遺Di 教Giáo 經Kinh 補Bổ 註Chú

宋Tống 守Thủ 遂Toại 註Chú 明Minh 了Liễu 童Đồng 補Bổ 註Chú

勅sắc 旨chỉ 法pháp 者giả 。 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 。 以dĩ 末mạt 代đại 澆kiêu 浮phù 。 付phó 囑chúc 國quốc 王vương 大đại 臣thần 。 護hộ 持trì 佛Phật 法Pháp 。 然nhiên 僧Tăng 尼ni 出xuất 家gia 。 戒giới 行hạnh 須tu 備bị 。 若nhược 縱túng/tung 情tình 淫dâm 佚# 。 觸xúc 塗đồ 煩phiền 惱não 。 關quan 涉thiệp 人nhân 間gian 。 動động 違vi 經kinh 律luật 。 既ký 失thất 如Như 來Lai 玄huyền 妙diệu 之chi 旨chỉ 。 又hựu 虧khuy 國quốc 王vương 受thọ 付phó 之chi 義nghĩa 。 遺di 教giáo 經kinh 。 是thị 佛Phật 臨lâm 涅Niết 槃Bàn 所sở 說thuyết 。 誡giới 勒lặc 弟đệ 子tử 。 甚thậm 為vi 詳tường 要yếu 。 末mạt 俗tục 緇# 素tố 。 並tịnh 不bất 崇sùng 奉phụng 。 大Đại 道Đạo 將tương 隱ẩn 。 微vi 言ngôn 且thả 絕tuyệt 。 永vĩnh 懷hoài 聖thánh 教giáo 。 用dụng 思tư 弘hoằng 闡xiển 。 宜nghi 令linh 所sở 司ty 。 差sai 書thư 手thủ 十thập 人nhân 。 多đa 寫tả 經kinh 本bổn 。 務vụ 盡tận 施thi 行hành 。 所sở 須tu 紙chỉ 筆bút 墨mặc 等đẳng 。 有hữu 司ty 準chuẩn 給cấp 。 其kỳ 官quan 宦# 五ngũ 品phẩm 已dĩ 上thượng 。 及cập 諸chư 州châu 刺thứ 史sử 。 各các 付phó 一nhất 卷quyển 。 若nhược 見kiến 僧Tăng 尼ni 行hành 業nghiệp 。 與dữ 經kinh 文văn 不bất 同đồng 。 宜nghi 公công 私tư 勸khuyến 勉miễn 。 必tất 使sử 遵tuân 行hành (# 出xuất 文văn 館quán 辭từ 林lâm 第đệ 六lục 百bách 九cửu 十thập 三tam 卷quyển )# 。

NO.665-B# 宋Tống 真Chân 宗Tông 皇Hoàng 帝Đế 刊# 遺Di 教Giáo 經Kinh

夫phu 道đạo 非phi 遠viễn 人nhân 。 教giáo 本bổn 無vô 類loại 。 雖tuy 蠢xuẩn 動động 之chi 形hình 各các 異dị 。 而nhi 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 性tánh 斯tư 同đồng 。 由do 愛ái 欲dục 之chi 紛phân 綸luân 。 致trí 輪luân 迴hồi 之chi 增tăng 長trưởng 。 是thị 以dĩ 迦ca 維duy 之chi 聖thánh 。 出xuất 世thế 而nhi 流lưu 慈từ 。 舍Xá 衛Vệ 之chi 區khu 。 隨tùy 機cơ 而nhi 演diễn 法pháp 。 既ký 含hàm 靈linh 而nhi 悉tất 度độ 。 將tương 順thuận 俗tục 以dĩ 歸quy 真chân 。 猶do 於ư 雙song 樹thụ 之chi 間gian 。 普phổ 告cáo 大Đại 乘Thừa 之chi 眾chúng 。 示thị 五ngũ 根căn 之chi 可khả 戒giới 。 問vấn 四Tứ 諦Đế 之chi 所sở 疑nghi 。 期kỳ 法pháp 奧áo 之chi 宣tuyên 揚dương 。 俾tỉ 眾chúng 心tâm 而nhi 堅kiên 固cố 。 大đại 悲bi 之chi 念niệm 。 斯tư 謂vị 至chí 乎hồ 。 朕trẫm 祇kỳ 嗣tự 慶khánh 基cơ 。 顧cố 慚tàm 涼lương 德đức 。 常thường 遵tuân 先tiên 訓huấn 。 庶thứ 導đạo 祕bí 詮thuyên 。 因nhân 覽lãm 斯tư 經Kinh 。 每mỗi 懷hoài 欽khâm 奉phụng 。 冀ký 流lưu 通thông 而nhi 有hữu 益ích 。 仍nhưng 俾tỉ 鏤lũ 於ư 方phương 板bản 。 所sở 期kỳ 貽# 厥quyết 庶thứ 邦bang 。 凡phàm 在tại 羣quần 倫luân 。 勉miễn 同đồng 歸quy 向hướng 云vân 爾nhĩ 。

NO.665-C# 重Trọng/trùng 刊# 遺Di 教Giáo 經Kinh 註Chú 解Giải 序Tự

夫phu 淨tịnh 法Pháp 界Giới 中trung 。 本bổn 無vô 出xuất 沒một 。 大đại 悲bi 願nguyện 力lực 。 示thị 現hiện 受thọ 生sanh 。 無vô 說thuyết 中trung 而nhi 示thị 說thuyết 。 無vô 形hình 處xứ 而nhi 現hiện 形hình 。 故cố 有hữu 四tứ 十thập 九cửu 年niên 露lộ 布bố 。 三tam 百bách 餘dư 會hội 葛cát 藤đằng 。 大đại 槩# 而nhi 論luận 。 不bất 出xuất 於ư 三tam 。 一nhất 曰viết 經kinh 藏tạng 。 詮thuyên 於ư 定định 故cố 。 玄huyền 寂tịch 不bất 動động 。 塵trần 塵trần 而nhi 淨tịnh 國quốc 純thuần 真chân 。 靈linh 鑑giám 隨tùy 緣duyên 。 念niệm 念niệm 而nhi 佛Phật 身thân 普phổ 應ưng 。 二nhị 曰viết 律luật 藏tạng 。 詮thuyên 於ư 戒giới 故cố 。 擬nghĩ 心tâm 萌manh 念niệm 。 條điều 條điều 而nhi 早tảo 犯phạm 尸thi 羅la 。 絕tuyệt 慮lự 忘vong 思tư 。 段đoạn 段đoạn 而nhi 皆giai 成thành 規quy 範phạm 。 三tam 曰viết 論luận 藏tạng 。 詮thuyên 於ư 慧tuệ 故cố 。 明minh 明minh 不bất 昧muội 。 而nhi 森sâm 羅la 星tinh 象tượng 燦# 然nhiên 。 湛trạm 湛trạm 虗hư 澄trừng 。 而nhi 鱗lân 甲giáp 羽vũ 毛mao 弗phất 暗ám 。 雖tuy 有hữu 三tam 名danh 。 曾tằng 無vô 三tam 體thể 。 故cố 考khảo 繩thằng 墨mặc 而nhi 立lập 定định 門môn 。 即tức 貫quán 華hoa 而nhi 開khai 律luật 部bộ 。 據cứ 優ưu 波ba 提đề 舍xá 而nhi 為vi 其kỳ 論luận 。 即tức 一nhất 而nhi 三tam 。 即tức 三tam 而nhi 一nhất 。 三tam 一nhất 互hỗ 融dung 。 名danh 祕bí 密mật 藏tạng 也dã 。 今kim 茲tư 遺di 教giáo 經kinh 。 四tứ 十thập 年niên 已dĩ 後hậu 而nhi 演diễn 也dã 。 雖tuy 曰viết 脩tu 多đa 羅la 。 其kỳ 實thật 重trọng/trùng 示thị 戒giới 律luật 。 世Thế 尊Tôn 見kiến 諸chư 弟đệ 子tử 。 尸thi 羅la 將tương 傾khuynh 。 告cáo 諸chư 眾chúng 等đẳng 。 於ư 我ngã 滅diệt 後hậu 。 當đương 珍trân 敬kính 波Ba 羅La 提Đề 木Mộc 叉Xoa 。 是thị 汝nhữ 大đại 師sư 。 若nhược 我ngã 住trụ 世thế 。 無vô 異dị 此thử 也dã 。 當đương 知tri 戒giới 是thị 正Chánh 順Thuận 解Giải 脫Thoát 之chi 本bổn 。 禪thiền 定định 智trí 慧tuệ 。 由do 此thử 而nhi 生sanh 。 是thị 我ngã 佛Phật 最tối 後hậu 垂thùy 範phạm 也dã 。 茲tư 有hữu 奉phụng 佛Phật 弟đệ 子tử 。 古cổ 鑑giám 清thanh 明minh 。 傳truyền 講giảng 之chi 時thời 。 見kiến 其kỳ 註chú 略lược 。 并tinh 字tự 之chi 昏hôn 小tiểu 。 不bất 無vô 三tam 豕thỉ 之chi 訛ngoa 。 請thỉnh 余dư 勾# 科khoa 補bổ 註chú 。 校giáo 正chánh 流lưu 通thông 於ư 世thế 。 余dư 緇# 素tố 不bất 分phân 。 焉yên 敢cảm 校giáo 補bổ 也dã 。 公công 再tái 懇khẩn 之chi 。 不bất 得đắc 已dĩ 而nhi 應ưng 命mạng 。 稍sảo 述thuật 其kỳ 科khoa 文văn 。 略lược 補bổ 其kỳ 缺khuyết 漏lậu 。 聊liêu 正chánh 其kỳ 訛ngoa 脫thoát 。 及cập 記ký 其kỳ 歲tuế 月nguyệt 云vân 爾nhĩ 。

時thời

萬vạn 歷lịch 丙bính 戌tuất 仲trọng 春xuân 吉cát 日nhật

欽khâm 依y 皇hoàng 壇đàn 傳truyền 講giảng 紫tử 衣y 沙Sa 門Môn 特đặc 賜tứ 金kim 佛Phật 寶bảo 冠quan 永vĩnh 祥tường 禪thiền 師sư 古cổ 靈linh 了liễu 童đồng 述thuật

佛Phật 遺Di 教Giáo 經Kinh 註Chú

明minh 欽khâm 依y 皇hoàng 壇đàn 傳truyền 講giảng 紫tử 衣y 沙Sa 門Môn 特đặc 賜tứ 金kim 佛Phật 寶bảo 冠quan

永vĩnh 祥tường 禪thiền 師sư 古cổ 靈linh 了liễu 童đồng 補bổ 註chú

△# 將tương 釋thích 此thử 經Kinh 疏sớ/sơ 科khoa 文văn 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 釋thích 經kinh 題đề 目mục 。

佛Phật 遺Di 教Giáo 經Kinh

此thử 一nhất 題đề 之chi 中trung 。 有hữu 人nhân 有hữu 法pháp 。 有hữu 能năng 有hữu 所sở 。 人nhân 法pháp 雙song 題đề 。 能năng 所sở 合hợp 目mục 。 故cố 曰viết 佛Phật 遺di 教giáo 經kinh 。 此thử 是thị 總tổng 標tiêu 。 向hướng 下hạ 別biệt 釋thích 。 佛Phật 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 佛Phật 陀Đà 。 此thử 云vân 覺giác 者giả 。 謂vị 自tự 覺giác 覺giác 他tha 。 覺giác 行hành 圓viên 滿mãn 。 故cố 為vi 佛Phật 也dã 。 遺di 者giả 。 我ngã 大đại 世Thế 尊Tôn 四tứ 十thập 九cửu 年niên 說thuyết 法Pháp 。 對đối 病bệnh 根căn 而nhi 。 施thí 與dữ 良lương 藥dược 。 遺di 留lưu 後hậu 代đại 。 化hóa 利lợi 人nhân 天thiên 。 故cố 曰viết 遺di 也dã 。 教giáo 者giả 一nhất 大đại 藏tạng 教giáo 。 即tức 經kinh 律luật 論luận 三tam 藏tạng 也dã 。 經kinh 者giả 。 梵Phạn 語ngữ 脩tu 多đa 羅la 。 此thử 云vân 契Khế 經Kinh 。 謂vị 契khế 理lý 合hợp 機cơ 之chi 經kinh 也dã 。 是thị 故cố 佛Phật 即tức 人nhân 也dã 。 遺di 教giáo 即tức 法pháp 也dã 。 經kinh 之chi 一nhất 字tự 能năng 詮thuyên 之chi 文văn 。 上thượng 三tam 字tự 所sở 詮thuyên 之chi 義nghĩa 。 是thị 以dĩ 人nhân 法pháp 雙song 題đề 。 能năng 所sở 合hợp 目mục 。 故cố 曰viết 佛Phật 遺di 教giáo 經kinh 。

