瑜Du 伽Già 師Sư 地Địa 論Luận
Quyển 15
彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 說Thuyết 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

瑜Du 伽Già 師Sư 地Địa 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 五ngũ

彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 說thuyết

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 本bổn 地địa 分phần/phân 中trung 聞văn 所sở 成thành 地địa 第đệ 十thập 之chi 三tam 。

已dĩ 說thuyết 七thất 種chủng 佛Phật 教giáo 所sở 應ưng 知tri 處xứ 。 次thứ 說thuyết 八bát 種chủng 。 謂vị 有hữu 八Bát 支Chi 聖Thánh 道Đạo 所sở 攝nhiếp 。 令linh 諸chư 苾Bật 芻Sô 。 究cứu 竟cánh 斷đoạn 結kết 。 三tam 種chủng 修tu 法pháp 。 謂vị 修tu 戒giới 修tu 定định 修tu 慧tuệ 。 正chánh 語ngữ 正chánh 業nghiệp 正chánh 命mạng 。 名danh 為vi 修tu 戒giới 。 正chánh 念niệm 正chánh 定định 。 名danh 為vi 修tu 定định 。 正chánh 見kiến 正chánh 思tư 惟duy 正chánh 精tinh 進tấn 。 名danh 為vi 修tu 慧tuệ 。 又hựu 由do 正chánh 方phương 便tiện 及cập 果quả 。 增tăng 上thượng 力lực 故cố 。 建kiến 立lập 清thanh 淨tịnh 。 品phẩm 八bát 種chủng 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 謂vị 行hành 四tứ 向hướng 住trụ 四Tứ 果Quả 者giả 。 又hựu 有hữu 二nhị 種chủng 施thí 八bát 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 一nhất 有hữu 過quá 失thất 施thí 。 二nhị 無vô 過quá 失thất 施thí 。 前tiền 七thất 種chủng 施thí 名danh 有hữu 過quá 失thất 。 最tối 後hậu 一nhất 種chủng 名danh 無vô 過quá 失thất 。 謂vị 有hữu 布bố 施thí 。 懈giải 怠đãi 所sở 損tổn 故cố 有hữu 過quá 失thất 。 或hoặc 有hữu 布bố 施thí 。 不bất 隨tùy 所sở 欲dục 。 故cố 有hữu 過quá 失thất 。 謂vị 有hữu 染nhiễm 心tâm 者giả 怖bố 畏úy 貧bần 窮cùng 悕hy 求cầu 富phú 樂lạc 。 而nhi 行hành 布bố 施thí 。 或hoặc 有hữu 布bố 施thí 。 顧cố 戀luyến 過quá 去khứ 故cố 有hữu 過quá 失thất 。 或hoặc 有hữu 布bố 施thí 。 悕hy 望vọng 未vị 來lai 故cố 有hữu 過quá 失thất 。 或hoặc 有hữu 布bố 施thí 。 有hữu 輕khinh 慢mạn 過quá 故cố 有hữu 過quá 失thất 。 或hoặc 有hữu 布bố 施thí 。 悕hy 求cầu 富phú 樂lạc 故cố 有hữu 過quá 失thất 。 或hoặc 有hữu 布bố 施thí 。 求cầu 他tha 知tri 聞văn 故cố 有hữu 過quá 失thất 。 無vô 過quá 失thất 施thí 者giả 。 謂vị 迴hồi 向hướng 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 為vi 彼bỉ 資tư 糧lương 故cố 。 無vô 染nhiễm 污ô 心tâm 為vi 往vãng 善thiện 趣thú 故cố 。 為vi 得đắc 大đại 財tài 故cố 。 而nhi 行hành 布bố 施thí 。 又hựu 依y 四tứ 處xứ 於ư 八bát 時thời 中trung 。 趣thú 入nhập 懈giải 怠đãi 。 不bất 發phát 精tinh 進tấn 。 當đương 知tri 如như 是thị 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 是thị 懈giải 怠đãi 類loại 非phi 精tinh 進tấn 類loại 。 謂vị 依y 乞khất 食thực 處xứ 。 依y 所sở 作tác 處xứ 。 依y 遊du 行hành 處xứ 。 依y 界giới 不bất 平bình 等đẳng 處xứ 。 依y 此thử 四tứ 處xứ 。 八bát 時thời 差sai 別biệt 多đa 食thực 精tinh 美mỹ 身thân 沈trầm 重trọng 時thời 。 少thiểu 食thực 麁thô 惡ác 身thân 劣liệt 頓đốn 時thời 。 將tương 欲dục 所sở 作tác 護hộ 惜tích 力lực 時thời 。 已dĩ 有hữu 所sở 作tác 身thân 疲bì 倦quyện 時thời 。 將tương 欲dục 遊du 行hành 護hộ 惜tích 力lực 時thời 。 已dĩ 涉thiệp 長trường/trưởng 塗đồ 身thân 疲bì 倦quyện 時thời 。 正chánh 為vi 病bệnh 苦khổ 所sở 纏triền 擾nhiễu 時thời 。 所sở 病bệnh 已dĩ 愈dũ 恐khủng 更cánh 發phát 時thời 。 此thử 懈giải 怠đãi 類loại 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 乃nãi 至chí 。 未vị 遇ngộ 懈giải 怠đãi 所sở 依y 。 少thiểu 似tự 精tinh 進tấn 。 若nhược 得đắc 遇ngộ 已dĩ 。 速tốc 發phát 懈giải 怠đãi 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 懈giải 怠đãi 種chủng 類loại 。 與dữ 此thử 相tương 違vi 亦diệc 依y 四tứ 處xứ 。 於ư 八bát 時thời 中trung 。 發phát 勤cần 精tinh 進tấn 。 當đương 知tri 如như 是thị 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 能năng 伏phục 懈giải 怠đãi 勤cần 精tinh 進tấn 類loại 。 雖tuy 遇ngộ 懈giải 怠đãi 所sở 依y 。 亦diệc 能năng 發phát 勤cần 精tinh 進tấn 。 何hà 況huống 不bất 遇ngộ 。 是thị 故cố 名danh 為vi 。 勤cần 精tinh 進tấn 類loại 。 又hựu 有hữu 八bát 種chủng 正chánh 願nguyện 所sở 攝nhiếp 可khả 愛ái 生sanh 因nhân 。 能năng 令linh 於ư 諸chư 欲dục 中trung 。 樂nhạo/nhạc/lạc 增tăng 上thượng 生sanh 。 不bất 求cầu 永vĩnh 離ly 一nhất 切thiết 欲dục 者giả 。 當đương 生sanh 八bát 種chủng 可khả 愛ái 生sanh 處xứ 。 謂vị 願nguyện 人nhân 中trung 卑ty 惡ác 種chủng 類loại 。 修tu 小tiểu 施thí 戒giới 二nhị 福phước 業nghiệp 事sự 。 如như 是thị 願nguyện 樂nhạo 人Nhân 中Trung 尊Tôn 貴quý 種chủng 類loại 。 四Tứ 大Đại 王Vương 天Thiên 。 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 夜dạ 摩ma 天thiên 。 覩Đổ 史Sử 多Đa 天Thiên 。 樂nhạo/nhạc/lạc 化hóa 天thiên 。 他Tha 化Hóa 自Tự 在Tại 天Thiên 。 修tu 小tiểu 施thí 戒giới 二nhị 福phước 業nghiệp 事sự 。 又hựu 四tứ 因nhân 緣duyên 故cố 。 於ư 人nhân 趣thú 中trung 。 建kiến 立lập 如Như 來Lai 四tứ 眾chúng 。 三tam 因nhân 緣duyên 故cố 。 於ư 天thiên 趣thú 中trung 。 建kiến 立lập 四tứ 眾chúng 。 最tối 增tăng 上thượng 故cố 。 世thế 間gian 共cộng 許hứa 為vi 福phước 田điền 故cố 。 受thọ 用dụng 資tư 財tài 不bất 由do 他tha 故cố 。 棄khí 捨xả 一nhất 切thiết 。 世thế 資tư 財tài 故cố 。 由do 此thử 四tứ 緣duyên 。 於ư 人nhân 趣thú 中trung 。 建kiến 立lập 四tứ 眾chúng 。 依y 地địa 邊biên 際tế 故cố 。 欲dục 界giới 邊biên 際tế 故cố 。 語ngữ 行hành 邊biên 際tế 故cố 。 由do 此thử 三tam 緣duyên 。 於ư 天thiên 趣thú 中trung 建kiến 立lập 四tứ 眾chúng 。 又hựu 於ư 世thế 間gian 。 三tam 處xứ 轉chuyển 時thời 。 恆hằng 常thường 世thế 間gian 八bát 法pháp 所sở 觸xúc 。 謂vị 樂nhạo 欲dục 處xứ 。 功công 用dụng 處xứ 。 眾chúng 緣duyên 處xứ 。 於ư 樂nhạo 欲dục 處xứ 轉chuyển 時thời 。 或hoặc 觸xúc 於ư 利lợi 或hoặc 觸xúc 非phi 利lợi 。 於ư 功công 用dụng 處xứ 轉chuyển 時thời 。 或hoặc 稱xưng 他tha 意ý 或hoặc 不bất 稱xưng 意ý 。 於ư 背bội 面diện 位vị 觸xúc 於ư 毀hủy 譽dự 。 於ư 現hiện 前tiền 位vị 觸xúc 於ư 稱xưng 譏cơ 。 於ư 眾chúng 緣duyên 處xứ 轉chuyển 時thời 。 或hoặc 由do 先tiên 世thế 。 或hoặc 由do 現hiện 法pháp 苦khổ 樂lạc 眾chúng 緣duyên 。 觸xúc 於ư 苦khổ 樂lạc 。 又hựu 八bát 勝thắng 解giải 能năng 引dẫn 不bất 還hoàn 或hoặc 阿A 羅La 漢Hán 。 諸chư 聖thánh 神thần 通thông 及cập 最tối 勝thắng 住trụ 。 謂vị 未vị 伏phục 內nội 色sắc 想tưởng 。 外ngoại 無vô 染nhiễm 污ô 色sắc 勝thắng 解giải 。 是thị 名danh 第đệ 一nhất 。 已dĩ 伏phục 內nội 色sắc 想tưởng 。 是thị 名danh 第đệ 二nhị 。 淨tịnh 不bất 淨tịnh 非phi 二nhị 。 色sắc 第đệ 一nhất 捨xả 勝thắng 解giải 。 是thị 名danh 第đệ 三tam 。 此thử 三tam 解giải 脫thoát 。 於ư 一nhất 切thiết 色sắc 。 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 便tiện 能năng 引dẫn 發phát 。 諸chư 聖thánh 神thần 通thông 。 謂vị 諸chư 神thần 通thông 不bất 與dữ 一nhất 切thiết 。 異dị 生sanh 共cộng 有hữu 。 空không 無vô 邊biên 勝thắng 解giải 。 識thức 無vô 邊biên 勝thắng 解giải 。 無vô 所sở 有hữu 勝thắng 解giải 。 非phi 想tưởng 非phi 非phi 想tưởng 勝thắng 解giải 。 微vi 微vi 任nhậm 運vận 心tâm 勝thắng 解giải 。 此thử 五ngũ 勝thắng 解giải 。 次thứ 第đệ 善thiện 修tu 治trị 故cố 。 能năng 引dẫn 想tưởng 受thọ 滅diệt 等đẳng 至chí 最tối 勝thắng 住trụ 。 又hựu 若nhược 觀quán 諸chư 色sắc 。 若nhược 如như 所sở 觀quán 於ư 初sơ 三tam 解giải 脫thoát 中trung 而nhi 修tu 習tập 者giả 。 謂vị 三tam 解giải 脫thoát 方phương 便tiện 。 道đạo 所sở 攝nhiếp 三tam 勝thắng 處xứ 也dã 。 此thử 中trung 觀quán 外ngoại 諸chư 色sắc 。 若nhược 小tiểu 若nhược 大đại 。 若nhược 好hảo 若nhược 惡ác 。 若nhược 劣liệt 若nhược 勝thắng 者giả 。 謂vị 觀quán 非phi 三tam 摩ma 地địa 。 所sở 行hành 現hiện 所sở 得đắc 色sắc 。 由do 緣duyên 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 。 作tác 意ý 不bất 種chủng 種chủng 現hiện 前tiền 。 故cố 名danh 為vi 勝thắng 。 於ư 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 中trung 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 行hạnh 名danh 知tri 。 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 行hành 名danh 見kiến 。 如như 於ư 三tam 摩ma 地địa 。 所sở 行hành 若nhược 知tri 若nhược 見kiến 。 如như 於ư 彼bỉ 色sắc 已dĩ 尋tầm 思tư 已dĩ 了liễu 別biệt 。 如như 是thị 於ư 外ngoại 所sở 想tưởng 非phi 三tam 摩ma 地địa 所sở 行hành 中trung 。 觀quán 諸chư 色sắc 亦diệc 爾nhĩ 。

