怡Di 山Sơn 禮Lễ 佛Phật 發Phát 願Nguyện 文Văn 略Lược 釋Thích

清Thanh 書Thư 玉Ngọc 略Lược 釋Thích 並Tịnh 序Tự 跋Bạt 有Hữu 事Sự 義Nghĩa ( 依Y 駒Câu 本Bổn 印Ấn )

禮lễ 佛Phật 發phát 願nguyện 文văn 略lược 釋thích 述thuật 意ý

蓋cái 謂vị 勤cần 求cầu 佛Phật 道Đạo 。 要yếu 須tu 立lập 願nguyện 為vi 先tiên 。 廣quảng 度độ 眾chúng 生sanh 。 必tất 以dĩ 發phát 心tâm 為vi 首thủ 。 心tâm 發phát 。 則tắc 眾chúng 生sanh 可khả 度độ 。 願nguyện 立lập 。 則tắc 佛Phật 道Đạo 堪kham 成thành 。 二nhị 者giả 兼kiêm 之chi 。 盡tận 善thiện 盡tận 美mỹ 。 故cố 從tùng 上thượng 佛Phật 祖tổ 。 一nhất 切thiết 聖thánh 賢hiền 。 未vị 有hữu 不bất 發phát 誓thệ 願nguyện 。 勤cần 修tu 行hành 業nghiệp 。 而nhi 能năng 成thành 證chứng 者giả 也dã 。 後hậu 來lai 人nhân 根căn 漸tiệm 薄bạc 。 道Đạo 力lực 衰suy 微vi 。 將tương 謂vị 天thiên 生sanh 彌Di 勒Lặc 。 自tự 然nhiên 釋Thích 迦Ca 。 不bất 肯khẳng 專chuyên 修tu 。 所sở 以dĩ 怡di 山sơn 禪thiền 師sư 。 撰soạn 此thử 願nguyện 文văn 。 以dĩ 為vi 龜quy 鏡kính 。 其kỳ 間gian 皈quy 投đầu 三Tam 寶Bảo 。 則tắc 至chí 德đức 可khả 憑bằng 。 披phi 瀝lịch 一nhất 心tâm 。 則tắc 惑hoặc 業nghiệp 俱câu 遣khiển 。 四tứ 緣duyên 具cụ 。 望vọng 修tu 道Đạo 之chi 有hữu 基cơ 。 八bát 難nạn 離ly 期kỳ 出xuất 塵trần 之chi 無vô 障chướng 。 發phát 四tứ 弘hoằng 。 明minh 自tự 他tha 之chi 兩lưỡng 利lợi 。 開khai 六Lục 度Độ 顯hiển 福phước 慧tuệ 之chi 兼kiêm 行hành 。 行hành 同đồng 二nhị 聖thánh 之chi 深thâm 因nhân 。 願nguyện 證chứng 一nhất 生sanh 之chi 極cực 果quả 。 更cánh 冀ký 散tán 形hình 遍biến 界giới 。 普phổ 度độ 群quần 迷mê 。 見kiến 相tương/tướng 聞văn 名danh 。 咸hàm 霑triêm 利lợi 樂lạc 。 大đại 哉tai 斯tư 文văn 。 實thật 為vi 成thành 道Đạo 利lợi 生sanh 之chi 本bổn 也dã 。 然nhiên 願nguyện 文văn 雖tuy 簡giản 。 其kỳ 義nghĩa 頗phả 豐phong 。 苟cẩu 非phi 事sự 理lý 深thâm 窮cùng 焉yên 能năng 發phát 心tâm 真chân 切thiết 。 故cố 余dư 採thải 集tập 諸chư 書thư 。 略lược 疏sớ/sơ 大đại 意ý 。 庶thứ 幾kỷ 禮lễ 誦tụng 之chi 人nhân 。 作tác 一nhất 助trợ 顯hiển 云vân 爾nhĩ 。

時thời

康khang 熙hi 癸quý 巳tị 年niên 佛Phật 誕đản 生sanh 日nhật 蘭lan 陵lăng 律luật 學học 苾Bật 芻Sô 書thư 玉ngọc 題đề 於ư 昭chiêu 慶khánh 之chi 法pháp 乳nhũ 堂đường

禮lễ 佛Phật 發phát 願nguyện 文văn 略lược 釋thích 凡phàm 例lệ (# 五ngũ 則tắc )#

-# 此thử 文văn 名danh 禮lễ 佛Phật 發phát 願nguyện 者giả 。 謂vị 發phát 願nguyện 後hậu 應ưng 。 禮lễ 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 及cập 觀quán 音âm 普phổ 賢hiền 。 以dĩ 顯hiển 悲bi 行hành 二nhị 願nguyện 也dã 。 今kim 人nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 簡giản 。 有hữu 名danh 無vô 實thật 。 若nhược 能năng 如như 實thật 行hành 持trì 。 則tắc 其kỳ 功công 不bất 淺thiển 也dã 。

-# 禪thiền 師sư 願nguyện 文văn 行hành 世thế 雖tuy 久cửu 。 而nhi 餘dư 典điển 流lưu 傳truyền 者giả 少thiểu 。 故cố 此thử 行hành 蹟# 。 未vị 及cập 詳tường 備bị 。 若nhược 以dĩ 相tương 似tự 應ưng 之chi 則tắc 于vu 理lý 不bất 當đương 。 今kim 仍nhưng 存tồn 闕khuyết 略lược 。 俟sĩ 高cao 明minh 者giả 補bổ 足túc 。

-# 古cổ 來lai 註chú 述thuật 不bất 一nhất 。 而nhi 行hành 款# 亦diệc 各các 不bất 同đồng 。 或hoặc 本bổn 文văn 大đại 字tự 。 註chú 述thuật 字tự 小tiểu 。 或hoặc 雙song 行hành 夾giáp 註chú 。 或hoặc 單đơn 贅# 句cú 下hạ 。 今kim 此thử 書thư 俱câu 寫tả 大đại 字tự 。 略lược 釋thích 則tắc 低đê 一nhất 格cách 。 科khoa 目mục 又hựu 低đê 一nhất 格cách 。 一nhất 者giả 遵tuân 其kỳ 先tiên 後hậu 。 二nhị 者giả 作tác 述thuật 分phân 明minh 。 不bất 致trí 紊# 亂loạn 也dã 。

-# 此thử 文văn 脈mạch 絡lạc 雖tuy 然nhiên 一nhất 理lý 貫quán 通thông 。 而nhi 其kỳ 間gian 所sở 述thuật 之chi 事sự 則tắc 異dị 。 所sở 以dĩ 加gia 科khoa 揭yết 節tiết 次thứ 第đệ 分phần/phân 開khai 。 俾tỉ 諸chư 覽lãm 者giả 。 一nhất 目mục 了liễu 然nhiên 。 毋vô 容dung 擬nghĩ 議nghị 也dã 。

-# 誦tụng 此thử 文văn 。 必tất 須tu 三tam 業nghiệp 致trí 敬kính 對đối 佛Phật 陳trần 情tình 。 句cú 句cú 分phân 明minh 。 字tự 字tự 懇khẩn 切thiết 。 方phương 能năng 感cảm 應ứng 道đạo 交giao 。 功công 歸quy 二nhị 利lợi 。 若nhược 還hoàn 如như 誦tụng 經Kinh 咒chú 。 風phong 捲quyển 殘tàn 雲vân 望vọng 其kỳ 獲hoạch 益ích 者giả 。 未vị 之chi 有hữu 也dã 。

禮lễ 佛Phật 發phát 願nguyện 文văn 略lược 釋thích

古cổ 杭# 昭chiêu 慶khánh 萬vạn 壽thọ 戒giới 壇đàn 傳truyền 律luật 沙Sa 門Môn 書thư 玉ngọc 述thuật

將tương 釋thích 此thử 文văn 。 大đại 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 略lược 標tiêu 題đề 名danh 。 二nhị 。 正chánh 釋thích 文văn 義nghĩa [○@甲]# 初sơ 中trung 又hựu 二nhị [○@乙]# 初sơ 。 法pháp 題đề 。

禮lễ 佛Phật 發phát 願nguyện 文văn 。

此thử 題đề 以dĩ 人nhân 法pháp 為vi 名danh 。 禮lễ 佛Phật 者giả 。 謂vị 禮lễ 十thập 方phương 三tam 世thế 。 一nhất 切thiết 佛Phật 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 槃bàn 談đàm 。 此thử 翻phiên 我ngã 禮lễ 。 我ngã 者giả 謂vị 假giả 五ngũ 蘊uẩn 而nhi 稱xưng 禮lễ 者giả 。 有hữu 能năng 所sở 之chi 別biệt 。 能năng 禮lễ 者giả 即tức 是thị 我ngã 之chi 三tam 業nghiệp 。 所sở 謂vị 身thân 業nghiệp 翹kiều 勤cần 。 口khẩu 業nghiệp 專chuyên 至chí 。 意ý 業nghiệp 恭cung 敬kính 也dã 。 所sở 禮lễ 者giả 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 三Tam 身Thân 。 所sở 謂vị 實thật 相tướng 身thân 。 等đẳng 真chân 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 門môn 身thân 。 具cụ 無vô 量lượng 德đức 。 應ứng 化hóa 身thân 。 水thủy 月nguyệt 相tướng 好hảo 也dã 。 先tiên 由do 相tương/tướng 以dĩ 顯hiển 性tánh 。 後hậu 因nhân 性tánh 以dĩ 明minh 相tướng 。 相tương/tướng 。 即tức 性tánh 中trung 之chi 相tướng 。 性tánh 。 即tức 相tương/tướng 中trung 之chi 性tánh 。 性tánh 相tướng 圓viên 融dung 。 交giao 徹triệt 無vô 礙ngại 。 名danh 為vi 禮lễ 佛Phật 。 譬thí 如như 兩lưỡng 鏡kính 相tương 照chiếu 。 由do 明minh 淨tịnh 故cố 。 方phương 能năng 互hỗ 現hiện 。 互hỗ 為vi 能năng 現hiện 。 互hỗ 為vi 所sở 現hiện 。 能năng 所sở 合hợp 契khế 機cơ 感cảm 道đạo 交giao 。 觀quán 云vân 。 先tiên 運vận 水thủy 月nguyệt 忘vong 相tương/tướng 之chi 心tâm 。 次thứ 禮lễ 鏡kính 像tượng 如như 空không 之chi 佛Phật 是thị 也dã 。 發phát 願nguyện 者giả 。 謂vị 發phát 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 之chi 廣quảng 大đại 願nguyện 也dã 。 然nhiên 一Nhất 切Thiết 行Hạnh 門Môn 。 願nguyện 為vi 前tiền 導đạo 。 既ký 發phát 大đại 心tâm 。 須tu 以dĩ 大đại 願nguyện 期kỳ 之chi 。 因nhân 該cai 果quả 海hải 。 果quả 徹triệt 因nhân 源nguyên 。 法pháp 不bất 虛hư 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 僧tăng 那na 。 華hoa 言ngôn 弘hoằng 誓thệ 。 天thiên 台thai 云vân 。 廣quảng 普phổ 之chi 緣duyên 。 謂vị 之chi 弘hoằng 。 自tự 制chế 其kỳ 心tâm 。 謂vị 之chi 誓thệ 。 志chí 求cầu 滿mãn 足túc 。 謂vị 之chi 願nguyện 。 如như 阿A 難Nan 云vân 。 如như 一nhất 眾chúng 生sanh 未vị 成thành 佛Phật 。 終chung 不bất 于vu 此thử 取thủ 。 泥Nê 洹Hoàn 是thị 也dã 。 如như 有hữu 行hành 無vô 願nguyện 其kỳ 行hành 必tất 孤cô 。 有hữu 願nguyện 無vô 行hành 。 其kỳ 願nguyện 必tất 虛hư 。 行hạnh 願nguyện 相tương/tướng 資tư 方phương 成thành 勝thắng 用dụng 。 阿a 含hàm 經Kinh 云vân 。 比Bỉ 丘Khâu 不bất 發phát 願nguyện 。 終chung 不bất 成thành 佛Phật 道Đạo 。 故cố 我ngã 本bổn 師sư 見kiến 月nguyệt 老lão 和hòa 尚thượng 凡phàm 授thọ 戒giới 法pháp 。 必tất 令linh 發phát 願nguyện 。 以dĩ 見kiến 有hữu 願nguyện 必tất 成thành 故cố 也dã 。 文văn 者giả 。 法pháp 也dã 。 謂vị 聚tụ 集tập 諸chư 法pháp 而nhi 為vi 文văn 也dã 。 其kỳ 間gian 有hữu 通thông 有hữu 別biệt 。 通thông 則tắc 通thông 於ư 一nhất 切thiết 經Kinh 律luật 。 等đẳng 法pháp 皆giai 名danh 曰viết 文văn 。 別biệt 。 則tắc 專chuyên 就tựu 此thử 願nguyện 而nhi 說thuyết 。 故cố 云vân 禮lễ 佛Phật 發phát 願nguyện 文văn 也dã 。 略lược 標tiêu 題đề 竟cánh 。

[○@乙]# 二nhị 。 人nhân 題đề 。

怡di 山sơn 然nhiên 禪thiền 師sư 撰soạn 。

怡di 山sơn 。 山sơn 名danh 。 乃nãi 然nhiên 禪thiền 師sư 。 所sở 居cư 之chi 處xứ 。

時thời 人nhân 貴quý 其kỳ 德đức 而nhi 不bất 稱xưng 其kỳ 字tự 。 故cố 以dĩ 山sơn 彰chương 名danh 也dã 。 詳tường 如như 傳truyền 錄lục 。 茲tư 不bất 繁phồn 贅# 。 撰soạn 者giả 述thuật 也dã 。 謂vị 述thuật 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 出xuất 世thế 利lợi 生sanh 之chi 本bổn 懷hoài 以dĩ 顯hiển 自tự 行hành 化hóa 他tha 之chi 實thật 行hạnh 。 四tứ 六lục 成thành 文văn 。 以dĩ 便tiện 禮lễ 誦tụng 。 大đại 有hữu 裨bì 於ư 來lai 學học 也dã 。

[○@甲]# 二nhị 。 正chánh 釋thích 文văn 義nghĩa 分phần/phân 三tam [○@乙]# 初sơ 。 歸quy 敬kính 三Tam 寶Bảo 。

歸quy 命mạng 十thập 方phương 調điều 御ngự 師sư 。 演diễn 揚dương 清thanh 淨tịnh 微vi 妙diệu 法pháp 。 三tam 乘thừa 四Tứ 果Quả 解giải 脫thoát 僧Tăng 。 願nguyện 賜tứ 慈từ 悲bi 哀ai 攝nhiếp 受thọ 。

發phát 願nguyện 之chi 初sơ 。 先tiên 須tu 歸quy 敬kính 三Tam 寶Bảo 者giả 。 有hữu 五ngũ 義nghĩa 故cố 也dã 。 一nhất 。 令linh 見kiến 聞văn 者giả 。 生sanh 信tín 敬kính 故cố 。 二nhị 。 佛Phật 法Pháp 聖thánh 眾chúng 。 舉cử 世thế 樂lạc 聞văn 故cố 。 三tam 。 依y 戒giới 修tu 持trì 。 堪kham 為vi 福phước 田điền 。 生sanh 物vật 善thiện 故cố 。 四tứ 。 佛Phật 法Pháp 二nhị 寶bảo 。 由do 僧Tăng 建kiến 立lập 故cố 。 五ngũ 。 乞khất 求cầu 加gia 護hộ 。 令linh 願nguyện 速tốc 成thành 故cố 。 又hựu 十thập 方phương 同đồng 聚tụ 。 凡phàm 聖thánh 交giao 參tham 。 以dĩ 顯hiển 同đồng 體thể 法pháp 性tánh 故cố 。 具cụ 此thử 多đa 義nghĩa 故cố 須tu 歸quy 敬kính 三Tam 寶Bảo 也dã 。 先tiên 能năng 歸quy 。 歸quy 者giả 趨xu 向hướng 之chi 義nghĩa 也dã 命mạng 者giả 有hữu 二nhị 。 一nhất 。 身thân 命mạng 。 謂vị 四tứ 大đại 五ngũ 蘊uẩn 身thân 。 以dĩ 為vi 命mạng 也dã 。 二nhị 。 性tánh 命mạng 。 謂vị 六lục 根căn 。 六lục 識thức 性tánh 。 以dĩ 為vi 命mạng 也dã 。 今kim 言ngôn 歸quy 者giả 。 謂vị 身thân 。 禮lễ 拜bái 。 口khẩu 稱xưng 誦tụng 。 意ý 觀quán 想tưởng 。 名danh 為vi 三tam 業nghiệp 投đầu 誠thành 。 今kim 舉cử 身thân 命mạng 。 以dĩ 攝nhiếp 口khẩu 意ý 。 二nhị 業nghiệp 也dã 。 又hựu 眼nhãn 不bất 觀quán 色sắc 。 耳nhĩ 不bất 聽thính 聲thanh 。 鼻tị 不bất 嗅khứu 香hương 。 舌thiệt 不bất 嘗thường 味vị 。 身thân 不bất 覺giác 觸xúc 。 意ý 不bất 知tri 法pháp 。 名danh 為vi 六lục 根căn 六lục 識thức 歸quy 命mạng 。 今kim 舉cử 其kỳ 命mạng 。 以dĩ 該cai 六lục 根căn 六lục 識thức 性tánh 也dã 。 然nhiên 此thử 命mạng 者giả 。 乃nãi 世thế 人nhân 最tối 為vi 保bảo 重trọng/trùng 。 今kim 以dĩ 皈quy 投đầu 三Tam 寶Bảo 者giả 。 誠thành 敬kính 之chi 至chí 也dã 。 △# 次thứ 。 所sở 歸quy 有hữu 三tam 。 一nhất 。 佛Phật 寶bảo 又hựu 二nhị 。 初sơ 。 約ước 處xứ 該cai 時thời 。 方phương 者giả 方phương 位vị 有hữu 十thập 。 謂vị 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 四tứ 維duy 上thượng 下hạ 也dã 。

時thời 者giả 時thời 際tế 有hữu 三tam 。 謂vị 過quá 現hiện 未vị 來lai 。 豎thụ 窮cùng 橫hoạnh/hoành 遍biến 也dã 。 二nhị 。 約ước 人nhân 。 顯hiển 號hiệu 。 調điều 御ngự 師sư 者giả 。 正chánh 名danh 調Điều 御Ngự 丈Trượng 夫Phu 。 謂vị 佛Phật 有hữu 十thập 種chủng 通thông 號hiệu 此thử 乃nãi 十thập 號hiệu 中trung 之chi 一nhất 也dã 。 調điều 。 謂vị 調điều 伏phục 。 御ngự 謂vị 制chế 御ngự 。 授thọ 法pháp 曰viết 師sư 。 謂vị 如Như 來Lai 具cụ 大đại 丈trượng 夫phu 力lực 用dụng 。 而nhi 說thuyết 種chủng 種chủng 妙diệu 法Pháp 。 調điều 伏phục 制chế 御ngự 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 令linh 離ly 垢cấu 染nhiễm 。 得đắc 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 名danh 調điều 御ngự 師sư 也dã 。 又hựu 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 悉tất 皆giai 皈quy 命mạng 。 故cố 先tiên 皈quy 命mạng 十thập 方phương 調điều 御ngự 師sư 也dã △# 二nhị 。 法Pháp 寶bảo 。 流lưu 轉chuyển 曰viết 演diễn 。 稱xưng 讚tán 曰viết 揚dương 。 又hựu 自tự 此thử 之chi 彼bỉ 曰viết 演diễn 。 從tùng 近cận 而nhi 遠viễn 曰viết 揚dương 。 梵Phạn 語ngữ 梵Phạm 摩ma 此thử 云vân 清thanh 淨tịnh 。 離ly 濁trược 曰viết 清thanh 。 離ly 染nhiễm 曰viết 淨tịnh 。 最tối 細tế 曰viết 微vi 。 難nan 思tư 曰viết 妙diệu 。 軌quỹ 持trì 曰viết 法pháp 。 謂vị 如Như 來Lai 所sở 說thuyết 。 三tam 藏tạng 十thập 二nhị 部bộ 。 一nhất 切thiết 修Tu 多Đa 羅La 法pháp 。 無vô 濁trược 無vô 染nhiễm 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 皆giai 為vi 大đại 小tiểu 聖thánh 賢hiền 。 人nhân 天thiên 上thượng 下hạ 修tu 行hành 之chi 軌quỹ 則tắc 。 故cố 云vân 演diễn 揚dương 清thanh 淨tịnh 微vi 妙diệu 。 法pháp 也dã △# 三tam 。 僧Tăng 寶bảo 。 三tam 乘thừa 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 聲Thanh 聞Văn 。 中trung 乘thừa 緣Duyên 覺Giác 。 大Đại 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 乘thừa 者giả 。 以dĩ 運vận 載tái 為vi 義nghĩa 。 體thể 通thông 教giáo 。 理lý 。 行hành 。 果quả 。 謂vị 依y 教giáo 解giải 理lý 。 依y 理lý 起khởi 行hành 。 依y 行hành 得đắc 果quả 。 行hành 果quả 正chánh 運vận 教giáo 理lý 助trợ 運vận 正chánh 助trợ 合hợp 運vận 故cố 名danh 為vi 乘thừa 。 四Tứ 果Quả 。 有hữu 大đại 。 有hữu 小tiểu 。 大Đại 乘Thừa 四Tứ 果Quả 者giả 。 如như 古cổ 師sư 云vân 。 從tùng 登đăng 地địa 。 至chí 發phát 光quang 。 名danh 為vi 初sơ 果quả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 盡tận 佛Phật 境cảnh 界giới 。 明minh 了liễu 諸chư 法pháp 。 本bổn 覺giác 之chi 慧tuệ 。 光quang 明minh 開khai 發phát 故cố 。 燄diệm 慧tuệ 難nan 勝thắng 。 名danh 為vi 二nhị 果quả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 所sở 覺giác 圓viên 滿mãn 慧tuệ 光quang 發phát 燄diệm 。 無vô 有hữu 能năng 勝thắng 故cố 。 現hiện 前tiền 遠viễn 行hành 。 名danh 為vi 三tam 果quả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 真Chân 如Như 淨tịnh 性tánh 。 顯hiển 明minh 現hiện 前tiền 。 盡tận 其kỳ 邊biên 際tế 故cố 不bất 動động 。 至chí 法pháp 雲vân 。 名danh 為vi 四Tứ 果Quả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 真Chân 如Như 凝ngưng 靜tĩnh 。 即tức 發phát 妙diệu 用dụng 。 大đại 慈từ 如như 雲vân 。 普phổ 覆phú 一nhất 切thiết 故cố 。 小Tiểu 乘Thừa 四Tứ 果Quả 者giả 。 一nhất 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 此thử 云vân 預dự 流lưu 。 謂vị 斷đoạn 三tam 界giới 八bát 十thập 八bát 使sử 見kiến 惑hoặc 盡tận 預dự 八Bát 聖Thánh 道Đạo 法Pháp 流lưu 。 見kiến 真Chân 諦Đế 理lý 。 名danh 見kiến 道đạo 位vị 。 亦diệc 名danh 斷đoạn 分phân 別biệt 煩phiền 惱não 故cố 。 二nhị 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 此thử 云vân 一nhất 往vãng 來lai 。 謂vị 斷đoạn 欲dục 界giới 九cửu 品phẩm 思tư 中trung 前tiền 六lục 品phẩm 盡tận 後hậu 三tam 品phẩm 尚thượng 在tại 。 名danh 一nhất 往vãng 來lai 。 亦diệc 名danh 斷đoạn 欲dục 界giới 俱câu 生sanh 煩phiền 惱não 六lục 品phẩm 故cố 。 三tam 。 阿A 那Na 含Hàm 此thử 云vân 不bất 來lai 。 謂vị 斷đoạn 盡tận 欲dục 界giới 殘tàn 思tư 進tiến 斷đoạn 上thượng 八bát 地địa 思tư 惑hoặc 。 不bất 來lai 欲dục 界giới 受thọ 生sanh 也dã 。 此thử 二nhị 名danh 修tu 道Đạo 位vị 。 四tứ 阿A 羅La 漢Hán 此thử 云vân 無vô 生sanh 。 謂vị 不bất 受thọ 三tam 界giới 生sanh 死tử 故cố 。 又hựu 云vân 殺sát 賊tặc 。 謂vị 能năng 殺sát 煩phiền 惱não 賊tặc 故cố 。 又hựu 云vân 應Ứng 供Cúng 。 謂vị 應ưng 受thọ 人nhân 天thiên 供cung 養dưỡng 故cố 。 謂vị 斷đoạn 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 七thất 十thập 二nhị 品phẩm 俱câu 生sanh 煩phiền 惱não 皆giai 盡tận 。 名danh 無Vô 學Học 道đạo 位vị 。 自tự 利lợi 成thành 就tựu 也dã 。 解giải 脫thoát 僧Tăng 者giả 。 三tam 解giải 脫thoát 僧Tăng 也dã 。 謂vị 解giải 粘niêm 曰viết 解giải 。 去khứ 縛phược 曰viết 脫thoát 。 一nhất 。 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 修tu 性tánh 念niệm 處xứ 。 破phá 一Nhất 切Thiết 智Trí 外ngoại 道đạo 。 二nhị 。 俱câu 解giải 脫thoát 。 修tu 共cộng 念niệm 處xứ 。 破phá 神thần 通thông 外ngoại 道đạo 。 三tam 。 無vô 疑nghi 解giải 脫thoát 。 修tu 緣duyên 念niệm 處xứ 破phá 文văn 字tự 外ngoại 道đạo 。 然nhiên 三tam 乘thừa 四Tứ 果Quả 解giải 脫thoát 。 由do 僧Tăng 所sở 證chứng 。 故cố 云vân 三tam 乘thừa 四Tứ 果Quả 解giải 脫thoát 僧Tăng 也dã 。 又hựu 僧Tăng 者giả 具cụ 云vân 僧Tăng 伽già 。 此thử 云vân 和hòa 合hợp 眾chúng 。 合hợp 。 同đồng 也dã 。 和hòa 合hợp 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 理lý 和hòa 。 謂vị 同đồng 證chứng 擇trạch 滅diệt 無vô 為vi 。 二nhị 者giả 事sự 和hòa 。 有hữu 六lục 。 謂vị 戒giới 和hòa 同đồng 修tu 。 見kiến 和hòa 同đồng 解giải 利lợi 和hòa 同đồng 均quân 。 身thân 和hòa 同đồng 住trụ 。 口khẩu 和hòa 無vô 諍tranh 。 意ý 和hòa 同đồng 悅duyệt 。 而nhi 言ngôn 和hòa 合hợp 眾chúng 者giả 。 如như 君quân 子tử 和hòa 而nhi 不bất 同đồng 。 小tiểu 人nhân 同đồng 而nhi 不bất 和hòa 。 比Bỉ 丘Khâu 亦diệc 同đồng 亦diệc 和hòa 。 故cố 名danh 和hòa 合hợp 眾chúng 也dã 。 自tự 四tứ 人nhân 以dĩ 上thượng 。 乃nãi 至chí 無vô 數số 。 名danh 之chi 為vi 僧Tăng 。 今kim 不bất 言ngôn 眾chúng 。 而nhi 言ngôn 僧Tăng 者giả 。 謂vị 舉cử 眾chúng 。 但đãn 彰chương 數số 。 稱xưng 僧Tăng 以dĩ 表biểu 德đức 也dã 。 具cụ 理lý 事sự 二nhị 和hòa 名danh 真chân 實thật 僧Tăng 。 但đãn 具cụ 事sự 和hòa 名danh 清thanh 淨tịnh 僧Tăng 。 真chân 實thật 僧Tăng 寶bảo 。 能năng 令linh 勝thắng 義nghĩa 正Chánh 法Pháp 久cửu 住trụ 不bất 滅diệt 。 清thanh 淨tịnh 僧Tăng 寶bảo 能năng 令linh 世thế 俗tục 正Chánh 法Pháp 久cửu 住trụ 不bất 滅diệt 。 故cố 律luật 藏tạng 云vân 下hạ 至chí 有hữu 五ngũ 人nhân 持trì 律luật 者giả 和hòa 合hợp 同đồng 住trụ 。 在tại 於ư 世thế 間gian 。 是thị 名danh 正Chánh 法Pháp 不bất 滅diệt 。 當đương 知tri 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 佛Phật 法Pháp 命mạng 脈mạch 全toàn 寄ký 於ư 僧Tăng 。 是thị 以dĩ 供cung 僧Tăng 。 即tức 為vi 普phổ 供cung 三Tam 寶Bảo 也dã 。 然nhiên 佛Phật 法Pháp 二nhị 寶bảo 。 必tất 仗trượng 僧Tăng 弘hoằng 。 縱túng/tung 是thị 凡phàm 僧Tăng 亦diệc 能năng 荷hà 負phụ 如Như 來Lai 正Chánh 法Pháp 。 所sở 以dĩ 威uy 德đức 特đặc 尊tôn 也dã 。 △# 後hậu 願nguyện 攝nhiếp 。 求cầu 遂toại 曰viết 願nguyện 。 惠huệ 與dữ 曰viết 賜tứ 。 與dữ 無vô 量lượng 之chi 樂lạc 曰viết 慈từ 。 拔bạt 無vô 邊biên 之chi 苦khổ 曰viết 悲bi 。 憐lân 愍mẫn 曰viết 哀ai 。 護hộ 念niệm 曰viết 攝nhiếp 。 證chứng 明minh 曰viết 受thọ 。 謂vị 願nguyện 三Tam 寶Bảo 慈từ 悲bi 加gia 護hộ 俯phủ 攝nhiếp 投đầu 誠thành 之chi 意ý 。 令linh 一nhất 切thiết 所sở 求cầu 。 皆giai 如như 我ngã 念niệm 。 故cố 曰viết 願nguyện 賜tứ 慈từ 悲bi 。 哀ai 攝nhiếp 受thọ 也dã 。

