瑜Du 伽Già 師Sư 地Địa 論Luận
Quyển 73
彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 說Thuyết 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

瑜Du 伽Già 師Sư 地Địa 論Luận 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 三tam

彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 說thuyết

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 攝nhiếp 決quyết 擇trạch 分phần/phân 中trung 菩Bồ 薩Tát 地địa 之chi 二nhị 。

復phục 次thứ 嗢ốt 拕tha 南nam 曰viết 。

思tư 擇trạch 自tự 性tánh 取thủ 。 薩tát 迦ca 有hữu 世thế 間gian 。

真chân 尋tầm 思tư 實thật 智trí 。 密mật 意ý 與dữ 次thứ 第đệ 。

問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 幾kỷ 諦đế 所sở 攝nhiếp 。 答đáp 相tương/tướng 四tứ 安an 立lập 諦đế 攝nhiếp 。 名danh 一nhất 苦Khổ 諦Đế 攝nhiếp 。 分phân 別biệt 三tam 諦đế 攝nhiếp 。 除trừ 滅Diệt 諦Đế 。 真Chân 如Như 四tứ 非phi 安an 立lập 諦đế 攝nhiếp 。 正chánh 智trí 緣duyên 安an 立lập 非phi 安an 立lập 諦đế 境cảnh 道Đạo 諦Đế 攝nhiếp 。 問vấn 諸chư 相tướng 是thị 名danh 耶da 。 設thiết 名danh 是thị 相tương/tướng 耶da 。 答đáp 諸chư 名danh 皆giai 是thị 相tương/tướng 。 有hữu 相tương/tướng 而nhi 非phi 名danh 。 謂vị 除trừ 名danh 相tướng 餘dư 四tứ 相tương/tướng 。 餘dư 隨tùy 所sở 應ưng 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 諸chư 相tướng 皆giai 相tương/tướng 相tương/tướng 耶da 。 設thiết 相tương/tướng 相tương/tướng 皆giai 相tương/tướng 耶da 。 答đáp 諸chư 相tướng 相tương/tướng 皆giai 是thị 相tương/tướng 。 有hữu 相tương/tướng 非phi 相tướng 相tương/tướng 。 謂vị 名danh 等đẳng 四tứ 相tương/tướng 。 問vấn 若nhược 分phân 別biệt 相tương/tướng 相tương/tướng 一nhất 切thiết 名danh 相tướng 相tương/tướng 合hợp 相tương 依y 而nhi 分phân 別biệt 耶da 。 設thiết 分phân 別biệt 名danh 相tướng 。 一nhất 切thiết 相tương/tướng 相tương/tướng 相tương/tướng 合hợp 相tương 依y 而nhi 分phân 別biệt 耶da 。 答đáp 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 有hữu 分phân 別biệt 相tướng 。 相tương/tướng 非phi 名danh 相tướng 相tương/tướng 合hợp 相tương 依y 。 而nhi 起khởi 分phân 別biệt 。 謂vị 分phân 別biệt 不bất 了liễu 其kỳ 名danh 所sở 有hữu 相tương/tướng 相tương/tướng 。 又hựu 於ư 諸chư 相tướng 已dĩ 拔bạt 名danh 隨tùy 眠miên 。 有hữu 分phân 別biệt 名danh 相tướng 非phi 相tướng 相tương/tướng 相tương/tướng 合hợp 相tương 依y 。 而nhi 起khởi 分phân 別biệt 。 謂vị 分phân 別biệt 不bất 了liễu 其kỳ 事sự 所sở 有hữu 名danh 相tướng 。 與dữ 上thượng 相tương 違vi 是thị 俱câu 句cú 。 除trừ 上thượng 爾nhĩ 所sở 相tương/tướng 。 是thị 俱câu 非phi 句cú 。 問vấn 若nhược 思tư 惟duy 真Chân 如Như 即tức 觀quán 真Chân 如Như 耶da 。 設thiết 觀quán 真Chân 如Như 即tức 思tư 惟duy 真Chân 如Như 耶da 。 答đáp 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 有hữu 思tư 惟duy 真Chân 如Như 非phi 觀quán 真Chân 如Như 。 謂vị 以dĩ 分phân 別biệt 所sở 攝nhiếp 如như 理lý 作tác 意ý 。 思tư 惟duy 真Chân 如Như 。 但đãn 見kiến 真Chân 如Như 相tương/tướng 不bất 見kiến 實thật 真Chân 如Như 。 乃nãi 至chí 未vị 至chí 正chánh 通thông 達đạt 位vị 。 及cập 通thông 達đạt 後hậu 作tác 意ý 思tư 惟duy 。 安an 立lập 真Chân 如Như 。 有hữu 觀quán 真Chân 如Như 非phi 思tư 惟duy 真Chân 如Như 。 謂vị 通thông 達đạt 真Chân 如Như 時thời 。 由do 勝thắng 義nghĩa 故cố 非phi 思tư 惟duy 其kỳ 相tương/tướng 。 有hữu 思tư 惟duy 真Chân 如Như 亦diệc 觀quán 真Chân 如Như 。 謂vị 通thông 達đạt 後hậu 相tương 續tục 思tư 惟duy 非phi 。 安an 立lập 真Chân 如Như 。 有hữu 不bất 思tư 惟duy 真Chân 如Như 亦diệc 非phi 觀quán 真Chân 如Như 。 謂vị 離ly 如như 理lý 所sở 引dẫn 作tác 意ý 思tư 惟duy 諸chư 相tướng 。

問vấn 若nhược 思tư 惟duy 相tương/tướng 即tức 觀quán 其kỳ 相tương/tướng 耶da 。 設thiết 觀quán 其kỳ 相tương/tướng 即tức 思tư 惟duy 相tương/tướng 耶da 。 答đáp 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 有hữu 思tư 惟duy 相tương/tướng 不bất 觀quán 其kỳ 相tương/tướng 。 謂vị 前tiền 第đệ 二nhị 句cú 。 有hữu 觀quán 其kỳ 相tương/tướng 不bất 思tư 惟duy 相tương/tướng 。 謂vị 前tiền 初sơ 句cú 。 有hữu 思tư 惟duy 相tương/tướng 亦diệc 觀quán 其kỳ 相tương/tướng 。 謂vị 前tiền 第đệ 四tứ 句cú 。 有hữu 非phi 思tư 惟duy 相tương/tướng 亦diệc 非phi 觀quán 其kỳ 相tương/tướng 。 謂vị 前tiền 第đệ 三tam 句cú 。