一nhất 名danh 佛Phật 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 略lược 說thuyết 教giáo 誡giới 經kinh 。

謂vị 佛Phật 為vi 能năng 入nhập 。 涅Niết 槃Bàn 為vi 所sở 入nhập 。 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 涅niết 而nhi 不bất 生sanh 。 槃bàn 而nhi 不bất 滅diệt 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 真chân 常thường 之chi 極cực 果quả 也dã 。 略lược 說thuyết 者giả 。 對đối 廣quảng 說thuyết 略lược 也dã 。 教giáo 誡giới 者giả 。 我ngã 大đại 世Thế 尊Tôn 婆bà 心tâm 太thái 切thiết 。 諄# 諄# 而nhi 教giáo 誡giới 也dã 。

△# 二nhị 譯dịch 經kinh 人nhân 時thời 。

姚Diêu 秦Tần 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 。 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 奉phụng 詔chiếu 譯dịch

姚Diêu 秦Tần 。 即tức 東đông 晉tấn 王vương 也dã 。 姓tánh 姚diêu 名danh 興hưng 。 為vi 秦tần 國quốc 王vương 也dã 。 三tam 藏tạng 者giả 。 此thử 老lão 師sư 學học 通thông 三tam 藏tạng 。 徹triệt 究cứu 五ngũ 乘thừa 。 道đạo 振chấn 華hoa 夷di 。 聲Thanh 聞Văn 朝triêu 野dã 。 故cố 稱xưng 此thử 號hiệu 。 法Pháp 師sư 者giả 。 廣quảng 博bác 多đa 聞văn 。 能năng 持trì 一nhất 切thiết 。 言ngôn 辭từ 章chương 句cú 。 決quyết 定định 善thiện 知tri 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 諸chư 法pháp 生sanh 滅diệt 之chi 相tướng 。 得đắc 禪thiền 定định 智trí 慧tuệ 。 於ư 諸chư 經Kinh 法Pháp 隨tùy 順thuận 無vô 諍tranh 。 不bất 增tăng 不bất 損tổn 。 如như 所sở 說thuyết 行hành 。 故cố 曰viết 法Pháp 師sư 。 又hựu 法Pháp 師sư 者giả 。 以dĩ 正Chánh 法Pháp 施thí 於ư 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 。 普phổ 徧biến 微vi 塵trần 剎sát 海hải 。 故cố 曰viết 法Pháp 師sư 。 梵Phạn 語ngữ 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 。 此thử 云vân 童đồng 壽thọ 。 謂vị 童đồng 年niên 而nhi 有hữu 耆kỳ 德đức 也dã 。 奉phụng 秦tần 王vương 詔chiếu 翻phiên 譯dịch 此thử 經Kinh 也dã 。 翻phiên 梵Phạm 成thành 華hoa 曰viết 譯dịch 。

△# 三tam 註chú 述thuật 名danh 號hiệu 。

宋tống 鄖# 郊giao 鳳phượng 山sơn 蘭lan 若nhã 嗣tự 祖tổ 沙Sa 門Môn 守thủ 遂toại 註chú 。

鄖# 郊giao 者giả 。 即tức 湖hồ 廣quảng 鄖# 陽dương 府phủ 是thị 也dã 。 鳳phượng 山sơn 者giả 。 就tựu 形hình 得đắc 名danh 。 此thử 山sơn 似tự 鳳phượng 。 又hựu 即tức 山sơn 名danh 也dã 。 蘭lan 若nhã 者giả 即tức 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 寂tịch 靜tĩnh 處xứ 。 嗣tự 祖tổ 者giả 。 言ngôn 其kỳ 老lão 師sư 紹thiệu 續tục 佛Phật 祖tổ 之chi 位vị 也dã 。 沙Sa 門Môn 者giả 即tức 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 勤cần 息tức 。 勤cần 修tu 戒giới 定định 慧tuệ 。 息tức 滅diệt 貪tham 瞋sân 癡si 。 故cố 號hiệu 為vi 沙Sa 門Môn 。 上thượng 守thủ 下hạ 遂toại 。 是thị 老lão 師sư 之chi 名danh 。 註chú 者giả 。 言ngôn 邊biên 有hữu 主chủ 曰viết 註chú 。 又hựu 分phần/phân 文văn 析tích 義nghĩa 曰viết 註chú 也dã 。

△# 四tứ 釋thích 經kinh 本bổn 文văn 三tam 。 初sơ 序tự 分phần/phân 三tam 。 初sơ 序tự 始thỉ 度độ 。

釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 佛Phật 。

梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 能năng 仁nhân 寂tịch 默mặc 。 謂vị 能năng 仁nhân 者giả 。 視thị 四tứ 生sanh 如như 一nhất 子tử 。 悲bi 含hàm 同đồng 體thể 之chi 心tâm 。 觀quán 三tam 界giới 亦diệc 同đồng 仁nhân 。 慈từ 啟khải 無vô 緣duyên 之chi 化hóa 。 寂tịch 默mặc 者giả 。 謂vị 其kỳ 體thể 也dã 寂tịch 默mặc 無vô 為vi 。 其kỳ 用dụng 也dã 靈linh 明minh 不bất 昧muội 。 故cố 曰viết 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 佛Phật 者giả 十thập 號hiệu 中trung 之chi 一nhất 號hiệu 也dã 。

初sơ 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。

即tức 三tam 轉chuyển 四Tứ 諦Đế 法Pháp 輪luân 也dã 。 三tam 轉chuyển 者giả 。 謂vị 示thị 相tương/tướng 轉chuyển 。 此thử 是thị 苦khổ 。 逼bức 迫bách 性tánh 。 此thử 是thị 集tập 。 招chiêu 感cảm 性tánh 。 此thử 是thị 滅diệt 。 可khả 證chứng 性tánh 。 此thử 是thị 道đạo 。 可khả 修tu 性tánh 。 勸khuyến 修tu 轉chuyển 。 此thử 是thị 苦khổ 。 汝nhữ 應ưng 知tri 。 此thử 是thị 集tập 。 汝nhữ 應ưng 斷đoạn 。 此thử 是thị 滅diệt 。 汝nhữ 應ưng 證chứng 。 此thử 是thị 道đạo 。 汝nhữ 應ưng 修tu 。 作tác 證chứng 轉chuyển 。 此thử 是thị 苦khổ 。 我ngã 已dĩ 知tri 。 此thử 是thị 集tập 。 我ngã 已dĩ 斷đoạn 。 此thử 是thị 滅diệt 。 我ngã 已dĩ 證chứng 。 此thử 是thị 道đạo 。 我ngã 已dĩ 修tu 。

度độ 阿A 若Nhã 憍Kiều 陳Trần 如Như 。

此thử 有hữu 五ngũ 人nhân 。 父phụ 族tộc 三tam 人nhân 。 一nhất 阿a 濕thấp 婆bà 。 二nhị 跋bạt 提đề 。 三tam 摩ma 訶ha 男nam 。 母mẫu 族tộc 二nhị 人nhân 。 一nhất 憍kiêu 陳trần 如như 。 二nhị 十Thập 力Lực 迦Ca 葉Diếp 。 共cộng 五ngũ 人nhân 也dã 。 阿a 若nhược 名danh 也dã 。 此thử 云vân 無vô 知tri 。 非phi 無vô 所sở 知tri 。 乃nãi 是thị 知tri 無vô 耳nhĩ 。 憍kiêu 陳trần 如như 姓tánh 。 此thử 云vân 火hỏa 器khí 。 其kỳ 先tiên 祖tổ 事sự 火hỏa 。 從tùng 此thử 命mạng 族tộc 也dã 。

△# 二nhị 序tự 終chung 度độ 。

最tối 後hậu 說thuyết 法Pháp 。 度độ 須Tu 跋Bạt 陀Đà 羅La 。

我ngã 大đại 世Thế 尊Tôn 說thuyết 法Pháp 。 四tứ 十thập 九cửu 年niên 。 將tương 收thu 玄huyền 唱xướng 。 最tối 後hậu 垂thùy 範phạm 也dã 。 須Tu 跋Bạt 陀Đà 羅La 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 好hảo/hiếu 賢hiền 。 唐đường 言ngôn 善thiện 賢hiền 。 泥Nê 洹Hoàn 經Kinh 云vân 。 須Tu 跋Bạt 陀Đà 羅La 。 聰thông 明minh 多đa 智trí 。 誦tụng 四tứ 毗tỳ 陀đà 經kinh 。 一nhất 切thiết 書thư 論luận 。 無vô 不bất 通thông 達đạt 。 為vị 一nhất 切thiết 人nhân 。 之chi 所sở 崇sùng 敬kính 。 聞văn 佛Phật 涅Niết 槃Bàn 。 方phương 往vãng 佛Phật 所sở 。 聞văn 八bát 聖thánh 道Đạo 。 心tâm 意ý 開khai 解giải 。 遂toại 得đắc 初sơ 果quả 。 從tùng 佛Phật 出xuất 家gia 也dã 。

所sở 應ưng 度độ 者giả 。 皆giai 已dĩ 度độ 訖ngật 。

言ngôn 所sở 應ưng 度độ 者giả 。 亦diệc 有hữu 不bất 應ưng 度độ 者giả 。

何hà 以dĩ 故cố 。 謂vị 四tứ 眾chúng 人nhân 等đẳng 。 因nhân 緣duyên 已dĩ 熟thục 。 一nhất 聞văn 其kỳ 法pháp 。 即tức 證chứng 其kỳ 果quả 。 皆giai 已dĩ 度độ 訖ngật 。 而nhi 城thành 東đông 老lão 母mẫu 等đẳng 。 與dữ 佛Phật 同đồng 生sanh 一nhất 處xứ 。 佛Phật 不bất 能năng 化hóa 其kỳ 為vi 善thiện 也dã 。

△# 三tam 示thị 滅diệt 發phát 起khởi 。

於ư 娑sa 羅la 雙song 樹thụ 間gian 。 將tương 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。

此thử 樹thụ 有hữu 四tứ 雙song 八bát 隻chỉ 。 四tứ 榮vinh 四tứ 枯khô 。 謂vị 四tứ 榮vinh 。 表biểu 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 四tứ 枯khô 。 表biểu 苦khổ 空không 無vô 我ngã 無vô 常thường 也dã 。 世Thế 尊Tôn 入nhập 滅diệt 之chi 時thời 。 八bát 樹thụ 皆giai 變biến 為vi 白bạch 。 亦diệc 名danh 為vi 鶴hạc 林lâm 也dã 。 將tương 入nhập 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 將tương 者giả 。 且thả 然nhiên 未vị 畢tất 之chi 時thời 。 將tương 滅diệt 度độ 而nhi 未vị 滅diệt 度độ 也dã 。

是thị 時thời 中trung 夜dạ 。 寂tịch 然nhiên 無vô 聲thanh 。 為vì 諸chư 弟đệ 子tử 。 略lược 說thuyết 法Pháp 要yếu 。

