大Đại 智Trí 度Độ 論Luận
Quyển 94
龍Long 樹Thụ 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 後Hậu 秦Tần 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯Dịch

大Đại 智Trí 度Độ 論Luận 釋Thích 畢Tất 定Định 品Phẩm 第Đệ 八Bát 十Thập 三Tam 之Chi 餘Dư (# 卷quyển 第đệ 九cửu 十thập 四tứ )#

龍long 樹thụ 菩Bồ 薩Tát 造tạo

後hậu 秦tần 龜quy 茲tư 國quốc 三Tam 藏Tạng 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯dịch

【# 經kinh 】# 。

世Thế 尊Tôn 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 住trụ 何hà 等đẳng 白bạch 淨tịnh 法pháp 。 能năng 作tác 如như 是thị 。 方phương 便tiện 力lực 而nhi 不bất 受thọ 染nhiễm 污ô 。

佛Phật 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 用dụng 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 作tác 如như 是thị 方phương 便tiện 力lực 。 於ư 十thập 方phương 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 國quốc 土độ 中trung 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 不bất 貪tham 著trước 是thị 身thân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 著trước 者giả 。 著trước 法pháp 。 著trước 處xứ 。 是thị 三tam 法pháp 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 自tự 性tánh 空không 故cố 。 空không 不bất 著trước 空không 。 空không 中trung 無vô 著trước 者giả 。 亦diệc 無vô 著trước 處xứ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 空không 中trung 空không 相tướng 不bất 可khả 得đắc 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 是thị 名danh 不bất 可khả 得đắc 空không 。 菩Bồ 薩Tát 住trụ 是thị 空không 中trung 。 能năng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

世Thế 尊Tôn 。 菩Bồ 薩Tát 但đãn 住trụ 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 中trung 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 不bất 住trụ 餘dư 法pháp 中trung 耶da 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 頗phả 有hữu 法pháp 不bất 入nhập 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 者giả 不phủ 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 自tự 性tánh 空không 。 云vân 何hà 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 入nhập 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。

世Thế 尊Tôn 。 空không 中trung 無vô 有hữu 法pháp 若nhược 入nhập 。 若nhược 不bất 入nhập 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 不phủ 。

世Thế 尊Tôn 。 空không 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 。 云vân 何hà 言ngôn 一nhất 切thiết 法pháp 。 不bất 入nhập 空không 中trung 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 空không 中trung 。 能năng 起khởi 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 住trụ 是thị 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 到đáo 十thập 方phương 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 國quốc 土độ 供cúng 養dường 現hiện 在tại 諸chư 佛Phật 。 聞văn 諸chư 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 於ư 諸chư 佛Phật 所sở 種chúng 善thiện 根căn 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 觀quán 是thị 十thập 方phương 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 國quốc 土độ 皆giai 空không 。 是thị 國quốc 土độ 中trung 諸chư 佛Phật 亦diệc 性tánh 空không 。 但đãn 假giả 名danh 字tự 故cố 。 諸chư 佛Phật 現hiện 身thân 。 所sở 假giả 名danh 字tự 亦diệc 空không 。 若nhược 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 及cập 諸chư 佛Phật 性tánh 不bất 空không 者giả 。 空không 為vi 有hữu 偏thiên 。 以dĩ 空không 不bất 偏thiên 故cố 。 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 。 以dĩ 是thị 故cố 。 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 。

是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 用dụng 方phương 便tiện 力lực 。 生sanh 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 住trụ 是thị 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 起khởi 天thiên 眼nhãn 。 天thiên 耳nhĩ 。 如như 意ý 足túc 。 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 。 宿túc 命mạng 智trí 。 知tri 眾chúng 生sanh 生sanh 死tử 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 遠viễn 離ly 。 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 能năng 得đắc 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 不bất 能năng 得đắc 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 道đạo 。

何hà 以dĩ 故cố 。 用dụng 是thị 天thiên 眼nhãn 自tự 見kiến 諸chư 善thiện 法Pháp 。 亦diệc 教giáo 他tha 人nhân 。 令linh 得đắc 諸chư 善thiện 法Pháp 。 於ư 善thiện 法Pháp 亦diệc 不bất 著trước 。 諸chư 善thiện 法Pháp 自tự 性tánh 空không 故cố 。 空không 無vô 所sở 著trước 。 若nhược 著trước 則tắc 受thọ 味vị 。 是thị 空không 中trung 無vô 有hữu 味vị 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 能năng 生sanh 如như 是thị 天thiên 眼nhãn 。 用dụng 是thị 眼nhãn 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 見kiến 是thị 法pháp 空không 。 不bất 取thủ 相tương/tướng 。 不bất 作tác 業nghiệp 。 亦diệc 為vi 人nhân 說thuyết 是thị 法pháp 。 亦diệc 不bất 得đắc 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 。 不bất 得đắc 眾chúng 生sanh 名danh 。 如như 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 用dụng 無vô 所sở 得đắc 法pháp 故cố 。 起khởi 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 用dụng 是thị 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 神thần 通thông 所sở 應ưng 作tác 者giả 能năng 作tác 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 用dụng 天thiên 眼nhãn 通thông 。 過quá 於ư 人nhân 眼nhãn 。 見kiến 十thập 方phương 國quốc 土thổ/độ 。 見kiến 已dĩ 。 飛phi 到đáo 十thập 方phương 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 或hoặc 以dĩ 布bố 施thí 。 或hoặc 以dĩ 持trì 戒giới 。 或hoặc 以dĩ 忍nhẫn 辱nhục 。 或hoặc 以dĩ 精tinh 進tấn 。 或hoặc 以dĩ 禪thiền 定định 。 或hoặc 以dĩ 智trí 慧tuệ 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 或hoặc 以dĩ 三Tam 十Thập 七Thất 助Trợ 道Đạo 法Pháp 。 或hoặc 以dĩ 諸chư 禪thiền 。 解giải 脫thoát 。 三tam 昧muội 。 或hoặc 以dĩ 聲Thanh 聞Văn 法pháp 。 或hoặc 以dĩ 辟Bích 支Chi 佛Phật 法Pháp 。 或hoặc 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 或hoặc 以dĩ 佛Phật 法Pháp 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。