問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 為vi 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 為vi 不bất 如như 是thị 耶da 。 答đáp 如như 是thị 。 問vấn 彼bỉ 一nhất 切thiết 法pháp 。 當đương 言ngôn 以dĩ 何hà 而nhi 為vi 自tự 性tánh 。 答đáp 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 。 問vấn 云vân 何hà 應ưng 觀quán 。 彼bỉ 諸chư 法pháp 相tướng 。 答đáp 如như 幻huyễn 事sự 相tướng 。 非phi 全toàn 無vô 有hữu 。 譬thí 如như 幻huyễn 事sự 有hữu 幻huyễn 事sự 性tánh 無vô 象tượng 馬mã 車xa 步bộ 。 末mạt 尼ni 真chân 珠châu 。 金kim 銀ngân 等đẳng 性tánh 。 如như 是thị 諸chư 法pháp 。 體thể 性tánh 唯duy 有hữu 名danh 相tướng 可khả 得đắc 。 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 差sai 別biệt 施thi 設thiết 顯hiển 現hiện 可khả 得đắc 相tương/tướng 。 由do 相tương/tướng 名danh 相tướng 之chi 自tự 性tánh 。 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 如như 相tương/tướng 如như 是thị 名danh 名danh 自tự 性tánh 。 分phân 別biệt 分phân 別biệt 自tự 性tánh 。 真Chân 如Như 真Chân 如Như 自tự 性tánh 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 正chánh 智trí 由do 正chánh 智trí 名danh 。 正chánh 智trí 自tự 性tánh 。 實thật 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 於ư 一nhất 切thiết 種chủng 。 隨tùy 言ngôn 自tự 性tánh 不bất 成thành 就tựu 故cố 。 若nhược 謂vị 諸chư 相tướng 自tự 性tánh 安an 立lập 即tức 稱xưng 其kỳ 量lượng 假giả 立lập 名danh 言ngôn 。 此thử 假giả 名danh 言ngôn 依y 相tương/tướng 而nhi 立lập 。 是thị 則tắc 於ư 相tương/tướng 假giả 立lập 名danh 。 前tiền 應ưng 有hữu 彼bỉ 覺giác 。 如như 已dĩ 立lập 名danh 。 又hựu 於ư 一nhất 相tương/tướng 所sở 立lập 名danh 言ngôn 有hữu 眾chúng 多đa 故cố 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 應ưng 有hữu 眾chúng 多đa 差sai 別biệt 體thể 性tánh 。 是thị 故cố 名danh 言ngôn 依y 相tương/tướng 而nhi 立lập 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 若nhược 謂vị 諸chư 相tướng 如như 名danh 安an 立lập 。 由do 名danh 勢thế 力lực 相tương/tướng 自tự 性tánh 起khởi 。 是thị 則tắc 彼bỉ 相tương/tướng 假giả 立lập 名danh 前tiền 應ưng 無vô 自tự 性tánh 。 彼bỉ 既ký 無vô 有hữu 。 假giả 立lập 名danh 言ngôn 亦diệc 應ưng 無vô 有hữu 。 是thị 故cố 二nhị 種chủng 俱câu 成thành 無vô 過quá 。 又hựu 假giả 名danh 言ngôn 有hữu 眾chúng 多đa 故cố 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 應ưng 有hữu 眾chúng 多đa 差sai 別biệt 體thể 性tánh 。 又hựu 依y 他tha 過quá 。 由do 彼bỉ 諸chư 相tướng 但đãn 依y 於ư 他tha 。 假giả 建kiến 立lập 故cố 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 。 假giả 立lập 名danh 言ngôn 如như 其kỳ 自tự 性tánh 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 猶do 如như 所sở 起khởi 種chủng 種chủng 幻huyễn 類loại 。 譬thí 如như 幻huyễn 者giả 造tạo 作tác 種chủng 種chủng 。 幻huyễn 士sĩ 夫phu 類loại 。 謂vị 男nam 女nữ 象tượng 馬mã 熊hùng 羆bi 等đẳng 類loại 。 非phi 彼bỉ 諸chư 類loại 如như 其kỳ 相tướng 貌mạo 實thật 有hữu 體thể 性tánh 。 如như 是thị 諸chư 相tướng 非phi 稱xưng 名danh 言ngôn 有hữu 實thật 體thể 性tánh 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 謂vị 離ly 彼bỉ 相tương 及cập 名danh 言ngôn 二nhị 種chủng 和hòa 合hợp 有hữu 自tự 性tánh 生sanh 。 彼bỉ 於ư 諸chư 相tướng 或hoặc 於ư 名danh 言ngôn 或hoặc 二nhị 中trung 間gian 。 應ưng 現hiện 可khả 得đắc 。 然nhiên 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 此thử 計kế 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 隨tùy 言ngôn 自tự 性tánh 於ư 一nhất 切thiết 種chủng 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 若nhược 謂vị 名danh 言ngôn 能năng 顯hiển 自tự 性tánh 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 若nhược 取thủ 不bất 取thủ 假giả 立lập 名danh 言ngôn 俱câu 有hữu 過quá 故cố 。 若nhược 取thủ 相tương/tướng 已dĩ 假giả 立lập 名danh 言ngôn 便tiện 不bất 成thành 顯hiển 。 若nhược 不bất 取thủ 相tương/tướng 假giả 立lập 名danh 言ngôn 。 無vô 事sự 名danh 言ngôn 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 又hựu 如như 前tiền 說thuyết 所sở 立lập 名danh 言ngôn 有hữu 眾chúng 多đa 故cố 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 則tắc 有hữu 眾chúng 多đa 差sai 別biệt 體thể 性tánh 成thành 大đại 過quá 失thất 又hựu 照chiếu 了liễu 喻dụ 不bất 相tương 似tự 故cố 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 不bất 相tương 似tự 者giả 。 照chiếu 了liễu 因nhân 緣duyên 於ư 一nhất 切thiết 事sự 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 種chủng 種chủng 亦diệc 爾nhĩ 。 能năng 取thủ 因nhân 緣duyên 名danh 言ngôn 不bất 爾nhĩ 。

問vấn 不bất 可khả 言ngôn 中trung 不bất 可khả 言ngôn 言ngôn 既ký 現hiện 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 法pháp 性tánh 。 不bất 可khả 言ngôn 說thuyết 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 又hựu 造tạo 幻huyễn 者giả 所sở 造tạo 種chủng 種chủng 幻huyễn 化hóa 形hình 類loại 。 雖tuy 彼bỉ 形hình 類loại 非phi 如như 其kỳ 性tánh 。 然nhiên 有hữu 種chủng 種chủng 能năng 造tạo 幻huyễn 事sự 如như 其kỳ 自tự 性tánh 。 是thị 故cố 譬thí 喻dụ 。 亦diệc 不bất 相tương 似tự 。 答đáp 正chánh 立lập 宗tông 時thời 不bất 可khả 言ngôn 言ngôn 亦diệc 已dĩ 遮già 遣khiển 。 為vi 令linh 覺giác 知tri 。 如như 是thị 義nghĩa 故cố 。 方phương 便tiện 施thi 設thiết 譬thí 喻dụ 等đẳng 故cố 。 非phi 不bất 相tương 似tự 。 雖tuy 假giả 名danh 言ngôn 非phi 如như 彼bỉ 性tánh 。 不bất 可khả 言ngôn 義nghĩa 非phi 不bất 是thị 有hữu 。 問vấn 若nhược 諸chư 相tướng 事sự 假giả 立lập 名danh 言ngôn 則tắc 便tiện 得đắc 有hữu 。 若nhược 不bất 假giả 立lập 則tắc 不bất 得đắc 有hữu 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 喻dụ 可khả 相tương 似tự 。 不bất 可khả 言ngôn 計kế 亦diệc 應ưng 道Đạo 理lý 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 不bất 可khả 言ngôn 計kế 則tắc 為vi 唐đường 捐quyên 。 答đáp 如như 是thị 由do 先tiên 所sở 起khởi 八bát 分phân 別biệt 故cố 。 於ư 現hiện 在tại 世thế 。 三tam 種chủng 事sự 生sanh 。 如như 本bổn 地địa 分phần/phân 已dĩ 說thuyết 其kỳ 相tương/tướng 。 即tức 此thử 所sở 生sanh 三tam 種chủng 事sự 故cố 。 復phục 起khởi 分phân 別biệt 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 諸chư 雜tạp 染nhiễm 法pháp 。 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 無vô 有hữu 斷đoạn 絕tuyệt 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 其kỳ 喻dụ 相tương 似tự 。 分phân 別biệt 假giả 立lập 若nhược 斷đoạn 滅diệt 時thời 。 諸chư 雜tạp 染nhiễm 法pháp 。 皆giai 可khả 隨tùy 滅diệt 證chứng 得đắc 聖thánh 智trí 。 此thử 是thị 量lượng 故cố 。 不bất 可khả 言ngôn 計kế 。 亦diệc 不bất 唐đường 捐quyên 。

問vấn 若nhược 於ư 爾nhĩ 時thời 。 分phân 別biệt 假giả 立lập 皆giai 悉tất 斷đoạn 滅diệt 。 即tức 於ư 爾nhĩ 時thời 。 相tương/tướng 事sự 隨tùy 遣khiển 。 若nhược 爾nhĩ 隨tùy 一nhất 獲hoạch 得đắc 聖thánh 智trí 。 一nhất 切thiết 相tương/tướng 。 名danh 。 分phân 別biệt 。 所sở 攝nhiếp 情tình 無vô 情tình 數số 。 內nội 外ngoại 事sự 物vật 皆giai 應ưng 永vĩnh 滅diệt 。 譬thí 如như 幻huyễn 者giả 。 所sở 作tác 幻huyễn 事sự 。 答đáp 相tương/tướng 等đẳng 諸chư 物vật 或hoặc 由do 不bất 共cộng 分phân 別biệt 為vi 因nhân 。 或hoặc 復phục 由do 共cộng 分phân 別biệt 為vi 因nhân 。 若nhược 由do 不bất 共cộng 分phân 別biệt 所sở 起khởi 。 無vô 分phân 別biệt 者giả 。 彼bỉ 亦diệc 隨tùy 滅diệt 。 若nhược 共cộng 分phân 別biệt 之chi 所sở 起khởi 者giả 。 分phân 別biệt 雖tuy 無vô 由do 他tha 分phân 別biệt 所sở 任nhậm 持trì 故cố 。 而nhi 不bất 永vĩnh 滅diệt 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 他tha 之chi 分phần 別biệt 應ưng 無vô 其kỳ 果quả 。 彼bỉ 雖tuy 不bất 滅diệt 得đắc 清thanh 淨tịnh 者giả 。 於ư 彼bỉ 事sự 中trung 正chánh 見kiến 清thanh 淨tịnh 。 譬thí 如như 眾chúng 多đa 。 修tu 觀quán 行hành 者giả 。 於ư 一nhất 事sự 中trung 。 由do 定định 心tâm 智trí 種chủng 種chủng 勝thắng 解giải 。 異dị 見kiến 可khả 得đắc 。 彼bỉ 亦diệc 如như 是thị 。