謂vị 中trung 夜dạ 。 表biểu 中Trung 道Đạo 妙diệu 理lý 。 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 無vô 聲thanh 無vô 色sắc 。 不bất 妨phương 感cảm 而nhi 遂toại 通thông 。 出xuất 世thế 度độ 生sanh 。 無vô 緣duyên 不bất 應ưng 。 滅diệt 與dữ 不bất 滅diệt 。 皆giai 方phương 便tiện 焉yên 。 示thị 滅diệt 化hóa 儀nghi 。 佛Phật 佛Phật 皆giai 爾nhĩ 。 叮# 嚀# 付phó 囑chúc 。 表biểu 悲bi 願nguyện 之chi 不bất 窮cùng 。 在tại 昔tích 如Như 來Lai 四tứ 十thập 九cửu 年niên 。 三tam 百bách 餘dư 會hội 。 始thỉ 從tùng 鹿Lộc 野Dã 苑Uyển 。 終chung 至chí 跋bạt 提đề 河hà 。 一nhất 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 已dĩ 畢tất 。 於ư 此thử 略lược 說thuyết 法Pháp 要yếu 。 為vi 後hậu 人nhân 之chi 紀kỷ 綱cương 耳nhĩ 。

○# 已dĩ 上thượng 序tự 分phần/phân 竟cánh 。

△# 二nhị 正chánh 宗tông 分phần/phân 十thập 九cửu 。 初sơ 重trọng/trùng 演diễn 戒giới 法pháp 四tứ 。 初sơ 重trọng 戒giới 如như 師sư 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 於ư 我ngã 滅diệt 後hậu 。 當đương 尊tôn 重trọng 珍trân 敬kính 。 波Ba 羅La 提Đề 木Mộc 叉Xoa 。

宋tống 云vân 別Biệt 解Giải 脫Thoát 。 身thân 口khẩu 七thất 支chi 。 各các 別biệt 防phòng 非phi 。 即tức 具cụ 足túc 戒giới 也dã 。

如như 闇ám 遇ngộ 明minh 。 貧bần 人nhân 得đắc 寶bảo 。 當đương 知tri 此thử 則tắc 是thị 。 汝nhữ 等đẳng 大đại 師sư 。 若nhược 我ngã 住trụ 世thế 。 無vô 異dị 此thử 也dã 。

重trọng 戒giới 如như 佛Phật 。 佛Phật 常thường 在tại 焉yên 。

△# 二nhị 因nhân 戒giới 邪tà 命mạng 。

持trì 淨tịnh 戒giới 者giả 。 不bất 得đắc 販phán 賣mại 貿mậu 易dị 。 安an 置trí 田điền 宅trạch 。 畜súc 養dưỡng 人nhân 民dân 。 奴nô 婢tỳ 畜súc 生sanh 。 一nhất 切thiết 種chủng 植thực 。 及cập 諸chư 財tài 寶bảo 。 皆giai 當đương 遠viễn 離ly 。 如như 避tị 火hỏa 坑khanh 。

營doanh 求cầu 世thế 利lợi 。 業nghiệp 火hỏa 加gia 薪tân 。 志chí 存tồn 無vô 為vi 。 戒giới 珠châu 絕tuyệt 類loại 。

不bất 得đắc 斬trảm 伐phạt 草thảo 木mộc 。 墾khẩn 土thổ 掘quật 地địa 。 合hợp 和hòa 湯thang 藥dược 。 占chiêm 相tướng 吉cát 凶hung 。 仰ngưỡng 觀quan 星tinh 宿tú 。 推thôi 步bộ 盈doanh 虗hư 。

即tức 是thị 推thôi 算toán 步bộ 量lượng 天thiên 地địa 之chi 盈doanh 虗hư 。 故cố 曰viết 推thôi 步bộ 盈doanh 虗hư 。 又hựu 云vân 推thôi 步bộ 即tức 俯phủ 察sát 地địa 理lý 。 盈doanh 虗hư 即tức 仰ngưỡng 觀quan 天thiên 文văn 也dã 。

歷lịch 數số 算toán 計kế 。 皆giai 所sở 不bất 應ưng 。 節tiết 身thân 時thời 食thực 。 清thanh 淨tịnh 自tự 活hoạt 。

草thảo 繫hệ 鵝nga 珠châu 。 棄khí 命mạng 守thủ 戒giới 。 草thảo 繫hệ 者giả 。 有hữu 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 。 被bị 賊tặc 劫kiếp 財tài 。 縛phược 於ư 草thảo 上thượng 。 數sổ 日nhật 不bất 敢cảm 動động 。 恐khủng 害hại 其kỳ 青thanh 草thảo 。 故cố 曰viết 草thảo 繫hệ 。 鵝nga 珠châu 者giả 。 有hữu 一nhất 僧Tăng 化hóa 飯phạn 。 至chí 一nhất 施thí 主chủ 家gia 。 其kỳ 家gia 有hữu 一nhất 金kim 珠châu 。 僧Tăng 見kiến 被bị 鵝nga 吞thôn 珠châu 入nhập 腹phúc 。 施thí 主chủ 尋tầm 珠châu 不bất 見kiến 。 只chỉ 見kiến 一nhất 僧Tăng 。 定định 是thị 這giá 僧Tăng 偷thâu 了liễu 。 打đả 罵mạ 不bất 堪kham 。 忽hốt 報báo 鵝nga 死tử 矣hĩ 。 僧Tăng 曰viết 且thả 止chỉ 休hưu 打đả 。 我ngã 見kiến 金kim 珠châu 被bị 鵝nga 食thực 了liễu 。 可khả 以dĩ 取thủ 之chi 。 主chủ 曰viết 何hà 不bất 早tảo 說thuyết 。 僧Tăng 曰viết 恐khủng 害hại 其kỳ 命mạng 。 故cố 不bất 敢cảm 說thuyết 。 今kim 既ký 死tử 矣hĩ 。 方phương 纔tài 說thuyết 耳nhĩ 。 古cổ 既ký 如như 是thị 。 今kim 何hà 不bất 然nhiên 。 術thuật 數số 休hưu 咎cữu 。 邪tà 命mạng 之chi 習tập 。 非phi 清thanh 淨tịnh 也dã 。

不bất 得đắc 參tham 預dự 世thế 事sự 。 通thông 致trí 使sứ 命mạng 。 咒chú 術thuật 仙tiên 藥dược 。 結kết 好hảo 貴quý 人nhân 。 親thân 厚hậu 媟tiết 嫚# 。 皆giai 不bất 應ưng 作tác 。

媟tiết 音âm 泄tiết 。 嫚# 音âm 慢mạn 。

○# 通thông 使sử 咒chú 藥dược 。 背bối/bội 涅Niết 槃Bàn 道Đạo 。 結kết 貴quý 親thân 嫚# 。 順thuận 生sanh 死tử 流lưu 。

當đương 自tự 端đoan 心tâm 。 正chánh 念niệm 求cầu 度độ 。

端đoan 心tâm 正chánh 念niệm 。 彼bỉ 岸ngạn 非phi 遙diêu 。

不bất 得đắc 包bao 藏tàng 瑕hà 疵tỳ 。 顯hiển 異dị 惑hoặc 眾chúng 。

內nội 不bất 隱ẩn 覆phú 小tiểu 失thất 。 發phát 露lộ 自tự 新tân 。 外ngoại 不bất 顯hiển 衒huyễn 非phi 真chân 。 濫lạm 膺ưng 恭cung 敬kính 。

於ư 四tứ 供cúng 養dường 。 知tri 量lương 知tri 足túc 。

衣y 服phục 臥ngọa 具cụ 。 身thân 外ngoại 無vô 餘dư 。 飲ẩm 食thực 醫y 藥dược 。 乞khất 求cầu 知tri 足túc 。

趣thú 得đắc 供cúng 事sự 。 不bất 應ưng 畜súc 積tích 。

長trường/trưởng 餘dư 不bất 積tích 。 旅lữ 泊bạc 無vô 累lũy/lụy/luy 。

△# 三tam 略lược 說thuyết 戒giới 本bổn 。

此thử 則tắc 略lược 說thuyết 。 持trì 戒giới 之chi 相tướng 。 戒giới 是thị 正Chánh 順Thuận 解Giải 脫Thoát 之chi 本bổn 。 故cố 名danh 波Ba 羅La 提Đề 木Mộc 叉Xoa 。

結kết 略lược 戒giới 相tương/tướng 。 持trì 者giả 正chánh 順thuận 解giải 脫thoát 。 犯phạm 者giả 正chánh 順thuận 煩phiền 惱não 。 開khai 遮già 持trì 犯phạm 。 具cụ 諸chư 律luật 部bộ 。 大đại 聖thánh 略lược 囑chúc 。 務vụ 要yếu 遵tuân 行hành 。

△# 四tứ 戒giới 生sanh 定định 慧tuệ 。

依y 因nhân 此thử 戒giới 。 得đắc 生sanh 諸chư 禪thiền 定định 。 及cập 滅diệt 苦khổ 智trí 慧tuệ 。 是thị 故cố 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 持trì 淨tịnh 戒giới 。 勿vật 令linh 毀hủy 缺khuyết 。 若nhược 人nhân 能năng 持trì 淨tịnh 戒giới 。 是thị 則tắc 能năng 有hữu 善thiện 法Pháp 。 若nhược 無vô 淨tịnh 戒giới 。 諸chư 善thiện 功công 德đức 。 皆giai 不bất 得đắc 生sanh 。 是thị 以dĩ 當đương 知tri 。 戒giới 為vi 第đệ 一nhất 安an 隱ẩn 。 功công 德đức 住trú 處xứ 。

因nhân 戒giới 生sanh 定định 。 因nhân 定định 生sanh 慧tuệ 。 一nhất 代đại 時thời 教giáo 。 唯duy 此thử 三tam 法pháp 。 無vô 不bất 該cai 盡tận 。 眾chúng 生sanh 無vô 始thỉ 無vô 明minh 。 業nghiệp 惑hoặc 重trọng 障chướng 。 以dĩ 此thử 三tam 法pháp 圓viên 具cụ 。 則tắc 應ưng 念niệm 消tiêu 落lạc 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 功công 德đức 。 應ưng 念niệm 於ư 此thử 建kiến 立lập 者giả 也dã 。

△# 二nhị 慎thận 護hộ 根căn 門môn 三tam 。 初sơ 結kết 前tiền 啟khải 後hậu 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 已dĩ 能năng 住trụ 戒giới 。 當đương 制chế 五ngũ 根căn 。 勿vật 令linh 放phóng 逸dật 。 入nhập 於ư 五ngũ 欲dục 。

△# 二nhị 法pháp 喻dụ 並tịnh 明minh 。

譬thí 如như 牧mục 牛ngưu 之chi 人nhân 。 執chấp 杖trượng 視thị 之chi 。 不bất 令linh 縱túng 逸dật 。 犯phạm 人nhân 苗miêu 稼giá 。 若nhược 縱túng 五ngũ 根căn 。 非phi 唯duy 五ngũ 欲dục 。 將tương 無vô 涯nhai 畔bạn 。 不bất 可khả 制chế 也dã 。

前tiền 是thị 因nhân 事sự 立lập 戒giới 。 防phòng 非phi 止chỉ 惡ác 。 今kim 明minh 慎thận 護hộ 根căn 門môn 。 常thường 須tu 管quản 帶đái 。 如như 馬mã 祖tổ 問vấn 石thạch 鞏# 云vân 汝nhữ 作tác 何hà 務vụ 。 鞏# 云vân 牧mục 牛ngưu 。 祖tổ 云vân 如như 何hà 牧mục 。 鞏# 云vân 鼻tị 索sách 常thường 在tại 手thủ 。 一nhất 迴hồi 落lạc 草thảo 去khứ 。 把bả 鼻tị 拽duệ 將tương 來lai 。 祖tổ 云vân 如như 是thị 如như 是thị 。

