 無vô 生sanh 門môn 懺sám 於ư 三tam 道đạo 一nhất 念niệm 除trừ 滅diệt 消tiêu 苦khổ 道đạo 也dã 。 畢tất 故cố 忘vong 新tân 袪# 業nghiệp 煩phiền 惱não 。 必tất 能năng 滅diệt 故cố 已dĩ 不bất 造tạo 新tân 。 既ký 不bất 造tạo 新tân 豈khởi 應ưng 習tập 故cố 。 一nhất 剎sát 那na 頃khoảnh 。 名danh 故cố 名danh 新tân 。 不bất 懺sám 墮đọa 非phi 。 尋tầm 即tức 名danh 故cố 。 設thiết 懺sám 罪tội 滅diệt 。 畢tất 故cố 忘vong 新tân 。 新tân 罪tội 既ký 除trừ 何hà 新tân 之chi 有hữu 。 便tiện 不bất 落lạc 謝tạ 新tân 故cố 並tịnh 忘vong 。 二nhị 故cố 大đại 下hạ 引dẫn 證chứng 破phá 執chấp 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 故cố 大đại 論luận 下hạ 示thị 悔hối 初sơ 後hậu 。 於ư 此thử 初sơ 後hậu 謂vị 罪tội 定định 有hữu 而nhi 生sanh 重trọng 憂ưu 罪tội 定định 不bất 滅diệt 。 以dĩ 此thử 心tâm 起khởi 不bất 順thuận 無vô 生sanh 。 應ưng 滅diệt 憂ưu 心tâm 已dĩ 生sanh 無vô 主chủ 方phương 名danh 罪tội 性tánh 。 本bổn 自tự 無vô 生sanh 。 罪tội 尚thượng 無vô 生sanh 豈khởi 計kế 憂ưu 悔hối 。 捨xả 悔hối 憂ưu 想tưởng 相tương 續tục 永vĩnh 忘vong 了liễu 自tự 性tánh 心tâm 。 本bổn 無vô 生sanh 滅diệt 。 如như 是thị 悔hối 者giả 名danh 真chân 無vô 生sanh 憂ưu 。 亦diệc 悔hối 之chi 別biệt 名danh 而nhi 已dĩ 。 故cố 一nhất 切thiết 大đại 教giáo 皆giai 為vi 眾chúng 生sanh 。 示thị 滅diệt 罪tội 相tướng 。 如như 禮lễ 二nhị 十thập 五ngũ 佛Phật 聞văn 文Văn 殊Thù 等đẳng 名danh 。 更cánh 云vân 有hữu 罪tội 即tức 名danh 謗báng 佛Phật 。 散tán 心tâm 尚thượng 爾nhĩ 況huống 復phục 無vô 生sanh 。 又hựu 若nhược 下hạ 重trọng/trùng 釋thích 罪tội 心tâm 。 罪tội 體thể 幾kỷ 忘vong 。 不bất 獨độc 由do 執chấp 。 世thế 人nhân 作tác 罪tội 常thường 謂vị 罪tội 無vô 。 可khả 由do 此thử 心tâm 令linh 罪tội 自tự 滅diệt 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 豈khởi 不bất 增tăng 於ư 諸chư 見kiến 計kế 耶da 。 今kim 云vân 不bất 執chấp 從tùng 悔hối 心tâm 說thuyết 。 若nhược 設thiết 悔hối 已dĩ 信tín 佛Phật 云vân 無vô 。 尚thượng 執chấp 有hữu 愆khiên 公công 違vi 佛Phật 教giáo 。 故cố 知tri 。 觀quán 罪tội 本bổn 為vi 滅diệt 心tâm 。 若nhược 反phản 執chấp 心tâm 與dữ 滅diệt 相tương 反phản 。 三tam 若nhược 下hạ 顯hiển 理lý 功công 能năng 。 若nhược 能năng 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 復phục 滅diệt 心tâm 宗tông 顯hiển 懺sám 功công 著trước 見kiến 理lý 者giả 見kiến 無vô 生sanh 理lý 也dã 。 