問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 幾kỷ 是thị 所sở 取thủ 。 幾kỷ 是thị 能năng 取thủ 。 答đáp 三tam 是thị 所sở 取thủ 。 分phân 別biệt 正chánh 智trí 亦diệc 是thị 能năng 取thủ 。 亦diệc 是thị 所sở 取thủ 。

問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 當đương 知tri 幾kỷ 種chủng 取thủ 所sở 行hành 義nghĩa 。 答đáp 略lược 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 有hữu 言ngôn 有hữu 相tương/tướng 取thủ 所sở 行hành 義nghĩa 。 二nhị 無vô 言ngôn 有hữu 相tương/tướng 取thủ 所sở 行hành 義nghĩa 。 三tam 無vô 言ngôn 無vô 相tướng 取thủ 所sở 行hành 義nghĩa 。 此thử 中trung 最tối 初sơ 是thị 言ngôn 說thuyết 隨tùy 覺giác 者giả 取thủ 所sở 行hành 境cảnh 。 第đệ 二nhị 是thị 言ngôn 說thuyết 隨tùy 眠miên 者giả 取thủ 所sở 行hành 境cảnh 。 第đệ 三tam 是thị 於ư 言ngôn 說thuyết 離ly 隨tùy 眠miên 者giả 取thủ 所sở 行hành 境cảnh 。 又hựu 初sơ 二nhị 是thị 世thế 俗tục 諦đế 取thủ 。 最tối 後hậu 是thị 勝thắng 義nghĩa 諦đế 取thủ 。

復phục 有hữu 遠viễn 離ly 言ngôn 說thuyết 隨tùy 眠miên 後hậu 所sở 得đắc 取thủ 。 通thông 取thủ 一nhất 切thiết 二nhị 諦đế 所sở 攝nhiếp 取thủ 所sở 行hành 境cảnh 。 謂vị 世thế 出xuất 世thế 智trí 。 以dĩ 安an 立lập 諦đế 為vi 所sở 行hành 故cố 。 建kiến 立lập 彼bỉ 智trí 通thông 用dụng 二nhị 諦đế 為vi 所sở 行hành 境cảnh 。 此thử 二nhị 種chủng 取thủ 由do 二nhị 因nhân 緣duyên 應ưng 知tri 。 得đắc 成thành 世thế 出xuất 世thế 性tánh 。 謂vị 曾tằng 得đắc 未vị 曾tằng 得đắc 故cố 。 依y 言ngôn 說thuyết 不bất 依y 言ngôn 說thuyết 。 故cố 問vấn 有hữu 相tương/tướng 之chi 取thủ 世thế 間gian 共cộng 成thành 。 無vô 相tướng 之chi 取thủ 非phi 所sở 共cộng 成thành 。 何hà 因nhân 何hà 緣duyên 。 名danh 無vô 相tướng 取thủ 。 無vô 因nhân 無vô 緣duyên 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 答đáp 世thế 俗tục 名danh 言ngôn 熏huân 習tập 取thủ 果quả 。 是thị 有hữu 相tương/tướng 取thủ 。 世thế 所sở 共cộng 成thành 能năng 令linh 雜tạp 染nhiễm 。 勝thắng 義nghĩa 智trí 見kiến 熏huân 習tập 取thủ 果quả 是thị 無vô 相tướng 取thủ 。 非phi 所sở 共cộng 成thành 。 能năng 令linh 清thanh 淨tịnh 。 是thị 故cố 此thử 二nhị 。 有hữu 因nhân 有hữu 緣duyên 。 如như 眼nhãn 若nhược 有hữu 瞖ế 等đẳng 過quá 患hoạn 。 便tiện 有hữu 髮phát 毛mao 輪luân 等đẳng 瞖ế 相tương/tướng 現hiện 前tiền 可khả 得đắc 。 若nhược 無vô 彼bỉ 患hoạn 便tiện 不bất 可khả 得đắc 。 但đãn 有hữu 自tự 性tánh 無vô 顛điên 倒đảo 取thủ 。 問vấn 於ư 無vô 相tướng 界giới 若nhược 取thủ 其kỳ 相tương/tướng 非phi 無vô 相tướng 取thủ 。 若nhược 無vô 所sở 取thủ 亦diệc 不bất 得đắc 成thành 。 無vô 相tướng 之chi 取thủ 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 。 名danh 無vô 相tướng 取thủ 。 答đáp 言ngôn 說thuyết 隨tùy 眠miên 已dĩ 遠viễn 離ly 故cố 。 此thử 取thủ 雖tuy 復phục 取thủ 無vô 相tướng 界giới 。 不bất 取thủ 相tướng 故cố 。 成thành 無vô 相tướng 取thủ 。 問vấn 若nhược 無vô 搆câu 獲hoạch 云vân 何hà 成thành 取thủ 。 答đáp 雖tuy 不bất 搆câu 獲hoạch 諸chư 相tướng 差sai 別biệt 。 有hữu 所sở 增tăng 益ích 。 然nhiên 取thủ 無vô 相tướng 故cố 。 得đắc 成thành 取thủ 。 問vấn 若nhược 無vô 搆câu 獲hoạch 無vô 所sở 增tăng 益ích 。 此thử 取thủ 相tướng 狀trạng 云vân 何hà 可khả 知tri 。 答đáp 取thủ 勝thắng 義nghĩa 故cố 。 取thủ 無vô 相tướng 故cố 。 五ngũ 種chủng 事sự 相tướng 皆giai 不bất 顯hiển 現hiện 以dĩ 為vi 其kỳ 相tương/tướng 。 問vấn 若nhược 不bất 分phân 明minh 可khả 立lập 為vi 取thủ 。 何hà 故cố 不bất 許hứa 諸chư 取thủ 滅diệt 無vô 。 答đáp 滅diệt 無vô 無vô 有hữu 修tu 作tác 義nghĩa 故cố 。 非phi 修tu 觀quán 者giả 依y 於ư 滅diệt 無vô 有hữu 所sở 修tu 作tác 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 。 證chứng 知tri 其kỳ 相tương/tướng 。 答đáp 自tự 內nội 證chứng 智trí 之chi 所sở 證chứng 知tri 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 不bất 如như 其kỳ 所sở 證chứng 如như 是thị 記ký 別biệt 。 答đáp 此thử 內nội 所sở 證chứng 非phi 諸chư 名danh 言ngôn 安an 足túc 處xứ 故cố 。

問vấn 若nhược 先tiên 無vô 有hữu 知tri 無vô 相tướng 智trí 。 由do 無vô 有hữu 故cố 。 亦diệc 無vô 數số 習tập 無vô 相tướng 智trí 義nghĩa 。 無vô 數số 習tập 故cố 知tri 無vô 相tướng 智trí 既ký 無vô 其kỳ 因nhân 。 應ưng 不bất 得đắc 生sanh 。 答đáp 有hữu 相tương/tướng 亦diệc 得đắc 為vi 無vô 相tướng 因nhân 。 隨tùy 順thuận 彼bỉ 故cố 。 如như 世thế 間gian 智trí 為vi 緣duyên 生sanh 出xuất 世thế 智trí 。 有hữu 漏lậu 智trí 為vi 緣duyên 生sanh 無vô 漏lậu 智trí 。 有hữu 心tâm 定định 為vi 緣duyên 生sanh 無vô 心tâm 定định 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。

問vấn 苦khổ 等đẳng 諸chư 智trí 世Thế 尊Tôn 說thuyết 為vi 。 得đắc 清thanh 淨tịnh 因nhân 。 若nhược 苦khổ 等đẳng 智trí 。 於ư 苦khổ 等đẳng 諦đế 分phân 別biệt 苦khổ 等đẳng 。 應ưng 成thành 有hữu 相tương/tướng 。 若nhược 不bất 分phân 別biệt 。 苦khổ 等đẳng 諸chư 智trí 。 便tiện 非phi 是thị 有hữu 。 彼bỉ 無vô 有hữu 故cố 。 云vân 何hà 能năng 得đắc 。 畢tất 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 答đáp 由do 無vô 相tướng 智trí 。 增tăng 上thượng 力lực 故cố 。 於ư 諸chư 諦đế 中trung 極cực 善thiện 清thanh 淨tịnh 。 通thông 世thế 出xuất 世thế 分phân 別biệt 智trí 生sanh 。 即tức 名danh 已dĩ 斷đoạn 。 所sở 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 其kỳ 無vô 相tướng 智trí 是thị 苦khổ 等đẳng 智trí 因nhân 正chánh 能năng 斷đoạn 滅diệt 。 所sở 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 於ư 此thử 因nhân 中trung 假giả 立lập 果quả 名danh 。 即tức 假giả 說thuyết 此thử 為vi 苦khổ 等đẳng 智trí 。 是thị 故cố 無vô 過quá 。