已dĩ 說thuyết 八bát 種chủng 佛Phật 教giáo 所sở 應ưng 知tri 處xứ 。 次thứ 說thuyết 九cửu 種chủng 。 謂vị 有hữu 九cửu 結kết 。 如như 攝nhiếp 事sự 分phần/phân 當đương 廣quảng 建kiến 立lập 。 又hựu 有hữu 九cửu 種chủng 生sanh 處xứ 。 受thọ 生sanh 有hữu 情tình 。 於ư 彼bỉ 彼bỉ 處xứ 。 同đồng 所sở 居cư 止chỉ 。 謂vị 三tam 界giới 中trung 。 除trừ 諸chư 惡ác 趣thú 。 可khả 厭yếm 處xứ 故cố 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。

已dĩ 說thuyết 九cửu 種chủng 佛Phật 教giáo 所sở 應ưng 知tri 處xứ 。 次thứ 說thuyết 十thập 種chủng 。 謂vị 十thập 遍biến 處xứ 。 當đương 知tri 即tức 諸chư 解giải 脫thoát 。 所sở 作tác 成thành 就tựu 。 餘dư 解giải 脫thoát 。 勝thắng 處xứ 。 遍biến 處xứ 。 如như 攝nhiếp 事sự 分phần/phân 。 當đương 廣quảng 分phân 別biệt 。 又hựu 有hữu 十thập 無Vô 學Học 支chi 。 當đương 知tri 無Vô 學Học 五ngũ 蘊uẩn 所sở 攝nhiếp 。 謂vị 戒giới 蘊uẩn 。 定định 蘊uẩn 。 慧tuệ 蘊uẩn 。 解giải 脫thoát 蘊uẩn 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 蘊uẩn 。 如như 是thị 已dĩ 說thuyết 十thập 種chủng 佛Phật 教giáo 所sở 應ưng 知tri 處xứ 。 及cập 前tiền 所sở 說thuyết 。 佛Phật 教giáo 所sở 應ưng 知tri 處xứ 等đẳng 。 當đương 知tri 皆giai 是thị 。 內nội 明minh 處xứ 攝nhiếp 。

云vân 何hà 醫y 方phương 明minh 處xứ 。 當đương 知tri 此thử 明minh 略lược 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 於ư 病bệnh 相tương/tướng 善thiện 巧xảo 。 於ư 病bệnh 因nhân 善thiện 巧xảo 。 於ư 已dĩ 生sanh 病bệnh 斷đoạn 滅diệt 善thiện 巧xảo 。 於ư 已dĩ 斷đoạn 病bệnh 後hậu 更cánh 不bất 生sanh 。 方phương 便tiện 善thiện 巧xảo 。 如như 是thị 善thiện 巧xảo 。 廣quảng 分phân 別biệt 義nghĩa 。 如như 經kinh 應ưng 知tri 。 已dĩ 說thuyết 醫y 方phương 明minh 處xứ 。

云vân 何hà 因nhân 明minh 處xứ 。 謂vị 於ư 觀quán 察sát 義nghĩa 中trung 。 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 此thử 復phục 云vân 何hà 。 嗢ốt 拕tha 南nam 曰viết 。

論luận 體thể 論luận 處xứ 所sở 。 論luận 據cứ 論luận 莊trang 嚴nghiêm 。

論luận 負phụ 論luận 出xuất 離ly 。 論luận 多đa 所sở 作tác 法pháp 。

當đương 知tri 此thử 中trung 。 略lược 有hữu 七thất 種chủng 。 一nhất 論luận 體thể 性tánh 。 二nhị 論luận 處xứ 所sở 。 三tam 論luận 所sở 依y 。 四tứ 論luận 莊trang 嚴nghiêm 。 五ngũ 論luận 墮đọa 負phụ 。 六lục 論luận 出xuất 離ly 。 七thất 論luận 多đa 所sở 作tác 法pháp 。

云vân 何hà 論luận 體thể 性tánh 。 謂vị 有hữu 六lục 種chủng 。 一nhất 言ngôn 論luận 。 二nhị 尚thượng 論luận 。 三tam 諍tranh 論luận 。 四tứ 毀hủy 謗báng 論luận 。 五ngũ 順thuận 正chánh 論luận 。 六lục 教giáo 導đạo 論luận 。

言ngôn 論luận 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 言ngôn 說thuyết 。 言ngôn 音âm 。 言ngôn 詞từ 。 是thị 名danh 言ngôn 論luận 。

尚thượng 論luận 者giả 。 謂vị 諸chư 世thế 間gian 隨tùy 所sở 應ưng 聞văn 。 所sở 有hữu 言ngôn 論luận 。

諍tranh 論luận 者giả 。 謂vị 或hoặc 依y 諸chư 欲dục 所sở 起khởi 。 若nhược 自tự 所sở 攝nhiếp 諸chư 欲dục 他tha 所sở 侵xâm 奪đoạt 。 若nhược 他tha 所sở 攝nhiếp 諸chư 欲dục 自tự 行hành 侵xâm 奪đoạt 。 若nhược 所sở 愛ái 有hữu 情tình 所sở 攝nhiếp 諸chư 欲dục 。 更cánh 相tương 侵xâm 奪đoạt 。 或hoặc 欲dục 侵xâm 奪đoạt 。 若nhược 無vô 攝nhiếp 受thọ 諸chư 欲dục 。 謂vị 歌ca 舞vũ 戲hí 笑tiếu 等đẳng 所sở 攝nhiếp 。 若nhược 倡xướng 女nữ 僕bộc 從tùng 等đẳng 所sở 攝nhiếp 。 或hoặc 為vi 觀quán 看khán 。 或hoặc 為vi 受thọ 用dụng 。 於ư 如như 是thị 等đẳng 。 諸chư 欲dục 事sự 中trung 。 未vị 離ly 欲dục 者giả 。 為vi 欲dục 界giới 貪tham 所sở 染nhiễm 污ô 者giả 。 因nhân 堅kiên 執chấp 故cố 。 因nhân 縛phược 著trước 故cố 。 因nhân 耽đam 嗜thị 故cố 。 因nhân 貪tham 愛ái 故cố 。 發phát 憤phẫn 乖quai 違vi 。 喜hỷ 鬪đấu 諍tranh 者giả 。 興hưng 種chủng 種chủng 論luận 。 興hưng 怨oán 害hại 論luận 。 故cố 名danh 諍tranh 論luận 。 或hoặc 依y 惡ác 行hành 所sở 起khởi 。 若nhược 自tự 所sở 作tác 身thân 語ngữ 惡ác 行hành 。 他tha 所sở 譏cơ 毀hủy 。 若nhược 他tha 所sở 作tác 身thân 語ngữ 惡ác 行hành 。 自tự 行hành 譏cơ 毀hủy 。 若nhược 所sở 愛ái 有hữu 情tình 所sở 作tác 。 身thân 語ngữ 惡ác 行hành 。 互hỗ 相tương 譏cơ 毀hủy 。 於ư 如như 是thị 等đẳng 。 行hành 惡ác 行hành 中trung 。 願nguyện 作tác 未vị 作tác 諸chư 惡ác 行hành 者giả 。 未vị 離ly 欲dục 界giới 。 貪tham 瞋sân 癡si 者giả 。 重trọng/trùng 貪tham 瞋sân 癡si 所sở 拘câu 蔽tế 者giả 。 因nhân 堅kiên 執chấp 故cố 。 因nhân 縛phược 著trước 故cố 。 因nhân 耽đam 嗜thị 故cố 。 因nhân 貪tham 愛ái 故cố 。 更cánh 相tương 憤phẫn 發phát 。 懷hoài 染nhiễm 污ô 心tâm 。 互hỗ 相tương 乖quai 違vi 。 喜hỷ 鬪đấu 諍tranh 者giả 。 興hưng 種chủng 種chủng 論luận 。 興hưng 怨oán 害hại 論luận 。 故cố 名danh 諍tranh 論luận 。 或hoặc 依y 諸chư 見kiến 所sở 起khởi 。 謂vị 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。 斷đoạn 見kiến 。 無vô 因nhân 見kiến 。 不bất 平bình 等đẳng 因nhân 見kiến 。 常thường 見kiến 。 兩lưỡng 眾chúng 見kiến 等đẳng 。 種chủng 種chủng 邪tà 見kiến 。 及cập 餘dư 無vô 量lượng 。 諸chư 惡ác 見kiến 類loại 。 於ư 如như 是thị 諸chư 見kiến 中trung 。 或hoặc 自tự 所sở 攝nhiếp 他tha 所sở 遮già 斷đoạn 。 或hoặc 他tha 所sở 攝nhiếp 自tự 行hành 遮già 斷đoạn 。 或hoặc 所sở 愛ái 有hữu 情tình 所sở 攝nhiếp 。 他tha 正chánh 遮già 斷đoạn 。 或hoặc 已dĩ 遮già 斷đoạn 。 或hoặc 欲dục 攝nhiếp 受thọ 所sở 未vị 攝nhiếp 受thọ 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 未vị 離ly 欲dục 者giả 。 如như 前tiền 廣quảng 說thuyết 。 乃nãi 至chí 興hưng 種chủng 種chủng 論luận 。 興hưng 怨oán 害hại 論luận 。 是thị 名danh 諍tranh 論luận 。

毀hủy 謗báng 論luận 者giả 。 謂vị 懷hoài 憤phẫn 發phát 者giả 。 以dĩ 染nhiễm 污ô 心tâm 。 振chấn 發phát 威uy 勢thế 。 更cánh 相tương 擯bấn 毀hủy 。 所sở 有hữu 言ngôn 論luận 。 謂vị 麁thô 惡ác 所sở 引dẫn 。 或hoặc 不bất 愻# 所sở 引dẫn 。 或hoặc 綺ỷ 言ngôn 所sở 引dẫn 。 乃nãi 至chí 惡ác 說thuyết 法Pháp 律luật 中trung 。 為vì 諸chư 有hữu 情tình 。 宣tuyên 說thuyết 彼bỉ 法pháp 。 研nghiên 究cứu 決quyết 擇trạch 。 教giáo 授thọ 教giáo 誡giới 。 如như 是thị 等đẳng 論luận 。 名danh 毀hủy 謗báng 論luận 。

順thuận 正chánh 論luận 者giả 。 謂vị 於ư 善thiện 說thuyết 法Pháp 律luật 中trung 。 為vì 諸chư 有hữu 情tình 。 宣tuyên 說thuyết 正Chánh 法Pháp 。 研nghiên 究cứu 決quyết 擇trạch 。 教giáo 授thọ 教giáo 誡giới 。 為vi 斷đoạn 有hữu 情tình 所sở 疑nghi 惑hoặc 故cố 。 為vi 達đạt 甚thậm 深thâm 諸chư 句cú 義nghĩa 故cố 。 為vi 令linh 知tri 見kiến 畢tất 竟cánh 淨tịnh 故cố 。 隨tùy 順thuận 正chánh 行hạnh 。 隨tùy 順thuận 解giải 脫thoát 。 是thị 故cố 此thử 論luận 名danh 順thuận 正chánh 論luận 。

教giáo 導đạo 論luận 者giả 。 謂vị 教giáo 修tu 習tập 增tăng 上thượng 心tâm 學học 。 增tăng 上thượng 慧tuệ 學học 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 心tâm 未vị 定định 者giả 。 令linh 心tâm 得đắc 定định 。 心tâm 已dĩ 定định 者giả 。 令linh 得đắc 解giải 脫thoát 。 所sở 有hữu 言ngôn 論luận 。 令linh 彼bỉ 覺giác 悟ngộ 真chân 實thật 智trí 故cố 。 令linh 彼bỉ 開khai 解giải 真chân 實thật 智trí 故cố 。 是thị 故cố 此thử 論luận 名danh 教giáo 導đạo 論luận 。