為vi 慳san 者giả 如như 是thị 說thuyết 法Pháp 。

諸chư 眾chúng 生sanh 。 當đương 行hành 布bố 施thí 。 貧bần 窮cùng 是thị 苦khổ 惱não 法pháp 。 貧bần 窮cùng 之chi 人nhân 。 自tự 不bất 能năng 益ích 。 何hà 能năng 益ích 他tha 。 以dĩ 是thị 故cố 。 汝nhữ 等đẳng 當đương 勤cần 布bố 施thí 。 自tự 身thân 得đắc 樂lạc 。 亦diệc 能năng 令linh 他tha 得đắc 樂lạc 。 莫mạc 以dĩ 貧bần 窮cùng 故cố 。 共cộng 相tương 食thực 噉đạm 。 不bất 得đắc 離ly 三tam 惡ác 道đạo 。

為vi 破phá 戒giới 者giả 說thuyết 法Pháp 。

諸chư 眾chúng 生sanh 。 破phá 戒giới 法pháp 大đại 苦khổ 惱não 。 破phá 戒giới 之chi 人nhân 。 自tự 不bất 能năng 益ích 。 何hà 能năng 益ích 他tha 。 破phá 戒giới 法pháp 受thọ 苦khổ 果quả 報báo 。

若nhược 在tại 地địa 獄ngục 。 若nhược 在tại 餓ngạ 鬼quỷ 。 若nhược 在tại 畜súc 生sanh 。 汝nhữ 等đẳng 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 中trung 。 自tự 不bất 能năng 救cứu 。 何hà 能năng 救cứu 人nhân 。 以dĩ 是thị 故cố 。 汝nhữ 等đẳng 不bất 應ưng 。 隨tùy 破phá 戒giới 心tâm 。 死tử 時thời 有hữu 悔hối 。

若nhược 有hữu 共cộng 相tương 瞋sân 諍tranh 者giả 。 說thuyết 如như 是thị 法Pháp 。

諸chư 眾chúng 生sanh 。 莫mạc 共cộng 相tương 瞋sân 。 瞋sân 亂loạn 心tâm 人nhân 。 不bất 順thuận 善thiện 法Pháp 。 汝nhữ 等đẳng 今kim 共cộng 相tương 瞋sân 亂loạn 心tâm 。 或hoặc 墮đọa 地địa 獄ngục 。 若nhược 餓ngạ 鬼quỷ 。 畜súc 生sanh 中trung 。 以dĩ 是thị 故cố 。 汝nhữ 等đẳng 不bất 應ưng 。 生sanh 一nhất 念niệm 瞋sân 恚khuể 心tâm 。 何hà 況huống 多đa 。

為vi 懈giải 怠đãi 眾chúng 生sanh 說thuyết 法Pháp 。 令linh 得đắc 精tinh 進tấn 。 散tán 亂loạn 眾chúng 生sanh 。 令linh 得đắc 禪thiền 定định 。 愚ngu 癡si 眾chúng 生sanh 。 令linh 得đắc 智trí 慧tuệ 。 亦diệc 如như 是thị 。

行hành 婬dâm 欲dục 者giả 。 令linh 觀quán 不bất 淨tịnh 。 瞋sân 恚khuể 者giả 。 令linh 觀quán 慈từ 心tâm 。 愚ngu 癡si 眾chúng 生sanh 。 令linh 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。

行hành 非phi 道đạo 眾chúng 生sanh 。 令linh 入nhập 正Chánh 道Đạo 。 所sở 謂vị 聲thanh 聞văn 道Đạo 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。 佛Phật 道Đạo 。 為vì 是thị 眾chúng 生sanh 。 如như 是thị 說thuyết 法Pháp 。

汝nhữ 等đẳng 所sở 著trước 。 是thị 法pháp 性tánh 空không 。 性tánh 空không 法pháp 中trung 不bất 可khả 得đắc 著trước 。 不bất 著trước 相tương/tướng 是thị 空không 相tướng 。

如như 是thị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 住trụ 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 為vi 眾chúng 生sanh 作tác 利lợi 益ích 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 若nhược 遠viễn 離ly 神thần 通thông 。 不bất 能năng 隨tùy 眾chúng 生sanh 意ý 善thiện 說thuyết 法Pháp 。 以dĩ 是thị 故cố 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 應ưng 起khởi 神thần 通thông 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 譬thí 如như 鳥điểu 無vô 翅sí 不bất 能năng 高cao 翔tường 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 神thần 通thông 。 不bất 能năng 隨tùy 意ý 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 是thị 故cố 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 應ưng 起khởi 諸chư 神thần 通thông 。 起khởi 諸chư 神thần 通thông 已dĩ 。 若nhược 欲dục 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 隨tùy 意ý 能năng 益ích 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 用dụng 天thiên 眼nhãn 見kiến 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 諸chư 國quốc 土độ 及cập 見kiến 是thị 國quốc 土thổ 中trung 眾chúng 生sanh 。 見kiến 已dĩ 。 用dụng 神thần 通thông 力lực 。 往vãng 到đáo 其kỳ 所sở 。 知tri 眾chúng 生sanh 心tâm 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。

或hoặc 說thuyết 布bố 施thí 。 或hoặc 說thuyết 持trì 戒giới 。 或hoặc 說thuyết 禪thiền 定định 。 乃nãi 至chí 或hoặc 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 法pháp 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 用dụng 天thiên 耳nhĩ 。 聞văn 二nhị 種chủng 音âm 聲thanh 。

若nhược 人nhân 。 若nhược 非phi 人nhân 。 用dụng 天thiên 耳nhĩ 聞văn 十thập 方phương 。 諸chư 佛Phật 所sở 說thuyết 法pháp 。 皆giai 能năng 受thọ 持trì 。 如như 所sở 聞văn 法Pháp 。 為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 。