亦diệc 如như 惡ác 馬mã 。 不bất 以dĩ 轡bí 制chế 。 將tương 當đương 牽khiên 人nhân 。 墜trụy 於ư 坑khanh 陷hãm 。

轡bí 音âm 媲# 馬mã 韁# 也dã 。

○# 意ý 馬mã 難nan 調điều 。 戒giới 為vi 轡bí 勒lặc 。

如như 被bị 劫kiếp 害hại 。 苦khổ 止chỉ 一nhất 世thế 。 五ngũ 根căn 賊tặc 禍họa 。 殃ương 及cập 累lũy 世thế 。 為vì 害hại 甚thậm 重trọng 。 不bất 可khả 不bất 慎thận 。

人nhân 命mạng 世thế 財tài 。 苦khổ 唯duy 現hiện 世thế 。 慧tuệ 命mạng 法Pháp 財tài 。 貧bần 苦khổ 永vĩnh 劫kiếp 。 輕khinh 重trọng 霄tiêu 壞hoại 。 得đắc 不bất 慎thận 耶da 。

是thị 故cố 智trí 者giả 。 制chế 而nhi 不bất 隨tùy 。 持trì 之chi 如như 賊tặc 。 不bất 令linh 縱túng 逸dật 。

持trì 心tâm 正chánh 觀quán 。 根căn 境cảnh 本bổn 空không 。 物vật 我ngã 皆giai 如như 攀phàn 緣duyên 何hà 起khởi 。

假giả 令linh 縱túng 之chi 。 皆giai 亦diệc 不bất 久cửu 。 見kiến 其kỳ 磨ma 滅diệt 。

妄vọng 情tình 不bất 真chân 。 須tu 臾du 變biến 滅diệt 。

此thử 五ngũ 根căn 者giả 。 心tâm 為vi 其kỳ 主chủ 。 是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 當đương 好hảo 制chế 心tâm 。

五ngũ 根căn 虗hư 妄vọng 。 妄vọng 識thức 為vi 宰tể 。 欲dục 制chế 妄vọng 宰tể 。 止Chỉ 觀Quán 雙song 行hành 。

心tâm 之chi 可khả 畏úy 。 甚thậm 於ư 毒độc 蛇xà 。 惡ác 獸thú 怨oán 賊tặc 。 大đại 火hỏa 越việt 逸dật 。 未vị 足túc 喻dụ 也dã 。

世thế 間gian 毒độc 惡ác 未vị 可khả 喻dụ 者giả 。 蓋cái 能năng 害hại 法Pháp 身thân 慧tuệ 命mạng 故cố 也dã 。

譬thí 如như 有hữu 人nhân 。 手thủ 執chấp 蜜mật 器khí 。 動động 轉chuyển 輕khinh 躁táo 。 但đãn 觀quán 於ư 蜜mật 。 不bất 見kiến 深thâm 坑khanh 。

妄vọng 心tâm 妄vọng 境cảnh 。 味vị 著trước 彌di 堅kiên 。 地địa 獄ngục 深thâm 坑khanh 。 躁táo 動động 不bất 覺giác 。

又hựu 如như 狂cuồng 象tượng 無vô 鉤câu 。 猿viên 猴hầu 得đắc 樹thụ 。 騰đằng 躍dược 踔xước 躑trịch 。 難nan 可khả 禁cấm 制chế 。 當đương 急cấp 挫tỏa 之chi 。 無vô 令linh 放phóng 逸dật 。

狂cuồng 象tượng 心tâm 猿viên 。 戒giới 為vi 鉤câu 鎖tỏa 。

縱túng 此thử 心tâm 者giả 。 喪táng 人nhân 善thiện 事sự 。 制chế 之chi 一nhất 處xứ 。 無vô 事sự 不bất 辦biện 。

一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 諸chư 緣duyên 頓đốn 息tức 。

△# 三tam 總tổng 結kết 勤cần 伏phục 。

是thị 故cố 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 勤cần 精tinh 進tấn 。 折chiết 伏phục 汝nhữ 心tâm 。

知tri 心tâm 本bổn 空không 。 當đương 勤cần 折chiết 伏phục 。 了liễu 境cảnh 常thường 寂tịch 。 精tinh 進tấn 無vô 疲bì 。

△# 三tam 受thọ 食thực 勿vật 增tăng 四tứ 。 初sơ 正chánh 食thực 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 受thọ 諸chư 飲ẩm 食thực 。 當đương 如như 服phục 藥dược 。 於ư 好hảo 於ư 惡ác 。 勿vật 生sanh 增tăng 減giảm 。 趣thú 得đắc 支chi 身thân 。 以dĩ 除trừ 飢cơ 渴khát 。

藥dược 因nhân 治trị 病bệnh 。 食thực 以dĩ 充sung 飢cơ 。 好hảo/hiếu 不bất 生sanh 貪tham 。 惡ác 不bất 生sanh 恚khuể 。 但đãn 支chi 身thân 行hành 道Đạo 而nhi 已dĩ 。 復phục 何hà 增tăng 減giảm 乎hồ 。

△# 二nhị 喻dụ 明minh 。

如như 蜂phong 採thải 花hoa 。 但đãn 取thủ 其kỳ 味vị 。 不bất 損tổn 色sắc 香hương 。

蜂phong 雖tuy 採thải 花hoa 。 花hoa 亦diệc 結kết 果quả 。

△# 三tam 法pháp 合hợp 。

比Bỉ 丘Khâu 亦diệc 爾nhĩ 。 受thọ 人nhân 供cúng 養dường 。 趣thú 自tự 除trừ 惱não 。 無vô 得đắc 多đa 求cầu 。 壞hoại 其kỳ 善thiện 心tâm 。

多đa 求cầu 則tắc 令linh 他tha 生sanh 惱não 。 生sanh 惱não 則tắc 善thiện 心tâm 退thoái 沒một 。

△# 四tứ 喻dụ 結kết 。

譬thí 如như 智trí 者giả 。 籌trù 量lượng 牛ngưu 力lực 。 所sở 堪kham 多đa 少thiểu 。 不bất 令linh 過quá 分phần 。 以dĩ 竭kiệt 其kỳ 力lực 。

忖thốn 己kỷ 德đức 行hạnh 而nhi 籌trù 量lượng 。 防phòng 心tâm 離ly 過quá 而nhi 無vô 竭kiệt 。

△# 四tứ 習tập 善thiện 勿vật 失thất 三tam 。 初sơ 書thư 夜dạ 習tập 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 晝trú 則tắc 勤cần 心tâm 。 修tu 習tập 善thiện 法Pháp 。 無vô 令linh 失thất 時thời 。 初sơ 夜dạ 後hậu 夜dạ 。 亦diệc 勿vật 有hữu 廢phế 。 中trung 夜dạ 誦tụng 經Kinh 。 以dĩ 自tự 消tiêu 息tức 。

晝trú 三tam 時thời 。 夜dạ 三tam 時thời 。 似tự 海hải 之chi 潮triều 。 應ưng 不bất 失thất 時thời 。 初sơ 後hậu 夜dạ 表biểu 二nhị 邊biên 。 中trung 夜dạ 分phân 表biểu 中trung 道đạo 。 三tam 觀quán 相tương 續tục 。 如như 雞kê 抱bão 卵noãn 。 那na 分phần/phân 晝trú 夜dạ 。

△# 二nhị 戒giới 睡thụy 眠miên 。

無vô 以dĩ 睡thụy 眠miên 因nhân 緣duyên 。 令linh 一nhất 生sanh 空không 過quá 。 無vô 所sở 得đắc 也dã 。 當đương 念niệm 無vô 常thường 之chi 火hỏa 。 燒thiêu 諸chư 世thế 間gian 。 早tảo 求cầu 自tự 度độ 。 勿vật 睡thụy 眠miên 也dã 。 諸chư 煩phiền 惱não 賊tặc 。 常thường 伺tứ 殺sát 人nhân 。 甚thậm 於ư 怨oán 家gia 。 安an 可khả 睡thụy 眠miên 。 不bất 自tự 警cảnh 寤ngụ 。 煩phiền 惱não 毒độc 蛇xà 。 睡thụy 在tại 汝nhữ 心tâm 。 譬thí 如như 黑hắc 蚖ngoan 。 在tại 汝nhữ 室thất 睡thụy 。 當đương 以dĩ 持trì 戒giới 之chi 鉤câu 。 早tảo 併tinh 除trừ 之chi 。 睡thụy 蛇xà 既ký 出xuất 。 乃nãi 可khả 安an 眠miên 。 不bất 出xuất 而nhi 眠miên 。 是thị 無vô 慚tàm 人nhân 。

蓋cái 覆phú 真chân 性tánh 。 增tăng 長trưởng 無vô 明minh 。 由do 睡thụy 眠miên 之chi 過quá 患hoạn 。 是thị 無vô 慚tàm 愧quý 也dã 。 昔tích 者giả 阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 是thị 佛Phật 堂đường 弟đệ 。 白bạch 飯phạn 王vương 之chi 子tử 。 出xuất 家gia 之chi 後hậu 。 多đa 樂nhạo/nhạc/lạc 睡thụy 眠miên 。 如Như 來Lai 呵ha 云vân 。 咄đốt 咄đốt 胡hồ 為vi 寐mị 。 螺loa 螄# 蚌# 蛤# 類loại 。 一nhất 睡thụy 一nhất 千thiên 年niên 。 不bất 聞văn 佛Phật 名danh 字tự 。 既ký 聞văn 佛Phật 呵ha 。 涕thế 泣khấp 自tự 責trách 。 七thất 日nhật 不bất 眠miên 。 遂toại 失thất 雙song 目mục 。 佛Phật 令linh 修tu 樂nhạo 見kiến 照chiếu 明minh 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 乃nãi 得đắc 天thiên 眼nhãn 。 故cố 知tri 先tiên 佛Phật 嚴nghiêm 戒giới 。 委ủy 曲khúc 重trùng 宣tuyên 。 苦khổ 口khẩu 垂thùy 慈từ 。 誠thành 不bất 可khả 忽hốt 。

△# 三tam 結kết 慚tàm 愧quý 。

慚tàm 恥sỉ 之chi 服phục 。 於ư 諸chư 莊trang 嚴nghiêm 。 最tối 為vi 第đệ 一nhất 。 慚tàm 如như 鐵thiết 鉤câu 。 能năng 制chế 人nhân 非phi 法pháp 。 是thị 故cố 比Bỉ 丘Khâu 。 常thường 當đương 慚tàm 恥sỉ 。 無vô 得đắc 暫tạm 替thế 。 若nhược 離ly 慚tàm 恥sỉ 。 則tắc 失thất 諸chư 功công 德đức 。 有hữu 愧quý 之chi 人nhân 。 則tắc 有hữu 善thiện 法Pháp 。 若nhược 無vô 愧quý 者giả 。 與dữ 諸chư 禽cầm 獸thú 無vô 相tướng 異dị 也dã 。

六lục 道đạo 之chi 中trung 。 可khả 以dĩ 整chỉnh 心tâm 慮lự 。 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 唯duy 人nhân 道đạo 為vi 能năng 耳nhĩ 。 人nhân 而nhi 不bất 為vi 。 是thị 謂vị 無vô 慚tàm 愧quý 也dã 。 慚tàm 愧quý 若nhược 具cụ 足túc 。 法Pháp 身thân 之chi 衣y 服phục 。 豈khởi 可khả 無vô 慚tàm 無vô 愧quý 。 樂nhạo 著trước 睡thụy 眠miên 。 不bất 進tiến 道đạo 乎hồ 。 慚tàm 者giả 內nội 自tự 悔hối 責trách 。 愧quý 者giả 發phát 露lộ 自tự 新tân 。 豈khởi 不bất 美mỹ 哉tai 。