[○@乙]# 二nhị 。 披phi 陳trần 懺sám 悔hối 分phần/phân 三tam 。 初sơ 違vi 真chân 逐trục 妄vọng 。 二nhị 。 漸tiệm 生sanh 三tam 障chướng 。 三tam 。 總tổng 申thân 懺sám 悔hối [○@丙]# 今kim 初sơ 。

弟đệ 子tử 眾chúng 等đẳng 。 自tự 違vi 真chân 性tánh 。 枉uổng 入nhập 迷mê 流lưu 。 隨tùy 生sanh 死tử 以dĩ 飄phiêu 沉trầm 。 逐trục 色sắc 聲thanh 而nhi 貪tham 染nhiễm 。

先tiên 。 明minh 能năng 懺sám 之chi 人nhân 。 弟đệ 子tử 者giả 謂vị 學học 在tại 師sư 後hậu 曰viết 弟đệ 。 解giải 從tùng 師sư 生sanh 曰viết 子tử 。 眾chúng 者giả 。 謂vị 同đồng 禮lễ 誦tụng 之chi 人nhân 。 等đẳng 者giả 統thống 攝nhiếp 之chi 謂vị 也dã 。 如như 一nhất 人nhân 念niệm 。 則tắc 云vân 弟đệ 子tử 某mỗ 甲giáp △# 次thứ 。 明minh 所sở 懺sám 之chi 事sự 。 真chân 性tánh 者giả 。 正chánh 因nhân 佛Phật 性tánh 也dã 。 所sở 謂vị 常thường 住trụ 真chân 心tâm 。 性tánh 淨tịnh 明minh 體thể 。 自tự 。 從tùng 也dã 。 違vi 背bội 也dã 。 謂vị 自tự 從tùng 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 一nhất 念niệm 妄vọng 動động 所sở 以dĩ 。 背bội 覺giác 合hợp 塵trần 。 迷mê 此thử 真chân 性tánh 。 故cố 曰viết 自tự 違vi 真chân 性tánh 。 又hựu 自tự 己kỷ 也dã 。 謂vị 此thử 皆giai 自tự 己kỷ 迷mê 惑hoặc 。 非phi 餘dư 人nhân 之chi 所sở 累lũy/lụy/luy 也dã 。 錯thác 誤ngộ 曰viết 枉uổng 。 趣thú 向hướng 曰viết 入nhập 。 無vô 明minh 曰viết 迷mê 。 迷mê 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 癡si 。 二nhị 惑hoặc 。 三tam 顛điên 。 輪luân 轉chuyển 曰viết 流lưu 。 流lưu 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 。 欲dục 流lưu 。 二nhị 。 有hữu 流lưu 。 三tam 。 見kiến 流lưu 。 四tứ 。 無vô 明minh 流lưu 。 欲dục 流lưu 者giả 。 欲dục 界giới 惑hoặc 也dã 。 有hữu 流lưu 者giả 。 上thượng 二nhị 界giới 惑hoặc 也dã 。 見kiến 流lưu 者giả 。 三tam 界giới 見kiến 惑hoặc 也dã 。 無vô 明minh 流lưu 者giả 。 三tam 界giới 癡si 惑hoặc 也dã 。 如như 上thượng 諸chư 障chướng 皆giai 由do 真Chân 如Như 不bất 守thủ 自tự 性tánh 。 所sở 以dĩ 顛điên 倒đảo 癡si 迷mê 。 誤ngộ 入nhập 其kỳ 中trung 。 故cố 云vân 枉uổng 入nhập 迷mê 流lưu 也dã 。 隨tùy 。 順thuận 也dã 。 生sanh 死tử 有hữu 二nhị 。 一nhất 。 凡phàm 夫phu 。 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 。 二nhị 。 三tam 乘thừa 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 飄phiêu 沉trầm 者giả 。 為vi 境cảnh 風phong 之chi 所sở 飄phiêu 流lưu 識thức 浪lãng 之chi 所sở 沉trầm 沒một 也dã 。 如như 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 生sanh 滅diệt 相tương 續tục 。 生sanh 死tử 死tử 生sanh 。 如như 旋toàn 火hỏa 輪luân 。 未vị 有hữu 休hưu 息tức 。 故cố 云vân 。 隨tùy 生sanh 死tử 以dĩ 飄phiêu 沉trầm 也dã 。 逐trục 色sắc 聲thanh 而nhi 貪tham 染nhiễm 者giả 。 逐trục 。 追truy 也dã 。 色sắc 者giả 。 形hình 貌mạo 好hảo 醜xú 。 顏nhan 色sắc 黑hắc 白bạch 等đẳng 。 聲thanh 者giả 。 宮cung 商thương 絃huyền 管quản 。 妓kỹ 樂nhạc 歌ca 唱xướng 等đẳng 。 此thử 六lục 塵trần 中trung 二nhị 法pháp 也dã 。 愛ái 欲dục 曰viết 貪tham 霑triêm 粘niêm 曰viết 染nhiễm 是thị 六lục 根căn 中trung 情tình 愛ái 。 三tam 業nghiệp 中trung 貪tham 欲dục 也dã 經Kinh 云vân 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 循tuần 諸chư 色sắc 聲thanh 。 逐trục 念niệm 流lưu 轉chuyển 。 曾tằng 不bất 開khai 悟ngộ 。 性tánh 淨tịnh 妙diệu 常thường 。 不bất 循tuần 所sở 常thường 。 逐trục 諸chư 生sanh 滅diệt 。 故cố 云vân 逐trục 色sắc 聲thanh 而nhi 貪tham 染nhiễm 也dã 。

[○@丙]# 二nhị 。 漸tiệm 生sanh 三tam 障chướng 分phần/phân 三tam [○@丁]# 初sơ 煩phiền 惱não 障chướng 。

十thập 纏triền 。 十thập 使sử 。 積tích 成thành 有hữu 漏lậu 之chi 因nhân 。

煩phiền 惱não 障chướng 者giả 。 謂vị 昏hôn 煩phiền 之chi 法pháp 惱não 亂loạn 心tâm 神thần 。 障chướng 不bất 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 此thử 總tổng 有hữu 二nhị 。 一nhất 。 十thập 纏triền 。 二nhị 。 十thập 使sử 。 十thập 纏triền 者giả 纏triền 。 縛phược 也dã 。 謂vị 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 被bị 此thử 十thập 法pháp 纏triền 縛phược 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 生sanh 死tử 之chi 苦khổ 。 證chứng 得đắc 涅Niết 槃Bàn 寂tịch 滅diệt 。 之chi 樂lạc 故cố 。 一nhất 。 無vô 慚tàm 。 慚tàm 。 即tức 慚tàm 天thiên 。 謂vị 人nhân 於ư 屏bính 處xứ 作tác 惡ác 。 不bất 自tự 慚tàm 恥sỉ 故cố 。 二nhị 。 無vô 愧quý 。 愧quý 。 即tức 愧quý 人nhân 。 謂vị 人nhân 於ư 見kiến 處xứ 為vi 非phi 。 不bất 知tri 羞tu 愧quý 故cố 。 三tam 。 嫉tật 。 嫉tật 。 妒đố 也dã 。 謂vị 見kiến 他tha 人nhân 榮vinh 富phú 。 心tâm 生sanh 妒đố 忌kỵ 故cố 。 四tứ 。 慳san 。 慳san 。 吝lận 也dã 。 謂vị 人nhân 於ư 世thế 間gian 資tư 財tài 。 及cập 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 財tài 。 不bất 肯khẳng 惠huệ 施thí 故cố 。 五ngũ 悔hối 。 悔hối 。 恨hận 也dã 。 謂vị 人nhân 於ư 所sở 作tác 之chi 過quá 。 蒂# 芥giới 胸hung 臆ức 。 不bất 能năng 自tự 安an 故cố 。 六lục 。 睡thụy 眠miên 。 睡thụy 眠miên 者giả 。 謂vị 人nhân 惛hôn 懵mộng 不bất 惺tinh 。 常thường 樂nhạo 睡thụy 眠miên 。 無vô 省tỉnh 察sát 故cố 。 七thất 。 掉trạo 舉cử 。 掉trạo 舉cử 者giả 。 搖dao 動động 也dã 。 謂vị 心tâm 念niệm 動động 搖dao 。 於ư 諸chư 禪thiền 觀quán 。 無vô 由do 成thành 故cố 。 八bát 。 昏hôn 沉trầm 。 昏hôn 沉trầm 者giả 。 昏hôn 。 鈍độn 也dã 。 沉trầm 墜trụy 也dã 。 謂vị 昏hôn 鈍độn 無vô 知tri 不bất 加gia 精tinh 進tấn 之chi 功công 。 沉trầm 墜trụy 苦khổ 海hải 故cố 。 九cửu 。 忿phẫn 。 忿phẫn 怒nộ 也dã 。 謂vị 人nhân 於ư 違vi 情tình 境cảnh 上thượng 發phát 怒nộ 。 而nhi 忘vong 失thất 正chánh 念niệm 故cố 。 十thập 。 覆phú 。 覆phú 藏tàng 也dã 。 謂vị 隱ẩn 藏tàng 所sở 作tác 過quá 惡ác 。 惟duy 恐khủng 人nhân 知tri 。 不bất 能năng 悔hối 過quá 遷thiên 善thiện 故cố 。 是thị 為vi 十thập 纏triền △# 十thập 使sứ 者giả 使sử 。 即tức 驅khu 役dịch 之chi 義nghĩa 謂vị 此thử 十thập 使sử 皆giai 能năng 驅khu 役dịch 心tâm 神thần 流lưu 轉chuyển 三tam 界giới 。 生sanh 死tử 故cố 一nhất 。 身thân 見kiến 。 謂vị 於ư 五ngũ 蘊uẩn 身thân 中trung 。 妄vọng 計kế 有hữu 我ngã 。 強cường/cưỡng 立lập 主chủ 宰tể 故cố 。 二nhị 。 邊biên 見kiến 。 謂vị 於ư 斷đoạn 常thường 中trung 。 但đãn 執chấp 一nhất 邊biên 故cố 。 三tam 。 邪tà 見kiến 。 謂vị 邪tà 心tâm 取thủ 理lý 。 不bất 信tín 因nhân 果quả 。 斷đoạn 諸chư 善thiện 根căn 故cố 。 四tứ 。 見kiến 取thủ 。 謂vị 於ư 非phi 真chân 勝thắng 法Pháp 中trung 。 謬mậu 計kế 涅Niết 槃Bàn 。 心tâm 生sanh 取thủ 著trước 故cố 。 五ngũ 。 戒giới 取thủ 。 謂vị 於ư 非phi 戒giới 中trung 。 謬mậu 以dĩ 為vi 戒giới 。 取thủ 以dĩ 進tiến 行hành 故cố 。 六lục 。 貪tham 。 引dẫn 取thủ 之chi 心tâm 無vô 厭yếm 曰viết 貪tham 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 財tài 物vật 。 及cập 順thuận 情tình 境cảnh 上thượng 。 引dẫn 取thủ 無vô 厭yếm 故cố 。 七thất 。 瞋sân 。 忿phẫn 怒nộ 之chi 心tâm 為vi 瞋sân 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 。 違vi 情tình 境cảnh 上thượng 。 起khởi 忿phẫn 怒nộ 故cố 。 八bát 。 癡si 。 迷mê 惑hoặc 之chi 心tâm 為vi 癡si 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 事sự 理lý 。 無vô 所sở 明minh 了liễu 。 妄vọng 生sanh 邪tà 見kiến 。 起khởi 諸chư 邪tà 行hành 故cố 。 九cửu 。 慢mạn 。 自tự 恃thị 輕khinh 他tha 之chi 心tâm 為vi 慢mạn 。 謂vị 由do 恃thị 己kỷ 種chủng 姓tánh 。 富phú 貴quý 才tài 能năng 。 輕khinh 蔑miệt 於ư 他tha 故cố 。 十thập 。 疑nghi 。 迷mê 心tâm 乖quai 理lý 為vi 疑nghi 。 謂vị 修tu 戒giới 定định 等đẳng 法pháp 。 不bất 別biệt 真chân 偽ngụy 。 猶do 豫dự 不bất 決quyết 故cố 。 前tiền 名danh 五ngũ 利lợi 。 利lợi 。 即tức 快khoái 利lợi 。 謂vị 此thử 妄vọng 惑hoặc 動động 念niệm 即tức 生sanh 。 造tạo 次thứ 恆hằng 有hữu 故cố 。 後hậu 名danh 五ngũ 鈍độn 。 鈍độn 。 即tức 遲trì 鈍độn 。 謂vị 此thử 妄vọng 惑hoặc 。 由do 推thôi 前tiền 身thân 見kiến 等đẳng 利lợi 使sử 而nhi 生sanh 故cố 。 積tích 成thành 有hữu 漏lậu 之chi 因nhân 者giả 。 積tích 。 聚tụ 也dã 。 漏lậu 落lạc 也dã 。 謂vị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 由do 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 積tích 聚tụ 牽khiên 纏triền 。 所sở 以dĩ 漏lậu 落lạc 三tam 界giới 。 生sanh 死tử 不bất 能năng 出xuất 離ly 故cố 。 然nhiên 有hữu 因nhân 果quả 之chi 分phần 。 惑hoặc 業nghiệp 。 為vi 諸chư 漏lậu 之chi 因nhân 生sanh 死tử 為vi 諸chư 漏lậu 之chi 果quả 。 漏lậu 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 。 欲dục 漏lậu 。 謂vị 眾chúng 生sanh 。 因nhân 欲dục 界giới 見kiến 思tư 二nhị 惑hoặc 。 造tạo 作tác 諸chư 業nghiệp 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 欲dục 界giới 故cố 。 二nhị 。 有hữu 漏lậu 。 因nhân 果quả 不bất 亡vong 曰viết 有hữu 。 即tức 色sắc 界giới 無vô 色sắc 界giới 。 見kiến 思tư 煩phiền 惱não 也dã 。 謂vị 眾chúng 生sanh 因nhân 此thử 煩phiền 惱não 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 故cố 。 三tam 。 無vô 明minh 漏lậu 。 即tức 三tam 界giới 癡si 惑hoặc 也dã 。 謂vị 眾chúng 生sanh 因nhân 此thử 無vô 明minh 漏lậu 落lạc 三tam 界giới 故cố 。 斷đoạn 此thử 三tam 漏lậu 。 即tức 超siêu 出xuất 三tam 界giới 矣hĩ 。 因nhân 種chủng 也dã 謂vị 是thị 有hữu 漏lậu 種chủng 子tử 皆giai 由do 纏triền 使sử 煩phiền 惱não 聚tụ 成thành 故cố 云vân 積tích 成thành 有hữu 漏lậu 之chi 因nhân 也dã 。

[○@丁]# 二nhị 業nghiệp 障chướng 。

六lục 根căn 六lục 塵trần 。 妄vọng 作tác 無vô 邊biên 之chi 罪tội 。

業nghiệp 障chướng 者giả 業nghiệp 。 即tức 業nghiệp 行hành 。 謂vị 由do 貪tham 瞋sân 癡si 。 起khởi 身thân 口khẩu 意ý 。 造tạo 諸chư 惡ác 業nghiệp 。 障chướng 蔽tế 正Chánh 道Đạo 是thị 名danh 業nghiệp 障chướng 。 又hựu 障chướng 者giả 蔽tế 也dã 。 礙ngại 也dã 。 蔽tế 則tắc 六lục 根căn 不bất 能năng 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 等đẳng 。 礙ngại 則tắc 身thân 心tâm 流lưu 轉chuyển 六lục 道đạo 等đẳng 。 起khởi 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 。 六lục 根căn 。 二nhị 。 六lục 塵trần 。 六lục 根căn 者giả 。 根căn 即tức 能năng 生sanh 之chi 義nghĩa 。 謂vị 能năng 生sanh 六lục 識thức 故cố 。 一nhất 。 眼nhãn 根căn 。 謂vị 能năng 觀quán 眾chúng 色sắc 故cố 。 二nhị 。 耳nhĩ 根căn 。 謂vị 能năng 聞văn 眾chúng 聲thanh 故cố 。 三tam 。 鼻tị 根căn 。 謂vị 能năng 嗅khứu 眾chúng 香hương 故cố 。 四tứ 。 舌thiệt 根căn 。 謂vị 能năng 嘗thường 眾chúng 味vị 故cố 。 五ngũ 。 身thân 根căn 。 謂vị 諸chư 根căn 之chi 所sở 依y 止chỉ 。 能năng 覺giác 觸xúc 故cố 。 六lục 。 意ý 根căn 。 謂vị 於ư 五ngũ 塵trần 境cảnh 上thượng 分phân 別biệt 好hảo 惡ác 。 起khởi 三tam 毒độc 故cố △# 六lục 塵trần 者giả 。 塵trần 。 即tức 染nhiễm 污ô 之chi 義nghĩa 。 謂vị 能năng 染nhiễm 污ô 情tình 識thức 。 而nhi 使sử 真chân 性tánh 不bất 能năng 顯hiển 發phát 故cố 。 涅Niết 槃Bàn 經kinh 中trung 。 稱xưng 此thử 六lục 塵trần 。 名danh 六lục 大đại 賊tặc 。 謂vị 能năng 劫kiếp 奪đoạt 一nhất 切thiết 。 善thiện 法Pháp 故cố 也dã 。 一nhất 。 色sắc 塵trần 。 二nhị 。 聲thanh 塵trần 。 三tam 。 香hương 塵trần 。 四tứ 。 味vị 塵trần 。 五ngũ 。 觸xúc 塵trần 。 六lục 。 法pháp 塵trần 。 謂vị 意ý 根căn 對đối 前tiền 五ngũ 塵trần 。 分phân 別biệt 好hảo 醜xú 。 而nhi 起khởi 善thiện 惡ác 諸chư 法pháp 故cố 。 妄vọng 誣vu 誕đản 也dã 。 作tác 。 營doanh 辦biện 也dã 。 罪tội 過quá 愆khiên 也dã 。 無vô 邊biên 者giả 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 種chủng 種chủng 妙diệu 色sắc 。 能năng 令linh 愚ngu 人nhân 。 見kiến 則tắc 生sanh 愛ái 。 作tác 諸chư 惡ác 業nghiệp 。 歌ca 樂nhạc 音âm 聲thanh 能năng 令linh 凡phàm 夫phu 。 聞văn 即tức 染nhiễm 著trước 。 起khởi 諸chư 惡ác 業nghiệp 。 男nam 女nữ 身thân 香hương 。 愚ngu 人nhân 不bất 了liễu 。 嗅khứu 即tức 愛ái 著trước 開khai 結kết 使sử 門môn 。 造tạo 有hữu 漏lậu 業nghiệp 。 肴hào 膳thiện 美mỹ 味vị 能năng 令linh 凡phàm 夫phu 。 心tâm 生sanh 染nhiễm 著trước 。 起khởi 不bất 善thiện 業nghiệp 。 身thân 分phần/phân 好hảo 醜xú 。 愚ngu 人nhân 無vô 智trí 。 為vi 之chi 沉trầm 沒một 。 起khởi 障chướng 道đạo 業nghiệp 。 悟ngộ 達đạt 法Pháp 師sư 云vân 意ý 多đa 亂loạn 想tưởng 。 觸xúc 向hướng 乖quai 法pháp 。 由do 此thử 所sở 造tạo 罪tội 業nghiệp 無vô 量lượng 。 故cố 云vân 。 妄vọng 作tác 無vô 邊biên 之chi 罪tội 。 也dã 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 汝nhữ 愛ái 我ngã 心tâm 。 我ngã 憐lân 汝nhữ 色sắc 。 經kinh 百bách 千thiên 劫kiếp 。 常thường 在tại 纏triền 縛phược 。 唯duy 殺sát 盜đạo 淫dâm 。 三tam 為vi 根căn 本bổn 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 是thị 也dã 。

[○@丁]# 三tam 。 報báo 障chướng 。

迷mê 淪luân 苦khổ 海hải 深thâm 溺nịch 邪tà 途đồ 。 著trước 我ngã 耽đam 人nhân 。 舉cử 枉uổng 錯thác 直trực 。

報báo 障chướng 者giả 報báo 。 即tức 果quả 報báo 。 謂vị 善thiện 惡ác 業nghiệp 果quả 。 如như 影ảnh 隨tùy 形hình 。 由do 煩phiền 惱não 惑hoặc 業nghiệp 。 生sanh 在tại 地địa 獄ngục 。 餓ngạ 鬼quỷ 畜súc 生sanh 。 諸chư 趣thú 。 因nhân 此thử 障chướng 蔽tế 正Chánh 道Đạo 。 故cố 名danh 報báo 障chướng 。 迷mê 淪luân 苦khổ 海hải 者giả 。 謂vị 昏hôn 昧muội 不bất 醒tỉnh 曰viết 迷mê 漂phiêu 溺nịch 無vô 度độ 曰viết 淪luân 愛ái 不bất 能năng 離ly 。 苦khổ 不bất 能năng 盡tận 故cố 喻dụ 如như 海hải 。 謂vị 於ư 愛ái 河hà 苦khổ 海hải 之chi 中trung 。 隨tùy 波ba 逐trục 浪lãng 。 總tổng 未vị 能năng 歇hiết 。 故cố 云vân 。 迷mê 淪luân 苦khổ 海hải 也dã 。 深thâm 溺nịch 邪tà 途đồ 者giả 。 謂vị 水thủy 不bất 見kiến 底để 曰viết 深thâm 。 身thân 首thủ 沉trầm 沒một 曰viết 溺nịch 。 邪tà 途đồ 者giả 。 邪tà 見kiến 之chi 路lộ 也dã 。 由do 根căn 塵trần 相tương/tướng 偶ngẫu 。 煩phiền 惱não 牽khiên 纏triền 致trí 生sanh 邪tà 見kiến 。 不bất 逢phùng 正chánh 化hóa 。 故cố 曰viết 。 深thâm 溺nịch 邪tà 途đồ 也dã 。 又hựu 邪tà 途đồ 即tức 彌di 戾lệ 車xa 。 及cập 闡xiển 提đề 等đẳng 。 彌di 戾lệ 車xa 。 此thử 云vân 惡ác 見kiến 。 慈từ 恩ân 云vân 。 邊biên 地địa 。 智trí 論luận 云vân 。 弊tệ 惡ác 人nhân 地địa 。 資tư 中trung 曰viết 。 是thị 邊biên 邪tà 不bất 正chánh 見kiến 人nhân 。 所sở 住trú 之chi 處xứ 也dã 。 闡xiển 提đề 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 不bất 信tín 因nhân 果quả 。 無vô 有hữu 慚tàm 愧quý 。 楞lăng 伽già 云vân 。 焚phần 燒thiêu 一nhất 切thiết 。 善thiện 根căn 謗báng 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 。 名danh 為vi 闡xiển 提đề 。 是thị 知tri 邪tà 見kiến 外ngoại 道đạo 。 不bất 信tín 佛Phật 法Pháp 。 斷đoạn 善thiện 根căn 業nghiệp 。 起khởi 諸chư 邪tà 見kiến 。 撥bát 無vô 因nhân 果quả 。 後hậu 墮đọa 邊biên 地địa 下hạ 賤tiện 種chủng 中trung 。 今kim 云vân 深thâm 溺nịch 邪tà 途đồ 者giả 。 亦diệc 可khả 畏úy 矣hĩ 。 故cố 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 色sắc 目mục 惡ác 見kiến 。 同đồng 名danh 見Kiến 坑Khanh 。 菩Bồ 薩Tát 見kiến 諸chư 。 虛hư 妄vọng 遍biến 執chấp 。 如như 臨lâm 毒độc 壑hác 。 著trước 我ngã 耽đam 人nhân 者giả 謂vị 遍biến 執chấp 曰viết 著trước 。 不bất 捨xả 曰viết 耽đam 。 計kế 內nội 曰viết 我ngã 。 計kế 外ngoại 曰viết 人nhân 。 即tức 般Bát 若Nhã 四tứ 見kiến 中trung 。 前tiền 二nhị 見kiến 也dã 。 自tự 高cao 曰viết 舉cử 。 執chấp 劣liệt 曰viết 枉uổng 。 捨xả 置trí 曰viết 錯thác 。 勝thắng 行hành 曰viết 直trực 。 在tại 世thế 間gian 而nhi 言ngôn 耽đam 著trước 我ngã 人nhân 。 造tạo 諸chư 不bất 善thiện 。 報báo 感cảm 三tam 途đồ 名danh 為vi 舉cử 枉uổng 。 不bất 行hành 五ngũ 常thường 。 障chướng 受thọ 人nhân 天thiên 之chi 樂lạc 。 謂vị 之chi 錯thác 直trực 。 在tại 出xuất 世thế 間gian 而nhi 言ngôn 耽đam 著trước 欲dục 樂lạc 。 造tạo 有hữu 漏lậu 因nhân 。 名danh 為vi 舉cử 枉uổng 。 不bất 修tu 解giải 脫thoát 之chi 道đạo 。 障chướng 受thọ 寂tịch 滅diệt 之chi 樂lạc 謂vị 之chi 錯thác 直trực 。 故cố 經Kinh 云vân 縱túng/tung 得đắc 。 四tứ 空không 果quả 報báo 。 三tam 界giới 極cực 尊tôn 福phước 盡tận 還hoàn 作tác 。 牛ngưu 領lãnh 中trung 蟲trùng 。 況huống 復phục 其kỳ 餘dư 。 無vô 福phước 德đức 者giả 。 在tại 小Tiểu 乘Thừa 而nhi 言ngôn 。 耽đam 著trước 自tự 利lợi 。 久cửu 住trụ 化hóa 城thành 。 名danh 為vi 舉cử 枉uổng 。 不bất 發phát 大đại 心tâm 。 往vãng 趣thú 寶bảo 所sở 。 障chướng 受thọ 真chân 常thường 之chi 樂lạc 。 謂vị 之chi 錯thác 直trực 。 此thử 皆giai 知tri 見kiến 偏thiên 僻tích 。 顛điên 倒đảo 是thị 非phi 。 故cố 以dĩ 惡ác 為vi 善thiện 。 以dĩ 苦khổ 為vi 樂lạc 。 以dĩ 劣liệt 為vi 勝thắng 不bất 求cầu 上thượng 進tiến 。 故cố 云vân 。 舉cử 枉uổng 錯thác 直trực 也dã 。 其kỳ 義nghĩa 深thâm 遠viễn 。 願nguyện 毋vô 忽hốt 焉yên 。