或hoặc 說thuyết 布bố 施thí 。 乃nãi 至chí 或hoặc 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 淨tịnh 他tha 心tâm 智trí 。 用dụng 他tha 心tâm 智trí 。 知tri 眾chúng 生sanh 心tâm 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。

或hoặc 說thuyết 布bố 施thí 。 乃nãi 至chí 或hoặc 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 宿túc 命mạng 智trí 。 憶ức 念niệm 種chủng 種chủng 本bổn 生sanh 處xứ 。 亦diệc 自tự 憶ức 。 亦diệc 憶ức 他tha 人nhân 。 用dụng 是thị 宿túc 命mạng 智trí 。 念niệm 過quá 去khứ 在tại 在tại 處xứ 處xứ 。 諸chư 佛Phật 名danh 字tự 。 及cập 弟đệ 子tử 眾chúng 。 有hữu 眾chúng 生sanh 信tín 樂nhạo 宿túc 命mạng 者giả 。 為vi 現hiện 宿túc 命mạng 事sự 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。

或hoặc 說thuyết 布bố 施thí 。 乃nãi 至chí 或hoặc 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 。 用dụng 如như 意ý 神thần 通thông 力lực 。 到đáo 種chủng 種chủng 無vô 量lượng 。 諸chư 佛Phật 國quốc 土độ 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 從tùng 諸chư 佛Phật 種chủng 善thiện 根căn 。 還hoàn 來lai 本bổn 國quốc 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 漏lậu 盡tận 神thần 通thông 智trí 證chứng 。 用dụng 是thị 漏lậu 盡tận 神thần 通thông 智trí 證chứng 故cố 。 為vi 眾chúng 生sanh 隨tùy 應ứng 說thuyết 法Pháp 。

或hoặc 說thuyết 布bố 施thí 。 乃nãi 至chí 或hoặc 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 。 如như 是thị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 應ưng 如như 是thị 起khởi 諸chư 神thần 通thông 。

菩Bồ 薩Tát 用dụng 修tu 是thị 神thần 通thông 故cố 。 隨tùy 意ý 受thọ 身thân 。 苦khổ 樂lạc 不bất 染nhiễm 。 譬thí 如như 佛Phật 所sở 化hóa 人nhân 。 作tác 一nhất 切thiết 事sự 。 苦khổ 樂lạc 不bất 染nhiễm 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 應ưng 如như 是thị 遊du 戲hí 神thần 通thông 。 能năng 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 不bất 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土thổ/độ 。 不bất 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 不bất 能năng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

何hà 以dĩ 故cố 。 因nhân 緣duyên 不bất 具cụ 足túc 故cố 。 不bất 能năng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 何hà 等đẳng 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 因nhân 緣duyên 具cụ 足túc 已dĩ 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 因nhân 緣duyên 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 何hà 等đẳng 是thị 善thiện 法Pháp 。 以dĩ 是thị 善thiện 法Pháp 故cố 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

菩Bồ 薩Tát 從tùng 初sơ 發phát 意ý 已dĩ 來lai 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 善thiện 法Pháp 因nhân 緣duyên 。 是thị 中trung 無vô 分phân 別biệt 是thị 施thí 者giả 。 是thị 受thọ 者giả 。 性tánh 空không 故cố 。 用dụng 是thị 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 能năng 自tự 利lợi 益ích 。 亦diệc 能năng 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 從tùng 生sanh 死tử 拔bạt 出xuất 令linh 得đắc 涅Niết 盤Bàn 。 是thị 諸chư 善thiện 法Pháp 皆giai 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 因nhân 緣duyên 。 行hành 是thị 道đạo 。 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 得đắc 度độ 生sanh 死tử 。 已dĩ 度độ 。 今kim 度độ 。 當đương 度độ 。 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 。 羼Sằn 提Đề 波Ba 羅La 蜜Mật 。 毘Tỳ 梨Lê 耶Da 波Ba 羅La 蜜Mật 。 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 四tứ 禪thiền 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 四tứ 無vô 色sắc 定định 。 四tứ 念niệm 處xứ 乃nãi 至chí 八Bát 聖Thánh 道Đạo 分phần/phân 。 十thập 八bát 空không 。 八bát 背bối/bội 捨xả 。 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 佛Phật 十Thập 力Lực 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 四Tứ 無Vô 礙Ngại 智Trí 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 如như 是thị 等đẳng 功công 德đức 。 皆giai 是thị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 道đạo 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 是thị 名danh 善thiện 法Pháp 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 具cụ 足túc 是thị 善thiện 法Pháp 已dĩ 。 當đương 得đắc 一nhất 切thiết 種chủng 智trí 。 得đắc 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 已dĩ 。 當đương 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 轉chuyển 法Pháp 輪luân 已dĩ 。 當đương 度độ 眾chúng 生sanh 。

【# 論luận 】#

釋thích 曰viết 。

爾nhĩ 時thời 須Tu 菩Bồ 提Đề 問vấn 。

住trụ 何hà 等đẳng 善thiện 根căn 故cố 能năng 受thọ 此thử 身thân 。

佛Phật 答đáp 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 具cụ 足túc 。

乃nãi 至chí 須Tu 菩Bồ 提Đề 大đại 。 歡hoan 喜hỷ 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 大đại 方phương 便tiện 成thành 就tựu 力lực 。 住trụ 何hà 等đẳng 聖thánh 無vô 漏lậu 法pháp 。 能năng 受thọ 此thử 身thân 而nhi 不bất 為vi 畜súc 身thân 所sở 染nhiễm 。

譬thí 如như 幻huyễn 師sư 。 亦diệc 如như 變biến 化hóa 。

住trụ 何hà 等đẳng 白bạch 淨tịnh 法pháp 。 能năng 作tác 如như 是thị 方phương 便tiện 。

佛Phật 答đáp 。

菩Bồ 薩Tát 以dĩ 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 力lực 故cố 。 能năng 成thành 就tựu 如như 是thị 方phương 便tiện 。 作tác 種chủng 種chủng 身thân 。 能năng 利lợi 益ích 十thập 方phương 國quốc 土độ 中trung 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 不bất 貪tham 是thị 身thân 。

