維Duy 摩Ma 經Kinh 略Lược 疏Sớ 垂Thùy 裕 記Ký
Quyển 3
宋Tống 智Trí 圓Viên 述Thuật

維Duy 摩Ma 經Kinh 略Lược 疏Sớ/sơ 垂Thùy 裕# 記Ký 卷quyển 第đệ 三tam

錢tiền 唐đường 沙Sa 門Môn 釋thích 智trí 圓viên 述thuật

二nhị 就tựu 兩lưỡng 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 略lược 歎thán 形hình 聲thanh 兩lưỡng 益ích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 初sơ 又hựu 下hạ 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 歎thán 形hình 益ích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 懸huyền 示thị 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 大đại 經kinh 下hạ 懸huyền 示thị 三tam 。 初sơ 引dẫn 大đại 經kinh 。 亦diệc 色sắc 非phi 色sắc 者giả 以dĩ 顯hiển 佛Phật 性tánh 不bất 離ly 色sắc 心tâm 非phi 色sắc 即tức 心tâm 也dã 。 金kim 剛cang 身thân 者giả 應ưng 體thể 即tức 法pháp 。 不bất 可khả 毀hủy 壞hoại 故cố 。 二nhị 今kim 初sơ 下hạ 配phối 今kim 義nghĩa 。 先tiên 明minh 今kim 歎thán 目mục 淨tịnh 攝nhiếp 金kim 剛cang 身thân 。 歎thán 勝thắng 攝nhiếp 劣liệt 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 準chuẩn 凡phàm 歎thán 聖thánh 耳nhĩ 。 況huống 應ưng 身thân 之chi 相tướng 教giáo 門môn 自tự 分phần/phân 。 故cố 聖thánh 相tương/tướng 中trung 莫mạc 若nhược 毫hào 髻kế 。 今kim 從tùng 眼nhãn 說thuyết 。 故cố 云vân 眼nhãn 勝thắng 。 況huống 眼nhãn 具cụ 五ngũ 。 從tùng 名danh 復phục 勝thắng 故cố 。 且thả 歎thán 之chi 以dĩ 形hình 於ư 劣liệt 。 次thứ 力lực 無vô 下hạ 明minh 今kim 歎thán 心tâm 淨tịnh 攝nhiếp 力lực 無vô 畏úy 。 三tam 舉cử 下hạ 總tổng 結kết 要yếu 。 二nhị 目mục 者giả 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 歎thán 色sắc 功công 德đức 二nhị 。 初sơ 事sự 釋thích 二nhị 。 初sơ 總tổng 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 。 肝can 悲bi 等đẳng 者giả 白bạch 虎hổ 通thông 曰viết 。 肝can 繫hệ 於ư 目mục 。 肺phế 繫hệ 於ư 鼻tị 。 心tâm 繫hệ 於ư 口khẩu 。 脾tì 繫hệ 於ư 舌thiệt 。 腎thận 繫hệ 於ư 耳nhĩ 。 今kim 且thả 準chuẩn 凡phàm 而nhi 擬nghĩ 於ư 聖thánh 。 凡phàm 夫phu 悲bi 時thời 必tất 內nội 動động 於ư 肝can 。 然nhiên 後hậu 目mục 中trung 有hữu 淚lệ 。 故cố 曰viết 肝can 悲bi 則tắc 目mục 淚lệ 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 如Như 來Lai 即tức 以dĩ 利lợi 物vật 表biểu 悲bi 。 利lợi 必tất 在tại 智trí 。 故cố 眼nhãn 表biểu 智trí 。 肝can 表biểu 於ư 定định 。 智trí 動động 定định 用dụng 猶do 如như 肝can 悲bi 則tắc 目mục 淚lệ 也dã 。 大đại 論luận 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 既ký 悲bi 生sanh 於ư 智trí 。 智trí 由do 於ư 定định 。 定định 用dụng 即tức 悲bi 智trí 用dụng 也dã 。 肝can 悲bi 目mục 淚lệ 況huống 之chi 可khả 知tri 。 二nhị 釋thích 疑nghi 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 既ký 尋tầm 勝thắng 應ưng 以dĩ 得đắc 法Pháp 身thân 。 勝thắng 應ưng 有hữu 相tương/tướng 。 法pháp 豈khởi 有hữu 耶da 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 正chánh 答đáp 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 眼nhãn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 答đáp 意ý 者giả 佛Phật 眼nhãn 既ký 為vi 四tứ 眼nhãn 之chi 體thể 。 四tứ 眼nhãn 即tức 是thị 法Pháp 身thân 之chi 相tướng 。 故cố 使sử 尋tầm 相tương 見kiến 無vô 相tướng 也dã 。 況huống 無vô 相tướng 之chi 相tướng 。 諸chư 相tướng 中trung 上thượng 。 故cố 引dẫn 法pháp 華hoa 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。 二nhị 餘dư 下hạ 列liệt 餘dư 相tương/tướng 。 二nhị 證chứng 成thành 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 法pháp 華hoa 意ý 者giả 佛Phật 具cụ 五ngũ 眼nhãn 。 四tứ 不bất 獨độc 立lập 故cố 三tam 十thập 二nhị 即tức 法Pháp 身thân 相tương/tướng 。 吾ngô 今kim 此thử 身thân 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 斯tư 言ngôn 有hữu 在tại 。 二nhị 但đãn 眼nhãn 下hạ 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 通thông 示thị 略lược 消tiêu 二nhị 。 初sơ 通thông 示thị 五ngũ 眼nhãn 二nhị 。 初sơ 約ước 用dụng 釋thích 相tương/tướng 。 又hựu 能năng 雙song 照chiếu 至chí 事sự 理lý 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 故cố 知tri 。 五ngũ 眼nhãn 但đãn 是thị 體thể 用dụng 而nhi 已dĩ 。 若nhược 從tùng 修tu 觀quán 肉nhục 眼nhãn 居cư 首thủ 。 今kim 從tùng 歎thán 佛Phật 故cố 體thể 用dụng 同đồng 時thời 。 約ước 教giáo 下hạ 若nhược 約ước 當đương 教giáo 則tắc 各các 有hữu 五ngũ 眼nhãn 。 如như 常thường 所sở 論luận 。 若nhược 以dĩ 偏thiên 圓viên 相tương 待đãi 總tổng 而nhi 明minh 之chi 唯duy 圓viên 佛Phật 眼nhãn 。 別biệt 教giáo 法Pháp 眼nhãn 。 通thông 菩Bồ 薩Tát 慧tuệ 眼nhãn 。 藏tạng 菩Bồ 薩Tát 肉nhục 天thiên 二nhị 眼nhãn 。 若nhược 約ước 二Nhị 乘Thừa 則tắc 兩lưỡng 教giáo 俱câu 得đắc 慧tuệ 眼nhãn 也dã 。 若nhược 論luận 圓viên 意ý 一nhất 心tâm 三tam 諦đế 即tức 具cụ 五ngũ 眼nhãn 。 照chiếu 心tâm 因nhân 緣duyên 生sanh 法pháp 。 即tức 肉nhục 天thiên 二nhị 眼nhãn 。 真Chân 諦Đế 慧tuệ 眼nhãn 。 俗tục 諦đế 法Pháp 眼nhãn 。 中trung 諦đế 佛Phật 眼nhãn 。 三tam 諦đế 既ký 不bất 縱tung 橫hoành 。 五ngũ 眼nhãn 豈khởi 應ưng 隔cách 異dị 。 荊kinh 溪khê 向hướng 云vân 但đãn 是thị 體thể 用dụng 。 斯tư 言ngôn 有hữu 徵trưng 。 是thị 則tắc 佛Phật 眼nhãn 為vi 體thể 。 四tứ 眼nhãn 為vi 用dụng 。 體thể 用dụng 不bất 二nhị 中trung 邊biên 一nhất 如như 。 四tứ 教giáo 總tổng 別biệt 美mỹ 在tại 中trung 矣hĩ 。 六lục 即tức 簡giản 濫lạm 高cao 下hạ 常thường 分phần/phân 。 二nhị 金kim 剛cang 下hạ 引dẫn 經kinh 證chứng 。 具cụ 於ư 一nhất 眼nhãn 中trung 具cụ 五ngũ 眼nhãn 用dụng 。 故cố 知tri 。 五ngũ 眼nhãn 不bất 可khả 分phần/phân 張trương 。 二nhị 今kim 寶bảo 下hạ 略lược 消tiêu 經kinh 文văn 。 文văn 中trung 先tiên 消tiêu 法pháp 。 次thứ 如như 青thanh 下hạ 消tiêu 喻dụ 。 二nhị 今kim 略lược 下hạ 別biệt 明minh 帖# 釋thích 二nhị 。 初sơ 帖# 解giải 經kinh 文văn 二nhị 。 初sơ 廣quảng 約ước 別biệt 圓viên 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 前tiền 通thông 釋thích 中trung 悉tất 從tùng 極cực 判phán 。 故cố 云vân 窮cùng 源nguyên 及cập 遍biến 法Pháp 界Giới 。 今kim 從tùng 別biệt 說thuyết 。 故cố 分phần/phân 五ngũ 差sai 。 雖tuy 復phục 五ngũ 差sai 仍nhưng 以dĩ 教giáo 分phần/phân 屬thuộc 別biệt 圓viên 也dã 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 肉nhục 眼nhãn 有hữu 頂đảnh 天thiên 見kiến 。 界giới 外ngoại 慧tuệ 眼nhãn 能năng 破phá 內nội 外ngoại 見kiến 思tư 。 既ký 能năng 過quá 於ư 兩lưỡng 教giáo 三tam 乘thừa 。 驗nghiệm 知tri 。 義nghĩa 當đương 別biệt 圓viên 教giáo 也dã 。 唯duy 圓viên 不bất 應ưng 。 別biệt 說thuyết 五ngũ 用dụng 。 唯duy 別biệt 不bất 應ưng 。 天thiên 慧tuệ 通thông 外ngoại 。 但đãn 是thị 為vi 令linh 五ngũ 相tương/tướng 區khu 分phần/phân 故cố 於ư 圓viên 中trung 而nhi 兼kiêm 別biệt 說thuyết 。 因nhân 禪thiền 離ly 蓋cái 者giả 離ly 五ngũ 蓋cái 也dã 。 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 。 者giả 四tứ 大đại 為vi 所sở 造tạo 。 四tứ 微vi 為vi 能năng 造tạo 。 以dĩ 四tứ 微vi 和hòa 合hợp 造tạo 成thành 四tứ 大đại 名danh 。 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 。 問vấn 微vi 義nghĩa 可khả 知tri 。 大đại 義nghĩa 云vân 何hà 。 答đáp 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 遍biến 處xứ 皆giai 有hữu 。 故cố 名danh 大đại 也dã 。 大đại 即tức 周chu 遍biến 為vi 義nghĩa 。 大đại 論luận 五ngũ 十thập 七thất 云vân 。 如như 佛Phật 說thuyết 四tứ 大đại 。 無vô 處xứ 不bất 有hữu 。 故cố 名danh 為vi 大đại 。 二nhị 藏tạng 下hạ 略lược 示thị 藏tạng 通thông 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 正chánh 以dĩ 別biệt 圓viên 收thu 前tiền 。 次thứ 以dĩ 形hình 斥xích 通thông 藏tạng 別biệt 圓viên 但đãn 成thành 次thứ 不bất 次thứ 別biệt 。 藏tạng 通thông 但đãn 四tứ 義nghĩa 立lập 於ư 五ngũ 。 況huống 復phục 依y 禪thiền 依y 真chân 不bất 同đồng 。 具cụ 如như 法Pháp 華hoa 疏sớ/sơ 記ký 那na 律luật 中trung 明minh 。 二nhị 問vấn 下hạ 釋thích 疑nghi 別biệt 證chứng 。 二nhị 觀quán 解giải 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 既ký 云vân 一nhất 心tâm 。 五ngũ 不bất 應ưng 別biệt 。 不bất 別biệt 而nhi 別biệt 。 暫tạm 屬thuộc 對đối 之chi 故cố 此thử 應ưng 云vân 秖kỳ 麁thô 細tế 境cảnh 即tức 中trung 道đạo 也dã 。 二nhị 歎thán 心tâm 功công 德đức 二nhị 。 初sơ 事sự 釋thích 二nhị 。 初sơ 總tổng 釋thích 。 二nhị 別biệt 釋thích 。 總tổng 釋thích 已dĩ 當đương 因nhân 緣duyên 。 別biệt 釋thích 即tức 是thị 約ước 教giáo 。 上thượng 下hạ 科khoa 分phần/phân 多đa 爾nhĩ 。 然nhiên 對đối 下hạ 觀quán 解giải 即tức 四tứ 釋thích 中trung 唯duy 闕khuyết 本bổn 迹tích 。 或hoặc 時thời 義nghĩa 立lập 。 初sơ 總tổng 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 文văn 中trung 先tiên 釋thích 心tâm 淨tịnh 。 次thứ 釋thích 已dĩ 度độ 。 中trung 先tiên 簡giản 通thông 。 初sơ 義nghĩa 立lập 。 但đãn 通thông 故cố 。 大đại 經kinh 下hạ 引dẫn 通thông 難nạn/nan 別biệt 。 次thứ 今kim 約ước 下hạ 示thị 別biệt 。 因nhân 果quả 區khu 別biệt 用dụng 消tiêu 已dĩ 度độ 。 若nhược 從tùng 通thông 義nghĩa 佛Phật 心tâm 名danh 禪thiền 。 不bất 可khả 過quá 故cố 。 二nhị 問vấn 下hạ 釋thích 疑nghi 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 次thứ 難nạn/nan 別biệt 中trung 從tùng 因nhân 。 所sở 以dĩ 既ký 有hữu 通thông 果quả 。 何hà 事sự 立lập 因nhân 。 答đáp 中trung 引dẫn 大đại 智trí 論luận 。 及cập 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 。 並tịnh 證chứng 從tùng 因nhân 。 則tắc 為vi 因nhân 果quả 各các 有hữu 文văn 也dã 。 且thả 引dẫn 翻phiên 名danh 助trợ 從tùng 因nhân 義nghĩa 。 故cố 棄khí 惡ác 言ngôn 定định 不bất 唯duy 果quả 。 二nhị 約ước 教giáo 下hạ 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 藏tạng 通thông 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 三tam 藏tạng 亦diệc 云vân 永vĩnh 離ly 法pháp 愛ái 者giả 法pháp 愛ái 語ngữ 通thông 。 此thử 中trung 但đãn 是thị 於ư 禪thiền 離ly 愛ái 。 但đãn 當đương 教giáo 佛Phật 於ư 禪thiền 自tự 在tại 。 故cố 云vân 離ly 愛ái 。 所sở 以dĩ 羅La 漢Hán 。 但đãn 云vân 無vô 間gian 超siêu 入nhập 超siêu 出xuất 。 然nhiên 論luận 自tự 在tại 猶do 不bất 及cập 佛Phật 。 又hựu 今kim 約ước 教giáo 者giả 皆giai 附phụ 前tiền 文văn 從tùng 因nhân 義nghĩa 邊biên 。 佛Phật 無vô 所sở 斷đoạn 。 故cố 云vân 自tự 在tại 及cập 以dĩ 無vô 明minh 永vĩnh 盡tận 等đẳng 也dã 。 即tức 於ư 已dĩ 度độ 義nghĩa 便tiện 故cố 也dã 。 又hựu 藏tạng 通thông 中trung 一nhất 時thời 之chi 言ngôn 但đãn 約ước 當đương 教giáo 真Chân 諦Đế 以dĩ 說thuyết 。 二nhị 別biệt 圓viên 荊kinh 溪khê 云vân 。 別biệt 圓viên 九cửu 禪thiền 義nghĩa 須tu 約ước 位vị 分phân 別biệt 。 故cố 知tri 。 名danh 同đồng 其kỳ 義nghĩa 永vĩnh 異dị 。 所sở 以dĩ 兩lưỡng 教giáo 並tịnh 有hữu 重trọng 玄huyền 及cập 以dĩ 真chân 緣duyên 。 不bất 約ước 位vị 消tiêu 何hà 由do 可khả 判phán 。 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 引dẫn 地địa 持trì 。 明minh 九cửu 種chủng 大đại 禪thiền 者giả 一nhất 自tự 在tại 。 二nhị 一nhất 切thiết 。 三tam 難nạn/nan 。 四tứ 一nhất 切thiết 門môn 。 五ngũ 善thiện 人nhân 。 六lục 一nhất 切thiết 行hành 。 七thất 除trừ 惱não 。 八bát 此thử 世thế 他tha 世thế 樂nhạo/nhạc/lạc 。 九cửu 清thanh 淨tịnh 淨tịnh 禪thiền 。 委ủy 釋thích 名danh 義nghĩa 如như 法Pháp 界giới 次thứ 第đệ 下hạ 卷quyển 。 菩Bồ 薩Tát 依y 第đệ 九cửu 等đẳng 者giả 即tức 等đẳng 覺giác 後hậu 心tâm 入nhập 此thử 禪thiền 也dã 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 果quả 出xuất 過quá 清thanh 淨tịnh 者giả 菩Bồ 提Đề 果quả 即tức 佛Phật 心tâm 。 佛Phật 心tâm 無vô 惑hoặc 。 超siêu 等đẳng 覺giác 上thượng 故cố 云vân 出xuất 過quá 清thanh 淨tịnh 。 清thanh 淨tịnh 即tức 第đệ 九cửu 禪thiền 也dã 。 此thử 約ước 下hạ 通thông 示thị 九cửu 禪thiền 次thứ 位vị 也dã 。 地địa 前tiền 修tu 自tự 性tánh 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 未vị 入nhập 初Sơ 地Địa 。 未vị 具cụ 佛Phật 法Pháp 。 未vị 名danh 一nhất 切thiết 。 當đương 位vị 別biệt 修tu 。 故cố 名danh 自tự 性tánh 。 佛Phật 果Quả 出xuất 果quả 者giả 佛Phật 心tâm 出xuất 過quá 九cửu 。 故cố 二nhị 圓viên 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 準chuẩn 別biệt 明minh 圓viên 。 還hoàn 以dĩ 自tự 性tánh 在tại 凡phàm 餘dư 八bát 在tại 聖thánh 。 究cứu 竟cánh 離ly 虛hư 妄vọng 者giả 此thử 初sơ 住trụ 分phần/phân 究cứu 竟cánh 非phi 極cực 果quả 究cứu 竟cánh 。 顯hiển 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 者giả 則tắc 本bổn 具cụ 三tam 千thiên 於ư 茲tư 分phần/phân 顯hiển 。 既ký 具cụ 佛Phật 法Pháp 名danh 一nhất 切thiết 禪thiền 。 二nhị 引dẫn 證chứng 二nhị 。 初sơ 引dẫn 光quang 明minh 證chứng 成thành 。 如Như 來Lai 顯hiển 能năng 游du 之chi 智trí 。 無vô 量lượng 甚thậm 深thâm 是thị 所sở 游du 之chi 理lý 。 橫hoạnh/hoành 周chu 法Pháp 界Giới 。 故cố 無vô 量lượng 竪thụ 徹triệt 三tam 諦đế 。 故cố 甚thậm 深thâm 。 過quá 諸chư 下hạ 顯hiển 佛Phật 心tâm 境cảnh 智trí 出xuất 過quá 九cửu 禪thiền 。 二nhị 引dẫn 瓔anh 珞lạc 斥xích 謬mậu 。 集tập 八bát 禪thiền 眾chúng 者giả 即tức 自tự 性tánh 禪thiền 乃nãi 至chí 此thử 世thế 他tha 世thế 禪thiền 。 即tức 是thị 集tập 地địa 前tiền 地địa 上thượng 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 昔tích 在tại 華hoa 嚴nghiêm 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 所sở 言ngôn 昔tích 者giả 一nhất 家gia 五ngũ 時thời 皆giai 有hữu 結kết 教giáo 。 以dĩ 瓔anh 珞lạc 經kinh 結kết 諸chư 方Phương 等Đẳng 故cố 指chỉ 華hoa 嚴nghiêm 以dĩ 之chi 為vi 昔tích 。 猶do 隔cách 鹿lộc 苑uyển 瓔anh 珞lạc 在tại 後hậu 。 道Đạo 理lý 必tất 然nhiên 。 故cố 知tri 。 他tha 釋thích 非phi 但đãn 八bát 禪thiền 不bất 成thành 。 昔tích 義nghĩa 未vị 允duẫn 。 二nhị 觀quán 解giải 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 觀quán 心tâm 中trung 取thủ 本bổn 有hữu 理lý 。 名danh 為vi 心tâm 淨tịnh 。 能năng 觀quán 此thử 理lý 得đắc 已dĩ 度độ 名danh 。 故cố 諸chư 禪thiền 語ngữ 攝nhiếp 別biệt 地địa 前tiền 及cập 前tiền 二nhị 教giáo 。 二nhị 歎thán 聲thanh 益ích 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 形hình 聲thanh 益ích 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 準chuẩn 前tiền 開khai 章chương 秖kỳ 合hợp 云vân 聲thanh 。 今kim 加gia 形hình 者giả 形hình 未vị 必tất 聲thanh 。 聲thanh 必tất 有hữu 形hình 。 開khai 章chương 依y 別biệt 。 釋thích 義nghĩa 從tùng 通thông 。 況huống 復phục 經kinh 文văn 。 久cửu 積tích 淨tịnh 業nghiệp 。 及cập 以dĩ 導đạo 眾chúng 義nghĩa 兼kiêm 身thân 口khẩu 。 故cố 得đắc 雙song 明minh 。 文văn 中trung 先tiên 釋thích 久cửu 積tích 淨tịnh 業nghiệp 四tứ 字tự 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 文văn 中trung 雙song 約ước 身thân 心tâm 兩lưỡng 果quả 者giả 二nhị 業nghiệp 相tương/tướng 成thành 方phương 具cụ 相tướng 好hảo 。 無vô 畏úy 等đẳng 相tướng 好hảo 神thần 通thông 是thị 身thân 果quả 。 離ly 結kết 稱xưng 理lý 是thị 心tâm 果quả 。 次thứ 外ngoại 稱xưng 下hạ 釋thích 下hạ 三tam 字tự 一nhất 句cú 。 外ngoại 稱xưng 至chí 根căn 緣duyên 釋thích 稱xưng 無vô 量lượng 。 能năng 於ư 至chí 以dĩ 寂tịch 釋thích 導đạo 眾chúng 以dĩ 寂tịch 也dã 。 以dĩ 用dụng 也dã 。 用dụng 悉tất 檀đàn 導đạo 眾chúng 至chí 寂tịch 滅diệt 理lý 。 故cố 疏sớ/sơ 文văn 作tác 已dĩ 了liễu 字tự 者giả 誤ngộ 也dã 。 形hình 聲thanh 下hạ 釋thích 。 故cố 稽khể 首thủ 尚thượng 書thư 曰viết 。 拜bái 手thủ 稽khể 首thủ 。 孔khổng 安an 國quốc 曰viết 。 拜bái 手thủ 頭đầu 至chí 手thủ 。 稽khể 首thủ 頭đầu 至chí 地địa 。 又hựu 解giải 下hạ 以dĩ 種chủng 智trí 導đạo 眾chúng 行hành 。 至chí 果quả 已dĩ 息tức 。 故cố 云vân 已dĩ 寂tịch 。 約ước 此thử 則tắc 應ưng 作tác 已dĩ 了liễu 字tự 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 重trọng/trùng 釋thích 導đạo 眾chúng 向hướng 者giả 自tự 行hành 釋thích 。 上thượng 句cú 則tắc 前tiền 約ước 自tự 行hành 。 後hậu 約ước 化hóa 他tha 。 此thử 句cú 前tiền 約ước 化hóa 他tha 。 後hậu 約ước 自tự 行hành 。 自tự 他tha 相tương/tướng 藉tạ 故cố 也dã 。 二nhị 上thượng 句cú 下hạ 結kết 釋thích 。 上thượng 句cú 即tức 久cửu 積tích 淨tịnh 業nghiệp 。 下hạ 句cú 即tức 導đạo 眾chúng 以dĩ 寂tịch 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 示thị 釋thích 成thành 相tương/tướng 。 又hựu 上thượng 形hình 益ích 中trung 兼kiêm 出xuất 心tâm 德đức 以dĩ 顯hiển 於ư 形hình 。 故cố 知tri 。 聲thanh 益ích 亦diệc 依y 於ư 心tâm 。 故cố 以dĩ 色sắc 釋thích 色sắc 。 以dĩ 心tâm 釋thích 心tâm 。 聲thanh 從tùng 於ư 口khẩu 三tam 輪luân 具cụ 足túc 。 故cố 知tri 。 以dĩ 能năng 導đạo 眾chúng 必tất 專chuyên 於ư 心tâm 故cố 用dụng 二nhị 義nghĩa 以dĩ 釋thích 兩lưỡng 字tự 。 若nhược 用dụng 此thử 以dĩ 字tự 以dĩ 字tự 向hướng 下hạ 。 謂vị 以dĩ 寂tịch 故cố 稽khể 首thủ 也dã 。 若nhược 用dụng 此thử 已dĩ 字tự 已dĩ 字tự 向hướng 上thượng 。 謂vị 導đạo 眾chúng 已dĩ 也dã 。 二nhị 廣quảng 歎thán 形hình 聲thanh 兩lưỡng 益ích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 既ký 下hạ 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 廣quảng 歎thán 形hình 益ích 二nhị 。 初sơ 歎thán 釋thích 色sắc 心tâm 用dụng 二nhị 。 初sơ 歎thán 釋thích 色sắc 用dụng 二nhị 。 初sơ 歎thán 色sắc 用dụng 神thần 變biến 。 是thị 法Pháp 身thân 至chí 於ư 色sắc 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 然nhiên 其kỳ 神thần 變biến 通thông 於ư 一nhất 切thiết 。 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 記ký 釋Thích 種chủng 種chủng 神thần 變biến 中trung 。 今kim 此thử 且thả 從tùng 所sở 變biến 事sự 釋thích 。 既ký 引dẫn 一nhất 切thiết 悉tất 趣thú 於ư 色sắc 而nhi 為vi 神thần 變biến 。 豈khởi 隔cách 於ư 心tâm 方phương 得đắc 名danh 為vi 。 一nhất 切thiết 法pháp 趣thú 。 