問vấn 先tiên 說thuyết 所sở 取thủ 是thị 能năng 取thủ 果quả 。 即tức 此thử 能năng 取thủ 當đương 言ngôn 何hà 果quả 。 答đáp 此thử 二nhị 展triển 轉chuyển 更cánh 互hỗ 為vi 果quả 。

問vấn 若nhược 所sở 知tri 境cảnh 無vô 常thường 。 積tích 集tập 相tương 續tục 無vô 量lượng 多đa 不bất 現hiện 見kiến 。 云vân 何hà 修tu 觀quán 行hành 者giả 。 緣duyên 彼bỉ 為vi 境cảnh 。 及cập 令linh 轉chuyển 滅diệt 。 答đáp 於ư 彼bỉ 聞văn 思tư 增tăng 上thượng 力lực 故cố 。 得đắc 三tam 摩ma 地địa 。 由do 彼bỉ 因nhân 緣duyên 。 令linh 三tam 摩ma 地địa 五ngũ 種chủng 境cảnh 界giới 。 影ảnh 像tượng 現hiện 前tiền 。 即tức 緣duyên 此thử 事sự 以dĩ 為vi 境cảnh 界giới 。 除trừ 遣khiển 此thử 故cố 彼bỉ 得đắc 轉chuyển 滅diệt 。

問vấn 除trừ 遣khiển 五ngũ 種chủng 。 所sở 知tri 境cảnh 界giới 。 當đương 言ngôn 何hà 相tương/tướng 。 答đáp 無vô 上thượng 轉chuyển 依y 無vô 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 為vi 其kỳ 相tương/tướng 。 云vân 何hà 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 謂vị 法Pháp 界Giới 清thanh 淨tịnh 。 煩phiền 惱não 眾chúng 苦khổ 。 永vĩnh 寂tịch 靜tĩnh 義nghĩa 。 非phi 滅diệt 無vô 義nghĩa 。 問vấn 若nhược 唯duy 煩phiền 惱não 眾chúng 苦khổ 。 永vĩnh 寂tịch 名danh 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 非phi 滅diệt 無vô 義nghĩa 。 答đáp 如như 外ngoại 水thủy 界giới 唯duy 離ly 渾hồn 濁trược 得đắc 澄trừng 清thanh 性tánh 。 非phi 離ly 濁trược 時thời 無vô 澄trừng 清thanh 性tánh 。 又hựu 如như 真chân 金kim 唯duy 離ly 剛cang 強cường 得đắc 調điều 柔nhu 性tánh 。 非phi 離ly 彼bỉ 時thời 無vô 調điều 柔nhu 性tánh 。 又hựu 如như 虛hư 空không 。 唯duy 雲vân 霧vụ 等đẳng 翳ế 障chướng 寂tịch 靜tĩnh 得đắc 清thanh 淨tịnh 性tánh 。 非phi 彼bỉ 無vô 時thời 其kỳ 清thanh 淨tịnh 性tánh 。 亦diệc 無vô 所sở 有hữu 。 此thử 中Trung 道Đạo 理lý 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

云vân 何hà 名danh 為vi 。 法Pháp 界Giới 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 修tu 正chánh 智trí 故cố 永vĩnh 除trừ 諸chư 相tướng 證chứng 得đắc 真Chân 如Như 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 於ư 眠miên 夢mộng 中trung 。 自tự 見kiến 其kỳ 身thân 。 為vi 大đại 暴bạo 流lưu 之chi 所sở 漂phiêu 溺nịch 。 為vi 欲dục 越việt 渡độ 如như 是thị 暴bạo 流lưu 。 發phát 大đại 精tinh 進tấn 。 即tức 由do 發phát 起khởi 大đại 精tinh 進tấn 故cố 。 欻hốt 然nhiên 便tiện 覺giác 。 既ký 得đắc 覺giác 已dĩ 於ư 彼bỉ 暴bạo 流lưu 。 都đô 無vô 所sở 見kiến 。 除trừ 相tương/tướng 道Đạo 理lý 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 為vi 即tức 於ư 此thử 言ngôn 說thuyết 隨tùy 眠miên 正Chánh 斷Đoạn 滅diệt 時thời 。 諸chư 相tướng 除trừ 遣khiển 。 為vi 斷đoạn 滅diệt 已dĩ 後hậu 方phương 除trừ 遣khiển 。 答đáp 斷đoạn 時thời 。 遣khiển 時thời 。 平bình 等đẳng 平bình 等đẳng 。 如như 秤xứng 兩lưỡng 頭đầu 低đê 昂ngang 道Đạo 理lý 。 又hựu 如như 畫họa 像tượng 彩thải 色sắc 壞hoại 時thời 形hình 相tướng 隨tùy 滅diệt 。 亦diệc 如như 瞖ế 等đẳng 過quá 患hoạn 愈dũ 時thời 髮phát 毛mao 輪luân 等đẳng 相tương/tướng 亦diệc 隨tùy 遣khiển 。 愈dũ 時thời 遣khiển 時thời 。 平bình 等đẳng 平bình 等đẳng 。 此thử 中Trung 道Đạo 理lý 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

問vấn 修tu 觀quán 行hành 者giả 。 云vân 何hà 除trừ 遣khiển 所sở 緣duyên 境cảnh 相tướng 。 答đáp 由do 正chánh 定định 心tâm 於ư 諸chư 所sở 知tri 境cảnh 界giới 影ảnh 像tượng 。 先tiên 審thẩm 觀quán 察sát 。 後hậu 由do 勝thắng 義nghĩa 作tác 意ý 力lực 故cố 轉chuyển 捨xả 有hữu 相tương/tướng 轉chuyển 得đắc 無vô 相tướng 。 此thử 無vô 相tướng 轉chuyển 復phục 有hữu 五ngũ 位vị 。 一nhất 少thiểu 分phần 位vị 。 二nhị 遍biến 滿mãn 位vị 。 三tam 有hữu 動động 位vị 。 四tứ 有hữu 加gia 行hành 位vị 。 五ngũ 成thành 滿mãn 位vị 。 問vấn 如như 是thị 成thành 滿mãn 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 答đáp 不bất 為vị 一nhất 切thiết 。 煩phiền 惱não 一nhất 切thiết 災tai 橫hoạnh 。 所sở 陵lăng 雜tạp 故cố 。 究cứu 竟cánh 無vô 惱não 清thanh 淨tịnh 所sở 依y 說thuyết 名danh 成thành 滿mãn 。 即tức 此thử 又hựu 是thị 善thiện 清thanh 淨tịnh 真chân 實thật 義nghĩa 所sở 行hành 。 一nhất 切thiết 現hiện 量lượng 所sở 行hành 。 一nhất 切thiết 自tự 在tại 所sở 行hành 。