佛Phật 此thử 中trung 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 三tam 法pháp 不bất 可khả 得đắc 。

一nhất 者giả 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 身thân 。 二nhị 者giả 。 所sở 作tác 鹿lộc 。 馬mã 。 三tam 者giả 。 所sở 用dụng 法pháp 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 法pháp 皆giai 性tánh 空không 。 空không 亦diệc 不bất 著trước 空không 。 空không 中trung 亦diệc 無vô 貪tham 著trước 。 法pháp 無vô 故cố 眾chúng 生sanh 無vô 。 眾chúng 生sanh 無vô 故cố 法pháp 亦diệc 無vô 。

此thử 中trung 佛Phật 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

空không 中trung 空không 不bất 可khả 得đắc 。

不bất 可khả 得đắc 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 云vân 何hà 。 貪tham 是thị 智trí 慧tuệ 。

是thị 名danh 無vô 所sở 得đắc 空không 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 住trụ 是thị 中trung 。 能năng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

以dĩ 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 易dị 得đắc 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 問vấn 。

菩Bồ 薩Tát 住trụ 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 今kim 何hà 以dĩ 但đãn 說thuyết 住trụ 無vô 所sở 得đắc 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 得đắc 。

佛Phật 答đáp 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 何hà 法pháp 不bất 入nhập 般Bát 若Nhã 中trung 。

一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 入nhập 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 若nhược 住trụ 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 則tắc 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 。

復phục 問vấn 。

若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 性tánh 空không 。 云vân 何hà 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 入nhập 中trung 。

此thử 中trung 須Tu 菩Bồ 提Đề 自tự 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

一nhất 切thiết 法pháp 性tánh 空không 中trung 。 無vô 有hữu 法pháp 出xuất 。 無vô 有hữu 法pháp 入nhập 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 耶da 。

世Thế 尊Tôn 。 空không 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 。 一nhất 切thiết 法pháp 應ưng 入nhập 空không 中trung 。 汝nhữ 云vân 何hà 言ngôn 。 空không 中trung 無vô 有hữu 法pháp 出xuất 入nhập 。

爾nhĩ 時thời 須Tu 菩Bồ 提Đề 心tâm 伏phục 受thọ 解giải 。 聞văn 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 化hóa 身thân 度độ 眾chúng 生sanh 。 今kim 問vấn 。

世Thế 尊Tôn 。 菩Bồ 薩Tát 云vân 何hà 。 住trụ 一nhất 切thiết 法pháp 空không 中trung 。 能năng 起khởi 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 到đáo 十thập 方phương 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 國quốc 土độ 供cúng 養dường 佛Phật 。 聽thính 法Pháp 。 種chủng 甚thậm 深thâm 善thiện 根căn 。

善thiện 根căn

者giả 。 諸chư 陀đà 羅la 尼ni 。 三tam 昧muội 門môn 。 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 之chi 根căn 本bổn 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 意ý 。

般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 性tánh 空không 。 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 安an 住trụ 性tánh 空không 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 能năng 行hành 是thị 神thần 通thông 有hữu 法pháp 。

佛Phật 言ngôn 。

空không 故cố 能năng 行hành 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 般Bát 若Nhã 時thời 。 觀quán 十thập 方phương 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 國quốc 土độ 皆giai 空không 。 是thị 國quốc 土độ 諸chư 佛Phật 亦diệc 空không 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 國quốc 土độ 空không 。 佛Phật 亦diệc 應ưng 空không 。 何hà 以dĩ 別biệt 說thuyết 。

答đáp 曰viết 。

佛Phật 以dĩ 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 實thật 功công 德đức 得đắc 是thị 身thân 。 能năng 以dĩ 一nhất 足túc 指chỉ 動động 十thập 方phương 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 國quốc 土độ 。 又hựu 菩Bồ 薩Tát 世thế 世thế 。 來lai 深thâm 愛ái 重trọng 佛Phật 。 不bất 能năng 疾tật 觀quán 使sử 空không 。

是thị 故cố 不bất 共cộng 國quốc 土độ 合hợp 說thuyết 。

此thử 中trung 佛Phật 自tự 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

若nhược 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 及cập 諸chư 佛Phật 不bất 空không 者giả 。 空không 為vi 有hữu 偏thiên 。

有hữu 偏thiên

名danh 有hữu 空không 。 不bất 空không 處xứ 。

今kim 實thật 不bất 偏thiên 。 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 。

菩Bồ 薩Tát 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 礙ngại 。 以dĩ 肉nhục 眼nhãn 觀quán 色sắc 不bất 通thông 。

見kiến 上thượng 不bất 見kiến 下hạ 。 見kiến 前tiền 不bất 見kiến 後hậu 。 通thông 見kiến 障chướng 不bất 見kiến 。 晝trú 見kiến 夜dạ 不bất 見kiến 。 知tri 肉nhục 眼nhãn 力lực 少thiểu 故cố 。 以dĩ 方phương 便tiện 更cánh 求cầu 天thiên 眼nhãn 。

方phương 便tiện 力lực

者giả 。 令linh 他tha 界giới 四tứ 大đại 來lai 在tại 身thân 中trung 。

用dụng 天thiên 眼nhãn 義nghĩa 。 如như 先tiên 說thuyết 。 生sanh 天thiên 耳nhĩ 。 如như 意ý 足túc 。 他tha 心tâm 智trí 。 宿túc 命mạng 智trí 。 知tri 眾chúng 生sanh 生sanh 死tử 所sở 趣thú 等đẳng 。

菩Bồ 薩Tát 若nhược 無vô 神thần 通thông 。 不bất 能năng 得đắc 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 無vô 神thần 通thông 。 云vân 何hà 能năng 令linh 。 多đa 眾chúng 生sanh 發phát 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 神thần 通thông 。 猶do 尚thượng 不bất 能năng 盡tận 。 令linh 眾chúng 生sanh 發phát 心tâm 。 何hà 況huống 無vô 。 是thị 故cố 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 道đạo 。