問vấn 此thử 六lục 論luận 中trung 。 幾kỷ 論luận 真chân 實thật 。 能năng 引dẫn 義nghĩa 利lợi 。 所sở 應ưng 修tu 習tập 。 幾kỷ 不bất 真chân 實thật 。 能năng 引dẫn 無vô 義nghĩa 。 所sở 應ưng 遠viễn 離ly 。 答đáp 最tối 後hậu 二nhị 論luận 。 是thị 真chân 是thị 實thật 。 能năng 引dẫn 義nghĩa 利lợi 。 所sở 應ưng 修tu 習tập 。 中trung 間gian 二nhị 論luận 。 不bất 真chân 不bất 實thật 。 能năng 引dẫn 無vô 義nghĩa 。 所sở 應ưng 遠viễn 離ly 。 初sơ 二nhị 種chủng 論luận 。 應ưng 當đương 分phân 別biệt 。

云vân 何hà 論luận 處xứ 所sở 。 當đương 知tri 亦diệc 有hữu 六lục 種chủng 。 一nhất 於ư 王vương 家gia 。 二nhị 於ư 執chấp 理lý 家gia 。 三tam 於ư 大đại 眾chúng 中trung 。 四tứ 於ư 賢hiền 哲triết 者giả 前tiền 。 五ngũ 於ư 善thiện 解giải 法pháp 義nghĩa 沙Sa 門Môn 婆Bà 羅La 門Môn 前tiền 。 六lục 於ư 樂nhạo 法Pháp 義nghĩa 者giả 前tiền 。

云vân 何hà 論luận 所sở 依y 。 當đương 知tri 有hữu 十thập 種chủng 。 謂vị 所sở 成thành 立lập 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 。 能năng 成thành 立lập 法pháp 有hữu 八bát 種chủng 。

所sở 成thành 立lập 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 者giả 。 一nhất 自tự 性tánh 。 二nhị 差sai 別biệt 所sở 成thành 立lập 。 自tự 性tánh 者giả 。 謂vị 有hữu 立lập 為vi 有hữu 。 無vô 立lập 為vi 無vô 所sở 成thành 立lập 。 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 有hữu 上thượng 立lập 有hữu 上thượng 。 無vô 上thượng 立lập 無vô 上thượng 。 常thường 立lập 為vi 常thường 。 無vô 常thường 立lập 無vô 常thường 。 如như 是thị 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 見kiến 無vô 見kiến 。 有hữu 對đối 無vô 對đối 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 如như 是thị 等đẳng 無vô 量lượng 差sai 別biệt 門môn 。 當đương 知tri 名danh 所sở 成thành 立lập 差sai 別biệt 。

能năng 成thành 立lập 法pháp 有hữu 八bát 種chủng 者giả 。 一nhất 立lập 宗tông 。 二nhị 辯biện 因nhân 。 三tam 引dẫn 喻dụ 。 四tứ 同đồng 類loại 。 五ngũ 異dị 類loại 。 六lục 現hiện 量lượng 。 七thất 比tỉ 量lượng 。 八bát 正chánh 教giáo 量lượng 。

立lập 宗tông 者giả 。 謂vị 依y 二nhị 種chủng 所sở 成thành 立lập 義nghĩa 。 各các 別biệt 攝nhiếp 受thọ 自tự 品phẩm 所sở 許hứa 。 或hoặc 攝nhiếp 受thọ 論luận 宗tông 。 若nhược 自tự 辯biện 才tài 。 若nhược 輕khinh 蔑miệt 他tha 。 若nhược 從tùng 他tha 聞văn 。 若nhược 覺giác 真chân 實thật 。 或hoặc 為vi 成thành 立lập 自tự 宗tông 。 或hoặc 為vi 破phá 壞hoại 他tha 宗tông 。 或hoặc 為vi 制chế 伏phục 於ư 他tha 。 或hoặc 為vi 摧tồi 屈khuất 於ư 他tha 。 或hoặc 為vi 悲bi 愍mẫn 於ư 他tha 。 建kiến 立lập 宗tông 義nghĩa 。

辯biện 因nhân 者giả 。 謂vị 為vi 成thành 就tựu 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 依y 所sở 引dẫn 喻dụ 。 同đồng 類loại 異dị 類loại 。 現hiện 量lượng 比tỉ 量lượng 。 及cập 與dữ 正chánh 教giáo 。 建kiến 立lập 順thuận 益ích 道Đạo 理lý 言ngôn 論luận 。

引dẫn 喻dụ 者giả 。 亦diệc 為vi 成thành 就tựu 。 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 引dẫn 因nhân 所sở 依y 。 諸chư 餘dư 世thế 間gian 。 串xuyến 習tập 共cộng 許hứa 易dị 了liễu 之chi 法pháp 比tỉ 況huống 言ngôn 論luận 。

同đồng 類loại 者giả 。 謂vị 隨tùy 所sở 有hữu 法pháp 望vọng 所sở 餘dư 法pháp 。 其kỳ 相tương/tướng 展triển 轉chuyển 少thiểu 分phần 相tương 似tự 。 此thử 復phục 五ngũ 種chủng 。 一nhất 相tướng 狀trạng 相tương 似tự 。 二nhị 自tự 體thể 相tướng 似tự 。 三tam 業nghiệp 用dụng 相tương 似tự 。 四tứ 法Pháp 門môn 相tương 似tự 。 五ngũ 因nhân 果quả 相tương 似tự 。 相tướng 狀trạng 相tương 似tự 者giả 。 謂vị 於ư 現hiện 在tại 。 或hoặc 先tiên 所sở 見kiến 相tướng 狀trạng 。 相tương/tướng 屬thuộc 展triển 轉chuyển 相tương 似tự 。 自tự 體thể 相tướng 似tự 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 其kỳ 相tương/tướng 相tương 似tự 。 業nghiệp 用dụng 相tương 似tự 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 作tác 用dụng 相tương 似tự 。 法Pháp 門môn 相tương 似tự 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 法Pháp 門môn 相tương 似tự 。 如như 無vô 常thường 與dữ 苦khổ 法pháp 。 苦khổ 與dữ 無vô 我ngã 法pháp 。 無vô 我ngã 與dữ 生sanh 法pháp 。 生sanh 法pháp 與dữ 老lão 法pháp 。 老lão 法pháp 與dữ 死tử 法pháp 。 如như 是thị 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 見kiến 無vô 見kiến 。 有hữu 對đối 無vô 對đối 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 無vô 量lượng 法Pháp 門môn 。 展triển 轉chuyển 相tương 似tự 。 因nhân 果quả 相tương 似tự 者giả 。 謂vị 彼bỉ 展triển 轉chuyển 。 若nhược 因nhân 若nhược 果quả 。 能năng 成thành 所sở 成thành 。 展triển 轉chuyển 相tương 似tự 。 是thị 名danh 同đồng 類loại 。

異dị 類loại 者giả 。 謂vị 所sở 有hữu 法pháp 望vọng 所sở 餘dư 法pháp 。 其kỳ 相tương/tướng 展triển 轉chuyển 。 少thiểu 不bất 相tương 似tự 。 此thử 亦diệc 五ngũ 種chủng 。 與dữ 上thượng 相tương 違vi 。 應ưng 知tri 其kỳ 相tướng 。

現hiện 量lượng 者giả 。 謂vị 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 非phi 不bất 現hiện 見kiến 。 二nhị 非phi 已dĩ 思tư 應ưng 思tư 。 三tam 非phi 錯thác 亂loạn 境cảnh 界giới 。

非phi 不bất 現hiện 見kiến 現hiện 量lượng 者giả 。

復phục 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 諸chư 根căn 不bất 壞hoại 。 作tác 意ý 現hiện 前tiền 。 相tương 似tự 生sanh 故cố 。 超siêu 越việt 生sanh 故cố 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 非phi 極cực 遠viễn 故cố 。 相tương 似tự 生sanh 者giả 。 謂vị 欲dục 界giới 諸chư 根căn 。 於ư 欲dục 界giới 境cảnh 。 上thượng 地địa 諸chư 根căn 。 於ư 上thượng 地địa 境cảnh 。 已dĩ 生sanh 已dĩ 等đẳng 生sanh 。 若nhược 生sanh 若nhược 起khởi 。 是thị 名danh 相tướng 似tự 生sanh 。 超siêu 越việt 生sanh 者giả 。 謂vị 上thượng 地địa 諸chư 根căn 。 於ư 下hạ 地địa 境cảnh 。 已dĩ 生sanh 等đẳng 如như 前tiền 說thuyết 。 是thị 名danh 超siêu 越việt 生sanh 。 無vô 障chướng 礙ngại 者giả 。

復phục 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 非phi 覆phú 障chướng 所sở 礙ngại 。 二nhị 非phi 隱ẩn 障chướng 所sở 礙ngại 。 三tam 非phi 映ánh 障chướng 所sở 礙ngại 。 四tứ 非phi 惑hoặc 障chướng 所sở 礙ngại 。 覆phú 障chướng 所sở 礙ngại 者giả 。 謂vị 黑hắc 闇ám 。 無vô 明minh 闇ám 。 不bất 澄trừng 清thanh 色sắc 闇ám 。 所sở 覆phú 障chướng 。 隱ẩn 障chướng 所sở 礙ngại 者giả 。 謂vị 或hoặc 藥dược 草thảo 力lực 。 或hoặc 咒chú 術thuật 力lực 。 或hoặc 神thần 通thông 力lực 之chi 所sở 隱ẩn 障chướng 。 映ánh 障chướng 所sở 礙ngại 者giả 。 謂vị 少thiếu 小tiểu 物vật 。 為vi 廣quảng 多đa 物vật 之chi 所sở 映ánh 奪đoạt 。 故cố 不bất 可khả 得đắc 。 如như 飲ẩm 食thực 中trung 藥dược 。 或hoặc 復phục 毛mao 端đoan 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 且thả 如như 小tiểu 光quang 大đại 光quang 所sở 映ánh 。 故cố 不bất 可khả 得đắc 。 所sở 謂vị 日nhật 光quang 映ánh 星tinh 月nguyệt 等đẳng 。 又hựu 如như 月nguyệt 光quang 映ánh 奪đoạt 眾chúng 星tinh 。 又hựu 如như 能năng 治trị 映ánh 奪đoạt 所sở 治trị 令linh 不bất 可khả 得đắc 。 謂vị 不bất 淨tịnh 作tác 意ý 。 映ánh 奪đoạt 淨tịnh 相tương/tướng 。 無vô 常thường 苦khổ 無vô 我ngã 作tác 意ý 。 映ánh 奪đoạt 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 我ngã 相tương/tướng 。 無vô 相tướng 作tác 意ý 。 映ánh 奪đoạt 一nhất 切thiết 眾chúng 相tướng 。 惑hoặc 障chướng 所sở 礙ngại 者giả 。 謂vị 幻huyễn 化hóa 所sở 作tác 。 或hoặc 色sắc 相tướng 殊thù 勝thắng 。 或hoặc 復phục 相tương 似tự 。 或hoặc 內nội 所sở 作tác 。 目mục 眩huyễn 惛hôn 夢mộng 。 悶muộn 醉túy 放phóng 逸dật 。 或hoặc 復phục 顛điên 狂cuồng 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 名danh 為vi 惑hoặc 障chướng 。 若nhược 不bất 為vi 此thử 。 四tứ 障chướng 所sở 礙ngại 。 名danh 無Vô 障Chướng 礙Ngại 。 非phi 極cực 遠viễn 者giả 。 謂vị 非phi 三tam 種chủng 極cực 遠viễn 所sở 遠viễn 。 一nhất 處xứ 極cực 遠viễn 。 二nhị 時thời 極cực 遠viễn 。 三tam 損tổn 減giảm 極cực 遠viễn 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 總tổng 名danh 非phi 不bất 現hiện 見kiến 。 非phi 不bất 現hiện 故cố 。 名danh 為vi 現hiện 量lượng 。