△# 五ngũ 忍nhẫn 行hành 超siêu 戒giới 三tam 。 初sơ 忍nhẫn 害hại 勿vật 瞋sân 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 若nhược 有hữu 人nhân 來lai 。 節tiết 節tiết 支chi 解giải 。

經Kinh 云vân 。 佛Phật 言ngôn 我ngã 於ư 五ngũ 百bách 世thế 。 作tác 忍Nhẫn 辱Nhục 仙Tiên 人Nhân 。 被bị 歌Ca 利Lợi 王Vương 割cát 截tiệt 身thân 體thể 。 節tiết 節tiết 支chi 解giải 時thời 。 若nhược 有hữu 我ngã 相tướng 。 人nhân 相tương/tướng 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 壽thọ 者giả 相tương/tướng 。 應ưng 生sanh 瞋sân 恨hận 。

爾nhĩ 時thời 無vô 我ngã 相tương/tướng 無vô 人nhân 相tương/tướng 無vô 眾chúng 生sanh 相tướng 。 無vô 壽thọ 者giả 相tướng 。 不bất 生sanh 瞋sân 恨hận 。

當đương 自tự 攝nhiếp 心tâm 。 無vô 令linh 瞋sân 恨hận 。 亦diệc 當đương 護hộ 口khẩu 。 勿vật 出xuất 惡ác 言ngôn 。 若nhược 縱túng 恚khuể 心tâm 。 則tắc 自tự 妨phương 道Đạo 。 失thất 功công 德đức 利lợi 。 忍nhẫn 之chi 為vi 德đức 。 持trì 戒giới 苦khổ 行hạnh 。 所sở 不bất 能năng 及cập 。 能năng 行hành 忍nhẫn 者giả 。 乃nãi 可khả 名danh 為vi 。 有Hữu 力Lực 大Đại 人Nhân 。 若nhược 其kỳ 不bất 能năng 。 歡hoan 喜hỷ 忍nhẫn 受thọ 。 惡ác 罵mạ 之chi 毒độc 。 如như 飲ẩm 甘cam 露lộ 者giả 。 不bất 名danh 入Nhập 道Đạo 智Trí 慧Tuệ 人Nhân 也dã 。

智trí 慧tuệ 明minh 。 則tắc 彼bỉ 己kỷ 不bất 二nhị 。 彼bỉ 己kỷ 不bất 二nhị 。 則tắc 美mỹ 惡ác 齊tề 止chỉ 。 美mỹ 惡ác 齊tề 止chỉ 。 則tắc 怨oán 親thân 等đẳng 觀quán 。 怨oán 親thân 等đẳng 觀quán 。 則tắc 苦khổ 樂lạc 無vô 寄ký 。 傅phó/phụ 大Đại 士Sĩ 云vân 。 忍nhẫn 心tâm 如như 幻huyễn 夢mộng 。 辱nhục 境cảnh 若nhược 龜quy 毛mao 。 常thường 能năng 作tác 此thử 觀quán 。 逢phùng 難nạn/nan 轉chuyển 堅kiên 牢lao 。 誠thành 哉tai 是thị 言ngôn 也dã 。

△# 二nhị 徵trưng 釋thích 防phòng 護hộ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 瞋sân 恚khuể 之chi 害hại 。 則tắc 破phá 諸chư 善thiện 法Pháp 。 壞hoại 好hảo 名danh 聞văn 。 今kim 世thế 後hậu 世thế 。 人nhân 不bất 喜hỷ 見kiến 。 當đương 知tri 瞋sân 心tâm 。 甚thậm 於ư 猛mãnh 火hỏa 。 常thường 當đương 防phòng 護hộ 。 勿vật 令linh 得đắc 入nhập 。 劫kiếp 功công 德đức 賊tặc 。 無vô 過quá 瞋sân 恚khuể 。 白bạch 衣y 受thọ 欲dục 。 非phi 行hành 道Đạo 人Nhân 。 無vô 法pháp 自tự 制chế 。 瞋sân 猶do 可khả 恕thứ 。 出xuất 家gia 行hành 道Đạo 。 無vô 欲dục 之chi 人nhân 。 而nhi 懷hoài 瞋sân 恚khuể 。 甚thậm 不bất 可khả 也dã 。

廣quảng 明minh 瞋sân 之chi 患hoạn 害hại 如như 此thử 。 皆giai 因nhân 我ngã 見kiến 執chấp 著trước 。 迷mê 不bất 知tri 返phản 故cố 也dã 。 一nhất 念niệm 瞋sân 心tâm 。 起khởi 百bách 萬vạn 障chướng 門môn 。 開khai 為vi 煩phiền 惱não 之chi 根căn 。 是thị 三tam 塗đồ 之chi 火hỏa 。 俗tục 諦đế 可khả 恕thứ 。 出xuất 世thế 佛Phật 子tử 。 可khả 不bất 慎thận 歟# 。 可khả 不bất 慎thận 歟# 。

△# 三tam 舉cử 喻dụ 雙song 結kết 。

譬thí 如như 清thanh 冷lãnh 雲vân 中trung 。 霹phích 靂lịch 起khởi 火hỏa 。 非phi 所sở 應ưng 也dã 。

持trì 戒giới 如như 冰băng 霜sương 。 潔khiết 白bạch 而nhi 無vô 染nhiễm 。 瞋sân 火hỏa 如như 霹phích 靂lịch 。 何hà 得đắc 而nhi 清thanh 涼lương 。 所sở 謂vị 水thủy 火hỏa 不bất 同đồng 器khí 。 寒hàn 暑thử 不bất 同đồng 時thời 也dã 。

△# 六lục 正chánh 命mạng 乞khất 食thực 二nhị 。 初sơ 執chấp 鉢bát 順thuận 儀nghi 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 自tự 摩ma 頭đầu 。 以dĩ 捨xả 飾sức 好hảo/hiếu 。 著trước 壞hoại 色sắc 衣y 。 執chấp 持trì 應ứng 器khí 。 以dĩ 乞khất 自tự 活hoạt 。

壞hoại 衣y 持trì 鉢bát 。 順thuận 佛Phật 律luật 儀nghi 。 乞khất 食thực 資tư 身thân 。 是thị 為vi 正chánh 命mạng 。

△# 二nhị 伏phục 憍kiêu 入nhập 理lý 。

自tự 見kiến 如như 是thị 。 若nhược 起khởi 憍kiêu 慢mạn 。 當đương 疾tật 滅diệt 之chi 。 增tăng 長trưởng 憍kiêu 慢mạn 。 尚thượng 非phi 世thế 俗tục 。 白bạch 衣y 所sở 宜nghi 。 何hà 況huống 出xuất 家gia 。 入nhập 道Đạo 之chi 人nhân 。 為vì 解giải 脫thoát 故cố 。 自tự 降hàng 其kỳ 身thân 。 而nhi 行hành 乞khất 耶da 。

折chiết 伏phục 憍kiêu 慢mạn 。 入nhập 如Như 來Lai 家gia 。 謙khiêm 下hạ 身thân 心tâm 。 順thuận 解giải 脫thoát 理lý 。

△# 七thất 直trực 心tâm 行hành 道Đạo 二nhị 。 初sơ 曲khúc 直trực 並tịnh 明minh 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 諂siểm 曲khúc 之chi 心tâm 。 與dữ 道Đạo 相tương 違vi 。 是thị 故cố 宜nghi 應ưng 。 質chất 直trực 其kỳ 心tâm 。 當đương 知tri 諂siểm 曲khúc 。 但đãn 為vi 欺khi 誑cuống 。 入nhập 道Đạo 之chi 人nhân 。 則tắc 無vô 是thị 處xứ 。

△# 二nhị 結kết 正chánh 為vi 本bổn 。

是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 宜nghi 應ưng 端đoan 心tâm 。 以dĩ 質chất 直trực 為vi 本bổn 。

諂siểm 曲khúc 多đa 欺khi 詐trá 。 直trực 心tâm 是thị 道Đạo 場Tràng 。

△# 八bát 少thiểu 欲dục 成thành 功công 二nhị 。 初sơ 多đa 少thiểu 並tịnh 明minh 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 知tri 多đa 欲dục 之chi 人nhân 。 多đa 求cầu 利lợi 故cố 。 苦khổ 惱não 亦diệc 多đa 。 少thiểu 欲dục 之chi 人nhân 。 無vô 求cầu 無vô 欲dục 。 則tắc 無vô 此thử 患hoạn 。

有hữu 求cầu 皆giai 苦khổ 。 無vô 欲dục 何hà 憂ưu 。

△# 二nhị 少thiểu 欲dục 利lợi 益ích 。

直trực 爾nhĩ 少thiểu 欲dục 。 尚thượng 應ưng 修tu 習tập 。 何hà 況huống 少thiểu 欲dục 。 能năng 生sanh 諸chư 功công 德đức 。 少thiểu 欲dục 之chi 人nhân 。 則tắc 無vô 諂siểm 曲khúc 。 以dĩ 求cầu 人nhân 意ý 。 亦diệc 復phục 不bất 為vị 。 諸chư 根căn 所sở 牽khiên 。 行hành 少thiểu 欲dục 者giả 。 心tâm 則tắc 坦thản 然nhiên 。 無vô 所sở 憂ưu 畏úy 。 觸xúc 事sự 有hữu 餘dư 。 常thường 無vô 不bất 足túc 。 有hữu 少thiểu 欲dục 者giả 。 則tắc 有hữu 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 名danh 少thiểu 欲dục 。

少thiểu 欲dục 一nhất 法pháp 。 功công 德đức 如như 此thử 。 直trực 修tu 少thiểu 欲dục 。 別biệt 無vô 功công 德đức 。 尚thượng 可khả 修tu 習tập 。 況huống 與dữ 解giải 脫thoát 涅Niết 槃Bàn 相tương 應ứng 乎hồ 。

△# 九cửu 知tri 足túc 清thanh 樂nhạo/nhạc/lạc 二nhị 。 初sơ 脫thoát 苦khổ 獲hoạch 安an 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 若nhược 欲dục 脫thoát 諸chư 苦khổ 惱não 。 當đương 觀quán 知tri 足túc 。 知tri 足túc 之chi 法pháp 。 即tức 是thị 富phú 樂lạc 。 安an 隱ẩn 之chi 處xứ 。

△# 二nhị 足túc 不bất 足túc 互hỗ 明minh 。

知tri 足túc 之chi 人nhân 。 雖tuy 臥ngọa 地địa 上thượng 。 猶do 為vi 安an 樂lạc 。 不bất 知tri 足túc 者giả 。 雖tuy 處xứ 天thiên 堂đường 。 亦diệc 不bất 稱xưng 意ý 。 不bất 知tri 足túc 者giả 。 雖tuy 富phú 而nhi 貧bần 。 知tri 足túc 之chi 人nhân 。 雖tuy 貧bần 而nhi 富phú 。 不bất 知tri 足túc 者giả 。 常thường 為vị 五ngũ 欲dục 所sở 牽khiên 。 為vi 知tri 足túc 者giả 。 之chi 所sở 憐lân 愍mẫn 。 是thị 名danh 知tri 足túc 。

知tri 足túc 則tắc 心tâm 絕tuyệt 希hy 冀ký 。 清thanh 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 餘dư 。 不bất 知tri 足túc 者giả 。 貪tham 愛ái 轉chuyển 增tăng 。 苦khổ 輪luân 難nạn/nan 息tức 。

△# 十thập 寂tịch 靜tĩnh 離ly 眾chúng 三tam 。 初sơ 靜tĩnh 處xứ 天thiên 欽khâm 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 欲dục 求cầu 寂tịch 靜tĩnh 。 無vô 為vi 安an 樂lạc 。 當đương 離ly 憒hội 閙náo 。 獨độc 處xứ 閒nhàn 居cư 。