[○@丙]# 三tam 總tổng 申thân 懺sám 悔hối 。

累lũy/lụy/luy 生sanh 業nghiệp 障chướng 一nhất 切thiết 愆khiên 尤vưu 。 仰ngưỡng 三Tam 寶Bảo 以dĩ 慈từ 悲bi 。 瀝lịch 一nhất 心tâm 而nhi 懺sám 悔hối 。

累lũy/lụy/luy 生sanh 者giả 非phi 止chỉ 一nhất 生sanh 也dã 。 所sở 謂vị 假giả 使sử 百bách 千thiên 劫kiếp 。 所sở 作tác 業nghiệp 不bất 忘vong 。 故cố 云vân 累lũy/lụy/luy 生sanh 業nghiệp 障chướng 。 然nhiên 三tam 障chướng 之chi 中trung 。 業nghiệp 為vi 最tối 重trọng 。 故cố 特đặc 舉cử 也dã 。 一nhất 切thiết 者giả 總tổng 攝nhiếp 之chi 義nghĩa 。 罪tội 過quá 曰viết 愆khiên 。 怨oán 責trách 曰viết 尤vưu 。 謂vị 招chiêu 報báo 受thọ 苦khổ 之chi 罪tội 責trách 也dã 。 報báo 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 現hiện 報báo 。 二nhị 者giả 生sanh 報báo 。 三tam 者giả 後hậu 報báo 。 此thử 雖tuy 通thông 三tam 義nghĩa 局cục 後hậu 報báo 。 古cổ 德đức 偈kệ 云vân 塵trần 沙sa 劫kiếp 又hựu 塵trần 沙sa 劫kiếp 數số 。 盡tận 塵trần 沙sa 劫kiếp 未vị 休hưu 。 當đương 念niệm 只chỉ 因nhân 情tình 未vị 撇# 無vô 邊biên 生sanh 死tử 自tự 羈ki 留lưu 。 又hựu 云vân 。 五ngũ 趣thú 遷thiên 流lưu 不bất 暫tạm 停đình 。 百bách 劫kiếp 千thiên 生sanh 受thọ 凄# 楚sở 。 故cố 云vân 一nhất 切thiết 愆khiên 尤vưu 也dã 。 前tiền 三tam 障chướng 中trung 。 纏triền 使sử 。 是thị 起khởi 惑hoặc 。 根căn 塵trần 是thị 造tạo 業nghiệp 。 苦khổ 海hải 邪tà 途đồ 。 是thị 感cảm 果quả 。 雖tuy 未vị 見kiến 造tạo 。 然nhiên 無vô 始thỉ 以dĩ 來lai 。 孰thục 能năng 免miễn 之chi 。 識thức 情tình 迷mê 覆phú 。 不bất 覺giác 不bất 知tri 。 所sở 以dĩ 總tổng 申thân 也dã 。 仰ngưỡng 三Tam 寶Bảo 以dĩ 慈từ 悲bi 者giả 。 仰ngưỡng 望vọng 也dã 三Tam 寶Bảo 者giả 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 也dã 。 如như 如như 意ý 珠châu 。 隨tùy 心tâm 應ưng 量lượng 。 故cố 稱xưng 為vi 寶bảo 。 約ước 事sự 相tướng 言ngôn 佛Phật 。 即tức 三Tam 身Thân 相tướng 好hảo 。 法pháp 。 即tức 修Tu 多Đa 羅La 教giáo 。 僧Tăng 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 羅La 漢Hán 。 約ước 理lý 性tánh 論luận 。 心tâm 性tánh 本bổn 覺giác 。 佛Phật 也dã 。 性tánh 德đức 軌quỹ 持trì 法Pháp 也dã 。 覺giác 持trì 不bất 二nhị 。 僧Tăng 也dã 。 慈từ 則tắc 除trừ 其kỳ 惑hoặc 業nghiệp 。 悲bi 則tắc 滅diệt 其kỳ 苦khổ 報báo 。 故cố 云vân 。 仰ngưỡng 三Tam 寶Bảo 以dĩ 慈từ 悲bi 也dã 。 上thượng 明minh 所sở 求cầu 三Tam 寶Bảo 。 下hạ 為vi 能năng 懺sám 一nhất 心tâm 。 瀝lịch 一nhất 心tâm 而nhi 懺sám 悔hối 者giả 。 滌địch 盡tận 無vô 餘dư 曰viết 瀝lịch 。 謂vị 無vô 始thỉ 至chí 今kim 。 所sở 有hữu 過quá 咎cữu 。 向hướng 三Tam 寶Bảo 前tiền 盡tận 情tình 發phát 露lộ 也dã 。 一nhất 心tâm 者giả 事sự 理lý 圓viên 融dung 也dã 。 如như 禮lễ 讚tán 觀quán 想tưởng 名danh 事sự 一nhất 心tâm 。 了liễu 達đạt 法pháp 性tánh 。 名danh 理lý 一nhất 心tâm 。 梵Phạn 語ngữ 懺sám 摩ma 。 華hoa 言ngôn 悔hối 過quá 。 今kim 言ngôn 懺sám 悔hối 者giả 。 華hoa 梵Phạm 雙song 彰chương 也dã 。 清thanh 涼lương 疏sớ/sơ 云vân 。 懺sám 名danh 陳trần 露lộ 先tiên 罪tội 。 悔hối 名danh 改cải 往vãng 修tu 來lai 。 事sự 懺sám 。 作tác 法pháp 。 取thủ 相tương/tướng 。 理lý 懺sám 。 無vô 生sanh 。 實thật 相tướng 。 事sự 悔hối 業nghiệp 苦khổ 皆giai 消tiêu 。 理lý 悔hối 煩phiền 惱não 悉tất 淨tịnh 。 一nhất 心tâm 作tác 法pháp 。 理lý 事sự 皆giai 周chu 。 故cố 云vân 瀝lịch 一nhất 心tâm 而nhi 懺sám 悔hối 也dã 。

[○@乙]# 三tam 。 發phát 願nguyện 回hồi 向hướng 又hựu 三tam 。 初sơ 具cụ 緣duyên 離ly 難nạn/nan 二nhị 。 正chánh 發phát 四tứ 弘hoằng 。 三tam 。 總tổng 結kết 回hồi 向hướng [○@丙]# 初sơ 中trung 復phục 三tam 。 初sơ 。 具cụ 緣duyên 。 二nhị 。 離ly 難nạn/nan 。 三tam 。 重trọng/trùng 結kết [○@丁]# 初sơ 。 又hựu 分phần/phân 四tứ [○@戊]# 一nhất 。 師sư 友hữu 緣duyên 。

所sở 願nguyện 。 能năng 仁nhân 拯chửng 拔bạt 。 善thiện 友hữu 提đề 攜huề 。

所sở 願nguyện 者giả 。 樂nhạo 求cầu 也dã 。 謂vị 樂nhạo 求cầu 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 慈từ 悲bi 拯chửng 拔bạt 。 令linh 我ngã 等đẳng 所sở 求cầu 。 不bất 違vi 本bổn 誓thệ 也dã 。 然nhiên 菩Bồ 薩Tát 誓thệ 願nguyện 。 不bất 出xuất 四tứ 弘hoằng 。 故cố 下hạ 詳tường 列liệt 開khai 明minh 。 又hựu 願nguyện 者giả 。 希hy 望vọng 也dã 。 是thị 初sơ 求cầu 義nghĩa 。 誓thệ 者giả 。 期kỳ 約ước 也dã 。 乃nãi 終chung 到đáo 義nghĩa 。 又hựu 誓thệ 前tiền 立lập 志chí 曰viết 願nguyện 。 願nguyện 後hậu 勇dũng 往vãng 曰viết 誓thệ 。 謂vị 欲dục 求cầu 無vô 上thượng 妙diệu 道đạo 。 必tất 須tu 先tiên 立lập 其kỳ 志chí 。 故cố 發phát 誓thệ 願nguyện 也dã 。 釋Thích 迦Ca 。 本bổn 師sư 佛Phật 號hiệu 也dã 。 此thử 云vân 能năng 仁nhân 。 謂vị 能năng 以dĩ 仁nhân 慈từ 化hóa 度độ 眾chúng 生sanh 故cố 。 拯chửng 謂vị 拯chửng 昏hôn 迷mê 之chi 失thất 性tánh 。 拔bạt 。 謂vị 拔bạt 滯trệ 溺nịch 之chi 沉trầm 流lưu 。 此thử 總tổng 結kết 上thượng 文văn 也dã 。 又hựu 拯chửng 。 援viện 救cứu 也dã 。 拔bạt 。 提đề 出xuất 也dã 。 謂vị 願nguyện 釋Thích 迦Ca 本bổn 師sư 。 以dĩ 種chủng 種chủng 教giáo 乘thừa 。 循tuần 循tuần 善thiện 誘dụ 。 拯chửng 救cứu 於ư 苦khổ 海hải 之chi 中trung 。 拔bạt 出xuất 於ư 邪tà 途đồ 之chi 外ngoại 。 令linh 常thường 修tu 學học 。 而nhi 不bất 相tương 侵xâm 也dã 。 善thiện 友hữu 。 出xuất 世thế 三tam 乘thừa 聖thánh 賢hiền 。 住trụ 世thế 四tứ 眾chúng 善thiện 信tín 人nhân 也dã 。 提đề 。 謂vị 提đề 出xuất 煩phiền 惱não 之chi 深thâm 淵uyên 。 攜huề 。 謂vị 攜huề 到đáo 涅Niết 槃Bàn 之chi 彼bỉ 岸ngạn 。 此thử 引dẫn 起khởi 下hạ 文văn 也dã 。 又hựu 提đề 挈# 舉cử 也dã 。 攜huề 。 相tương/tướng 執chấp 也dã 。 謂vị 望vọng 菩Bồ 薩Tát 善thiện 友hữu 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 行hành 。 曲khúc 垂thùy 慈từ 誨hối 。 提đề 舉cử 於ư 道đạo 階giai 之chi 上thượng 。 相tương/tướng 執chấp 於ư 精tinh 進tấn 之chi 場tràng 。 令linh 久cửu 修tu 持trì 。 而nhi 不bất 退thoái 失thất 。 故cố 云vân 能năng 仁nhân 拯chửng 拔bạt 。 善thiện 友hữu 提đề 攜huề 也dã 。 然nhiên 佛Phật 種chủng 從tùng 緣duyên 起khởi 。 所sở 以dĩ 先tiên 願nguyện 具cụ 緣duyên 也dã 。

[○@戊]# 二nhị 。 淨tịnh 證chứng 緣duyên 。

出xuất 煩phiền 惱não 之chi 深thâm 淵uyên 到đáo 菩Bồ 提Đề 之chi 彼bỉ 岸ngạn 。

破phá 裂liệt 無vô 明minh 曰viết 出xuất 。 水thủy 盤bàn 漩tuyền 處xứ 曰viết 淵uyên 。 煩phiền 惱não 者giả 即tức 根căn 。 隨tùy 等đẳng 。 諸chư 煩phiền 惱não 也dã 。 百bách 法pháp 論luận 云vân 。 根căn 煩phiền 惱não 有hữu 六lục 。 謂vị 貪tham 瞋sân 。 癡si 。 慢mạn 。 疑nghi 。 惡ác 見kiến 也dã 。 隨tùy 煩phiền 惱não 二nhị 十thập 。 於ư 中trung 分phần/phân 三tam 。 小tiểu 隨tùy 十thập 。 謂vị 忿phẫn 。 覆phú 。 慳san 。 嫉tật 。 惱não 。 害hại 。 恨hận 。 諂siểm 。 誑cuống 。 憍kiêu 也dã 。 中trung 隨tùy 二nhị 。 謂vị 無vô 慚tàm 。 無vô 愧quý 也dã 。 大đại 隨tùy 八bát 。 謂vị 不bất 信tín 懈giải 怠đãi 。 放phóng 逸dật 。 失thất 念niệm 掉trạo 舉cử 。 昏hôn 沉trầm 。 散tán 亂loạn 。 不bất 正chánh 知tri 也dã 。 乃nãi 至chí 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 塵trần 勞lao 。 及cập 塵trần 沙sa 。 無vô 明minh 等đẳng 。 諸chư 煩phiền 惱não 。 如như 淵uyên 之chi 深thâm 。 難nan 以dĩ 出xuất 離ly 。 故cố 望vọng 諸chư 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 慈từ 悲bi 救cứu 拔bạt 。 令linh 佛Phật 法Pháp 時thời 時thời 現hiện 前tiền 。 煩phiền 惱não 塵trần 塵trần 解giải 脫thoát 故cố 云vân 。 出xuất 煩phiền 惱não 之chi 深thâm 淵uyên 也dã 。 到đáo 菩Bồ 提Đề 之chi 彼bỉ 岸ngạn 者giả 。 到đáo 。 至chí 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 菩Bồ 提Đề 。 此thử 云vân 覺giác 道đạo 。 乃nãi 如Như 來Lai 之chi 智trí 果quả 。 非phi 同đồng 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 之chi 菩Bồ 提Đề 也dã 。 彼bỉ 岸ngạn 者giả 。 謂vị 出xuất 生sanh 死tử 此thử 岸ngạn 。 渡độ 煩phiền 惱não 中trung 流lưu 。 到đáo 涅Niết 槃Bàn 彼bỉ 岸ngạn 。 故cố 經Kinh 云vân 。 眾chúng 生sanh 心tâm 水thủy 淨tịnh 。 菩Bồ 提Đề 影ảnh 現hiện 中trung 。 今kim 轉chuyển 煩phiền 惱não 而nhi 成thành 菩Bồ 提Đề 。 故cố 云vân 。 到đáo 菩Bồ 提Đề 之chi 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。

[○@戊]# 三tam 。 植thực 福phước 緣duyên 。

此thử 世thế 福phước 基cơ 命mạng 位vị 。 各các 願nguyện 昌xương 隆long 。

此thử 世thế 。 現hiện 生sanh 也dã 。 福phước 基cơ 者giả 。 基cơ 。 址# 也dã 。 本bổn 也dã 。 洪hồng 範phạm 明minh 五ngũ 福phước 。 謂vị 福phước 壽thọ 。 富phú 貴quý 。 康khang 寧ninh 。 好hảo/hiếu 德đức 考khảo 終chung 也dã 。 福phước 從tùng 布bố 施thí 禪thiền 定định 中trung 來lai 。 故cố 菩Bồ 薩Tát 修tu 道Đạo 。 先tiên 行hành 檀đàn 度độ 。 以dĩ 施thí 為vi 助trợ 道đạo 之chi 緣duyên 故cố 云vân 福phước 基cơ 也dã 。 命mạng 位vị 者giả 。 五ngũ 福phước 中trung 之chi 壽thọ 考khảo 也dã 。 壽thọ 從tùng 持trì 戒giới 放phóng 生sanh 中trung 來lai 。 故cố 如Như 來Lai 成thành 道Đạo 。 先tiên 結kết 戒giới 品phẩm 。 以dĩ 戒giới 為vi 成thành 。 佛Phật 之chi 本bổn 。 故cố 云vân 命mạng 位vị 也dã 。 又hựu 位vị 。 座tòa 也dã 。 佷hận 也dã 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 色sắc 心tâm 連liên 持trì 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 稱xưng 為vi 命mạng 根căn 。 色sắc 心tâm 者giả 。 即tức 識thức 。 息tức 煖noãn 。 三tam 也dã 。 施thí 資tư 身thân 命mạng 戒giới 資tư 慧tuệ 命mạng 。 施thí 戒giới 共cộng 修tu 。 故cố 曰viết 福phước 基cơ 命mạng 位vị 也dã 。 盛thịnh 顯hiển 曰viết 昌xương 高cao 大đại 曰viết 隆long 。 各các 願nguyện 者giả 。 普phổ 願nguyện 一nhất 切thiết 人nhân 也dã 。 淨tịnh 名danh 云vân 。 諸chư 佛Phật 得đắc 解giải 脫thoát 。 當đương 於ư 眾chúng 生sanh 。 心tâm 行hành 中trung 求cầu 。 是thị 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 發phát 心tâm 。 自tự 未vị 得đắc 度độ 。 先tiên 度độ 於ư 人nhân 。 所sở 以dĩ 願nguyện 自tự 他tha 福phước 壽thọ 。 如như 杲# 日nhật 麗lệ 天thiên 。 光quang 明minh 顯hiển 大đại 以dĩ 毘tỳ 尼ni 久cửu 住trụ 正Chánh 法Pháp 永vĩnh 昌xương 。 故cố 云vân 各các 願nguyện 昌xương 隆long 也dã 。 然nhiên 有hữu 慧tuệ 無vô 福phước 。 則tắc 行hành 道Đạo 艱gian 難nan 。 是thị 故cố 先tiên 願nguyện 植thực 福phước 也dã 。

[○@戊]# 四tứ 。 種chủng 智trí 緣duyên 。

來lai 生sanh 智trí 種chủng 。 靈linh 苗miêu 。 同đồng 希hy 增tăng 秀tú 。

來lai 生sanh 。 後hậu 世thế 也dã 。 智trí 種chủng 者giả 。 菩Bồ 提Đề 道Đạo 種chủng 智trí 也dã 。 智trí 從tùng 般Bát 若Nhã 中trung 來lai 。 故cố 云vân 智trí 種chủng 。 靈linh 苗miêu 者giả 。 靈linh 明minh 覺giác 性tánh 之chi 苗miêu 也dã 。 靈linh 從tùng 正chánh 助trợ 道Đạo 品Phẩm 上thượng 顯hiển 發phát 。 故cố 云vân 靈linh 苗miêu 。 加gia 益ích 曰viết 增tăng 榮vinh 茂mậu 曰viết 秀tú 。 慕mộ 望vọng 須tu 求cầu 曰viết 希hy 。 同đồng 希hy 者giả 。 未vị 種chúng 善thiện 根căn 者giả 。 今kim 當đương 令linh 種chủng 。 已dĩ 種chúng 善thiện 根căn 者giả 。 今kim 令linh 增tăng 長trưởng 。 金kim 剛cang 種chủng 子tử 。 彼bỉ 此thử 種chủng 在tại 八bát 識thức 田điền 中trung 。 於ư 當đương 來lai 世thế 。 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 一nhất 言ngôn 半bán 句cú 。 即tức 便tiện 抽trừu 芽nha 。 如như 苗miêu 之chi 秀tú 實thật 。 得đắc 成thành 道Đạo 果Quả 。 故cố 云vân 同đồng 希hy 增tăng 秀tú 也dã 。 然nhiên 有hữu 福phước 無vô 慧tuệ 則tắc 道Đạo 心tâm 難nạn/nan 發phát 。 悟ngộ 入nhập 無vô 由do 。 如Như 來Lai 兩lưỡng 足túc 稱xưng 尊tôn 。 自tự 他tha 俱câu 利lợi 。 故cố 願nguyện 智trí 種chủng 增tăng 榮vinh 。 為vi 進tiến 道đạo 之chi 緣duyên 也dã 。

[○@丁]# 二nhị 。 離ly 難nạn/nan 分phần/phân 八bát [○@戊]# 初sơ 。 離ly 邊biên 地địa 難nạn/nan 。

生sanh 逢phùng 中trung 國quốc 。

中trung 國quốc 者giả 離ly 邊biên 地địa 曰viết 中trung 。 周chu 境cảnh 曰viết 國quốc 。 即tức 南Nam 閻Diêm 浮Phù 提Đề 也dã 。 此thử 云vân 勝thắng 金kim 。 有hữu 三tam 事sự 勝thắng 於ư 東đông 。 西tây 。 北bắc 。 三tam 洲châu 也dã 。 一nhất 。 勇dũng 猛mãnh 強cường 記ký 。 謂vị 南nam 洲châu 之chi 人nhân 。 於ư 諸chư 教giáo 法pháp 。 勇dũng 猛mãnh 讀đọc 誦tụng 。 記ký 聞văn 廣quảng 博bác 。 心tâm 不bất 忘vong 失thất 。 餘dư 洲châu 不bất 能năng 所sở 以dĩ 稱xưng 勝thắng 。 二nhị 。 勤cần 修tu 梵Phạm 行hạnh 。 謂vị 南nam 洲châu 之chi 人nhân 。 於ư 諸chư 清thanh 淨tịnh 梵Phạm 行hạnh 。 則tắc 能năng 精tinh 勤cần 修tu 習tập 。 期kỳ 證chứng 道Đạo 果Quả 。 餘dư 洲châu 不bất 能năng 所sở 以dĩ 稱xưng 勝thắng 。 三tam 佛Phật 出xuất 其kỳ 土thổ/độ 。 謂vị 南nam 洲châu 。 乃nãi 是thị 中trung 華hoa 文văn 物vật 之chi 國quốc 。 故cố 名danh 中trung 國quốc 。 一nhất 切thiết 聖thánh 賢hiền 。 皆giai 出xuất 其kỳ 中trung 。 其kỳ 人nhân 易dị 化hóa 。 所sở 以dĩ 佛Phật 之chi 降giáng 生sanh 。 必tất 在tại 斯tư 土thổ/độ 。 其kỳ 餘dư 三tam 洲châu 。 則tắc 不bất 示thị 現hiện 。 所sở 以dĩ 稱xưng 勝thắng 。 經Kinh 云vân 。 中trung 國quốc 難nạn/nan 生sanh 。 故cố 願nguyện 生sanh 也dã 。 若nhược 生sanh 餘dư 處xứ 。 障chướng 不bất 得đắc 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 即tức 如như 邊biên 地địa 難nạn/nan 也dã 。

[○@戊]# 二nhị 。 離ly 佛Phật 法Pháp 難nạn/nan 。

長trường/trưởng 遇ngộ 明minh 師sư 。

長trưởng 者giả 。 對đối 幼ấu 而nhi 言ngôn 。 遇ngộ 者giả 師sư 資tư 道đạo 合hợp 。 明minh 師sư 者giả 。 明minh 。 眼nhãn 師sư 家gia 也dã 。 又hựu 能năng 具cụ 正chánh 眼nhãn 曰viết 明minh 。 解giải 行hành 相tương 應ứng 曰viết 師sư 。 若nhược 無vô 解giải 何hà 以dĩ 開khai 吾ngô 迷mê 。 無vô 行hành 。 何hà 以dĩ 成thành 吾ngô 德đức 。 然nhiên 弟đệ 子tử 雖tuy 有hữu 根căn 性tánh 。 堪kham 為vi 法Pháp 器khí 。 若nhược 不bất 逢phùng 良lương 匠tượng 。 切thiết 磋# 琢trác 磨ma 。 終chung 久cửu 難nạn/nan 成thành 古cổ 云vân 。 玉ngọc 不bất 琢trác 不bất 成thành 器khí 。 人nhân 不bất 學học 不bất 知tri 禮lễ 。 故cố 遇ngộ 明minh 師sư 如như 逢phùng 良lương 匠tượng 。 良lương 匠tượng 能năng 成thành 世thế 間gian 美mỹ 器khí 。 明minh 師sư 。 能năng 出xuất 佛Phật 法Pháp 大đại 器khí 。 如như 臨lâm 濟tế 參tham 大đại 愚ngu 。 夾giáp 山sơn 見kiến 舡# 子tử 。 一nhất 言ngôn 之chi 下hạ 。 超siêu 凡phàm 入nhập 聖thánh 。 展triển 轉chuyển 相tương 傳truyền 。 續tục 佛Phật 慧tuệ 命mạng 。 故cố 願nguyện 長trường/trưởng 遇ngộ 明minh 師sư 也dã 。 若nhược 不bất 遇ngộ 明minh 師sư 開khai 導đạo 。 則tắc 。 佛Phật 法Pháp 難nan 知tri 。 即tức 如như 佛Phật 前tiền 佛Phật 後hậu 難nạn/nan 也dã 。