非phi 已dĩ 思tư 應ưng 思tư 現hiện 量lượng 者giả 。

復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 纔tài 取thủ 便tiện 成thành 取thủ 所sở 依y 境cảnh 。 二nhị 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 取thủ 所sở 依y 境cảnh 。 纔tài 取thủ 便tiện 成thành 取thủ 所sở 依y 境cảnh 者giả 。 謂vị 若nhược 境cảnh 能năng 作tác 纔tài 取thủ 便tiện 成thành 取thủ 所sở 依y 止chỉ 。 猶do 如như 良lương 醫y 。 授thọ 病bệnh 者giả 藥dược 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 皆giai 悉tất 圓viên 滿mãn 。 有hữu 大đại 勢thế 力lực 。 成thành 熟thục 威uy 德đức 。 當đương 知tri 此thử 藥dược 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 纔tài 取thủ 便tiện 成thành 取thủ 所sở 依y 止chỉ 。 藥dược 之chi 所sở 有hữu 大đại 勢thế 威uy 德đức 。 病bệnh 若nhược 未vị 愈dũ 名danh 為vi 應ưng 思tư 。 其kỳ 病bệnh 若nhược 愈dũ 名danh 為vi 已dĩ 思tư 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 名danh 纔tài 取thủ 便tiện 成thành 取thủ 所sở 依y 境cảnh 。 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 取thủ 所sở 依y 境cảnh 者giả 。 謂vị 若nhược 境cảnh 能năng 為vi 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 取thủ 所sở 依y 止chỉ 。 如như 瑜du 伽già 師sư 於ư 地địa 思tư 惟duy 。 水thủy 火hỏa 風phong 界giới 。 若nhược 住trụ 於ư 地địa 。 思tư 惟duy 其kỳ 水thủy 。 即tức 住trụ 地địa 想tưởng 。 轉chuyển 作tác 水thủy 想tưởng 。 若nhược 住trụ 於ư 地địa 。 思tư 惟duy 火hỏa 風phong 。 即tức 住trụ 地địa 想tưởng 。 轉chuyển 作tác 火hỏa 風phong 想tưởng 。 此thử 中trung 地địa 想tưởng 。 即tức 是thị 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 之chi 取thủ 。 地địa 者giả 即tức 是thị 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 取thủ 之chi 所sở 依y 。 如như 住trụ 於ư 地địa 。 住trụ 水thủy 火hỏa 風phong 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 名danh 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 取thủ 所sở 依y 境cảnh 。 此thử 中trung 建kiến 立lập 境cảnh 界giới 取thủ 所sở 依y 境cảnh 。 非phi 已dĩ 思tư 惟duy 。 非phi 應ưng 思tư 惟duy 。 地địa 等đẳng 諸chư 界giới 。 解giải 若nhược 未vị 成thành 。 名danh 應ưng 思tư 惟duy 。 解giải 若nhược 成thành 就tựu 。 名danh 已dĩ 思tư 惟duy 。 如như 是thị 名danh 為vi 。 非phi 已dĩ 思tư 應ưng 思tư 現hiện 量lượng 。 非phi 錯thác 亂loạn 境cảnh 界giới 現hiện 量lượng 者giả 。 謂vị 或hoặc 五ngũ 種chủng 或hoặc 七thất 種chủng 。 五ngũ 種chủng 者giả 。 謂vị 非phi 五ngũ 種chủng 錯thác 亂loạn 境cảnh 界giới 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

一nhất 想tưởng 錯thác 亂loạn 。 二nhị 數số 錯thác 亂loạn 。 三tam 形hình 錯thác 亂loạn 。 四tứ 顯hiển 錯thác 亂loạn 。 五ngũ 業nghiệp 錯thác 亂loạn 。 七thất 種chủng 者giả 。 謂vị 非phi 七thất 種chủng 錯thác 亂loạn 境cảnh 界giới 。 何hà 等đẳng 為vi 七thất 。

謂vị 即tức 前tiền 五ngũ 。 及cập 餘dư 二nhị 種chủng 遍biến 行hành 錯thác 亂loạn 。 合hợp 為vi 七thất 種chủng 。 何hà 等đẳng 為vi 二nhị 。

一nhất 心tâm 錯thác 亂loạn 。 二nhị 見kiến 錯thác 亂loạn 。 想tưởng 錯thác 亂loạn 者giả 。 謂vị 於ư 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 。 起khởi 彼bỉ 相tương/tướng 想tưởng 。 如như 於ư 陽dương 焰diễm 鹿lộc 渴khát 相tương/tướng 中trung 起khởi 於ư 水thủy 想tưởng 。 數số 錯thác 亂loạn 者giả 。 謂vị 於ư 少thiểu 數số 起khởi 多đa 數số 增tăng 上thượng 慢mạn 。 如như 瞖ế 眩huyễn 者giả 於ư 一nhất 月nguyệt 處xứ 見kiến 多đa 月nguyệt 像tượng 。 形hình 錯thác 亂loạn 者giả 。 謂vị 於ư 餘dư 形hình 色sắc 。 起khởi 餘dư 形hình 色sắc 增tăng 上thượng 慢mạn 。 如như 於ư 旋toàn 火hỏa 見kiến 彼bỉ 輪luân 形hình 。 顯hiển 錯thác 亂loạn 者giả 。 謂vị 於ư 餘dư 顯hiển 色sắc 。 起khởi 餘dư 顯hiển 色sắc 增tăng 上thượng 慢mạn 。 如như 迦ca 末mạt 羅la 病bệnh 損tổn 壞hoại 眼nhãn 根căn 。 於ư 非phi 黃hoàng 色sắc 悉tất 見kiến 黃hoàng 相tương/tướng 。 業nghiệp 錯thác 亂loạn 者giả 。 謂vị 於ư 無vô 業nghiệp 事sự 。 起khởi 有hữu 業nghiệp 增tăng 上thượng 慢mạn 。 如như 結kết 拳quyền 馳trì 走tẩu 見kiến 樹thụ 奔bôn 流lưu 。 心tâm 錯thác 亂loạn 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 五ngũ 種chủng 所sở 錯thác 亂loạn 義nghĩa 。 心tâm 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 見kiến 錯thác 亂loạn 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 五ngũ 種chủng 所sở 錯thác 亂loạn 義nghĩa 。 忍nhẫn 受thọ 顯hiển 說thuyết 。 生sanh 吉cát 祥tường 想tưởng 。 堅kiên 執chấp 不bất 捨xả 。 若nhược 非phi 如như 是thị 錯thác 亂loạn 境cảnh 界giới 。 名danh 為vi 現hiện 量lượng 。

問vấn 如như 是thị 現hiện 量lượng 誰thùy 所sở 有hữu 耶da 。 答đáp 略lược 說thuyết 四tứ 種chủng 所sở 有hữu 。 一nhất 色sắc 根căn 現hiện 量lượng 。 二nhị 意ý 受thọ 現hiện 量lượng 。 三tam 世thế 間gian 現hiện 量lượng 。 四tứ 清thanh 淨tịnh 現hiện 量lượng 。 色sắc 根căn 現hiện 量lượng 者giả 。 謂vị 五ngũ 色sắc 根căn 。 所sở 行hành 境cảnh 界giới 。 如như 先tiên 所sở 說thuyết 。 現hiện 量lượng 體thể 相tướng 。 意ý 受thọ 現hiện 量lượng 者giả 。 謂vị 諸chư 意ý 根căn 。 所sở 行hành 境cảnh 界giới 。 如như 先tiên 所sở 說thuyết 。 現hiện 量lượng 體thể 相tướng 。 世thế 間gian 現hiện 量lượng 者giả 。 謂vị 即tức 二nhị 種chủng 總tổng 說thuyết 。 為vi 一nhất 世thế 間gian 現hiện 量lượng 。 清thanh 淨tịnh 現hiện 量lượng 者giả 。 謂vị 諸chư 所sở 有hữu 世thế 間gian 現hiện 量lượng 。 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 清thanh 淨tịnh 現hiện 量lượng 。 或hoặc 有hữu 清thanh 淨tịnh 現hiện 量lượng 。 非phi 世thế 間gian 現hiện 量lượng 。 謂vị 出xuất 世thế 智trí 於ư 所sở 行hành 境cảnh 。 有hữu 知tri 為vi 有hữu 。 無vô 知tri 為vi 無vô 。 有hữu 上thượng 知tri 有hữu 上thượng 。 無vô 上thượng 知tri 無vô 上thượng 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 名danh 不bất 共cộng 世thế 間gian 清thanh 淨tịnh 現hiện 量lượng 。

比tỉ 量lượng 者giả 。 謂vị 與dữ 思tư 擇trạch 俱câu 已dĩ 思tư 應ưng 思tư 所sở 有hữu 境cảnh 思tư 。 此thử 復phục 五ngũ 種chủng 。 一nhất 相tương/tướng 比tỉ 量lượng 。 二nhị 體thể 比tỉ 量lượng 。 三tam 業nghiệp 比tỉ 量lượng 。 四tứ 法pháp 比tỉ 量lượng 。 五ngũ 因nhân 果quả 比tỉ 量lượng 。

相tương/tướng 比tỉ 量lượng 者giả 。 謂vị 隨tùy 所sở 有hữu 相tướng 狀trạng 相tương/tướng 屬thuộc 。 或hoặc 由do 現hiện 在tại 。 或hoặc 先tiên 所sở 見kiến 推thôi 度độ 境cảnh 界giới 。 如như 見kiến 幢tràng 故cố 比tỉ 知tri 有hữu 車xa 。 由do 見kiến 烟yên 故cố 比tỉ 知tri 有hữu 火hỏa 。 如như 是thị 以dĩ 王vương 比tỉ 國quốc 。 以dĩ 夫phu 比tỉ 妻thê 。 以dĩ 角giác 犎# 等đẳng 比tỉ 知tri 有hữu 牛ngưu 。 以dĩ 膚phu 細tế 軟nhuyễn 髮phát 黑hắc 輕khinh 躁táo 容dung 色sắc 妍nghiên 美mỹ 。 比tỉ 知tri 少thiếu 年niên 。 以dĩ 面diện 皺trứu 髮phát 白bạch 等đẳng 相tương/tướng 。 比tỉ 知tri 是thị 老lão 。 以dĩ 執chấp 持trì 自tự 相tương/tướng 。 比tỉ 知tri 道đạo 俗tục 。 以dĩ 樂nhạo/nhạc/lạc 觀quán 聖thánh 者giả 。 樂nhạo 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 遠viễn 離ly 慳san 貪tham 。 比tỉ 知tri 正chánh 信tín 。 以dĩ 善thiện 思tư 所sở 思tư 。 善thiện 說thuyết 所sở 說thuyết 。 善thiện 作tác 所sở 作tác 。 比tỉ 知tri 聰thông 叡duệ 。 以dĩ 慈từ 悲bi 愛ái 語ngữ 。 勇dũng 猛mãnh 樂nhạo 施thí 。 能năng 善thiện 解giải 釋thích 甚thậm 深thâm 義nghĩa 趣thú 。 比tỉ 知tri 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 掉trạo 動động 輕khinh 轉chuyển 。 嬉hi 戲hí 歌ca 笑tiếu 等đẳng 事sự 。 比tỉ 未vị 離ly 欲dục 。 以dĩ 諸chư 威uy 儀nghi 恆hằng 常thường 寂tịch 靜tĩnh 。 比tỉ 知tri 離ly 欲dục 。 以dĩ 具cụ 如Như 來Lai 微vi 妙diệu 相tướng 好hảo 。 智trí 慧tuệ 寂tịch 靜tĩnh 正chánh 行hạnh 神thần 通thông 。 比tỉ 知tri 如Như 來Lai 應ưng 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 。 具cụ 一nhất 切thiết 智trí 。 以dĩ 於ư 老lão 時thời 見kiến 彼bỉ 幼ấu 年niên 所sở 有hữu 相tướng 狀trạng 。 比tỉ 知tri 是thị 彼bỉ 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 名danh 相tướng 比tỉ 量lượng 。

體thể 比tỉ 量lượng 者giả 。 謂vị 現hiện 見kiến 彼bỉ 自tự 體thể 性tánh 故cố 。 比tỉ 類loại 彼bỉ 物vật 不bất 現hiện 見kiến 體thể 。 或hoặc 現hiện 見kiến 彼bỉ 一nhất 分phần/phân 自tự 體thể 。 比tỉ 類loại 餘dư 分phần/phân 。 如như 以dĩ 現hiện 在tại 比tỉ 類loại 過quá 去khứ 。 或hoặc 以dĩ 過quá 去khứ 比tỉ 類loại 未vị 來lai 。 或hoặc 以dĩ 現hiện 在tại 近cận 事sự 比tỉ 遠viễn 。 或hoặc 以dĩ 現hiện 在tại 比tỉ 於ư 未vị 來lai 。 又hựu 如như 飲ẩm 食thực 衣y 服phục 。 嚴nghiêm 具cụ 車xa 乘thừa 等đẳng 事sự 。 觀quán 見kiến 一nhất 分phần/phân 得đắc 失thất 之chi 相tướng 。 比tỉ 知tri 一nhất 切thiết 。 又hựu 以dĩ 一nhất 分phần/phân 成thành 熟thục 。 比tỉ 餘dư 熟thục 分phần/phân 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 名danh 體thể 比tỉ 量lượng 。