以dĩ 此thử 神thần 變biến 有hữu 法Pháp 身thân 本bổn 故cố 也dã 。 問vấn 今kim 應ưng 歎thán 土thổ/độ 。 何hà 以dĩ 歎thán 形hình 。 答đáp 形hình 必tất 依y 土thổ/độ 。 驗nghiệm 正chánh 知tri 依y 。 況huống 事sự 似tự 隔cách 從tùng 理lý 必tất 同đồng 。 依y 事sự 似tự 殊thù 其kỳ 理lý 無vô 二nhị 。 二nhị 釋thích 色sắc 用dụng 一nhất 行hành 。 釋thích 成thành 色sắc 用dụng 者giả 若nhược 據cứ 經kinh 文văn 諸chư 佛Phật 演diễn 法pháp 之chi 言ngôn 似tự 明minh 聲thanh 益ích 。 何hà 謂vị 色sắc 用dụng 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 色sắc 心tâm 之chi 言ngôn 聲thanh 亦diệc 屬thuộc 色sắc 。 況huống 舉cử 說thuyết 驗nghiệm 形hình 。 其kỳ 形hình 方phương 實thật 。 若nhược 不bất 驗nghiệm 說thuyết 雜tạp 魔ma 外ngoại 故cố 。 問vấn 聞văn 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 乃nãi 是thị 聲thanh 益ích 。 何hà 名danh 形hình 邪tà 。 答đáp 形hình 聲thanh 者giả 須tu 從tùng 化hóa 主chủ 。 今kim 此thử 但đãn 是thị 化hóa 事sự 所sở 現hiện 。 況huống 復phục 見kiến 佛Phật 及cập 佛Phật 說thuyết 法pháp 皆giai 屬thuộc 於ư 色sắc 。 況huống 復phục 說thuyết 法Pháp 亦diệc 是thị 色sắc 用dụng 。 是thị 故cố 可khả 得đắc 釋thích 成thành 於ư 色sắc 。 從tùng 若nhược 非phi 佛Phật 去khứ 釋thích 於ư 得đắc 益ích 之chi 相tướng 。 非phi 辨biện 形hình 聲thanh 。 問vấn 此thử 下hạ 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 既ký 現hiện 土thổ/độ 。 親thân 能năng 表biểu 土thổ/độ 。 何hà 名danh 為vi 由do 。 由do 但đãn 正chánh 報báo 仍nhưng 分phần/phân 近cận 遠viễn 。 答đáp 中trung 意ý 者giả 然nhiên 此thử 頌tụng 中trung 先tiên 歎thán 於ư 由do 。 次thứ 頌tụng 表biểu 發phát 。 故cố 不bất 可khả 以dĩ 由do 為vi 表biểu 發phát 也dã 。 故cố 於ư 答đáp 中trung 便tiện 破phá 他tha 釋thích 。 二nhị 歎thán 佛Phật 心tâm 用dụng 二nhị 。 初sơ 歎thán 心tâm 用dụng 。 歎thán 佛Phật 心tâm 用dụng 者giả 前tiền 標tiêu 章chương 中trung 形hình 益ích 色sắc 用dụng 。 今kim 云vân 心tâm 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 心tâm 有hữu 用dụng 。 故cố 色sắc 方phương 有hữu 用dụng 。 如như 前tiền 略lược 中trung 亦diệc 以dĩ 心tâm 釋thích 形hình 聲thanh 兩lưỡng 益ích 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 趣thú 於ư 色sắc 不bất 隔cách 於ư 心tâm 。 色sắc 方phương 有hữu 益ích 。 益ích 如như 前tiền 釋thích 。 得đắc 三tam 昧muội 王vương 三tam 昧muội 等đẳng 者giả 。 以dĩ 法pháp 在tại 人nhân 人nhân 方phương 稱xưng 王vương 。 法pháp 力lực 等đẳng 者giả 法pháp 不bất 出xuất 諦đế 。 力lực 即tức 自tự 在tại 。 於ư 諦đế 自tự 在tại 法pháp 方phương 有hữu 力lực 。 超siêu 過quá 者giả 三tam 昧muội 是thị 斷đoạn 。 諦đế 觀quán 屬thuộc 智trí 。 二nhị 俱câu 超siêu 過quá 。 是thị 故cố 云vân 也dã 。 既ký 出xuất 十thập 界giới 。 三tam 界giới 通thông 外ngoại 。 七Thất 聖Thánh 財Tài 者giả 謂vị 信tín 戒giới 聞văn 捨xả 慧tuệ 慚tàm 愧quý 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 今kim 以dĩ 道Đạo 諦Đế 名danh 聖thánh 財tài 者giả 其kỳ 實thật 財tài 通thông 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 亦diệc 以dĩ 無vô 作tác 聖thánh 財tài 理lý 通thông 。 如như 云vân 聞văn 等đẳng 不bất 可khả 局cục 。 故cố 其kỳ 實thật 通thông 四tứ 。 滅diệt 是thị 所sở 證chứng 。 苦khổ 集tập 須tu 破phá 。 故cố 不bất 言ngôn 之chi 。 為vi 屬thuộc 色sắc 用dụng 心tâm 用dụng 耶da 者giả 聲thanh 教giáo 屬thuộc 色sắc 。 屈khuất 曲khúc 藉tạ 心tâm 。 況huống 復phục 答đáp 中trung 引dẫn 無vô 盡tận 意ý 色sắc 即tức 是thị 心tâm 故cố 。 故cố 云vân 通thông 也dã 。 但đãn 能năng 施thí 是thị 心tâm 者giả 此thử 語ngữ 尚thượng 通thông 方phương 便tiện 教giáo 意ý 。 應ưng 云vân 施thí 由do 心tâm 妙diệu 財tài 方phương 有hữu 法pháp 。 是thị 知tri 。 由do 於ư 能năng 施thí 心tâm 融dung 方phương 乃nãi 可khả 云vân 施thí 由do 心tâm 也dã 。 二nhị 釋thích 心tâm 用dụng 。 權quyền 智trí 分phân 別biệt 世thế 諦đế 相tướng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 約ước 跨khóa 節tiết 。 指chỉ 一nhất 實thật 理lý 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 諸chư 教giáo 淺thiển 深thâm 皆giai 名danh 世thế 諦đế 。 問vấn 上thượng 多đa 約ước 三tam 諦đế 等đẳng 者giả 如như 略lược 歎thán 形hình 聲thanh 仍nhưng 約ước 五ngũ 眼nhãn 及cập 九cửu 大đại 禪thiền 。 故cố 此thử 禪thiền 眼nhãn 三tam 諦đế 具cụ 足túc 。 答đáp 中trung 合hợp 真chân 入nhập 中trung 通thông 教giáo 含hàm 中trung 二nhị 諦đế 也dã 。 合hợp 真chân 入nhập 俗tục 別biệt 圓viên 複phức 俗tục 二nhị 諦đế 也dã 。 已dĩ 料liệu 簡giản 者giả 玄huyền 文văn 問vấn 云vân 。 秖kỳ 應ưng 取thủ 圓viên 教giáo 不bất 思tư 議nghị 真chân 為vi 體thể 。 何hà 得đắc 取thủ 理lý 內nội 通thông 別biệt 真Chân 諦Đế 為vi 體thể 。 答đáp 法pháp 華hoa 正chánh 直trực 捨xả 方phương 便tiện 。 但đãn 取thủ 圓viên 真chân 為vi 體thể 。 此thử 經Kinh 猶do 帶đái 通thông 別biệt 方phương 便tiện 。 故cố 取thủ 理lý 內nội 三tam 種chủng 方phương 便tiện 皆giai 得đắc 為vi 體thể 。 今kim 意ý 同đồng 前tiền 。 故cố 指chỉ 玄huyền 文văn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 但đãn 此thử 開khai 合hợp 亦diệc 是thị 一nhất 往vãng 。 今kim 應ưng 以dĩ 一nhất 期kỳ 佛Phật 法Pháp 事sự 理lý 相tương 對đối 。 通thông 論luận 二nhị 諦đế 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 合hợp 真chân 入nhập 俗tục 。 故cố 此thử 方Phương 等Đẳng 具cụ 有hữu 五ngũ 種chủng 三tam 諦đế 離ly 合hợp 。 次thứ 又hựu 解giải 下hạ 以dĩ 凡phàm 夫phu 所sở 解giải 為vi 隨tùy 情tình 。 以dĩ 聖thánh 人nhân 所sở 證chứng 為vi 隨tùy 智trí 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 以dĩ 情tình 智trí 言ngôn 之chi 者giả 應ưng 如như 法Pháp 華hoa 玄huyền 文văn 七thất 重trùng 跨khóa 節tiết 也dã 。 二nhị 結kết 歎thán 色sắc 心tâm 用dụng 。 二nhị 廣quảng 歎thán 聲thanh 益ích 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 。 上thượng 現hiện 尊tôn 勝thắng 等đẳng 者giả 先tiên 以dĩ 形hình 表biểu 聲thanh 。 形hình 聲thanh 俱câu 正chánh 。 次thứ 以dĩ 正chánh 表biểu 依y 。 正chánh 為vi 依y 序tự 。 二nhị 不bất 有hữu 下hạ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 聲thanh 益ích 二nhị 。 初sơ 釋thích 法pháp 不bất 有hữu 無vô 二nhị 。 初sơ 總tổng 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 說thuyết 法Pháp 不bất 有hữu 等đẳng 者giả 文văn 既ký 雙song 非phi 。 又hựu 云vân 說thuyết 法Pháp 。 當đương 知tri 。 雙song 非phi 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 恐khủng 人nhân 不bất 了liễu 。 又hựu 更cánh 從tùng 說thuyết 。 何hà 等đẳng 法pháp 下hạ 於ư 所sở 說thuyết 法Pháp 釋thích 出xuất 其kỳ 意ý 。 不bất 可khả 說thuyết 於ư 所sở 非phi 之chi 法pháp 。 故cố 知tri 。 能năng 非phi 即tức 所sở 說thuyết 也dã 。 能năng 非phi 即tức 是thị 中trung 道Đạo 法Pháp 也dã 。 何hà 者giả 下hạ 更cánh 舉cử 所sở 非phi 釋thích 出xuất 所sở 說thuyết 。 所sở 說thuyết 必tất 非phi 凡phàm 小tiểu 法pháp 也dã 。 且thả 舉cử 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 便tiện 耳nhĩ 。 亦diệc 應ưng 更cánh 云vân 異dị 於ư 三tam 教giáo 出xuất 假giả 。 菩Bồ 薩Tát 多đa 說thuyết 中trung 道đạo 者giả 方Phương 等Đẳng 四tứ 教giáo 前tiền 二nhị 無vô 中trung 。 前tiền 非phi 正chánh 意ý 。 故cố 得đắc 云vân 多đa 。 二nhị 料liệu 簡giản 二nhị 。 初sơ 對đối 二nhị 諦đế 簡giản 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 上thượng 用dụng 二nhị 諦đế 等đẳng 者giả 指chỉ 上thượng 善thiện 能năng 分phân 別biệt 等đẳng 文văn 。 智trí 既ký 照chiếu 諦đế 。 說thuyết 必tất 依y 智trí 。 何hà 得đắc 前tiền 後hậu 二nhị 三tam 不bất 同đồng 。 答đáp 意ý 如như 前tiền 。 二nhị 對đối 邪tà 小tiểu 簡giản 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 外ngoại 道đạo 等đẳng 者giả 欲dục 簡giản 諸chư 教giáo 眾chúng 多đa 雙song 非phi 顯hiển 圓viên 雙song 非phi 。 故cố 設thiết 斯tư 問vấn 。 答đáp 中trung 具cụ 答đáp 雙song 非phi 不bất 一nhất 。 二nhị 約ước 教giáo 下hạ 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 約ước 教giáo 。 單đơn 複phức 具cụ 足túc 者giả 複phức 重trọng/trùng 也dã 。 有hữu 無vô 兩lưỡng 亦diệc 雙song 非phi 單đơn 四tứ 也dã 。 有hữu 有hữu 。 有hữu 無vô 乃nãi 至chí 非phi 有hữu 非phi 無vô 有hữu 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 無vô 複phức 四tứ 也dã 。 有hữu 有hữu 。 有hữu 無vô 有hữu 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 有hữu 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 無vô 乃nãi 至chí 雙song 非phi 為vi 頭đầu 亦diệc 爾nhĩ 具cụ 足túc 四tứ 也dã 。 尚thượng 無vô 下hạ 向hướng 無vô 二nhị 教giáo 非phi 有hữu 之chi 空không 。 何hà 況huống 別biệt 圓viên 非phi 無vô 之chi 中trung 。 若nhược 得đắc 方phương 便tiện 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 約ước 奪đoạt 邊biên 但đãn 云vân 非phi 有hữu 。 雖tuy 有hữu 四tứ 門môn 奪đoạt 但đãn 成thành 無vô 。 故cố 云vân 非phi 有hữu 。 三tam 藏tạng 教giáo 去khứ 雖tuy 復phục 與dữ 之chi 有hữu 此thử 滅diệt 。 故cố 亦diệc 得đắc 是thị 有hữu 。 但đãn 成thành 有hữu 無vô 尚thượng 無vô 第đệ 三tam 。 何hà 但đãn 雙song 非phi 。 故cố 前tiền 二nhị 教giáo 必tất 無vô 雙song 非phi 。 次thứ 別biệt 教giáo 云vân 藏tạng 性tánh 者giả 須tu 簡giản 別biệt 圓viên 。 真Chân 如Như 為vi 惑hoặc 所sở 覆phú 名danh 藏tạng 別biệt 也dã 。 即tức 惑hoặc 是thị 理lý 。 理lý 具cụ 諸chư 法pháp 名danh 藏tạng 圓viên 也dã 。 一nhất 門môn 即tức 四tứ 門môn 等đẳng 者giả 既ký 達đạt 三tam 諦đế 互hỗ 融dung 。 豈khởi 有hữu 四tứ 門môn 隔cách 異dị 。 空không 門môn 真Chân 諦Đế 。 有hữu 門môn 俗tục 諦đế 。 兩lưỡng 亦diệc 雙song 非phi 秖kỳ 是thị 中trung 諦đế 遮già 照chiếu 。 於ư 此thử 下hạ 圓viên 著trước 須tu 破phá 。 何hà 況huống 偏thiên 小tiểu 及cập 以dĩ 凡phàm 外ngoại 。 金kim 鐵thiết 二nhị 鎖tỏa 貴quý 賤tiện 雖tuy 殊thù 繫hệ 縛phược 一nhất 也dã 。 二nhị 今kim 簡giản 下hạ 判phán 經kinh 意ý 二nhị 。 初sơ 獨độc 歎thán 圓viên 融dung 教giáo 釋thích 。 二nhị 復phục 下hạ 俱câu 歎thán 四tứ 教giáo 釋thích 。 二nhị 以dĩ 因nhân 下hạ 釋thích 因nhân 緣duyên 法pháp 生sanh 二nhị 。 初sơ 類loại 同đồng 緣duyên 起khởi 有hữu 二nhị 種chủng 。 如như 前tiền 說thuyết 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 如như 前tiền 歎thán 菩Bồ 薩Tát 德đức 中trung 明minh 。 有hữu 迷mê 悟ngộ 二nhị 種chủng 緣duyên 起khởi 。 迷mê 即tức 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 無vô 明minh 為vi 本bổn 。 悟ngộ 即tức 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 智trí 能năng 滅diệt 無vô 明minh 。 今kim 亦diệc 二nhị 種chủng 苦khổ 集tập 是thị 迷mê 。 道đạo 滅diệt 在tại 悟ngộ 。 悟ngộ 兼kiêm 利lợi 物vật 。 迷mê 全toàn 已dĩ 愚ngu 。 迷mê 乃nãi 可khả 盡tận 。 悟ngộ 必tất 須tu 興hưng 。 皆giai 約ước 中trung 道đạo 雙song 非phi 理lý 也dã 。 二nhị 然nhiên 體thể 下hạ 正chánh 釋thích 。 體thể 非phi 至chí 有hữu 生sanh 者giả 指chỉ 上thượng 句cú 經kinh 也dã 。 以dĩ 雙song 遮già 故cố 不bất 生sanh 。 有hữu 因nhân 下hạ 正chánh 示thị 緣duyên 生sanh 義nghĩa 。 以dĩ 雙song 照chiếu 故cố 生sanh 。 二nhị 結kết 聲thanh 益ích 。 四tứ 教giáo 明minh 三tam 種chủng 至chí 云vân 云vân 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 有hữu 我ngã 者giả 。 則tắc 有hữu 造tạo 作tác 。 若nhược 有hữu 造tạo 作tác 當đương 來lai 有hữu 受thọ 。 故cố 知tri 。 無vô 我ngã 則tắc 無vô 造tạo 受thọ 。 但đãn 前tiền 二nhị 教giáo 約ước 界giới 內nội 真chân 。 後hậu 之chi 二nhị 教giáo 約ước 界giới 外ngoại 真chân 。 此thử 中trung 正chánh 約ước 作tác 時thời 無vô 我ngã 。 非phi 謂vị 不bất 作tác 方phương 名danh 無vô 我ngã 。 故cố 知tri 。 作tác 時thời 作tác 體thể 本bổn 無vô 。 雖tuy 曰viết 本bổn 無vô 業nghiệp 不bất 敗bại 失thất 。 秖kỳ 緣duyên 本bổn 無vô 得đắc 論luận 。 約ước 觀quán 修tu 令linh 無vô 我ngã 。 故cố 約ước 佛Phật 說thuyết 作tác 受thọ 本bổn 無vô 而nhi 眾chúng 生sanh 作tác 及cập 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 作tác 不bất 敗bại 亡vong 。 故cố 得đắc 用dụng 結kết 。 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 通thông 別biệt 無vô 明minh 等đẳng 者giả 界giới 內nội 界giới 外ngoại 皆giai 以dĩ 苦khổ 集tập 為vi 惡ác 。 道đạo 滅diệt 為vi 善thiện 。 此thử 就tựu 大đại 綱cương 。 若nhược 綱cương 目mục 細tế 論luận 則tắc 各các 有hữu 善thiện 惡ác 。 且thả 如như 界giới 內nội 苦khổ 集tập 總tổng 包bao 六lục 道đạo 三tam 善thiện 三tam 惡ác 。 道đạo 滅diệt 則tắc 於ư 界giới 內nội 名danh 善thiện 以dĩ 無vô 明minh 全toàn 在tại 望vọng 界giới 外ngoại 仍nhưng 惡ác 。 界giới 外ngoại 善thiện 惡ác 可khả 以dĩ 比tỉ 說thuyết 。 當đương 以dĩ 地địa 住trụ 相tương 望vọng 高cao 下hạ 以dĩ 明minh 善thiện 惡ác 。 唯duy 圓viên 佛Phật 果Quả 究cứu 竟cánh 之chi 滅diệt 無vô 惡ác 可khả 論luận 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 唯duy 佛Phật 獨độc 善thiện 唯duy 善thiện 不bất 亡vong 。 二nhị 歎thán 劣liệt 應ưng 遠viễn 由do 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 歎thán 形hình 益ích 二nhị 。 初sơ 歎thán 應ưng 色sắc 。 有hữu 言ngôn 元nguyên 吉cát 等đẳng 者giả 此thử 本bổn 尼ni 拘câu 陀đà 樹thụ 。 佛Phật 依y 得đắc 道Đạo 因nhân 立lập 嘉gia 名danh 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 魔ma 王vương 等đẳng 者giả 如như 止Chỉ 觀Quán 記ký 。 中trung 夜dạ 入nhập 四tứ 禪thiền 者giả 一nhất 切thiết 應ưng 佛Phật 成thành 道Đạo 入nhập 滅diệt 轉chuyển 法Pháp 輪luân 等đẳng 。 皆giai 在tại 此thử 禪thiền 。 知tri 常thường 無vô 常thường 等đẳng 者giả 常thường 即tức 定định 法pháp 。 無vô 常thường 秖kỳ 是thị 不bất 定định 之chi 法pháp 。 於ư 三tam 學học 中trung 如như 毘tỳ 尼ni 藏tạng 。 有hữu 心tâm 犯phạm 重trọng/trùng 定định 為vi 業nghiệp 障chướng 。 名danh 之chi 為vi 定định 。 餘dư 戒giới 不bất 障chướng 故cố 名danh 不bất 定định 。 眾chúng 生sanh 數số 即tức 正chánh 報báo 。 非phi 數số 即tức 依y 報báo 。 二nhị 歎thán 應ưng 心tâm 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 義nghĩa 。 無vô 心tâm 意ý 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 心tâm 意ý 秖kỳ 是thị 識thức 想tưởng 兩lưỡng 陰ấm 。 受thọ 即tức 受thọ 陰ấm 。 行hành 字tự 平bình 去khứ 二nhị 聲thanh 俱câu 得đắc 俱câu 屬thuộc 行hành 陰ấm 。 能năng 所sở 別biệt 耳nhĩ 。 倒đảo 即tức 三tam 受thọ 者giả 謂vị 。 苦khổ 受thọ 樂lạc 受thọ 捨xả 受thọ 。 受thọ 即tức 三tam 苦khổ 者giả 苦khổ 受thọ 苦khổ 苦khổ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 壞hoại 苦khổ 。 捨xả 受thọ 行hành 苦khổ 。 行hành 即tức 行hành 陰ấm 者giả 解giải 經kinh 行hành 字tự 。 無vô 業nghiệp 故cố 無vô 集tập 等đẳng 者giả 惑hoặc 業nghiệp 和hòa 合hợp 。 故cố 名danh 集Tập 諦Đế 。 由do 有hữu 集tập 故cố 能năng 招chiêu 苦khổ 果quả 。 大đại 品phẩm 五ngũ 受thọ 五ngũ 行hành 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 有hữu 受thọ 必tất 行hành 。 無vô 五ngũ 見kiến 受thọ 行hành 者giả 大đại 品phẩm 第đệ 三tam 行hành 相tương/tướng 品phẩm 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波ba 羅la 密mật 。

時thời 行hành 亦diệc 不bất 受thọ 。 不bất 行hành 亦diệc 不bất 受thọ 。 亦diệc 行hành 亦diệc 不bất 行hành 亦diệc 不bất 受thọ 。 非phi 行hành 非phi 不bất 行hành 亦diệc 不bất 受thọ 。 不bất 不bất 受thọ 亦diệc 不bất 受thọ 。 身thân 子tử 問vấn 空không 生sanh 。 何hà 故cố 不bất 受thọ 。 答đáp 般Bát 若Nhã 空không 故cố 自tự 性tánh 不bất 受thọ 。 五ngũ 門môn 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 秖kỳ 是thị 五ngũ 受thọ 以dĩ 門môn 為vi 名danh 。 門môn 從tùng 教giáo 立lập 。 受thọ 在tại 內nội 心tâm 。 於ư 內nội 受thọ 中trung 由do 受thọ 故cố 行hành 。 故cố 皆giai 有hữu 五ngũ 。 二nhị 如như 佛Phật 下hạ 引dẫn 事sự 證chứng 二nhị 。 初sơ 正chánh 引dẫn 大đại 論luận 第đệ 一nhất 云vân 。 有hữu 外ngoại 道đạo 梵Phạm 志Chí 名danh 長trường/trưởng 爪trảo 。 是thị 大đại 論luận 師sư 計kế 一nhất 切thiết 論luận 可khả 破phá 。 一nhất 切thiết 語ngữ 可khả 壞hoại 。 一nhất 切thiết 執chấp 可khả 轉chuyển 。 故cố 無vô 實thật 法pháp 可khả 信tín 可khả 敬kính 。 如như 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 本bổn 末mạt 經kinh 中trung 說thuyết 。 其kỳ 是thị 舍Xá 利Lợi 弗Phất 母mẫu 弟đệ 。 以dĩ 姊tỷ 懷hoài 智trí 子tử 論luận 議nghị 數số 負phụ 。 恥sỉ 己kỷ 不bất 如như 。 因nhân 更cánh 游du 學học 。 學học 訖ngật 還hoàn 國quốc 覓mịch 甥# 不bất 見kiến 。 往vãng 難nạn/nan 佛Phật 云vân 。 一nhất 切thiết 論luận 可khả 破phá 等đẳng 。 佛Phật 以dĩ 一nhất 句cú 責trách 云vân 。 汝nhữ 見kiến 是thị 忍nhẫn 不phủ 。 思tư 惟duy 千thiên 久cửu 不bất 得đắc 一nhất 法pháp 入nhập 心tâm 。 乃nãi 云vân 。 沙Sa 門Môn 瞿Cù 曇Đàm 。 著trước 我ngã 置trí 二nhị 負phụ 門môn 中trung 。 若nhược 我ngã 答đáp 忍nhẫn 是thị 負phụ 門môn 麁thô 。 眾chúng 人nhân 皆giai 知tri 。 云vân 何hà 自tự 言ngôn 不bất 忍nhẫn 而nhi 今kim 言ngôn 忍nhẫn 現hiện 見kiến 妄vọng 語ngữ 。 若nhược 答đáp 言ngôn 我ngã 見kiến 不bất 忍nhẫn 是thị 負phụ 門môn 細tế 。 無vô 人nhân 知tri 者giả 。 即tức 便tiện 答đáp 言ngôn 。 是thị 見kiến 亦diệc 不bất 忍nhẫn 。

佛Phật 言ngôn 。