[○@戊]# 三tam 。 離ly 世thế 智trí 難nạn/nan 。

正chánh 信tín 出xuất 家gia 。

正chánh 信tín 出xuất 家gia 者giả 。 謂vị 心tâm 相tương/tướng 不bất 異dị 曰viết 正chánh 。 決quyết 定định 不bất 疑nghi 曰viết 信tín 。 為vi 生sanh 死tử 。 為vi 菩Bồ 提Đề 不bất 為vi 名danh 利lợi 不bất 為vi 債trái 負phụ 。 不bất 為vi 偷thâu 安an 。 不bất 為vi 避tị 難nạn/nan 。 故cố 曰viết 正chánh 信tín 。 出xuất 生sanh 死tử 家gia 。 入nhập 如Như 來Lai 家gia 。 故cố 曰viết 出xuất 家gia 。 然nhiên 正chánh 信tín 。 即tức 好hảo/hiếu 心tâm 也dã 。 好hảo/hiếu 心tâm 出xuất 家gia 者giả 。 南nam 山sơn 律luật 祖tổ 云vân 。 怖bố 四tứ 怨oán 之chi 多đa 苦khổ 。 厭yếm 三tam 界giới 之chi 無vô 常thường 。 辭từ 六lục 親thân 之chi 至chí 愛ái 。 捨xả 五ngũ 欲dục 之chi 深thâm 著trước 。 能năng 如như 是thị 者giả 。 方phương 名danh 好hảo/hiếu 心tâm 出xuất 家gia 。 古cổ 德đức 云vân 。 出xuất 家gia 乃nãi 大đại 丈trượng 夫phu 事sự 。 非phi 將tương 相tương/tướng 之chi 所sở 能năng 為vi 。 寶bảo 積tích 經Kinh 云vân 。 無vô 有hữu 在tại 家gia 。 能năng 修tu 習tập 無Vô 上Thượng 正Chánh 覺Giác 之chi 道đạo 。 大đại 緣duyên 經Kinh 云vân 。 以dĩ 一nhất 日nhật 一nhất 夜dạ 。 出xuất 家gia 功công 德đức 。 二nhị 十thập 劫kiếp 不bất 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 。 然nhiên 雖tuy 有hữu 如như 是thị 功công 德đức 。 全toàn 在tại 念niệm 頭đầu 真chân 切thiết 。 若nhược 不bất 真chân 切thiết 。 則tắc 信tín 施thí 難nan 消tiêu 。 出xuất 家gia 無vô 益ích 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 信tín 為vi 入nhập 道đạo 之chi 源nguyên 。 佛Phật 法Pháp 如như 大đại 海hải 。 惟duy 信tín 得đắc 入nhập 。 信tín 心tâm 一nhất 發phát 。 萬vạn 善thiện 從tùng 生sanh 。 故cố 願nguyện 正chánh 信tín 出xuất 家gia 也dã 。 若nhược 無vô 正chánh 信tín 則tắc 知tri 見kiến 差sai 殊thù 。 障chướng 不bất 得đắc 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 即tức 如như 世thế 智trí 辯biện 聰thông 難nạn/nan 也dã 。

[○@戊]# 四tứ 。 離ly 長trường 壽thọ 難nạn/nan 。

童đồng 真chân 入nhập 道đạo 。

童đồng 真chân 入nhập 道đạo 者giả 。 山sơn 無vô 草thảo 木mộc 曰viết 童đồng 。 心tâm 無vô 變biến 異dị 曰viết 真chân 。 謂vị 十thập 五ngũ 以dĩ 下hạ 也dã 。 此thử 時thời 枝chi 葉diệp 未vị 分phần/phân 。 其kỳ 心tâm 純thuần 一nhất 。 易dị 得đắc 入nhập 道đạo 。 既ký 入nhập 道đạo 已dĩ 。 則tắc 以dĩ 佛Phật 法Pháp 為vì 己kỷ 任nhậm 。 自tự 不bất 參tham 於ư 世thế 事sự 也dã 。 若nhược 逾du 斯tư 年niên 。 於ư 道đạo 漸tiệm 違vi 。 恐khủng 難nạn 務vụ 本bổn 。 故cố 願nguyện 童đồng 真chân 入nhập 道đạo 也dã 。 如như 或hoặc 耽đam 著trước 世thế 樂lạc 。 不bất 求cầu 佛Phật 道Đạo 。 縱túng/tung 百bách 千thiên 歲tuế 虛hư 度độ 光quang 陰ấm 。 即tức 如như 長Trường 壽Thọ 天Thiên 之chi 難nạn/nan 也dã 。

[○@戊]# 五ngũ 。 離ly 根căn 缺khuyết 難nạn/nan 。

六lục 根căn 通thông 利lợi 。 三tam 業nghiệp 純thuần 和hòa 。

六lục 根căn 通thông 利lợi 者giả 。 謂vị 眼nhãn 根căn 徹triệt 見kiến 於ư 色sắc 。 故cố 名danh 曰viết 通thông 。 見kiến 色sắc 不bất 粘niêm 於ư 色sắc 。 故cố 名danh 曰viết 利lợi 。 其kỳ 餘dư 五ngũ 根căn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 若nhược 有hữu 霑triêm 粘niêm 。 則tắc 成thành 生sanh 死tử 。 若nhược 得đắc 解giải 脫thoát 。 即tức 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 經Kinh 云vân 。 輪luân 生sanh 死tử 也dã 是thị 此thử 六lục 根căn 證chứng 妙diệu 常thường 也dã 是thị 此thử 六lục 根căn 。 古cổ 德đức 云vân 。 見kiến 相tương/tướng 不bất 生sanh 癡si 愛ái 業nghiệp 洞đỗng 然nhiên 便tiện 是thị 釋Thích 迦Ca 身thân 如như 法Pháp 華hoa 。 六lục 根căn 清thanh 淨tịnh 。 楞lăng 嚴nghiêm 六lục 根căn 圓viên 通thông 是thị 也dã 。 若nhược 順thuận 事sự 而nhi 言ngôn 眼nhãn 不bất 能năng 見kiến 。 耳nhĩ 不bất 能năng 聞văn 謂vị 之chi 根căn 缺khuyết 以dĩ 理lý 而nhi 論luận 眼nhãn 著trước 色sắc 耳nhĩ 著trước 聲thanh 不bất 能năng 。 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 即tức 為vi 根căn 缺khuyết 故cố 願nguyện 六lục 根căn 通thông 利lợi 也dã 。 然nhiên 通thông 利lợi 即tức 解giải 脫thoát 義nghĩa 三tam 業nghiệp 純thuần 和hòa 者giả 三tam 業nghiệp 謂vị 身thân 。 口khẩu 。 意ý 所sở 作tác 之chi 業nghiệp 也dã 。 有hữu 善thiện 有hữu 惡ác 。 純thuần 和hòa 者giả 心tâm 口khẩu 相tương 應ứng 。 也dã 三tam 業nghiệp 之chi 中trung 意ý 業nghiệp 為vi 主chủ 心tâm 王vương 若nhược 正chánh 則tắc 六lục 臣thần 不bất 邪tà 如như 身thân 造tạo 殺sát 盜đạo 淫dâm 。 口khẩu 說thuyết 妄vọng 言ngôn 語ngữ 。 意ý 起khởi 貪tham 瞋sân 癡si 。 謂vị 之chi 三tam 業nghiệp 乖quai 諍tranh 。 則tắc 成thành 惡ác 法pháp 。 如như 身thân 防phòng 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 之chi 法pháp 。 口khẩu 出xuất 真chân 實thật 之chi 言ngôn 。 意ý 地địa 專chuyên 念niệm 於ư 道đạo 如như 是thị 收thu 攝nhiếp 身thân 心tâm 。 謂vị 之chi 三tam 業nghiệp 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 成thành 善thiện 業nghiệp 。 古cổ 云vân 。 心tâm 田điền 不bất 長trường/trưởng 無vô 明minh 草thảo 覺giác 苑uyển 常thường 開khai 智trí 慧tuệ 花hoa 故cố 願nguyện 三tam 業nghiệp 純thuần 和hòa 也dã 。 如như 根căn 不bất 通thông 利lợi 。 三tam 業nghiệp 為vi 非phi 。 違vi 法pháp 障chướng 道đạo 。 即tức 如như 根căn 缺khuyết 難nạn/nan 也dã 。

[○@戊]# 六lục 。 離ly 旁bàng 生sanh 難nạn/nan 。

不bất 染nhiễm 世thế 緣duyên 。 常thường 修tu 梵Phạm 行hạnh 。

不bất 染nhiễm 世thế 緣duyên 者giả 。 離ly 塵trần 脫thoát 俗tục 也dã 。 耽đam 著trước 曰viết 染nhiễm 。 世thế 緣duyên 不bất 出xuất 名danh 利lợi 兩lưỡng 種chủng 。 佛Phật 法Pháp 。 世thế 法pháp 。 如như 天thiên 平bình 相tương 似tự 。 世thế 情tình 若nhược 重trọng/trùng 一nhất 分phần/phân 。 佛Phật 法Pháp 則tắc 輕khinh 一nhất 分phần/phân 也dã 。 既ký 為vi 佛Phật 子tử 。 當đương 行hành 佛Phật 事sự 。 休hưu 心tâm 息tức 念niệm 。 杜đỗ 絕tuyệt 諸chư 緣duyên 。 精tinh 勤cần 辦biện 道đạo 。 塵trần 心tâm 不bất 動động 慧tuệ 性tánh 自tự 然nhiên 圓viên 明minh 。 若nhược 經kinh 理lý 塵trần 緣duyên 專chuyên 於ư 世thế 事sự 。 則tắc 身thân 雖tuy 出xuất 家gia 。 心tâm 不bất 入nhập 道Đạo 。 所sở 謂vị 山sơn 泉tuyền 流lưu 出xuất 人nhân 間gian 去khứ 。 清thanh 水thủy 依y 然nhiên 成thành 濁trược 波ba 。 故cố 願nguyện 不bất 染nhiễm 世thế 緣duyên 也dã 。 常thường 修tu 梵Phạm 行hạnh 者giả 。 潔khiết 身thân 慕mộ 道đạo 也dã 。 梵Phạm 行hạnh 。 亦diệc 名danh 淨tịnh 行hạnh 。 謂vị 遠viễn 離ly 貪tham 愛ái 。 清thanh 淨tịnh 行hạnh 持trì 之chi 行hành 也dã 。 常thường 修tu 。 謂vị 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 。 依y 戒giới 而nhi 行hành 心tâm 不bất 放phóng 逸dật 也dã 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 戒giới 為vi 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 本bổn 。 應ưng 當đương 具cụ 足túc 持trì 淨tịnh 戒giới 。 若nhược 能năng 堅kiên 持trì 於ư 淨tịnh 戒giới 。 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 所sở 讚tán 歎thán 。 故cố 願nguyện 常thường 修tu 梵Phạm 行hạnh 也dã 。 如như 或hoặc 樂nhạo 著trước 世thế 緣duyên 。 不bất 修tu 淨tịnh 行hạnh 則tắc 信tín 施thí 難nan 消tiêu 。 古cổ 云vân 。 十thập 方phương 一nhất 粒lạp 米mễ 。 重trọng 如như 須Tu 彌Di 山sơn 。 若nhược 還hoàn 不bất 了liễu 道đạo 披phi 毛mao 帶đái 角giác 還hoàn 。 披phi 毛mao 帶đái 角giác 即tức 如như 旁bàng 生sanh 難nạn/nan 也dã 。

[○@戊]# 七thất 。 離ly 餓ngạ 鬼quỷ 難nạn/nan 。

執chấp 持trì 禁cấm 戒giới 。 塵trần 業nghiệp 不bất 侵xâm 。

執chấp 持trì 禁cấm 戒giới 者giả 。 謂vị 誓thệ 願nguyện 嚴nghiêm 淨tịnh 毘tỳ 尼ni 。 以dĩ 立lập 其kỳ 本bổn 也dã 。 執chấp 。 是thị 信tín 受thọ 持trì 。 是thị 專chuyên 念niệm 。 謂vị 信tín 受thọ 於ư 戒giới 。 專chuyên 念niệm 不bất 忘vong 。 故cố 曰viết 執chấp 持trì 。 禁cấm 是thị 禁cấm 止chỉ 。 戒giới 。 是thị 戒giới 法pháp 。 謂vị 如Như 來Lai 所sở 制chế 之chi 法pháp 。 禁cấm 止chỉ 不bất 得đắc 違vi 犯phạm 。 故cố 曰viết 禁cấm 戒giới 。 塵trần 是thị 微vi 塵trần 。 業nghiệp 是thị 貪tham 業nghiệp 。 侵xâm 。 是thị 侵xâm 犯phạm 。 謂vị 秉bỉnh 受thọ 佛Phật 戒giới 乃nãi 至chí 微vi 塵trần 之chi 物vật 。 誓thệ 願nguyện 不bất 侵xâm 犯phạm 也dã 。 然nhiên 出xuất 家gia 稱xưng 為vi 上thượng 人nhân 。 如như 世thế 人nhân 所sở 貪tham 我ngã 不bất 貪tham 世thế 人nhân 所sở 愛ái 。 我ngã 不bất 愛ái 出xuất 人nhân 之chi 上thượng 。 故cố 名danh 上thượng 人nhân 。 若nhược 心tâm 隨tùy 境cảnh 轉chuyển 。 身thân 被bị 緣duyên 牽khiên 貪tham 著trước 一nhất 文văn 。 則tắc 不bất 值trị 一nhất 文văn 。 書thư 云vân 。 有hữu 所sở 好hiếu 樂lạc 。 則tắc 不bất 得đắc 其kỳ 正chánh 是thị 也dã 。 僧Tăng 祗chi 云vân 。 戒giới 是thị 佛Phật 法Pháp 平bình 地địa 。 萬vạn 善thiện 由do 之chi 生sanh 長trưởng 。 一nhất 切thiết 佛Phật 弟đệ 子tử 。 皆giai 依y 戒giới 住trụ 。 若nhược 無vô 此thử 地địa 。 則tắc 善thiện 不bất 能năng 生sanh 也dã 。 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 云vân 。 諸chư 佛Phật 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 獨Độc 覺Giác 身thân 心tâm 淨tịnh 。 及cập 與dữ 阿A 羅La 漢Hán 咸hàm 由do 律luật 行hành 成thành 。 當đương 知tri 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 雖tuy 權quyền 實thật 不bất 等đẳng 然nhiên 總tổng 以dĩ 淨tịnh 戒giới 而nhi 為vi 其kỳ 體thể 。 佛Phật 滅diệt 度độ 後hậu 。 以dĩ 戒giới 為vi 師sư 。 依y 戒giới 而nhi 住trụ 。 內nội 秘bí 菩Bồ 薩Tát 。 外ngoại 現hiện 聲Thanh 聞Văn 。 尤vưu 必tất 執chấp 持trì 禁cấm 戒giới 。 嚴nghiêm 護hộ 威uy 儀nghi 。 戒giới 身thân 清thanh 淨tịnh 定định 慧tuệ 發phát 生sanh 。 雖tuy 未vị 證chứng 果Quả 亦diệc 稱xưng 聖thánh 眾chúng 以dĩ 登đăng 壇đàn 時thời 所sở 得đắc 如như 法Pháp 清thanh 淨tịnh 。 律luật 儀nghi 即tức 是thị 無vô 漏lậu 戒giới 。 身thân 直trực 至chí 成thành 道Đạo 更cánh 無vô 別biệt 體thể 。 故cố 願nguyện 執chấp 持trì 禁cấm 戒giới 。 塵trần 業nghiệp 不bất 侵xâm 也dã 如như 或hoặc 。 貪tham 著trước 財tài 物vật 。 禁cấm 戒giới 不bất 持trì 。 便tiện 成thành 漏lậu 器khí 。 則tắc 法Pháp 喜hỷ 不bất 能năng 充sung 滿mãn 。 既ký 無vô 法pháp 水thủy 所sở 潤nhuận 。 即tức 如như 餓ngạ 鬼quỷ 難nạn/nan 也dã 。

[○@戊]# 八bát 。 離ly 地địa 獄ngục 難nạn/nan 。

嚴nghiêm 護hộ 威uy 儀nghi 蜎quyên 飛phi 無vô 損tổn 。

嚴nghiêm 護hộ 威uy 儀nghi 者giả 。 上thượng 明minh 自tự 利lợi 。 此thử 兼kiêm 利lợi 他tha 也dã 。 嚴nghiêm 。 謂vị 嚴nghiêm 謹cẩn 。 護hộ 。 謂vị 守thủ 護hộ 。 威uy 。 謂vị 清thanh 嚴nghiêm 可khả 畏úy 。 儀nghi 。 謂vị 形hình 儀nghi 可khả 軌quỹ 。 謂vị 嚴nghiêm 謹cẩn 三tam 業nghiệp 。 守thủ 護hộ 威uy 儀nghi 。 以dĩ 成thành 二nhị 利lợi 行hành 也dã 。 律luật 云vân 。 威uy 儀nghi 乃nãi 是thị 無vô 言ngôn 之chi 教giáo 。 堪kham 發phát 有hữu 情tình 之chi 信tín 。 內nội 則tắc 軌quỹ 範phạm 僧Tăng 徒đồ 。 外ngoại 則tắc 利lợi 益ích 檀đàn 護hộ 。 廣quảng 有hữu 三tam 千thiên 八bát 萬vạn 之chi 多đa 略lược 則tắc 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 四tứ 種chủng 。 舉cử 足túc 動động 步bộ 。 如như 法Pháp 行hành 持trì 。 能năng 住trụ 持trì 正Chánh 法Pháp 。 建kiến 立lập 僧Tăng 倫luân 。 所sở 謂vị 淨tịnh 行hạnh 成thành 於ư 道đạo 儀nghi 清thanh 白bạch 緣duyên 於ư 戒giới 品phẩm 是thị 也dã 。 蓋cái 如Như 來Lai 處xử 世thế 。 深thâm 達đạt 物vật 機cơ 。 凡phàm 所sở 施thi 行hành 。 必tất 以dĩ 威uy 儀nghi 為vi 主chủ 。 內nội 懷hoài 獅sư 子tử 之chi 德đức 外ngoại 現hiện 象tượng 王vương 之chi 威uy 。 以dĩ 顯hiển 沙Sa 門Môn 戒giới 德đức 。 有hữu 可khả 觀quán 也dã 。 蜎quyên 飛phi 是thị 空không 中trung 細tế 蟲trùng 。 此thử 舉cử 上thượng 以dĩ 該cai 其kỳ 下hạ 。 無vô 損tổn 者giả 不bất 傷thương 也dã 。 言ngôn 其kỳ 行hành 動động 之chi 間gian 。 上thượng 至chí 蜎quyên 飛phi 。 下hạ 及cập 蝡nhuyễn 動động 。 一nhất 切thiết 微vi 細tế 蟲trùng 蟻nghĩ 。 並tịnh 願nguyện 不bất 傷thương 其kỳ 命mạng 。 故cố 云vân 嚴nghiêm 護hộ 威uy 儀nghi 。 蜎quyên 飛phi 無vô 損tổn 也dã 。 微vi 類loại 尚thượng 然nhiên 。 大đại 可khả 知tri 矣hĩ 。 是thị 故cố 佛Phật 言ngôn 。 具cụ 足túc 守thủ 持trì 淨tịnh 戒giới 律luật 儀nghi 。 能năng 令linh 三Tam 寶Bảo 慧tuệ 命mạng 不bất 斷đoạn 。 如như 或hoặc 不bất 依y 佛Phật 戒giới 。 不bất 守thủ 律luật 儀nghi 。 生sanh 他tha 不bất 信tín 。 造tạo 下hạ 業nghiệp 因nhân 。 必tất 招chiêu 業nghiệp 果quả 。 受thọ 業nghiệp 果quả 者giả 。 即tức 如như 地địa 獄ngục 難nạn/nan 也dã 。 其kỳ 蜎quyên 飛phi 無vô 損tổn 。 塵trần 業nghiệp 不bất 侵xâm 。 及cập 常thường 修tu 梵Phạm 行hạnh 等đẳng 句cú 。 即tức 三tam 根căn 本bổn 戒giới 也dã 。 如như 法Pháp 思tư 之chi 其kỳ 義nghĩa 自tự 顯hiển 。

[○@丁]# 三tam 。 重trọng/trùng 結kết 。

不bất 逢phùng 八bát 難nạn 。 不bất 缺khuyết 四tứ 緣duyên 。

八bát 難nạn 者giả 。 八bát 處xứ 障chướng 難nạn 也dã 。 一nhất 。 地địa 獄ngục 難nạn/nan 。 謂vị 眾chúng 生sanh 因nhân 惡ác 業nghiệp 所sở 感cảm 墮đọa 於ư 彼bỉ 處xứ 。 長trường 夜dạ 受thọ 苦khổ 。 障chướng 於ư 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 二nhị 。 畜súc 生sanh 難nạn/nan 。 謂vị 眾chúng 生sanh 隨tùy 因nhân 受thọ 報báo 墮đọa 於ư 此thử 中trung 。 常thường 被bị 鞭tiên 打đả 殺sát 害hại 。 互hỗ 相tương 吞thôn 噉đạm 。 受thọ 苦khổ 無vô 窮cùng 。 障chướng 於ư 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 三tam 。 餓ngạ 鬼quỷ 難nạn/nan 。 謂vị 隨tùy 因nhân 受thọ 報báo 感cảm 此thử 道đạo 中trung 。 長trường/trưởng 劫kiếp 不bất 聞văn 漿tương 水thủy 之chi 名danh 。 飢cơ 火hỏa 逼bức 腹phúc 。 渴khát 燄diệm 燒thiêu 心tâm 。 受thọ 無vô 量lượng 苦khổ 。 障chướng 於ư 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 四tứ 。 長Trường 壽Thọ 天Thiên 難nạn/nan 。 即tức 四tứ 禪thiền 中trung 無vô 想tưởng 天thiên 也dã 。 無vô 想tưởng 者giả 。 謂vị 心tâm 想tưởng 不bất 行hành 故cố 以dĩ 五ngũ 百bách 劫kiếp 為vi 壽thọ 。 外ngoại 道đạo 多đa 生sanh 其kỳ 中trung 。 障chướng 於ư 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 五ngũ 。 北bắc 鬱uất 單đơn 越việt 難nạn/nan 。 此thử 云vân 勝thắng 處xứ 。 謂vị 感cảm 報báo 勝thắng 於ư 東đông 西tây 南nam 三tam 洲châu 也dã 。 人nhân 壽thọ 千thiên 歲tuế 。 命mạng 無vô 中trung 夭yểu 。 為vi 著trước 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 不bất 受thọ 教giáo 化hóa 。 所sở 以dĩ 聖thánh 人nhân 。 不bất 出xuất 其kỳ 中trung 。 不bất 得đắc 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 六lục 。 盲manh 聾lung 。 瘖âm 啞á 難nạn/nan 。 謂vị 此thử 等đẳng 人nhân 。 雖tuy 生sanh 中trung 國quốc 。 業nghiệp 障chướng 深thâm 重trọng 。 諸chư 根căn 不bất 具cụ 。 雖tuy 值trị 佛Phật 出xuất 世thế 。 不bất 能năng 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 七thất 。 世thế 智trí 辯biện 聰thông 難nạn/nan 。 謂vị 世thế 間gian 人nhân 。 邪tà 智trí 聰thông 利lợi 者giả 。 惟duy 務vụ 耽đam 習tập 外ngoại 道đạo 經kinh 書thư 。 不bất 信tín 出xuất 世thế 正Chánh 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 八bát 。 佛Phật 前tiền 佛Phật 後hậu 難nạn/nan 。 如Như 來Lai 出xuất 世thế 。 為vi 大đại 導đạo 師sư 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 離ly 生sanh 死tử 苦khổ 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 樂lạc 。 緣duyên 薄bạc 之chi 人nhân 。 業nghiệp 障chướng 深thâm 重trọng 。 生sanh 不bất 遇ngộ 時thời 。 不bất 能năng 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 名danh 為vi 難nạn/nan 。 然nhiên 此thử 之chi 八bát 處xứ 。 雖tuy 感cảm 報báo 苦khổ 樂lạc 有hữu 異dị 。 而nhi 皆giai 不bất 得đắc 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 故cố 總tổng 稱xưng 為vi 難nạn/nan 也dã 。 經Kinh 云vân 。 寧ninh 受thọ 一nhất 切thiết 苦khổ 。 得đắc 聞văn 諸chư 佛Phật 名danh 。 不bất 受thọ 無vô 量lượng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 而nhi 不bất 聞văn 佛Phật 名danh 是thị 也dã 。 不bất 逢phùng 者giả 從tùng 今kim 以dĩ 去khứ 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 提Đề 。 誓thệ 願nguyện 常thường 聞văn 佛Phật 法Pháp 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 終chung 不bất 遇ngộ 此thử 難nạn/nan 也dã 。 如như 楞lăng 嚴nghiêm 經kinh 觀quán 音âm 云vân 。 我ngã 以dĩ 聞văn 熏huân 聞văn 修tu 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 無vô 作tác 妙diệu 力lực 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 獲hoạch 十thập 四tứ 種chủng 。 無vô 畏úy 功công 德đức 。 準chuẩn 知tri 深thâm 禪thiền 大đại 定định 之chi 人nhân 。 不bất 逢phùng 八bát 難nạn 倘thảng 或hoặc 遭tao 遇ngộ 轉chuyển 難nạn/nan 成thành 祥tường 是thị 也dã 。 四tứ 緣duyên 者giả 。 一nhất 。 師sư 友hữu 緣duyên 。 夫phu 人nhân 求cầu 道Đạo 師sư 友hữu 為vi 先tiên 。 師sư 有hữu 匠tượng 成thành 之chi 功công 。 友hữu 具cụ 資tư 輔phụ 之chi 德đức 。 切thiết 磋# 夾giáp 輔phụ 以dĩ 成thành 道Đạo 器khí 。 今kim 求cầu 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 師sư 友hữu 者giả 望vọng 其kỳ 拯chửng 拔bạt 提đề 攜huề 故cố 發phát 此thử 願nguyện 也dã 。 二nhị 。 淨tịnh 證chứng 緣duyên 。 欲dục 登đăng 聖thánh 地địa 。 先tiên 須tu 清thanh 淨tịnh 身thân 心tâm 。 煩phiền 惱não 不bất 除trừ 。 塵trần 不bất 可khả 出xuất 。 故cố 發phát 此thử 願nguyện 也dã 。 三tam 。 植thực 福phước 緣duyên 。 載tái 道đạo 之chi 器khí 。 身thân 命mạng 為vi 先tiên 。 助trợ 道đạo 因nhân 緣duyên 福phước 施thí 為vi 上thượng 。 有hữu 命mạng 無vô 福phước 道đạo 不bất 能năng 行hành 。 有hữu 福phước 無vô 命mạng 福phước 不bất 能năng 施thí 。 故cố 發phát 此thử 願nguyện 也dã 。 四tứ 。 種chủng 智trí 緣duyên 。 菩Bồ 提Đề 種chủng 子tử 。 成thành 佛Phật 正chánh 因nhân 。 願nguyện 世thế 世thế 生sanh 生sanh 。 靈linh 苗miêu 增tăng 秀tú 。 猶do 恐khủng 隔cách 世thế 昏hôn 迷mê 。 故cố 發phát 此thử 願nguyện 也dã 。 以dĩ 上thượng 四tứ 種chủng 若nhược 少thiểu 一nhất 緣duyên 難nan 以dĩ 成thành 道Đạo 。 故cố 願nguyện 不bất 缺khuyết 也dã 。 若nhược 為vi 飲ẩm 食thực 。 衣y 服phục 。 臥ngọa 具cụ 。 醫y 藥dược 。 而nhi 發phát 是thị 願nguyện 者giả 。 其kỳ 心tâm 則tắc 劣liệt 矣hĩ 。 前tiền 為vi 細tế 分phần/phân 其kỳ 事sự 此thử 乃nãi 總tổng 顯hiển 其kỳ 要yếu 也dã 。