菩Bồ 薩Tát 自tự 見kiến 善thiện 法Pháp 。 亦diệc 令linh 他tha 人nhân 。 得đắc 見kiến 善thiện 法Pháp 。 亦diệc 不bất 著trước 是thị 善thiện 法Pháp 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 法pháp 性tánh 皆giai 空không 故cố 。

問vấn 曰viết 。

天thiên 眼nhãn 可khả 見kiến 色sắc 。 云vân 何hà 。

見kiến 善thiện 法Pháp

又hựu 言ngôn 。

見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 性tánh 空không

答đáp 曰viết 。

因nhân 中trung 說thuyết 果quả 。 以dĩ 天thiên 眼nhãn 見kiến 。 自tự 見kiến 己kỷ 身thân 。 及cập 見kiến 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。 然nhiên 後hậu 用dụng 他tha 心tâm 智trí 。 宿túc 命mạng 智trí 。 求cầu 其kỳ 今kim 世thế 。 後hậu 世thế 善thiện 根căn 。 是thị 善thiện 根căn 及cập 果quả 報báo 久cửu 皆giai 磨ma 滅diệt 。 磨ma 滅diệt 故cố 見kiến 空không 。

是thị 善thiện 根căn 皆giai 。 是thị 有hữu 為vi 法pháp 。 無vô 自tự 性tánh 。 無vô 自tự 性tánh 故cố 空không 。 空không 故cố 不bất 可khả 著trước 。 亦diệc 不bất 可khả 受thọ 味vị 。 不bất 可khả 受thọ 味vị 故cố 不bất 著trước 。

譬thí 如như 蠅dăng 無vô 處xứ 不bất 著trước 。 唯duy 不bất 著trước 火hỏa 焰diễm 。 眾chúng 生sanh 愛ái 著trước 亦diệc 如như 是thị 。 善thiện 。 不bất 善thiện 法Pháp 中trung 皆giai 著trước 。 乃nãi 至chí 非phi 有hữu 想tưởng 非phi 無vô 想tưởng 著trước 故cố 。 不bất 能năng 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 唯duy 不bất 能năng 著trước 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 性tánh 空không 火hỏa 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 相tướng 空không 。 若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 不bất 空không 。 即tức 是thị 味vị 。 是thị 可khả 著trước 處xứ 。

菩Bồ 薩Tát 住trụ 是thị 智trí 慧tuệ 中trung 。 不bất 起khởi 有hữu 漏lậu 業nghiệp 。 為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 法Pháp 。 亦diệc 知tri 眾chúng 生sanh 。 假giả 名danh 不bất 可khả 得đắc 。 安an 住trụ 是thị 無vô 所sở 得đắc 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 而nhi 能năng 具cụ 足túc 神thần 通thông 事sự 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 不bất 得đắc 是thị 無vô 障chướng 礙ngại 般Bát 若Nhã 。 則tắc 不bất 能năng 得đắc 。 無vô 礙ngại 神thần 通thông 。

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 。 無vô 障chướng 礙ngại 空không 神thần 通thông 。 飛phi 到đáo 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 如như 《# 經kinh 》# 中trung 廣quảng 說thuyết 。

或hoặc 以dĩ 布bố 施thí 。 或hoặc 以dĩ 持trì 戒giới 等đẳng 。 慳san 者giả 為vi 說thuyết 布bố 施thí 。 等đẳng 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 義nghĩa 。 如như 此thử 中trung 佛Phật 自tự 廣quảng 說thuyết 。

如như 此thử 中trung 說thuyết 譬thí 喻dụ 。

如như 鳥điểu 無vô 翅sí 不bất 能năng 飛phi 翔tường 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 無vô 神thần 通thông 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 能năng 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。

菩Bồ 薩Tát 以dĩ 天thiên 眼nhãn 見kiến 。 十thập 方phương 國quốc 土độ 。 諸chư 佛Phật 及cập 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 天thiên 耳nhĩ 力lực 。 從tùng 諸chư 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 以dĩ 如như 意ý 神thần 通thông 力lực 。 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 或hoặc 現hiện 水thủy 火hỏa 作tác 種chủng 種chủng 變biến 化hóa 。 現hiện 奇kỳ 特đặc 事sự 。 令linh 眾chúng 生sanh 發phát 希hy 有hữu 尊tôn 重trọng 心tâm 。 以dĩ 他Tha 心Tâm 智Trí 力lực 故cố 。 知tri 他tha 心tâm 心tâm 數số 法pháp 所sở 著trước 。 所sở 厭yếm 。 可khả 度độ 。 不bất 可khả 度độ 。 是thị 利lợi 。 是thị 鈍độn 。 是thị 善thiện 根căn 成thành 就tựu 。 是thị 未vị 成thành 就tựu 。 如như 是thị 等đẳng 知tri 他tha 眾chúng 生sanh 心tâm 。 攝nhiếp 取thủ 善thiện 根căn 成thành 就tựu 者giả 。 有hữu 可khả 度độ 者giả 。 以dĩ 宿Túc 命Mạng 智Trí 。 生sanh 死tử 智trí 。 觀quán 其kỳ 本bổn 末mạt 。

何hà 所sở 從tùng 來lai 。 種chúng 何hà 善thiện 根căn 。 所sở 好hiếu 何hà 行hành 。 從tùng 此thử 終chung 當đương 生sanh 何hà 所sở 。 何hà 時thời 當đương 得đắc 解giải 脫thoát 。

如như 是thị 籌trù 量lượng 思tư 惟duy 。 知tri 可khả 度độ 者giả 過quá 去khứ 業nghiệp 因nhân 緣duyên 。 未vị 來lai 世thế 果quả 報báo 。

復phục 以dĩ 神thần 通thông 力lực 。 是thị 人nhân 應ưng 以dĩ 恐khủng 怖bố 度độ 者giả 。 以dĩ 地địa 獄ngục 示thị 之chi 。

汝nhữ 當đương 生sanh 此thử 中trung

應ưng 以dĩ 歡hoan 喜hỷ 度độ 者giả 。 示thị 以dĩ 天thiên 堂đường 。 眼nhãn 見kiến 是thị 事sự 。 心tâm 懷hoài 驚kinh 怖bố 。 歡hoan 喜hỷ 。 厭yếm 患hoạn 世thế 間gian 。