問vấn 於ư 此thử 成thành 滿mãn 建kiến 立lập 幾kỷ 乘thừa 。 齊tề 何hà 時thời 證chứng 。 答đáp 隨tùy 三tam 種chủng 根căn 差sai 別biệt 證chứng 故cố 。 建kiến 立lập 三tam 乘thừa 。 然nhiên 彼bỉ 二Nhị 乘Thừa 用dụng 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 乘Thừa 。 以dĩ 為vi 根căn 本bổn 。 又hựu 彼bỉ 二Nhị 乘Thừa 隨tùy 緣duyên 差sai 別biệt 。 隨tùy 所sở 成thành 熟thục 無vô 決quyết 定định 故cố 。 證chứng 得đắc 時thời 量lượng 亦diệc 不bất 決quyết 定định 。 其kỳ 最tối 後hậu 乘thừa 要yếu 經kinh 三tam 種chủng 。 無vô 數số 大đại 劫kiếp 。 方phương 可khả 證chứng 得đắc 。 依y 斷đoạn 三tam 種chủng 麁thô 重trọng 別biệt 故cố 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 三tam 種chủng 麁thô 重trọng 。 一nhất 惡ác 趣thú 不bất 樂nhạo 品phẩm 。 在tại 皮bì 麁thô 重trọng 。 由do 斷đoạn 彼bỉ 故cố 不bất 往vãng 惡ác 趣thú 。 修tu 加gia 行hành 時thời 不bất 為vi 不bất 樂nhạo 之chi 所sở 間gian 雜tạp 。 二nhị 煩phiền 惱não 障chướng 品phẩm 。 在tại 肉nhục 麁thô 重trọng 。 由do 斷đoạn 彼bỉ 故cố 一nhất 切thiết 種chủng 極cực 微vi 細tế 煩phiền 惱não 。 亦diệc 不bất 現hiện 行hành 。 然nhiên 未vị 永vĩnh 害hại 一nhất 切thiết 隨tùy 眠miên 。 三tam 所sở 知tri 障chướng 品phẩm 。 在tại 心tâm 麁thô 重trọng 。 由do 斷đoạn 彼bỉ 故cố 永vĩnh 害hại 一nhất 切thiết 。 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 。 遍biến 於ư 一nhất 切thiết 。 所sở 知tri 境cảnh 界giới 。 無vô 障chướng 礙ngại 。 智trí 自tự 在tại 而nhi 轉chuyển 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 。 立lập 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 謂vị 三tam 因nhân 緣duyên 故cố 。 一nhất 變biến 化hóa 故cố 。 二nhị 誓thệ 願nguyện 故cố 。 三tam 法pháp 性tánh 故cố 。 變biến 化hóa 故cố 者giả 。 謂vị 隨tùy 彼bỉ 彼bỉ 。 所sở 化hóa 勢thế 力lực 。 如Như 來Lai 化hóa 作tác 變biến 化hóa 聲Thanh 聞Văn 。 誓thệ 願nguyện 故cố 者giả 。 謂vị 有hữu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 於ư 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 已dĩ 發phát 誓thệ 願nguyện 。 即tức 建kiến 立lập 彼bỉ 以dĩ 為vi 聲Thanh 聞Văn 。 法pháp 性tánh 故cố 者giả 。 謂vị 有hữu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 本bổn 性tánh 已dĩ 來lai 慈từ 悲bi 薄bạc 弱nhược 。 於ư 諸chư 苦khổ 事sự 。 深thâm 生sanh 怖bố 畏úy 。 由do 此thử 二nhị 因nhân 於ư 利lợi 他tha 事sự 不bất 深thâm 愛ái 樂nhạo 。 非phi 為vi 是thị 事sự 。 樂nhạo 處xử 生sanh 死tử 。 彼bỉ 由do 安an 住trụ 此thử 法pháp 性tánh 故cố 。 立lập 為vi 聲Thanh 聞Văn 。 又hựu 覺giác 法pháp 性tánh 故cố 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 。 安an 立lập 諦đế 中trung 。 多đa 分phần 修tu 習tập 怖bố 畏úy 行hành 轉chuyển 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 證chứng 得đắc 圓viên 滿mãn 。 如như 聲Thanh 聞Văn 乘thừa 獨Độc 覺Giác 亦diệc 爾nhĩ 。 出xuất 無vô 佛Phật 世thế 而nhi 證chứng 正chánh 覺giác 。 與dữ 此thử 差sai 別biệt 。 即tức 上thượng 相tương 違vi 三tam 因nhân 緣duyên 故cố 。 應ưng 知tri 菩Bồ 薩Tát 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 。 聲Thanh 聞Văn 失thất 壞hoại 正Chánh 法Pháp 及cập 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 。 謂vị 有hữu 聲Thanh 聞Văn 。 計kế 唯duy 無vô 有hữu 煩phiền 惱não 。 燒thiêu 然nhiên 名danh 為vi 寂tịch 滅diệt 。 生sanh 大đại 怖bố 畏úy 。 謂vị 我ngã 當đương 斷đoạn 。 我ngã 當đương 永vĩnh 壞hoại 。 我ngã 當đương 無vô 有hữu 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 身thân 嬰anh 熱nhiệt 病bệnh 於ư 無vô 病bệnh 中trung 都đô 無vô 識thức 別biệt 。 謂vị 病bệnh 愈dũ 時thời 舉cử 體thể 隨tùy 滅diệt 。 便tiện 生sanh 怖bố 畏úy 。 我ngã 寧ninh 不bất 脫thoát 如như 是thị 熱nhiệt 病bệnh 。 是thị 名danh 失thất 壞hoại 。 由do 此thử 譬thí 喻dụ 失thất 壞hoại 聲Thanh 聞Văn 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 。 菩Bồ 薩Tát 失thất 壞hoại 大Đại 乘Thừa 。 謂vị 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 聞văn 一nhất 切thiết 法pháp 。 甚thậm 深thâm 無vô 性tánh 。 即tức 執chấp 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 燒thiêu 然nhiên 自tự 性tánh 本bổn 無vô 。 謂vị 已dĩ 無vô 有hữu 生sanh 死tử 重trọng 病bệnh 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 於ư 己kỷ 身thân 中trung 。 所sở 生sanh 熱nhiệt 病bệnh 。 謂vị 為vi 無vô 病bệnh 。 於ư 此thử 熱nhiệt 病bệnh 。 不bất 能năng 解giải 脫thoát 。 名danh 為vi 失thất 壞hoại 。 由do 此thử 譬thí 喻dụ 失thất 壞hoại 菩Bồ 薩Tát 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 幾kỷ 是thị 薩tát 迦ca 耶da 。 幾kỷ 非phi 薩tát 迦ca 耶da 。 答đáp 相tương 通thông 二nhị 種chủng 。 二nhị 是thị 薩tát 迦ca 耶da 。 一nhất 非phi 薩tát 迦ca 耶da 。 真Chân 如Như 俱câu 不bất 可khả 說thuyết 。 如như 薩tát 迦ca 耶da 。 有hữu 及cập 世thế 間gian 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 四tứ 種chủng 真chân 實thật 。 此thử 中trung 何hà 事sự 攝nhiếp 幾kỷ 真chân 實thật 。 答đáp 世thế 間gian 所sở 成thành 真chân 實thật 。 道Đạo 理lý 所sở 成thành 真chân 實thật 。 三tam 事sự 所sở 攝nhiếp 。 煩phiền 惱não 障chướng 淨tịnh 智trí 。 所sở 行hành 真chân 實thật 。 所sở 知tri 障chướng 淨tịnh 智trí 。 所sở 行hành 真chân 實thật 。 二nhị 事sự 所sở 攝nhiếp 。 問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 四tứ 種chủng 尋tầm 思tư 。 此thử 中trung 何hà 事sự 攝nhiếp 幾kỷ 尋tầm 思tư 。 答đáp 如như 理lý 作tác 意ý 。 相tương 應ứng 分phân 別biệt 總tổng 攝nhiếp 四tứ 種chủng 。