業nghiệp 比tỉ 量lượng 者giả 。 謂vị 以dĩ 作tác 用dụng 比tỉ 業nghiệp 所sở 依y 。 如như 見kiến 遠viễn 物vật 無vô 有hữu 動động 搖dao 鳥điểu 居cư 其kỳ 上thượng 。 由do 是thị 等đẳng 事sự 比tỉ 知tri 是thị 杌ngột 。 若nhược 有hữu 動động 搖dao 等đẳng 事sự 。 比tỉ 知tri 是thị 人nhân 。 廣quảng 跡tích 住trú 處xứ 比tỉ 知tri 是thị 象tượng 。 曳duệ 身thân 行hành 處xứ 比tỉ 知tri 是thị 蛇xà 。 若nhược 聞văn 嘶# 聲thanh 比tỉ 知tri 是thị 馬mã 。 若nhược 聞văn 哮hao 吼hống 比tỉ 知tri 師sư 子tử 。 若nhược 聞văn 咆# 勃bột 比tỉ 知tri 牛ngưu 王vương 。 見kiến 比tỉ 於ư 眼nhãn 。 聞văn 比tỉ 於ư 耳nhĩ 。 嗅khứu 比tỉ 於ư 鼻tị 。 嘗thường 比tỉ 於ư 舌thiệt 。 觸xúc 比tỉ 於ư 身thân 。 識thức 比tỉ 於ư 意ý 。 水thủy 中trung 見kiến 礙ngại 比tỉ 知tri 有hữu 地địa 。 若nhược 見kiến 是thị 處xứ 草thảo 木mộc 滋tư 潤nhuận 莖hành 葉diệp 青thanh 翠thúy 比tỉ 知tri 有hữu 水thủy 。 若nhược 見kiến 熱nhiệt 灰hôi 比tỉ 知tri 有hữu 火hỏa 。 叢tùng 林lâm 掉trạo 動động 比tỉ 知tri 有hữu 風phong 。 瞑minh 目mục 執chấp 杖trượng 進tiến 止chỉ 問vấn 他tha 。 蹎điên 蹶quyết 失thất 路lộ 。 如như 是thị 等đẳng 事sự 。 比tỉ 知tri 是thị 盲manh 。 高cao 聲thanh 側trắc 聽thính 比tỉ 知tri 是thị 聾lung 。 正chánh 信tín 聰thông 叡duệ 。 離ly 欲dục 未vị 離ly 欲dục 。 菩Bồ 薩Tát 如Như 來Lai 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 以dĩ 業nghiệp 比tỉ 度độ 。 如như 前tiền 應ưng 知tri 。

法pháp 比tỉ 量lượng 者giả 。 謂vị 以dĩ 相tương/tướng 隣lân 相tương/tướng 屬thuộc 之chi 法pháp 。 比tỉ 餘dư 相tương/tướng 隣lân 相tương/tướng 屬thuộc 之chi 法pháp 。 如như 屬thuộc 無vô 常thường 比tỉ 知tri 有hữu 苦khổ 。 以dĩ 屬thuộc 苦khổ 故cố 比tỉ 空không 無vô 我ngã 。 以dĩ 屬thuộc 生sanh 故cố 比tỉ 有hữu 老lão 法pháp 。 以dĩ 屬thuộc 老lão 故cố 比tỉ 有hữu 死tử 法pháp 。 以dĩ 屬thuộc 有hữu 色sắc 有hữu 見kiến 有hữu 對đối 比tỉ 有hữu 方phương 所sở 及cập 有hữu 形hình 質chất 。 屬thuộc 有hữu 漏lậu 故cố 比tỉ 知tri 有hữu 苦khổ 。 屬thuộc 無vô 漏lậu 故cố 比tỉ 知tri 無vô 苦khổ 。 屬thuộc 有hữu 為vi 故cố 比tỉ 知tri 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 之chi 法pháp 。 屬thuộc 無vô 為vi 故cố 比tỉ 知tri 無vô 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 法pháp 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 名danh 法pháp 比tỉ 量lượng 。

因nhân 果quả 比tỉ 量lượng 者giả 。 謂vị 以dĩ 因nhân 果quả 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 比tỉ 。 如như 見kiến 有hữu 行hành 比tỉ 至chí 餘dư 方phương 。 見kiến 至chí 餘dư 方phương 比tỉ 先tiên 有hữu 行hành 。 若nhược 見kiến 有hữu 人nhân 。 如như 法Pháp 事sự 王vương 比tỉ 知tri 當đương 獲hoạch 廣quảng 大đại 祿lộc 位vị 。 見kiến 大đại 祿lộc 位vị 比tỉ 知tri 先tiên 已dĩ 如như 法Pháp 事sự 王vương 。 若nhược 見kiến 有hữu 人nhân 。 備bị 善thiện 作tác 業nghiệp 比tỉ 知tri 必tất 當đương 獲hoạch 大đại 財tài 富phú 。 見kiến 大đại 財tài 富phú 比tỉ 知tri 先tiên 已dĩ 備bị 善thiện 作tác 業nghiệp 。 見kiến 先tiên 修tu 習tập 善thiện 行hành 。 惡ác 行hành 比tỉ 當đương 興hưng 衰suy 。 見kiến 有hữu 興hưng 衰suy 。 比tỉ 先tiên 造tạo 作tác 善thiện 行hành 惡ác 行hành 。 見kiến 豐phong 飲ẩm 食thực 比tỉ 知tri 飽bão 滿mãn 。 見kiến 有hữu 飽bão 滿mãn 比tỉ 豐phong 飲ẩm 食thực 。 若nhược 見kiến 有hữu 人nhân 。 食thực 不bất 平bình 等đẳng 。 比tỉ 當đương 有hữu 病bệnh 。 現hiện 見kiến 有hữu 病bệnh 比tỉ 知tri 是thị 人nhân 食thực 不bất 平bình 等đẳng 。 見kiến 有hữu 靜tĩnh 慮lự 比tỉ 知tri 離ly 欲dục 。 見kiến 離ly 欲dục 者giả 比tỉ 有hữu 靜tĩnh 慮lự 。 若nhược 見kiến 修tu 道Đạo 比tỉ 知tri 當đương 獲hoạch 沙Sa 門Môn 果quả 證chứng 。 若nhược 見kiến 有hữu 獲hoạch 沙Sa 門Môn 果quả 證chứng 。 比tỉ 知tri 修tu 道Đạo 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 當đương 知tri 總tổng 名danh 因nhân 果quả 比tỉ 量lượng 。 是thị 名danh 比tỉ 量lượng 。

正chánh 教giáo 量lượng 者giả 。 謂vị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 所sở 說thuyết 言ngôn 教giáo 。 或hoặc 從tùng 彼bỉ 聞văn 。 或hoặc 隨tùy 彼bỉ 法pháp 。 此thử 復phục 三tam 種chủng 。 一nhất 不bất 違vi 聖thánh 言ngôn 。 二nhị 能năng 治trị 雜tạp 染nhiễm 。 三tam 不bất 違vi 法pháp 相tướng 。

不bất 違vi 聖thánh 言ngôn 者giả 。 謂vị 聖thánh 弟đệ 子tử 說thuyết 。 或hoặc 佛Phật 自tự 說thuyết 經Kinh 教giáo 。 展triển 轉chuyển 流lưu 布bố 。 至chí 今kim 不bất 違vi 正Chánh 法Pháp 。 不bất 違vi 正chánh 義nghĩa 。

能năng 治trị 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 謂vị 隨tùy 此thử 法pháp 善thiện 修tu 習tập 時thời 。 能năng 永vĩnh 調điều 伏phục 貪tham 瞋sân 癡si 等đẳng 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 及cập 隨tùy 煩phiền 惱não 。 不bất 違vi 法pháp 相tướng 者giả 。 謂vị 翻phiên 違vi 法pháp 相tướng 。 當đương 知tri 即tức 是thị 。 不bất 違vi 法pháp 相tướng 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 違vi 法pháp 相tướng 耶da 。 謂vị 於ư 無vô 相tướng 增tăng 為vi 有hữu 相tương/tướng 。 如như 執chấp 有hữu 我ngã 有hữu 情tình 命mạng 者giả 生sanh 者giả 等đẳng 類loại 。 或hoặc 常thường 或hoặc 斷đoạn 。 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 或hoặc 於ư 有hữu 相tương/tướng 減giảm 為vi 無vô 相tướng 。 或hoặc 於ư 決quyết 定định 立lập 為vi 不bất 定định 。 如như 一nhất 切thiết 行hành 。 皆giai 是thị 無vô 常thường 。 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 。 皆giai 性tánh 是thị 苦khổ 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 空không 無vô 我ngã 。 而nhi 妄vọng 建kiến 立lập 一nhất 分phân 是thị 常thường 。 一nhất 分phần 無vô 常thường 。 一nhất 分phân 是thị 苦khổ 一nhất 分phần/phân 非phi 苦khổ 。 一nhất 分phần/phân 有hữu 我ngã 一nhất 分phần/phân 無vô 我ngã 。 於ư 佛Phật 所sở 立lập 不bất 可khả 記ký 法pháp 。 尋tầm 求cầu 記ký 別biệt 。 謂vị 為vi 可khả 記ký 。 或hoặc 安an 立lập 記ký 。 或hoặc 於ư 不bất 定định 建kiến 立lập 為vi 定định 。 如như 執chấp 一nhất 切thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 皆giai 貪tham 所sở 隨tùy 眠miên 。 一nhất 切thiết 苦khổ 受thọ 瞋sân 所sở 隨tùy 眠miên 。 一nhất 切thiết 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 癡si 所sở 隨tùy 眠miên 。 一nhất 切thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 皆giai 是thị 有hữu 漏lậu 。 一nhất 切thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 俱câu 故cố 思tư 造tạo 業nghiệp 。 一nhất 向hướng 決quyết 定định 。 受thọ 苦khổ 異dị 熟thục 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 或hoặc 於ư 有hữu 相tương/tướng 法pháp 中trung 。 無vô 差sai 別biệt 相tướng 。 建kiến 立lập 差sai 別biệt 。 有hữu 差sai 別biệt 相tướng 。 立lập 無vô 差sai 別biệt 。 如như 於ư 有hữu 為vi 無vô 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 於ư 無vô 為vi 中trung 。 亦diệc 復phục 建kiến 立lập 。 於ư 無vô 為vi 法pháp 。 無vô 差sai 別biệt 相tướng 。 於ư 有hữu 為vi 法pháp 。 亦diệc 復phục 建kiến 立lập 。 如như 於ư 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 如như 是thị 於ư 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 見kiến 無vô 見kiến 。 有hữu 對đối 無vô 對đối 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 皆giai 當đương 了liễu 知tri 。 又hựu 於ư 有hữu 相tương/tướng 不bất 如như 正chánh 理lý 。 立lập 因nhân 果quả 相tương/tướng 。 如như 立lập 妙diệu 行hạnh 感cảm 不bất 愛ái 果quả 。 立lập 諸chư 惡ác 行hành 感cảm 可khả 愛ái 果quả 。 計kế 惡ác 說thuyết 法Pháp 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 中trung 。 習tập 諸chư 邪tà 行hành 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 於ư 善thiện 說thuyết 法Pháp 。 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 中trung 。 修tu 行hành 正chánh 行hạnh 。 謂vị 為vi 雜tạp 染nhiễm 。 於ư 不bất 實thật 相tướng 以dĩ 假giả 言ngôn 說thuyết 立lập 真chân 實thật 相tướng 。 於ư 真chân 實thật 相tướng 以dĩ 假giả 言ngôn 說thuyết 種chủng 種chủng 安an 立lập 。 如như 於ư 一nhất 切thiết 。 離ly 言ngôn 法pháp 中trung 建kiến 立lập 言ngôn 說thuyết 說thuyết 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 名danh 違vi 法pháp 相tướng 。 與dữ 此thử 相tương 違vi 當đương 知tri 即tức 是thị 。 不bất 違vi 法pháp 相tướng 。 是thị 名danh 正chánh 教giáo 。