爾nhĩ 時thời 以dĩ 漏lậu 盡tận 神thần 通thông 說thuyết 漏lậu 盡tận 法pháp 。 眾chúng 生sanh 聞văn 是thị 法Pháp 。 破phá 其kỳ 著trước 心tâm 。 以dĩ 三tam 乘thừa 而nhi 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。

譬thí 如như 白bạch 鷺lộ 欲dục 取thủ 魚ngư 時thời 。 籌trù 量lượng 進tiến 止chỉ 。 不bất 失thất 期kỳ 會hội 。 知tri 其kỳ 可khả 得đắc 。 即tức 便tiện 取thủ 之chi 。 終chung 不bất 空không 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 以dĩ 神thần 通thông 力lực 故cố 。 觀quán 眾chúng 生sanh 本bổn 末mạt 。 應ưng 度độ 因nhân 緣duyên 。 國quốc 土độ 。

時thời 節tiết 。 知tri 其kỳ 信tín 等đẳng 諸chư 根căn 增tăng 利lợi 。 諸chư 因nhân 緣duyên 具cụ 足túc 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。 則tắc 不bất 空không 也dã 。

是thị 故cố 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 離ly 神thần 通thông 。 不bất 能năng 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 如như 鳥điểu 無vô 翅sí 。

餘dư 神thần 力lực 。 如như 佛Phật 自tự 說thuyết 。

以dĩ 天thiên 眼nhãn 見kiến 。 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 生sanh 死tử 。 亦diệc 知tri 眾chúng 生sanh 心tâm 。 隨tùy 意ý 說thuyết 法Pháp 。

乃nãi 至chí 。

善thiện 修tu 神thần 通thông 力lực 。 而nhi 為vì 眾chúng 生sanh 受thọ 身thân 。 不bất 為vi 苦khổ 樂lạc 所sở 污ô 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 於ư 眾chúng 生sanh 中trung 。

或hoặc 為vi 父phụ 。 或hoặc 為vi 子tử 。 或hoặc 為vi 師sư 。 或hoặc 為vi 弟đệ 子tử 。 或hoặc 為vi 主chủ 。 或hoặc 為vi 奴nô 。 或hoặc 為vi 象tượng 馬mã 。 或hoặc 為vi 乘thừa 象tượng 馬mã 者giả 。 或hoặc 時thời 富phú 貴quý 力lực 勢thế 。 或hoặc 時thời 貧bần 賤tiện 。 於ư 此thử 諸chư 事sự 。 亦diệc 不bất 為vi 染nhiễm 污ô 。 譬thí 如như 佛Phật 所sở 化hóa 人nhân 。 作tác 一nhất 切thiết 事sự 。 不bất 染nhiễm 苦khổ 樂lạc 。

一nhất 切thiết 事sự

者giả 。 如như 先tiên 作tác 種chủng 種chủng 阿a 僧tăng 祇kỳ 身thân 度độ 眾chúng 生sanh 。

苦khổ 樂lạc 不bất 染nhiễm

者giả 。 樂nhạo/nhạc/lạc 中trung 不bất 生sanh 愛ái 。 苦khổ 中trung 不bất 生sanh 瞋sân 。 不bất 如như 生sanh 死tử 眾chúng 生sanh 。 隨tùy 處xứ 起khởi 煩phiền 惱não 。

菩Bồ 薩Tát 應ưng 如như 是thị 。 遊du 戲hí 神thần 通thông 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。

問vấn 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 神thần 通thông 。 力lực 有hữu 所sở 作tác 。 何hà 以dĩ 名danh 。

遊du 戲hí

答đáp 曰viết 。

戲hí

名danh 如như 幻huyễn 師sư 種chủng 種chủng 現hiện 變biến 。 菩Bồ 薩Tát 神thần 通thông 。 種chủng 種chủng 現hiện 化hóa 。 名danh 之chi 為vi 。

戲hí

復phục 次thứ 。 佛Phật 法Pháp 中trung 三tam 三tam 昧muội 。 空không 名danh 為vi 上thượng 行hành 。

何hà 以dĩ 故cố 。 似tự 如như 涅Niết 槃Bàn 無vô 所sở 著trước 。 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 諸chư 餘dư 行hành 法pháp 。 皆giai 名danh 為vi 下hạ 下hạ 。 如như 小tiểu 兒nhi 。 是thị 故cố 說thuyết 神thần 通thông 力lực 。 名danh 為vi 。

遊du 戲hí

於ư 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 土độ 中trung 。 最tối 為vi 要yếu 用dụng 。

成thành 就tựu 眾chúng 生sanh

如như 是thị 中trung 說thuyết 。

淨tịnh 佛Phật 土độ 。 共cộng 修tu 善thiện 根căn 。

問vấn 曰viết 。

何hà 必tất 要yếu 用dụng

成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。

答đáp 曰viết 。

佛Phật 自tự 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

不bất 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 國quốc 土độ 。 不bất 能năng 得đắc 無vô 上thượng 道Đạo 。

何hà 以dĩ 故cố 。 因nhân 緣duyên 不bất 具cụ 足túc 。 則tắc 不bất 能năng 得đắc 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

因nhân 緣duyên

者giả 。 所sở 謂vị 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。

從tùng 初sơ 發phát 意ý 。 行hành 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 於ư 是thị 行hành 法pháp 中trung 。 無vô 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。

是thị 施thí 者giả 。 是thị 財tài 物vật 。 是thị 受thọ 者giả 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 亦diệc 如như 是thị 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 不bất 著trước 心tâm 。 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 行hành 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 是thị 為vi 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 因nhân 緣duyên 。 以dĩ 是thị 道đạo 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 能năng 自tự 度độ 。 又hựu 能năng 度độ 眾chúng 生sanh 。

問vấn 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 若nhược 著trước 心tâm 布bố 施thí 。 有hữu 何hà 等đẳng 過quá 。 而nhi 不bất 名danh 具cụ 足túc 。 著trước 心tâm 布bố 施thí 。 受thọ 者giả 恩ân 重trọng/trùng 。