[○@丙]# 二nhị 正chánh 發phát 四tứ 弘hoằng 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 。 誓thệ 斷đoạn 煩phiền 惱não 願nguyện 。 二nhị 。 誓thệ 學học 法Pháp 門môn 願nguyện 。 三tam 。 誓thệ 成thành 佛Phật 道đạo 願nguyện 。 四tứ 。 誓thệ 度độ 眾chúng 生sanh 願nguyện 。

[○@丁]# 今kim 初sơ 。

般Bát 若Nhã 。 智trí 以dĩ 現hiện 前tiền 菩Bồ 提Đề 心tâm 而nhi 不bất 退thoái 。

先tiên 。 自tự 利lợi 。 智trí 起khởi 惑hoặc 除trừ 。 故cố 云vân 斷đoạn 惱não 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 般Bát 若Nhã 。 此thử 云vân 智trí 慧tuệ 。 今kim 華hoa 梵Phạm 兼kiêm 舉cử 也dã 。 決quyết 定định 審thẩm 理lý 謂vị 之chi 智trí 。 造tạo 心tâm 分phân 別biệt 謂vị 之chi 慧tuệ 。 又hựu 智trí 者giả 。 決quyết 斷đoán 義nghĩa 。 但đãn 唯duy 決quyết 定định 朗lãng 然nhiên 獨độc 照chiếu 故cố 。 慧tuệ 者giả 揀giản 擇trạch 義nghĩa 。 揀giản 擇trạch 惑hoặc 障chướng 顯hiển 。 無vô 為vi 法Pháp 故cố 。 只chỉ 是thị 一nhất 法pháp 。 受thọ 此thử 兩lưỡng 名danh 。 如như 臣thần 破phá 敵địch 為vi 將tương 。 功công 成thành 為vi 相tương/tướng 也dã 。 然nhiên 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 無vô 不bất 以dĩ 智trí 慧tuệ 為vi 先tiên 導đạo 。 故cố 云vân 。 現hiện 前tiền 。 因nhân 修tu 戒giới 定định 熟thục 脫thoát 智trí 慧tuệ 無vô 不bất 開khai 顯hiển 。 由do 是thị 照chiếu 了liễu 諸chư 法pháp 。 妙diệu 證chứng 真chân 源nguyên 也dã 。 所sở 謂vị 因nhân 中trung 道đạo 慧tuệ 。 道đạo 種chủng 慧tuệ 。 果quả 上thượng 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 悉tất 皆giai 現hiện 前tiền 也dã 。 次thứ 。 利lợi 他tha 。 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 即tức 菩Bồ 提Đề 大Đại 道Đạo 心tâm 也dã 。 乃nãi 是thị 智trí 慧tuệ 根căn 本bổn 。 謂vị 發phát 此thử 心tâm 時thời 。 願nguyện 與dữ 法Pháp 界Giới 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 一nhất 時thời 同đồng 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 大đại 覺giác 果quả 故cố 。 如như 起khởi 信tín 論luận 明minh 。 發phát 心tâm 有hữu 三tam 。 一nhất 者giả 直trực 心tâm 。 正chánh 念niệm 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 二nhị 者giả 深thâm 心tâm 。 樂nhạo/nhạc/lạc 集tập 一nhất 切thiết 諸chư 善thiện 行hành 故cố 。 三tam 者giả 大đại 悲bi 心tâm 欲dục 拔bạt 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 苦khổ 故cố 。 釋thích 曰viết 。 此thử 之chi 三tam 心tâm 。 即tức 是thị 四tứ 弘hoằng 願nguyện 也dã 。 初sơ 心tâm 。 即tức 成thành 佛Phật 願nguyện 上thượng 求cầu 。 自tự 利lợi 行hành 也dã 。 三tam 心tâm 。 即tức 度độ 生sanh 願nguyện 。 下hạ 化hóa 。 利lợi 他tha 行hành 也dã 。 二nhị 心tâm 。 即tức 學học 法pháp 。 斷đoạn 惱não 。 二nhị 願nguyện 。 中trung 修tu 。 二nhị 利lợi 行hành 也dã 。 故cố 此thử 一nhất 句cú 。 為vi 通thông 章chương 之chi 大đại 體thể 。 願nguyện 文văn 之chi 根căn 本bổn 。 餘dư 皆giai 枝chi 末mạt 也dã 。

佛Phật 言ngôn 。

不bất 發phát 菩Bồ 提Đề 無vô 上thượng 道Đạo 心tâm 。 譬thí 如như 耕canh 田điền 。 不bất 下hạ 種chủng 子tử 。 既ký 無vô 其kỳ 芽nha 。 何hà 處xứ 求cầu 實thật 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 菩Bồ 提Đề 道Đạo 心tâm 。 是thị 體thể 是thị 根căn 也dã 。 不bất 退thoái 者giả 。 謂vị 永vĩnh 不bất 退thoái 轉chuyển 也dã 。 又hựu 為vì 欲dục 利lợi 益ích 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 故cố 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 非phi 止chỉ 一nhất 過quá 唯duy 應ưng 數số 發phát 。 令linh 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 也dã 。 故cố 行hạnh 願nguyện 品phẩm 云vân 。 諸chư 佛Phật 因nhân 於ư 眾chúng 生sanh 。 而nhi 起khởi 大đại 悲bi 。 因nhân 於ư 大đại 悲bi 。 生sanh 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 因nhân 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 成thành 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 。 故cố 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 即tức 是thị 佛Phật 心tâm 。 功công 德đức 智trí 慧tuệ 。 不bất 可khả 格cách 量lượng 若nhược 無vô 智trí 水thủy 所sở 潤nhuận 。 恐khủng 菩Bồ 提Đề 芽nha 不bất 能năng 滋tư 長trưởng 。 故cố 願nguyện 般Bát 若Nhã 智trí 以dĩ 現hiện 前tiền 。 菩Bồ 提Đề 心tâm 而nhi 不bất 退thoái 也dã 。

[○@丁]# 二nhị 。 誓thệ 學học 法Pháp 門môn 願nguyện 分phần/phân 二nhị 。 [○@戊]# 初sơ 。 自tự 修tu 行hạnh 願nguyện 。

修tu 習tập 正Chánh 法Pháp 。 了liễu 悟ngộ 大Đại 乘Thừa 。 開khai 六Lục 度Độ 之chi 行hành 門môn 。 越việt 三tam 祗chi 之chi 劫kiếp 海hải 。

此thử 四tứ 句cú 具cụ 教giáo 理lý 行hành 果quả 。 四tứ 法pháp 。 初sơ 句cú 。 教giáo 也dã 。 二nhị 句cú 。 理lý 也dã 。 三tam 句cú 。 行hành 也dã 。 四tứ 句cú 。 果quả 也dã 學học 此thử 四tứ 門môn 。 能năng 達đạt 諸chư 法pháp 。 故cố 曰viết 法Pháp 門môn 。 修tu 習tập 者giả 。 謂vị 熏huân 修tu 習tập 學học 。 溫ôn 故cố 而nhi 知tri 新tân 也dã 。 正Chánh 法Pháp 者giả 。 即tức 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 五Ngũ 戒Giới 。 十Thập 善Thiện 。 四tứ 禪thiền 。 八bát 定định 。 四Tứ 諦Đế 。 因nhân 緣duyên 之chi 正Chánh 法Pháp 也dã 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 法pháp 者giả 。 即tức 眾chúng 生sanh 心tâm 。 正chánh 人nhân 心tâm 之chi 不bất 正chánh 。 名danh 曰viết 正Chánh 法Pháp 。 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 云vân 。 若nhược 有hữu 為vi 自tự 身thân 。 欲dục 求cầu 於ư 佛Phật 道Đạo 。 當đương 尊tôn 重trọng 正Chánh 法Pháp 。 此thử 是thị 諸chư 佛Phật 教giáo 。 其kỳ 戒giới 善thiện 。 禪thiền 定định 。 是thị 人nhân 天thiên 乘thừa 教giáo 。 修tu 習tập 能năng 令linh 出xuất 離ly 三tam 途đồ 。 超siêu 升thăng 人nhân 天thiên 諦đế 緣duyên 二nhị 法pháp 是thị 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 乘thừa 教giáo 。 修tu 習tập 能năng 令linh 出xuất 離ly 三tam 界giới 。 超siêu 升thăng 小Tiểu 乘Thừa 聖thánh 果Quả 。 故cố 願nguyện 修tu 習tập 也dã 。 發phát 明minh 曰viết 了liễu 。 透thấu 徹triệt 曰viết 悟ngộ 。 大Đại 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 也dã 。 謂vị 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 雖tuy 已dĩ 修tu 習tập 若nhược 不bất 深thâm 契khế 大Đại 乘Thừa 。 則tắc 福phước 不bất 能năng 足túc 。 慧tuệ 不bất 能năng 圓viên 。 故cố 須tu 了liễu 悟ngộ 大Đại 乘Thừa 。 以dĩ 滿mãn 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 願nguyện 也dã 。 向hướng 下hạ 開khai 權quyền 顯hiển 實thật 。 正chánh 明minh 大Đại 乘Thừa 之chi 事sự 。 開khai 六Lục 度Độ 之chi 行hành 門môn 者giả 。 啟khải 閉bế 曰viết 開khai 。 六Lục 度Độ 。 施thí 。 戒giới 。 忍nhẫn 。 進tiến 。 禪thiền 慧tuệ 也dã 。 謂vị 修tu 布bố 施thí 行hành 。 治trị 慳san 貪tham 敝tệ 。 度độ 貧bần 窮cùng 苦khổ 。 得đắc 富phú 足túc 樂nhạo/nhạc/lạc 。 修tu 持trì 戒giới 行hạnh 。 治trị 毀hủy 禁cấm 敝tệ 。 度độ 惡ác 趣thú 苦khổ 。 得đắc 善thiện 道đạo 樂nhạo/nhạc/lạc 。 修tu 忍nhẫn 辱nhục 行hành 。 治trị 瞋sân 恚khuể 敝tệ 。 度độ 醜xú 陋lậu 苦khổ 。 得đắc 端đoan 正chánh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 修tu 精tinh 進tấn 行hành 。 治trị 懈giải 怠đãi 敝tệ 。 度độ 根căn 缺khuyết 苦khổ 。 得đắc 神thần 通thông 樂nhạo/nhạc/lạc 。 修tu 禪thiền 定định 行hành 。 治trị 散tán 亂loạn 敝tệ 。 度độ 人nhân 間gian 苦khổ 得đắc 生sanh 天thiên 樂lạc 。 修tu 智trí 慧tuệ 行hành 。 治trị 愚ngu 癡si 敝tệ 。 度độ 三tam 界giới 苦khổ 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 樂lạc 。 前tiền 五ngũ 是thị 修tu 福phước 後hậu 一nhất 是thị 修tu 慧tuệ 。 又hựu 開khai 施thí 。 三tam 輪luân 體thể 空không 。 開khai 戒giới 不bất 見kiến 持trì 犯phạm 。 開khai 忍nhẫn 能năng 所sở 俱câu 忘vong 。 開khai 進tiến 身thân 心tâm 不bất 動động 。 開khai 定định 不bất 亂loạn 不bất 味vị 。 開khai 慧tuệ 非phi 智trí 非phi 愚ngu 。 故cố 云vân 開khai 也dã 。 行hành 。 行hành 也dã 。 門môn 。 通thông 也dã 。 謂vị 開khai 此thử 行hành 門môn 。 行hành 此thử 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 度độ 到đáo 涅Niết 槃Bàn 彼bỉ 岸ngạn 。 故cố 願nguyện 開khai 六Lục 度Độ 之chi 行hành 門môn 也dã 。 越việt 三tam 祗chi 之chi 劫kiếp 海hải 者giả 。 超siêu 過quá 曰viết 越việt 三tam 祗chi 。 謂vị 三tam 大đại 阿a 僧Tăng 祗chi 劫kiếp 此thử 約ước 釋Thích 迦Ca 如Như 來Lai 。 修tu 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 時thời 。 以dĩ 論luận 分phần/phân 限hạn 也dã 。 始thỉ 從tùng 古cổ 釋Thích 迦Ca 佛Phật 。 至chí 尸thi 棄khí 佛Phật 。 值trị 七thất 萬vạn 五ngũ 千thiên 佛Phật 。 名danh 初sơ 阿a 僧Tăng 祗chi 。 次thứ 從tùng 尸thi 棄khí 佛Phật 。 至chí 然Nhiên 燈Đăng 佛Phật 。 值trị 七thất 萬vạn 六lục 千thiên 佛Phật 名danh 第đệ 二nhị 阿a 僧Tăng 祗chi 。 次thứ 從tùng 然Nhiên 燈Đăng 佛Phật 。 至chí 毘Tỳ 婆Bà 尸Thi 佛Phật 。 值trị 七thất 萬vạn 七thất 千thiên 佛Phật 。 名danh 第đệ 三tam 阿a 僧Tăng 祗chi 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 僧Tăng 祗chi 。 華hoa 言ngôn 無vô 數số 時thời 。 此thử 乃nãi 無vô 數số 中trung 之chi 有hữu 數số 也dã 。 俱câu 舍xá 論luận 問vấn 。 既ký 云vân 無vô 數số 。 何hà 復phục 言ngôn 三tam 。

答đáp 曰viết 。

言ngôn 無vô 數số 者giả 。 顯hiển 不bất 可khả 數số 。 非phi 無vô 數số 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 劫kiếp 波ba 。 華hoa 言ngôn 分phân 別biệt 時thời 節tiết 。 俱câu 舍xá 論luận 云vân 。

時thời 之chi 極cực 少thiểu 。 名danh 為vi 剎sát 那na 。

時thời 極cực 長trưởng 者giả 。 名danh 之chi 為vi 劫kiếp 。 什thập 師sư 云vân 。 減giảm 劫kiếp 中trung 。 人nhân 壽thọ 十thập 歲tuế 時thời 。 婆bà 須tu 密mật 從tùng 忉Đao 利Lợi 天Thiên 。 下hạ 生sanh 王vương 宮cung 。 而nhi 為vi 太thái 子tử 。 化hóa 眾chúng 人nhân 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 祖tổ 父phụ 。 壽thọ 命mạng 極cực 長trường 。 以dĩ 今kim 瞋sân 恚khuể 無vô 慈từ 故cố 。 至chí 此thử 短đoản 壽thọ 。 是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 當đương 行hành 慈từ 心tâm 。 眾chúng 人nhân 從tùng 命mạng 。 惡ác 心tâm 漸tiệm 薄bạc 。 此thử 後hậu 生sanh 子tử 。 子tử 年niên 倍bội 父phụ 年niên 。 壽thọ 二nhị 十thập 歲tuế 。 如như 是thị 增tăng 至chí 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 歲tuế 。 後hậu 百bách 年niên 減giảm 一nhất 歲tuế 。 如như 是thị 減giảm 至chí 十thập 歲tuế 。 此thử 一nhất 增tăng 一nhất 減giảm 。 名danh 一nhất 小tiểu 劫kiếp 。 二nhị 十thập 小tiểu 劫kiếp 。 為vi 一nhất 中trung 劫kiếp 。 成thành 住trụ 壞hoại 空không 。 各các 二nhị 十thập 番phiên 增tăng 減giảm 。 為vi 一nhất 大đại 劫kiếp 。 無vô 數số 大đại 劫kiếp 。 為vi 一nhất 僧Tăng 祇kỳ 。 劫kiếp 無vô 數số 量lượng 。 故cố 喻dụ 如như 海hải 。 經kinh 如như 許hứa 時thời 。 修tu 六Lục 度Độ 竟cánh 。 更cánh 住trụ 百bách 劫kiếp 種chủng 相tướng 好hảo 因nhân 。 種chủng 。 即tức 修tu 也dã 。 修tu 百bách 福phước 。 成thành 一nhất 相tương/tướng 。 但đãn 福phước 義nghĩa 多đa 途đồ 。 難nan 可khả 定định 判phán 。 有hữu 云vân 。 大Đại 千Thiên 盲manh 人nhân 治trị 。 差sai 。 為vi 一nhất 福phước 等đẳng 。 然nhiên 修tu 六Lục 度Độ 。 各các 有hữu 滿mãn 時thời 。 如như 尸thi 毘tỳ 王vương 代đại 鴿cáp 檀đàn 滿mãn 。 普phổ 明minh 王vương 捨xả 國quốc 。 尸thi 滿mãn 。 羼sằn 提đề 仙tiên 人nhân 。 為vị 歌Ca 利Lợi 王Vương 。 割cát 截tiệt 無vô 恨hận 。 忍nhẫn 滿mãn 。 大đại 施thí 太thái 子tử 抒trữ 海hải 。 并tinh 七thất 日nhật 翹kiều 足túc 讚tán 弗phất 沙sa 佛Phật 。 進tiến 滿mãn 。 尚thượng 闍xà 黎lê 鵲thước 巢sào 頂đảnh 上thượng 禪thiền 滿mãn 。 劬cù 嬪# 大đại 臣thần 。 分phân 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 七thất 分phần 息tức 諍tranh 。 智trí 滿mãn 。 次thứ 入nhập 補bổ 處xứ 。 降giáng/hàng 兜Đâu 率Suất 。 託thác 胎thai 。 出xuất 胎thai 。 出xuất 家gia 。 降hàng 魔ma 。 安an 坐tọa 不bất 動động 。 成thành 正chánh 覺giác 果quả 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 謂vị 如Như 來Lai 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 如như 是thị 證chứng 入nhập 。 今kim 願nguyện 不bất 歷lịch 僧Tăng 祗chi 獲hoạch 法Pháp 身thân 。 一nhất 生sanh 成thành 辦biện 。 故cố 云vân 。 越việt 三tam 祗chi 之chi 劫kiếp 海hải 也dã 。

[○@戊]# 二nhị 。 利lợi 他tha 行hạnh 願nguyện 。

建kiến 法Pháp 幢tràng 於ư 處xứ 處xứ 。 破phá 疑nghi 網võng 於ư 重trùng 重trùng 。 降hàng 伏phục 眾chúng 魔ma 。 紹thiệu 隆long 三Tam 寶Bảo 。

建kiến 法Pháp 幢tràng 於ư 處xứ 處xứ 者giả 。 建kiến 。 立lập 也dã 。 幢tràng 者giả 。 功công 德đức 高cao 顯hiển 。 表biểu 法pháp 殊thù 勝thắng 。 故cố 曰viết 法Pháp 幢tràng 。 處xứ 處xứ 者giả 。 隨tùy 處xứ 建kiến 立lập 也dã 。 長trường/trưởng 阿a 含hàm 云vân 。 若nhược 沙Sa 門Môn 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 勤cần 苦khổ 得đắc 證chứng 。 一nhất 法Pháp 門môn 者giả 便tiện 當đương 豎thụ 幡phan 。 以dĩ 告cáo 四tứ 遠viễn 。 謂vị 有hữu 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 人nhân 居cư 此thử 。 羅la 什thập 師sư 云vân 。 外ngoại 國quốc 破phá 敵địch 得đắc 勝thắng 。 則tắc 豎thụ 勝thắng 幡phan 。 今kim 道Đạo 場Tràng 降hàng 魔ma 建kiến 幢tràng 者giả 。 亦diệc 表biểu 勝thắng 也dã 。 法pháp 華hoa 云vân 。 表biểu 剎sát 甚thậm 高cao 廣quảng 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 吾ngô 今kim 為vì 汝nhữ 。 建kiến 大đại 法Pháp 幢tràng 。 亦diệc 令linh 十thập 方phương 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 獲hoạch 妙diệu 明minh 心tâm 。 得đắc 清thanh 淨tịnh 眼nhãn 。 故cố 云vân 。 建kiến 法Pháp 幢tràng 於ư 處xứ 處xứ 也dã 。 破phá 。 裂liệt 開khai 也dã 。 疑nghi 。 猶do 豫dự 不bất 決quyết 也dã 。 網võng 謂vị 羅la 網võng 。 重trùng 重trùng 者giả 。 層tằng 層tằng 疊điệp 疊điệp 也dã 。 謂vị 凡phàm 事sự 猶do 豫dự 不bất 決quyết 。 障chướng 覆phú 聖thánh 道Đạo 故cố 喻dụ 如như 網võng 。 層tằng 疊điệp 無vô 盡tận 。 故cố 曰viết 重trùng 重trùng 。 百bách 法pháp 論luận 云vân 。 於ư 諸chư 諦đế 理lý 。 猶do 豫dự 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 疑nghi 善thiện 品phẩm 為vi 業nghiệp 。 障chướng 善thiện 品phẩm 者giả 。 以dĩ 猶do 豫dự 不bất 決quyết 故cố 。 則tắc 善thiện 不bất 能năng 生sanh 是thị 也dã 。 又hựu 有hữu 三tam 疑nghi 。 一nhất 。 疑nghi 自tự 非phi 器khí 。 二nhị 。 疑nghi 師sư 誤ngộ 我ngã 。 三tam 。 疑nghi 法pháp 非phi 理lý 。 法pháp 華hoa 云vân 。 生sanh 疑nghi 不bất 信tín 者giả 。 即tức 當đương 墮đọa 惡ác 道đạo 。 今kim 皆giai 為vi 其kỳ 破phá 罥quyến 裂liệt 網võng 斷đoạn 疑nghi 生sanh 信tín 。 於ư 諸chư 佛Phật 法Pháp 。 莫mạc 不bất 圓viên 通thông 也dã 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 十thập 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 咨tư 決quyết 心tâm 疑nghi 。 況huống 餘dư 乘thừa 耶da 。 故cố 願nguyện 破phá 疑nghi 網võng 於ư 重trùng 重trùng 也dã 。 梵Phạn 語ngữ 魔ma 羅la 。 此thử 翻phiên 為vi 障chướng 。 能năng 為vi 修tu 道Đạo 作tác 障chướng 礙ngại 故cố 。 眾chúng 魔ma 者giả 謂vị 五ngũ 蘊uẩn 魔ma 。 煩phiền 惱não 魔ma 。 死tử 魔ma 。 天thiên 魔ma 也dã 。 降hàng 伏phục 者giả 。 謂vị 威uy 降giáng/hàng 制chế 伏phục 也dã 。 淨tịnh 印ấn 法Pháp 門môn 經Kinh 云vân 。 以dĩ 無vô 所sở 畏úy 心tâm 。 降hàng 伏phục 諸chư 眾chúng 魔ma 。 知tri 苦khổ 。 降giáng/hàng 五ngũ 蘊uẩn 魔ma 。 斷đoạn 集tập 伏phục 煩phiền 惱não 魔ma 。 證chứng 滅diệt 。 降giáng/hàng 死tử 魔ma 。 修tu 道Đạo 。 伏phục 天thiên 魔ma 。 果quả 能năng 豎thụ 諸chư 佛Phật 之chi 正chánh 宗tông 建kiến 列liệt 祖tổ 之chi 法Pháp 幢tràng 。 則tắc 一nhất 切thiết 邪tà 魔ma 外ngoại 道đạo 。 無vô 不bất 歸quy 伏phục 。 故cố 願nguyện 降hàng 伏phục 眾chúng 魔ma 也dã 。 紹thiệu 隆long 者giả 。 謂vị 紹thiệu 繼kế 隆long 重trọng/trùng 也dã 。 謂vị 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 三Tam 寶Bảo 。 住trụ 持trì 世thế 間gian 。 有hữu 大đại 利lợi 益ích 故cố 。 佛Phật 。 則tắc 範phạm 金kim 合hợp 土thổ/độ 。 紙chỉ 素tố 丹đan 青thanh 。 法pháp 則tắc 黃hoàng 卷quyển 赤xích 牘độc 。 三tam 藏tạng 靈linh 文văn 。 僧Tăng 。 則tắc 剃thế 髮phát 染nhiễm 衣y 。 紹thiệu 隆long 佛Phật 化hóa 。 又hựu 佛Phật 為vi 無vô 上thượng 醫y 王vương 。 法pháp 是thị 眾chúng 生sanh 良lương 藥dược 。 僧Tăng 乃nãi 看khán 病bệnh 之chi 人nhân 。 如như 地Địa 藏Tạng 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 聲Thanh 聞Văn 像tượng 。 入nhập 大đại 集tập 會hội 。 世Thế 尊Tôn 廣quảng 歎thán 功công 德đức 勝thắng 利lợi 。 不bất 可khả 稱xưng 計kế 。 超siêu 過quá 一nhất 切thiết 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 比Bỉ 丘Khâu 是thị 住trụ 持trì 僧Tăng 寶bảo 。 關quan 係hệ 佛Phật 法Pháp 故cố 。 既ký 讚tán 歎thán 已dĩ 。 說thuyết 十thập 輪luân 經kinh 。 遺di 誡giới 末mạt 世thế 。 不bất 得đắc 於ư 出xuất 家gia 人nhân 輕khinh 賤tiện 毀hủy 辱nhục 。 以dĩ 剃thế 髮phát 染nhiễm 衣y 。 即tức 是thị 聖thánh 賢hiền 幢tràng 相tương/tướng 。 雖tuy 破phá 戒giới 。 乃nãi 至chí 無vô 戒giới 。 猶do 為vi 人nhân 天thiên 福phước 田điền 。 況huống 復phục 具cụ 戒giới 況huống 復phục 證chứng 果Quả 。 菩Bồ 薩Tát 大đại 人nhân 。 為vi 護hộ 正Chánh 法Pháp 。 往vãng 往vãng 示thị 作tác 比Bỉ 丘Khâu 混hỗn 入nhập 庸dong 侶lữ 。 逆nghịch 順thuận 縱tung 橫hoành 。 隨tùy 機cơ 設thiết 化hóa 。 俾tỉ 無vô 信tín 之chi 輩bối 。 了liễu 知tri 聖thánh 凡phàm 難nan 測trắc 。 不bất 敢cảm 以dĩ 凡phàm 夫phu 眼nhãn 觀quan 視thị 。 出xuất 家gia 弟đệ 子tử 。 而nhi 取thủ 重trọng 愆khiên 。 以dĩ 此thử 方phương 便tiện 。 令linh 僧Tăng 寶bảo 種chủng 性tánh 不bất 斷đoạn 佛Phật 法Pháp 賴lại 以dĩ 久cửu 存tồn 。 故cố 願nguyện 紹thiệu 隆long 三Tam 寶Bảo 也dã 。