問vấn 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 相tương/tướng 成thành 就tựu 。 各các 自tự 安an 立lập 己kỷ 法pháp 性tánh 中trung 。 復phục 何hà 因nhân 緣duyên 。 建kiến 立lập 二nhị 種chủng 所sở 成thành 義nghĩa 耶da 。 答đáp 為vì 欲dục 令linh 他tha 。 生sanh 信tín 解giải 故cố 。 非phi 為vi 生sanh 成thành 。 諸chư 法pháp 性tánh 相tướng 。 問vấn 為vì 欲dục 成thành 就tựu 。 所sở 成thành 立lập 義nghĩa 。 何hà 故cố 先tiên 立lập 宗tông 耶da 。 答đáp 為vi 先tiên 顯hiển 示thị 自tự 所sở 愛ái 樂nhạo 宗tông 義nghĩa 故cố 。 問vấn 何hà 故cố 次thứ 辯biện 因nhân 耶da 。 答đáp 為vi 欲dục 開khai 顯hiển 依y 現hiện 見kiến 事sự 決quyết 定định 道Đạo 理lý 。 令linh 他tha 攝nhiếp 受thọ 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 故cố 。 問vấn 何hà 故cố 次thứ 引dẫn 喻dụ 耶da 。 答đáp 為vì 欲dục 顯hiển 示thị 。 能năng 成thành 道Đạo 理lý 之chi 所sở 依y 止chỉ 。 現hiện 見kiến 事sự 故cố 。 問vấn 何hà 故cố 後hậu 說thuyết 同đồng 類loại 異dị 類loại 。 現hiện 量lượng 比tỉ 量lượng 。 正chánh 教giáo 等đẳng 耶da 。 答đáp 為vi 欲dục 開khai 示thị 因nhân 喻dụ 二nhị 種chủng 相tương 違vi 不bất 相tương 違vi 智trí 故cố 。 又hựu 相tương 違vi 者giả 。 由do 二nhị 因nhân 緣duyên 。 一nhất 不bất 決quyết 定định 故cố 。 二nhị 同đồng 所sở 成thành 故cố 。 不bất 相tương 違vi 者giả 。 亦diệc 二nhị 因nhân 緣duyên 。 一nhất 決quyết 定định 故cố 。 二nhị 異dị 所sở 成thành 故cố 。 其kỳ 相tương 違vi 者giả 。 於ư 為vi 成thành 就tựu 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 不bất 能năng 為vi 量lượng 故cố 。 不bất 名danh 量lượng 。 不bất 相tương 違vi 者giả 。 於ư 為vi 成thành 就tựu 所sở 立lập 宗tông 義nghĩa 。 能năng 為vi 正chánh 量lượng 故cố 名danh 為vi 量lượng 。 是thị 名danh 論luận 所sở 依y 。

論luận 莊trang 嚴nghiêm 者giả 。 略lược 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 善thiện 自tự 他tha 宗tông 。 二nhị 言ngôn 具cụ 圓viên 滿mãn 。 三tam 無vô 畏úy 。 四tứ 敦đôn 肅túc 。 五ngũ 應Ứng 供Cúng 。 善thiện 自tự 他tha 宗tông 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 。 若nhược 於ư 此thử 法Pháp 。 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 中trung 。 深thâm 生sanh 愛ái 樂nhạo 。 即tức 於ư 此thử 論luận 宗tông 旨chỉ 。 讀đọc 誦tụng 受thọ 持trì 。 聽thính 聞văn 思tư 惟duy 。 純thuần 熟thục 修tu 行hành 。 已dĩ 善thiện 已dĩ 說thuyết 已dĩ 明minh 。 若nhược 於ư 彼bỉ 法Pháp 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 。 中trung 不bất 愛ái 不bất 樂lạc 。 然nhiên 於ư 彼bỉ 論luận 宗tông 旨chỉ 。 讀đọc 誦tụng 受thọ 持trì 。 聞văn 思tư 純thuần 熟thục 。 而nhi 不bất 修tu 行hành 。 然nhiên 已dĩ 善thiện 已dĩ 說thuyết 已dĩ 明minh 。 是thị 名danh 善thiện 自tự 他tha 宗tông 。

言ngôn 具cụ 圓viên 滿mãn 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 。 凡phàm 有hữu 所sở 說thuyết 。 皆giai 以dĩ 其kỳ 聲thanh 不bất 以dĩ 非phi 聲thanh 。 何hà 等đẳng 為vi 聲thanh 。

謂vị 具cụ 五ngũ 德đức 。 乃nãi 名danh 為vi 聲thanh 。 一nhất 不bất 鄙bỉ 陋lậu 。 二nhị 輕khinh 易dị 。 三tam 雄hùng 朗lãng 。 四tứ 相tương 應ứng 。 五ngũ 義nghĩa 善thiện 。 不bất 鄙bỉ 陋lậu 者giả 。 謂vị 離ly 邊biên 方phương 邊biên 國quốc 鄙bỉ 俚# 言ngôn 詞từ 。 輕khinh 易dị 者giả 。 謂vị 有hữu 所sở 說thuyết 皆giai 以dĩ 世thế 間gian 共cộng 用dụng 言ngôn 詞từ 。 雄hùng 朗lãng 者giả 。 所sở 謂vị 依y 義nghĩa 建kiến 立lập 言ngôn 詞từ 能năng 成thành 彼bỉ 義nghĩa 巧xảo 妙diệu 雄hùng 壯tráng 。 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 前tiền 後hậu 法pháp 義nghĩa 相tương/tướng 符phù 不bất 散tán 。 義nghĩa 善thiện 者giả 。 謂vị 能năng 引dẫn 發phát 勝thắng 生sanh 定định 勝thắng 。 無vô 有hữu 顛điên 倒đảo 。 又hựu 此thử 聲thanh 論luận 由do 九cửu 種chủng 相tương/tướng 言ngôn 具cụ 圓viên 滿mãn 。 一nhất 不bất 雜tạp 亂loạn 。 二nhị 不bất 麁thô 獷quánh 。 三tam 辯biện 了liễu 。 四tứ 限hạn 量lượng 。 五ngũ 與dữ 義nghĩa 相tương 應ứng 。 六lục 以dĩ 時thời 。 七thất 決quyết 定định 。 八bát 顯hiển 了liễu 。 九cửu 相tương 續tục 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 相tương/tướng 總tổng 名danh 言ngôn 具cụ 圓viên 滿mãn 。

無vô 畏úy 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 處xử 在tại 多đa 眾chúng 雜tạp 眾chúng 大đại 眾chúng 執chấp 眾chúng 諦đế 眾chúng 善thiện 眾chúng 等đẳng 中trung 。 其kỳ 心tâm 無vô 有hữu 下hạ 劣liệt 恆hằng 懼cụ 。 身thân 無vô 戰chiến 汗hãn 。 面diện 無vô 怖bố 色sắc 。 音âm 無vô 謇kiển 吃cật 。 語ngữ 無vô 怯khiếp 弱nhược 。 如như 是thị 說thuyết 者giả 。 名danh 為vi 無vô 畏úy 。

敦đôn 肅túc 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 待đãi 時thời 方phương 說thuyết 而nhi 不bất 嚵# 速tốc 。 是thị 名danh 敦đôn 肅túc 。

應Ứng 供Cúng 者giả 。 謂vị 如như 有hữu 一nhất 為vi 性tánh 調điều 善thiện 不bất 惱não 於ư 他tha 。 終chung 不bất 違vi 越việt 。 諸chư 調điều 善thiện 者giả 調điều 善thiện 之chi 地địa 。 隨tùy 順thuận 他tha 心tâm 而nhi 起khởi 言ngôn 說thuyết 。 以dĩ 時thời 如như 實thật 能năng 引dẫn 義nghĩa 利lợi 。 言ngôn 詞từ 柔nhu 軟nhuyễn 如như 對đối 善thiện 友hữu 。 是thị 名danh 應Ứng 供Cúng 。

若nhược 有hữu 依y 此thử 五ngũ 論luận 莊trang 嚴nghiêm 興hưng 言ngôn 論luận 者giả 。 當đương 知tri 。

復phục 有hữu 二nhị 十thập 七thất 種chủng 。 稱xưng 讚tán 功công 德đức 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 二nhị 十thập 七thất 種chủng 。 一nhất 眾chúng 所sở 敬kính 重trọng 。 二nhị 言ngôn 必tất 信tín 受thọ 。 三tam 處xử 大đại 眾chúng 中trung 。 都đô 無vô 所sở 畏úy 。 四tứ 於ư 他tha 宗tông 旨chỉ 深thâm 知tri 過quá 隙khích 。 五ngũ 於ư 自tự 宗tông 旨chỉ 知tri 殊thù 勝thắng 德đức 。 六lục 無vô 有hữu 僻tích 執chấp 於ư 所sở 受thọ 論luận 情tình 無vô 偏thiên 黨đảng 。 七thất 於ư 自tự 正Chánh 法Pháp 及cập 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 無vô 能năng 引dẫn 奪đoạt 。 八bát 於ư 他tha 所sở 說thuyết 速tốc 能năng 了liễu 悟ngộ 。 九cửu 於ư 他tha 所sở 說thuyết 速tốc 能năng 領lãnh 受thọ 。 十thập 於ư 他tha 所sở 說thuyết 速tốc 能năng 酬thù 對đối 。 十thập 一nhất 具cụ 語ngữ 言ngôn 德đức 令linh 眾chúng 愛ái 樂nhạo 。 十thập 二nhị 悅duyệt 可khả 信tín 解giải 此thử 明minh 論luận 者giả 。 十thập 三tam 能năng 善thiện 宣tuyên 釋thích 義nghĩa 句cú 文văn 字tự 。 十thập 四tứ 令linh 身thân 無vô 倦quyện 。 十thập 五ngũ 令linh 心tâm 無vô 倦quyện 。 十thập 六lục 言ngôn 不bất 謇kiển 澁sáp 。 十thập 七thất 辯biện 才tài 無vô 盡tận 。 十thập 八bát 身thân 不bất 頓đốn 顇# 。 十thập 九cửu 念niệm 無vô 忘vong 失thất 。 二nhị 十thập 心tâm 無vô 損tổn 惱não 。 二nhị 十thập 一nhất 咽yết 喉hầu 無vô 損tổn 。 二nhị 十thập 二nhị 凡phàm 所sở 宣tuyên 吐thổ 分phân 明minh 易dị 了liễu 。 二nhị 十thập 三tam 善thiện 護hộ 自tự 心tâm 令linh 無vô 忿phẫn 怒nộ 。 二nhị 十thập 四tứ 善thiện 順thuận 他tha 心tâm 令linh 無vô 憤phẫn 恚khuể 。 二nhị 十thập 五ngũ 令linh 對đối 論luận 者giả 。 心tâm 生sanh 淨tịnh 信tín 。 二nhị 十thập 六lục 凡phàm 有hữu 所sở 行hành 不bất 招chiêu 怨oán 對đối 。 二nhị 十thập 七thất 廣quảng 大đại 名danh 稱xưng 。 聲thanh 流lưu 十thập 方phương 。 世thế 咸hàm 傳truyền 唱xướng 此thử 大đại 法Pháp 師sư 處xứ 大đại 師sư 數số 。 如như 受thọ 欲dục 者giả 以dĩ 末mạt 尼ni 真chân 珠châu 。 琉lưu 璃ly 等đẳng 寶bảo 。 廁trắc 環hoàn 釧xuyến 等đẳng 寶bảo 莊trang 嚴nghiêm 具cụ 。 以dĩ 自tự 莊trang 嚴nghiêm 。 威uy 德đức 熾sí 盛thịnh 。 光quang 明minh 普phổ 照chiếu 。 如như 是thị 論luận 者giả 以dĩ 二nhị 十thập 七thất 。 稱xưng 讚tán 功công 德đức 。 廁trắc 此thử 五ngũ 種chủng 論luận 莊trang 嚴nghiêm 具cụ 。 以dĩ 自tự 莊trang 嚴nghiêm 。 威uy 德đức 熾sí 盛thịnh 。 光quang 明minh 普phổ 照chiếu 。 是thị 故cố 名danh 此thử 。 為vi 論luận 莊trang 嚴nghiêm 。 是thị 名danh 論luận 莊trang 嚴nghiêm 。

論luận 墮đọa 負phụ 者giả 。 謂vị 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 捨xả 言ngôn 。 二nhị 言ngôn 屈khuất 。 三tam 言ngôn 過quá 。