答đáp 曰viết 。

雖tuy 有hữu 小tiểu 利lợi 而nhi 有hữu 大đại 過quá 。 如như 美mỹ 食thực 雜tạp 毒độc 。 雖tuy 有hữu 美mỹ 利lợi 而nhi 自tự 喪táng 命mạng 。

問vấn 曰viết 。

何hà 者giả 是thị 過quá 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 著trước 心tâm 布bố 施thí 。 有hữu 不bất 稱xưng 意ý 事sự 。 則tắc 生sanh 恚khuể 怒nộ 。 若nhược 受thọ 者giả 不bất 感cảm 其kỳ 恩ân 。 即tức 成thành 怨oán 嫌hiềm 。

若nhược 著trước 心tâm 供cúng 養dường 善thiện 人nhân 。 有hữu 少thiểu 凶hung 衰suy 。 則tắc 嫌hiềm 布bố 施thí 無vô 應ưng 。 悔hối 惜tích 所sở 施thí 。 若nhược 布bố 施thí 心tâm 悔hối 。 所sở 受thọ 果quả 報báo 。 則tắc 不bất 清thanh 淨tịnh 。

復phục 次thứ 。 著trước 心tâm 布bố 施thí 者giả 。 深thâm 心tâm 貪tham 著trước 財tài 物vật 。 若nhược 有hữu 侵xâm 奪đoạt 。 則tắc 便tiện 加gia 害hại 。 自tự 念niệm 。

我ngã 為vi 福phước 德đức 好hảo/hiếu 事sự 集tập 財tài 。 汝nhữ 何hà 故cố 侵xâm 奪đoạt 。

先tiên 貪tham 財tài 物vật 。 為vi 今kim 世thế 事sự 。 而nhi 作tác 布bố 施thí 。 為vi 後hậu 世thế 事sự 。 愛ái 惜tích 轉chuyển 深thâm 。 以dĩ 染nhiễm 著trước 故cố 。 若nhược 有hữu 侵xâm 奪đoạt 。 能năng 為vi 重trọng 罪tội 。 重trọng 罪tội 因nhân 緣duyên 故cố 。 受thọ 三tam 惡ác 道đạo 苦khổ 。

復phục 次thứ 。 貪tham 著trước 因nhân 緣duyên 故cố 生sanh 瞋sân 恚khuể 。 瞋sân 恚khuể 因nhân 緣duyên 。 故cố 加gia 刀đao 杖trượng 。 刀đao 杖trượng 殺sát 害hại 。 受thọ 諸chư 苦khổ 惱não 。

復phục 次thứ 。 人nhân 起khởi 愚ngu 癡si 業nghiệp 。 大đại 不bất 安an 隱ẩn 。 行hành 此thử 虛hư 誑cuống 不bất 實thật 事sự 故cố 。 後hậu 必tất 致trí 大đại 患hoạn 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 皆giai 說thuyết 無vô 相tướng 解giải 脫thoát 門môn 。 諸chư 法pháp 無vô 相tướng 。 相tương/tướng 是thị 為vi 實thật 。 若nhược 人nhân 取thủ 是thị 財tài 物vật 虛hư 誑cuống 不bất 實thật 相tương/tướng 。 然nhiên 後hậu 心tâm 著trước 。 心tâm 著trước 故cố 。 期kỳ 大đại 果quả 報báo 而nhi 能năng 施thí 與dữ 。 譬thí 如như 人nhân 欲dục 求cầu 多đa 收thu 故cố 。 大đại 用dụng 穀cốc 子tử 。 如như 是thị 著trước 心tâm 布bố 施thí 。 果quả 報báo 少thiểu 而nhi 不bất 淨tịnh 。 終chung 歸quy 於ư 盡tận 。 受thọ 諸chư 憂ưu 惱não 。 不bất 可khả 稱xưng 說thuyết 。 皆giai 由do 取thủ 相tương/tướng 故cố 。 有hữu 如như 是thị 過quá 。 若nhược 以dĩ 如như 實thật 相tướng 行hành 布bố 施thí 。 無vô 有hữu 如như 是thị 過quá 。 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 生sanh 死tử 中trung 。 受thọ 諸chư 福phước 樂lạc 。 而nhi 亦diệc 不bất 盡tận 。 乃nãi 至chí 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

復phục 次thứ 。 若nhược 人nhân 以dĩ 著trước 心tâm 行hành 善thiện 法Pháp 。 是thị 人nhân 若nhược 聞văn 。 諸chư 法pháp 畢tất 竟cánh 空không 。 即tức 時thời 捨xả 所sở 行hành 法pháp 。 著trước 是thị 空không 法pháp 取thủ 相tương/tướng 。 以dĩ 此thử 為vi 實thật 。 先tiên 者giả 為vi 虛hư 誑cuống 。 是thị 人nhân 則tắc 失thất 二nhị 種chủng 法pháp 。

失thất 先tiên 善thiện 法Pháp 。 而nhi 墮đọa 邪tà 見kiến 。 著trước 心tâm 者giả 。 有hữu 如như 是thị 過quá 。 譬thí 如như 重trọng 病bệnh 之chi 人nhân 。 雖tuy 有hữu 眾chúng 藥dược 。 療liệu 之chi 無vô 損tổn 。 藥dược 復phục 作tác 病bệnh 。

著trước 心tâm 行hành 諸chư 功công 德đức 。 有hữu 如như 是thị 等đẳng 過quá 罪tội 。

菩Bồ 薩Tát 捨xả 於ư 著trước 心tâm 。 不bất 取thủ 空không 相tướng 。 如như 。

如như 。 法pháp 性tánh 。 實thật 際tế 。 於ư 布bố 施thí 等đẳng 法Pháp 亦diệc 如như 是thị 見kiến 。 為vì 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 布bố 施thí 時thời 。 作tác 是thị 念niệm 。