[○@丁]# 三tam 。 誓thệ 成thành 佛Phật 道đạo 願nguyện 分phần/phân 二nhị [○@戊]# 先tiên 。 修tu 因nhân 。

承thừa 事sự 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 無vô 有hữu 疲bì 勞lao 。 修tu 學học 一nhất 切thiết 法pháp 門môn 。 悉tất 皆giai 通thông 達đạt 。 廣quảng 作tác 福phước 慧tuệ 普phổ 利lợi 塵trần 沙sa 。

初sơ 。 上thượng 求cầu 。 承thừa 事sự 者giả 。 謂vị 親thân 承thừa 奉phụng 事sự 也dã 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 者giả 。 謂vị 盡tận 虛hư 空không 遍biến 法Pháp 界Giới 。 微vi 塵trần 剎sát 土độ 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 也dã 。 承thừa 事sự 無vô 疲bì 勞lao 者giả 。 謂vị 三tam 業nghiệp 精tinh 勤cần 。 毫hào 無vô 懈giải 慢mạn 故cố 也dã 。 如như 行hạnh 願nguyện 品phẩm 云vân 。 願nguyện 常thường 面diện 見kiến 諸chư 如Như 來Lai 。 及cập 諸chư 佛Phật 子tử 眾chúng 圍vi 繞nhiễu 。 於ư 彼bỉ 皆giai 興hưng 廣quảng 大đại 供cúng 。 盡tận 未vị 來lai 劫kiếp 無vô 疲bì 厭yếm 。 故cố 願nguyện 承thừa 事sự 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 無vô 有hữu 疲bì 勞lao 也dã 。 二nhị 。 中trung 修tu 。 修tu 學học 者giả 謂vị 行hành 持trì 研nghiên 究cứu 也dã 。 一nhất 切thiết 法Pháp 門môn 者giả 。 謂vị 大đại 。 小tiểu 。 權quyền 。 實thật 。 頓đốn 。 漸tiệm 。 偏thiên 。 圓viên 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 門môn 也dã 。 通thông 達đạt 者giả 。 謂vị 貫quán 通thông 豁hoát 達đạt 也dã 。 如như 普phổ 賢hiền 請thỉnh 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 常thường 隨tùy 佛Phật 學học 。 三tam 乘thừa 九cửu 藏tạng 。 無vô 不bất 明minh 了liễu 。 故cố 願nguyện 修tu 學học 一nhất 切thiết 法pháp 門môn 。 悉tất 皆giai 通thông 達đạt 也dã 。 然nhiên 法Pháp 門môn 雖tuy 曰viết 無vô 量lượng 。 修tu 行hành 必tất 須tu 。 以dĩ 戒giới 為vi 本bổn 。 若nhược 無vô 淨tịnh 戒giới 為vi 本bổn 。 則tắc 諸chư 善thiện 功công 德đức 。 不bất 能năng 發phát 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 蓋cái 謂vị 攝nhiếp 心tâm 由do 戒giới 。 故cố 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。 我ngã 於ư 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 中trung 。

宣tuyên 說thuyết 修tu 行hành 。 三tam 決quyết 定định 義nghĩa 。 所sở 謂vị 攝nhiếp 心tâm 為vi 戒giới 。 因nhân 戒giới 生sanh 定định 。 因nhân 定định 發phát 慧tuệ 。 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 三Tam 無Vô 漏Lậu 學Học 。 故cố 律luật 云vân 。 戒giới 淨tịnh 有hữu 智trí 慧tuệ 。 便tiện 得đắc 第đệ 一nhất 道đạo 是thị 也dã 。 三tam 。 下hạ 化hóa 。 極cực 多đa 極cực 大đại 曰viết 廣quảng 。 專chuyên 心tâm 成thành 辦biện 曰viết 作tác 。 承thừa 事sự 諸chư 佛Phật 曰viết 福phước 。 修tu 學học 法Pháp 門môn 曰viết 慧tuệ 。 行hạnh 願nguyện 品phẩm 云vân 。 為vì 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 勤cần 修tu 福phước 聚tụ 。 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 經kinh 不bất 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 說thuyết 佛Phật 剎sát 。 極cực 微vi 塵trần 數số 劫kiếp 。 一nhất 一nhất 劫kiếp 中trung 。 捨xả 不bất 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 說thuyết 佛Phật 剎sát 。 極cực 微vi 塵trần 數số 。 頭đầu 目mục 手thủ 足túc 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 難nan 行hành 苦khổ 行hạnh 。 圓viên 滿mãn 種chủng 種chủng 。 波ba 羅la 密mật 門môn 。 證chứng 入nhập 種chủng 種chủng 。 菩Bồ 薩Tát 智trí 地địa 。 自tự 覺giác 覺giác 他tha 。 廣quảng 大đại 功công 德đức 。 是thị 為vi 廣quảng 作tác 福phước 慧tuệ 也dã 。 塵trần 者giả 。 言ngôn 其kỳ 極cực 細tế 。 沙sa 者giả 。 言ngôn 其kỳ 最tối 多đa 。 不bất 論luận 遠viễn 近cận 上thượng 下hạ 。 若nhược 大đại 若nhược 小tiểu 。 微vi 塵trần 剎sát 土độ 。 盡tận 己kỷ 之chi 心tâm 盡tận 境cảnh 之chi 量lượng 。 平bình 等đẳng 普phổ 施thí 。 是thị 為vi 普phổ 利lợi 塵trần 沙sa 也dã 。 品phẩm 又hựu 云vân 經kinh 於ư 一nhất 切thiết 佛Phật 剎sát 。 極cực 微vi 塵trần 數số 劫kiếp 。 為vì 欲dục 利lợi 樂lạc 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 又hựu 云vân 。 處xử 於ư 如như 是thị 。 種chủng 種chủng 眾chúng 會hội 。 以dĩ 圓viên 滿mãn 音âm 。 如như 大đại 雷lôi 震chấn 。 隨tùy 其kỳ 樂nhạo 欲dục 。 成thành 熟thục 眾chúng 生sanh 。 故cố 願nguyện 廣quảng 作tác 福phước 慧tuệ 普phổ 利lợi 塵trần 沙sa 也dã 。 初sơ 二nhị 句cú 佛Phật 寶bảo 。 直trực 心tâm 智trí 也dã 。 次thứ 二nhị 句cú 法Pháp 寶bảo 深thâm 心tâm 行hành 也dã 。 後hậu 二nhị 句cú 僧Tăng 寶bảo 悲bi 心tâm 。 益ích 也dã 。

[○@戊]# 後hậu 得đắc 果quả 。

得đắc 六lục 種chủng 之chi 神thần 通thông 圓viên 一nhất 生sanh 之chi 佛Phật 果Quả 。

得đắc 。 成thành 就tựu 也dã 。 六lục 種chủng 者giả 。 一nhất 。 天thiên 眼nhãn 通thông 。 謂vị 能năng 徹triệt 見kiến 三Tam 千Thiên 世Thế 界Giới 。 內nội 外ngoại 色sắc 故cố 。 二nhị 。 天thiên 耳nhĩ 通thông 。 謂vị 能năng 具cụ 聞văn 三Tam 千Thiên 世Thế 界Giới 。 內nội 外ngoại 聲thanh 故cố 。 三tam 。 他tha 心tâm 通thông 。 謂vị 他tha 人nhân 心tâm 事sự 。 悉tất 能năng 了liễu 知tri 故cố 。 四tứ 。 宿túc 命mạng 通thông 。 謂vị 宿túc 生sanh 壽thọ 命mạng 。 始thỉ 終chung 洞đỗng 達đạt 故cố 。 五ngũ 。 神thần 足túc 通thông 。 謂vị 能năng 示thị 現hiện 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 遠viễn 近cận 往vãng 來lai 。 無vô 阻trở 隔cách 故cố 。 六lục 。 漏lậu 盡tận 通thông 。 謂vị 諸chư 漏lậu 已dĩ 盡tận 。 慧tuệ 性tánh 圓viên 明minh 。 實thật 知tri 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 四Tứ 諦Đế 法Pháp 故cố 。 此thử 六lục 種chủng 皆giai 稱xưng 神thần 通thông 者giả 。 謂vị 神thần 名danh 天thiên 心tâm 通thông 名danh 慧tuệ 性tánh 。 天thiên 然nhiên 之chi 慧tuệ 照chiếu 徹triệt 無vô 礙ngại 故cố 。 其kỳ 義nghĩa 兼kiêm 於ư 三Tam 明Minh 。 謂vị 天thiên 眼nhãn 明minh 。 宿túc 命mạng 明minh 。 漏lậu 盡tận 明minh 也dã 。 輔phụ 行hành 云vân 。 通thông 通thông 於ư 六lục 。 明minh 。 惟duy 局cục 三tam 。 諸chư 羅La 漢Hán 。 皆giai 能năng 得đắc 之chi 。 圓viên 滿mãn 足túc 也dã 。 佛Phật 果Quả 。 菩Bồ 提Đề 道Đạo 果quả 也dã 。 一nhất 生sanh 者giả 謂vị 願nguyện 不bất 歷lịch 三tam 大đại 阿a 僧Tăng 祗chi 劫kiếp 。 剎sát 那na 而nhi 成thành 正chánh 覺giác 也dã 。 經Kinh 云vân 。 狂cuồng 心tâm 頓đốn 歇hiết 。 歇hiết 即tức 菩Bồ 提Đề 。 如như 善thiện 財tài 。 龍long 女nữ 。 皆giai 是thị 現hiện 在tại 一nhất 生sanh 圓viên 辦biện 。 此thử 身thân 不bất 向hướng 今kim 生sanh 度độ 更cánh 向hướng 何hà 生sanh 度độ 此thử 身thân 。 故cố 願nguyện 得đắc 六lục 種chủng 之chi 神thần 通thông 圓viên 一nhất 生sanh 之chi 佛Phật 果Quả 也dã 。

[○@丁]# 四tứ 。 誓thệ 度độ 眾chúng 生sanh 願nguyện 。 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 。 運vận 智trí 。 二nhị 。 興hưng 悲bi 。

[○@戊]# 今kim 初sơ 。

然nhiên 後hậu 。 不bất 捨xả 法Pháp 界Giới 遍biến 入nhập 塵trần 勞lao 。 等đẳng 觀quán 音âm 之chi 慈từ 心tâm 。 行hành 普phổ 賢hiền 之chi 願nguyện 海hải 。 他tha 方phương 此thử 界giới 。 遂toại 類loại 隨tùy 形hình 。 應ưng 現hiện 色sắc 身thân 。 演diễn 揚dương 妙diệu 法Pháp 。

初sơ 四tứ 句cú 意ý 密mật 意ý 業nghiệp 鑒giám 機cơ 。 記ký 心tâm 輪luân 也dã 。 然nhiên 後hậu 者giả 。 乃nãi 承thừa 上thượng 起khởi 下hạ 之chi 辭từ 。 謂vị 前tiền 已dĩ 發phát 斷đoạn 惱não 學học 法pháp 。 成thành 佛Phật 願nguyện 竟cánh 。 今kim 當đương 發phát 願nguyện 度độ 生sanh 也dã 。 法Pháp 界Giới 者giả 。 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 也dã 。 無vô 二nhị 曰viết 一nhất 。 不bất 妄vọng 曰viết 真chân 。 交giao 徹triệt 融dung 攝nhiếp 。 故cố 曰viết 法Pháp 界Giới 。 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 。 平bình 等đẳng 法Pháp 身thân 也dã 。 不bất 捨xả 者giả 謂vị 應ứng 化hóa 不bất 離ly 也dã 。 塵trần 勞lao 者giả 塵trần 中trung 勞lao 擾nhiễu 也dã 該cai 通thông 九cửu 界giới 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 明minh 未vị 盡tận 二Nhị 乘Thừa 樂nhạo 著trước 涅Niết 槃Bàn 皆giai 名danh 曰viết 塵trần 。 遍biến 入nhập 者giả 周chu 遍biến 普phổ 入nhập 也dã 。 謂vị 塵trần 勞lao 遍biến 入nhập 。 而nhi 真chân 際tế 不bất 離ly 皆giai 是thị 權quyền 智trí 所sở 現hiện 喻dụ 如như 月nguyệt 印ấn 千thiên 江giang 本bổn 體thể 不bất 動động 。 故cố 云vân 不bất 捨xả 法Pháp 界Giới 。 遍biến 入nhập 塵trần 勞lao 也dã 。 淨tịnh 名danh 經Kinh 云vân 雖tuy 知tri 諸chư 佛Phật 國quốc 。 及cập 與dữ 眾chúng 生sanh 空không 。 而nhi 常thường 修tu 淨tịnh 土độ 。 教giáo 化hóa 於ư 群quần 生sanh 。 又hựu 云vân 。 弟đệ 子tử 眾chúng 塵trần 勞lao 。 隨tùy 意ý 之chi 所sở 轉chuyển 。 此thử 二nhị 句cú 所sở 鑒giám 機cơ 處xứ 。 下hạ 二nhị 句cú 能năng 鑒giám 機cơ 意ý 。 類loại 同đồng 曰viết 等đẳng 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 觀quán 音âm 上thượng 同đồng 諸chư 佛Phật 慈từ 力lực 。 現hiện 起khởi 三tam 十thập 二nhị 應ứng 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。 故cố 願nguyện 等đẳng 觀quán 音âm 之chi 慈từ 心tâm 也dã 。 營doanh 為vi 曰viết 行hành 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 普phổ 賢hiền 告cáo 善Thiện 財Tài 言ngôn 。 若nhược 欲dục 成thành 就tựu 。 如Như 來Lai 不bất 可khả 窮cùng 盡tận 。 功công 德đức 應ưng 修tu 十thập 種chủng 。 廣quảng 大đại 行hạnh 願nguyện 。 一nhất 者giả 禮lễ 敬kính 。 諸chư 佛Phật 乃nãi 至chí 十thập 者giả 普phổ 皆giai 回hồi 向hướng 又hựu 云vân 普phổ 能năng 清thanh 淨tịnh 諸chư 行hạnh 海hải 。 圓viên 滿mãn 一nhất 切thiết 諸chư 願nguyện 海hải 。 故cố 願nguyện 行hành 普phổ 賢hiền 之chi 願nguyện 海hải 也dã 。 既ký 云vân 慈từ 心tâm 願nguyện 海hải 是thị 心tâm 輪luân 也dã 。 他tha 下hạ 。 身thân 密mật 身thân 業nghiệp 現hiện 化hóa 。 名danh 神thần 通thông 輪luân 此thử 界giới 。 謂vị 此thử 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 也dã 。 他tha 方phương 謂vị 餘dư 處xử 世thế 界giới 也dã 。 此thử 一nhất 句cú 約ước 處xứ 貫quán 下hạ 二nhị 句cú 約ước 身thân 。 先tiên 所sở 隨tùy 逐trục 。 十thập 類loại 五ngũ 乘thừa 等đẳng 。 次thứ 能năng 應ưng 現hiện 。 七thất 趣thú 五ngũ 位vị 等đẳng 逐trục 類loại 隨tùy 形hình 者giả 。 謂vị 隨tùy 類loại 現hiện 形hình 化hóa 度độ 也dã 。 應ưng 現hiện 色sắc 身thân 者giả 。 謂vị 法Pháp 身thân 無vô 相tướng 難nan 以dĩ 接tiếp 機cơ 如như 世Thế 尊Tôn 往vãng 昔tích 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 時thời 。 應ưng 本bổn 同đồng 流lưu 九cửu 界giới 。 廣quảng 度độ 眾chúng 生sanh 。 猿viên 中trung 現hiện 猿viên 鹿lộc 中trung 現hiện 鹿lộc 。 雖tuy 六lục 道đạo 四tứ 生sanh 。 無vô 不bất 應ưng 現hiện 等đẳng 是thị 也dã 。 演diễn 句cú 。 口khẩu 密mật 。 口khẩu 業nghiệp 說thuyết 法Pháp 。 名danh 正chánh 教giáo 輪luân 。 演diễn 揚dương 者giả 弘hoằng 演diễn 闡xiển 揚dương 也dã 妙diệu 法Pháp 者giả 。 謂vị 不bất 可khả 思tư 議nghị 之chi 法pháp 也dã 。 一nhất 開khai 示thị 間gian 。 莫mạc 不bất 悟ngộ 入nhập 。 此thử 三tam 皆giai 能năng 摧tồi 碾niễn 惑hoặc 業nghiệp 。 故cố 名danh 三tam 輪luân 。 下hạ 地địa 不bất 測trắc 。 亦diệc 名danh 三tam 密mật 。 有hữu 是thị 勝thắng 益ích 所sở 以dĩ 發phát 此thử 勝thắng 願nguyện 也dã 。

[○@戊]# 二nhị 。 興hưng 悲bi 分phần/phân 三tam 。 初sơ 現hiện 境cảnh 發phát 心tâm 。 二nhị 。 轉chuyển 苦khổ 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 三tam 。 冤oan 親thân 普phổ 度độ [○@己]# 今kim 初sơ 。

泥nê 犁lê 苦khổ 趣thú 。 餓ngạ 鬼quỷ 道đạo 中trung 。 或hoặc 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 或hoặc 現hiện 諸chư 神thần 變biến 。 其kỳ 有hữu 見kiến 我ngã 。 相tương/tướng 乃nãi 至chí 聞văn 我ngã 名danh 。 皆giai 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 永vĩnh 出xuất 輪luân 迴hồi 苦khổ 。

先tiên 。 標tiêu 所sở 救cứu 。 有hữu 二nhị 。 一nhất 。 泥nê 犁lê 。 翻phiên 為vi 苦khổ 具cụ 。 或hoặc 云vân 苦khổ 器khí 。 謂vị 造tạo 惡ác 者giả 。 受thọ 苦khổ 之chi 器khí 具cụ 。 地địa 獄ngục 別biệt 名danh 也dã 。 上thượng 品phẩm 十thập 惡ác 。 五ngũ 逆nghịch 所sở 感cảm 。 苦khổ 趣thú 者giả 。 三tam 惡ác 趣thú 中trung 。 第đệ 一nhất 最tối 苦khổ 故cố 。 謂vị 八bát 寒hàn 。 八bát 熱nhiệt 。 并tinh 叫khiếu 喚hoán 等đẳng 。 大đại 地địa 獄ngục 也dã 。 叫khiếu 喚hoán 者giả 。 謂vị 罪tội 人nhân 於ư 中trung 。 受thọ 苦khổ 難nan 忍nhẫn 故cố 。 閻diêm 羅la 大đại 王vương 。 呵ha 云vân 。 汝nhữ 在tại 陽dương 間gian 不bất 修tu 善thiện 。 如như 入nhập 寶bảo 山sơn 空không 手thủ 回hồi 。 汝nhữ 今kim 自tự 作tác 還hoàn 自tự 受thọ 。 叫khiếu 喚hoán 苦khổ 者giả 欲dục 何hà 為vi 。 二nhị 。 餓ngạ 鬼quỷ 。 梵Phạn 語ngữ 闍xà 黎lê 哆đa 。 此thử 云vân 饑cơ 餓ngạ 謂vị 不bất 聞văn 漿tương 水thủy 之chi 名danh 。 常thường 受thọ 饑cơ 虛hư 之chi 苦khổ 。 下hạ 品phẩm 五ngũ 逆nghịch 十thập 惡ác 所sở 感cảm 。 道đạo 中trung 者giả 。 謂vị 鬼quỷ 神thần 一nhất 道đạo 中trung 也dã 。 次thứ 釋thích 能năng 拯chửng 有hữu 四tứ 一nhất 。 放phóng 光quang 。 如như 毘tỳ 盧lô 足túc 輪luân 。 放phóng 光quang 地địa 獄ngục 苦khổ 滅diệt 。 鬼quỷ 眾chúng 升thăng 為vi 。 兜Đâu 率Suất 天thiên 子tử 。 超siêu 登đăng 十Thập 地Địa 。 及cập 法pháp 華hoa 處xử 林lâm 放phóng 光quang 。 濟tế 地địa 獄ngục 苦khổ 等đẳng 。 二nhị 。 現hiện 神thần 。 謂vị 現hiện 六lục 種chủng 神thần 通thông 及cập 十thập 八bát 變biến 化hóa 等đẳng 。 如như 淨Tịnh 藏Tạng 淨Tịnh 眼Nhãn 。 為vi 父phụ 妙Diệu 莊Trang 嚴Nghiêm 王Vương 。 現hiện 諸chư 神thần 變biến 。 轉chuyển 彼bỉ 邪tà 心tâm 。 及cập 觀quán 音âm 現hiện 面diện 然nhiên 相tương/tướng 度độ 諸chư 鬼quỷ 類loại 等đẳng 。 三tam 。 見kiến 相tương/tướng 。 如như 妙diệu 音âm 現hiện 一nhất 切thiết 色sắc 身thân 。 說thuyết 法Pháp 諸chư 有hữu 地địa 獄ngục 。 餓ngạ 鬼quỷ 畜súc 生sanh 。 及cập 眾chúng 難nạn 處xứ 。 皆giai 能năng 救cứu 濟tế 等đẳng 。 四tứ 聞văn 名danh 。 如như 普phổ 門môn 品phẩm 云vân 。 聞văn 名danh 及cập 見kiến 身thân 。 心tâm 念niệm 不bất 空không 過quá 。 能năng 滅diệt 諸chư 有hữu 苦khổ 。 後hậu 結kết 勝thắng 益ích 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 謂vị 見kiến 如như 上thượng 勝thắng 境cảnh 故cố 也dã 。 永vĩnh 出xuất 輪luân 迴hồi 苦khổ 者giả 。 輪luân 迴hồi 。 輪luân 流lưu 迴hồi 轉chuyển 也dã 。 謂vị 眾chúng 生sanh 於ư 三tam 惡ác 道đạo 中trung 。 受thọ 諸chư 逼bức 惱não 。 猶do 如như 車xa 輪luân 。 迴hồi 轉chuyển 不bất 絕tuyệt 。 故cố 名danh 曰viết 苦khổ 。 然nhiên 菩Bồ 提Đề 心tâm 一nhất 發phát 能năng 破phá 無vô 明minh 。 煩phiền 惱não 惡ác 業nghiệp 。 不bất 受thọ 輪luân 迴hồi 。 生sanh 死tử 之chi 苦khổ 。 故cố 云vân 皆giai 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 永vĩnh 出xuất 輪luân 迴hồi 苦khổ 也dã 。

[○@己]# 二nhị 。 轉chuyển 苦khổ 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 又hựu 二nhị [○@庚]# 初sơ 。 三tam 途đồ 脫thoát 苦khổ 。

火hỏa 鑊hoạch 冰băng 河hà 之chi 地địa 。 變biến 作tác 香hương 林lâm 。 飲ẩm 銅đồng 食thực 鐵thiết 之chi 徒đồ 。 化hóa 生sanh 淨tịnh 土độ 。 披phi 毛mao 戴đái 角giác 。 負phụ 債trái 含hàm 冤oan 。 盡tận 罷bãi 辛tân 酸toan 。 咸hàm 霑triêm 利lợi 樂lạc 。

三tam 途đồ 脫thoát 苦khổ 者giả 滅diệt 報báo 障chướng 也dã 。 先tiên 。 地địa 獄ngục 。 火hỏa 鑊hoạch 。 八bát 熱nhiệt 獄ngục 也dã 。 冰băng 河hà 。 入nhập 寒hàn 獄ngục 也dã 。 香hương 林lâm 者giả 。 花hoa 樹thụ 香hương 果quả 樹thụ 香hương 。 諸chư 天thiên 園viên 林lâm 等đẳng 香hương 。 法pháp 華hoa 云vân 。 栴chiên 檀đàn 香hương 風phong 。 悅duyệt 可khả 眾chúng 心tâm 是thị 也dã 。 變biến 作tác 者giả 。 謂vị 變biến 濁trược 處xứ 而nhi 為vi 淨tịnh 土độ 也dã 。 次thứ 餓ngạ 鬼quỷ 。 飲ẩm 銅đồng 食thực 鐵thiết 者giả 謂vị 渴khát 飲ẩm 銅đồng 汁trấp 。 饑cơ 餐xan 銕# 丸hoàn 也dã 。 地địa 獄ngục 經Kinh 云vân 。 閻diêm 羅la 大đại 王vương 。 住trụ 地địa 獄ngục 中trung 。 晝trú 夜dạ 三tam 時thời 。 有hữu 大đại 銅đồng 鑊hoạch 。 自tự 然nhiên 在tại 前tiền 。 有hữu 大đại 獄ngục 卒tốt 。 鐵thiết 鉤câu 擘phách 口khẩu 。 烊dương 銅đồng 灌quán 之chi 。 從tùng 咽yến/ế/yết 徹triệt 下hạ 。 無vô 不bất 燋tiều 爛lạn 。 彼bỉ 諸chư 大đại 臣thần 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 化hóa 生sanh 淨tịnh 土độ 者giả 。 謂vị 化hóa 生sanh 歡hoan 喜hỷ 佛Phật 國quốc 。 極cực 樂lạc 淨tịnh 土độ 莊trang 嚴nghiêm 。 諸chư 上thượng 善thiện 人nhân 。 俱câu 會hội 一nhất 處xứ 。 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 等đẳng 。 如như 觀quán 經Kinh 云vân 。 地địa 獄ngục 猛mãnh 火hỏa 。 一nhất 時thời 俱câu 至chí 。 聞văn 說thuyết 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 名danh 號hiệu 。 地địa 獄ngục 猛mãnh 火hỏa 。 化hóa 清thanh 涼lương 風phong 。 吹xuy 諸chư 天thiên 花hoa 。 花hoa 上thượng 皆giai 有hữu 化hóa 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 迎nghênh 接tiếp 此thử 人nhân 。 生sanh 極Cực 樂Lạc 國Quốc 是thị 也dã 。 又hựu 如như 目Mục 連Liên 尊Tôn 者Giả 。 依y 佛Phật 設thiết 供cung 。 救cứu 母mẫu 上thượng 生sanh 化Hóa 樂Lạc 天Thiên 宮cung 等đẳng 。 故cố 發phát 是thị 願nguyện 也dã 。 三tam 。 畜súc 生sanh 。 梵Phạn 語ngữ 底để 栗lật 車xa 。 此thử 云vân 畜súc 生sanh 。 謂vị 牛ngưu 。 馬mã 。 雞kê 。 豚đồn 。 羊dương 。 犬khuyển 。 六lục 畜súc 也dã 。 亦diệc 云vân 旁bàng 生sanh 。 謂vị 形hình 旁bàng 不bất 正chánh 也dã 。 中trung 品phẩm 十thập 惡ác 五ngũ 逆nghịch 所sở 感cảm 。 所sở 謂vị 因nhân 地địa 不bất 真chân 。 果quả 招chiêu 迂# 曲khúc 。 披phi 毛mao 走tẩu 獸thú 等đẳng 戴đái 角giác 。 鹿lộc 龍long 類loại 負phụ 債trái 者giả 。 謂vị 假giả 借tá 不bất 還hoàn 故cố 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 若nhược 用dụng 錢tiền 物vật 。 或hoặc 役dịch 其kỳ 力lực 。 償thường 足túc 自tự 停đình 。 殺sát 彼bỉ 身thân 命mạng 。 或hoặc 食thực 其kỳ 肉nhục 。 經kinh 微vi 塵trần 劫kiếp 。 相tương 食thực 相tương 誅tru 。 無vô 有hữu 休hưu 息tức 。 除trừ 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 及cập 佛Phật 出xuất 世thế 。 不bất 可khả 停đình 寢tẩm 。 又hựu 云vân 。 汝nhữ 負phụ 我ngã 命mạng 。 我ngã 還hoàn 汝nhữ 債trái 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 常thường 在tại 生sanh 死tử 含hàm 冤oan 者giả 。 謂vị 含hàm 恨hận 在tại 心tâm 也dã 。 經Kinh 云vân 。 與dữ 元nguyên 負phụ 人nhân 。 怨oán 對đối 相tương 值trị 。 身thân 為vi 畜súc 生sanh 。 酬thù 其kỳ 宿túc 債trái 。 辛tân 酸toan 者giả 。 謂vị 辛tân 苦khổ 酸toan 痛thống 也dã 。 盡tận 罷bãi 者giả 。 一nhất 時thời 俱câu 脫thoát 也dã 。 此thử 總tổng 顯hiển 三tam 途đồ 脫thoát 苦khổ 之chi 意ý 。 咸hàm 沾triêm 者giả 。 彼bỉ 此thử 均quân 霑triêm 也dã 。 利lợi 樂lạc 者giả 。 利lợi 益ích 安an 樂lạc 也dã 。 如như 藥dược 師sư 經Kinh 云vân 。 牛ngưu 馬mã 駝đà 驢lư 。 恆hằng 被bị 鞭tiên 撻thát 。 饑cơ 渴khát 逼bức 惱não 。 又hựu 常thường 負phụ 重trọng 。 隨tùy 路lộ 而nhi 行hành 。 若nhược 聞văn 世Thế 尊Tôn 藥Dược 師Sư 琉Lưu 璃Ly 光Quang 如Như 來Lai 名danh 號hiệu 。 眾chúng 苦khổ 皆giai 除trừ 。 受thọ 安an 隱ẩn 樂lạc 。 故cố 曰viết 。 盡tận 罷bãi 辛tân 酸toan 。 咸hàm 霑triêm 利lợi 樂lạc 也dã 。