憒hội 古cổ 對đối 切thiết 。 閙náo 奴nô 孝hiếu 切thiết 。

○# 心tâm 境cảnh 靜tĩnh 寂tịch 。 孤cô 然nhiên 乃nãi 則tắc 。

靜tĩnh 處xứ 之chi 人nhân 。 帝Đế 釋Thích 諸chư 天thiên 。 所sở 共cộng 敬kính 重trọng 。

如như 善thiện 現hiện 尊tôn 者giả 。 宴yến 坐tọa 巖nham 間gian 。 釋thích 天thiên 雨vũ 華hoa 之chi 類loại 。 事sự 迹tích 非phi 一nhất 。

△# 二nhị 法pháp 喻dụ 並tịnh 明minh 。

是thị 故cố 當đương 捨xả 。 己kỷ 眾chúng 他tha 眾chúng 。

自tự 他tha 徒đồ 眾chúng 皆giai 捨xả 。

空không 閒gian/nhàn 獨độc 處xứ 。 思tư 滅diệt 苦khổ 本bổn 。

安an 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。

若nhược 樂nhạo 眾chúng 者giả 。 則tắc 受thọ 眾chúng 惱não 。 譬thí 如như 大đại 樹thụ 。 眾chúng 鳥điểu 集tập 之chi 。 則tắc 有hữu 枯khô 折chiết 之chi 患hoạn 。 世thế 間gian 縛phược 著trước 。 沒một 於ư 眾chúng 苦khổ 。

眾chúng 者giả 事sự 理lý 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 事sự 則tắc 憒hội 閙náo 也dã 。 理lý 者giả 。 已dĩ 謂vị 五ngũ 蘊uẩn 為vi 眾chúng 。 他tha 謂vị 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 為vi 眾chúng 。 迷mê 執chấp 五ngũ 蘊uẩn 。 聚tụ 集tập 煩phiền 惱não 。 沒một 於ư 生sanh 死tử 。 故cố 當đương 遠viễn 離ly 身thân 心tâm 見kiến 也dã 。 永vĩnh 嘉gia 云vân 。 若nhược 見kiến 山sơn 忘vong 道đạo 。 則tắc 森sâm 羅la 眩huyễn 目mục 。 音âm 聲thanh 聒# 耳nhĩ 。 雖tuy 山sơn 林lâm 獨độc 處xứ 。 何hà 由do 靜tĩnh 也dã 。 若nhược 見kiến 道đạo 忘vong 山sơn 。 則tắc 城thành 隍hoàng 閙náo 市thị 。 心tâm 境cảnh 翛# 然nhiên 。 萬vạn 法pháp 本bổn 閒gian/nhàn 。 而nhi 人nhân 自tự 閙náo 。 回hồi 光quang 返phản 照chiếu 。 觸xúc 處xứ 皆giai 渠cừ 。 無vô 一nhất 法pháp 可khả 當đương 情tình 。 亦diệc 無vô 一nhất 法pháp 可khả 容dung 情tình 者giả 。 得đắc 無vô 所sở 離ly 。 即tức 除trừ 諸chư 幻huyễn 耳nhĩ 。

△# 三tam 單đơn 喻dụ 總tổng 結kết 。

譬thí 如như 老lão 象tượng 溺nịch 泥nê 。 不bất 能năng 自tự 出xuất 。 是thị 名danh 遠viễn 離ly 。

樂nhạo/nhạc/lạc 眾chúng 心tâm 為vi 累lũy/lụy/luy 。 遠viễn 離ly 行hành 當đương 修tu 。

△# 十thập 一nhất 勤cần 行hành 不bất 懈giải 二nhị 。 初sơ 勤cần 行hành 法pháp 喻dụ 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 若nhược 勤cần 精tinh 進tấn 。 則tắc 事sự 無vô 難nạn 者giả 。

勤cần 行hành 精tinh 進tấn 。 佛Phật 果Quả 可khả 期kỳ 。

是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 當đương 勤cần 精tinh 進tấn 。 譬thí 如như 小tiểu 水thủy 常thường 流lưu 。 則tắc 能năng 穿xuyên 石thạch 。

△# 二nhị 懈giải 廢phế 法pháp 喻dụ 。

若nhược 行hành 者giả 之chi 心tâm 。 數sác 數sác 懈giải 廢phế 。 譬thí 如như 鑽toàn 火hỏa 。 未vị 熱nhiệt 而nhi 息tức 。 雖tuy 欲dục 得đắc 火hỏa 。 火hỏa 難nan 可khả 得đắc 。 是thị 名danh 精tinh 進tấn 。

木mộc 中trung 火hỏa 性tánh 。 是thị 火hỏa 正chánh 因nhân 。 若nhược 不bất 加gia 功công 藉tạ 緣duyên 。 火hỏa 終chung 難nan 得đắc 。 若nhược 加gia 功công 不bất 已dĩ 。 如như 水thủy 性tánh 柔nhu 弱nhược 。 亦diệc 有hữu 穿xuyên 石thạch 之chi 期kỳ 。 比tỉ 況huống 勤cần 懈giải 之chi 得đắc 失thất 如như 此thử 。 宜nghi 勉miễn 勵lệ 焉yên 。

△# 十thập 二nhị 正chánh 念niệm 遣khiển 魔ma 三tam 。 初sơ 正chánh 念niệm 去khứ 賊tặc 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 求cầu 善Thiện 知Tri 識Thức 。 求cầu 善thiện 護hộ 助trợ 。 無vô 如như 不bất 忘vong 念niệm 。

無vô 忘vong 之chi 念niệm 。 資tư 正chánh 定định 故cố 。 夫phu 煩phiền 惱não 出xuất 於ư 妄vọng 情tình 。 觀quán 察sát 法pháp 理lý 以dĩ 遣khiển 之chi 。 初sơ 觀quán 之chi 時thời 。 見kiến 理lý 未vị 明minh 。 心tâm 不bất 住trụ 理lý 。 要yếu 須tu 念niệm 力lực 。 然nhiên 後hậu 得đắc 觀quán 。 念niệm 以dĩ 不bất 忘vong 為vi 用dụng 。 正chánh 心tâm 念niệm 法pháp 。 審thẩm 其kỳ 善thiện 惡ác 。 善thiện 者giả 增tăng 而nhi 不bất 滅diệt 。 惡ác 者giả 滅diệt 而nhi 不bất 生sanh 。

若nhược 有hữu 不bất 忘vong 念niệm 者giả 。 諸chư 煩phiền 惱não 賊tặc 。 則tắc 不bất 能năng 入nhập 。

正chánh 念niệm 不bất 忘vong 。 煩phiền 惱não 不bất 生sanh 。

△# 二nhị 誡giới 勉miễn 勿vật 失thất 。

是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 常thường 當đương 攝nhiếp 念niệm 在tại 心tâm 。 若nhược 失thất 念niệm 者giả 。 則tắc 失thất 諸chư 功công 德đức 。 若nhược 念niệm 力lực 堅kiên 強cường 。 雖tuy 入nhập 五ngũ 欲dục 賊tặc 中trung 。 不bất 為vị 所sở 害hại 。

內nội 若nhược 不bất 動động 。 外ngoại 不bất 能năng 亂loạn 。

△# 三tam 以dĩ 喻dụ 結kết 正chánh 。

譬thí 如như 著trước 鎧khải 入nhập 陣trận 。 則tắc 無vô 所sở 畏úy 。 是thị 名danh 不bất 忘vong 念niệm 。

正chánh 念niệm 常thường 存tồn 。 魔ma 軍quân 克khắc 殄điễn 。

△# 十thập 三tam 攝nhiếp 心tâm 知tri 幻huyễn 三tam 。 初sơ 定định 心tâm 知tri 滅diệt 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 若nhược 攝nhiếp 心tâm 者giả 。 心tâm 則tắc 在tại 定định 。 心tâm 在tại 定định 故cố 。 能năng 知tri 世thế 間gian 。 生sanh 滅diệt 法pháp 相tướng 。

定định 水thủy 澄trừng 淳thuần 。 森sâm 羅la 影ảnh 現hiện 。

△# 二nhị 誡giới 行hành 不bất 散tán 。

是thị 故cố 比Bỉ 丘Khâu 。 常thường 當đương 精tinh 進tấn 。 修tu 習tập 諸chư 定định 。

隨tùy 機cơ 淺thiển 深thâm 。 大đại 小tiểu 諸chư 定định 。 皆giai 當đương 修tu 習tập 。

若nhược 得đắc 定định 者giả 。 心tâm 則tắc 不bất 散tán 。

散tán 心tâm 漸tiệm 止chỉ 。 隨tùy 順thuận 定định 門môn 。

△# 三tam 法pháp 喻dụ 雙song 結kết 。

譬thí 如như 惜tích 水thủy 之chi 家gia 。 善thiện 治trị 隄đê 塘đường 。 行hành 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。 為vì 智trí 慧tuệ 水thủy 故cố 。 善thiện 修tu 禪thiền 定định 。 令linh 不bất 漏lậu 失thất 。 是thị 名danh 為vi 定định 。

若nhược 無vô 定định 力lực 。 乾can/kiền/càn 慧tuệ 不bất 免miễn 苦khổ 輪luân 。 定định 能năng 資tư 慧tuệ 故cố 。 古cổ 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 清thanh 凉# 月nguyệt 。 常thường 遊du 畢tất 竟cánh 空không 。 眾chúng 生sanh 心tâm 水thủy 淨tịnh 。 菩Bồ 提Đề 影ảnh 現hiện 中trung 。 若nhược 水thủy 濁trược 器khí 破phá 。 則tắc 月nguyệt 影ảnh 不bất 現hiện 耳nhĩ 。

△# 十thập 四Tứ 智Trí 慧tuệ 除trừ 惱não 四tứ 。 初sơ 去khứ 貪tham 解giải 脫thoát 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 若nhược 有hữu 智trí 慧tuệ 。 則tắc 無vô 貪tham 著trước 。 常thường 自tự 省tỉnh 察sát 。 不bất 令linh 有hữu 失thất 。

智trí 為vi 前tiền 導đạo 。 不bất 可khả 暫tạm 闕khuyết 。

是thị 則tắc 於ư 我ngã 法Pháp 中trung 。 能năng 得đắc 解giải 脫thoát 。

無vô 慧tuệ 名danh 縛phược 。 有hữu 慧tuệ 名danh 解giải 。

△# 二nhị 二nhị 名danh 俱câu 失thất 。

若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 既ký 非phi 道Đạo 人Nhân 。 又hựu 非phi 白bạch 衣y 。 無vô 所sở 名danh 也dã 。

心tâm 與dữ 形hình 乖quai 。 二nhị 名danh 俱câu 失thất 。

△# 三tam 智trí 之chi 利lợi 益ích 。

實thật 智trí 慧tuệ 者giả 。 則tắc 是thị 度độ 老lão 病bệnh 死tử 海hải 。 堅kiên 牢lao 船thuyền 也dã 。

般Bát 若Nhã 實thật 智trí 。 能năng 度độ 苦khổ 海hải 。

亦diệc 是thị 無vô 明minh 黑hắc 暗ám 。 大đại 明minh 燈đăng 也dã 。

無vô 明minh 大đại 夜dạ 。 智trí 燈đăng 能năng 照chiếu 。

一nhất 切thiết 病bệnh 者giả 。 之chi 良lương 藥dược 也dã 。

三tam 毒độc 重trọng 病bệnh 。 智trí 慧tuệ 能năng 治trị 。

伐phạt 煩phiền 惱não 樹thụ 。 之chi 利lợi 斧phủ 也dã 。

煩phiền 惱não 根căn 株chu 。 智trí 刃nhận 能năng 伐phạt 。

是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 當đương 以dĩ 聞văn 思tư 修tu 慧tuệ 。 而nhi 自tự 增tăng 益ích 。