問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 四tứ 種chủng 如như 實thật 遍biến 智trí 。 此thử 中trung 何hà 事sự 攝nhiếp 幾kỷ 如như 實thật 遍biến 智trí 。 答đáp 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 。 正chánh 智trí 所sở 攝nhiếp 。 問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 無vô 有hữu 二nhị 。 答đáp 即tức 依y 如như 是thị 所sở 說thuyết 五ngũ 事sự 。 由do 俗tục 自tự 性tánh 說thuyết 無vô 自tự 性tánh 。 由do 別biệt 別biệt 相tướng 說thuyết 有hữu 自tự 性tánh 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 無vô 自tự 性tánh 。 答đáp 由do 依y 彼bỉ 彼bỉ 所sở 化hóa 勢thế 力lực 故cố 。 說thuyết 三tam 種chủng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 一nhất 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 二nhị 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 三tam 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 云vân 何hà 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 世thế 俗tục 言ngôn 說thuyết 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 謂vị 一nhất 切thiết 行hành 。 眾chúng 緣duyên 所sở 生sanh 緣duyên 力lực 故cố 有hữu 。 非phi 自tự 然nhiên 有hữu 。 是thị 故cố 說thuyết 名danh 。 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 云vân 何hà 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 謂vị 真chân 實thật 義nghĩa 相tương/tướng 所sở 遠viễn 離ly 法pháp 。 此thử 由do 勝thắng 義nghĩa 說thuyết 。 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 如như 觀quán 行hành 苾Bật 芻Sô 於ư 大đại 骨cốt 聚tụ 生sanh 假giả 勝thắng 解giải 。 不bất 能năng 除trừ 遣khiển 。 於ư 此thử 骨cốt 聚tụ 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 相tướng 恆hằng 無vô 間gian 轉chuyển 。 如như 是thị 應ưng 知tri 。 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 此thử 中trung 五ngũ 事sự 非phi 由do 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 故cố 。 說thuyết 無vô 自tự 性tánh 。 然nhiên 由do 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 故cố 。 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 故cố 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 說thuyết 無vô 自tự 性tánh 。 謂vị 相tướng 名danh 分phân 別biệt 正chánh 智trí 。 皆giai 由do 二nhị 種chủng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 真Chân 如Như 不bất 由do 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 無vô 自tự 性tánh 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 依y 此thử 密mật 意ý 。 於ư 伽già 他tha 中trung 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 說thuyết 一nhất 諦đế 。 更cánh 無vô 第đệ 二nhị 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 本bổn 來lai 寂tịch 。 靜tĩnh 自tự 性tánh 涅Niết 槃Bàn 。 答đáp 依y 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 等đẳng 於ư 虛hư 空không 。 答đáp 亦diệc 依y 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 如như 幻huyễn 等đẳng 。 答đáp 依y 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 等đẳng 隨tùy 觀quán 色sắc 乃nãi 至chí 識thức 有hữu 無vô 常thường 耶da 。 答đáp 依y 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 欲dục 說thuyết 等đẳng 隨tùy 觀quán 常thường 無vô 有hữu 故cố 。 說thuyết 等đẳng 隨tùy 觀quán 有hữu 無vô 常thường 。 問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 等đẳng 隨tùy 觀quán 色sắc 乃nãi 至chí 識thức 皆giai 有hữu 苦khổ 耶da 。 答đáp 依y 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 及cập 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 等đẳng 隨tùy 觀quán 即tức 彼bỉ 皆giai 空không 。 答đáp 即tức 依y 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 諸chư 法pháp 由do 遠viễn 離ly 。 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 如như 依y 遠viễn 離ly 性tánh 說thuyết 彼bỉ 為vi 空không 。 依y 異dị 相tướng 性tánh 說thuyết 為vi 無vô 我ngã 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 色sắc 乃nãi 至chí 識thức 如như 理lý 觀quán 故cố 。 審thẩm 思tư 慮lự 故cố 。 乃nãi 至chí 觀quán 彼bỉ 非phi 有hữu 顯hiển 現hiện 。 答đáp 依y 相tướng 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 彼bỉ 虛hư 偽ngụy 不bất 實thật 顯hiển 現hiện 。 答đáp 依y 生sanh 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 及cập 勝thắng 義nghĩa 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 是thị 故cố 今kim 者giả 。 應ưng 知tri 是thị 處xứ 。 謂vị 於ư 是thị 中trung 眼nhãn 永vĩnh 寂tịch 滅diệt 遠viễn 離ly 色sắc 想tưởng 。 乃nãi 至chí 意ý 永vĩnh 寂tịch 滅diệt 遠viễn 離ly 法pháp 想tưởng 。 答đáp 都đô 不bất 依y 於ư 。 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 由do 彼bỉ 故cố 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 遣khiển 一nhất 切thiết 想tưởng 。 帝Đế 釋Thích 天thiên 等đẳng 亦diệc 不bất 能năng 知tri 。 彼bỉ 依y 何hà 處xứ 而nhi 起khởi 靜tĩnh 慮lự 。 答đáp 都đô 不bất 依y 於ư 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 能năng 隨tùy 順thuận 喜hỷ 憂ưu 捨xả 處xứ 眼nhãn 所sở 識thức 色sắc 。 乃nãi 至chí 意ý 所sở 識thức 法pháp 中trung 無vô 諦đế 無vô 實thật 無vô 無vô 顛điên 倒đảo 無vô 不bất 顛điên 倒đảo 。 復phục 說thuyết 有hữu 聖thánh 出xuất 世thế 間gian 諦đế 。 答đáp 依y 於ư 一nhất 切thiết 。 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 或hoặc 不bất 依y 於ư 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。

問vấn 世Thế 尊Tôn 依y 何hà 密mật 意ý 。 說thuyết 靜tĩnh 慮lự 者giả 靜tĩnh 慮lự 境cảnh 界giới 。 諸chư 佛Phật 諸chư 佛Phật 境cảnh 界giới 。 皆giai 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 答đáp 依y 於ư 一nhất 切thiết 。 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 或hoặc 不bất 依y 於ư 。 無vô 自tự 性tánh 性tánh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 問vấn 如như 是thị 五ngũ 事sự 。 何hà 緣duyên 最tối 初sơ 。 建kiến 立lập 其kỳ 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 最tối 後hậu 。 建kiến 立lập 正chánh 智trí 。 答đáp 若nhược 無vô 其kỳ 事sự 施thi 設thiết 於ư 名danh 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 故cố 此thử 次thứ 第đệ 施thi 設thiết 於ư 名danh 。 由do 此thử 名danh 故cố 施thi 設thiết 自tự 性tánh 。 施thi 設thiết 差sai 別biệt 。 故cố 此thử 次thứ 第đệ 施thi 設thiết 分phân 別biệt 。 由do 分phân 別biệt 故cố 。 或hoặc 分phân 別biệt 相tương/tướng 。 或hoặc 分phân 別biệt 名danh 。 或hoặc 俱câu 分phân 別biệt 。 由do 此thử 三tam 法pháp 顯hiển 雜tạp 染nhiễm 品phẩm 。 次thứ 第đệ 圓viên 滿mãn 。 從tùng 此thử 乃nãi 容dung 修tu 清thanh 淨tịnh 品phẩm 。 謂vị 即tức 觀quán 彼bỉ 所sở 有hữu 雜tạp 染nhiễm 。 諸chư 法pháp 真Chân 如Như 。 由do 正chánh 智trí 故cố 。 能năng 正chánh 觀quán 察sát 。 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 由do 此thử 二nhị 種chủng 顯hiển 清thanh 淨tịnh 品phẩm 次thứ 第đệ 圓viên 滿mãn 。 是thị 故cố 顯hiển 示thị 。 如như 是thị 次thứ 第đệ 。

如như 是thị 於ư 真chân 實thật 義nghĩa 分phần/phân 中trung 。 已dĩ 說thuyết 事sự 決quyết 擇trạch 。 若nhược 欲dục 了liễu 知tri 真chân 實thật 義nghĩa 者giả 。 於ư 三tam 自tự 性tánh 復phục 應ưng 修tu 觀quán 。 嗢ốt 拕tha 南nam 曰viết 。

總tổng 舉cử 別biệt 分phân 別biệt 。 緣duyên 差sai 別biệt 依y 止chỉ 。

亦diệc 微vi 細tế 執chấp 著trước 。 如như 名danh 等đẳng 執chấp 性tánh 。

云vân 何hà 名danh 為vi 三tam 種chủng 自tự 性tánh 。 一nhất 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 。 二nhị 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 三tam 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 。 謂vị 隨tùy 言ngôn 說thuyết 依y 假giả 名danh 言ngôn 建kiến 立lập 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 謂vị 從tùng 眾chúng 緣duyên 所sở 生sanh 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 謂vị 諸chư 法pháp 真Chân 如Như 。 聖thánh 智trí 所sở 行hành 。 聖thánh 智trí 境cảnh 界giới 。 聖thánh 智trí 所sở 緣duyên 。 乃nãi 至chí 能năng 令linh 。 證chứng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 能năng 令linh 解giải 脫thoát 。 一nhất 切thiết 相tương/tướng 縛phược 。 及cập 麁thô 重trọng 縛phược 。 亦diệc 令linh 引dẫn 發phát 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 。 問vấn 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 緣duyên 何hà 應ưng 知tri 。 答đáp 緣duyên 於ư 相tương/tướng 名danh 相tướng 屬thuộc 應ưng 知tri 。 問vấn 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 緣duyên 何hà 應ưng 知tri 。 答đáp 緣duyên 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 執chấp 應ưng 知tri 。 問vấn 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 緣duyên 何hà 應ưng 知tri 。 答đáp 緣duyên 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 於ư 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 中trung 。 畢tất 竟cánh 不bất 實thật 應ưng 知tri 。 世Thế 尊Tôn 於ư 餘dư 經kinh 中trung 說thuyết 緣duyên 不bất 執chấp 著trước 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 。 性tánh 應ưng 知tri 此thử 性tánh 者giả 。 依y 得đắc 清thanh 淨tịnh 說thuyết 。 不bất 依y 相tương/tướng 說thuyết 。 今kim 此thử 義nghĩa 中trung 當đương 知tri 依y 相tương/tướng 說thuyết 。 問vấn 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 有hữu 幾kỷ 種chủng 。 答đáp 略lược 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 遍biến 計kế 義nghĩa 自tự 性tánh 。 二nhị 遍biến 計kế 名danh 自tự 性tánh 。 三tam 遍biến 計kế 雜tạp 染nhiễm 自tự 性tánh 。 四tứ 遍biến 計kế 清thanh 淨tịnh 自tự 性tánh 。 五ngũ 遍biến 計kế 非phi 雜tạp 染nhiễm 清thanh 淨tịnh 自tự 性tánh 。 云vân 何hà 遍biến 計kế 義nghĩa 自tự 性tánh 。 謂vị 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 遍biến 計kế 自tự 相tương/tướng 。 二nhị 遍biến 計kế 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 三tam 遍biến 計kế 所sở 取thủ 相tương/tướng 。 四tứ 遍biến 計kế 能năng 取thủ 相tương/tướng 。 遍biến 計kế 自tự 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 事sự 是thị 色sắc 自tự 性tánh 。 乃nãi 至chí 此thử 事sự 是thị 識thức 自tự 性tánh 。 此thử 事sự 是thị 眼nhãn 自tự 性tánh 。 乃nãi 至chí 此thử 事sự 是thị 法pháp 自tự 性tánh 。 遍biến 計kế 差sai 別biệt 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 色sắc 是thị 可khả 意ý 。 此thử 色sắc 是thị 不bất 可khả 意ý 。 此thử 色sắc 是thị 非phi 可khả 意ý 非phi 不bất 可khả 意ý 。 此thử 色sắc 是thị 有hữu 見kiến 。 此thử 色sắc 是thị 無vô 見kiến 。 此thử 色sắc 是thị 有hữu 對đối 。 此thử 色sắc 是thị 無vô 對đối 。 此thử 色sắc 是thị 有hữu 漏lậu 。 此thử 色sắc 是thị 無vô 漏lậu 。 此thử 色sắc 是thị 有hữu 為vi 。 此thử 色sắc 是thị 無vô 為vi 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 差sai 別biệt 道Đạo 理lý 。 遍biến 計kế 此thử 色sắc 。 所sở 有hữu 差sai 別biệt 。 如như 色sắc 如như 是thị 餘dư 蘊uẩn 一nhất 切thiết 處xứ 等đẳng 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 遍biến 計kế 所sở 取thủ 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 色sắc 是thị 眼nhãn 所sở 取thủ 。 此thử 是thị 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 所sở 取thủ 。 又hựu 復phục 遍biến 計kế 此thử 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 是thị 欲dục 界giới 意ý 所sở 取thủ 。 此thử 是thị 色sắc 界giới 意ý 所sở 取thủ 。 此thử 是thị 無vô 色sắc 界giới 意ý 所sở 取thủ 。 此thử 是thị 不bất 繫hệ 意ý 所sở 取thủ 。 遍biến 計kế 能năng 取thủ 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 色sắc 是thị 色sắc 能năng 取thủ 。 此thử 色sắc 是thị 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 能năng 取thủ 。 又hựu 復phục 遍biến 計kế 此thử 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 是thị 色sắc 能năng 取thủ 。 此thử 是thị 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 能năng 取thủ 。