不bất 忍nhẫn 是thị 見kiến 將tương 何hà 破phá 他tha 。 眾chúng 人nhân 無vô 異dị 。 何hà 用dụng 自tự 高cao 而nhi 生sanh 慢mạn 為vi 。 長trường/trưởng 爪trảo 於ư 是thị 不bất 能năng 答đáp 佛Phật 。 自tự 知tri 墮đọa 負phụ 世Thế 尊Tôn 不bất 彰chương 我ngã 過quá 。 不bất 言ngôn 是thị 非phi 心tâm 調điều 。 柔nhu 軟nhuyễn 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 長trường/trưởng 爪trảo 所sở 計kế 即tức 屬thuộc 單đơn 四tứ 見kiến 中trung 雙song 非phi 見kiến 。 或hoặc 當đương 單đơn 四tứ 見kiến 中trung 後hậu 三tam 見kiến 及cập 無vô 言ngôn 見kiến 。 若nhược 言ngôn 一nhất 切thiết 不bất 受thọ 即tức 似tự 無vô 見kiến 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 眾chúng 人nhân 無vô 異dị 者giả 指chỉ 於ư 諸chư 起khởi 見kiến 者giả 。 小tiểu 小tiểu 避tị 就tựu 但đãn 云vân 眾chúng 人nhân 。 二nhị 釋thích 妨phương 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 後hậu 時thời 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 將tương 於ư 長trường/trưởng 爪trảo 及cập 以dĩ 身thân 子tử 得đắc 道Đạo 之chi 時thời 。 望vọng 佛Phật 初sơ 坐tọa 樹thụ 下hạ 之chi 日nhật 。 所sở 以dĩ 長trường/trưởng 爪trảo 卻khước 在tại 後hậu 時thời 。 二nhị 答đáp 二nhị 。 初sơ 敘tự 古cổ 違vi 經kinh 二nhị 。 初sơ 敘tự 古cổ 釋thích 義nghĩa 。 受thọ 八bát 禪thiền 定định 者giả 謂vị 。 四tứ 禪thiền 四tứ 空không 。 此thử 但đãn 通thông 舉cử 。 其kỳ 實thật 踰du 城thành 之chi 後hậu 先tiên 從tùng 阿a 羅la 邏la 學học 無vô 所sở 有hữu 。 次thứ 從tùng 欝Uất 頭Đầu 藍Lam 弗Phất 。 學học 非phi 非phi 想tưởng 。 二nhị 今kim 謂vị 下hạ 斥xích 古cổ 乖quai 經kinh 。 以dĩ 凡phàm 夫phu 時thời 者giả 即tức 為vi 太thái 子tử 時thời 也dã 。 二nhị 又hựu 恐khủng 下hạ 正chánh 通thông 前tiền 問vấn 。 提đề 謂vị 因nhân 緣duyên 如như 瑞thụy 應ứng 及cập 提đề 謂vị 經kinh 。 說thuyết 五Ngũ 戒Giới 即tức 人nhân 天thiên 教giáo 也dã 。 五ngũ 行hành 木mộc 火hỏa 土thổ/độ 金kim 水thủy 也dã 。 行hành 者giả 老lão 聃đam 云vân 。 行hành 天thiên 之chi 氣khí 也dã 。 白bạch 虎hổ 通thông 曰viết 。 火hỏa 者giả 陽dương 尊tôn 。 水thủy 者giả 陰ấm 卑ty 。 木mộc 者giả 少thiểu 陽dương 。 金kim 者giả 少thiểu 陰ấm 。 土thổ/độ 者giả 大đại 包bao 。 二nhị 陰ấm 三tam 陽dương 尊tôn 者giả 配phối 天thiên 。 六lục 甲giáp 者giả 甲giáp 頭đầu 也dã 。 一nhất 甲giáp 五ngũ 行hành 一nhất 日nhật 。 六lục 甲giáp 六lục 十thập 日nhật 。 一nhất 年niên 之chi 中trung 。 甲giáp 經kinh 六lục 匝táp 行hành 三tam 十thập 六lục 曆lịch 數số 列liệt 次thứ 也dã 。 有hữu 當đương 來lai 僧Tăng 者giả 以dĩ 未vị 入nhập 鹿lộc 苑uyển 未vị 度độ 五ngũ 人nhân 故cố 指chỉ 五ngũ 人nhân 為vi 當đương 來lai 僧Tăng 。 從tùng 是thị 已dĩ 後hậu 。 者giả 從tùng 初sơ 伏phục 提đề 謂vị 至chí 後hậu 。 後hậu 涅Niết 槃Bàn 時thời 皆giai 以dĩ 不bất 受thọ 。 破phá 諸chư 外ngoại 道đạo 。 如như 涅Niết 槃Bàn 中trung 破phá 六lục 師sư 十thập 仙tiên 也dã 。 二nhị 歎thán 聲thanh 益ích 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 歎thán 轉chuyển 法Pháp 輪luân 四tứ 。 初sơ 釋thích 初sơ 句cú 二nhị 。 初sơ 釋thích 法Pháp 輪luân 。 文văn 中trung 以dĩ 二nhị 義nghĩa 釋thích 。 輪luân 謂vị 可khả 轉chuyển 義nghĩa 能năng 壞hoại 義nghĩa 也dã 。 經kinh 三tam 七thất 日nhật 。 者giả 大đại 則tắc 已dĩ 聞văn 頓đốn 說thuyết 。 小tiểu 見kiến 三tam 七thất 停đình 留lưu 。 蓋cái 有hữu 所sở 表biểu 也dã 。 初sơ 七thất 欲dục 說thuyết 圓viên 。 二nhị 七thất 欲dục 說thuyết 別biệt 。 三tam 七thất 欲dục 說thuyết 通thông 。 既ký 並tịnh 無vô 機cơ 。 故cố 受thọ 釋Thích 梵Phạm 請thỉnh 說thuyết 三tam 藏tạng 生sanh 滅diệt 四Tứ 諦Đế 也dã 。 二nhị 釋thích 三tam 轉chuyển 。 眼nhãn 智trí 明minh 覺giác 者giả 暹# 云vân 。 俱câu 舍xá 云vân 。 於ư 見kiến 道đạo 中trung 法Pháp 忍Nhẫn 名danh 眼nhãn 。 法pháp 智trí 名danh 智trí 。 類loại 忍nhẫn 名danh 明minh 。 智trí 名danh 覺giác 。 觀quán 見kiến 名danh 眼nhãn 。 決quyết 斷đoán 名danh 智trí 。 照chiếu 了liễu 名danh 明minh 。 驚kinh 察sát 名danh 覺giác 。 又hựu 眼nhãn 總tổng 知tri 三tam 世thế 。 智trí 知tri 過quá 去khứ 。 明minh 照chiếu 未vị 來lai 。 覺giác 知tri 現hiện 在tại 。 秖kỳ 是thị 三Tam 明Minh 之chi 異dị 名danh 。 三tam 轉chuyển 各các 生sanh 此thử 四tứ 。 故cố 名danh 十thập 二nhị 行hành 也dã 。 大Đại 千Thiên 者giả 四tứ 大đại 洲châu 。 日nhật 月nguyệt 。 蘇tô 迷mê 盧lô 。 欲dục 天thiên 。 梵Phạm 世Thế 各các 一nhất 千thiên 名danh 。 一nhất 小tiểu 千thiên 界giới 。 此thử 小tiểu 千thiên 千thiên 倍bội 說thuyết 名danh 一nhất 中trung 千thiên 。 此thử 中trung 千thiên 千thiên 倍bội 名danh 為vi 大Đại 千Thiên 界Giới 。 二nhị 釋thích 第đệ 二nhị 句cú 。 三tam 種chủng 藥dược 中trung 等đẳng 者giả 此thử 引dẫn 涅Niết 槃Bàn 陳trần 如như 品phẩm 文văn 證chứng 今kim 不bất 淨tịnh 義nghĩa 也dã 。 不bất 淨tịnh 慈từ 心tâm 因nhân 緣duyên 名danh 三tam 藥dược 。 貪tham 瞋sân 癡si 名danh 三tam 病bệnh 。 理lý 事sự 相tướng 隔cách 。 故cố 藥dược 病bệnh 互hỗ 無vô 。 今kim 云vân 不bất 淨tịnh 。 其kỳ 義nghĩa 例lệ 爾nhĩ 。 大đại 集tập 云vân 者giả 引dẫn 真chân 實thật 理lý 證chứng 本bổn 來lai 淨tịnh 。 陳trần 如như 但đãn 見kiến 小tiểu 實thật 理lý 耳nhĩ 。 三tam 釋thích 第đệ 三tam 句cú 。 拘câu 隣lân 即tức 陳trần 如như 。 梵Phạm 音âm 楚sở 夏hạ 也dã 。 五ngũ 人nhân 者giả 暹# 云vân 。 一nhất 拘câu 隣lân 如như 。 二nhị 頞át 鞞bệ 亦diệc 馬mã 星tinh 。 三tam 拔bạt 提đề 亦diệc 摩ma 訶ha 男nam 。 四tứ 十Thập 力Lực 迦Ca 葉Diếp 。 五ngũ 拘câu 利lợi 太thái 子tử 。 見kiến 諦Đế 得đắc 戒giới 者giả 十thập 誦tụng 明minh 十thập 受thọ 。 此thử 當đương 其kỳ 一nhất 也dã 。 故cố 彼bỉ 文văn 云vân 。 十thập 種chủng 得đắc 戒giới 。 如như 佛Phật 自tự 言ngôn 善thiện 來lai 比Bỉ 丘Khâu 。 自tự 然nhiên 已dĩ 得đắc 具cụ 足túc 戒giới 。 如như 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 自tự 誓thệ 因nhân 緣duyên 得đắc 具cụ 足túc 戒giới 。 如như 憍kiêu 陳trần 如như 見kiến 諦Đế 故cố 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 如như 波ba 闍xà 波ba 提đề 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 以dĩ 八bát 敬kính 法pháp 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 如như 達đạt 磨ma 提đề 那na 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 遣khiển 信tín 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 如như 須tu 陀đà 耶da 沙Sa 彌Di 論luận 議nghị 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 如như 耶da 舍xá 比Bỉ 丘Khâu 等đẳng 善thiện 來lai 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 如như 跋bạt 陀đà 羅la 波ba 楞lăng 伽già 三Tam 歸Quy 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 如như 邊biên 地địa 第đệ 五ngũ 律luật 師sư 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 於ư 五ngũ 人nhân 中trung 須tu 一nhất 人nhân 是thị 第đệ 五ngũ 律luật 師sư 如như 涅Niết 槃Bàn 記ký 委ủy 明minh )# 國quốc 中trung 十thập 人nhân 白bạch 四tứ 羯yết 磨ma 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 一nhất 人nhân 不bất 名danh 僧Tăng 寶bảo 者giả 以dĩ 四tứ 人nhân 方phương 成thành 僧Tăng 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 破phá 古cổ 也dã 。 若nhược 餘dư 四tứ 人nhân 非phi 見kiến 諦Đế 者giả 。 陳trần 如như 一nhất 人nhân 縱túng/tung 是thị 比Bỉ 丘Khâu 不bất 名danh 僧Tăng 寶bảo 。 何hà 名danh 三Tam 寶Bảo 現hiện 世thế 間gian 耶da 。 先tiên 具cụ 此thử 三tam 然nhiên 後hậu 依y 之chi 立lập 相tương 從tùng 三tam 。 六lục 師sư 所sở 說thuyết 。 如như 涅Niết 槃Bàn 經kinh 。 四tứ 釋thích 第đệ 四tứ 句cú 。 不bất 約ước 一nhất 體thể 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 故cố 。 一nhất 者giả 漸tiệm 化hóa 之chi 始thỉ 未vị 須tu 一nhất 體thể 。 二nhị 者giả 以dĩ 一nhất 體thể 三tam 消tiêu 經kinh 文văn 不bất 便tiện 。 二nhị 歎thán 法Pháp 妙diệu 人nhân 天thiên 受thọ 益ích 。 以dĩ 斯tư 妙diệu 法Pháp 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 今kim 問vấn 。 他tha 人nhân 若nhược 從tùng 名danh 定định 應ưng 同đồng 法pháp 華hoa 。 故cố 須tu 簡giản 於ư 名danh 義nghĩa 異dị 同đồng 。 今kim 無vô 漏lậu 智trí 等đẳng 者giả 非phi 但đãn 無vô 漏lậu 過quá 於ư 世thế 智trí 。 於ư 無vô 漏lậu 中trung 佛Phật 必tất 異dị 於ư 三tam 乘thừa 弟đệ 子tử 。 三tam 十thập 四tứ 心tâm 無vô 間gián 斷đoạn 。 故cố 佛Phật 無vô 退thoái 轉chuyển 。 極cực 更cánh 不bất 起khởi 。 是thị 故cố 得đắc 有hữu 一nhất 受thọ 之chi 言ngôn 。 大đại 經Kinh 云vân 。 等đẳng 者giả 此thử 引dẫn 治trị 他tha 證chứng 自tự 不bất 退thoái 。 治trị 他tha 既ký 爾nhĩ 。 驗nghiệm 自tự 可khả 知tri 。 案án 婆bà 沙sa 及cập 曇đàm 無vô 德đức 。 有hữu 退thoái 無vô 退thoái 。 者giả 取thủ 無vô 退thoái 邊biên 以dĩ 證chứng 不bất 退thoái 。 然nhiên 婆bà 沙sa 中trung 具cụ 有hữu 二nhị 文văn 。 今kim 舉cử 退thoái 邊biên 。 成thành 論luận 依y 空không 一nhất 向hướng 不bất 退thoái 。 兼kiêm 雙song 引dẫn 之chi 。 非phi 即tức 雙song 用dụng 。 又hựu 復phục 婆bà 沙sa 約ước 修tu 道Đạo 邊biên 。 有hữu 漏lậu 智trí 斷đoạn 即tức 無vô 無vô 生sanh 。 但đãn 有hữu 盡tận 智trí 。 者giả 則tắc 有hữu 退thoái 也dã 。 見kiến 諦Đế 不bất 退thoái 二nhị 論luận 則tắc 同đồng 。 猶do 如như 大đại 海hải 。 者giả 海hải 有hữu 三tam 義nghĩa 。 深thâm 廣quảng 含hàm 眾chúng 流lưu 。 法pháp 藥dược 無vô 量lượng 如như 海hải 之chi 廣quảng 也dã 。 三tam 總tổng 結kết 歎thán 。 以dĩ 大đại 悲bi 三Tam 念Niệm 處Xứ 。 之chi 德đức 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 皆giai 具cụ 此thử 三tam 。 謂vị 得đắc 供cung 不bất 高cao 。 逢phùng 毀hủy 不bất 下hạ 。 於ư 不bất 毀hủy 供cung 而nhi 不bất 生sanh 癡si 。 此thử 意ý 多đa 在tại 應ứng 化hóa 佛Phật 耳nhĩ 。 文văn 中trung 但đãn 引dẫn 女nữ 毀hủy 梵Phạm 讚tán 。 第đệ 三tam 略lược 。 無vô 八bát 風phong 亦diệc 但đãn 舉cử 於ư 違vi 順thuận 。 後hậu 文văn 自tự 列liệt 。 故cố 此thử 未vị 具cụ 。 須Tu 彌Di 者giả 此thử 云vân 安an 明minh 。 入nhập 水thủy 最tối 深thâm 。 故cố 名danh 為vi 安an 。 出xuất 諸chư 山sơn 上thượng 。 故cố 名danh 為vi 明minh 。 所sở 言ngôn 妙diệu 者giả 新tân 譯dịch 云vân 獨độc 有hữu 。 茲tư 山sơn 四tứ 寶bảo 所sở 成thành 。 羅la 睺hầu 三tam 摩ma 等đẳng 者giả 訶ha 慰úy 之chi 極cực 數số 必tất 至chí 三tam 。 因nhân 身thân 子tử 驅khu 而nhi 安an 慰úy 之chi 。 訶ha 身thân 子tử 云vân 。 汝nhữ 何hà 以dĩ 輕khinh 大đại 龍long 之chi 子tử 。 語ngữ 羅la 云vân 言ngôn 。 莫mạc 啼đề 莫mạc 啼đề 。 訶ha 調Điều 達Đạt 者giả 調Điều 達Đạt 從tùng 佛Phật 索sách 眾chúng 。 佛Phật 訶ha 之chi 曰viết 。 疑nghi 人nhân 無vô 知tri 。 我ngã 尚thượng 不bất 以dĩ 眾chúng 付phó 身thân 子tử 目Mục 連Liên 。 況huống 汝nhữ 癡si 人nhân 食thực 唾thóa 者giả 乎hồ 。 一nhất 香hương 塗đồ 下hạ 此thử 約ước 色sắc 心tâm 具cụ 出xuất 二nhị 種chủng 三tam 念niệm 相tương/tướng 者giả 。 雖tuy 即tức 由do 境cảnh 方phương 具cụ 三tam 心tâm 義nghĩa 但đãn 成thành 一nhất 。 今kim 各các 明minh 者giả 欲dục 顯hiển 二nhị 相tương/tướng 令linh 後hậu 行hành 者giả 因nhân 外ngoại 識thức 內nội 。 二nhị 正chánh 述thuật 歎thán 現hiện 相tướng 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 正chánh 述thuật 歎thán 。 因nhân 表biểu 發phát 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 前tiền 已dĩ 破phá 古cổ 。 故cố 由do 前tiền 二nhị 由do 方phương 有hữu 表biểu 發phát 。 二nhị 奉phụng 微vi 下hạ 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 總tổng 述thuật 歎thán 現hiện 瑞thụy 。 三tam 表biểu 發phát 三tam 。 初sơ 述thuật 歎thán 奉phụng 蓋cái 。 因nhân 小tiểu 果quả 大đại 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 五ngũ 百bách 各các 各các 俱câu 獻hiến 微vi 蓋cái 。 蓋cái 微vi 曰viết 小tiểu 。 合hợp 表biểu 寂tịch 光quang 。 大đại 中trung 之chi 極cực 。 豈khởi 過quá 於ư 此thử 。 未vị 達đạt 表biểu 旨chỉ 故cố 云vân 莫mạc 測trắc 。 此thử 乃nãi 為vi 後hậu 淨tịnh 土độ 因nhân 果quả 之chi 先tiên 兆triệu 也dã 。 何hà 者giả 由do 獻hiến 故cố 受thọ 。 由do 受thọ 故cố 合hợp 。 由do 合hợp 故cố 喜hỷ 。 由do 喜hỷ 故cố 請thỉnh 。 由do 請thỉnh 故cố 說thuyết 。 由do 說thuyết 故cố 聞văn 。 由do 聞văn 行hành 因nhân 。 由do 因nhân 感cảm 果quả 。

復phục 有hữu 種chủng 種chủng 。 因nhân 果quả 差sai 別biệt 。 即tức 成thành 種chủng 種chủng 淨tịnh 土độ 之chi 行hạnh 。 今kim 從tùng 勝thắng 說thuyết 。 故cố 云vân 無vô 方phương 。 又hựu 從tùng 總tổng 說thuyết 但đãn 云vân 因nhân 果quả 。 二nhị 正chánh 述thuật 歎thán 合hợp 蓋cái 現hiện 瑞thụy 。 表biểu 發phát 應ưng 身thân 之chi 事sự 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 之chi 事sự 兩lưỡng 字tự 主chủ 彼bỉ 所sở 說thuyết 之chi 事sự 故cố 也dã 。 三tam 述thuật 歎thán 大đại 眾chúng 歡hoan 喜hỷ 。 二nhị 別biệt 述thuật 歎thán 三tam 密mật 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 總tổng 示thị 。 即tức 是thị 三tam 輪luân 等đẳng 者giả 轉chuyển 自tự 與dữ 他tha 能năng 摧tồi 他tha 惑hoặc 。 二nhị 義nghĩa 名danh 輪luân 。 既ký 無vô 過quá 失thất 。 不bất 須tu 防phòng 護hộ 。 二nhị 大đại 聖thánh 下hạ 隨tùy 文văn 別biệt 釋thích 三tam 。 初sơ 歎thán 身thân 密mật 。 淨tịnh 心tâm 者giả 下hạ 二nhị 義nghĩa 釋thích 淨tịnh 心tâm 。 初sơ 約ước 聞văn 教giáo 。 次thứ 約ước 修tu 行hành 。 又hựu 初sơ 是thị 淺thiển 位vị 。 次thứ 是thị 深thâm 位vị 。 譬thí 如như 一nhất 月nguyệt 等đẳng 者giả 月nguyệt 必tất 依y 空không 。 空không 喻dụ 法Pháp 身thân 。 月nguyệt 喻dụ 報báo 身thân 。 影ảnh 喻dụ 應ưng 身thân 。 眾chúng 水thủy 喻dụ 四tứ 機cơ 。 或hoặc 見kiến 下hạ 現hiện 四tứ 教giáo 身thân 也dã 。 二nhị 歎thán 口khẩu 密mật 三tam 。 初sơ 歎thán 辭từ 法pháp 二nhị 辨biện 。 佛Phật 尚thượng 非phi 梵Phạm 音âm 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 大đại 音âm 無vô 聲thanh 。 梵Phạm 音âm 秖kỳ 是thị 隨tùy 於ư 國quốc 土độ 一nhất 類loại 而nhi 已dĩ 。 梵Phạm 尚thượng 非phi 梵Phạm 。 餘dư 何hà 所sở 論luận 。 舉cử 勝thắng 況huống 劣liệt 。 他tha 皆giai 準chuẩn 知tri 。 二nhị 歎thán 義nghĩa 辨biện 。 三tam 歎thán 樂nhạo 說thuyết 無vô 礙ngại 辨biện 。 三tam 歎thán 密mật 意ý 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 科khoa 。 佛Phật 心tâm 非phi 權quyền 等đẳng 者giả 佛Phật 心tâm 空không 中trung 。 故cố 非phi 權quyền 實thật 。 空không 中trung 即tức 假giả 能năng 現hiện 權quyền 實thật 。 良lương 由do 理lý 具cụ 方phương 有hữu 事sự 用dụng 。 約ước 十thập 界giới 通thông 明minh 則tắc 九cửu 權quyền 一nhất 實thật 。 約ước 四tứ 聖thánh 別biệt 辨biện 則tắc 三tam 權quyền 一nhất 實thật 。 今kim 約ước 對đối 四tứ 教giáo 機cơ 。 且thả 從tùng 別biệt 辨biện 以dĩ 前tiền 六lục 道đạo 但đãn 是thị 生sanh 機cơ 之chi 所sở 耳nhĩ 。 三tam 種chủng 權quyền 實thật 二nhị 智trí 者giả 自tự 行hành 即tức 聖thánh 人nhân 心tâm 中trung 所sở 證chứng 。 化hóa 他tha 則tắc 凡phàm 夫phu 心tâm 中trung 所sở 解giải 。 自tự 他tha 相tương 對đối 即tức 聖thánh 凡phàm 共cộng 論luận 。 聖thánh 雖tuy 照chiếu 權quyền 對đối 凡phàm 名danh 實thật 。 以dĩ 真chân 證chứng 故cố 。 凡phàm 雖tuy 照chiếu 實thật 對đối 聖thánh 名danh 權quyền 。 以dĩ 情tình 解giải 故cố 。 是thị 知tri 。 約ước 自tự 行hành 即tức 全toàn 奪đoạt 。 唯duy 聖thánh 有hữu 二nhị 智trí 故cố 約ước 化hóa 他tha 即tức 全toàn 與dữ 。 凡phàm 夫phu 亦diệc 得đắc 論luận 二nhị 故cố 自tự 他tha 即tức 半bán 與dữ 半bán 奪đoạt 。 於ư 凡phàm 奪đoạt 實thật 而nhi 與dữ 之chi 權quyền 。 此thử 意ý 甄chân 明minh 三tam 如như 指chỉ 掌chưởng 。 二nhị 初sơ 一nhất 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 約ước 三tam 種chủng 權quyền 實thật 二nhị 智trí 以dĩ 歎thán 意ý 密mật 四tứ 。 初sơ 約ước 內nội 外ngoại 歎thán 自tự 行hành 。 內nội 智trí 圓viên 滿mãn 者giả 二nhị 智trí 俱câu 圓viên 也dã 。 由do 內nội 具cụ 智trí 故cố 外ngoại 有hữu 用dụng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 稽khể 首thủ 十Thập 力Lực 等đẳng 者giả 秖kỳ 由do 具cụ 力lực 。 方phương 能năng 外ngoại 用dụng 。 此thử 即tức 同đồng 體thể 權quyền 實thật 之chi 體thể 用dụng 也dã 。 二nhị 歎thán 自tự 行hành 化hóa 他tha 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 稽khể 首thủ 住trụ 於ư 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 者giả 以dĩ 不bất 共cộng 故cố 。 故cố 能năng 導đạo 物vật 。 此thử 從tùng 不bất 共cộng 為vi 名danh 。 以dĩ 導đạo 物vật 故cố 。 故cố 有hữu 不bất 共cộng 。 此thử 從tùng 導đạo 物vật 為vi 名danh 。 左tả 右hữu 共cộng 論luận 。 故cố 為vi 二nhị 義nghĩa 。 三tam 歎thán 化hóa 他tha 文văn 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 其kỳ 義nghĩa 皆giai 通thông 。 以dĩ 對đối 前tiền 二nhị 成thành 三tam 種chủng 故cố 且thả 取thủ 化hóa 他tha 以dĩ 命mạng 科khoa 也dã 。 即tức 是thị 化hóa 他tha 權quyền 實thật 明minh 智trí 斷đoạn 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 斷đoạn 縛phược 到đáo 岸ngạn 。 其kỳ 名danh 既ký 通thông 。 義nghĩa 分phần/phân 偏thiên 圓viên 即tức 權quyền 實thật 也dã 。 況huống 復phục 眾chúng 言ngôn 理lý 含hàm 權quyền 實thật 。 或hoặc 斷đoạn 眾chúng 結kết 為vi 權quyền 。 權quyền 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 為vi 實thật 。 據cứ 答đáp 問vấn 文văn 通thông 釋thích 為vi 便tiện 。 四tứ 總tổng 結kết 。 是thị 總tổng 結kết 上thượng 二nhị 種chủng 權quyền 實thật 之chi 智trí 斷đoạn 者giả 既ký 云vân 二nhị 種chủng 智trí 斷đoạn 。 即tức 是thị 結kết 第đệ 三tam 科khoa 也dã 。 以dĩ 智trí 斷đoạn 在tại 第đệ 三tam 科khoa 明minh 故cố 。 以dĩ 向hướng 釋thích 經kinh 通thông 自tự 他tha 故cố 。 若nhược 準chuẩn 荊kinh 溪khê 所sở 釋thích 其kỳ 義nghĩa 盡tận 善thiện 。 蓋cái 二nhị 字tự 誤ngộ 。 應ưng 云vân 三tam 種chủng 權quyền 實thật 等đẳng 也dã 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 稽khể 首thủ 能năng 度độ 等đẳng 二nhị 句cú 云vân 結kết 三tam 權quyền 實thật 者giả 。 三tam 中trung 一nhất 一nhất 皆giai 有hữu 。 能năng 度độ 永vĩnh 離ly 之chi 義nghĩa 。 自tự 度độ 度độ 他tha 。 自tự 他tha 相tương 對đối 其kỳ 義nghĩa 並tịnh 通thông 。 結kết 上thượng 三tam 者giả 若nhược 自tự 度độ 世thế 。 亦diệc 自tự 永vĩnh 離ly 。 結kết 自tự 行hành 也dã 。 能năng 度độ 結kết 他tha 永vĩnh 離ly 結kết 自tự 。 即tức 自tự 他tha 也dã 。 度độ 他tha 令linh 他tha 永vĩnh 離ly 度độ 世thế 並tịnh 結kết 他tha 也dã 。 廣quảng 本bổn 亦diệc 作tác 二nhị 字tự 。 今kim 準chuẩn 荊kinh 溪khê 釋thích 義nghĩa 恐khủng 廣quảng 略lược 二nhị 本bổn 並tịnh 寫tả 誤ngộ 也dã 。 二nhị 約ước 三tam 種chủng 二nhị 諦đế 結kết 歎thán 密mật 意ý 二nhị 。 初sơ 標tiêu 示thị 。 三tam 種chủng 二nhị 諦đế 者giả 例lệ 前tiền 權quyền 實thật 與dữ 奪đoạt 區khu 別biệt 。 亦diệc 應ưng 歷lịch 七thất 重trùng 二nhị 諦đế 各các 述thuật 三tam 種chủng 。 二nhị 初sơ 下hạ 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 約ước 隨tùy 情tình 二nhị 諦đế 。 皆giai 隨tùy 凡phàm 心tâm 所sở 解giải 也dã 。 二nhị 約ước 隨tùy 情tình 智trí 。 隨tùy 情tình 無vô 染nhiễm 者giả 如như 蓮liên 華hoa 不bất 染nhiễm 泥nê 水thủy 也dã 。 三tam 約ước 隨tùy 智trí 二nhị 諦đế 。 