從tùng 聞văn 思tư 修tu 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 益ích 。 入nhập 三tam 摩ma 地địa 。

△# 四tứ 總tổng 結kết 成thành 慧tuệ 。

若nhược 人nhân 有hữu 智trí 慧tuệ 之chi 照chiếu 。 雖tuy 是thị 肉nhục 眼nhãn 。 而nhi 是thị 明minh 見kiến 人nhân 也dã 。 是thị 為vi 智trí 慧tuệ 。

肉nhục 眼nhãn 廓khuếch 照chiếu 。 無vô 明minh 永vĩnh 滅diệt 。 智trí 慧tuệ 之chi 力lực 也dã 。 故cố 名danh 明minh 見kiến 之chi 人nhân 。

△# 十thập 五ngũ 戲hí 論luận 妨phương 道đạo 二nhị 。 初sơ 標tiêu 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 若nhược 種chủng 種chủng 戲hí 論luận 。 其kỳ 心tâm 則tắc 亂loạn 。 雖tuy 復phục 出xuất 家gia 。 猶do 未vị 得đắc 脫thoát 。

語ngữ 默mặc 動động 靜tĩnh 。 乖quai 於ư 軌quỹ 則tắc 。 能năng 令linh 心tâm 亂loạn 。 違vi 解giải 脫thoát 理lý 。

△# 二nhị 結kết 。

是thị 故cố 比Bỉ 丘Khâu 。 當đương 急cấp 捨xả 離ly 。 亂loạn 心tâm 戲hí 論luận 。 若nhược 汝nhữ 欲dục 得đắc 。 寂tịch 滅diệt 樂lạc 者giả 。 唯duy 當đương 善thiện 滅diệt 。 戲hí 論luận 之chi 患hoạn 。 是thị 名danh 不bất 戲hí 論luận 。

若nhược 滅diệt 戲hí 論luận 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 樂lạc 。 可khả 庶thứ 幾kỷ 乎hồ 。

△# 十thập 六lục 端đoan 心tâm 去khứ 逸dật 三tam 。 初sơ 誡giới 離ly 怨oán 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 於ư 諸chư 功công 德đức 。 常thường 當đương 一nhất 心tâm 。 捨xả 諸chư 放phóng 逸dật 。

放phóng 蕩đãng 狂cuồng 逸dật 。

如như 離ly 怨oán 賊tặc 。 大đại 悲bi 世Thế 尊Tôn 。 所sở 說thuyết 利lợi 益ích 。 皆giai 已dĩ 究cứu 竟cánh 。

△# 二nhị 誡giới 勤cần 行hành 。

汝nhữ 等đẳng 但đãn 當đương 。 勤cần 而nhi 行hành 之chi 。

大đại 悲bi 方phương 便tiện 。 分phân 別biệt 說thuyết 三tam 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。 唯duy 一Nhất 乘Thừa 道Đạo 。

若nhược 於ư 山sơn 間gian 。 若nhược 空không 澤trạch 中trung 。 若nhược 在tại 樹thụ 下hạ 。 閒gian/nhàn 處xứ 靜tĩnh 室thất 。 念niệm 所sở 受thọ 法Pháp 。

隨tùy 力lực 所sở 受thọ 。 思tư 惟duy 修tu 習tập 。

勿vật 令linh 忘vong 失thất 。 常thường 當đương 自tự 勉miễn 。 精tinh 進tấn 修tu 之chi 。

勉miễn 勵lệ 精tinh 進tấn 。 防phòng 退thoái 失thất 焉yên 。

無vô 為vi 空không 死tử 。 後hậu 致trí 有hữu 悔hối 。

生sanh 死tử 流lưu 浪lãng 。 後hậu 悔hối 何hà 益ích 。

△# 三tam 二nhị 喻dụ 結kết 。

我ngã 如như 良lương 醫y 。 知tri 病bệnh 說thuyết 藥dược 。 服phục 與dữ 不bất 服phục 。 非phi 醫y 咎cữu 也dã 。

佛Phật 說thuyết 法pháp 藥dược 。 治trị 煩phiền 惱não 病bệnh 。 聞văn 不bất 信tín 服phục 。 非phi 佛Phật 咎cữu 也dã 。

又hựu 如như 善thiện 導đạo 。 導đạo 人nhân 善thiện 道đạo 。 聞văn 之chi 不bất 行hành 。 非phi 導đạo 過quá 也dã 。

佛Phật 為vi 大đại 導đạo 師sư 。 引dẫn 導đạo 眾chúng 生sanh 。 令linh 至chí 涅Niết 槃Bàn 正Chánh 道Đạo 。 不bất 信tín 不bất 行hành 。 是thị 誰thùy 之chi 過quá 歟# 。

△# 十thập 七thất 誡giới 疑nghi 重trùng 問vấn 。

汝nhữ 等đẳng 若nhược 於ư 。 苦khổ 等đẳng 四Tứ 諦Đế 。 有hữu 所sở 疑nghi 者giả 。 可khả 疾tật 問vấn 之chi 。 無vô 得đắc 懷hoài 疑nghi 。 不bất 求cầu 決quyết 也dã 。

四Tứ 諦Đế 法pháp 中trung 。 有hữu 疑nghi 未vị 決quyết 。 我ngã 當đương 決quyết 之chi 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 如như 是thị 三tam 唱xướng 。 人nhân 無vô 問vấn 者giả 。

眾chúng 默mặc 不bất 問vấn 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。

徵trưng 也dã 。

眾chúng 無vô 疑nghi 故cố 。

釋thích 不bất 問vấn 之chi 意ý 。

△# 十thập 八bát 替thế 對đối 伸thân 演diễn 三tam 。 初sơ 四Tứ 諦Đế 無vô 變biến 。

時thời 阿a 㝹nậu 樓lâu 駄đà 。 觀quán 察sát 眾chúng 心tâm 。

㝹nậu 奴nô 候hậu 切thiết 。

○# 即tức 阿A 那Na 律Luật 陀Đà 。 梵Phạm 音âm 小tiểu 異dị 。 宋tống 云vân 無vô 滅diệt 。 以dĩ 天thiên 眼nhãn 觀quán 察sát 眾chúng 意ý 。

而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 月nguyệt 可khả 令linh 熱nhiệt 。 日nhật 可khả 令linh 冷lãnh 。 佛Phật 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 不bất 可khả 令linh 異dị 。

水thủy 火hỏa 之chi 性tánh 。 可khả 令linh 無vô 定định 。 佛Phật 語ngữ 真chân 實thật 。 決quyết 定định 不bất 虗hư 。

佛Phật 說thuyết 苦Khổ 諦Đế 實thật 苦khổ 。 不bất 可khả 令linh 樂lạc 。

苦khổ 是thị 世thế 俗tục 果quả 。 諦đế 當đương 審thẩm 實thật 。 決quyết 定định 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 。

集tập 真chân 是thị 因nhân 。 更cánh 無vô 異dị 因nhân 。

集tập 是thị 世thế 俗tục 因nhân 。 集tập 諸chư 不bất 善thiện 業nghiệp 也dã 。 決quyết 定định 是thị 招chiêu 苦khổ 之chi 因nhân 。

苦khổ 若nhược 滅diệt 者giả 。 即tức 是thị 因nhân 滅diệt 。

諸chư 苦khổ 所sở 因nhân 。 貪tham 欲dục 為vi 本bổn 。 若nhược 滅diệt 貪tham 欲dục 。 無vô 所sở 依y 止chỉ 。

因nhân 滅diệt 故cố 果quả 滅diệt 。 滅diệt 苦khổ 之chi 道đạo 。 實thật 是thị 真chân 道Đạo 。 更cánh 無vô 餘dư 道đạo 。

滅Diệt 諦Đế 出xuất 世thế 真chân 果quả 。 即tức 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 道Đạo 諦Đế 即tức 斷đoạn 煩phiền 惱não 出xuất 世thế 真chân 因nhân 。 無vô 別biệt 道đạo 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 於ư 四Tứ 諦Đế 中trung 。 決quyết 定định 無vô 疑nghi 。

△# 二nhị 三tam 根căn 不bất 等đẳng 。

於ư 此thử 眾chúng 中trung 。 若nhược 所sở 作tác 未vị 辦biện 者giả 。 見kiến 佛Phật 滅diệt 度độ 。 當đương 有hữu 悲bi 感cảm 。

未vị 證chứng 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 不bất 了liễu 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 爾nhĩ 。

若nhược 有hữu 初sơ 入nhập 法Pháp 者giả 。 聞văn 佛Phật 所sở 說thuyết 。 即tức 皆giai 得đắc 度độ 。

親thân 聞văn 佛Phật 誨hối 。 無vô 不bất 蒙mông 益ích 。

譬thí 如như 夜dạ 見kiến 電điện 光quang 。 即tức 得đắc 見kiến 道đạo 。

暫tạm 得đắc 心tâm 開khai 。 未vị 能năng 究cứu 竟cánh 。

若nhược 所sở 作tác 已dĩ 辦biện 。 已dĩ 度độ 苦khổ 海hải 者giả 。 但đãn 作tác 是thị 念niệm 。 世Thế 尊Tôn 滅diệt 度độ 。 一nhất 何hà 疾tật 哉tai 。

自tự 雖tuy 已dĩ 度độ 。 愍mẫn 未vị 度độ 故cố 。 作tác 念niệm 興hưng 歎thán 。

△# 三tam 經kinh 家gia 序tự 結kết 。

阿a 㝹nậu 樓lâu 駄đà 雖tuy 說thuyết 此thử 語ngữ 。 眾chúng 中trung 皆giai 悉tất 了liễu 達đạt 。 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 義nghĩa 。 世Thế 尊Tôn 欲dục 令linh 。 此thử 諸chư 大đại 眾chúng 。 皆giai 得đắc 堅kiên 固cố 。 以dĩ 大đại 悲bi 心tâm 。 復phục 為vì 眾chúng 說thuyết 。

未vị 徹triệt 未vị 辦biện 。 聞văn 佛Phật 滅diệt 度độ 。 或hoặc 生sanh 退thoái 沒một 。 末mạt 後hậu 慇ân 懃cần 。 委ủy 曲khúc 慰úy 喻dụ 。

△# 十thập 九cửu 誡giới 勉miễn 勿vật 悲bi 二nhị 。 初sơ 生sanh 畢tất 有hữu 滅diệt 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 勿vật 懷hoài 悲bi 惱não 。 若nhược 我ngã 住trụ 世thế 一nhất 劫kiếp 。 會hội 亦diệc 當đương 滅diệt 。 會hội 而nhi 不bất 離ly 。 終chung 不bất 可khả 得đắc 。

緣duyên 起khởi 之chi 法pháp 。 固cố 不bất 可khả 留lưu 。

△# 二nhị 二nhị 利lợi 俱câu 備bị 。

自tự 利lợi 利lợi 人nhân 。 法Pháp 皆giai 具cụ 足túc 。

積tích 萬vạn 行hạnh 。 成thành 萬vạn 德đức 。 演diễn 教giáo 海hải 。 利lợi 羣quần 機cơ 。 兼kiêm 濟tế 之chi 道đạo 。 悉tất 具cụ 備bị 矣hĩ 。

若nhược 我ngã 久cửu 住trụ 。 更cánh 無vô 所sở 益ích 。

佛Phật 久cửu 住trụ 。 則tắc 眾chúng 生sanh 不phủ 。 起khởi 難nan 遭tao 想tưởng 。 不bất 種chúng 善thiện 根căn 。 貪tham 著trước 五ngũ 慾dục 。 不bất 求cầu 出xuất 苦khổ 。 故cố 佛Phật 示thị 滅diệt 耳nhĩ 。

應ưng 可khả 度độ 者giả 。 若nhược 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 。 皆giai 悉tất 已dĩ 度độ 。