云vân 何hà 遍biến 計kế 名danh 自tự 性tánh 。 謂vị 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 無vô 差sai 別biệt 。 二nhị 有hữu 差sai 別biệt 。 無vô 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 一nhất 切thiết 一nhất 切thiết 法pháp 所sở 有hữu 名danh 。 有hữu 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 名danh 為vi 色sắc 。 此thử 名danh 為vi 受thọ 。 此thử 名danh 為vi 想tưởng 。 此thử 名danh 為vi 行hành 。 此thử 名danh 為vi 識thức 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 無vô 量lượng 無vô 數số 。 差sai 別biệt 法pháp 中trung 各các 各các 別biệt 名danh 。

云vân 何hà 遍biến 計kế 雜tạp 染nhiễm 自tự 性tánh 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 色sắc 有hữu 貪tham 有hữu 瞋sân 有hữu 癡si 。 不bất 能năng 遠viễn 離ly 。 貪tham 瞋sân 癡si 繫hệ 。 又hựu 與dữ 信tín 等đẳng 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 而nhi 不bất 相tương 應ứng 。 又hựu 復phục 遍biến 計kế 此thử 受thọ 此thử 想tưởng 此thử 行hành 此thử 識thức 。 有hữu 貪tham 有hữu 瞋sân 有hữu 癡si 。 不bất 能năng 遠viễn 離ly 。 貪tham 瞋sân 癡si 繫hệ 。 又hựu 與dữ 信tín 等đẳng 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 而nhi 不bất 相tương 應ứng 。

云vân 何hà 遍biến 計kế 清thanh 淨tịnh 自tự 性tánh 。 謂vị 與dữ 上thượng 相tương 違vi 。 當đương 知tri 其kỳ 相tương/tướng 。 云vân 何hà 遍biến 計kế 非phi 雜tạp 染nhiễm 清thanh 淨tịnh 自tự 性tánh 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 色sắc 是thị 所sở 取thủ 。 此thử 是thị 能năng 取thủ 。 此thử 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 是thị 所sở 取thủ 。 此thử 是thị 能năng 取thủ 。 又hựu 於ư 一nhất 切thiết 。 無vô 記ký 法pháp 中trung 遍biến 計kế 所sở 有hữu 無vô 記ký 諸chư 法pháp 。

復phục 次thứ 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 當đương 知tri 復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 依y 名danh 遍biến 計kế 義nghĩa 自tự 性tánh 。 二nhị 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 名danh 自tự 性tánh 。 三tam 依y 名danh 遍biến 計kế 名danh 自tự 性tánh 。 四tứ 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 義nghĩa 自tự 性tánh 。 五ngũ 依y 二nhị 遍biến 計kế 二nhị 自tự 性tánh 。

云vân 何hà 依y 名danh 遍biến 計kế 義nghĩa 自tự 性tánh 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 色sắc 事sự 名danh 有hữu 色sắc 實thật 性tánh 。 此thử 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 事sự 名danh 有hữu 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 實thật 性tánh 。 云vân 何hà 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 名danh 自tự 性tánh 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 事sự 名danh 色sắc 或hoặc 不bất 名danh 色sắc 。 此thử 事sự 名danh 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 或hoặc 不bất 名danh 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 云vân 何hà 依y 名danh 遍biến 計kế 名danh 自tự 性tánh 。 謂vị 不bất 了liễu 色sắc 事sự 。 分phân 別biệt 色sắc 名danh 而nhi 起khởi 遍biến 計kế 。 不bất 了liễu 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 事sự 。 分phân 別biệt 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 名danh 而nhi 起khởi 遍biến 計kế 。

云vân 何hà 依y 義nghĩa 遍biến 計kế 義nghĩa 自tự 性tánh 。 謂vị 不bất 了liễu 色sắc 名danh 。 由do 不bất 了liễu 名danh 分phân 別biệt 色sắc 事sự 而nhi 起khởi 遍biến 計kế 。 不bất 了liễu 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 名danh 。 由do 不bất 了liễu 名danh 分phân 別biệt 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 事sự 而nhi 起khởi 遍biến 計kế 。

云vân 何hà 依y 二nhị 遍biến 計kế 二nhị 自tự 性tánh 。 謂vị 遍biến 計kế 此thử 事sự 是thị 色sắc 自tự 性tánh 名danh 之chi 為vi 色sắc 。 此thử 事sự 是thị 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 自tự 性tánh 名danh 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。

復phục 次thứ 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 自tự 性tánh 執chấp 當đương 知tri 。 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 加gia 行hành 執chấp 。 二nhị 名danh 施thi 設thiết 執chấp 。 加gia 行hành 執chấp 當đương 知tri 復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 貪tham 愛ái 加gia 行hành 故cố 。 二nhị 瞋sân 恚khuể 加gia 行hành 故cố 。 三tam 合hợp 會hội 加gia 行hành 故cố 。 四tứ 別biệt 離ly 加gia 行hành 故cố 。 五ngũ 捨xả 隨tùy 與dữ 加gia 行hành 故cố 。 名danh 施thi 設thiết 執chấp 當đương 知tri 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 非phi 文văn 字tự 所sở 作tác 。 二nhị 文văn 字tự 所sở 作tác 。 非phi 文văn 字tự 所sở 作tác 者giả 。 謂vị 執chấp 此thử 為vi 何hà 物vật 。 云vân 何hà 此thử 物vật 。 此thử 物vật 是thị 何hà 。 此thử 物vật 云vân 何hà 。 文văn 字tự 所sở 作tác 者giả 。 謂vị 執chấp 此thử 為vi 此thử 物vật 。 此thử 物vật 如như 是thị 或hoặc 色sắc 。 乃nãi 至chí 或hoặc 識thức 或hoặc 有hữu 為vi 。 或hoặc 無vô 為vi 。 或hoặc 常thường 或hoặc 無vô 常thường 。 或hoặc 善thiện 或hoặc 不bất 善thiện 。 或hoặc 無vô 記ký 如như 是thị 等đẳng 。

復phục 次thứ 微vi 細tế 執chấp 著trước 。 當đương 知tri 五ngũ 種chủng 。 一nhất 於ư 無vô 常thường 常thường 執chấp 。 二nhị 於ư 苦khổ 樂lạc 執chấp 。 三tam 於ư 不bất 淨tịnh 淨tịnh 執chấp 。 四tứ 於ư 無vô 我ngã 我ngã 執chấp 。 五ngũ 於ư 諸chư 相tướng 中trung 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 執chấp 。