皆giai 入nhập 一nhất 相tương/tướng 者giả 真chân 俗tục 不bất 二nhị 皆giai 聖thánh 證chứng 故cố 。 二nhị 正chánh 說thuyết 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 懸huyền 談đàm 義nghĩa 旨chỉ 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 章chương 述thuật 意ý 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 章chương 命mạng 宗tông 者giả 命mạng 召triệu 也dã 。 宗tông 主chủ 也dã 。 於ư 此thử 一nhất 經kinh 召triệu 佛Phật 國quốc 以dĩ 為vi 主chủ 也dã 。 復phục 宗tông 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 復phục 猶do 複phức 也dã 。 佛Phật 初sơ 自tự 說thuyết 佛Phật 國quốc 因nhân 果quả 而nhi 為vi 宗tông 。 今kim 重trọng/trùng 明minh 之chi 。 故cố 云vân 複phức 也dã 。 況huống 對đối 淨tịnh 名danh 彈đàn 訶ha 文Văn 殊Thù 往vãng 復phục 皆giai 順thuận 佛Phật 旨chỉ 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 重trùng 更cánh 說thuyết 之chi 。 亦diệc 得đắc 稱xưng 複phức 。 二nhị 所sở 以dĩ 下hạ 述thuật 意ý 。 次thứ 第đệ 述thuật 三tam 科khoa 意ý 皆giai 初sơ 云vân 所sở 以dĩ 是thị 也dã 。 成thành 前tiền 普phổ 集tập 等đẳng 者giả 正chánh 必tất 有hữu 依y 故cố 。 尚thượng 書thư 符phù 者giả 尚thượng 書thư 秦tần 置trí 也dã 。 初sơ 秦tần 代đại 少thiểu 府phủ 遣khiển 吏lại 四tứ 人nhân 在tại 殿điện 中trung 主chủ 發phát 書thư 。 故cố 號hiệu 尚thượng 書thư 。 尚thượng 猶do 主chủ 也dã 。 魏ngụy 晉tấn 齊tề 竝tịnh 曰viết 尚thượng 書thư 臺đài 。 梁lương 陳trần 後hậu 魏ngụy 北bắc 齊tề 隋tùy 則tắc 曰viết 尚thượng 書thư 省tỉnh 。 尚thượng 書thư 云vân 。 龍long 命mạng 汝nhữ 作tác 納nạp 言ngôn 。 詩thi 云vân 。 仲trọng 山sơn 甫phủ 出xuất 納nạp 王vương 命mệnh 。 王vương 之chi 喉hầu 舌thiệt 。 並tịnh 尚thượng 書thư 之chi 任nhậm 也dã 。 符phù 者giả 唐đường 置trí 符phù 寶bảo 郎lang 。 屬thuộc 門môn 下hạ 省tỉnh 。 周chu 禮lễ 地địa 官quan 掌chưởng 節tiết 。 春xuân 官quan 典điển 瑞thụy 。 即tức 其kỳ 任nhậm 也dã 。 其kỳ 符phù 節tiết 盡tận 納nạp 於ư 宮cung 中trung 有hữu 從tùng 則tắc 請thỉnh 郎lang 主chủ 於ư 出xuất 納nạp 也dã 。 凡phàm 符phù 信tín 皆giai 藏tạng 其kỳ 左tả 班ban 其kỳ 右hữu 還hoàn 以dĩ 合hợp 之chi 。 一nhất 曰viết 。 銅đồng 魚ngư 符phù 起khởi 軍quân 旅lữ 易dị 守thủ 長trường/trưởng 。 二nhị 曰viết 。 傳truyền 符phù 給cấp 郵bưu 驛dịch 通thông 制chế 命mạng 。 三tam 曰viết 。 隨tùy 身thân 魚ngư 符phù 明minh 貴quý 賤tiện 應ưng 徵trưng 召triệu 。 四tứ 曰viết 。 木mộc 契khế 所sở 以dĩ 重trọng/trùng 鎮trấn 守thủ 慎thận 出xuất 納nạp 。 五ngũ 曰viết 。 旌tinh 節tiết 。 山sơn 國quốc 用dụng 獸thú 節tiết 。 土thổ/độ 國quốc 用dụng 人nhân 節tiết 。 水thủy 國quốc 用dụng 龍long 節tiết 。 皆giai 以dĩ 金kim 為vi 之chi 。 刻khắc 姓tánh 名danh 者giả 則tắc 官quan 納nạp 之chi 。 不bất 刻khắc 者giả 傳truyền 而nhi 佩bội 之chi 。 夫phu 旌tinh 以dĩ 專chuyên 賞thưởng 。 節tiết 以dĩ 專chuyên 殺sát 。 奉phụng 旨chỉ 者giả 奉phụng 天thiên 子tử 旨chỉ 也dã 。 以dĩ 喻dụ 淨tịnh 名danh 奉phụng 旨chỉ 而nhi 彈đàn 訶ha 也dã 。 開khai 境cảnh 者giả 謂vị 開khai 拓thác 土thổ/độ 疆cương 也dã 。 以dĩ 喻dụ 淨tịnh 名danh 伐phạt 邪tà 小tiểu 之chi 寇khấu 拓thác 大Đại 乘Thừa 之chi 境cảnh 。 至chí 尊tôn 天thiên 子tử 也dã 。 二nhị 問vấn 淨tịnh 下hạ 釋thích 難nạn/nan 顯hiển 宗tông 六lục 。 初sơ 敘tự 昔tích 彈đàn 訶ha 非phi 助trợ 佛Phật 國quốc 難nạn/nan 。 二nhị 初sơ 問vấn 難nạn/nan 。 已dĩ 前tiền 彈đàn 訶ha 者giả 謂vị 。 訶ha 五ngũ 百bách 八bát 千thiên 悉tất 敘tự 昔tích 事sự 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 如như 何hà 得đắc 知tri 訶ha 皆giai 在tại 昔tích 。 答đáp 五ngũ 百bách 八bát 千thiên 皆giai 云vân 憶ức 念niệm 我ngã 昔tích 曾tằng 於ư 。 知tri 是thị 已dĩ 前tiền 。 今kim 說thuyết 淨tịnh 土độ 去khứ 命mạng 時thời 近cận 。 故cố 知tri 。 訶ha 時thời 悉tất 在tại 前tiền 也dã 。 二nhị 答đáp 釋thích 三tam 。 初sơ 正chánh 答đáp 。 冥minh 會hội 佛Phật 意ý 者giả 冥minh 暗ám 也dã 。 會hội 合hợp 也dã 。 暗ám 合hợp 如Như 來Lai 將tương 說thuyết 。 佛Phật 國quốc 之chi 意ý 也dã 。 二nhị 世thế 下hạ 舉cử 喻dụ 。 閫khổn 域vực 也dã 。 將tướng 軍quân 者giả 秦tần 置trí 大đại 將tướng 軍quân 。 漢hán 以dĩ 韓# 信tín 為vi 之chi 。 武võ 帝đế 以dĩ 衛vệ 世thế 為vi 之chi 。 位vị 在tại 三tam 公công 上thượng 。 明minh 帝đế 以dĩ 竇đậu 憲hiến 為vi 之chi 。 初sơ 拜bái 威uy 震chấn 天thiên 下hạ 。 尚thượng 書thư 以dĩ 下hạ 欲dục 拜bái 之chi 皆giai 先tiên 伏phục 稱xưng 萬vạn 歲tuế 。 尚thượng 書thư 令linh 韓# 稜lăng 曰viết 。 自tự 古cổ 無vô 此thử 禮lễ 帝đế 乃nãi 止chỉ 。 孫tôn 子tử 曰viết 。 將tương 在tại 軍quân 君quân 命mạng 有hữu 所sở 不bất 受thọ 。 古cổ 語ngữ 曰viết 。 閫khổn 以dĩ 內nội 寡quả 人nhân 制chế 之chi 。 閫khổn 以dĩ 外ngoại 將tướng 軍quân 制chế 之chi 。 天thiên 心tâm 帝đế 心tâm 也dã 。 何hà 必tất 侍thị 詔chiếu 者giả 漢hán 書thư 云vân 。 唯duy 聞văn 將tướng 軍quân 之chi 命mạng 不bất 聞văn 天thiên 子tử 之chi 詔chiếu 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 非phi 涉thiệp 情tình 先tiên 行hành 後hậu 奏tấu 。 彌di 副phó 聖thánh 懷hoài 。 三tam 合hợp 結kết 。 述thuật 昔tích 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 對đối 佛Phật 述thuật 時thời 契khế 故cố 默mặc 印ấn 。 昔tích 日nhật 彈đàn 訶ha 等đẳng 者giả 當đương 彈đàn 訶ha 時thời 佛Phật 國quốc 因nhân 果quả 其kỳ 言ngôn 未vị 興hưng 。 普phổ 集tập 同đồng 席tịch 尚thượng 自tự 未vị 說thuyết 。 故cố 使sử 爾nhĩ 前tiền 但đãn 助trợ 二nhị 緣duyên 。 況huống 今kim 經kinh 中trung 具cụ 足túc 依y 正chánh 。 又hựu 普phổ 集tập 前tiền 諸chư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 但đãn 多đa 說thuyết 正chánh 。 故cố 彈đàn 斥xích 日nhật 總tổng 助trợ 成thành 之chi 該cai 於ư 二nhị 緣duyên 。 故cố 云vân 通thông 助trợ 。 二nhị 釋thích 中trung 間gian 九cửu 品phẩm 無vô 佛Phật 國quốc 義nghĩa 難nạn/nan 二nhị 初sơ 問vấn 難nạn/nan 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 意ý 言ngôn 。 前tiền 云vân 淨tịnh 名danh 助trợ 佛Phật 揚dương 化hóa 近cận 聞văn 向hướng 來lai 通thông 助trợ 正chánh 報báo 。 若nhược 爾nhĩ 此thử 中trung 應ưng 當đương 別biệt 在tại 依y 報báo 。 依y 報báo 既ký 是thị 別biệt 意ý 所sở 為vi 。 應ưng 須tu 處xứ 處xứ 盡tận 明minh 依y 報báo 。 淨tịnh 名danh 所sở 說thuyết 品phẩm 數số 雖tuy 多đa 若nhược 論luận 依y 報báo 其kỳ 義nghĩa 未vị 幾kỷ 。 蓋cái 不bất 足túc 言ngôn 。 者giả 非phi 謂vị 全toàn 無vô 。 唯duy 有hữu 空không 室thất 現hiện 妙diệu 喜hỷ 等đẳng 。 蓋cái 少thiểu 許hứa 耳nhĩ 。 二nhị 答đáp 釋thích 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 答đáp 中trung 意ý 者giả 何hà 必tất 說thuyết 於ư 土thổ/độ 名danh 。 方phương 是thị 淨tịnh 土độ 因nhân 果quả 。 行hành 即tức 是thị 因nhân 。 因nhân 必tất 招chiêu 果quả 。 即tức 是thị 其kỳ 義nghĩa 。 何hà 固cố 守thủ 名danh 。 三tam 釋thích 中trung 間gian 九cửu 品phẩm 無vô 佛Phật 國quốc 言ngôn 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 問vấn 。 難nạn/nan 荊kinh 溪khê 云vân 。 始thỉ 即tức 佛Phật 國quốc 。 終chung 謂vị 菴am 園viên 。 前tiền 問vấn 猶do 通thông 與dữ 其kỳ 小tiểu 分phần/phân 。 故cố 云vân 蓋cái 不bất 足túc 言ngôn 。 乃nãi 由do 答đáp 中trung 但đãn 以dĩ 行hành 因nhân 而nhi 為vi 答đáp 問vấn 。 其kỳ 行hành 猶do 總tổng 未vị 足túc 決quyết 疑nghi 今kim 九cửu 品phẩm 中trung 二nhị 義nghĩa 不bất 成thành 。 一nhất 非phi 佛Phật 說thuyết 。 二nhị 無vô 土thổ/độ 名danh 。 而nhi 淨tịnh 名danh 說thuyết 何hà 者giả 是thị 依y 。 二nhị 答đáp 釋thích 二nhị 。 初sơ 引dẫn 佛Phật 國quốc 文văn 。 二nhị 淨tịnh 名danh 下hạ 以dĩ 九cửu 品phẩm 類loại 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 答đáp 意ý 者giả 從tùng 義nghĩa 非phi 語ngữ 理lý 出xuất 常thường 途đồ 。 豈khởi 執chấp 國quốc 土độ 之chi 名danh 而nhi 亡vong 方phương 便tiện 之chi 說thuyết 。 故cố 從tùng 此thử 下hạ 乃nãi 至chí 宛uyển 然nhiên 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。 四tứ 釋thích 符phù 成thành 淨tịnh 國quốc 義nghĩa 不bất 分phân 曉hiểu 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 問vấn 難nạn/nan 。 二nhị 答đáp 釋thích 二nhị 。 初sơ 總tổng 標tiêu 。 皆giai 有hữu 此thử 義nghĩa 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 如như 問vấn 中trung 三tam 義nghĩa 。 淨tịnh 名danh 一nhất 訶ha 具cụ 其kỳ 三tam 理lý 。 乃nãi 至chí 九cửu 品phẩm 意ý 亦diệc 如như 之chi 。 況huống 淨tịnh 名danh 始thỉ 終chung 悉tất 成thành 三tam 義nghĩa 。 故cố 從tùng 法pháp 華hoa 下hạ 義nghĩa 出xuất 其kỳ 三tam 。 二nhị 如như 下hạ 別biệt 示thị 三tam 。 初sơ 示thị 淨tịnh 名danh 符phù 成thành 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 初sơ 引dẫn 法pháp 華hoa 舉cử 佛Phật 自tự 淨tịnh 佛Phật 土độ 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 永vĩnh 永vĩnh 不bất 已dĩ 。 化hóa 主chủ 既ký 然nhiên 以dĩ 勵lệ 諸chư 下hạ 。 此thử 類loại 下hạ 正chánh 明minh 淨tịnh 名danh 但đãn 符phù 成thành 如Như 來Lai 淨tịnh 土độ 。 二nhị 淨tịnh 名danh 下hạ 示thị 淨tịnh 名danh 自tự 淨tịnh 。 三tam 弟đệ 子tử 下hạ 示thị 弟đệ 子tử 等đẳng 淨tịnh 。 弟đệ 子tử 菩Bồ 薩Tát 。 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 弟đệ 子tử 即tức 弟đệ 子tử 品phẩm 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 菩Bồ 薩Tát 品phẩm 。 五ngũ 釋thích 聲Thanh 聞Văn 入nhập 滅diệt 非phi 淨tịnh 佛Phật 國quốc 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 問vấn 難nạn/nan 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 可khả 爾nhĩ 等đẳng 者giả 淨tịnh 土độ 之chi 行hạnh 。 必tất 須tu 願nguyện 生sanh 。 小Tiểu 乘Thừa 亡vong 生sanh 。 生sanh 滅diệt 義nghĩa 反phản 。 何hà 得đắc 引dẫn 同đồng 菩Bồ 薩Tát 事sự 耶da 。 二nhị 答đáp 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 答đáp 聲Thanh 聞Văn 淨tịnh 佛Phật 土độ 。 所sở 以dĩ 至chí 此thử 義nghĩa 者giả 引dẫn 前tiền 第đệ 四tứ 番phiên 中trung 答đáp 辭từ 以dĩ 總tổng 責trách 也dã 。 深thâm 求cầu 從tùng 本bổn 則tắc 小Tiểu 乘Thừa 淨tịnh 國quốc 。 淺thiển 問vấn 從tùng 跡tích 則tắc 小Tiểu 乘Thừa 取thủ 滅diệt 。 如như 法Pháp 下hạ 正chánh 答đáp 也dã 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 從tùng 本bổn 說thuyết 之chi 方phương 有hữu 其kỳ 事sự 。 故cố 受thọ 折chiết 者giả 皆giai 是thị 能năng 同đồng 。 二nhị 又hựu 問vấn 下hạ 更cánh 顯hiển 佛Phật 國quốc 為vi 經kinh 宗tông 二nhị 。 初sơ 引dẫn 文văn 立lập 宗tông 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 別biệt 酬thù 問vấn 意ý 。 即tức 更cánh 通thông 引dẫn 顯hiển 成thành 佛Phật 國quốc 為vi 宗tông 義nghĩa 也dã 。 因nhân 此thử 往vãng 復phục 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 往vãng 復phục 乃nãi 是thị 通thông 指chỉ 九cửu 品phẩm 。 二nhị 若nhược 不bất 下hạ 責trách 古cổ 成thành 今kim 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 破phá 古cổ 意ý 者giả 此thử 將tương 已dĩ 釋thích 以dĩ 難nạn/nan 古cổ 非phi 。 故cố 以dĩ 空không 室thất 用dụng 表biểu 極cực 淨tịnh 之chi 佛Phật 土độ 也dã 。 以dĩ 破phá 古cổ 釋thích 所sở 生sanh 諸chư 品phẩm 意ý 。 斥xích 古cổ 人nhân 雖tuy 見kiến 經kinh 文văn 十thập 方phương 佛Phật 土độ 。 皆giai 空không 之chi 文văn 亦diệc 未vị 肯khẳng 以dĩ 宗tông 為vi 佛Phật 國quốc 。 淨tịnh 名danh 意ý 以dĩ 十thập 方phương 三tam 土thổ/độ 。 亦diệc 復phục 皆giai 空không 。 良lương 由do 室thất 表biểu 常thường 寂tịch 光quang 空không 當đương 知tri 。 古cổ 人nhân 未vị 曉hiểu 經kinh 旨chỉ 。 六lục 釋thích 一nhất 名danh 解giải 脫thoát 非phi 關quan 佛Phật 國quốc 難nạn/nan 二nhị 。 初sơ 問vấn 難nạn/nan 。 問vấn 意ý 者giả 此thử 經Kinh 既ký 以dĩ 佛Phật 國quốc 為vi 宗tông 若nhược 立lập 異dị 名danh 應ưng 名danh 佛Phật 國quốc 。 既ký 云vân 解giải 脫thoát 。 則tắc 佛Phật 國quốc 義nghĩa 乖quai 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 經Kinh 雖tuy 即tức 人nhân 法pháp 雙song 題đề 恐khủng 單đơn 人nhân 名danh 表biểu 法pháp 猶do 濫lạm 。 故cố 從tùng 法pháp 稱xưng 以dĩ 為vi 其kỳ 問vấn 。 二nhị 答đáp 釋thích 。 答đáp 意ý 者giả 此thử 經Kinh 通thông 名danh 不bất 思tư 議nghị 解giải 脫thoát 經kinh 。 中trung 別biệt 品phẩm 有hữu 不bất 思tư 議nghị 。 名danh 議nghị 相tương/tướng 符phù 既ký 明minh 依y 報báo 。 則tắc 佛Phật 國quốc 義nghĩa 顯hiển 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 答đáp 中trung 還hoàn 從tùng 別biệt 名danh 以dĩ 答đáp 。 故cố 不bất 思tư 議nghị 最tối 顯hiển 佛Phật 國quốc 。 但đãn 今kim 意ý 明minh 不bất 思tư 議nghị 義nghĩa 有hữu 總tổng 有hữu 別biệt 。 總tổng 對đối 一nhất 部bộ 。 故cố 名danh 為vi 通thông 。 以dĩ 法pháp 對đối 人nhân 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 是thị 故cố 人nhân 法pháp 二nhị 意ý 不bất 殊thù 。 二nhị 就tựu 半bán 下hạ 正chánh 釋thích 經kinh 文văn 三tam 。 初sơ 佛Phật 國quốc 半bán 品phẩm 明minh 大đại 聖thánh 對đối 機cơ 命mạng 宗tông 。 說thuyết 佛Phật 國quốc 因nhân 果quả 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 寶bảo 積tích 請thỉnh 說thuyết 二nhị 。 初sơ 同đồng 類loại 堪kham 聞văn 。 先tiên 已dĩ 發phát 心tâm 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 此thử 之chi 五ngũ 百bách 何hà 處xứ 發phát 心tâm 。 疏sớ/sơ 既ký 不bất 云vân 此thử 難nạn/nan 定định 判phán 。 或hoặc 是thị 此thử 生sanh 此thử 會hội 已dĩ 前tiền 。 或hoặc 普phổ 集tập 見kiến 聞văn 勝thắng 報báo 人nhân 法pháp 。 或hoặc 復phục 適thích 來lai 覩đổ 佛Phật 神thần 變biến 。 或hoặc 當đương 聞văn 向hướng 寶bảo 積tích 述thuật 歎thán 。 或hoặc 可khả 具cụ 經kinh 上thượng 來lai 諸chư 處xứ 。 或hoặc 再tái 。 或hoặc 三tam 。 但đãn 所sở 見kiến 聞văn 。 悉tất 屬thuộc 方Phương 等Đẳng 含hàm 於ư 四tứ 教giáo 發phát 。 豈khởi 不bất 然nhiên 。 但đãn 機cơ 宜nghi 聞văn 淨tịnh 土độ 行hành 教giáo 。 是thị 故cố 復phục 須tu 更cánh 請thỉnh 問vấn 耳nhĩ 。 何hà 者giả 發phát 心tâm 之chi 中trung 上thượng 求cầu 唯duy 一nhất 。 下hạ 化hóa 猶do 通thông 不bất 出xuất 權quyền 實thật 。 歷lịch 教giáo 詮thuyên 理lý 。 取thủ 土thổ/độ 攝nhiếp 生sanh 。 是thị 故cố 更cánh 須tu 問vấn 淨tịnh 土độ 教giáo 。 是thị 故cố 寶Bảo 積Tích 。 述thuật 發phát 為vi 請thỉnh 。 令linh 得đắc 聞văn 於ư 淨tịnh 土độ 心tâm 因nhân 果quả 。 此thử 云vân 至chí 道Đạo 心tâm 者giả 梵Phạm 云vân 質chất 多đa 。 此thử 翻phiên 心tâm 也dã 。 經kinh 中trung 已dĩ 翻phiên 。 此thử 言ngôn 心tâm 者giả 相tương/tướng 帶đái 來lai 耳nhĩ 。 但đãn 發phát 心tâm 至chí 分phần/phân 真chân 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 既ký 通thông 列liệt 菩Bồ 提Đề 。 六lục 即tức 之chi 中trung 不bất 列liệt 理lý 即tức 及cập 究cứu 竟cánh 者giả 其kỳ 理lý 可khả 然nhiên 。 何hà 以dĩ 不bất 云vân 觀quán 行hành 即tức 耶da 。 答đáp 今kim 此thử 發phát 心tâm 對đối 佛Phật 述thuật 行hành 。 觀quán 行hành 功công 薄bạc 。 故cố 不bất 足túc 論luận 。 況huống 觀quán 名danh 通thông 相tương 似tự 等đẳng 。 別biệt 教giáo 相tương 似tự 分phần/phân 證chứng 非phi 無vô 觀quán 行hành 。 從tùng 勝thắng 立lập 名danh 。 方phương 稱xưng 所sở 述thuật 。 若nhược 欲dục 通thông 收thu 理lý 何hà 不bất 可khả 。 秖kỳ 恐khủng 長trưởng 者giả 位vị 已dĩ 過quá 之chi 。 言ngôn 相tương/tướng 下hạ 更cánh 從tùng 教giáo 簡giản 。 於ư 此thử 三tam 中trung 但đãn 云vân 相tương 似tự 者giả 相tương 似tự 居cư 中trung 。 名danh 字tự 無vô 位vị 。 分phần/phân 真chân 正chánh 當đương 無vô 生sanh 之chi 位vị 。 故cố 須tu 正chánh 約ước 相tương 似tự 位vị 判phán 。 皆giai 約ước 內nội 凡phàm 者giả 通thông 性tánh 。 地địa 別biệt 。 三tam 十thập 心tâm 圓viên 十thập 信tín 。 所sở 以dĩ 約ước 三tam 教giáo 者giả 諸chư 長trưởng 者giả 子tử 。 義nghĩa 通thông 衍diễn 故cố 。 問vấn 下hạ 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 意ý 者giả 長trưởng 者giả 但đãn 云vân 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 今kim 何hà 依y 據cứ 而nhi 云vân 相tương 似tự 耶da 。 答đáp 下hạ 唯duy 明minh 通thông 位vị 者giả 以dĩ 人nhân 雜tạp 小Tiểu 乘Thừa 故cố 須tu 簡giản 示thị 。 別biệt 圓viên 二nhị 教giáo 約ước 忍nhẫn 論luận 發phát 義nghĩa 準chuẩn 可khả 知tri 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 答đáp 中trung 意ý 者giả 亦diệc 簡giản 無vô 生sanh 及cập 觀quán 行hành 位vị 故cố 。 故cố 知tri 。 爾nhĩ 前tiền 發phát 義nghĩa 不bất 成thành 。 前tiền 已dĩ 論luận 竟cánh 。 今kim 重trùng 問vấn 者giả 欲dục 簡giản 異dị 耳nhĩ 。 如như 通thông 教giáo 中trung 相tương 似tự 初sơ 心tâm 尚thượng 未vị 能năng 發phát 。 故cố 知tri 。 名danh 字tự 雖tuy 有hữu 發phát 義nghĩa 去khứ 無vô 生sanh 遠viễn 。 兼kiêm 復phục 通thông 漫mạn 。 此thử 亦diệc 約ước 於ư 次thứ 第đệ 者giả 耳nhĩ 。 二nhị 正chánh 請thỉnh 說thuyết 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 敘tự 意ý 二nhị 。 所sở 以dĩ 下hạ 隨tùy 文văn 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 請thỉnh 果quả 。 二nhị 請thỉnh 因nhân 。 二nhị 如Như 來Lai 答đáp 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 讚tán 許hứa 。 二nhị 誡giới 聽thính 。 念niệm 之chi 生sanh 修tu 慧tuệ 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 念niệm 前tiền 聞văn 思tư 所sở 依y 之chi 境cảnh 。 當đương 如như 聞văn 思tư 。 而nhi 修tu 行hành 之chi 。 通thông 於ư 四tứ 教giáo 。 應ưng 此thử 方Phương 等Đẳng 。 是thị 故cố 聞văn 已dĩ 必tất 於ư 思tư 修tu 。 儒nho 書thư 尚thượng 云vân 。 學học 而nhi 不bất 思tư 則tắc 罔võng 。 又hựu 曰viết 。 修tu 身thân 慎thận 行hành 恐khủng 辱nhục 先tiên 也dã 。 俗tục 教giáo 所sở 論luận 思tư 修tu 俱câu 淺thiển 。 但đãn 有hữu 其kỳ 名danh 無vô 出xuất 世thế 實thật 。 三tam 受thọ 教giáo 。 四tứ 正chánh 答đáp 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 初sơ 文văn 下hạ 隨tùy 釋thích 五ngũ 。 初sơ 正chánh 答đáp 二nhị 。 初sơ 答đáp 果quả 二nhị 。 初sơ 正chánh 答đáp 三tam 。 初sơ 標tiêu 章chương 。 總tổng 答đáp 二nhị 。 