[○@庚]# 二nhị 。 人nhân 道đạo 除trừ 災tai 。

疾tật 疫dịch 世thế 而nhi 現hiện 為vi 藥dược 草thảo 。 救cứu 療liệu 沉trầm 痾# 。 饑cơ 饉cận 時thời 而nhi 化hóa 作tác 稻đạo 粱# 。 濟tế 諸chư 貧bần 餒nỗi 。 但đãn 有hữu 利lợi 益ích 。 無vô 不bất 興hưng 崇sùng 。

先tiên 。 別biệt 列liệt 二nhị 。 初sơ 。 疾tật 疫dịch 災tai 。 內nội 傷thương 外ngoại 感cảm 曰viết 疾tật 。 天thiên 行hành 時thời 氣khí 曰viết 疫dịch 。 金kim 。 石thạch 。 草thảo 。 木mộc 。 能năng 療liệu 病bệnh 者giả 皆giai 名danh 藥dược 草thảo 。 極cực 力lực 拯chửng 拔bạt 曰viết 救cứu 。 用dụng 心tâm 調điều 治trị 曰viết 療liệu 。 病bệnh 久cửu 不bất 起khởi 名danh 為vi 沉trầm 痾# 。 謂vị 遇ngộ 疾tật 疫dịch 之chi 時thời 。 現hiện 身thân 而nhi 為vi 藥dược 草thảo 。 如như 藥Dược 王Vương 藥Dược 上Thượng 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 親thân 嘗thường 其kỳ 味vị 。 濟tế 諸chư 眾chúng 生sanh 。 不bất 惟duy 身thân 病bệnh 得đắc 愈dũ 。 而nhi 且thả 心tâm 病bệnh 皆giai 除trừ 。 故cố 云vân 救cứu 療liệu 沉trầm 痾# 。 法pháp 華hoa 云vân 。 乃nãi 知tri 此thử 藥dược 。 色sắc 香hương 美mỹ 味vị 。 即tức 取thủ 服phục 之chi 。 毒độc 病bệnh 皆giai 愈dũ 是thị 也dã 。 二nhị 。 饑cơ 饉cận 災tai 。 穀cốc 不bất 熟thục 曰viết 饑cơ 。 菜thái 不bất 熟thục 曰viết 饉cận 。 秈# 粳canh 曰viết 稻đạo 。 黍thử 粟túc 曰viết 粱# 。 周chu 給cấp 曰viết 濟tế 。 窮cùng 困khốn 曰viết 貧bần 。 饑cơ 餓ngạ 曰viết 餒nỗi 。 謂vị 遇ngộ 饑cơ 饉cận 之chi 時thời 化hóa 作tác 秈# 粳canh 黍thử 粟túc 。 如như 八Bát 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 攪giảo 長trường/trưởng 河hà 為vi 酥tô 酪lạc 。 變biến 大đại 地địa 作tác 黃hoàng 金kim 。 魚ngư 米mễ 肉nhục 山sơn 等đẳng 。 普phổ 濟tế 貧bần 窮cùng 。 皆giai 得đắc 飽bão 滿mãn 。 故cố 云vân 濟tế 諸chư 貧bần 餒nỗi 。 行hạnh 願nguyện 品phẩm 云vân 。 種chủng 種chủng 飲ẩm 食thực 。 種chủng 種chủng 供cúng 養dường 。 我ngã 皆giai 於ư 彼bỉ 。 隨tùy 順thuận 而nhi 轉chuyển 。 於ư 病bệnh 苦khổ 者giả 。 為vi 作tác 良lương 醫y 。 於ư 貧bần 窮cùng 者giả 。 令linh 得đắc 伏phục 藏tạng 者giả 是thị 也dã 。 但đãn 。 凡phàm 也dã 。 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 曰viết 利lợi 益ích 。 舉cử 作tác 尊tôn 行hành 曰viết 興hưng 崇sùng 。 謂vị 凡phàm 有hữu 利lợi 生sanh 益ích 物vật 之chi 處xứ 。 靡mĩ 不bất 舉cử 作tác 而nhi 尊tôn 行hành 也dã 。 瑜du 伽già 論luận 云vân 。 壞hoại 人nhân 不bất 壞hoại 劫kiếp 。 名danh 為vi 小tiểu 三tam 災tai 。 一nhất 。 饑cơ 饉cận 災tai 。 謂vị 人nhân 壽thọ 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 歲tuế 時thời 。 歷lịch 過quá 百bách 年niên 。 人nhân 若nhược 生sanh 時thời 。 壽thọ 減giảm 一nhất 歲tuế 。 如như 是thị 人nhân 壽thọ 減giảm 至chí 三tam 十thập 歲tuế 時thời 。 天thiên 不bất 降giáng 雨vũ 。 由do 大đại 旱hạn 故cố 。 草thảo 菜thái 不bất 生sanh 。 思tư 欲dục 見kiến 水thủy 。 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 飲ẩm 食thực 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 間gian 人nhân 民dân 。 饑cơ 饉cận 死tử 者giả 。 其kỳ 數số 無vô 量lượng 。 七thất 年niên 七thất 月nguyệt 七thất 日nhật 。 方phương 止chỉ 是thị 名danh 饑cơ 饉cận 災tai 。 二nhị 。 疾tật 疫dịch 災tai 。 謂vị 人nhân 壽thọ 減giảm 至chí 二nhị 十thập 歲tuế 時thời 。 有hữu 大đại 疾tật 疫dịch 。 種chủng 種chủng 諸chư 病bệnh 。 一nhất 切thiết 皆giai 起khởi 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 間gian 人nhân 民dân 。 疾tật 疫dịch 死tử 者giả 。 其kỳ 數số 無vô 量lượng 。 七thất 月nguyệt 七thất 日nhật 方phương 止chỉ 。 是thị 名danh 疾tật 疫dịch 災tai 。 三tam 。 刀đao 兵binh 災tai 。 謂vị 人nhân 壽thọ 減giảm 至chí 一nhất 十thập 歲tuế 時thời 。 諸chư 人nhân 各các 起khởi 鬥đấu 諍tranh 。 手thủ 執chấp 草thảo 木mộc 。 即tức 成thành 刀đao 仗trượng 。 由do 此thử 器khí 仗trượng 。 互hỗ 相tương 殘tàn 害hại 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 世thế 間gian 人nhân 民dân 。 刀đao 兵binh 死tử 者giả 。 其kỳ 數số 無vô 量lượng 。 七thất 日nhật 七thất 夜dạ 方phương 止chỉ 。 是thị 名danh 刀đao 兵binh 災tai 。 此thử 中trung 缺khuyết 後hậu 一nhất 難nạn/nan 。 故cố 總tổng 結kết 云vân 。 但đãn 有hữu 利lợi 益ích 無vô 不bất 興hưng 崇sùng 也dã 。 如như 淨tịnh 名danh 經Kinh 云vân 。 劫kiếp 中trung 有hữu 疾tật 疫dịch 。 現hiện 作tác 諸chư 藥dược 草thảo 。 若nhược 有hữu 服phục 之chi 者giả 。 除trừ 病bệnh 消tiêu 眾chúng 毒độc 。 劫kiếp 中trung 有hữu 饑cơ 饉cận 。 現hiện 身thân 作tác 飲ẩm 食thực 。 先tiên 救cứu 彼bỉ 饑cơ 渴khát 。 卻khước 以dĩ 法Pháp 語ngứ 人nhân 。 劫kiếp 中trung 有hữu 刀đao 兵binh 。 為vi 之chi 起khởi 慈từ 悲bi 。 化hóa 彼bỉ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 令linh 住trụ 無vô 諍tranh 地địa 。 或hoặc 時thời 作tác 地địa 水thủy 。 或hoặc 時thời 作tác 火hỏa 風phong 。 盡tận 現hiện 行hành 此thử 事sự 。 饒nhiêu 益ích 諸chư 群quần 生sanh 是thị 也dã 。 又hựu 普phổ 門môn 品phẩm 云vân 。 設thiết 入nhập 大đại 火hỏa 。 火hỏa 不bất 能năng 燒thiêu 。 大đại 水thủy 所sở 漂phiêu 。 即tức 得đắc 淺thiển 處xứ 。 又hựu 曰viết 慧tuệ 日nhật 破phá 諸chư 闇ám 。 能năng 伏phục 災tai 風phong 火hỏa 。 於ư 苦khổ 惱não 死tử 厄ách 。 能năng 為vi 作tác 依y 怙hộ 。 謂vị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 行hạnh 願nguyện 如như 是thị 我ngã 願nguyện 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。

[○@己]# 三tam 。 冤oan 親thân 普phổ 度độ 。

次thứ 期kỳ 累lũy 世thế 冤oan 親thân 現hiện 存tồn 眷quyến 屬thuộc 。 出xuất 四tứ 生sanh 之chi 汩# 沒một 捨xả 萬vạn 劫kiếp 之chi 愛ái 纏triền 。 等đẳng 與dữ 含hàm 生sanh 。 齊tề 成thành 佛Phật 道Đạo 。

先tiên 。 別biệt 脫thoát 苦khổ 輪luân 。 對đối 前tiền 普phổ 願nguyện 為vi 之chi 次thứ 誓thệ 願nguyện 約ước 到đáo 。 謂vị 之chi 期kỳ 。 累lũy 世thế 者giả 。 謂vị 過quá 去khứ 多đa 生sanh 也dã 。 枉uổng 屈khuất 讎thù 恨hận 曰viết 冤oan 恩ân 愛ái 切thiết 近cận 曰viết 親thân 。 親thân 有hữu 六lục 種chủng 。 謂vị 父phụ 。 母mẫu 。 兄huynh 。 弟đệ 。 妻thê 。 子tử 也dã 現hiện 存tồn 者giả 。 謂vị 現hiện 在tại 一nhất 生sanh 也dã 。 內nội 外ngoại 姻nhân 親thân 曰viết 眷quyến 。 姊tỷ 。 妹muội 。 姑cô 。 姨di 等đẳng 。 宗tông 族tộc 連liên 續tục 曰viết 屬thuộc 。 伯bá 。 叔thúc 。 姪điệt 。 女nữ 等đẳng 以dĩ 人nhân 天thiên 拘câu 。 恩ân 愛ái 之chi 情tình 。 故cố 先tiên 己kỷ 而nhi 後hậu 人nhân 。 菩Bồ 薩Tát 運vận 同đồng 體thể 之chi 悲bi 故cố 先tiên 人nhân 而nhi 後hậu 己kỷ 也dã 。 又hựu 對đối 初sơ 所sở 願nguyện 。 謂vị 之chi 次thứ 。 蓋cái 前tiền 詳tường 列liệt 四tứ 弘hoằng 。 皆giai 唯duy 為vì 己kỷ 。 故cố 別biệt 一nhất 誓thệ 也dã 。 此thử 後hậu 親thân 疏sớ/sơ 總tổng 願nguyện 是thị 與dữ 冤oan 親thân 及cập 非phi 冤oan 親thân 等đẳng 故cố 共cộng 一nhất 誓thệ 也dã 。 超siêu 脫thoát 曰viết 出xuất 胎thai 。 卵noãn 。 濕thấp 。 化hóa 。 名danh 為vi 四tứ 生sanh 。 卵noãn 唯duy 想tưởng 生sanh 。 魚ngư 。 鳥điểu 。 龜quy 。 蛇xà 等đẳng 。 胎thai 因nhân 情tình 有hữu 。 人nhân 畜súc 龍long 仙tiên 等đẳng 。 濕thấp 以dĩ 合hợp 感cảm 。 含hàm 蠢xuẩn 蝡nhuyễn 動động 等đẳng 。 化hóa 以dĩ 離ly 應ứng 。 轉chuyển 蛻thuế 飛phi 行hành 等đẳng 。 混hỗn 亂loạn 曰viết 汩# 。 沉trầm 溺nịch 曰viết 沒một 。 捐quyên 棄khí 曰viết 捨xả 。 貪tham 欲dục 曰viết 愛ái 。 結kết 縛phược 曰viết 纏triền 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 想tưởng 愛ái 同đồng 結kết 。 愛ái 不bất 能năng 離ly 。 則tắc 諸chư 世thế 間gian 。 父phụ 母mẫu 子tử 孫tôn 。 相tương 生sanh 不bất 斷đoạn 。 是thị 等đẳng 則tắc 以dĩ 。 欲dục 貪tham 為vi 本bổn 。 圓viên 覺giác 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 因nhân 淫dâm 欲dục 。 而nhi 正chánh 性tánh 命mạng 。 當đương 知tri 輪luân 迴hồi 。 生sanh 死tử 愛ái 為vi 根căn 本bổn 。 有hữu 愛ái 則tắc 生sanh 。 愛ái 盡tận 則tắc 滅diệt 。 欲dục 脫thoát 生sanh 死tử 。 先tiên 斷đoạn 愛ái 根căn 。 故cố 云vân 捨xả 萬vạn 劫kiếp 之chi 愛ái 纏triền 也dã 。 次thứ 。 總tổng 成thành 佛Phật 果quả 。 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。 有hữu 佛Phật 性tánh 者giả 。 定định 當đương 作tác 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 處xử 胎thai 經Kinh 云vân 。 一nhất 彈đàn 指chỉ 頃khoảnh 。 有hữu 三tam 十thập 二nhị 。 億ức 百bách 千thiên 念niệm 。 念niệm 念niệm 成thành 形hình 。 形hình 形hình 皆giai 有hữu 識thức 。 佛Phật 之chi 威uy 神thần 。 入nhập 微vi 識thức 中trung 。 皆giai 令linh 得đắc 度độ 故cố 含hàm 生sanh 。 含hàm 識thức 生sanh 靈linh 也dã 。 佛Phật 道Đạo 涅Niết 槃Bàn 妙diệu 果Quả 也dã 。 均quân 平bình 曰viết 等đẳng 。 普phổ 共cộng 曰viết 齊tề 。 謂vị 是thị 冤oan 。 是thị 親thân 含hàm 情tình 含hàm 識thức 願nguyện 了liễu 生sanh 死tử 。 而nhi 共cộng 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 或hoặc 眷quyến 。 或hoặc 屬thuộc 。 生sanh 物vật 。 生sanh 靈linh 。 願nguyện 轉chuyển 煩phiền 惱não 。 而nhi 皆giai 成thành 妙diệu 果Quả 。 故cố 云vân 等đẳng 與dữ 含hàm 生sanh 齊tề 成thành 佛Phật 道Đạo 也dã 。

[○@丙]# 三tam 。 總tổng 結kết 回hồi 向hướng 。

虛hư 空không 有hữu 盡tận 。 我ngã 願nguyện 無vô 窮cùng 。 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 同đồng 圓viên 種chủng 智trí 。

總tổng 結kết 回hồi 向hướng 者giả 。 初sơ 。 稱xưng 性tánh 願nguyện 無vô 窮cùng 。 如như 行hạnh 願nguyện 品phẩm 云vân 。 虛hư 空không 界giới 盡tận 。 眾chúng 生sanh 界giới 盡tận 。 眾chúng 生sanh 業nghiệp 盡tận 。 眾chúng 生sanh 煩phiền 惱não 盡tận 。 我ngã 此thử 回hồi 向hướng 。 無vô 有hữu 窮cùng 盡tận 。 故cố 總tổng 結kết 云vân 。 虛hư 空không 有hữu 盡tận 。 我ngã 此thử 稱xưng 性tánh 心tâm 願nguyện 。 終chung 無vô 窮cùng 盡tận 也dã 。 二nhị 。 法Pháp 界Giới 性tánh 無vô 盡tận 。 情tình 即tức 有hữu 情tình 。 六lục 凡phàm 法Pháp 界Giới 。 情tình 世thế 間gian 也dã 。 無vô 情tình 。 即tức 剎sát 土độ 。 五ngũ 大đại 法Pháp 界Giới 器khí 世thế 間gian 也dã 。 同đồng 圓viên 。 共cộng 證chứng 也dã 。 種chủng 智trí 。 即tức 佛Phật 果Quả 。 四tứ 聖thánh 法Pháp 界Giới 。 覺giác 世thế 間gian 也dã 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 應ưng 觀quán 法Pháp 界Giới 性tánh 。 一nhất 切thiết 唯duy 心tâm 造tạo 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 大đại 地địa 草thảo 木mộc 。 蝡nhuyễn 動động 含hàm 靈linh 。 本bổn 元nguyên 真Chân 如Như 。 圓viên 覺giác 云vân 。 眾chúng 生sanh 國quốc 土độ 。 同đồng 一nhất 法pháp 性tánh 。 杜đỗ 順thuận 和hòa 尚thượng 曰viết 。 情tình 與dữ 非phi 情tình 共cộng 一nhất 體thể 。 處xứ 處xứ 皆giai 同đồng 真chân 法Pháp 界Giới 。 故cố 願nguyện 情tình 與dữ 無vô 情tình 。 同đồng 圓viên 種chủng 智trí 也dã 。 此thử 名danh 向hướng 事sự 向hướng 理lý 。 亦diệc 即tức 回hồi 自tự 向hướng 他tha 。 回hồi 因nhân 向hướng 果quả 。 舉cử 一nhất 全toàn 收thu 也dã 。 言ngôn 回hồi 事sự 向hướng 理lý 者giả 元nguyên 由do 理lý 具cụ 方phương 有hữu 事sự 用dụng 一nhất 切thiết 修tu 證chứng 。 不bất 出xuất 理lý 性tánh 。 眾chúng 生sanh 強cường/cưỡng 執chấp 。 計kế 是thị 有hữu 為vi 。 今kim 回hồi 此thử 心tâm 向hướng 於ư 實thật 際tế 也dã 。 回hồi 自tự 向hướng 他tha 者giả 。 昔tích 迷mê 理lý 遍biến 凡phàm 所sở 修tu 善thiện 。 莊trang 嚴nghiêm 自tự 身thân 。 及cập 己kỷ 眷quyến 屬thuộc 。 今kim 順thuận 本bổn 性tánh 。 回hồi 向hướng 眾chúng 生sanh 也dã 。 回hồi 因nhân 向hướng 果quả 者giả 。 一nhất 毫hào 善thiện 種chủng 。 三tam 業nghiệp 熏huân 修tu 。 不bất 趣thú 二Nhị 乘Thừa 。 寧ninh 滯trệ 三tam 有hữu 。 修tu 既ký 順thuận 性tánh 。 則tắc 成thành 緣duyên 了liễu 二nhị 因nhân 。 因nhân 必tất 顯hiển 真chân 。 同đồng 歸quy 究cứu 竟cánh 。 是thị 名danh 回hồi 因nhân 向hướng 果quả 也dã 。 此thử 三tam 種chủng 回hồi 向hướng 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 共cộng 修tu 。 是thị 故cố 行hành 人nhân 。 依y 此thử 回hồi 向hướng 也dã 。 其kỳ 發phát 願nguyện 是thị 總tổng 。 回hồi 向hướng 是thị 別biệt 。 回hồi 向hướng 必tất 以dĩ 大đại 願nguyện 為vi 體thể 。 故cố 回hồi 向hướng 則tắc 必tất 兼kiêm 發phát 願nguyện 。 然nhiên 發phát 願nguyện 必tất 以dĩ 回hồi 向hướng 為vi 用dụng 。 故cố 發phát 願nguyện 則tắc 必tất 兼kiêm 回hồi 向hướng 也dã 。 願nguyện 無vô 向hướng 不bất 成thành 。 向hướng 無vô 願nguyện 不bất 顯hiển 。 如như 發phát 心tâm 修tu 道Đạo 若nhược 無vô 願nguyện 力lực 相tương 助trợ 。 猶do 苗miêu 而nhi 不bất 秀tú 。 如như 發phát 願nguyện 利lợi 生sanh 。 若nhược 不bất 回hồi 向hướng 佛Phật 果Quả 。 猶do 秀tú 而nhi 不bất 實thật 。 故cố 發phát 願nguyện 須tu 兼kiêm 回hồi 向hướng 也dã 。 大đại 論luận 云vân 。 以dĩ 此thử 福phước 德đức 。 回hồi 向hướng 佛Phật 果Quả 菩Bồ 提Đề 者giả 。 為vì 度độ 眾chúng 生sanh 故cố 。 為vi 得đắc 無vô 量lượng 佛Phật 法Pháp 故cố 。 如như 人nhân 以dĩ 少thiểu 物vật 上thượng 王vương 得đắc 報báo 甚thậm 多đa 。 又hựu 如như 迴hồi 聲thanh 入nhập 角giác 。 其kỳ 音âm 甚thậm 大đại 。 故cố 回hồi 向hướng 者giả 得đắc 大đại 利lợi 益ích 也dã 。 又hựu 妙Diệu 臂Tý 菩Bồ 薩Tát 經Kinh 云vân 。 或hoặc 獻hiến 香hương 華hoa 燈đăng 塗đồ 。 讚tán 歎thán 供cúng 養dường 。 乃nãi 至chí 持trì 戒giới 。 精tinh 進tấn 禮lễ 誦tụng 修tu 行hành 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 皆giai 悉tất 回hồi 向hướng 佛Phật 果Quả 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 回hồi 向hướng 人nhân 天thiên 。 未vị 免miễn 諸chư 苦khổ 。 若nhược 回hồi 向hướng 二Nhị 乘Thừa 。 秪# 能năng 自tự 度độ 若nhược 回hồi 向hướng 菩Bồ 薩Tát 尚thượng 未vị 究cứu 竟cánh 。 唯duy 是thị 佛Phật 果Quả 菩Bồ 提Đề 。 誠thành 為vi 歸quy 趣thú 。 寶bảo 所sở 。 譬thí 如như 眾chúng 流lưu 。 皆giai 歸quy 於ư 海hải 。 既ký 入nhập 海hải 已dĩ 。 咸hàm 同đồng 一nhất 味vị 。 是thị 故cố 總tổng 結kết 回hồi 向hướng 於ư 妙diệu 覺giác 果quả 海hải 也dã 。 所sở 謂vị 千thiên 山sơn 勢thế 到đáo 嶽nhạc 邊biên 止chỉ 。 萬vạn 派phái 聲thanh 從tùng 海hải 上thượng 消tiêu 。 則tắc 此thử 然nhiên 禪thiền 師sư 願nguyện 文văn 。 圓viên 裏lý 十thập 虛hư 。 遍biến 周chu 法Pháp 界Giới 。 能năng 依y 教giáo 行hành 持trì 者giả 。 所sở 獲hoạch 勝thắng 益ích 。 非phi 淺thiển 尟tiển 也dã 。 釋thích 文văn 已dĩ 竟cánh 。

禮lễ 佛Phật 發phát 願nguyện 文văn 略lược 釋thích (# 終chung )#

跋bạt

右hữu 此thử 怡di 山sơn 願nguyện 文văn 。 雖tuy 則tắc 四tứ 百bách 八bát 十thập 八bát 字tự 而nhi 功công 高cao 九cửu 界giới 德đức 備bị 五ngũ 乘thừa 。 權quyền 實thật 雙song 彰chương 。 事sự 理lý 一nhất 貫quán 。 其kỳ 心tâm 最tối 大đại 。 其kỳ 願nguyện 最tối 廣quảng 。 不bất 可khả 視thị 為vi 泛phiếm 常thường 。 惟duy 是thị 課khóa 誦tụng 邊biên 事sự 。 譬thí 如như 摩ma 尼ni 珠châu 。 王vương 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 。 應ứng 用dụng 無vô 盡tận 。 智trí 者giả 得đắc 之chi 。 則tắc 雨vũ 眾chúng 寶bảo 普phổ 濟tế 貧bần 窮cùng 。 愚ngu 人nhân 得đắc 之chi 。 但đãn 貿mậu 衣y 食thực 。 自tự 利lợi 而nhi 已dĩ 。 斯tư 文văn 亦diệc 然nhiên 。 凡phàm 修tu 學học 者giả 先tiên 須tu 體thể 會hội 其kỳ 意ý 令linh 起khởi 殷ân 心tâm 。 然nhiên 後hậu 如như 教giáo 行hành 持trì 。 發phát 弘hoằng 誓thệ 願nguyện 。 而nhi 所sở 求cầu 必tất 應ưng 。 所sở 獲hoạch 必tất 勝thắng 也dã 。 願nguyện 我ngã 同đồng 志chí 幸hạnh 毋vô 忽hốt 焉yên 。