復phục 次thứ 由do 五ngũ 因nhân 緣duyên 。 當đương 知tri 愚ngu 夫phu 如như 名danh 如như 言ngôn 於ư 所sở 詮thuyên 事sự 執chấp 有hữu 自tự 性tánh 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 謂vị 因nhân 問vấn 言ngôn 。 此thử 事sự 用dụng 何hà 以dĩ 為vi 自tự 性tánh 。 答đáp 言ngôn 此thử 事sự 是thị 色sắc 自tự 性tánh 非phi 是thị 色sắc 名danh 。 或hoặc 答đáp 言ngôn 。 此thử 事sự 是thị 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 自tự 性tánh 非phi 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 名danh 。

復phục 次thứ 獨độc 處xứ 空không 閑nhàn 。 精tinh 勤cần 觀quán 察sát 諸chư 法pháp 。 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 尋tầm 思tư 此thử 事sự 是thị 色sắc 相tướng 非phi 色sắc 名danh 。 或hoặc 尋tầm 思tư 此thử 事sự 是thị 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 相tương/tướng 非phi 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 名danh 。

復phục 次thứ 於ư 此thử 色sắc 事sự 尋tầm 求cầu 色sắc 相tướng 。 不bất 能năng 得đắc 時thời 便tiện 生sanh 不bất 樂lạc 。 非phi 求cầu 色sắc 名danh 不bất 能năng 得đắc 時thời 。 或hoặc 於ư 此thử 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 事sự 。 尋tầm 求cầu 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 相tương/tướng 。 不bất 能năng 得đắc 時thời 便tiện 生sanh 不bất 樂lạc 。 非phi 求cầu 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 名danh 不bất 能năng 得đắc 時thời 。

復phục 次thứ 語ngữ 於ư 名danh 轉chuyển 。 名danh 於ư 義nghĩa 轉chuyển 。 此thử 中trung 若nhược 名danh 能năng 顯hiển 自tự 相tương/tướng 義nghĩa 。 非phi 此thử 能năng 顯hiển 差sai 別biệt 相tương/tướng 義nghĩa 。 非phi 此thử 能năng 顯hiển 所sở 取thủ 相tương/tướng 義nghĩa 。 非phi 此thử 能năng 顯hiển 能năng 取thủ 相tương/tướng 義nghĩa 。 或hoặc 名danh 乃nãi 至chí 能năng 顯hiển 能năng 取thủ 相tương/tướng 義nghĩa 。 非phi 此thử 能năng 顯hiển 乃nãi 至chí 自tự 相tương/tướng 義nghĩa 。 若nhược 即tức 彼bỉ 名danh 於ư 自tự 相tương/tướng 義nghĩa 轉chuyển 。 亦diệc 於ư 乃nãi 至chí 能năng 取thủ 相tương/tướng 義nghĩa 轉chuyển 者giả 。 此thử 餘dư 諸chư 名danh 各các 別biệt 行hành 解giải 隨tùy 義nghĩa 而nhi 轉chuyển 應ưng 不bất 可khả 得đắc 。 此thử 不bất 應ưng 理lý 。 如như 是thị 復phục 於ư 各các 別biệt 義nghĩa 轉chuyển 所sở 有hữu 名danh 中trung 。 若nhược 名danh 於ư 自tự 相tương/tướng 義nghĩa 轉chuyển 。 乃nãi 至chí 若nhược 名danh 於ư 能năng 取thủ 相tương/tướng 義nghĩa 轉chuyển 。 此thử 名danh 為vi 於ư 有hữu 義nghĩa 轉chuyển 耶da 。 為vi 於ư 無vô 義nghĩa 轉chuyển 耶da 。 於ư 有hữu 義nghĩa 轉chuyển 且thả 不bất 應ưng 理lý 。 此thử 不bất 應ưng 理lý 。 如như 前tiền 觀quán 五ngũ 事sự 中trung 已dĩ 辯biện 。 若nhược 於ư 無vô 義nghĩa 轉chuyển 者giả 。 是thị 則tắc 此thử 名danh 於ư 無vô 相tướng 義nghĩa 轉chuyển 。 其kỳ 理lý 便tiện 至chí 。 若nhược 於ư 無vô 相tướng 義nghĩa 轉chuyển 此thử 非phi 有hữu 義nghĩa 。 但đãn 能năng 顯hiển 示thị 自tự 所sở 增tăng 益ích 。 若nhược 取thủ 增tăng 益ích 即tức 是thị 執chấp 著trước 。 是thị 故cố 如như 名danh 如như 言ngôn 於ư 所sở 詮thuyên 事sự 執chấp 著trước 自tự 性tánh 。 道Đạo 理lý 成thành 就tựu 。

復phục 次thứ 一nhất 切thiết 愚ngu 夫phu 於ư 諸chư 相tướng 中trung 。 名danh 言ngôn 所sở 縛phược 故cố 。 當đương 知tri 如như 名danh 如như 言ngôn 於ư 所sở 詮thuyên 事sự 妄vọng 執chấp 自tự 性tánh 。 問vấn 何hà 緣duyên 故cố 知tri 於ư 諸chư 相tướng 中trung 。 名danh 言ngôn 所sở 縛phược 。 答đáp 由do 理lý 教giáo 故cố 。 云vân 何hà 由do 理lý 。 謂vị 若nhược 離ly 名danh 言ngôn 於ư 諸chư 事sự 中trung 。 憙hí 樂lạc 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 若nhược 名danh 言ngôn 俱câu 於ư 諸chư 事sự 中trung 。 憙hí 樂lạc 可khả 得đắc 故cố 。 是thị 一nhất 道Đạo 理lý 。 又hựu 復phục 展triển 轉chuyển 相tương 依y 而nhi 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 事sự 為vi 依y 止chỉ 名danh 言ngôn 得đắc 生sanh 。 名danh 言ngôn 為vi 依y 事sự 可khả 得đắc 生sanh 故cố 。 謂vị 諸chư 世thế 間gian 要yếu 依y 有hữu 事sự 方phương 得đắc 生sanh 起khởi 名danh 言ngôn 分phân 別biệt 。 非phi 於ư 無vô 事sự 起khởi 此thử 分phân 別biệt 。 如như 是thị 當đương 知tri 。 事sự 為vi 依y 止chỉ 名danh 言ngôn 得đắc 生sanh 。 如như 靜tĩnh 慮lự 者giả 內nội 靜tĩnh 慮lự 時thời 。 如như 如như 意ý 名danh 言ngôn 。 作tác 意ý 思tư 惟duy 。 如như 是thị 如như 是thị 。 有hữu 所sở 知tri 事sự 。 同đồng 分phần/phân 影ảnh 像tượng 生sanh 起khởi 方phương 便tiện 運vận 轉chuyển 。 現hiện 在tại 前tiền 故cố 。 如như 是thị 當đương 知tri 。 名danh 言ngôn 為vi 依y 事sự 可khả 得đắc 生sanh 。 又hựu 於ư 名danh 言ngôn 修tu 對đối 治trị 時thời 。 若nhược 安an 置trí 心tâm 於ư 無vô 相tướng 界giới 。 一nhất 切thiết 諸chư 相tướng 。 皆giai 不bất 現hiện 前tiền 。 若nhược 不bất 安an 心tâm 於ư 無vô 相tướng 界giới 。 不bất 隨tùy 所sở 欲dục 。 便tiện 為vi 諸chư 相tướng 漂phiêu 轉chuyển 其kỳ 心tâm 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 當đương 知tri 於ư 相tương/tướng 名danh 言ngôn 是thị 縛phược 。 云vân 何hà 由do 教giáo 。 如như 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。

愚ngu 昧muội 思tư 凡phàm 夫phu 。 於ư 相tương/tướng 為vi 言ngôn 縛phược 。

牟Mâu 尼Ni 脫thoát 言ngôn 縛phược 。 於ư 相tương/tướng 得đắc 自tự 在tại 。

清thanh 淨tịnh 見kiến 行hành 者giả 。 安an 住trụ 於ư 真chân 智trí 。

於ư 自tự 性tánh 無vô 得đắc 。 不bất 見kiến 彼bỉ 所sở 依y 。

由do 真chân 智trí 清thanh 淨tịnh 。 說thuyết 彼bỉ 為vi 真chân 明minh 。

二nhị 執chấp 不bất 相tương 應ứng 。 故cố 號hiệu 為vi 無vô 二nhị 。

又hựu 如như 異dị 生sanh 於ư 諸chư 蘊uẩn 中trung 善thiện 知tri 無vô 我ngã 。 雖tuy 觀quán 蘊uẩn 中trung 所sở 建kiến 立lập 我ngã 但đãn 是thị 假giả 有hữu 。 非phi 不bất 於ư 彼bỉ 我ngã 執chấp 隨tùy 轉chuyển 。 由do 彼bỉ 隨tùy 眠miên 未vị 永vĩnh 斷đoạn 故cố 。 此thử 中Trung 道Đạo 理lý 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

瑜Du 伽Già 師Sư 地Địa 論Luận 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 三tam