初sơ 事sự 釋thích 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 然nhiên 土thổ/độ 不bất 在tại 至chí 已dĩ 如như 前tiền 說thuyết 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 既ký 非phi 四tứ 句cú 。 土thổ/độ 定định 在tại 誰thùy 。 答đáp 秖kỳ 緣duyên 定định 屬thuộc 以dĩ 成thành 性tánh 過quá 故cố 。 四tứ 句cú 中trung 皆giai 云vân 不bất 在tại 。 言ngôn 四tứ 句cú 者giả 破phá 凡phàm 非phi 聖thánh 。 凡phàm 理lý 本bổn 來lai 亦diệc 無vô 性tánh 過quá 。 眾chúng 生sanh 業nghiệp 力lực 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 應ưng 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 豈khởi 兩lưỡng 難nan 思tư 。 合hợp 成thành 性tánh 過quá 。 離ly 二nhị 無vô 別biệt 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 應ưng 知tri 。 思tư 議nghị 即tức 不bất 思tư 議nghị 。 況huống 不bất 思tư 議nghị 理lý 可khả 思tư 議nghị 耶da 。 若nhược 離ly 若nhược 合hợp 皆giai 不bất 逾du 理lý 。 作tác 此thử 觀quán 之chi 諸chư 土thổ/độ 永vĩnh 寂tịch 無vô 可khả 說thuyết 示thị 四tứ 悉tất 示thị 之chi 隨tùy 聞văn 獲hoạch 益ích 。 餘dư 何hà 可khả 論luận 。 二nhị 眾chúng 生sanh 下hạ 別biệt 解giải 二nhị 。 初sơ 釋thích 眾chúng 生sanh 。 二nhị 所sở 言ngôn 下hạ 釋thích 之chi 類loại 三tam 。 初sơ 正chánh 明minh 有hữu 為vi 緣duyên 集tập 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 諸chư 緣duyên 積tích 集tập 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 一nhất 切thiết 悉tất 然nhiên 。 應ưng 知tri 。 有hữu 為vi 即tức 緣duyên 集tập 名danh 有hữu 為vi 緣duyên 集tập 。 若nhược 以dĩ 無vô 為vi 為vi 緣duyên 集tập 者giả 名danh 無vô 為vi 之chi 緣duyên 集tập 。 及cập 開khai 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 者giả 合hợp 而nhi 言ngôn 之chi 在tại 果quả 報báo 中trung 。 此thử 三tam 土thổ/độ 眾chúng 生sanh 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 作tác 都đô 迷mê 即tức 二nhị 。 同đồng 居cư 及cập 以dĩ 有hữu 餘dư 。 若nhược 兼kiêm 分phần/phân 迷mê 即tức 指chỉ 同đồng 居cư 有hữu 餘dư 果quả 報báo 。 若nhược 全toàn 取thủ 分phần/phân 迷mê 即tức 是thị 果quả 報báo 及cập 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 。 是thị 故cố 文văn 中trung 上thượng 句cú 云vân 。 及cập 開khai 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 也dã 。 故cố 取thủ 分phần/phân 迷mê 皆giai 在tại 無vô 為vi 緣duyên 集tập 故cố 也dã 。 二nhị 約ước 教giáo 。 三tam 釋thích 難nạn/nan 三tam 。 初sơ 釋thích 三tam 土thổ/độ 既ký 別biệt 不bất 應ưng 同đồng 是thị 無vô 為vi 難nạn/nan 。 三tam 土thổ/độ 者giả 方phương 便tiện 果quả 報báo 及cập 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 也dã 。 所sở 迷mê 理lý 同đồng 者giả 同đồng 迷mê 中trung 道đạo 故cố 。 二nhị 釋thích 所sở 迷mê 既ký 同đồng 。 不bất 應ưng 三tam 土thổ/độ 差sai 別biệt 難nạn/nan 。 問vấn 意ý 者giả 所sở 迷mê 既ký 同đồng 土thổ/độ 秖kỳ 應ưng 一nhất 。 答đáp 意ý 者giả 惑hoặc 斷đoạn 深thâm 淺thiển 須tu 分phần/phân 土thổ/độ 別biệt 。 所sở 迷mê 理lý 同đồng 故cố 並tịnh 號hiệu 無vô 為vi 。 初sơ 意ý 中trung 次thứ 第đệ 示thị 四tứ 教giáo 生sanh 三tam 土thổ/độ 不bất 同đồng 。 初sơ 明minh 藏tạng 通thông 唯duy 生sanh 方phương 便tiện 。 五ngũ 人nhân 者giả 藏tạng 二Nhị 乘Thừa 通thông 三tam 乘thừa 也dã 。 受thọ 變biến 易dị 等đẳng 者giả 於ư 釋thích 論luận 二nhị 死tử 則tắc 屬thuộc 變biến 易dị 。 於ư 攝nhiếp 論luận 七thất 死tử 則tắc 屬thuộc 方phương 便tiện 。 開khai 七thất 合hợp 二nhị 。 二nhị 收thu 七thất 盡tận 。 七thất 名danh 如như 第đệ 二nhị 記ký 。 次thứ 別biệt 圓viên 下hạ 明minh 別biệt 圓viên 凡phàm 聖thánh 備bị 生sanh 三tam 土thổ/độ 。 斷đoạn 通thông 惑hoặc 者giả 俱câu 內nội 凡phàm 位vị 。 別biệt 七thất 住trụ 已dĩ 上thượng 圓viên 七thất 信tín 已dĩ 上thượng 俱câu 生sanh 方phương 便tiện 土thổ/độ 。 及cập 見kiến 下hạ 見kiến 不bất 空không 。 即tức 分phần/phân 證chứng 中trung 道đạo 也dã 。 即tức 別biệt 地địa 圓viên 住trụ 已dĩ 上thượng 俱câu 生sanh 果quả 報báo 。 若nhược 十thập 下hạ 以dĩ 寂tịch 忍nhẫn 三tam 品phẩm 對đối 十thập 等đẳng 妙diệu 。 故cố 所sở 以dĩ 十thập 等đẳng 名danh 分phần/phân 寂tịch 光quang 土thổ/độ 。 寂tịch 忍nhẫn 即tức 寂tịch 光quang 也dã 。 分phần/phân 證chứng 既ký 深thâm 別biệt 名danh 寂tịch 滅diệt 。 有hữu 後hậu 即tức 十thập 。 無vô 後hậu 即tức 等đẳng 。 雖tuy 復phục 下hạ 次thứ 意ý 也dã 。 所sở 迷mê 理lý 同đồng 故cố 同đồng 稱xưng 無vô 為vi 。 三tam 釋thích 土thổ/độ 既ký 有hữu 四tứ 。 集tập 亦diệc 應ưng 四tứ 。 難nạn/nan 四tứ 種chủng 緣duyên 集tập 者giả 一nhất 有hữu 為vi 。 二nhị 無vô 為vi 。 三tam 自tự 體thể 。 四tứ 法Pháp 界Giới 。 此thử 論luận 師sư 所sở 立lập 。 今kim 家gia 但đãn 用dụng 二nhị 名danh 。 故cố 此thử 研nghiên 問vấn 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 問vấn 意ý 者giả 論luận 師sư 既ký 立lập 四tứ 種chủng 緣duyên 集tập 。 今kim 家gia 又hựu 立lập 四tứ 種chủng 眾chúng 生sanh 。 何hà 不bất 以dĩ 四tứ 而nhi 對đối 於ư 四tứ 。 有hữu 為vi 生sanh 滅diệt 。 等đẳng 次thứ 第đệ 對đối 之chi 。 答đáp 中trung 一nhất 往vãng 亦diệc 暫tạm 許hứa 之chi 。 言ngôn 有hữu 妨phương 者giả 因nhân 斥xích 論luận 師sư 。 自tự 體thể 法Pháp 界Giới 不bất 殊thù 無vô 為vi 。 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 。 何hà 須tu 別biệt 立lập 。 若nhược 於ư 無vô 為vi 義nghĩa 分phần/phân 三tam 者giả 容dung 有hữu 是thị 理lý 。 然nhiên 此thử 三tam 集tập 並tịnh 在tại 別biệt 圓viên 住trụ 地địa 已dĩ 上thượng 。 故cố 不bất 以dĩ 三tam 對đối 三tam 眾chúng 生sanh 。 欲dục 離ly 無vô 為vi 以dĩ 對đối 三tam 者giả 無vô 為vi 即tức 是thị 初Sơ 地Địa 已dĩ 上thượng 。 自tự 體thể 即tức 是thị 第đệ 十Thập 地Địa 也dã 。 法Pháp 界Giới 可khả 對đối 等đẳng 覺giác 也dã 。 然nhiên 實thật 不bất 及cập 。 直trực 名danh 無vô 為vi 。 無vô 為vi 悉tất 是thị 障chướng 中trung 無vô 明minh 。 故cố 須tu 總tổng 合hợp 為vi 一nhất 無vô 為vi 。 二nhị 觀quán 解giải 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 觀quán 心tâm 者giả 為vi 對đối 二nhị 種chủng 緣duyên 集tập 分phân 明minh 故cố 。 今kim 且thả 以dĩ 二nhị 種chủng 緣duyên 集tập 次thứ 第đệ 以dĩ 對đối 三tam 觀quán 。 觀quán 相tương/tướng 粗thô 存tồn 緣duyên 集tập 未vị 盡tận 故cố 也dã 。 應ưng 須tu 更cánh 論luận 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 一nhất 時thời 俱câu 破phá 二nhị 種chủng 緣duyên 集tập 。 即tức 約ước 六lục 即tức 及cập 緣duyên 集tập 盡tận 。 二nhị 別biệt 釋thích 三tam 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 章chương 。 二nhị 依y 章chương 釋thích 義nghĩa 五ngũ 。 初sơ 橫hoạnh/hoành 約ước 同đồng 居cư 。 滿mãn 願nguyện 成thành 佛Phật 如như 法Pháp 華hoa 經kinh 。 量lượng 其kỳ 所sở 居cư 者giả 所sở 居cư 眷quyến 屬thuộc 多đa 少thiểu 也dã 。 多đa 則tắc 宅trạch 大đại 。 少thiểu 則tắc 宅trạch 小tiểu 。 修tu 善thiện 多đa 少thiểu 等đẳng 者giả 眾chúng 生sanh 修tu 善thiện 。 多đa 則tắc 莊trang 嚴nghiêm 勝thắng 如như 彌di 陀đà 。 眾chúng 生sanh 修tu 善thiện 。 少thiểu 則tắc 莊trang 嚴nghiêm 劣liệt 如như 釋Thích 迦Ca 。 第đệ 三tam 句cú 中trung 今kim 明minh 菩Bồ 薩Tát 調điều 伏phục 等đẳng 者giả 調điều 伏phục 即tức 次thứ 句cú 。 準chuẩn 此thử 文văn 意ý 前tiền 之chi 二nhị 句cú 並tịnh 後hậu 二nhị 句cú 之chi 方phương 便tiện 也dã 。 故cố 知tri 。 教giáo 化hóa 調điều 伏phục 。 本bổn 為vi 佛Phật 慧tuệ 起khởi 根căn 。 四tứ 隨tùy 諸chư 下hạ 釋thích 起khởi 根căn 句cú 。 意ý 亦diệc 如như 是thị 。 言ngôn 起khởi 菩Bồ 薩Tát 根căn 。 者giả 既ký 云vân 要yếu 因nhân 六lục 根căn 起khởi 根căn 取thủ 土thổ/độ 。 當đương 知tri 。 下hạ 文văn 光quang 明minh 寂tịch 默mặc 仙tiên 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 並tịnh 在tại 同đồng 居cư 淨tịnh 穢uế 二nhị 土thổ/độ 。 以dĩ 今kim 文văn 中trung 亦diệc 且thả 在tại 前tiền 二nhị 土thổ/độ 故cố 也dã 。 具cụ 如như 下hạ 文văn 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 品phẩm 者giả 彼bỉ 品phẩm 佛Phật 為vì 阿A 難Nan 。 廣quảng 說thuyết 佛Phật 土độ 。 謂vị 佛Phật 光Quang 明Minh 菩Bồ 薩Tát 。 化hóa 人nhân 佛Phật 衣y 服phục 等đẳng 總tổng 十thập 七thất 事sự 。 以dĩ 此thử 四tứ 句cú 在tại 於ư 二nhị 土thổ/độ 故cố 名danh 為vi 橫hoạnh/hoành 。 一nhất 一nhất 別biệt 對đối 。 故cố 名danh 為vi 竪thụ 。 二nhị 竪thụ 對đối 四tứ 土thổ/độ 二nhị 。 初sơ 標tiêu 示thị 。 竪thụ 對đối 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 隨tùy 其kỳ 土thổ/độ 體thể 對đối 惑hoặc 增tăng 減giảm 得đắc 有hữu 諸chư 土thổ/độ 多đa 少thiểu 不bất 同đồng 故cố 。 名danh 為vi 竪thụ 。 二nhị 初sơ 文văn 下hạ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 前tiền 三tam 句cú 配phối 三tam 土thổ/độ 。 具cụ 縛phược 者giả 三tam 惑hoặc 全toàn 在tại 故cố 。 淨tịnh 穢uế 亦diệc 爾nhĩ 者giả 國quốc 土độ 品phẩm 類loại 亦diệc 無vô 量lượng 也dã 。 能năng 調điều 難nan 調điều 者giả 見kiến 思tư 煩phiền 惱não 凡phàm 夫phu 所sở 不bất 能năng 調điều 。 故cố 曰viết 難nan 調điều 。 二nhị 後hậu 二nhị 句cú 配phối 寂tịch 光quang 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 義nghĩa 引dẫn 類loại 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 總tổng 別biệt 見kiến 中trung 者giả 以dĩ 根căn 對đối 境cảnh 得đắc 總tổng 別biệt 名danh 。 根căn 六lục 慧tuệ 一nhất 隨tùy 宜nghi 不bất 等đẳng 。 非phi 即tức 有hữu 於ư 總tổng 別biệt 之chi 土thổ/độ 。 如như 聲Thanh 聞Văn 下hạ 引dẫn 類loại 也dã 。 總tổng 相tương 謂vị 四Tứ 諦Đế 總tổng 明minh 因nhân 果quả 。 別biệt 相tướng 謂vị 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 別biệt 明minh 三tam 世thế 因nhân 果quả 。 二nhị 故cố 華hoa 下hạ 引dẫn 證chứng 釋thích 成thành 二nhị 。 初sơ 引dẫn 證chứng 。 二nhị 即tức 是thị 下hạ 釋thích 成thành 。 由do 於ư 根căn 塵trần 了liễu 達đạt 三tam 諦đế 具cụ 足túc 諸chư 法pháp 。 故cố 得đắc 名danh 佛Phật 眼nhãn 。 佛Phật 意ý 亦diệc 由do 三tam 諦đế 具cụ 足túc 名danh 無vô 滅diệt 修tu 。 二nhị 料liệu 簡giản 因nhân 果quả 與dữ 奪đoạt 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 因nhân 之chi 與dữ 果quả 俱câu 得đắc 無vô 生sanh 寂tịch 滅diệt 種chủng 智trí 。 與dữ 則tắc 寂tịch 光quang 通thông 因nhân 通thông 於ư 中trung 下hạ 。 奪đoạt 則tắc 寂tịch 光quang 別biệt 在tại 極cực 地địa 。 以dĩ 上thượng 下hạ 位vị 俱câu 得đắc 無vô 生sanh 寂tịch 忍nhẫn 種chủng 智trí 。 別biệt 則tắc 寂tịch 忍nhẫn 不bất 通thông 下hạ 因nhân 。 三tam 類loại 通thông 四tứ 土thổ/độ 。 如như 前tiền 四tứ 義nghĩa 者giả 指chỉ 前tiền 橫hoạnh/hoành 釋thích 同đồng 居cư 具cụ 四tứ 。 復phục 當đương 今kim 文văn 類loại 通thông 四tứ 釋thích 。 四tứ 通thông 寂tịch 光quang 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 其kỳ 中trung 寂tịch 光quang 唯duy 用dụng 中trung 下hạ 。 教giáo 化hóa 調điều 伏phục 。 佛Phật 慧tuệ 漸tiệm 深thâm 起khởi 根căn 成thành 就tựu 。 入nhập 於ư 究cứu 竟cánh 常thường 寂tịch 光quang 故cố 。 四tứ 約ước 觀quán 心tâm 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 觀quán 法pháp 。 二nhị 初sơ 示thị 行hạnh 願nguyện 二nhị 。 初sơ 約ước 事sự 成thành 觀quán 行hành 二nhị 。 初sơ 總tổng 攝nhiếp 生sanh 土thổ/độ 。 境cảnh 是thị 心tâm 之chi 所sở 依y 者giả 心tâm 即tức 能năng 觀quán 。 觀quán 即tức 眾chúng 生sanh 也dã 。 境cảnh 即tức 所sở 依y 猶do 國quốc 土độ 也dã 。 眾chúng 生sanh 者giả 下hạ 證chứng 能năng 觀quán 是thị 眾chúng 生sanh 義nghĩa 。 二nhị 今kim 因nhân 下hạ 別biệt 攝nhiếp 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 向hướng 約ước 事sự 釋thích 有hữu 橫hoạnh/hoành 有hữu 竪thụ 。 今kim 附phụ 事sự 成thành 觀quán 一nhất 一nhất 明minh 之chi 。 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 附phụ 竪thụ 成thành 觀quán 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 觀quán 心tâm 中trung 云vân 多đa 少thiểu 者giả 即tức 是thị 因nhân 緣duyên 及cập 空không 假giả 中trung 對đối 論luận 多đa 少thiểu 。 如như 初sơ 觀quán 心tâm 未vị 敢cảm 遍biến 緣duyên 且thả 緣duyên 因nhân 緣duyên 。 於ư 因nhân 緣duyên 中trung 。 隨tùy 對đối 隨tùy 照chiếu 。 故cố 云vân 少thiểu 也dã 。 觀quán 境cảnh 稍sảo 熟thục 次thứ 心tâm 遍biến 攬lãm 即tức 名danh 為vi 多đa 。 次thứ 空không 假giả 中trung 多đa 少thiểu 準chuẩn 說thuyết 。 境cảnh 即tức 如như 土thổ/độ 。 或hoặc 增tăng 或hoặc 減giảm 。 次thứ 及cập 不bất 次thứ 準chuẩn 例lệ 可khả 知tri 。 此thử 釋thích 初sơ 句cú 也dã 。 調điều 能năng 下hạ 釋thích 第đệ 二nhị 句cú 。 次thứ 如như 是thị 下hạ 釋thích 第đệ 三tam 句cú 。 次thứ 起khởi 菩Bồ 薩Tát 下hạ 釋thích 第đệ 四tứ 句cú 。 二nhị 復phục 次thứ 下hạ 附phụ 橫hoạnh/hoành 成thành 觀quán 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 初sơ 對đối 初sơ 句cú 。 調điều 與dữ 不bất 調điều 即tức 第đệ 二nhị 句cú 。 入nhập 與dữ 不bất 入nhập 即tức 第đệ 三tam 句cú 。 起khởi 與dữ 不bất 起khởi 即tức 第đệ 四tứ 句cú 。 二nhị 深thâm 識thức 下hạ 約ước 觀quán 起khởi 誓thệ 願nguyện 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 約ước 觀quán 明minh 起khởi 誓thệ 。 橫hoạnh/hoành 取thủ 四tứ 土thổ/độ 以dĩ 對đối 四tứ 心tâm 。 但đãn 約ước 二nhị 種chủng 緣duyên 集tập 作tác 之chi 。 緣duyên 集tập 在tại 因nhân 。 最tối 宜nghi 對đối 觀quán 。 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 觀quán 有hữu 心tâm 起khởi 誓thệ 。 且thả 攝nhiếp 經kinh 初sơ 句cú 。 二nhị 觀quán 空không 心tâm 起khởi 誓thệ 。 即tức 攝nhiếp 經kinh 四tứ 句cú 。 多đa 少thiểu 即tức 初sơ 句cú 。 二nhị 若nhược 但đãn 下hạ 結kết 示thị 相tương/tướng 須tu 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 結kết 上thượng 觀quán 中trung 須tu 必tất 行hạnh 願nguyện 事sự 理lý 相tương/tướng 資tư 。 故cố 竪thụ 對đối 屬thuộc 行hành 橫hoạnh/hoành 對đối 屬thuộc 願nguyện 。 行hành 人nhân 下hạ 事sự 釋thích 。 橫hoạnh/hoành 竪thụ 本bổn 在tại 觀quán 心tâm 。 故cố 將tương 向hướng 文văn 以dĩ 觀quán 行hành 者giả 既ký 云vân 觀quán 心tâm 。 須tu 在tại 於ư 己kỷ 。 以dĩ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 不bất 出xuất 心tâm 故cố 己kỷ 心tâm 既ký 爾nhĩ 。 他tha 心tâm 亦diệc 然nhiên 。 是thị 故cố 文văn 云vân 意ý 在tại 此thử 也dã 。 二nhị 引dẫn 證chứng 結kết 要yếu 二nhị 。 初sơ 引dẫn 證chứng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 引dẫn 大đại 集tập 者giả 證chứng 事sự 須tu 觀quán 。 觀quán 成thành 心tâm 淨tịnh 。 心tâm 淨tịnh 必tất 能năng 事sự 淨tịnh 故cố 也dã 。 二nhị 行hành 人nhân 下hạ 結kết 要yếu 。 從tùng 此thử 而nhi 起khởi 。 者giả 皆giai 從tùng 觀quán 心tâm 而nhi 起khởi 四tứ 土thổ/độ 。 五ngũ 約ước 教giáo 帖# 文văn 。 或hoặc 斷đoạn 不bất 盡tận 即tức 是thị 聖thánh 人nhân 者giả 。 若nhược 約ước 藏tạng 通thông 斷đoạn 不bất 盡tận 者giả 即tức 三tam 果quả 六lục 地địa 已dĩ 還hoàn 俱câu 在tại 聖thánh 位vị 。 若nhược 約ước 別biệt 圓viên 斷đoạn 不bất 盡tận 者giả 即tức 六lục 信tín 六lục 住trụ 已dĩ 還hoàn 猶do 是thị 內nội 凡phàm 。 今kim 望vọng 藏tạng 通thông 總tổng 云vân 聖thánh 耳nhĩ 。 見kiến 真chân 中trung 道đạo 者giả 即tức 別biệt 地địa 圓viên 住trụ 分phần/phân 證chứng 中trung 道đạo 故cố 。 無vô 為vi 未vị 盡tận 者giả 上thượng 地địa 無vô 明minh 猶do 在tại 故cố 。 無vô 為vi 將tương 盡tận 者giả 即tức 十Thập 地Địa 等đẳng 覺giác 也dã 。 為vi 此thử 所sở 化hóa 取thủ 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 約ước 教giáo 中trung 於ư 一nhất 一nhất 句cú 皆giai 約ước 四tứ 教giáo 。 各các 歷lịch 四tứ 土thổ/độ 至chí 果quả 報báo 中trung 。 有hữu 別biệt 教giáo 者giả 存tồn 教giáo 道đạo 耳nhĩ 。 至chí 寂tịch 光quang 中trung 云vân 圓viên 教giáo 者giả 通thông 中trung 下hạ 耳nhĩ 。 又hựu 從tùng 有hữu 餘dư 以dĩ 取thủ 果quả 報báo 用dụng 別biệt 圓viên 者giả 用dụng 別biệt 地địa 前tiền 及cập 教giáo 道đạo 耳nhĩ 。 三tam 此thử 釋thích 下hạ 結kết 意ý 準chuẩn 文văn 。 下hạ 文văn 多đa 倒đảo 釋thích 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 品phẩm 具cụ 足túc 述thuật 前tiền 四tứ 義nghĩa 。 不bất 闕khuyết 而nhi 不bất 次thứ 第đệ 。 第đệ 一nhất 釋thích 第đệ 四tứ 。 第đệ 二nhị 釋thích 第đệ 三tam 。 第đệ 三tam 釋thích 第đệ 二nhị 。 第đệ 四tứ 釋thích 第đệ 一nhất 。 下hạ 文văn 雖tuy 章chương 安an 續tục 補bổ 亦diệc 不bất 違vi 於ư 先tiên 師sư 之chi 旨chỉ 。 三tam 結kết 成thành 二nhị 譬thí 顯hiển 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 開khai 譬thí 二nhị 。 初sơ 開khai 成thành 譬thí 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 名danh 為vi 空không 者giả 謂vị 。 都đô 無vô 說thuyết 是thị 則tắc 失thất 於ư 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 旨chỉ 。 故cố 須tu 依y 於ư 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 有hữu 因nhân 緣duyên 說thuyết 。 具cụ 足túc 悲bi 智trí 取thủ 土thổ/độ 利lợi 生sanh 。 能năng 於ư 空không 中trung 。 以dĩ 見kiến 不bất 空không 。 教giáo 化hóa 調điều 伏phục 。 入nhập 慧tuệ 起khởi 根căn 。 乃nãi 於ư 眾chúng 生sanh 。 有hữu 所sở 成thành 辦biện 。 故cố 云vân 空không 地địa 。 隨tùy 意ý 故cố 有hữu 。 無vô 礙ngại 故cố 空không 。 故cố 云vân 四tứ 不bất 可khả 說thuyết 故cố 名danh 為vi 空không 也dã 。 地địa 者giả 即tức 為vi 悲bi 願nguyện 所sở 依y 。 空không 即tức 地địa 也dã 。 言ngôn 宮cung 室thất 者giả 生sanh 之chi 所sở 依y 。 為vi 生sanh 取thủ 土thổ/độ 土thổ/độ 成thành 物vật 益ích 。 二nhị 開khai 不bất 成thành 譬thí 。 二nhị 合hợp 譬thí 二nhị 。 初sơ 合hợp 成thành 譬thí 。 若nhược 純thuần 用dụng 下hạ 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 經Kinh 斥xích 二Nhị 乘Thừa 。 而nhi 云vân 通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 何hà 能năng 淨tịnh 者giả 何hà 故cố 復phục 云vân 通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 有hữu 淨tịnh 土độ 因nhân 。 然nhiên 為vi 遮già 其kỳ 取thủ 證chứng 空không 耳nhĩ 。 二nhị 合hợp 不bất 成thành 譬thí 空không 。 二nhị 答đáp 因nhân 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 料liệu 敘tự 意ý 。 互hỗ 相tương 涉thiệp 入nhập 。 者giả 橫hoạnh/hoành 歷lịch 諸chư 行hành 皆giai 竪thụ 窮cùng 心tâm 源nguyên 。 