捨xả 言ngôn 者giả 。 謂vị 立lập 論luận 者giả 。 以dĩ 十thập 三tam 種chủng 詞từ 。 謝tạ 對đối 論luận 者giả 捨xả 所sở 言ngôn 論luận 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 十thập 三tam 種chủng 詞từ 謂vị 。 立lập 論luận 者giả 謝tạ 對đối 論luận 者giả 曰viết 。 我ngã 論luận 不bất 善thiện 汝nhữ 論luận 為vi 善thiện 。 我ngã 不bất 善thiện 觀quán 。 汝nhữ 為vi 善thiện 觀quán 。 我ngã 論luận 無vô 理lý 汝nhữ 論luận 有hữu 理lý 。 我ngã 論luận 無vô 能năng 汝nhữ 論luận 有hữu 能năng 。 我ngã 論luận 屈khuất 伏phục 汝nhữ 論luận 成thành 立lập 。 我ngã 之chi 辯biện 才tài 唯duy 極cực 於ư 此thử 。 過quá 此thử 已dĩ 上thượng 更cánh 善thiện 思tư 量lượng 。 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。 且thả 置trí 是thị 事sự 。 我ngã 不bất 復phục 言ngôn 。 以dĩ 如như 是thị 等đẳng 。 十thập 三tam 種chủng 詞từ 。 謝tạ 對đối 論luận 者giả 捨xả 所sở 言ngôn 論luận 。 捨xả 所sở 論luận 故cố 。 當đương 知tri 。 被bị 破phá 為vi 他tha 所sở 勝thắng 。 墮đọa 在tại 他tha 後hậu 。 屈khuất 伏phục 於ư 彼bỉ 。 是thị 故cố 捨xả 言ngôn 名danh 墮đọa 負phụ 處xứ 。

言ngôn 屈khuất 者giả 。 如như 立lập 論luận 者giả 。 為vi 對đối 論luận 者giả 之chi 所sở 屈khuất 伏phục 。 或hoặc 託thác 餘dư 事sự 方phương 便tiện 而nhi 退thoái 。 或hoặc 引dẫn 外ngoại 言ngôn 。 或hoặc 現hiện 憤phẫn 發phát 。 或hoặc 現hiện 瞋sân 恚khuể 。 或hoặc 現hiện 憍kiêu 慢mạn 。 或hoặc 現hiện 所sở 覆phú 。 或hoặc 現hiện 惱não 害hại 。 或hoặc 現hiện 不bất 忍nhẫn 。 或hoặc 現hiện 不bất 信tín 。 或hoặc 復phục 默mặc 然nhiên 。 或hoặc 復phục 憂ưu 慼thích 。 或hoặc 竦tủng 肩kiên 伏phục 面diện 。 或hoặc 沈trầm 思tư 詞từ 窮cùng 。 假giả 託thác 餘dư 事sự 方phương 便tiện 而nhi 退thoái 者giả 。 謂vị 捨xả 前tiền 所sở 立lập 更cánh 託thác 餘dư 宗tông 。 捨xả 先tiên 因nhân 喻dụ 同đồng 類loại 異dị 類loại 現hiện 量lượng 比tỉ 量lượng 及cập 正chánh 教giáo 量lượng 。 更cánh 託thác 餘dư 因nhân 乃nãi 至chí 正chánh 教giáo 。 引dẫn 外ngoại 言ngôn 者giả 。 謂vị 捨xả 所sở 論luận 事sự 。 論luận 說thuyết 飲ẩm 食thực 。 王vương 臣thần 盜đạo 賊tặc 衢cù 路lộ 倡xướng 穢uế 等đẳng 事sự 。 假giả 託thác 外ngoại 緣duyên 捨xả 本bổn 所sở 立lập 。 以dĩ 遣khiển 他tha 難nạn/nan 。 現hiện 憤phẫn 發phát 者giả 。 謂vị 以dĩ 麁thô 獷quánh 不bất 遜tốn 等đẳng 言ngôn 。 擯bấn 對đối 論luận 者giả 。 現hiện 瞋sân 恚khuể 者giả 。 謂vị 以dĩ 怨oán 報báo 之chi 言ngôn 。 責trách 對đối 論luận 者giả 。 現hiện 憍kiêu 慢mạn 者giả 。 謂vị 以dĩ 卑ty 賤tiện 種chủng 族tộc 等đẳng 言ngôn 。 毀hủy 對đối 論luận 者giả 。 現hiện 所sở 覆phú 者giả 。 謂vị 以dĩ 發phát 他tha 所sở 覆phú 惡ác 行hành 之chi 言ngôn 。 舉cử 對đối 論luận 者giả 。 現hiện 惱não 害hại 者giả 。 謂vị 以dĩ 害hại 酷khốc 怨oán 言ngôn 。 罵mạ 對đối 論luận 者giả 。 現hiện 不bất 忍nhẫn 者giả 。 謂vị 發phát 怨oán 言ngôn 怖bố 對đối 論luận 者giả 。 現hiện 不bất 信tín 者giả 。 謂vị 以dĩ 毀hủy 壞hoại 行hành 言ngôn 。 謗báng 對đối 論luận 者giả 。 或hoặc 默mặc 然nhiên 者giả 。 謂vị 語ngữ 業nghiệp 頓đốn 盡tận 。 或hoặc 憂ưu 慼thích 者giả 。 謂vị 意ý 業nghiệp 焦tiêu 惱não 。 竦tủng 肩kiên 伏phục 面diện 者giả 。 謂vị 身thân 業nghiệp 威uy 嚴nghiêm 而nhi 頓đốn 萎nuy 顇# 。 沈trầm 思tư 詞từ 窮cùng 者giả 。 謂vị 才tài 辯biện 俱câu 竭kiệt 。 由do 如như 是thị 等đẳng 十thập 三tam 種chủng 事sự 。 當đương 知tri 言ngôn 屈khuất 。 前tiền 二nhị 妄vọng 行hành 矯kiểu 亂loạn 。 中trung 七thất 發phát 起khởi 邪tà 行hành 。 後hậu 四tứ 計kế 行hành 窮cùng 盡tận 。 是thị 名danh 言ngôn 屈khuất 墮đọa 在tại 負phụ 處xứ 。

言ngôn 過quá 者giả 。 謂vị 立lập 論luận 者giả 為vi 九cửu 種chủng 過quá 污ô 染nhiễm 其kỳ 言ngôn 。 故cố 名danh 言ngôn 過quá 。 何hà 等đẳng 為vi 九cửu 。

一nhất 雜tạp 亂loạn 。 二nhị 麁thô 獷quánh 。 三tam 不bất 辯biện 了liễu 。 四tứ 無vô 限hạn 量lượng 。 五ngũ 非phi 義nghĩa 相tương 應ứng 。 六lục 不bất 以dĩ 時thời 。 七thất 不bất 決quyết 定định 。 八bát 不bất 顯hiển 了liễu 。 九cửu 不bất 相tương 續tục 。 雜tạp 亂loạn 者giả 。 謂vị 捨xả 所sở 論luận 事sự 雜tạp 說thuyết 異dị 語ngữ 。 麁thô 獷quánh 者giả 。 謂vị 憤phẫn 發phát 掉trạo 舉cử 及cập 躁táo 急cấp 掉trạo 舉cử 。 不bất 辯biện 了liễu 者giả 。 謂vị 若nhược 法pháp 若nhược 義nghĩa 眾chúng 及cập 對đối 論luận 所sở 不bất 領lãnh 悟ngộ 。 無vô 限hạn 量lượng 者giả 。 謂vị 所sở 說thuyết 義nghĩa 言ngôn 詞từ 復phục 重trùng 或hoặc 復phục 減giảm 少thiểu 。 非phi 義nghĩa 相tương 應ứng 者giả 。 當đương 知tri 有hữu 十thập 種chủng 。 一nhất 無vô 義nghĩa 。 二nhị 違vi 義nghĩa 。 三tam 損tổn 理lý 。 四tứ 與dữ 所sở 成thành 等đẳng 。 五ngũ 招chiêu 集tập 過quá 難nạn/nan 。 六lục 不bất 得đắc 義nghĩa 利lợi 。 七thất 義nghĩa 無vô 次thứ 序tự 。 八bát 義nghĩa 不bất 決quyết 定định 。 九cửu 成thành 立lập 能năng 成thành 。 十thập 順thuận 不bất 稱xưng 理lý 諸chư 邪tà 惡ác 論luận 。 非phi 時thời 者giả 。 謂vị 所sở 應ưng 說thuyết 前tiền 後hậu 不bất 次thứ 。 不bất 決quyết 定định 者giả 。 謂vị 立lập 已dĩ 復phục 毀hủy 。 毀hủy 而nhi 復phục 立lập 。 速tốc 疾tật 轉chuyển 換hoán 。 難nan 可khả 了liễu 知tri 。 不bất 顯hiển 了liễu 者giả 。 謂vị 言ngôn 招chiêu 譏cơ 弄lộng 不bất 領lãnh 而nhi 答đáp 。 先tiên 為vi 典điển 語ngữ 後hậu 為vi 俗tục 語ngữ 。 或hoặc 先tiên 俗tục 語ngữ 後hậu 復phục 典điển 語ngữ 。 不bất 相tương 續tục 者giả 。 謂vị 於ư 中trung 間gian 言ngôn 詞từ 斷đoạn 絕tuyệt 。 凡phàm 所sở 言ngôn 論luận 犯phạm 此thử 九cửu 失thất 。 是thị 名danh 言ngôn 過quá 墮đọa 在tại 負phụ 處xứ 。

論luận 出xuất 離ly 者giả 。 謂vị 立lập 論luận 者giả 。 先tiên 應ưng 以dĩ 彼bỉ 三tam 種chủng 觀quán 察sát 。 觀quán 察sát 論luận 端đoan 。 方phương 興hưng 言ngôn 論luận 。 或hoặc 不bất 興hưng 論luận 。 名danh 論luận 出xuất 離ly 。 三tam 種chủng 觀quán 察sát 者giả 。 一nhất 觀quán 察sát 得đắc 失thất 。 二nhị 觀quán 察sát 時thời 眾chúng 。 三tam 觀quán 察sát 善thiện 巧xảo 及cập 不bất 善thiện 巧xảo 。

觀quán 察sát 得đắc 失thất 者giả 。 謂vị 立lập 論luận 者giả 。 方phương 興hưng 論luận 端đoan 。 先tiên 當đương 觀quán 察sát 。 我ngã 立lập 是thị 論luận 。 將tương 無vô 自tự 損tổn 損tổn 他tha 及cập 俱câu 損tổn 耶da 。 不bất 生sanh 現hiện 法pháp 後hậu 法pháp 及cập 俱câu 罪tội 耶da 。 勿vật 起khởi 身thân 心tâm 諸chư 憂ưu 苦khổ 耶da 。 莫mạc 由do 此thử 故cố 執chấp 持trì 刀đao 杖trượng 鬪đấu 罵mạ 。 諍tranh 訟tụng 諂siểm 誑cuống 妄vọng 語ngữ 而nhi 發phát 起khởi 耶da 。 將tương 無vô 種chủng 種chủng 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 而nhi 生sanh 長trưởng 耶da 。 非phi 不bất 利lợi 益ích 安an 樂lạc 。 若nhược 自tự 若nhược 他tha 。 及cập 多đa 眾chúng 耶da 。 非phi 不bất 憐lân 愍mẫn 諸chư 世thế 間gian 耶da 。 不bất 因nhân 此thử 故cố 諸chư 天thiên 世thế 人nhân 。 無vô 義nghĩa 無vô 利lợi 。 不bất 安an 樂lạc 耶da 。 彼bỉ 立lập 論luận 者giả 。 如như 是thị 觀quan 時thời 。 若nhược 自tự 了liễu 知tri 。 我ngã 所sở 立lập 論luận 能năng 為vi 自tự 損tổn 。 乃nãi 至chí 天thiên 人nhân 。 無vô 義nghĩa 無vô 利lợi 。 亦diệc 無vô 安an 樂lạc 。 便tiện 自tự 思tư 勉miễn 不bất 應ưng 立lập 論luận 。 若nhược 如như 是thị 知tri 。 我ngã 所sở 立lập 論luận 不bất 為vi 自tự 損tổn 。 乃nãi 至chí 能năng 引dẫn 天thiên 人nhân 義nghĩa 利lợi 及cập 與dữ 安an 樂lạc 。 便tiện 自tự 思tư 勉miễn 當đương 立lập 正chánh 論luận 。 是thị 名danh 第đệ 一nhất 。 或hoặc 作tác 不bất 作tác 論luận 出xuất 離ly 相tương/tướng 。