事sự 性tánh 等đẳng 者giả 事sự 謂vị 違vi 無vô 作tác 罪tội 性tánh 即tức 性tánh 罪tội 根căn 本bổn 即tức 根căn 本bổn 妄vọng 惑hoặc 罪tội 。 此thử 之chi 三tam 罪tội 是thị 前tiền 三tam 懺sám 所sở 破phá 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 事sự 即tức 事sự 懺sám 性tánh 即tức 觀quán 相tương/tướng 根căn 本bổn 即tức 是thị 無vô 生sanh 懺sám 也dã 。 罪tội 心tâm 是thị 心tâm 即tức 罪tội 根căn 本bổn 。 能năng 達đạt 心tâm 者giả 根căn 本bổn 永vĩnh 忘vong 。 又hựu 見kiến 理lý 者giả 貪tham 等đẳng 無vô 生sanh 。 此thử 則tắc 以dĩ 理lý 破phá 於ư 心tâm 執chấp 故cố 此thử 心tâm 執chấp 通thông 能năng 障chướng 於ư 三tam 種chủng 懺sám 也dã 。 三tam 種chủng 懺sám 內nội 無vô 生sanh 為vi 首thủ 。 無vô 生sanh 生sanh 執chấp 罪tội 尚thượng 不bất 滅diệt 。 況huống 於ư 前tiền 二nhị 而nhi 生sanh 執chấp 耶da 。 三tam 為vi 解giải 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 三tam 句cú 三tam 。 初sơ 約ước 心tâm 境cảnh 解giải 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 彼bỉ 罪tội 性tánh 等đẳng 四tứ 句cú 推thôi 者giả 本bổn 推thôi 於ư 共cộng 。 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 等đẳng 諸chư 文văn 所sở 明minh 。 二nhị 約ước 根căn 境cảnh 識thức 解giải 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 十thập 八bát 界giới 等đẳng 。 者giả 內nội 根căn 外ngoại 塵trần 中trung 間gian 識thức 也dã 。 此thử 十thập 八bát 界giới 從tùng 緣duyên 而nhi 生sanh 。 尚thượng 自tự 不bất 實thật 。 何hà 以dĩ 更cánh 能năng 保bảo 罪tội 心tâm 耶da 。 三tam 約ước 唯duy 心tâm 解giải 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 。 於ư 三tam 解giải 中trung 此thử 釋thích 最tối 要yếu 。 何hà 則tắc 前tiền 明minh 根căn 境cảnh 。 不bất 出xuất 色sắc 心tâm 。 色sắc 從tùng 心tâm 造tạo 全toàn 色sắc 是thị 心tâm 。 故cố 但đãn 觀quán 心tâm 。 無vô 所sở 不bất 攝nhiếp 。 灸# 病bệnh 得đắc 穴huyệt 伐phạt 樹thụ 除trừ 根căn 喻dụ 之chi 可khả 觀quán 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 觀quán 心tâm 者giả 前tiền 對đối 外ngoại 境cảnh 。 此thử 唯duy 觀quán 心tâm 造tạo 罪tội 由do 心tâm 不bất 作tác 罪tội 。