成thành 道Đạo 四tứ 十thập 九cửu 載tái 。 應ưng 度độ 度độ 畢tất 無vô 餘dư 。

其kỳ 未vị 度độ 者giả 。 皆giai 亦diệc 已dĩ 作tác 。 得đắc 度độ 因nhân 緣duyên 。

清thanh 淨tịnh 法Pháp 眼nhãn 。 戒giới 定định 慧tuệ 藏tạng 。 內nội 則tắc 付phó 囑chúc 摩Ma 訶Ha 迦Ca 葉Diếp 。 諸chư 大đại 弟đệ 子tử 。 外ngoại 則tắc 付phó 囑chúc 。 國quốc 王vương 大đại 臣thần 。 令linh 慧tuệ 命mạng 不bất 斷đoạn 。 為vi 得đắc 度độ 因nhân 緣duyên 耳nhĩ 。

○# 已dĩ 上thượng 正chánh 宗tông 分phần/phân 竟cánh 。

△# 三tam 流lưu 通thông 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 囑chúc 累lụy 流lưu 通thông 五ngũ 。 初sơ 展triển 轉chuyển 不bất 息tức 。

自tự 今kim 已dĩ 後hậu 。 我ngã 諸chư 弟đệ 子tử 。 展triển 轉chuyển 行hành 之chi 。 則tắc 是thị 如Như 來Lai 。 法Pháp 身thân 常thường 在tại 。 而nhi 不bất 滅diệt 也dã 。

世Thế 尊Tôn 囑chúc 累lụy 。 行hành 之chi 不bất 絕tuyệt 。 則tắc 法Pháp 身thân 常thường 存tồn 焉yên 。

△# 二nhị 歎thán 世thế 無vô 常thường 。

是thị 故cố 當đương 知tri 。 世thế 皆giai 無vô 常thường 。 會hội 必tất 有hữu 離ly 。 勿vật 懷hoài 憂ưu 惱não 。 世thế 相tướng 如như 是thị 。

遷thiên 流lưu 不bất 住trụ 曰viết 世thế 。 形hình 質chất 可khả 狀trạng 曰viết 相tương/tướng 。 應ưng 會hội 示thị 生sanh 。 寧ninh 無vô 滅diệt 乎hồ 。

△# 三tam 以dĩ 智trí 爍thước 幻huyễn 。

當đương 勤cần 精tinh 進tấn 。 早tảo 求cầu 解giải 脫thoát 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 明minh 。 滅diệt 諸chư 癡si 闇ám 。

勤cần 精tinh 進tấn 而nhi 智trí 慧tuệ 明minh 。 癡si 闇ám 滅diệt 則tắc 脫thoát 諸chư 苦khổ 。

世thế 實thật 危nguy 脆thúy 。 無vô 牢lao 強cường 者giả 。

脆thúy 音âm 翠thúy 。

○# 有hữu 為vi 虗hư 假giả 。 今kim 昔tích 皆giai 然nhiên 。

△# 四tứ 示thị 滅diệt 除trừ 惡ác 。

我ngã 今kim 得đắc 滅diệt 。 如như 除trừ 惡ác 病bệnh 。 此thử 是thị 應ưng 捨xả 。 罪tội 惡ác 之chi 物vật 。 假giả 名danh 為vi 身thân 。 沒một 在tại 老lão 病bệnh 生sanh 死tử 大đại 海hải 。

佛Phật 身thân 無vô 為vi 。 示thị 同đồng 有hữu 為vi 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 知tri 身thân 過quá 患hoạn 。 早tảo 悟ngộ 法Pháp 身thân 也dã 。

△# 五ngũ 結kết 智trí 人nhân 喜hỷ 。

何hà 有hữu 智trí 者giả 。 得đắc 除trừ 滅diệt 之chi 。 如như 殺sát 怨oán 賊tặc 。 而nhi 不bất 歡hoan 喜hỷ 。

身thân 為vi 苦khổ 本bổn 。 眾chúng 苦khổ 所sở 依y 。 眾chúng 生sanh 妄vọng 執chấp 為vi 實thật 。 不bất 求cầu 出xuất 離ly 。 大đại 聖thánh 知tri 生sanh 死tử 皆giai 幻huyễn 。 示thị 生sanh 死tử 而nhi 化hóa 物vật 。

△# 二nhị 勸khuyến 勉miễn 流lưu 通thông 二nhị 。 初sơ 勤cần 出xuất 無vô 常thường 。

汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 常thường 當đương 一nhất 心tâm 。 勤cần 求cầu 出xuất 道đạo 。

涅Niết 槃Bàn 正Chánh 道Đạo 。

一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 動động 不bất 動động 法pháp 。 皆giai 是thị 敗bại 壞hoại 。 不bất 安an 之chi 相tướng 。

欲dục 界giới 六lục 天thiên 為vi 動động 法pháp 。 色sắc 無vô 色sắc 二nhị 界giới 。 壽thọ 命mạng 劫kiếp 數số 長trường 久cửu 。 外ngoại 道đạo 計kế 以dĩ 為vi 常thường 。 名danh 不bất 動động 法pháp 。

△# 二nhị 誡giới 止chỉ 遺di 範phạm 。

汝nhữ 等đẳng 且thả 止chỉ 。 勿vật 得đắc 復phục 語ngữ 。

時thời 將tương 欲dục 過quá 。 我ngã 欲dục 滅diệt 度độ 。 是thị 我ngã 最tối 後hậu 。 之chi 所sở 教giáo 誨hối 。

應ưng 會hội 時thời 節tiết 。 寧ninh 容dung 久cửu 留lưu 。 最tối 後hậu 垂thùy 範phạm 。 付phó 囑chúc 斯tư 在tại 。 化hóa 儀nghi 舒thư 卷quyển 。 情tình 謂vị 杳# 亡vong 。 方phương 便tiện 門môn 中trung 。 那na 無vô 指chỉ 注chú 。 法pháp 華hoa 會hội 上thượng 金kim 口khẩu 親thân 宣tuyên 云vân 。 為vì 度độ 眾chúng 生sanh 故cố 。 方phương 便tiện 現hiện 涅Niết 槃Bàn 。 廣quảng 如như 壽thọ 量lượng 品phẩm 。 其kỳ 知tri 此thử 者giả 。 則tắc 靈linh 山sơn 一nhất 會hội 儼nghiễm 然nhiên 未vị 散tán 矣hĩ 。 豈khởi 不bất 韙# 歟# 。 若nhược 謂vị 不bất 然nhiên 。 諒# 非phi 吾ngô 道đạo 。 何hà 也dã 。 欲dục 得đắc 不bất 招chiêu 無vô 間gián 業nghiệp 。 莫mạc 謗báng 如Như 來Lai 正Chánh 法Pháp 輪luân 。

佛Phật 遺Di 教Giáo 經Kinh 註Chú (# 終Chung )#

嘗thường 攷# 傳truyền 燈đăng 世thế 譜# 。 載tái 大đại 鑒giám 下hạ 青thanh 原nguyên 派phái 曹tào 洞đỗng 宗tông 第đệ 十thập 三tam 世thế 守thủ 遂toại 禪thiền 師sư 。 所sở 註chú 四tứ 十thập 二nhị 章chương 經kinh 。 遺di 教giáo 經kinh 。 並tịnh 了liễu 童đồng 禪thiền 師sư 補bổ 較giảo 。 我ngã 。

慈từ 聖thánh 宣tuyên 文văn 明minh 肅túc 皇hoàng 太thái 后hậu 刊# 板bản 。 在tại 金kim 臺đài 西tây 直trực 門môn 裡# 迤dĩ 南nam 永vĩnh 祥tường 寺tự 。 適thích 海hải 鹽diêm 廣quảng 磐bàn 劉lưu 宰tể 官quan 諱húy 祖tổ 鍚# 號hiệu 念niệm 崧# 。 係hệ 雲vân 棲tê 蓮liên 大đại 師sư 高cao 足túc 。 秉bỉnh 教giáo 念niệm 佛Phật 。 行hành 敦đôn 孝hiếu 義nghĩa 。 歷lịch 官quan 光quang 祿lộc 。 於ư 崇sùng 禎# 四tứ 年niên 辛tân 未vị 八bát 月nguyệt 二nhị 十thập 六lục 日nhật 舟chu 次thứ 東đông 昌xương 。 借tá 一nhất 味vị 禪thiền 院viện 震chấn 宇vũ 法Pháp 師sư 藏tạng 本bổn 四tứ 十thập 二nhị 章chương 經kinh 註chú 。 手thủ 寫tả 攜huề 歸quy 。 迨đãi 崇sùng 禎# 九cửu 年niên 丙bính 子tử 十thập 月nguyệt 之chi 八bát 日nhật 。 借tá 本bổn 邑ấp 沈trầm 廣quảng 冠quan 居cư 士sĩ 藏tạng 本bổn 遺di 教giáo 經kinh 註chú 。 仍nhưng 以dĩ 手thủ 寫tả 。 與dữ 東đông 昌xương 所sở 鈔sao 得đắc 成thành 合hợp 璧bích 。 慶khánh 快khoái 示thị 余dư 。 捧phủng 讀đọc 註chú 語ngữ 。 直trực 指chỉ 彰chương 顯hiển 。 如như 佛Phật 誡giới 勑# 。 其kỳ 正chánh 文văn 對đối 雲vân 棲tê 刻khắc 本bổn 。 字tự 句cú 多đa 異dị 同đồng 。 而nhi 義nghĩa 實thật 勝thắng 。 因nhân 憶ức 蓮liên 大đại 師sư 跋bạt 云vân 。 二nhị 經kinh 實thật 末Mạt 法Pháp 救cứu 。 病bệnh 之chi 良lương 藥dược 。 一nhất 是thị 聖thánh 教giáo 流lưu 入nhập 震chấn 旦đán 之chi 始thỉ 也dã 。 今kim 以dĩ 其kỳ 言ngôn 近cận 。 僧Tăng 不bất 持trì 誦tụng 。 師sư 不bất 講giảng 演diễn 。 要yếu 知tri 不bất 專chuyên 近cận 。 有hữu 遠viễn 者giả 。 人nhân 自tự 不bất 察sát 也dã 。 一nhất 是thị 如Như 來Lai 入nhập 滅diệt 最tối 後hậu 要yếu 語ngữ 。 喻dụ 世thế 人nhân 所sở 謂vị 遺di 囑chúc 也dã 。 子tử 孫tôn 昧muội 祖tổ 宗tông 創sáng/sang 始thỉ 之chi 來lai 源nguyên 。 是thị 忘vong 本bổn 也dã 。 子tử 孫tôn 背bối/bội 父phụ 母mẫu 之chi 遺di 囑chúc 。 是thị 不bất 孝hiếu 也dã 。 為vi 僧Tăng 者giả 胡hồ 不bất 思tư 也dã 。 并tinh 頌tụng 念niệm 崧# 壽thọ 逾du 六lục 旬tuần 。 誠thành 心tâm 手thủ 書thư 。 且thả 願nguyện 重trọng/trùng 刻khắc 以dĩ 廣quảng 其kỳ 傳truyền 。 真chân 善thiện 述thuật 蓮liên 大đại 師sư 志chí 意ý 者giả 也dã 。 余dư 亦diệc 願nguyện 効hiệu 一nhất 臂tý 樂nhạo/nhạc/lạc 成thành 之chi 。 敢cảm 曰viết 隨tùy 力lực 裁tài 因nhân 耶da 。 且thả 紀kỷ 諸chư 善Thiện 知Tri 識Thức 。 展triển 轉chuyển 勸khuyến 發phát 緣duyên 起khởi 。 以dĩ 告cáo 見kiến 聞văn 者giả 。 幸hạnh 毋vô 忽hốt 。

時thời 即tức 崇sùng 禎# 丙bính 子tử 臘lạp 八bát 日nhật 弟đệ 子tử 通thông 燈đăng 敬kính 述thuật