竪thụ 窮cùng 心tâm 源nguyên 亦diệc 橫hoạnh/hoành 收thu 諸chư 行hành 。 故cố 云vân 不bất 得đắc 相tương 離ly 。 故cố 前tiền 下hạ 前tiền 作tác 橫hoạnh/hoành 說thuyết 。 後hậu 作tác 竪thụ 說thuyết 也dã 。 廣quảng 長trường 至chí 表biểu 此thử 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 廣quảng 表biểu 於ư 橫hoạnh/hoành 長trường/trưởng 表biểu 於ư 竪thụ 。 並tịnh 現hiện 於ư 蓋cái 正chánh 表biểu 相tương/tướng 資tư 橫hoạnh/hoành 竪thụ 不bất 二nhị 而nhi 橫hoạnh/hoành 而nhi 竪thụ 。 又hựu 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 以dĩ 表biểu 於ư 橫hoạnh/hoành 。 諸chư 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 亦diệc 可khả 表biểu 竪thụ 。 並tịnh 在tại 蓋cái 中trung 。 不bất 二nhị 亦diệc 然nhiên 。 須tu 更cánh 互hỗ 帖# 釋thích 者giả 所sở 釋thích 經kinh 文văn 須tu 達đạt 文văn 旨chỉ 。 若nhược 經kinh 文văn 橫hoạnh/hoành 論luận 即tức 須tu 竪thụ 義nghĩa 帖# 釋thích 。 若nhược 經kinh 文văn 竪thụ 辨biện 即tức 須tu 橫hoạnh/hoành 義nghĩa 帖# 釋thích 。 廣quảng 長trường 相tương/tướng 在tại 。 身thân 土thổ/độ 亦diệc 然nhiên 。 故cố 表biểu 不bất 二nhị 。 二nhị 今kim 先tiên 下hạ 隨tùy 文văn 釋thích 義nghĩa 二nhị 。 初sơ 橫hoạnh/hoành 歷lịch 諸chư 行hành 修tu 因nhân 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 科khoa 。 二nhị 初sơ 三tam 下hạ 隨tùy 釋thích 三tam 。 初sơ 約ước 三tam 心tâm 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 章chương 。 二nhị 隨tùy 釋thích 四tứ 。 初sơ 別biệt 明minh 二nhị 。 初sơ 配phối 名danh 。 三tam 種chủng 菩Bồ 提Đề 。 心tâm 者giả 即tức 三tam 乘thừa 道Đạo 心tâm 。 二nhị 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 直trực 心tâm 。 二nhị 深thâm 心tâm 二nhị 。 初sơ 正chánh 明minh 深thâm 心tâm 。 二nhị 通thông 前tiền 料liệu 簡giản 三tam 。 初sơ 明minh 約ước 小tiểu 修tu 大đại 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 此thử 問vấn 意ý 者giả 經Kinh 云vân 。 直trực 心tâm 深thâm 心tâm 是thị 菩Bồ 薩Tát 淨tịnh 土độ 等đẳng 。 既ký 此thử 二nhị 心tâm 是thị 二Nhị 乘Thừa 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 何hà 以dĩ 行hành 二Nhị 乘Thừa 心tâm 。 答đáp 中trung 雖tuy 借tá 通thông 教giáo 義nghĩa 仍nhưng 未vị 顯hiển 。 故cố 引dẫn 法pháp 華hoa 而nhi 通thông 釋thích 之chi 。 雖tuy 為vi 攝nhiếp 物vật 行hành 二Nhị 乘Thừa 心tâm 元nguyên 期kỳ 淨tịnh 土độ 。 故cố 得đắc 引dẫn 釋thích 。 二nhị 明minh 兼kiêm 帶đái 二Nhị 乘Thừa 。 問vấn 此thử 中trung 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 經kinh 文văn 但đãn 云vân 直trực 心tâm 深thâm 心tâm 。 如như 前tiền 所sở 釋thích 並tịnh 是thị 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 願nguyện 本bổn 體thể 。 若nhược 消tiêu 文văn 中trung 淨tịnh 土độ 又hựu 無vô 。 二nhị 乘thừa 之chi 心tâm 。 乃nãi 是thị 妄vọng 加gia 二Nhị 乘Thừa 之chi 語ngữ 。 答đáp 中trung 意ý 者giả 但đãn 云vân 直trực 深thâm 。 不bất 云vân 二Nhị 乘Thừa 者giả 既ký 帶đái 方phương 便tiện 。 故cố 不bất 的đích 云vân 。 是thị 則tắc 云vân 二Nhị 乘Thừa 則tắc 妨phương 大đại 。 云vân 菩Bồ 薩Tát 則tắc 妨phương 小tiểu 。 意ý 既ký 兼kiêm 含hàm 。 故cố 但đãn 云vân 直trực 深thâm 而nhi 已dĩ 。 言ngôn 準chuẩn 望vọng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 今kim 經kinh 此thử 言ngôn 冥minh 有hữu 其kỳ 旨chỉ 。 未vị 可khả 即tức 行hành 彰chương 灼chước 說thuyết 之chi 。 此thử 座tòa 二Nhị 乘Thừa 顯hiển 用dụng 之chi 。 元nguyên 皆giai 是thị 修tu 於ư 淨tịnh 土độ 之chi 人nhân 。 故cố 知tri 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 二Nhị 乘Thừa 行hành 為vi 攝nhiếp 生sanh 法pháp 。 若nhược 欲dục 顯hiển 說thuyết 須tu 依y 大đại 品phẩm 法pháp 華hoa 經kinh 意ý 。 問vấn 準chuẩn 望vọng 法pháp 華hoa 可khả 有hữu 此thử 理lý 。 大đại 品phẩm 如như 何hà 。 答đáp 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 趣thú 於ư 諦đế 緣duyên 。 是thị 摩Ma 訶Ha 衍Diên 。 會hội 法pháp 之chi 言ngôn 。 良lương 有hữu 以dĩ 也dã 。 故cố 有hữu 諸chư 法pháp 趣thú 二Nhị 乘Thừa 心tâm 。 問vấn 雖tuy 作tác 此thử 說thuyết 亦diệc 未vị 消tiêu 於ư 大đại 品phẩm 之chi 文văn 。 大đại 品phẩm 但đãn 云vân 。 三tam 乘thừa 共cộng 位vị 菩Bồ 薩Tát 十Thập 地Địa 。 皆giai 學học 皆giai 行hành 。 何hà 會hội 云vân 是thị 淨tịnh 土độ 行hành 耶da 。 答đáp 既ký 不bất 取thủ 證chứng 理lý 在tại 攝nhiếp 生sanh 。 修tu 淨tịnh 土độ 因nhân 而nhi 為vi 攝nhiếp 法pháp 所sở 攝nhiếp 亦diệc 通thông 二Nhị 乘Thừa 心tâm 也dã 。 通thông 教giáo 尚thượng 爾nhĩ 。 別biệt 圓viên 灼chước 然nhiên 。 次thứ 引dẫn 大đại 論luận 者giả 既ký 云vân 有hữu 土thổ/độ 純thuần 聲Thanh 聞Văn 僧Tăng 。 即tức 是thị 聲Thanh 聞Văn 來lai 生sanh 其kỳ 國quốc 。 既ký 有hữu 所sở 引dẫn 。 豈khởi 無vô 能năng 引dẫn 。 諦đế 緣duyên 下hạ 結kết 難nạn/nan 也dã 。 即tức 是thị 能năng 引dẫn 之chi 人nhân 行hành 也dã 。 三Tam 明Minh 三tam 終chung 顯hiển 一nhất 。 從tùng 多đa 為vi 論luận 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 望vọng 諸chư 土thổ/độ 道Đạo 理lý 合hợp 有hữu 未vị 開khai 顯hiển 者giả 。 故cố 云vân 十thập 方phương 不bất 無vô 此thử 事sự 。 但đãn 聞văn 顯hiển 者giả 多đa 。 是thị 故cố 前tiền 消tiêu 教giáo 化hóa 等đẳng 文văn 雖tuy 有hữu 橫hoạnh/hoành 竪thụ 通thông 約ước 諸chư 土thổ/độ 於ư 中trung 豈khởi 無vô 未vị 開khai 顯hiển 者giả 。 故cố 此thử 經Kinh 文văn 理lý 須tu 十thập 方phương 橫hoạnh/hoành 竪thụ 消tiêu 釋thích 。 然nhiên 雖tuy 猶do 有hữu 未vị 開khai 顯hiển 土thổ/độ 怱thông 若nhược 時thời 合hợp 移di 入nhập 他tha 邦bang 。 或hoặc 用dụng 密mật 教giáo 當đương 土thổ/độ 開khai 之chi 。 若nhược 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 釋thích 照chiếu 東đông 方phương 。 一nhất 切thiết 開khai 者giả 為vi 引dẫn 同đồng 故cố 但đãn 照chiếu 於ư 同đồng 證chứng 。 經kinh 意ý 別biệt 不bất 可khả 一nhất 準chuẩn 。 三tam 大Đại 乘Thừa 心tâm 。 二nhị 通thông 明minh 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 通thông 義nghĩa 三tam 。 初sơ 示thị 義nghĩa 。 秖kỳ 是thị 一nhất 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 者giả 即tức 三tam 千thiên 三tam 諦đế 之chi 一nhất 心tâm 也dã 。 此thử 約ước 一nhất 心tâm 而nhi 有hữu 三tam 號hiệu 。 謂vị 直trực 深thâm 大đại 也dã 。 釋thích 義nghĩa 如như 文văn 。 二nhị 菩bồ 下hạ 釋thích 成thành 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 者giả 陰ấm 入nhập 皆giai 如như 無vô 苦khổ 可khả 捨xả 。 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 。 無vô 集tập 可khả 斷đoạn 。 邊biên 邪tà 皆giai 中trung 正chánh 無vô 道đạo 可khả 修tu 。 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 無vô 滅diệt 可khả 證chứng 。 而nhi 此thử 四tứ 法pháp 秖kỳ 是thị 一nhất 心tâm 本bổn 無vô 造tạo 作tác 。 故cố 名danh 無vô 作tác 。 名danh 深thâm 法Pháp 忍nhẫn 者giả 三tam 道đạo 即tức 三tam 德đức 。 故cố 名danh 深thâm 也dã 。 一nhất 實thật 諦đế 者giả 別biệt 圓viên 證chứng 道đạo 同đồng 顯hiển 三tam 諦đế 。 包bao 融dung 無vô 外ngoại 故cố 名danh 一nhất 實thật 。 超siêu 出xuất 二nhị 邊biên 故cố 名danh 一nhất 實thật 。 若nhược 約ước 教giáo 道đạo 實thật 為vi 惑hoặc 覆phú 既ký 不bất 相tương 即tức 。 義nghĩa 與dữ 圓viên 殊thù 。 三tam 今kim 此thử 下hạ 結kết 示thị 。 無vô 三tam 差sai 別biệt 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 故cố 約ước 三tam 心tâm 以dĩ 明minh 三tam 德đức 。 又hựu 此thử 三tam 心tâm 義nghĩa 雖tuy 通thông 於ư 別biệt 圓viên 二nhị 教giáo 然nhiên 亦diệc 不bất 可khả 前tiền 後hậu 並tịnh 別biệt 。 言ngôn 三tam 德đức 異dị 名danh 者giả 大Đại 乘Thừa 即tức 解giải 脫thoát 。 深thâm 心tâm 即tức 般Bát 若Nhã 。 直trực 心tâm 即tức 法Pháp 身thân 。 大Đại 乘Thừa 但đãn 由do 悲bi 願nguyện 得đắc 名danh 故cố 對đối 解giải 脫thoát 。 即tức 是thị 初sơ 心tâm 住trụ 於ư 三tam 德đức 者giả 既ký 對đối 三tam 德đức 。 理lý 合hợp 各các 三tam 。 二nhị 對đối 昔tích 顯hiển 今kim 。 昔tích 論luận 等đẳng 者giả 昔tích 指chỉ 普phổ 集tập 等đẳng 諸chư 方Phương 等Đẳng 經kinh 。 今kim 明minh 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 爾nhĩ 前tiền 諸chư 經kinh 但đãn 明minh 正chánh 報báo 。 唯duy 說thuyết 三Tam 身Thân 對đối 於ư 四tứ 教giáo 。 前tiền 二nhị 教giáo 佛Phật 俱câu 名danh 應ưng 。 故cố 若nhược 以dĩ 依y 因nhân 對đối 於ư 四tứ 土thổ/độ 者giả 同đồng 居cư 有hữu 餘dư 俱câu 名danh 應ưng 土thổ/độ 。 故cố 今kim 身thân 土thổ/độ 或hoặc 四tứ 或hoặc 三tam 。 依y 因nhân 者giả 取thủ 土thổ/độ 利lợi 物vật 因nhân 也dã 。 若nhược 對đối 緣duyên 集tập 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 及cập 以dĩ 生sanh 死tử 分phân 段đoạn 變biến 易dị 國quốc 須tu 分phần/phân 四tứ 。 即tức 二nhị 同đồng 居cư 方phương 便tiện 實thật 報báo 二nhị 集tập 二nhị 死tử 各các 分phần/phân 二nhị 故cố 。 三tam 觀quán 心tâm 。 空không 假giả 二nhị 觀quán 三tam 心tâm 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 還hoàn 借tá 前tiền 來lai 通thông 別biệt 二nhị 釋thích 至chí 此thử 文văn 中trung 共cộng 成thành 觀quán 義nghĩa 。 三tam 心tâm 別biệt 者giả 具cụ 如như 別biệt 釋thích 。 若nhược 作tác 通thông 釋thích 空không 假giả 三tam 心tâm 亦diệc 含hàm 於ư 大đại 。 以dĩ 通thông 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 入nhập 空không 觀quán 。 乃nãi 以dĩ 諦đế 緣duyên 。 假giả 三tam 心tâm 者giả 藏tạng 通thông 菩Bồ 薩Tát 自tự 觀quán 諦đế 緣duyên 。 亦diệc 具cụ 三tam 心tâm 中trung 三tam 心tâm 者giả 而nhi 云vân 一nhất 三tam 三tam 一nhất 者giả 。 二nhị 未vị 即tức 中trung 中trung 必tất 即tức 二nhị 。 凡phàm 觀quán 萬vạn 境cảnh 皆giai 不bất 二nhị 故cố 。 若nhược 分phần/phân 圓viên 別biệt 對đối 此thử 二nhị 教giáo 初sơ 心tâm 後hậu 心tâm 別biệt 教giáo 初sơ 心tâm 義nghĩa 當đương 空không 假giả 。 與dữ 前tiền 兩lưỡng 教giáo 三tam 乘thừa 義nghĩa 同đồng 。

四tứ 釋thích 經kinh 三tam 。 初sơ 釋thích 直trực 心tâm 二nhị 。 初sơ 總tổng 述thuật 。 前tiền 約ước 教giáo 明minh 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 前tiền 普phổ 集tập 經kinh 準chuẩn 教giáo 修tu 行hành 取thủ 法Pháp 身thân 果quả 。 今kim 非phi 無vô 教giáo 。 但đãn 於ư 教giáo 行hành 更cánh 加gia 悲bi 願nguyện 成thành 淨tịnh 土độ 因nhân 。 問vấn 此thử 前tiền 後hậu 文văn 皆giai 云vân 此thử 經Kinh 並tịnh 約ước 依y 因nhân 。 此thử 中trung 何hà 得đắc 還hoàn 引dẫn 光quang 嚴nghiêm 以dĩ 證chứng 彼bỉ 正chánh 。 答đáp 道Đạo 場Tràng 是thị 處xứ 義nghĩa 當đương 依y 因nhân 。 亦diệc 可khả 用dụng 表biểu 能năng 依y 法Pháp 身thân 。 況huống 復phục 今kim 經kinh 雙song 表biểu 依y 正chánh 。 故cố 列liệt 諸chư 行hành 並tịnh 具cụ 二nhị 途đồ 。 問vấn 何hà 故cố 等đẳng 者giả 此thử 還hoàn 用dụng 前tiền 別biệt 釋thích 為vi 問vấn 。 直trực 通thông 緣duyên 度độ 。 豈khởi 獨độc 諦đế 耶da 。 答đáp 中trung 二nhị 意ý 。 一nhất 者giả 從tùng 便tiện 。 二nhị 者giả 攝nhiếp 他tha 。 是thị 則tắc 二nhị 俱câu 用dụng 彼bỉ 別biệt 名danh 以dĩ 成thành 通thông 義nghĩa 。 二nhị 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 直trực 心tâm 二nhị 。 初sơ 示thị 五ngũ 種chủng 直trực 心tâm 。 直trực 心tâm 有hữu 五ngũ 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 一nhất 往vãng 似tự 竪thụ 。 如như 下hạ 布bố 施thí 以dĩ 望vọng 持trì 戒giới 亦diệc 名danh 為vi 橫hoạnh/hoành 。 一nhất 一nhất 復phục 通thông 五ngũ 種chủng 直trực 等đẳng 亦diệc 得đắc 名danh 竪thụ 。 是thị 則tắc 竪thụ 中trung 以dĩ 五ngũ 望vọng 五ngũ 復phục 可khả 為vi 橫hoạnh/hoành 。 亦diệc 名danh 為vi 竪thụ 。 然nhiên 終chung 是thị 橫hoạnh/hoành 。 專chuyên 對đối 於ư 橫hoạnh/hoành 良lương 有hữu 以dĩ 也dã 。 一nhất 世thế 間gian 直trực 應ưng 有hữu 多đa 種chủng 。 如như 三tam 界giới 中trung 見kiến 愛ái 各các 別biệt 。 引dẫn 諺ngạn 云vân 。 癡si 直trực 者giả 但đãn 世thế 間gian 諸chư 直trực 。 以dĩ 癡si 為vi 本bổn 。 以dĩ 是thị 而nhi 言ngôn 亦diệc 具cụ 貪tham 瞋sân 。 下hạ 之chi 通thông 別biệt 具cụ 如như 前tiền 釋thích 。 諺ngạn 者giả 俗tục 言ngôn 也dã 。 此thử 五ngũ 下hạ 判phán 權quyền 實thật 也dã 。 二nhị 今kim 圓viên 下hạ 明minh 菩Bồ 薩Tát 圓viên 修tu 二nhị 。 初sơ 修tu 觀quán 行hành 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 等đẳng 者giả 知tri 即tức 能năng 觀quán 觀quán 。 一nhất 切thiết 法pháp 即tức 所sở 觀quán 境cảnh 。 一nhất 切thiết 之chi 言ngôn 不bất 出xuất 十thập 界giới 百bách 界giới 。 咸hàm 即tức 空không 中trung 。 故cố 並tịnh 雙song 非phi 。 非phi 九cửu 界giới 即tức 非phi 權quyền 。 非phi 佛Phật 界giới 即tức 非phi 實thật 。 空không 中trung 即tức 假giả 而nhi 能năng 雙song 修tu 雙song 用dụng 。 修tu 前tiền 四tứ 直trực 是thị 修tu 權quyền 。 修tu 圓viên 教giáo 直trực 是thị 修tu 實thật 。 修tu 成thành 有hữu 用dụng 還hoàn 用dụng 五ngũ 直trực 以dĩ 化hóa 於ư 他tha 。 故cố 云vân 雙song 用dụng 。 此thử 中trung 初sơ 修tu 在tại 名danh 字tự 位vị 。 修tu 成thành 雙song 用dụng 皆giai 在tại 五ngũ 品phẩm 。 於ư 五ngũ 品phẩm 位vị 能năng 化hóa 他tha 者giả 即tức 止Chỉ 觀Quán 所sở 明minh 圓viên 人nhân 上thượng 根căn 出xuất 假giả 也dã 。 智trí 者giả 即tức 其kỳ 人nhân 乎hồ 。 然nhiên 此thử 雙song 用dụng 約ước 於ư 佛Phật 世thế 有hữu 顯hiển 有hữu 密mật 。 顯hiển 為vi 方Phương 等Đẳng 當đương 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 密mật 為vi 此thử 中trung 兩lưỡng 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 密mật 但đãn 探thám 用dụng 法pháp 華hoa 之chi 意ý 。 非phi 今kim 部bộ 體thể 。 若nhược 論luận 用dụng 教giáo 不bất 無vô 其kỳ 理lý 。 故cố 云vân 教giáo 他tha 修tu 五ngũ 直trực 行hành 。 此thử 文văn 凡phàm 有hữu 四tứ 心tâm 。 一nhất 自tự 作tác 。 二nhị 教giáo 他tha 。 三tam 讚tán 歎thán 。 四tứ 隨tùy 喜hỷ 。 自tự 作tác 屬thuộc 雙song 修tu 。 教giáo 他tha 讚tán 歎thán 隨tùy 喜hỷ 並tịnh 屬thuộc 雙song 用dụng 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 圓viên 菩Bồ 薩Tát 下hạ 明minh 修tu 淨tịnh 土độ 行hành 相tương/tướng 者giả 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 具cụ 此thử 四tứ 心tâm 方phương 名danh 大đại 行hành 。 今kim 具cụ 後hậu 極cực 故cố 是thị 圓viên 也dã 。 收thu 下hạ 三tam 故cố 四tứ 心tâm 之chi 相tướng 闕khuyết 一nhất 不bất 可khả 。 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 記ký 引dẫn 大đại 論luận 文văn 也dã 。 故cố 於ư 五ngũ 直trực 亦diệc 具cụ 四tứ 相tương/tướng 成thành 淨tịnh 土độ 行hành 。 道Đạo 理lý 雖tuy 然nhiên 識thức 其kỳ 旨chỉ 故cố 。 若nhược 實thật 行hạnh 者giả 前tiền 二nhị 教giáo 人nhân 以dĩ 前tiền 二nhị 三tam 而nhi 為vi 權quyền 也dã 。 別biệt 圓viên 準chuẩn 說thuyết 可khả 以dĩ 意ý 得đắc 。 各các 誘dụ 令linh 入nhập 當đương 教giáo 之chi 實thật 。 若nhược 本bổn 圓viên 人nhân 但đãn 以dĩ 同đồng 體thể 之chi 攝nhiếp 。 而nhi 攝nhiếp 取thủ 之chi 。 又hựu 復phục 通thông 人nhân 亦diệc 云vân 修tu 於ư 淨tịnh 土độ 行hành 者giả 。 若nhược 任nhậm 當đương 教giáo 雖tuy 有hữu 其kỳ 文văn 乃nãi 寄ký 利lợi 人nhân 堪kham 被bị 接tiếp 者giả 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 下hạ 入nhập 相tương 似tự 位vị 既ký 從tùng 觀quán 行hành 轉chuyển 入nhập 相tương 似tự 。 雙song 用dụng 五ngũ 直trực 倍bội 勝thắng 於ư 前tiền 二nhị 。 若nhược 入nhập 下hạ 釋thích 來lai 生sanh 。 故cố 知tri 。 住trụ 前tiền 修tu 於ư 五ngũ 直trực 。 若nhược 入nhập 初sơ 住trụ 八bát 相tương/tướng 成thành 道Đạo 則tắc 前tiền 所sở 化hóa 。 來lai 生sanh 其kỳ 國quốc 。 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 明minh 分phần/phân 真chân 成thành 佛Phật 。 此thử 即tức 釋thích 經kinh 菩Bồ 薩Tát 成thành 佛Phật 時thời 也dã 。 故cố 知tri 。 經Kinh 云vân 菩Bồ 薩Tát 正chánh 指chỉ 住trụ 前tiền 。 成thành 佛Phật 之chi 言ngôn 乃nãi 在tại 初sơ 住trụ 。 故cố 荊kinh 溪khê 云vân 。 又hựu 成thành 佛Phật 之chi 言ngôn 不bất 必tất 妙diệu 覺giác 。 通thông 取thủ 別biệt 圓viên 地địa 住trụ 已dĩ 上thượng 。 從tùng 此thử 位vị 去khứ 皆giai 八bát 相tương/tướng 故cố 悉tất 以dĩ 十thập 界giới 身thân 土thổ/độ 取thủ 生sanh 。 或hoặc 復phục 古cổ 佛Phật 垂thùy 迹tích 利lợi 物vật 。 今kim 文văn 正chánh 在tại 菩Bồ 薩Tát 實thật 行hạnh 。 故cố 成thành 佛Phật 言ngôn 必tất 須tu 通thông 曉hiểu 。 下hạ 去khứ 諸chư 文văn 大đại 旨chỉ 悉tất 爾nhĩ 。 從tùng 似tự 入nhập 真chân 以dĩ 成thành 化hóa 相tương/tướng 。 分phần/phân 真chân 果quả 中trung 三tam 土thổ/độ 不bất 同đồng 。 以dĩ 常thường 寂tịch 光quang 無vô 成thành 佛Phật 義nghĩa 。 若nhược 開khai 中trung 下hạ 準chuẩn 說thuyết 可khả 知tri 。 二nhị 即tức 現hiện 下hạ 示thị 所sở 化hóa 來lai 生sanh 。 此thử 即tức 釋thích 經kinh 不bất 諂siểm 眾chúng 生sanh 。 來lai 生sanh 其kỳ 國quốc 也dã 。 文văn 為vi 四tứ 。 初sơ 生sanh 同đồng 居cư 。 初sơ 則tắc 赴phó 緣duyên 等đẳng 者giả 明minh 施thí 五ngũ 時thời 化hóa 也dã 。 二nhị 生sanh 有hữu 餘dư 。 三tam 生sanh 實thật 報báo 。 無vô 二nhị 邊biên 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 當đương 地địa 中trung 惑hoặc 名danh 之chi 為vi 諂siểm 。 惑hoặc 斷đoạn 名danh 直trực 。 四tứ 生sanh 寂tịch 光quang 。 此thử 約ước 中trung 下hạ 寂tịch 光quang 。 即tức 十Thập 地Địa 等đẳng 覺giác 。 二nhị 義nghĩa 既ký 下hạ 結kết 斥xích 。 直trực 心tâm 有hữu 五ngũ 。 生sanh 國quốc 有hữu 四tứ 。 故cố 曰viết 眾chúng 多đa 。 此thử 總tổng 結kết 示thị 也dã 。 豈khởi 可khả 下hạ 斥xích 他tha 解giải 也dã 。 二nhị 釋thích 深thâm 心tâm 分phần/phân 文văn 節tiết 釋thích 。 準chuẩn 直trực 心tâm 可khả 見kiến 。 文văn 或hoặc 有hữu 闕khuyết 望vọng 上thượng 說thuyết 之chi 。 下hạ 去khứ 皆giai 然nhiên 。 亦diệc 何hà 離ly 於ư 十thập 二nhị 緣duyên 者giả 法Pháp 門môn 無vô 量lượng 因nhân 緣duyên 收thu 盡tận 。 若nhược 事sự 若nhược 理lý 者giả 於ư 五ngũ 深thâm 心tâm 一nhất 事sự 四tứ 理lý 亦diệc 可khả 四tứ 事sự 一nhất 理lý 。 緣Duyên 覺Giác 深thâm 心tâm 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 通thông 中trung 存tồn 別biệt 。 意ý 仍nhưng 在tại 通thông 。 