時thời 尚thượng 須tu 觀quán 照chiếu 。 豈khởi 況huống 作tác 罪tội 而nhi 不bất 觀quán 之chi 。 二nhị 故cố 普phổ 下hạ 引dẫn 證chứng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 引dẫn 普phổ 賢hiền 觀quán 者giả 心tâm 謂vị 罪tội 心tâm 法pháp 即tức 罪tội 境cảnh 。 心tâm 境cảnh 成thành 業nghiệp 全toàn 是thị 自tự 心tâm 。 是thị 故cố 更cánh 令linh 觀quán 於ư 心tâm 也dã 。 作tác 是thị 等đẳng 者giả 。 作tác 是thị 懺sám 悔hối 明minh 懺sám 悔hối 之chi 體thể 。 嚴nghiêm 謂vị 眾chúng 法pháp 助trợ 體thể 。 所sở 行hành 所sở 嚴nghiêm 即tức 是thị 中trung 道đạo 實thật 相tướng 。 無vô 罪tội 謂vị 罪tội 本bổn 無vô 破phá 壞hoại 是thị 捨xả 離ly 想tưởng 。 心tâm 識thức 謂vị 執chấp 心tâm 家gia 之chi 分phần 別biệt 。 行hành 此thử 至chí 心tâm 如như 流lưu 水thủy 。 等đẳng 者giả 意ý 明minh 不bất 住trụ 能năng 滅diệt 所sở 滅diệt 心tâm 相tương 見kiến 罪tội 福phước 有hữu 無vô 念niệm 念niệm 無vô 生sanh 。 二nhị 前tiền 兩lưỡng 下hạ 結kết 判phán 示thị 意ý 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 前tiền 兩lưỡng 至chí 小tiểu 疎sơ 者giả 於ư 無vô 生sanh 中trung 。 自tự 有hữu 三tam 釋thích 。 初sơ 解giải 以dĩ 心tâm 境cảnh 相tướng 對đối 。 次thứ 又hựu 解giải 下hạ 以dĩ 根căn 塵trần 識thức 三tam 事sự 對đối 辨biện 。 而nhi 此thử 二nhị 解giải 並tịnh 是thị 無vô 生sanh 非phi 不bất 滅diệt 罪tội 。 但đãn 不bất 與dữ 經kinh 中trung 佛Phật 語ngữ 相tương 應ứng 。 佛Phật 語ngữ 唯duy 令linh 觀quán 心tâm 故cố 也dã 。 故cố 云vân 心tâm 垢cấu 故cố 眾chúng 生sanh 垢cấu 等đẳng 。 四tứ 引dẫn 佛Phật 語ngữ 證chứng 。 破phá 波ba 離ly 疑nghi 執chấp 者giả 疑nghi 罪tội 執chấp 小tiểu 。 小Tiểu 乘Thừa 之chi 中trung 但đãn 有hữu 作tác 法pháp 。 若nhược 準chuẩn 優ưu 波ba 離ly 作tác 此thử 執chấp 者giả 尚thượng 違vi 小tiểu 教giáo 。 何hà 況huống 大đại 耶da 。 以dĩ 毘tỳ 尼ni 中trung 犯phạm 既ký 問vấn 心tâm 豈khởi 非phi 罪tội 從tùng 心tâm 起khởi 。 但đãn 彼bỉ 小Tiểu 乘Thừa 覆phú 相tương/tướng 不bất 說thuyết 唯duy 心tâm 名danh 不bất 了liễu 義nghĩa 。 其kỳ 斯tư 謂vị 矣hĩ 。 若nhược 依y 此thử 判phán 等đẳng 者giả 據cứ 律luật 問vấn 心tâm 顯hiển 波ba 離ly 失thất 。 如như 毘tỳ 尼ni 母mẫu 云vân 。 犯phạm 必tất 託thác 境cảnh 關quan 心tâm 成thành 業nghiệp 。 心tâm 有hữu 增tăng 微vi 境cảnh 有hữu 優ưu 劣liệt 故cố 也dã 。 或hoặc 心tâm 境cảnh 俱câu 重trọng/trùng 人nhân 作tác 人nhân 想tưởng 殺sát 。 或hoặc 境cảnh 重trọng/trùng 心tâm 輕khinh 人nhân 作tác 非phi 人nhân 想tưởng 。 或hoặc 境cảnh 輕khinh 心tâm 重trọng/trùng 非phi 人nhân 人nhân 想tưởng 。 又hựu 成thành 論luận 云vân 。 深thâm 厚hậu 纏triền 殺sát 蟻nghĩ 重trọng/trùng 慈từ 心tâm 殺sát 人nhân 。 故cố 知tri 。 小tiểu 律luật 結kết 罪tội 由do 心tâm 。 