觀quán 察sát 時thời 眾chúng 者giả 。 謂vị 立lập 論luận 者giả 方phương 起khởi 論luận 端đoan 。 應ưng 善thiện 觀quán 察sát 。 現hiện 前tiền 眾chúng 會hội 。 為vi 有hữu 僻tích 執chấp 為vi 無vô 執chấp 耶da 。 為vi 有hữu 賢hiền 正chánh 為vi 無vô 有hữu 耶da 。 為vi 有hữu 善thiện 巧xảo 為vi 無vô 有hữu 耶da 。 如như 是thị 觀quan 時thời 。 若nhược 知tri 眾chúng 會hội 唯duy 有hữu 僻tích 執chấp 非phi 無vô 僻tích 執chấp 。 唯duy 不bất 賢hiền 正chánh 無vô 有hữu 賢hiền 正chánh 。 唯duy 不bất 善thiện 巧xảo 無vô 善thiện 巧xảo 者giả 。 便tiện 自tự 思tư 勉miễn 。 於ư 是thị 眾chúng 中trung 。 不bất 應ưng 立lập 論luận 。 若nhược 知tri 眾chúng 會hội 無vô 所sở 僻tích 執chấp 非phi 有hữu 僻tích 執chấp 。 唯duy 有hữu 賢hiền 正chánh 無vô 不bất 賢hiền 正chánh 。 唯duy 有hữu 善thiện 巧xảo 無vô 不bất 善thiện 巧xảo 。 便tiện 自tự 思tư 勉miễn 。 於ư 是thị 眾chúng 中trung 。 應ưng 當đương 立lập 論luận 。 是thị 名danh 第đệ 二nhị 。 或hoặc 作tác 不bất 作tác 論luận 出xuất 離ly 相tương/tướng 。

觀quán 察sát 善thiện 巧xảo 不bất 善thiện 巧xảo 者giả 。 謂vị 立lập 論luận 者giả 。 方phương 起khởi 論luận 端đoan 。 應ưng 自tự 觀quán 察sát 。 善thiện 與dữ 不bất 善thiện 。 我ngã 於ư 論luận 體thể 論luận 處xứ 。 論luận 依y 論luận 嚴nghiêm 。 論luận 負phụ 論luận 出xuất 離ly 等đẳng 。 為vi 善thiện 巧xảo 耶da 。 不bất 善thiện 巧xảo 耶da 。 我ngã 為vi 有hữu 力lực 能năng 立lập 自tự 論luận 摧tồi 他tha 論luận 耶da 。 於ư 論luận 負phụ 處xứ 能năng 解giải 脫thoát 耶da 。 如như 是thị 觀quan 時thời 。 若nhược 自tự 了liễu 知tri 。 我ngã 無vô 善thiện 巧xảo 非phi 有hữu 善thiện 巧xảo 。 我ngã 無vô 力lực 能năng 非phi 有hữu 力lực 能năng 。 便tiện 自tự 思tư 勉miễn 。 與dữ 對đối 論luận 者giả 不bất 應ưng 立lập 論luận 。 若nhược 自tự 了liễu 知tri 。 我ngã 有hữu 善thiện 巧xảo 非phi 無vô 善thiện 巧xảo 。 我ngã 有hữu 勢thế 力lực 非phi 無vô 勢thế 力lực 。 便tiện 自tự 思tư 勉miễn 。 與dữ 對đối 論luận 者giả 當đương 共cộng 立lập 論luận 。 是thị 名danh 第đệ 三tam 。 或hoặc 作tác 不bất 作tác 論luận 出xuất 離ly 相tương/tướng 。

論luận 多đa 所sở 作tác 法pháp 者giả 。 謂vị 有hữu 三tam 種chủng 。 於ư 所sở 立lập 論luận 。 多đa 所sở 作tác 法pháp 。 一nhất 善thiện 自tự 他tha 宗tông 。 二nhị 勇dũng 猛mãnh 無vô 畏úy 。 三tam 辯biện 才tài 無vô 竭kiệt 。 問vấn 如như 是thị 三tam 法Pháp 。 於ư 所sở 立lập 論luận 何hà 故cố 名danh 為vi 。 多đa 有hữu 所sở 作tác 。 答đáp 能năng 善thiện 了liễu 知tri 。 自tự 他tha 宗tông 故cố 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 能năng 起khởi 談đàm 論luận 。 勇dũng 猛mãnh 無vô 畏úy 故cố 。 處xử 一nhất 切thiết 眾chúng 能năng 起khởi 談đàm 論luận 。 辯biện 才tài 無vô 竭kiệt 故cố 。 隨tùy 所sở 問vấn 難nạn/nan 皆giai 善thiện 酬thù 答đáp 。 是thị 故cố 此thử 三tam 於ư 所sở 立lập 論luận 多đa 有hữu 所sở 作tác 。

已dĩ 說thuyết 因nhân 明minh 處xứ 。

云vân 何hà 聲thanh 明minh 處xứ 。 當đương 知tri 。 此thử 處xứ 略lược 有hữu 六lục 相tương/tướng 。 一nhất 法Pháp 施thí 設thiết 建kiến 立lập 相tương/tướng 。 二nhị 義nghĩa 施thi 設thiết 建kiến 立lập 相tương/tướng 。 三tam 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 施thi 設thiết 建kiến 立lập 相tương/tướng 。 四tứ 時thời 施thi 設thiết 建kiến 立lập 相tương/tướng 。 五ngũ 數số 施thi 設thiết 建kiến 立lập 相tương/tướng 。 六lục 處xứ 所sở 根căn 栽tài 施thi 設thiết 建kiến 立lập 相tương/tướng 。 嗢ốt 拕tha 南nam 曰viết 。

法pháp 義nghĩa 數số 取thủ 趣thú 。

時thời 數số 與dữ 處xứ 所sở

若nhược 根căn 栽tài 所sở 依y 。 是thị 略lược 聲thanh 明minh 相tướng 。

云vân 何hà 法Pháp 施thí 設thiết 建kiến 立lập 。 謂vị 名danh 身thân 句cú 身thân 文văn 身thân 。 及cập 五ngũ 德đức 相tương 應ứng 聲thanh 。 一nhất 不bất 鄙bỉ 陋lậu 。 二nhị 輕khinh 易dị 。 三tam 雄hùng 朗lãng 。 四tứ 相tương 應ứng 。 五ngũ 義nghĩa 善thiện 。

云vân 何hà 義nghĩa 施thi 設thiết 建kiến 立lập 。 當đương 知tri 略lược 有hữu 十thập 種chủng 。 一nhất 根căn 建kiến 立lập 。 二nhị 大đại 種chủng 建kiến 立lập 。 三tam 業nghiệp 建kiến 立lập 。 四tứ 尋tầm 求cầu 建kiến 立lập 。 五ngũ 非phi 法pháp 建kiến 立lập 。 六lục 法pháp 建kiến 立lập 。 七thất 興hưng 盛thịnh 建kiến 立lập 。 八bát 衰suy 損tổn 建kiến 立lập 。 九cửu 受thọ 用dụng 建kiến 立lập 。 十thập 守thủ 護hộ 建kiến 立lập 。 嗢ốt 拕tha 南nam 曰viết 。

眼nhãn 等đẳng 與dữ 地địa 等đẳng 。 身thân 等đẳng 及cập 尋tầm 求cầu 。

非phi 法pháp 法pháp 興hưng 盛thịnh 。 衰suy 損tổn 受thọ 用dụng 護hộ 。

根căn 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 見kiến 義nghĩa 聞văn 義nghĩa 。 嗅khứu 義nghĩa 嘗thường 義nghĩa 。 觸xúc 義nghĩa 知tri 義nghĩa 。 大đại 種chủng 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 依y 持trì 等đẳng 義nghĩa 。 澆kiêu 潤nhuận 等đẳng 義nghĩa 。 照chiếu 了liễu 等đẳng 義nghĩa 。 動động 搖dao 等đẳng 義nghĩa 。 業nghiệp 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 往vãng 來lai 等đẳng 義nghĩa 。 宣tuyên 說thuyết 等đẳng 義nghĩa 。 思tư 念niệm 覺giác 察sát 等đẳng 義nghĩa 。 尋tầm 求cầu 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 追truy 訪phỏng 等đẳng 義nghĩa 。 非phi 法pháp 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 殺sát 盜đạo 等đẳng 義nghĩa 。 法pháp 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 施thí 戒giới 等đẳng 義nghĩa 。 興hưng 盛thịnh 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 證chứng 得đắc 喜hỷ 悅duyệt 等đẳng 義nghĩa 。 衰suy 損tổn 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 破phá 壞hoại 怖bố 畏úy 憂ưu 慼thích 等đẳng 義nghĩa 。 受thọ 用dụng 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 飲ẩm 食thực 覆phú 障chướng 抱bão 持trì 受thọ 行hành 等đẳng 義nghĩa 。 守thủ 護hộ 建kiến 立lập 者giả 。 謂vị 守thủ 護hộ 育dục 養dưỡng 盛thình 滿mãn 等đẳng 義nghĩa 。

又hựu 復phục 略lược 說thuyết 有hữu 六lục 種chủng 義nghĩa 。 一nhất 自tự 性tánh 義nghĩa 。 二nhị 因nhân 義nghĩa 。 三tam 果quả 義nghĩa 。 四tứ 作tác 用dụng 義nghĩa 。 五ngũ 差sai 別biệt 相tương 應ứng 義nghĩa 。 六lục 轉chuyển 義nghĩa 。 嗢ốt 拕tha 南nam 曰viết 。

自tự 性tánh 與dữ 因nhân 果quả 。 作tác 用dụng 相tương 應ứng 轉chuyển 。

云vân 何hà 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 施thi 設thiết 建kiến 立lập 。 謂vị 建kiến 立lập 男nam 女nữ 非phi 男nam 非phi 女nữ 。 聲thanh 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 或hoặc 復phục 建kiến 立lập 初sơ 中trung 上thượng 士sĩ 聲thanh 相tương/tướng 差sai 別biệt 。

云vân 何hà 時thời 施thi 設thiết 建kiến 立lập 。 謂vị 有hữu 三tam 時thời 聲thanh 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 一nhất 過quá 去khứ 過quá 去khứ 殊thù 勝thắng 。 二nhị 未vị 來lai 未vị 來lai 殊thù 勝thắng 。 三tam 現hiện 在tại 現hiện 在tại 殊thù 勝thắng 。

云vân 何hà 數số 施thi 設thiết 建kiến 立lập 。 謂vị 有hữu 三tam 數số 聲thanh 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 一nhất 者giả 一nhất 數số 。 二nhị 者giả 二nhị 數số 。 三tam 者giả 多đa 數số 。

云vân 何hà 處xứ 所sở 根căn 栽tài 施thi 設thiết 建kiến 立lập 。 當đương 知tri 處xứ 所sở 略lược 有hữu 五ngũ 種chủng 一nhất 相tương 續tục 。 二nhị 名danh 號hiệu 。 三tam 總tổng 略lược 。 四tứ 彼bỉ 益ích 。 五ngũ 宣tuyên 說thuyết 。 若nhược 界giới 頌tụng 等đẳng 名danh 為vi 根căn 栽tài 。 如như 是thị 二nhị 種chủng 。 總tổng 名danh 處xứ 所sở 根căn 栽tài 建kiến 立lập 。

已dĩ 說thuyết 聲thanh 明minh 處xứ 。

云vân 何hà 工công 業nghiệp 明minh 處xứ 。 謂vị 於ư 十thập 二nhị 處xứ 。 略lược 說thuyết 工công 業nghiệp 所sở 有hữu 妙diệu 智trí 。 名danh 工công 業nghiệp 明minh 處xứ 。 何hà 等đẳng 十thập 二nhị 。 工công 業nghiệp 處xứ 耶da 。 謂vị 營doanh 農nông 工công 業nghiệp 。 商thương 估cổ 工công 業nghiệp 。 事sự 王vương 工công 業nghiệp 。 書thư 算toán 計kế 度độ 數số 印ấn 工công 業nghiệp 。 占chiêm 相tướng 工công 業nghiệp 。 咒chú 術thuật 工công 業nghiệp 。 營doanh 造tạo 工công 業nghiệp 。 生sanh 成thành 工công 業nghiệp 。 防phòng 那na 工công 業nghiệp 。 和hòa 合hợp 工công 業nghiệp 。 成thành 熟thục 工công 業nghiệp 。 音âm 樂nhạc 工công 業nghiệp 。

瑜Du 伽Già 師Sư 地Địa 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 五ngũ