癸quý 巳tị 夏hạ 安an 居cư 書thư 玉ngọc 閣các 筆bút 識thức

事sự 義nghĩa

實thật 相tướng 身thân

(# 謂vị 凡phàm 聖thánh 情tình 盡tận 。 人nhân 法pháp 雙song 忘vong 。 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 故cố 名danh 實thật 相tướng )# 。

法Pháp 門môn 身thân

(# 謂vị 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 名danh 淨tịnh 法Pháp 身thân 。 說thuyết 法Pháp 被bị 機cơ 。 名danh 法Pháp 門môn 身thân )# 。

性tánh 念niệm 處xứ

(# 謂vị 念niệm 自tự 性tánh 染nhiễm 污ô 。 緣duyên 理lý 斷đoạn 結kết 。 解giải 空không 直trực 入nhập 。 除trừ 自tự 性tánh 過quá 故cố )# 。

共cộng 念niệm 處xứ

(# 謂vị 念niệm 事sự 理lý 正chánh 助trợ 。 兼kiêm 修tu 無vô 礙ngại 。 三Tam 明Minh 八bát 解giải 。 十thập 八bát 神thần 變biến 圓viên 滿mãn 具cụ 足túc 故cố )# 。

緣duyên 念niệm 處xứ

(# 謂vị 緣duyên 念niệm 三tam 藏tạng 。 及cập 世thế 間gian 經kinh 書thư 。 無vô 不bất 通thông 達đạt 故cố )# 。

擇trạch 滅diệt 無vô 為vi

(# 擇trạch 。 即tức 揀giản 擇trạch 。 滅diệt 。 即tức 寂tịch 滅diệt 。 無vô 為vi 。 即tức 真chân 空không 。 謂vị 用dụng 智trí 揀giản 擇trạch 。 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 法Pháp 。 遠viễn 離ly 見kiến 思tư 煩phiền 惱não 。 證chứng 寂tịch 滅diệt 真chân 空không 理lý 故cố )# 。

勝thắng 義nghĩa 正Chánh 法Pháp

(# 謂vị 三tam 乘thừa 道Đạo 果Quả 也dã )# 。

世thế 俗tục 正Chánh 法Pháp

(# 謂vị 法pháp 律luật 教giáo 戒giới 也dã )# 。

正chánh 因nhân 佛Phật 性tánh

(# 謂vị 。 佛Phật 性tánh 有hữu 三tam 。 一nhất 。 在tại 自tự 性tánh 。 名danh 正chánh 因nhân 佛Phật 性tánh 。 二nhị 。 引dẫn 出xuất 性tánh 。 名danh 緣duyên 因nhân 佛Phật 性tánh 。 三tam 。 至chí 得đắc 果quả 。 名danh 了liễu 因nhân 佛Phật 性tánh )# 。

分phân 段đoạn

(# 謂vị 界giới 內nội 支chi 形hình 分phân 段đoạn 故cố )# 。

變biến 易dị

(# 謂vị 界giới 外ngoại 改cải 麤thô 形hình 為vi 細tế 質chất 。 易dị 短đoản 壽thọ 為vi 長trường/trưởng 年niên 故cố )# 。

蔕#

(# 音âm 嘬# 。 蔕# 芥giới 。 小tiểu 鯁# 也dã )# 。

遍biến 執chấp

(# 謂vị 遍biến 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 而nhi 起khởi 執chấp 著trước 故cố )# 。

真chân 常thường

(# 謂vị 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 故cố )# 。

隨tùy 煩phiền 惱não

(# 隨tùy 者giả 隨tùy 其kỳ 根căn 本bổn 。 煩phiền 惱não 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 等đẳng 流lưu 性tánh 故cố 。 由do 自tự 類loại 俱câu 起khởi 。 遍biến 染nhiễm 二nhị 性tánh 。 遍biến 諸chư 染nhiễm 心tâm 。 此thử 之chi 三tam 義nghĩa 皆giai 具cụ 。 名danh 大đại 隨tùy 具cụ 一nhất 。 名danh 中trung 隨tùy 。 仝# 無vô 。 名danh 小tiểu 隨tùy )# 。

聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 菩Bồ 提Đề

(# 聲Thanh 聞Văn 但đãn 樂nhạo/nhạc/lạc 自tự 利lợi 以dĩ 求cầu 解giải 脫thoát 。 名danh 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 提Đề 。 緣Duyên 覺Giác 但đãn 起khởi 心tâm 念niệm 。 觀quán 諸chư 緣duyên 法pháp 。 名danh 緣Duyên 覺Giác 菩Bồ 提Đề )# 。

識thức 息tức 煖noãn 三tam

(# 唯duy 識thức 云vân 。 謂vị 壽thọ 煖noãn 識thức 三tam 。 煖noãn 即tức 阿a 賴lại 耶da 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 法pháp 。 身thân 根căn 所sở 取thủ 故cố 。 此thử 識thức 種chủng 子tử 名danh 壽thọ 。 以dĩ 能năng 生sanh 識thức 故cố 。 現hiện 行hành 是thị 識thức 。 執chấp 持trì 為vi 義nghĩa 故cố 由do 此thử 三tam 法pháp 。 更cánh 互hỗ 依y 持trì 。 相tương 續tục 而nhi 為vi 命mạng 也dã )# 。

道đạo 種chủng 智trí

(# 謂vị 知tri 十thập 法Pháp 界Giới 諸chư 道đạo 種chủng 故cố )# 。

正Chánh 道Đạo

(# 六Lục 度Độ 行hành 也dã )# 。

助trợ 道đạo

(# 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 助trợ 道Đạo 法Pháp 也dã )# 。

臨lâm 濟tế 參tham 大đại 愚ngu

(# 臨lâm 濟tế 義nghĩa 玄huyền 禪thiền 師sư 參tham 大đại 愚ngu 。 愚ngu 問vấn 甚thậm 處xứ 來lai 濟tế 云vân 。 黃hoàng 檗# 來lai 。 愚ngu 曰viết 。 黃hoàng 檗# 有hữu 何hà 言ngôn 句cú 。 濟tế 云vân 。 弟đệ 子tử 問vấn 佛Phật 。 法pháp 的đích 的đích 大đại 意ý 。 三tam 度độ 被bị 打đả 。 不bất 知tri 有hữu 過quá 無vô 過quá 。 愚ngu 曰viết 老lão 婆bà 心tâm 切thiết 。 為vì 汝nhữ 徹triệt 困khốn 。 更cánh 問vấn 有hữu 過quá 無vô 過quá 。 師sư 於ư 言ngôn 下hạ 大đại 悟ngộ )# 。

夾giáp 山sơn 見kiến 船thuyền 子tử

(# 夾giáp 山sơn 善thiện 會hội 禪thiền 師sư 上thượng 堂đường 因nhân 語ngữ 不bất 契khế 道đạo 吾ngô 指chỉ 見kiến 船thuyền 子tử 。 子tử 問vấn 大đại 德đức 住trụ 甚thậm 寺tự 。 山sơn 曰viết 。 寺tự 即tức 不bất 住trụ 。 住trụ 即tức 不bất 似tự 。 子tử 曰viết 。 不bất 似tự 似tự 個cá 甚thậm 麼ma 。 山sơn 曰viết 。 不bất 是thị 目mục 前tiền 法pháp 。 子tử 曰viết 。 甚thậm 處xứ 學học 得đắc 來lai 。 山sơn 曰viết 。 非phi 耳nhĩ 目mục 之chi 所sở 到đáo 。 子tử 曰viết 。 一nhất 句cú 合hợp 頭đầu 語ngữ 。 萬vạn 劫kiếp 繫hệ 驢lư 厥quyết 。 山sơn 無vô 語ngữ 。 子tử 曰viết 。 垂thùy 絲ti 千thiên 尺xích 。 意ý 在tại 深thâm 潭đàm 。 離ly 鉤câu 三tam 寸thốn 。 子tử 何hà 不bất 道đạo 。 山sơn 擬nghĩ 開khai 口khẩu 。 被bị 師sư 一nhất 橈# 打đả 落lạc 水thủy 中trung 。 山sơn 纔tài 上thượng 船thuyền 。 子tử 曰viết 道đạo 道đạo 。 山sơn 擬nghĩ 開khai 口khẩu 。 又hựu 打đả 落lạc 水thủy 。 山sơn 於ư 此thử 大đại 悟ngộ )# 。

道đạo 慧tuệ 道đạo 種chủng 慧tuệ

(# 謂vị 見kiến 道đạo 實thật 性tánh 中trung 。 得đắc 聞văn 佛Phật 知tri 見kiến 。 名danh 曰viết 道đạo 慧tuệ 。 知tri 十thập 法Pháp 界Giới 諸chư 道đạo 種chủng 。 別biệt 解giải 惑hoặc 之chi 相tướng 。 一nhất 一nhất 皆giai 示thị 佛Phật 知tri 見kiến 。 名danh 道đạo 種chủng 慧tuệ )# 。

一Nhất 切Thiết 智Trí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí

(# 謂vị 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 相tương/tướng 寂tịch 滅diệt 。 即tức 悟ngộ 佛Phật 知tri 見kiến 。 故cố 名danh 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 相tương/tướng 寂tịch 滅diệt 。 種chủng 種chủng 相tướng 貌mạo 皆giai 知tri 。 即tức 入nhập 佛Phật 知tri 見kiến 。 故cố 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí )# 。

檀đàn 滿mãn

(# 謂vị 如Như 來Lai 修tu 檀đàn 度độ 時thời 。 號hiệu 曰viết 尸thi 毘tỳ 。 此thử 云vân 與dữ 施thí 。 帝Đế 釋Thích 天Thiên 主Chủ 。 欲dục 驗nghiệm 其kỳ 虛hư 實thật 。 身thân 變biến 為vi 鷹ưng 。 天thiên 臣thần 變biến 鴿cáp 。 鷹ưng 來lai 逐trục 鴿cáp 。 鴿cáp 入nhập 王vương 胸hung 。 鷹ưng 為vi 索sách 鴿cáp 。 王vương 曰viết 我ngã 割cát 身thân 肉nhục 以dĩ 代đại 。 鷹ưng 言ngôn 。 肉nhục 要yếu 與dữ 鴿cáp 相tương/tướng 等đẳng 。 其kỳ 時thời 秤xứng 之chi 。 鴿cáp 愈dũ 重trọng/trùng 。 而nhi 肉nhục 愈dũ 輕khinh 。 王vương 便tiện 舉cử 身thân 削tước 盡tận 而nhi 與dữ 。 不bất 惱não 不bất 沒một 。 即tức 時thời 身thân 體thể 。 平bình 復phục 如như 故cố 。 是thị 為vi 檀đàn 滿mãn )# 。

尸thi 滿mãn

(# 如Như 來Lai 修tu 戒giới 度độ 時thời 。 號hiệu 普phổ 明minh 王vương 。

時thời 斑ban 足túc 王vương 。 欲dục 取thủ 千thiên 王vương 以dĩ 祭tế 山sơn 岳nhạc 。 唯duy 少thiểu 一nhất 人nhân 。 王vương 被bị 所sở 獲hoạch 。 王vương 告cáo 彼bỉ 言ngôn 。 吾ngô 生sanh 來lai 不bất 妄vọng 。 欲dục 建kiến 大đại 會hội 普phổ 濟tế 貧bần 窮cùng 。 願nguyện 延diên 七thất 日nhật 。 當đương 來lai 應ưng 之chi 。 斑ban 足túc 云vân 。 今kim 如như 所sở 願nguyện 。 汝nhữ 若nhược 不bất 來lai 。 欲dục 取thủ 無vô 難nạn/nan 。

時thời 王vương 回hồi 國quốc 。 作tác 會hội 已dĩ 畢tất 。 委ủy 付phó 國quốc 事sự 。 即tức 便tiện 往vãng 彼bỉ 。 斑ban 足túc 語ngữ 言ngôn 。 世thế 間gian 之chi 人nhân 。 貪tham 生sanh 畏úy 死tử 。 汝nhữ 去khứ 復phục 來lai 。 真chân 不bất 妄vọng 語ngữ 。 我ngã 今kim 放phóng 汝nhữ 。 並tịnh 釋thích 千thiên 王vương 。 是thị 為vi 尸thi 滿mãn )# 。

忍nhẫn 滿mãn

(# 如Như 來Lai 修tu 忍nhẫn 度độ 時thời 。 為vi 忍nhẫn 辱nhục 仙tiên 人nhân 。 岩# 間gian 坐tọa 禪thiền 。

時thời 歌Ca 利Lợi 王Vương 。 遊du 歷lịch 山sơn 中trung 。 形hình 乏phạp 寢tẩm 息tức 。

時thời 宮cung 妃phi 諸chư 仙tiên 問vấn 法pháp 。 王vương 醒tỉnh 不bất 見kiến 。 巡tuần 至chí 仙tiên 所sở 。 問vấn 曰viết 。 汝nhữ 得đắc 非phi 非phi 想tưởng 否phủ/bĩ 。 汝nhữ 得đắc 四tứ 道Đạo 果Quả 否phủ/bĩ 。 皆giai 答đáp 言ngôn 未vị 。 王vương 曰viết 。 未vị 離ly 欲dục 人nhân 。 為vi 何hà 視thị 吾ngô 宮cung 眷quyến 。 即tức 便tiện 割cát 截tiệt 身thân 體thể 。 王vương 曰viết 。 汝nhữ 嗔sân 恨hận 耶da 。 仙tiên 曰viết 。 我ngã 不bất 嗔sân 恨hận 。 即tức 時thời 血huyết 變biến 為vi 乳nhũ 。 身thân 體thể 平bình 復phục 。 王vương 見kiến 此thử 相tương/tướng 。 即tức 便tiện 求cầu 悔hối 。 是thị 為vi 忍nhẫn 滿mãn )# 。

進tiến 滿mãn

(# 如Như 來Lai 修tu 進tiến 度độ 時thời 。 名danh 大đại 施thí 太thái 子tử 。 求cầu 如như 意ý 珠châu 。 甫phủ 寶bảo 濟tế 貧bần 。 得đắc 珠châu 墮đọa 海hải 。 抒trữ 海hải 取thủ 珠châu 。 諸chư 天thiên 問vấn 言ngôn 。 抒trữ 海hải 云vân 何hà 。

答đáp 言ngôn 。

得đắc 珠châu 墮đọa 海hải 。 故cố 抒trữ 取thủ 之chi 。 天thiên 云vân 。 海hải 水thủy 如như 何hà 得đắc 竭kiệt 。

答đáp 曰viết 。

海hải 水thủy 不bất 竭kiệt 。 我ngã 終chung 不bất 休hưu 。 天thiên 知tri 心tâm 固cố 。 共cộng 助trợ 抒trữ 之chi 。 水thủy 即tức 減giảm 半bán 。 龍long 恐khủng 海hải 乾can/kiền/càn 。 送tống 珠châu 與dữ 之chi 。 是thị 為vi 進tiến 滿mãn )# 。

禪thiền 滿mãn

(# 如Như 來Lai 修tu 禪thiền 度độ 時thời 。 號hiệu 螺loa 髻kế 仙tiên 人nhân 。 亦diệc 名danh 尚thượng 闍xà 黎lê 。 得đắc 第đệ 四tứ 禪thiền 。 出xuất 入nhập 息tức 斷đoạn 鳥điểu 謂vị 為vi 木mộc 。 於ư 髻kế 生sanh 卵noãn 。 定định 起khởi 欲dục 行hành 恐khủng 傷thương 其kỳ 卵noãn 。 即tức 更cánh 入nhập 定định 。 鳥điểu 飛phi 方phương 起khởi 是thị 名danh 禪thiền 滿mãn )# 。

智trí 滿mãn

(# 如Như 來Lai 修tu 智Trí 度Độ 時thời 。 號hiệu 劬cù 嬪# 大đại 臣thần 。

時thời 有hữu 七thất 王vương 。 各các 欲dục 吞thôn 取thủ 。 閻Diêm 浮Phù 提Đề 界giới 。 軍quân 民dân 不bất 安an 。 劬cù 嬪# 大đại 臣thần 。 分phân 為vi 七thất 分phần 。 城thành 邑ấp 山sơn 川xuyên 。 不bất 多đa 不bất 少thiểu 。 遂toại 而nhi 息tức 諍tranh 。 是thị 為vi 智trí 滿mãn )# 。

降giáng/hàng 兜Đâu 率Suất

(# 謂vị 菩Bồ 薩Tát 利lợi 生sanh 念niệm 切thiết 。 從tùng 兜Đâu 率Suất 天Thiên 。 將tương 降giáng 神thần 時thời 。 觀quán 閻Diêm 浮Phù 提Đề 內nội 。 迦Ca 毘Tỳ 羅La 國Quốc 。 最tối 為vi 處xứ 中trung 。 往vãng 古cổ 諸chư 佛Phật 。 皆giai 生sanh 於ư 此thử 。 即tức 便tiện 下hạ 生sanh 。 是thị 名danh 降giáng/hàng 兜Đâu 率Suất 。 梵Phạn 語ngữ 兜Đâu 率Suất 。 此thử 云vân 知tri 足túc 。 謂vị 此thử 天thiên 於ư 五ngũ 欲dục 境cảnh 。 知tri 止chỉ 足túc 故cố )# 。

託thác 胎thai

(# 謂vị 菩Bồ 薩Tát 將tương 託thác 胎thai 時thời 。 觀quán 淨tịnh 飯phạn 王vương 。 性tánh 行hành 仁nhân 賢hiền 。 摩Ma 耶Da 夫Phu 人Nhân 。 前tiền 五ngũ 百bách 世thế 。 曾tằng 為vi 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 。 應ưng 往vãng 彼bỉ 託thác 胎thai 。 大đại 機cơ 之chi 人nhân 。 見kiến 乘thừa 旃chiên 檀đàn 樓lâu 閣các 。 小tiểu 機cơ 之chi 人nhân 。 見kiến 乘thừa 六lục 牙nha 白bạch 象tượng 。 從tùng 右hữu 脅hiếp 入nhập 。 如như 處xử 琉lưu 璃ly 。 身thân 映ánh 於ư 外ngoại 。 是thị 名danh 託thác 胎thai )# 。

出xuất 胎thai

(# 謂vị 四tứ 月nguyệt 八bát 日nhật 。 日nhật 初sơ 出xuất 時thời 。 摩Ma 耶Da 夫Phu 人Nhân 。 在tại 毘tỳ 嵐lam 園viên 。 手thủ 攀phàn 無vô 憂ưu 樹thụ 枝chi 。 菩Bồ 薩Tát 從tùng 右hữu 脅hiếp 而nhi 出xuất 。 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 九cửu 龍long 吐thổ 水thủy 。 沐mộc 金kim 色sắc 身thân 。 是thị 名danh 出xuất 胎thai )# 。

出xuất 家gia

(# 謂vị 太thái 子tử 年niên 至chí 十thập 九cửu 時thời 。 出xuất 遊du 四tứ 門môn 。 見kiến 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 之chi 相tướng 。 厭yếm 世thế 無vô 常thường 。 心tâm 思tư 出xuất 家gia 。 啟khải 白bạch 父phụ 王vương 。 父phụ 王vương 不bất 許hứa 。 二nhị 月nguyệt 七thất 日nhật 。 諸chư 天thiên 白bạch 言ngôn 。 太thái 子tử 於ư 無vô 量lượng 劫kiếp 。 來lai 所sở 修tu 行hạnh 願nguyện 。 今kim 正chánh 是thị 時thời 。 太thái 子tử 遂toại 於ư 後hậu 夜dạ 。 乘thừa 馬mã 入nhập 山sơn 。 至chí 跋Bạt 伽Già 仙Tiên 人Nhân 所sở 。 苦khổ 行hạnh 林lâm 中trung 。 剃thế 除trừ 鬚tu 髮phát 。 是thị 名danh 出xuất 家gia )# 。

降hàng 魔ma

(# 謂vị 菩Bồ 薩Tát 將tương 成thành 佛Phật 時thời 。 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 隱ẩn 蔽tế 魔ma 宮cung 。

時thời 魔ma 波Ba 旬Tuần 。 即tức 令linh 三tam 女nữ 。 亂loạn 其kỳ 淨tịnh 行hạnh 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 神thần 力lực 故cố 。 變biến 其kỳ 魔ma 女nữ 。 皆giai 成thành 老lão 母mẫu 。 魔ma 王vương 大đại 怒nộ 。 遍biến 敕sắc 部bộ 從tùng 。 上thượng 震chấn 天thiên 雷lôi 。 雨vũ 熱nhiệt 鐵thiết 丸hoàn 。 刀đao 輪luân 器khí 仗trượng 。 交giao 橫hoành 空không 中trung 。 挽vãn 弓cung 放phóng 箭tiễn 。 箭tiễn 停đình 空không 中trung 。 變biến 成thành 蓮liên 花hoa 。 不bất 能năng 加gia 害hại 。 群quần 魔ma 驚kinh 怖bố 。 悉tất 皆giai 歸quy 服phục 。 是thị 名danh 降hàng 魔ma )# 。

成thành 正chánh 覺giác

(# 謂vị 菩Bồ 薩Tát 降hàng 伏phục 魔ma 已dĩ 。 坐tọa 菩Bồ 提Đề 樹thụ 下hạ 。 即tức 便tiện 入nhập 定định 。 悉tất 知tri 過quá 去khứ 。 所sở 造tạo 善thiện 惡ác 。 死tử 此thử 生sanh 彼bỉ 之chi 事sự 。 於ư 臘lạp 月nguyệt 八bát 日nhật 。 明minh 星tinh 出xuất 時thời 。 豁hoát 然nhiên 大đại 悟ngộ 。 得đắc 無vô 上thượng 道Đạo 。 是thị 名danh 成thành 正chánh 覺giác )# 。

轉chuyển 法Pháp 輪luân

(# 謂vị 菩Bồ 薩Tát 成thành 正chánh 覺giác 已dĩ 。 即tức 便tiện 思tư 惟duy 。 我ngã 所sở 得đắc 法Pháp 。 無vô 能năng 信tín 受thọ 。 不bất 如như 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。

爾nhĩ 時thời 梵Phạm 天Thiên 白bạch 言ngôn 。 今kim 日nhật 法pháp 海hải 已dĩ 滿mãn 。 法Pháp 幢tràng 已dĩ 立lập 。 潤nhuận 濟tế 開khai 導đạo 。 正chánh 在tại 此thử 時thời 。 云vân 何hà 捨xả 於ư 眾chúng 生sanh 。 欲dục 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 受thọ 梵Phạm 天Thiên 請thỉnh 已dĩ 。 先tiên 於ư 普Phổ 光Quang 明Minh 殿Điện 。 為vi 利lợi 根căn 菩Bồ 薩Tát 。 說thuyết 梵Phạm 網võng 經kinh 。 頓đốn 制chế 五ngũ 十thập 八bát 戒giới 。 次thứ 於ư 鹿Lộc 野Dã 苑Uyển 中trung 。 為vì 憍Kiều 陳Trần 如Như 。 等đẳng 轉chuyển 四Tứ 諦Đế 法Pháp 輪luân 。 是thị 名danh 轉Chuyển 法Pháp 輪Luân )# 。

入nhập 涅Niết 槃Bàn

(# 謂vị 如Như 來Lai 度độ 人nhân 已dĩ 畢tất 。 將tương 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 月nguyệt 十thập 五ngũ 日nhật 。 於ư 拘câu 尸thi 那na 城thành 。 娑sa 羅la 雙song 樹thụ 間gian 。 臥ngọa 七thất 寶bảo 床sàng 。 其kỳ 林lâm 忽hốt 然nhiên 變biến 白bạch 。

爾nhĩ 時thời 佛Phật 受thọ 純thuần 陀đà 供cung 已dĩ 。 與dữ 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 等đẳng 言ngôn 。

諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 但đãn 當đương 自tự 修tu 其kỳ 心tâm 。 慎thận 莫mạc 放phóng 逸dật 。 遂toại 於ư 中trung 夜dạ 。 即tức 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 名danh 涅Niết 槃Bàn )# 。

十thập 類loại

(# 即tức 十thập 法Pháp 界Giới 身thân 也dã )# 。

七thất 趣thú

(# 六lục 趣thú 加gia 仙tiên )# 。

五ngũ 位vị

(# 資tư 糧lương 。 加gia 行hành 。 通thông 達đạt 。 修tu 習tập 。 究cứu 竟cánh )# 。

足túc 輪luân 放phóng 光quang

(# 出xuất 華hoa 嚴nghiêm 經kinh )# 。

十thập 八bát 變biến 化hóa

(# 右hữu 脅hiếp 出xuất 水thủy 。 左tả 脅hiếp 出xuất 火hỏa 。 右hữu 脅hiếp 出xuất 火hỏa 。 左tả 脅hiếp 出xuất 水thủy 。 身thân 上thượng 出xuất 水thủy 。 身thân 下hạ 出xuất 火hỏa 。 身thân 下hạ 出xuất 水thủy 。 身thân 上thượng 出xuất 火hỏa 。 履lý 水thủy 如như 地địa 。 入nhập 地địa 如như 水thủy 。 空không 沒một 在tại 地địa 。 地địa 沒một 升thăng 空không 。 空không 中trung 行hành 。 空không 中trung 住trụ 。 空không 中trung 坐tọa 。 空không 中trung 臥ngọa 。 現hiện 大đại 身thân 滿mãn 虛hư 空không 。 大đại 復phục 現hiện 小tiểu )# 。

奢xa 摩ma 他tha

(# 此thử 云vân 止chỉ 。 以dĩ 寂tịch 靜tĩnh 為vi 義nghĩa 。 乃nãi 定định 之chi 別biệt 名danh 也dã )# 。

與dữ 元nguyên 負phụ 人nhân

(# 謂vị 地địa 獄ngục 報báo 是thị 情tình 業nghiệp 。 餓ngạ 鬼quỷ 報báo 是thị 想tưởng 業nghiệp 。 故cố 鬼quỷ 業nghiệp 盡tận 。 二nhị 報báo 俱câu 空không 。 則tắc 為vi 畜súc 生sanh 。 與dữ 前tiền 造tạo 惡ác 因nhân 時thời 。 與dữ 負phụ 債trái 元nguyên 人nhân 相tương 值trị 。 而nhi 酬thù 償thường 先tiên 債trái 也dã )# 。

五ngũ 大đại 法Pháp 界Giới

(# 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 空không )# 。