故cố 今kim 云vân 。 若nhược 垢cấu 心tâm 作tác 輕khinh 之chi 與dữ 重trọng/trùng 悉tất 皆giai 是thị 罪tội 也dã 。 大Đại 士Sĩ 下hạ 荊kinh 溪khê 云vân 。 淨tịnh 名danh 引dẫn 佛Phật 正chánh 教giáo 無vô 生sanh 除trừ 滅diệt 以dĩ 破phá 小tiểu 執chấp 。 仍nhưng 不bất 違vi 小tiểu 。 若nhược 心tâm 見kiến 有hữu 眾chúng 生sanh 。 等đẳng 者giả 眾chúng 生sanh 秖kỳ 是thị 執chấp 小tiểu 宰tể 主chủ 。 故cố 有hữu 執chấp 者giả 即tức 名danh 不bất 淨tịnh 。 以dĩ 不bất 淨tịnh 故cố 即tức 有hữu 罪tội 也dã 。 此thử 則tắc 能năng 知tri 所sở 知tri 等đẳng 者giả 心tâm 為vi 能năng 知tri 。 即tức 無vô 生sanh 心tâm 。 眾chúng 生sanh 罪tội 垢cấu 即tức 是thị 所sở 也dã 。 二nhị 心tâm 俱câu 無vô 不bất 在tại 四tứ 句cú 。 一nhất 一nhất 推thôi 之chi 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 者giả 無vô 生sanh 之chi 心tâm 。 既ký 非phi 四tứ 句cú 。 罪tội 心tâm 無vô 生sanh 。 安an 屬thuộc 於ư 四tứ 。 是thị 則tắc 無vô 下hạ 以dĩ 心tâm 況huống 罪tội 。 由do 心tâm 有hữu 罪tội 心tâm 無vô 罪tội 無vô 。 諸chư 法pháp 尚thượng 然nhiên 。 何hà 罪tội 可khả 得đắc 。 不bất 出xuất 於ư 如như 。 下hạ 具cụ 如như 目Mục 連Liên 圓viên 教giáo 三tam 空không 。 故cố 下hạ 文văn 中trung 用dụng 如như 幻huyễn 等đẳng 譬thí 。 五ngũ 覈# 問vấn 波ba 離ly 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 大Đại 士Sĩ 問vấn 。 二nhị 波ba 離ly 答đáp 。 三tam 大Đại 士Sĩ 類loại 顯hiển 。 六lục 入nhập 真chân 分phần/phân 判phán 斷đoạn 除trừ 二nhị 。 初sơ 懸huyền 敘tự 分phần/phân 科khoa 二nhị 。 初sơ 懸huyền 敘tự 三tam 假giả 二nhị 。 初sơ 列liệt 三tam 名danh 。 二nhị 簡giản 體thể 析tích 二nhị 。 初sơ 正chánh 簡giản 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 假giả 相tương/tướng 者giả 假giả 文văn 具cụ 三tam 。 皆giai 用dụng 幻huyễn 等đẳng 。 亦diệc 入nhập 圓viên 真chân 者giả 既ký 是thị 體thể 法pháp 能năng 至chí 圓viên 中trung 以dĩ 通thông 屬thuộc 故cố 云vân 亦diệc 也dã 。 所sở 以dĩ 三tam 釋thích 之chi 中trung 前tiền 之chi 。 二nhị 釋thích 雖tuy 亦diệc 衍diễn 門môn 不bất 及cập 第đệ 三tam 唯duy 觀quán 心tâm 性tánh 。 故cố 前tiền 兩lưỡng 釋thích 多đa 寄ký 通thông 真chân 。 折chiết 假giả 者giả 三tam 假giả 之chi 義nghĩa 既ký 在tại 成thành 論luận 。 三tam 藏tạng 豈khởi 無vô 。 但đãn 諸chư 阿a 含hàm 名danh 多đa 不bất 顯hiển 。 所sở 以dĩ 三tam 假giả 之chi 盛thịnh 在tại 弘hoằng 教giáo 者giả 。 故cố 廣quảng 在tại 於ư 成thành 論luận 。 