次thứ 但đãn 具cụ 有hữu 下hạ 分phần/phân 於ư 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 通thông 別biệt 兼kiêm 具cụ 。 具cụ 於ư 四tứ 種chủng 四tứ 土thổ/độ 故cố 也dã 。 三tam 釋thích 大Đại 乘Thừa 心tâm 。 即tức 四tứ 教giáo 大Đại 乘Thừa 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 前tiền 別biệt 釋thích 大Đại 乘Thừa 唯duy 在tại 別biệt 圓viên 。 直trực 深thâm 二nhị 心tâm 唯duy 在tại 二Nhị 乘Thừa 。 今kim 此thử 文văn 中trung 何hà 得đắc 通thông 四tứ 。 答đáp 前tiền 別biệt 此thử 通thông 。 理lý 數số 然nhiên 也dã 。 故cố 通thông 釋thích 中trung 雖tuy 皆giai 五ngũ 釋thích 於ư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 復phục 除trừ 世thế 間gian 。 思tư 之chi 可khả 見kiến 。 今kim 謂vị 直trực 深thâm 之chi 心tâm 世thế 間gian 皆giai 有hữu 。 大Đại 乘Thừa 之chi 稱xưng 唯duy 在tại 出xuất 世thế 。 故cố 使sử 疎sơ 釋thích 大Đại 乘Thừa 唯duy 言ngôn 四tứ 教giáo 。 又hựu 復phục 應ưng 知tri 。 雖tuy 例lệ 有hữu 五ngũ 釋thích 今kim 此thử 大Đại 乘Thừa 望vọng 前tiền 二nhị 心tâm 全toàn 除trừ 世thế 間gian 分phần/phân 除trừ 餘dư 二nhị 。 以dĩ 藏tạng 通thông 大Đại 乘Thừa 非phi 二Nhị 乘Thừa 故cố 不bất 同đồng 直trực 深thâm 但đãn 約ước 三tam 乘thừa 也dã 。 上thượng 求cầu 下hạ 釋thích 其kỳ 名danh 也dã 。 夫phu 大đại 以dĩ 包bao 廣quảng 為vì 義nghĩa 。 四tứ 教giáo 菩Bồ 薩Tát 既ký 俱câu 上thượng 求cầu 佛Phật 果Quả 下hạ 化hóa 眾chúng 生sanh 。 包bao 含hàm 上thượng 下hạ 。 廣quảng 大đại 明minh 矣hĩ 。 二Nhị 乘Thừa 自tự 度độ 。 求cầu 化hóa 俱câu 無vô 。 包bao 廣quảng 義nghĩa 乖quai 。 故cố 名danh 為vi 小tiểu 。 各các 緣duyên 下hạ 乘thừa 以dĩ 運vận 載tái 為vi 義nghĩa 。 依y 境cảnh 起khởi 誓thệ 修tu 行hành 填điền 誓thệ 自tự 運vận 則tắc 從tùng 因nhân 到đáo 果quả 。 運vận 他tha 則tắc 出xuất 凡phàm 入nhập 聖thánh 。 自tự 他tha 俱câu 運vận 。 乘thừa 義nghĩa 在tại 斯tư 。 二nhị 約ước 自tự 行hành 二nhị 。 初sơ 來lai 意ý 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 無vô 三tam 心tâm 等đẳng 者giả 真chân 實thật 是thị 直trực 心tâm 。 高cao 是thị 深thâm 心tâm 。 廣quảng 即tức 大Đại 乘Thừa 。 二nhị 布bố 施thí 下hạ 正chánh 釋thích 六lục 。 初sơ 布bố 施thí 二nhị 。 初sơ 釋thích 布bố 施thí 二nhị 。 初sơ 示thị 五ngũ 種chủng 布bố 施thí 二nhị 。 初sơ 標tiêu 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 布bố 施thí 有hữu 五ngũ 者giả 亦diệc 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 與dữ 二Nhị 乘Thừa 所sở 行hành 施thí 等đẳng 為vi 淨tịnh 土độ 因nhân 。 故cố 離ly 為vi 五ngũ 。 及cập 四tứ 菩Bồ 薩Tát 。 施thí 者giả 藏tạng 通thông 兼kiêm 二Nhị 乘Thừa 。 略lược 標tiêu 菩Bồ 薩Tát 耳nhĩ 。 二nhị 世thế 間gian 下hạ 釋thích 二nhị 。 初sơ 世thế 間gian 事sự 施thí 即tức 六lục 道đạo 施thí 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 然nhiên 世thế 間gian 直trực 深thâm 亦diệc 合hợp 離ly 。 六lục 及cập 於ư 六lục 中trung 各các 更cánh 委ủy 分phần/phân 。 非phi 法Pháp 財tài 施thí 者giả 或hoặc 非phi 理lý 求cầu 財tài 。 或hoặc 施thí 乖quai 正Chánh 法Pháp 並tịnh 名danh 非phi 法pháp 。 若nhược 持trì 十Thập 善Thiện 去khứ 人nhân 天thiên 二nhị 道đạo 各các 開khai 多đa 類loại 。 人nhân 開khai 四tứ 姓tánh 。 天thiên 分phần/phân 三tam 界giới 。 於ư 人nhân 中trung 更cánh 有hữu 居cư 士sĩ 攝nhiếp 在tại 四tứ 姓tánh 。 言ngôn 四tứ 姓tánh 者giả 一nhất 婆Bà 羅La 門Môn 淨tịnh 行hạnh 也dã 。 守thủ 道đạo 居cư 貞trinh 。 二nhị 剎sát 帝đế 利lợi 王vương 種chủng 也dã 。 君quân 臨lâm 奕dịch 世thế 。 三tam 毘tỳ 舍xá 商thương 賈cổ 也dã 。 貿mậu 遷thiên 有hữu 無vô 。 四tứ 首thủ 陀đà 農nông 人nhân 也dã 。 勤cần 身thân 稼giá 穡# 。 凡phàm 茲tư 四tứ 姓tánh 婚hôn 嫁giá 不bất 通thông 。 飛phi 伏phục 異dị 路lộ 。 此thử 言ngôn 居cư 士sĩ 或hoặc 是thị 婆Bà 羅La 門Môn 姓tánh 。 或hoặc 是thị 剎sát 帝đế 利lợi 姓tánh 。 如như 毘Tỳ 舍Xá 離Ly 國Quốc 。 稱xưng 居cư 士sĩ 者giả 皆giai 是thị 王vương 族tộc 。 但đãn 以dĩ 在tại 家gia 不bất 仕sĩ 別biệt 稱xưng 居cư 士sĩ 。 若nhược 婆Bà 羅La 門Môn 姓tánh 。 不bất 出xuất 家gia 者giả 。 亦diệc 名danh 居cư 士sĩ 。 文văn 中trung 備bị 明minh 施thí 相tương/tướng 。 即tức 五ngũ 人nhân 因nhân 也dã 。 若nhược 輕khinh 心tâm 等đẳng 者giả 心tâm 非phi 殷ân 重trọng 曰viết 輕khinh 。 定định 日nhật 定định 財tài 曰viết 局cục 。 擇trạch 人nhân 可khả 施thí 曰viết 限hạn 礙ngại 。 若nhược 勝thắng 品phẩm 下hạ 天thiên 施thí 。 初sơ 文văn 至chí 得đắc 生sanh 是thị 欲dục 天thiên 因nhân 。 若nhược 持trì 戒giới 轉chuyển 細tế 去khứ 是thị 色sắc 天thiên 因nhân 。 無vô 色sắc 可khả 例lệ 。 二nhị 若nhược 三tam 下hạ 四tứ 菩Bồ 薩Tát 施thí 擇trạch 覺giác 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 擇trạch 法pháp 屬thuộc 慧tuệ 。 今kim 在tại 施thí 者giả 為vi 成thành 施thí 。 故cố 施thí 不bất 得đắc 慧tuệ 不bất 成thành 出xuất 世thế 。 尸thi 毘tỳ 代đại 鴿cáp 者giả 大đại 論luận 云vân 。 如như 釋Thích 迦Ca 菩Bồ 薩Tát 。 本bổn 名danh 尸thi 毘tỳ 。 得đắc 歸quy 命mạng 救cứu 護hộ 陀đà 羅la 尼ni 。 視thị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 如như 母mẫu 愛ái 子tử 。 帝Đế 釋Thích 與dữ 毘Tỳ 首Thủ 羯Yết 磨Ma 。 故cố 往vãng 試thí 之chi 。 毘tỳ 首thủ 作tác 鴿cáp 。 帝Đế 釋Thích 作tác 鷹ưng 。 鴿cáp 入nhập 王vương 腋dịch 舉cử 身thân 戰chiến 懼cụ 動động 目mục 作tác 聲thanh 。 鷹ưng 在tại 近cận 樹thụ 。 而nhi 語ngứ 王vương 言ngôn 。 還hoàn 我ngã 鴿cáp 來lai 。 王vương 言ngôn 。 我ngã 發phát 願nguyện 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 鷹ưng 言ngôn 。 我ngã 非phi 一nhất 切thiết 耶da 。 而nhi 奪đoạt 我ngã 食thực 。 王vương 言ngôn 。 汝nhữ 須tu 何hà 食thực 。 鷹ưng 言ngôn 。 我ngã 須tu 新tân 肉nhục 熱nhiệt 血huyết 。 王vương 乃nãi 持trì 刀đao 自tự 割cát 。 股cổ 肉nhục 而nhi 授thọ 與dữ 之chi 。 鷹ưng 言ngôn 。 令linh 輕khinh 重trọng 等đẳng 勿vật 見kiến 欺khi 也dã 。 王vương 遂toại 持trì 秤xứng 稱xưng 鴿cáp 。 鴿cáp 身thân 轉chuyển 重trọng 。 王vương 肉nhục 轉chuyển 輕khinh 。 乃nãi 至chí 盡tận 身thân 。 廣quảng 如như 輔phụ 行hành 第đệ 五ngũ 引dẫn 之chi 。 釋Thích 迦Ca 鹿lộc 王vương 代đại 彼bỉ 而nhi 死tử 者giả 大đại 論luận 云vân 。 昔tích 波Ba 羅La 奈Nại 王vương 。 入nhập 山sơn 遊du 獵liệp 。 見kiến 二nhị 鹿lộc 群quần 數số 各các 五ngũ 百bách 。 各các 有hữu 一nhất 主chủ 。 有hữu 一nhất 鹿lộc 王vương 。 身thân 七thất 寶bảo 色sắc 是thị 。 釋Thích 迦Ca 菩Bồ 薩Tát 。

復phục 有hữu 一nhất 王vương 。 是thị 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 菩Bồ 薩Tát 鹿lộc 王vương 。 見kiến 王vương 殺sát 其kỳ 群quần 黨đảng 起khởi 大đại 悲bi 心tâm 。 直trực 至chí 王vương 前tiền 。 諸chư 人nhân 競cạnh 射xạ 飛phi 箭tiễn 如như 雨vũ 。 王vương 見kiến 此thử 鹿lộc 無vô 所sở 忌kỵ 憚đạn 必tất 有hữu 深thâm 意ý 勅sắc 令lệnh 勿vật 射xạ 。 鹿lộc 至chí 王vương 所sở 跪quỵ 白bạch 王vương 言ngôn 。 王vương 以dĩ 小tiểu 事sự 一nhất 時thời 令linh 鹿lộc 受thọ 於ư 死tử 。 君quân 若nhược 以dĩ 供cung 饌soạn 當đương 差sai 次thứ 送tống 每mỗi 日nhật 一nhất 鹿lộc 。 王vương 喜hỷ 其kỳ 言ngôn 。 於ư 是thị 二nhị 主chủ 各các 差sai 次thứ 送tống 。 次thứ 當đương 調Điều 達Đạt 群quần 中trung 。 有hữu 一nhất 母mẫu 鹿lộc 。 白bạch 其kỳ 主chủ 言ngôn 。 我ngã 死tử 分phần/phân 當đương 而nhi 我ngã 懷hoài 子tử 。 子tử 非phi 死tử 次thứ 屈khuất 垂thùy 料liệu 理lý 使sử 生sanh 者giả 不bất 濫lạm 死tử 者giả 得đắc 次thứ 。 王vương 怒nộ 之chi 曰viết 。 誰thùy 不bất 惜tích 命mạng 。 次thứ 來lai 但đãn 去khứ 。 母mẫu 思tư 惟duy 言ngôn 。 我ngã 王vương 無vô 慈từ 橫hoạnh/hoành 見kiến 瞋sân 怒nộ 。 即tức 至chí 菩Bồ 薩Tát 王vương 所sở 白bạch 言ngôn 。 大đại 王vương 仁nhân 慈từ 。 如như 我ngã 今kim 日nhật 。 天thiên 地địa 曠khoáng 遠viễn 無vô 所sở 控khống 告cáo 。 以dĩ 事sự 具cụ 陳trần 。 菩Bồ 薩Tát 王vương 言ngôn 。 若nhược 我ngã 不bất 理lý 枉uổng 殺sát 其kỳ 子tử 。 若nhược 非phi 次thứ 更cánh 差sai 後hậu 次thứ 何hà 遣khiển 。 唯duy 我ngã 當đương 代đại 。 思tư 惟duy 既ký 定định 即tức 自tự 送tống 身thân 。 遣khiển 鹿lộc 母mẫu 還hoàn 群quần 。 菩Bồ 薩Tát 鹿lộc 王vương 。 到đáo 其kỳ 王vương 門môn 。 眾chúng 人nhân 見kiến 之chi 。 怪quái 其kỳ 自tự 來lai 以dĩ 事sự 白bạch 王vương 。 王vương 亦diệc 怪quái 之chi 。 王vương 問vấn 曰viết 。 群quần 鹿lộc 盡tận 耶da 。 而nhi 怱thông 自tự 來lai 。 鹿lộc 王vương 言ngôn 。 大đại 王vương 仁nhân 慈từ 人nhân 無vô 犯phạm 者giả 。 但đãn 有hữu 慈từ 茂mậu 。 無vô 有hữu 盡tận 時thời 。 但đãn 彼bỉ 群quần 鹿lộc 歸quy 告cáo 於ư 我ngã 。 我ngã 愍mẫn 之chi 。 故cố 若nhược 非phi 分phần/phân 差sai 是thị 亦diệc 不bất 可khả 。 若nhược 縱túng/tung 而nhi 不bất 救cứu 無vô 異dị 木mộc 石thạch 。 是thị 身thân 不bất 久cửu 。 必tất 不bất 免miễn 死tử 。 慈từ 救cứu 苦khổ 厄ách 其kỳ 德đức 無vô 量lượng 。 若nhược 人nhân 無vô 慈từ 與dữ 虎hổ 狼lang 何hà 別biệt 。 王vương 聞văn 是thị 語ngữ 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 而nhi 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 我ngã 實thật 是thị 畜súc 獸thú 。 名danh 曰viết 人nhân 頭đầu 鹿lộc 。 汝nhữ 雖tuy 是thị 畜súc 生sanh 。 名danh 曰viết 鹿lộc 頭đầu 人nhân 。 以dĩ 理lý 而nhi 為vi 人nhân 。 不bất 以dĩ 形hình 為vi 人nhân 。 我ngã 從tùng 今kim 日nhật 始thỉ 。 不bất 食thực 一nhất 切thiết 肉nhục 。 我ngã 以dĩ 無vô 畏úy 施thí 亦diệc 可khả 安an 汝nhữ 意ý 。 具cụ 如như 彼bỉ 經kinh 者giả 暹# 云vân 。 須tu 大đại 拏noa 經Kinh 云vân 。 有hữu 婆Bà 羅La 門Môn 。 食thực 竟cánh 便tiện 語ngứ 太thái 子tử 言ngôn 。 拘câu 留lưu 國quốc 人nhân 也dã 久cửu 聞văn 太thái 子tử 。 好hiếu 行hành 惠huệ 施thí 。 名danh 聞văn 十thập 方phương 。 我ngã 大đại 貧bần 窮cùng 。 欲dục 從tùng 太thái 子tử 。 有hữu 所sở 乞khất 丐cái 。 太thái 子tử 言ngôn 。 不bất 於ư 卿khanh 有hữu 所sở 愛ái 惜tích 。 我ngã 所sở 有hữu 盡tận 施thí 人nhân 無vô 以dĩ 相tương/tướng 施thí 。 婆Bà 羅La 門Môn 言ngôn 。 若nhược 無vô 物vật 者giả 。 施thí 我ngã 兩lưỡng 兒nhi 。 以dĩ 為vi 給cấp 使sử 。 可khả 養dưỡng 老lão 者giả 。 如như 是thị 至chí 三tam 。 太thái 子tử 言ngôn 。 卿khanh 故cố 遠viễn 來lai 。 欲dục 得đắc 我ngã 男nam 女nữ 。 奈nại 何hà 不bất 相tương 施thí 。

時thời 兩lưỡng 兒nhi 行hành 戲hí 。 太thái 子tử 呼hô 語ngữ 兒nhi 言ngôn 。 此thử 婆Bà 羅La 門Môn 。 遠viễn 來lai 乞khất 汝nhữ 。 我ngã 已dĩ 許hứa 之chi 。 汝nhữ 便tiện 隨tùy 去khứ 。 兩lưỡng 兒nhi 走tẩu 入nhập 父phụ 腋dịch 。 下hạ 淚lệ 出xuất 且thả 言ngôn 。 我ngã 數số 見kiến 非phi 婆Bà 羅La 門Môn 是thị 鬼quỷ 耳nhĩ 。 乃nãi 至chí 兒nhi 不bất 肯khẳng 去khứ 。 廣quảng 如như 經kinh 。 十thập 種chủng 布bố 施thí 者giả 暹# 云vân 。 舊cựu 華hoa 嚴nghiêm 第đệ 十thập 十thập 無vô 盡tận 藏tạng 品phẩm 明minh 施thí 藏tạng 。 中trung 云vân 何hà 等đẳng 菩Bồ 薩Tát 施thí 藏tạng 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 修tu 十thập 種chủng 施thí 。 所sở 謂vị 修tu 施thí 法pháp 。 最tối 後hậu 難nạn/nan 施thí 法pháp 。 內nội 施thí 法pháp 。 外ngoại 施thí 法pháp 。 內nội 外ngoại 施thí 法pháp 。 一nhất 切thiết 施thí 法pháp 。 過quá 去khứ 施thí 法pháp 。 未vị 來lai 施thí 法pháp 。 現hiện 在tại 施thí 法pháp 。 究cứu 竟cánh 施thí 法pháp 。 如như 經kinh 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 離ly 世thế 間gian 品phẩm 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 十thập 種chủng 施thí 。 何hà 等đẳng 為vi 十thập 。

所sở 謂vị 平bình 等đẳng 。 心tâm 施thí 無vô 惡ác 眾chúng 生sanh 故cố 。 乃nãi 至chí 云vân 三tam 種chủng 圓viên 滿mãn 清thanh 淨tịnh 。 施thí 施thí 者giả 受thọ 者giả 。 財tài 物vật 平bình 等đẳng 清thanh 淨tịnh 。 如như 虛hư 空không 故cố 。 地địa 持trì 九cửu 種chủng 之chi 施thí 者giả 暹# 云vân 。 彼bỉ 論luận 第đệ 四tứ 云vân 。 一nhất 自tự 性tánh 施thí 。 二nhị 一nhất 切thiết 施thí 。 三tam 難nạn/nan 施thí 。 四tứ 一nhất 切thiết 門môn 施thí 。 五ngũ 善thiện 人nhân 施thí 。 六lục 一nhất 切thiết 行hành 施thí 。 七thất 除trừ 惱não 施thí 。 八bát 此thử 世thế 他tha 世thế 施thí 。 九cửu 清thanh 淨tịnh 施thí 。 生sanh 死tử 後hậu 際tế 者giả 謂vị 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 如Như 來Lai 檀đàn 者giả 達đạt 施thí 即tức 法Pháp 界Giới 故cố 。 檀đàn 波ba 羅la 密mật 者giả 達đạt 施thí 三tam 諦đế 法Pháp 界Giới 名danh 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 三tam 諦đế 即tức 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 一nhất 切thiết 法pháp 趣thú 檀đàn 者giả 檀đàn 即tức 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 界Giới 遍biến 攝nhiếp 無vô 法pháp 不bất 在tại 。 故cố 發phát 趣thú 品phẩm 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 趣thú 檀đàn 。 是thị 趣thú 不bất 過quá 檀đàn 。 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 云vân 何hà 當đương 有hữu 趣thú 非phi 趣thú 。 二nhị 自tự 行hành 下hạ 明minh 菩Bồ 薩Tát 圓viên 修tu 。 此thử 文văn 極cực 略lược 。 準chuẩn 直trực 心tâm 說thuyết 之chi 二nhị 。 後hậu 成thành 下hạ 釋thích 來lai 生sanh 。 二nhị 持trì 戒giới 。 四tứ 種chủng 持trì 戒giới 等đẳng 者giả 事sự 戒giới 無vô 別biệt 。 能năng 持trì 心tâm 異dị 故cố 成thành 四tứ 別biệt 。 例lệ 施thí 可khả 知tri 。 若nhược 作tác 別biệt 說thuyết 則tắc 藏tạng 通thông 持trì 篇thiên 聚tụ 。 別biệt 圓viên 持trì 梵Phạm 網võng 。 正chánh 語ngữ 等đẳng 者giả 於ư 八bát 正chánh 中trung 此thử 三tam 屬thuộc 戒giới 。 三tam 忍nhẫn 辱nhục 。 並tịnh 忍nhẫn 為vi 本bổn 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 夫phu 忍nhẫn 者giả 為vi 端đoan 正chánh 因nhân 。 故cố 出xuất 世thế 忍nhẫn 能năng 感cảm 相tương/tướng 果quả 。 故cố 得đắc 以dĩ 為vi 一nhất 切thiết 相tương/tướng 本bổn 。 四tứ 種chủng 修tu 相tương/tướng 止Chỉ 觀Quán 記ký 具cụ 明minh 之chi 。 四tứ 精tinh 進tấn 。 但đãn 約ước 眾chúng 行hành 者giả 謂vị 。 勤cần 修tu 五ngũ 度độ 得đắc 精tinh 進tấn 名danh 。 自tự 有hữu 別biệt 體thể 者giả 謂vị 誦tụng 經Kinh 禮lễ 佛Phật 為vi 精tinh 進tấn 也dã 。 謂vị 正chánh 勤cần 者giả 勤cần 斷đoạn 二nhị 惡ác 。 勤cần 生sanh 二nhị 善thiện 。 並tịnh 屬thuộc 精tinh 進tấn 。 故cố 以dĩ 此thử 四tứ 并tinh 根Căn 力Lực 覺Giác 道Đạo 為vi 八bát 。 此thử 還hoàn 就tựu 初sơ 義nghĩa 明minh 精tinh 進tấn 也dã 。 五ngũ 禪thiền 定định 。 六lục 智trí 慧tuệ 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 二nhị 。 初sơ 正chánh 解giải 智Trí 度Độ 。 二nhị 上thượng 來lai 下hạ 通thông 前tiền 類loại 義nghĩa 。 二nhị 釋thích 疑nghi 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 意ý 者giả 等đẳng 智trí 有hữu 漏lậu 依y 根căn 本bổn 禪thiền 。 若nhược 正chánh 定định 之chi 言ngôn 義nghĩa 通thông 五ngũ 者giả 後hậu 四tứ 正chánh 定định 位vị 在tại 內nội 凡phàm 。 世thế 禪thiền 全toàn 有hữu 有hữu 漏lậu 凡phàm 夫phu 。 何hà 意ý 名danh 為vi 正chánh 定định 聚tụ 耶da 。 答đáp 意ý 者giả 分phân 別biệt 方phương 異dị 合hợp 說thuyết 何hà 妨phương 。 正chánh 定định 望vọng 散tán 亦diệc 可khả 通thông 用dụng 。

三tam 約ước 化hóa 他tha 二nhị 。 初sơ 懸huyền 示thị 。 豈khởi 行hành 六Lục 度Độ 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 如như 向hướng 六Lục 度Độ 菩Bồ 薩Tát 非phi 不bất 用dụng 之chi 化hóa 人nhân 。 但đãn 法pháp 屬thuộc 自tự 行hành 。 今kim 四tứ 無vô 量lượng 非phi 不bất 自tự 行hành 法pháp 屬thuộc 化hóa 他tha 。 於ư 今kim 四tứ 六lục 皆giai 成thành 大đại 行hành 咸hàm 具cụ 自tự 他tha 。 二nhị 四tứ 無vô 下hạ 隨tùy 釋thích 八bát 。 初sơ 四Tứ 等Đẳng 。 無vô 量lượng 從tùng 境cảnh 。 四Tứ 等Đẳng 從tùng 心tâm 。 境cảnh 雖tuy 無vô 量lượng 我ngã 心tâm 常thường 等đẳng 。 四tứ 教giáo 下hạ 三tam 教giáo 皆giai 言ngôn 法pháp 緣duyên 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 非phi 謂vị 三tam 慈từ 中trung 法pháp 緣duyên 慈từ 也dã 。 法pháp 名danh 既ký 通thông 。 故cố 皆giai 云vân 法pháp 。 但đãn 是thị 眾chúng 緣duyên 之chi 法pháp 耳nhĩ 。 謂vị 生sanh 滅diệt 無vô 生sanh 無vô 量lượng 之chi 法pháp 也dã 。 於ư 無vô 量lượng 中trung 著trước 法pháp 緣duyên 字tự 者giả 即tức 四tứ 無vô 量lượng 家gia 恆Hằng 沙sa 佛Phật 法Pháp 耳nhĩ 。 即tức 三tam 諦đế 中trung 恆Hằng 沙sa 佛Phật 法Pháp 故cố 知tri 。 此thử 云vân 法pháp 緣duyên 非phi 三tam 慈từ 中trung 之chi 法pháp 緣duyên 也dã 。 故cố 知tri 。 法pháp 字tự 亦diệc 可khả 通thông 五ngũ 。 謂vị 凡phàm 夫phu 事sự 法pháp 等đẳng 。 圓viên 教giáo 獨độc 當đương 無vô 緣duyên 名danh 者giả 從tùng 勝thắng 說thuyết 耳nhĩ 。 二nhị 四tứ 攝nhiếp 並tịnh 非phi 凡phàm 小tiểu 所sở 行hành 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 如như 前tiền 三tam 心tâm 直trực 深thâm 通thông 大đại 。 大đại 不bất 通thông 小tiểu 。 以dĩ 名danh 局cục 故cố 是thị 故cố 通thông 中trung 亦diệc 須tu 別biệt 也dã 。 但đãn 可khả 通thông 諸chư 大Đại 乘Thừa 而nhi 已dĩ 。 今kim 亦diệc 如như 是thị 。 如như 前tiền 六Lục 度Độ 及cập 四tứ 無vô 量lượng 。 理lý 通thông 大đại 小tiểu 。 故cố 此thử 四tứ 攝nhiếp 及cập 以dĩ 大Đại 乘Thừa 。 并tinh 下hạ 方phương 便tiện 回hồi 逈huýnh 之chi 文văn 不bất 通thông 世thế 間gian 及cập 兩lưỡng 二Nhị 乘Thừa 。 彼bỉ 教giáo 必tất 無vô 其kỳ 事sự 故cố 也dã 。 又hựu 四tứ 無vô 量lượng 及cập 以dĩ 四tứ 攝nhiếp 歷lịch 教giáo 別biệt 釋thích 修tu 相tương/tướng 證chứng 相tương/tướng 不bất 易dị 分phân 別biệt 不bất 可khả 具cụ 存tồn 。 故cố 並tịnh 略lược 列liệt 。 言ngôn 四tứ 攝nhiếp 者giả 布bố 施thí 愛ái 語ngữ 。 利lợi 行hành 同đồng 事sự 。 約ước 所sở 同đồng 邊biên 諸chư 教giáo 似tự 同đồng 。 細tế 尋tầm 智trí 願nguyện 高cao 下hạ 永vĩnh 別biệt 。 以dĩ 其kỳ 上thượng 兼kiêm 下hạ 故cố 也dã 。 乃nãi 至chí 位vị 位vị 節tiết 級cấp 不bất 同đồng 。 即tức 如như 本bổn 迹tích 高cao 下hạ 四tứ 句cú 。 今kim 多đa 分phần 從tùng 下hạ 劣liệt 凡phàm 夫phu 難nan 化hóa 者giả 說thuyết 。 其kỳ 名danh 必tất 通thông 。 理lý 不bất 可khả 壅ủng 。 所sở 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 。 等đẳng 者giả 能năng 攝nhiếp 則tắc 有hữu 四tứ 教giáo 之chi 脫thoát 。 所sở 化hóa 雖tuy 通thông 世thế 間gian 之chi 法pháp 。 菩Bồ 薩Tát 化hóa 人nhân 無vô 不bất 皆giai 令linh 至chí 解giải 脫thoát 。 故cố 彈đàn 指chỉ 合hợp 掌chưởng 其kỳ 例lệ 可khả 從tùng 。 