文văn 中trung 言ngôn 折chiết 假giả 者giả 非phi 無vô 其kỳ 理lý 。 何hà 者giả 如như 云vân 因nhân 無vô 常thường 故cố 。 緣duyên 亦diệc 無vô 常thường 。 前tiền 念niệm 後hậu 念niệm 悉tất 皆giai 生sanh 滅diệt 。 長trường/trưởng 不bất 住trụ 故cố 短đoản 亦diệc 不bất 住trụ 。 既ký 俱câu 無vô 常thường 即tức 破phá 常thường 倒đảo 。 不bất 假giả 更cánh 用dụng 自tự 他tha 等đẳng 名danh 故cố 四tứ 句cú 推thôi 唯duy 在tại 衍diễn 教giáo 。 便tiện 令linh 成thành 於ư 生sanh 即tức 無vô 生sanh 。 故cố 用dụng 衍diễn 門môn 以dĩ 破phá 藏tạng 拙chuyết 。 隨tùy 情tình 者giả 假giả 非phi 即tức 理lý 。 故cố 得đắc 情tình 名danh 。 理lý 即tức 是thị 空không 順thuận 空không 隨tùy 理lý 。 二nhị 此thử 即tức 下hạ 結kết 顯hiển 。 二nhị 分phần 科khoa 示thị 意ý 二nhị 。 初sơ 因nhân 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 別biệt 譬thí 三tam 假giả 三tam 。 初sơ 體thể 因nhân 成thành 假giả 二nhị 。 初sơ 總tổng 釋thích 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 三tam 倒đảo 三tam 陰ấm 等đẳng 者giả 心tâm 倒đảo 受thọ 陰ấm 想tưởng 倒đảo 想tưởng 陰ấm 見kiến 倒đảo 行hành 陰ấm 心tâm 王vương 識thức 陰ấm 。 四tứ 陰ấm 是thị 心tâm 皆giai 依y 於ư 色sắc 。 今kim 順thuận 所sở 引dẫn 佛Phật 語ngữ 易dị 故cố 置trí 色sắc 存tồn 心tâm 。 更cánh 有hữu 同đồng 異dị 。 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 記ký 引dẫn 婆bà 沙sa 文văn 。 即tức 是thị 無vô 生sanh 等đẳng 者giả 無vô 心tâm 者giả 牒điệp 上thượng 無vô 生sanh 。 故cố 此thử 三tam 假giả 並tịnh 約ước 罪tội 心tâm 及cập 以dĩ 罪tội 境cảnh 。 以dĩ 此thử 文văn 意ý 遍biến 通thông 諸chư 文văn 。 二nhị 唯duy 優ưu 下hạ 別biệt 釋thích 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 我ngã 見kiến 等đẳng 五ngũ 者giả 即tức 身thân 邊biên 等đẳng 四tứ 皆giai 因nhân 我ngã 生sanh 。 五ngũ 及cập 三tam 倒đảo 皆giai 因nhân 成thành 。 故cố 皆giai 對đối 境cảnh 。 故cố 俱câu 合hợp 云vân 受thọ 。 領lãnh 納nạp 隨tùy 觸xúc 想tưởng 取thủ 像tượng 為vi 體thể 。 行hành 攝nhiếp 多đa 心tâm 所sở 。 除trừ 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 及cập 以dĩ 無vô 為vi 法Pháp 。 皆giai 有hữu 所sở 緣duyên 。 故cố 一nhất 一nhất 文văn 中trung 並tịnh 闕khuyết 。 推thôi 句cú 至chí 下hạ 二nhị 假giả 。 方phương 乃nãi 具cụ 之chi 。

維Duy 摩Ma 經Kinh 略Lược 疏Sớ/sơ 垂Thùy 裕# 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục

Print Friendly, PDF & Email