故cố 今kim 從tùng 於ư 攝nhiếp 之chi 本bổn 意ý 。 三tam 方phương 便tiện 荊kinh 溪khê 云vân 。 問vấn 自tự 行hành 等đẳng 三tam 及cập 破phá 外ngoại 等đẳng 三tam 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 答đáp 有hữu 同đồng 有hữu 異dị 。 從tùng 名danh 則tắc 異dị 。 從tùng 義nghĩa 故cố 同đồng 。 雖tuy 有hữu 異dị 同đồng 離ly 合hợp 復phục 別biệt 。 言ngôn 義nghĩa 同đồng 者giả 自tự 行hành 等đẳng 三tam 名danh 雖tuy 有hữu 三tam 法pháp 但đãn 成thành 二nhị 。 自tự 他tha 相tương 對đối 無vô 別biệt 體thể 故cố 破phá 立lập 等đẳng 三tam 亦diệc 有hữu 三tam 名danh 亦diệc 但đãn 二nhị 義nghĩa 。 破phá 立lập 二nhị 種chủng 通thông 成thành 自tự 行hành 教giáo 他tha 。 故cố 但đãn 成thành 二nhị 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 須tu 重trọng/trùng 列liệt 。 答đáp 經kinh 論luận 逗đậu 機cơ 各các 有hữu 其kỳ 旨chỉ 。 四tứ 道Đạo 品Phẩm 此thử 法pháp 二Nhị 乘Thừa 有hữu 分phần/phân 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 以dĩ 四Tứ 諦Đế 法pháp 二Nhị 乘Thừa 初sơ 心tâm 即tức 須tu 觀quán 故cố 。 況huống 復phục 四tứ 四tứ 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 生sanh 滅diệt 具cụ 用dụng 二Nhị 乘Thừa 之chi 法pháp 。 故cố 云vân 有hữu 分phần/phân 。 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 具cụ 如như 止Chỉ 觀Quán 及cập 記ký 并tinh 法Pháp 界Giới 次thứ 第đệ 。 非phi 此thử 可khả 具cụ 。 若nhược 準chuẩn 婆bà 沙sa 有hữu 漏lậu 道Đạo 品Phẩm 。 例lệ 前tiền 為vi 五ngũ 。 有hữu 何hà 不bất 可khả 。 但đãn 凡phàm 夫phu 外ngoại 道đạo 所sở 修tu 行hành 者giả 。 亦diệc 是thị 佛Phật 法Pháp 行hành 者giả 所sở 修tu 。 未vị 發phát 無vô 漏lậu 名danh 有hữu 漏lậu 耳nhĩ 。 但đãn 外ngoại 道đạo 法pháp 無vô 念niệm 處xứ 名danh 故cố 。 五ngũ 迴hồi 向hướng 令linh 來lai 生sanh 至chí 具cụ 足túc 也dã 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 若nhược 不bất 迴hồi 向hướng 施thí 福phước 有hữu 限hạn 。 唯duy 感cảm 富phú 樂lạc 。 迴hồi 向hướng 極cực 果quả 。 及cập 與dữ 眾chúng 生sanh 。 令linh 福phước 具cụ 足túc 福phước 智trí 乘thừa 戒giới 體thể 用dụng 事sự 理lý 一nhất 切thiết 無vô 闕khuyết 。 若nhược 爾nhĩ 於ư 等đẳng 六Lục 度Độ 皆giai 悉tất 具cụ 五ngũ 。 豈khởi 不bất 具cụ 足túc 。 何hà 須tu 別biệt 立lập 此thử 一nhất 門môn 耶da 。 答đáp 必tất 須tu 方phương 便tiện 方phương 乃nãi 具cụ 足túc 。 若nhược 爾nhĩ 迴hồi 向hướng 復phục 還hoàn 託thác 於ư 諸chư 行hành 。 諸chư 行hành 雖tuy 皆giai 不bất 云vân 迴hồi 向hướng 。 迴hồi 向hướng 又hựu 亦diệc 不bất 云vân 諸chư 行hành 存tồn 沒một 雖tuy 異dị 誠thành 無vô 別biệt 體thể 。 何hà 須tu 別biệt 立lập 。 答đáp 雖tuy 相tương/tướng 導đạo 引dẫn 所sở 治trị 各các 別biệt 得đắc 名danh 又hựu 殊thù 。 施thí 為vi 慳san 治trị 。 乃nãi 至chí 智trí 為vi 愚ngu 治trị 。 迴hồi 向hướng 自tự 為vi 自tự 利lợi 近cận 果quả 之chi 治trị 。 所sở 以dĩ 有hữu 願nguyện 無vô 行hành 令linh 修tu 六Lục 度Độ 則tắc 以dĩ 六Lục 度Độ 為vi 名danh 。 若nhược 有hữu 六Lục 度Độ 無vô 迴hồi 向hướng 者giả 令linh 修tu 迴hồi 向hướng 。 即tức 從tùng 迴hồi 向hướng 為vi 名danh 故cố 也dã 。 六lục 除trừ 難nạn/nan 。 暹# 云vân 。 成thành 論luận 明minh 。 菩Bồ 薩Tát 設thiết 四tứ 輪luân 摧tồi 八bát 難nạn 。 一nhất 生sanh 中trung 國quốc 輪luân 能năng 摧tồi 五ngũ 難nạn/nan 。 謂vị 三tam 塗đồ 北bắc 洲châu 。 及cập 長Trường 壽Thọ 天Thiên 。 二nhị 修tu 正chánh 願nguyện 輪luân 摧tồi 世thế 智trí 辨biện 聰thông 。 三tam 植thực 善thiện 因nhân 輪luân 摧tồi 生sanh 盲manh 生sanh 聾lung 。 四tứ 近cận 善thiện 人nhân 輪luân 摧tồi 佛Phật 前tiền 佛Phật 後hậu 。 至chí 善thiện 吉cát 等đẳng 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 彼bỉ 章chương 亦diệc 秖kỳ 對đối 於ư 二Nhị 乘Thừa 辨biện 界giới 外ngoại 難nạn/nan 。 亦diệc 不bất 更cánh 約ước 方phương 便tiện 果quả 報báo 。 若nhược 欲dục 略lược 明minh 則tắc 有hữu 餘dư 中trung 三tam 十thập 心tâm 人nhân 為vi 三tam 惡ác 道đạo 。 住trụ 無vô 我ngã 法pháp 名danh 為vi 北bắc 洲châu 。 地địa 前tiền 法pháp 愛ái 如như 長Trường 壽Thọ 天Thiên 。 未vị 有hữu 初Sơ 地Địa 十thập 種chủng 六lục 根căn 。 名danh 諸chư 根căn 不bất 具cụ 。 地địa 前tiền 智trí 淺thiển 如như 世thế 辨biện 聰thông 。 不bất 窮cùng 中trung 理lý 如như 佛Phật 前tiền 後hậu 。 若nhược 實thật 報báo 中trung 位vị 位vị 相tương 望vọng 節tiết 節tiết 作tác 之chi 。 此thử 並tịnh 障chướng 於ư 中trung 道Đạo 理lý 也dã 。 是thị 故cố 結kết 云vân 約ước 四tứ 土thổ/độ 簡giản 至chí 具cụ 辨biện 者giả 以dĩ 向hướng 來lai 意ý 一nhất 一nhất 思tư 之chi 。 此thử 非phi 容dung 易dị 不bất 可khả 濫lạm 述thuật 。 七thất 守thủ 戒giới 。 譏cơ 者giả 廣quảng 雅nhã 云vân 。 譏cơ 刺thứ 也dã 。 問vấn 也dã 。 說thuyết 文văn 誹phỉ 也dã 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 四tứ 句cú 者giả 準chuẩn 經kinh 正chánh 用dụng 四tứ 中trung 第đệ 二nhị 。 是thị 淨tịnh 土độ 因nhân 。 譏cơ 他tha 得đắc 宜nghi 第đệ 三tam 通thông 用dụng 。 初sơ 心tâm 菩Bồ 薩Tát 未vị 全toàn 自tự 守thủ 。 故cố 不bất 論luận 之chi 。 第đệ 四tứ 句cú 中trung 不bất 譏cơ 一nhất 半bán 。 理lý 亦diệc 可khả 通thông 。 由do 不bất 自tự 守thủ 。 故cố 亦diệc 不bất 應ưng 。 唯duy 於ư 初sơ 句cú 。 都đô 無vô 所sở 取thủ 。 次thứ 引dẫn 大đại 經kinh 證chứng 第đệ 三tam 句cú 。 故cố 初sơ 句cú 中trung 既ký 不bất 自tự 守thủ 譏cơ 。 何hà 益ích 耶da 。 其kỳ 身thân 不bất 正chánh 雖tuy 令linh 不bất 從tùng 。 故cố 第đệ 二nhị 句cú 不bất 令linh 而nhi 行hành 。 若nhược 見kiến 機cơ 者giả 定định 用dụng 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 句cú 也dã 。 第đệ 二nhị 自tự 行hành 第đệ 三tam 利lợi 他tha 即tức 是thị 淨tịnh 土độ 行hành 也dã 。 假giả 使sử 三tam 子tử 等đẳng 者giả 長trưởng 者giả 凡phàm 有hữu 四tứ 子tử 。 喻dụ 佛Phật 亦diệc 然nhiên 。 北bắc 遠viễn 云vân 。 一nhất 謗báng 法pháp 。 二nhị 四tứ 重trọng/trùng 。 三tam 五ngũ 逆nghịch 。 四tứ 十thập 惡ác 。 前tiền 三tam 名danh 由do 杖trượng 而nhi 死tử 。 以dĩ 不bất 可khả 枚mai 故cố 十thập 惡ác 猶do 可khả 懺sám 悔hối 。 有hữu 生sanh 善thiện 義nghĩa 故cố 要yếu 當đương 苦khổ 治trị 。 章chương 安an 疏sớ/sơ 中trung 更cánh 約ước 教giáo 釋thích 則tắc 前tiền 三tam 被bị 訶ha 名danh 由do 杖trượng 死tử 。 於ư 圓viên 起khởi 著trước 亦diệc 宜nghi 彈đàn 折chiết 。 故cố 如như 一nhất 子tử 要yếu 當đương 苦khổ 治trị 。 今kim 文văn 證chứng 戒giới 且thả 同đồng 遠viễn 釋thích 。 既ký 云vân 但đãn 見kiến 四tứ 機cơ 不bất 謬mậu 。 還hoàn 須tu 依y 憑bằng 章chương 安an 所sở 解giải 。 羅la 什thập 注chú 云vân 。 上thượng 說thuyết 戒giới 度độ 今kim 復phục 言ngôn 戒giới 者giả 義nghĩa 不bất 在tại 戒giới 也dã 。 欲dục 因nhân 戒giới 以dĩ 明minh 不bất 譏cơ 。 彼bỉ 闕khuyết 不bất 譏cơ 彼bỉ 闕khuyết 。 故cố 莫mạc 知tri 其kỳ 闕khuyết 。 莫mạc 知tri 闕khuyết 則tắc 無vô 。 犯phạm 禁cấm 之chi 名danh 。 以dĩ 此thử 為vi 行hành 。 故cố 獲hoạch 此thử 為vi 果quả 則tắc 眾chúng 惡ác 都đô 息tức 。 故cố 以dĩ 十Thập 善Thiện 次thứ 也dã 。 總tổng 前tiền 凡phàm 三tam 釋thích 各các 有hữu 其kỳ 致trí 。 學học 者giả 去khứ 取thủ 之chi 。 八bát 十Thập 善Thiện 二nhị 。 初sơ 總tổng 示thị 。 一nhất 止chỉ 二nhị 行hành 者giả 止chỉ 則tắc 但đãn 止chỉ 前tiền 惡ác 不bất 惱não 於ư 他tha 。 行hành 則tắc 勝thắng 德đức 利lợi 安an 。 一nhất 切thiết 通thông 稱xưng 善thiện 者giả 善thiện 以dĩ 順thuận 理lý 為vi 義nghĩa 息tức 倒đảo 歸quy 真chân 。 故cố 云vân 順thuận 理lý 。 此thử 是thị 止chỉ 十Thập 善Thiện 者giả 正chánh 示thị 經kinh 文văn 也dã 。 謂vị 不bất 殺sát 至chí 不bất 邪tà 見kiến 並tịnh 是thị 止chỉ 前tiền 惡ác 事sự 。 若nhược 放phóng 生sanh 布bố 施thí 禮lễ 敬kính 實thật 語ngữ 和hòa 合hợp 語ngữ 軟nhuyễn 語ngữ 饒nhiêu 益ích 語ngữ 不bất 淨tịnh 觀quán 慈từ 忍nhẫn 智trí 慧tuệ 名danh 為vi 善thiện 行hành 。 次thứ 第đệ 對đối 不bất 殺sát 盜đạo 婬dâm 。 妄vọng 兩lưỡng 惡ác 綺ỷ 貪tham 瞋sân 癡si 明minh 之chi 。 後hậu 四tứ 約ước 四tứ 教giáo 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 止chỉ 惡ác 義nghĩa 通thông 從tùng 行hạnh 願nguyện 別biệt 。 問vấn 此thử 十Thập 善Thiện 與dữ 前tiền 尸thi 羅la 同đồng 異dị 云vân 何hà 。 同đồng 何hà 假giả 列liệt 別biệt 相tướng 如như 何hà 。 答đáp 尸thi 羅la 相tương 通thông 對đối 一nhất 人nhân 說thuyết 。 今kim 離ly 為vi 十thập 以dĩ 對đối 多đa 人nhân 。 暹# 云vân 。 前tiền 文văn 持trì 戒giới 中trung 明minh 十Thập 善Thiện 。 是thị 約ước 十Thập 善Thiện 上thượng 更cánh 加gia 持trì 戒giới 。 此thử 單đơn 修tu 十Thập 善Thiện 不bất 受thọ 律luật 儀nghi 。 二nhị 命mạng 不bất 下hạ 別biệt 解giải 。 二nhị 竪thụ 窮cùng 心tâm 源nguyên 。 修tu 因nhân 二nhị 。 初sơ 敘tự 意ý 分phần/phân 章chương 。 十thập 三tam 番phiên 相tương/tướng 資tư 成thành 淨tịnh 土độ 因nhân 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 初sơ 資tư 第đệ 二nhị 。 乃nãi 至chí 十thập 二nhị 。 資tư 於ư 十thập 三tam 。 細tế 尋tầm 具cụ 如như 下hạ 解giải 釋thích 中trung 。 上thượng 從tùng 直trực 心tâm 等đẳng 者giả 上thượng 釋thích 諸chư 行hành 。 諸chư 行hành 相tương 望vọng 故cố 名danh 為vi 橫hoạnh/hoành 。 一nhất 一nhất 皆giai 從tùng 世thế 間gian 至chí 圓viên 。 其kỳ 義nghĩa 雖tuy 竪thụ 但đãn 經kinh 一nhất 往vãng 直trực 列liệt 而nhi 已dĩ 。 終chung 成thành 橫hoành 行hành 。 況huống 雖tuy 竪thụ 釋thích 但đãn 約ước 教giáo 判phán 淺thiển 深thâm 不bất 同đồng 。 是thị 故cố 窮cùng 源nguyên 研nghiên 於ư 心tâm 念niệm 。 令linh 從tùng 淺thiển 行hành 直trực 見kiến 深thâm 理lý 方phương 乃nãi 名danh 竪thụ 。 二nhị 一nhất 約ước 下hạ 隨tùy 章chương 釋thích 義nghĩa 三tam 。 初sơ 約ước 教giáo 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 令linh 出xuất 圓viên 教giáo 窮cùng 源nguyên 易dị 顯hiển 故cố 須tu 約ước 三tam 教giáo 釋thích 成thành 竪thụ 行hành 。 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 簡giản 示thị 。 聲Thanh 聞Văn 經kinh 中trung 無vô 十thập 方phương 佛Phật 者giả 然nhiên 小Tiểu 乘Thừa 宗tông 計kế 不bất 同đồng 。 亦diệc 有hữu 說thuyết 有hữu 者giả 。 如như 曇đàm 無vô 德đức 戒giới 本bổn 云vân 稽khể 首thủ 禮lễ 諸chư 佛Phật 。 又hựu 小Tiểu 乘Thừa 定định 於ư 光quang 中trung 。 見kiến 十thập 方phương 佛Phật 。 此thử 皆giai 言ngôn 有hữu 也dã 。 薩tát 婆bà 多đa 戒giới 本bổn 云vân 。 稽khể 首thủ 釋Thích 師Sư 子Tử 則tắc 不bất 言ngôn 諸chư 佛Phật 。 是thị 無vô 十thập 方phương 。 然nhiên 多đa 分phần 說thuyết 無vô 。 故cố 今kim 云vân 無vô 也dã 。 古cổ 人nhân 謂vị 。 四tứ 分phần 分phần 通thông 大Đại 乘Thừa 者giả 見kiến 彼bỉ 說thuyết 十thập 方phương 佛Phật 。 故cố 而nhi 不bất 知tri 小Tiểu 乘Thừa 宗tông 計kế 各các 別biệt 。 成thành 身thân 子tử 疑nghi 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 三tam 藏tạng 教giáo 中trung 無vô 淨tịnh 土độ 教giáo 。 但đãn 以dĩ 煩phiền 惱não 潤nhuận 業nghiệp 而nhi 生sanh 。 故cố 於ư 穢uế 土thổ/độ 成thành 佛Phật 。 無vô 爽sảng 怱thông 聞văn 衍diễn 門môn 說thuyết 有hữu 淨tịnh 土độ 。 故cố 使sử 身thân 子tử 由do 是thị 致trí 疑nghi 。 又hựu 依y 衍diễn 門môn 方phương 有hữu 變biến 地địa 。 故cố 用dụng 按án 地địa 以dĩ 斥xích 身thân 子tử 。 豈khởi 成thành 助trợ 於ư 身thân 子tử 之chi 疑nghi 。 若nhược 三tam 藏tạng 中trung 立lập 淨tịnh 土độ 教giáo 與dữ 昔tích 教giáo 反phản 。 佛Phật 無vô 可khả 以dĩ 釋thích 身thân 子tử 疑nghi 。 無vô 行hành 無vô 人nhân 者giả 有hữu 六Lục 度Độ 行hành 無vô 淨tịnh 土độ 教giáo 。 教giáo 無vô 行hành 缺khuyết 終chung 無vô 成thành 佛Phật 。 無vô 淨tịnh 土độ 因nhân 無vô 行hành 之chi 佛Phật 有hữu 教giáo 無vô 人nhân 。 六Lục 度Độ 之chi 行hành 有hữu 因nhân 無vô 果quả 。 行hành 既ký 無vô 果quả 反phản 成thành 無vô 行hành 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 前tiền 釋thích 直trực 心tâm 等đẳng 文văn 而nhi 皆giai 具cụ 五ngũ 。 世thế 直trực 尚thượng 成thành 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 行hạnh 。 三tam 藏tạng 何hà 失thất 云vân 無vô 行hành 耶da 。 答đáp 從tùng 本bổn 則tắc 有hữu 。 據cứ 迹tích 說thuyết 無vô 。 有hữu 教giáo 無vô 人nhân 良lương 可khả 信tín 矣hĩ 。 須tu 汎# 論luận 者giả 通thông 別biệt 二nhị 教giáo 猶do 非phi 正chánh 意ý 。 秖kỳ 可khả 汎# 論luận 以dĩ 為vi 較giảo 量lượng 。 二nhị 今kim 為vi 下hạ 正chánh 釋thích 三tam 。 初sơ 通thông 荊kinh 溪khê 云vân 。 約ước 通thông 教giáo 釋thích 。 初sơ 以dĩ 直trực 心tâm 對đối 於ư 見kiến 地địa 而nhi 云vân 登đăng 地địa 見kiến 理lý 者giả 何hà 耶da 。 答đáp 於ư 通thông 教giáo 中trung 上thượng 根căn 菩Bồ 薩Tát 。 初Sơ 地Địa 見kiến 真chân 。 義nghĩa 當đương 三tam 人nhân 共cộng 位vị 見kiến 真chân 。 入nhập 第đệ 三tam 地địa 為vi 深thâm 心tâm 者giả 此thử 十thập 三tam 句cú 中trung 云vân 深thâm 心tâm 者giả 非phi 前tiền 三tam 心tâm 之chi 深thâm 心tâm 也dã 。 故cố 前tiền 深thâm 心tâm 但đãn 是thị 初sơ 發phát 之chi 深thâm 心tâm 也dã 。 望vọng 聲Thanh 聞Văn 人nhân 得đắc 名danh 深thâm 耳nhĩ 。 第đệ 四tứ 去khứ 云vân 事sự 理lý 俱câu 行hành 。 乃nãi 至chí 智trí 慧tuệ 。 以dĩ 對đối 十Thập 地Địa 皆giai 從tùng 成thành 就tựu 別biệt 別biệt 言ngôn 之chi 。 通thông 教giáo 初sơ 心tâm 既ký 事sự 理lý 俱câu 行hành 。 亦diệc 應ưng 合hợp 有hữu 教giáo 化hóa 調điều 伏phục 。 乃nãi 至chí 起khởi 根căn 得đắc 名danh 處xứ 別biệt 。 故cố 別biệt 對đối 之chi 以dĩ 成thành 竪thụ 義nghĩa 。 通thông 教giáo 尚thượng 爾nhĩ 。 況huống 復phục 圓viên 耶da 。 言ngôn 善thiện 慧tuệ 者giả 借tá 別biệt 名danh 通thông 。 故cố 所sở 列liệt 地địa 不bất 標tiêu 地địa 稱xưng 。 但đãn 云vân 初Sơ 地Địa 乃nãi 至chí 十Thập 地Địa 。 唯duy 此thử 第đệ 九cửu 暫tạm 借tá 別biệt 名danh 。 至chí 第đệ 十Thập 地Địa 。 攝nhiếp 後hậu 三tam 句cú 併tinh 結kết 成thành 地địa 。 借tá 此thử 十Thập 地Địa 者giả 正chánh 借tá 別biệt 也dã 。 經kinh 文văn 但đãn 云vân 從tùng 初sơ 至chí 後hậu 。 雖tuy 無vô 地địa 名danh 既ký 云vân 登đăng 地địa 已dĩ 見kiến 真chân 理lý 。 豈khởi 可khả 必tất 用dụng 乾can/kiền/càn 慧tuệ 等đẳng 名danh 。 通thông 教giáo 初Sơ 地Địa 未vị 名danh 直trực 。 故cố 故cố 可khả 借tá 別biệt 以dĩ 名danh 於ư 通thông 。 初Sơ 地Địa 斷đoạn 見kiến 仍nhưng 成thành 通thông 義nghĩa 。 又hựu 復phục 通thông 教giáo 地địa 前tiền 無vô 賢hiền 。 故cố 第đệ 十Thập 地Địa 含hàm 於ư 三tam 句cú 。 初sơ 之chi 兩lưỡng 地địa 俱câu 名danh 為vi 直trực 。 故cố 使sử 第đệ 十thập 含hàm 於ư 三tam 句cú 。 問vấn 通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 有hữu 淨tịnh 土độ 行hành 者giả 菩Bồ 薩Tát 知tri 有hữu 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 二Nhị 乘Thừa 云vân 何hà 。 答đáp 雖tuy 同đồng 一nhất 教giáo 大đại 小tiểu 義nghĩa 別biệt 。 二Nhị 乘Thừa 道Đạo 理lý 不bất 合hợp 知tri 之chi 。 雖tuy 與dữ 二Nhị 乘Thừa 同đồng 坐tọa 解giải 脫thoát 自tự 鄙bỉ 不bất 發phát 。 永vĩnh 不bất 求cầu 故cố 又hựu 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 知tri 佛Phật 猶do 永vĩnh 滅diệt 。 永vĩnh 滅diệt 乃nãi 與dữ 取thủ 土thổ/độ 義nghĩa 乖quai 。 故cố 知tri 。 此thử 佛Phật 無vô 人nhân 有hữu 教giáo 。 教giáo 既ký 權quyền 施thí 不bất 稱xưng 因nhân 行hành 。 故cố 於ư 權quyền 教giáo 不bất 須tu 苦khổ 窮cùng 。 二nhị 別biệt 教giáo 二nhị 。 初sơ 對đối 十Thập 地Địa 位vị 。 二nhị 對đối 十thập 四tứ 般Bát 若Nhã 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 初sơ 釋thích 已dĩ 將tương 諸chư 句cú 對đối 地địa 。 次thứ 復phục 更cánh 約ước 十thập 四tứ 般Bát 若Nhã 者giả 對đối 開khai 合hợp 邊biên 。 其kỳ 名danh 便tiện 故cố 以dĩ 理lý 合hợp 。 故cố 名danh 通thông 初sơ 後hậu 。 故cố 合hợp 地địa 前tiền 者giả 合hợp 三tam 十thập 心tâm 為vi 三tam 。 後hậu 取thủ 等đẳng 覺giác 成thành 四tứ 。 開khai 十Thập 地Địa 為vi 十thập 。 故cố 有hữu 十thập 四tứ 。 疏sớ/sơ 本bổn 作tác 含hàm 地địa 前tiền 者giả 字tự 誤ngộ 耳nhĩ 。 若nhược 依y 十thập 四tứ 般Bát 若Nhã 。 然nhiên 欲dục 解giải 釋thích 出xuất 其kỳ 理lý 者giả 即tức 如như 向hướng 來lai 消tiêu 文văn 者giả 。 是thị 故cố 一nhất 家gia 釋thích 義nghĩa 以dĩ 義nghĩa 消tiêu 文văn 。 必tất 不bất 以dĩ 名danh 而nhi 局cục 於ư 義nghĩa 。 故cố 云vân 無vô 往vãng 不bất 通thông 。 故cố 知tri 。 以dĩ 名danh 拘câu 義nghĩa 無vô 處xứ 不bất 壅ủng 。 三tam 圓viên 二nhị 。 初sơ 斥xích 別biệt 。 二nhị 今kim 以dĩ 下hạ 顯hiển 圓viên 二nhị 。 初sơ 約ước 初sơ 住trụ 二nhị 。 初sơ 正chánh 示thị 諸chư 句cú 。 寂tịch 照chiếu 之chi 智trí 者giả 從tùng 初Sơ 地Địa 至chí 等đẳng 覺giác 。 但đãn 名danh 照chiếu 寂tịch 。 妙diệu 覺giác 一nhất 位vị 方phương 名danh 寂tịch 照chiếu 。 故cố 瓔anh 珞lạc 經Kinh 云vân 。 等đẳng 覺giác 照chiếu 寂tịch 妙diệu 覺giác 寂tịch 照chiếu 。 今kim 約ước 圓viên 義nghĩa 初sơ 後hậu 相tương/tướng 在tại 。 於ư 阿a 字tự 門môn 具cụ 一nhất 切thiết 義nghĩa 故cố 知tri 。 初sơ 住trụ 分phần/phân 有hữu 寂tịch 照chiếu 分phần/phân 入nhập 寂tịch 光quang 者giả 若nhược 約ước 前tiền 文văn 則tắc 以dĩ 寂tịch 忍nhẫn 三tam 品phẩm 配phối 三tam 寂tịch 光quang 。 今kim 此thử 乃nãi 以dĩ 初sơ 住trụ 理lý 顯hiển 名danh 下hạ 寂tịch 光quang 。 二nhị 住trụ 已dĩ 上thượng 名danh 中trung 品phẩm 。 唯duy 佛Phật 名danh 上thượng 。 二nhị 當đương 知tri 下hạ 結kết 顯hiển 圓viên 融dung 。 四tứ 十thập 一nhất 字tự 者giả 大đại 品phẩm 四tứ 十thập 二nhị 字tự 以dĩ 喻dụ 圓viên 位vị 。 並tịnh 備bị 眾chúng 門môn 者giả 荊kinh 溪khê 云vân 。 於ư 十thập 二nhị 句cú 句cú 句cú 遍biến 攝nhiếp 前tiền 十thập 七thất 句cú 及cập 以dĩ 十thập 萬vạn 。 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 。 故cố 句cú 句cú 下hạ 隨tùy 其kỳ 之chi 言ngôn 。 義nghĩa 通thông 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 發phát 心tâm 正chánh 行hạnh 。 等đẳng 者giả 圓viên 人nhân 初sơ 心tâm 既ký 在tại 初sơ 住trụ 始thỉ 得đắc 無vô 生sanh 。 既ký 斷đoạn 無vô 明minh 理lý 合hợp 唯duy 在tại 果quả 報báo 土thổ/độ 中trung 。 傍bàng 為vi 取thủ 機cơ 化hóa 下hạ 二nhị 土thổ/độ 。 即tức 是thị 方phương 便tiện 。 及cập 以dĩ 同đồng 居cư 何hà 妨phương 。 亦diệc 得đắc 化hóa 分phần/phân 寂tịch 光quang 。 下hạ 二nhị 非phi 正chánh 。 故cố 名danh 為vi 傍bàng 。 二nhị 初sơ 住trụ 下hạ 例lệ 後hậu 位vị 。

維Duy 摩Ma 經Kinh 略Lược 疏Sớ/sơ 垂Thùy 裕# 記Ký 卷quyển 第đệ 三tam

Print Friendly, PDF & Email