如như 十thập 方phương 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 畢tất 竟cánh 清thanh 淨tịnh 智trí 慧tuệ 。 知tri 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 亦diệc 知tri 是thị 布bố 施thí 相tương/tướng 。 我ngã 亦diệc 以dĩ 是thị 性tánh 迴hồi 向hướng 。

復phục 次thứ 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 一nhất 切thiết 。 五ngũ 情tình 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 中trung 不bất 用dụng 不bất 行hành 。 不bất 能năng 知tri 諸chư 法pháp 相tướng 故cố 。 是thị 法pháp 皆giai 是thị 因nhân 緣duyên 邊biên 生sanh 。 虛hư 誑cuống 無vô 有hữu 自tự 性tánh 故cố 。 我ngã 今kim 欲dục 知tri 諸chư 法pháp 。 實thật 相tướng 迴hồi 向hướng 。 是thị 諸chư 虛hư 誑cuống 入nhập 實thật 相tướng 中trung 。 皆giai 無vô 有hữu 異dị 。 我ngã 今kim 未vị 能năng 得đắc 諸chư 法pháp 。 清thanh 淨tịnh 實thật 智trí 慧tuệ 故cố 。 有hữu 所sở 分phân 別biệt 。 是thị 虛hư 。 是thị 實thật 。 以dĩ 清thanh 淨tịnh 智trí 慧tuệ 知tri 之chi 。 則tắc 皆giai 作tác 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 入nhập 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 中trung 。 皆giai 為vi 清thanh 淨tịnh 。 無vô 有hữu 別biệt 異dị 。

如như 是thị 布bố 施thí 等đẳng 迴hồi 向hướng 。 直trực 至chí 佛Phật 道Đạo 。 是thị 故cố 說thuyết 。

無vô 所sở 分phân 別biệt 心tâm 。 能năng 行hành 布bố 施thí 等đẳng 。 是thị 名danh 真chân 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。

大đại 智Trí 度Độ 論luận 釋thích 四Tứ 諦Đế 品phẩm 第đệ 八bát 十thập 四tứ 。

【# 經Kinh 】#

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 是thị 諸chư 法pháp 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 何hà 等đẳng 是thị 佛Phật 法Pháp 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

如như 汝nhữ 所sở 問vấn 。

是thị 諸chư 法pháp 是thị 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 何hà 等đẳng 是thị 佛Phật 法Pháp 。

者giả 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 亦diệc 是thị 佛Phật 法Pháp 。 若nhược 知tri 一nhất 切thiết 種chủng 。 是thị 得đắc 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 習tập 。 菩Bồ 薩Tát 當đương 得đắc 是thị 法pháp 。 佛Phật 以dĩ 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 慧tuệ 。 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 已dĩ 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 是thị 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 佛Phật 之chi 差sai 別biệt 。

譬thí 如như 向hướng 道đạo 。 得đắc 果quả 異dị 。 是thị 二nhị 人nhân 俱câu 為vi 聖thánh 人nhân 。 如như 是thị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 無vô 礙ngại 道đạo 中trung 行hành 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 解giải 脫thoát 道đạo 中trung 無vô 一nhất 切thiết 闇ám 蔽tế 。 是thị 為vi 佛Phật 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 自tự 相tương/tướng 空không 。 自tự 相tương/tướng 空không 法pháp 中trung 。 云vân 何hà 有hữu 差sai 別biệt 之chi 異dị 。 是thị 地địa 獄ngục 。 是thị 餓ngạ 鬼quỷ 。 是thị 畜súc 生sanh 。 是thị 天thiên 。 是thị 人nhân 。 是thị 性tánh 地địa 人nhân 。 是thị 八bát 地địa 人nhân 。 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 人nhân 。 是thị 斯Tư 陀Đà 含Hàm 。 阿A 那Na 含Hàm 。 阿A 羅La 漢Hán 人nhân 。 是thị 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 多Đa 陀Đà 阿A 伽Già 度Độ 。 阿a 羅la 呵ha 。 三Tam 藐Miệu 三Tam 佛Phật 陀Đà 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 諸chư 人nhân 不bất 可khả 得đắc 。 業nghiệp 因nhân 緣duyên 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 果quả 報báo 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。

佛Phật 言ngôn 。

如như 是thị 。 如như 是thị 。 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 自tự 相tương/tướng 空không 法pháp 中trung 。 無vô 眾chúng 生sanh 。 無vô 業nghiệp 因nhân 緣duyên 。 無vô 果quả 報báo 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 眾chúng 生sanh 不bất 知tri 是thị 。 諸chư 法pháp 自tự 相tướng 空không 。 是thị 眾chúng 生sanh 作tác 業nghiệp 因nhân 緣duyên 。 若nhược 善thiện 。 若nhược 惡ác 。 若nhược 無vô 動động 。

罪tội 業nghiệp 因nhân 緣duyên 故cố 。 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 中trung 。 福phước 業nghiệp 因nhân 緣duyên 故cố 。 在tại 人nhân 。 天thiên 中trung 生sanh 。 無vô 動động 業nghiệp 因nhân 緣duyên 故cố 。 色sắc 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 生sanh 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 時thời 。 盡tận 受thọ 行hành 是thị 助trợ 道Đạo 法Pháp 。 如Như 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 得đắc 已dĩ 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 是thị 利lợi 常thường 不bất 失thất 故cố 。 不bất 墮đọa 五ngũ 道đạo 生sanh 死tử 中trung 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 佛Phật 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 已dĩ 。 得đắc 五ngũ 道đạo 生sanh 死tử 不phủ 。

佛Phật 言ngôn 。

不bất 得đắc 也dã 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

世Thế 尊Tôn 。 得đắc 業nghiệp 若nhược 黑hắc 。 若nhược 白bạch 。 若nhược 不bất 黑hắc 不bất 白bạch 不phủ 。

佛Phật 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 不bất 得đắc 。 云vân 何hà 說thuyết 是thị 地địa 獄ngục 。 餓ngạ 鬼quỷ 。 畜súc 生sanh 。 人nhân 。 天thiên 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 乃nãi 至chí 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 佛Phật 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 眾chúng 生sanh 知tri 諸chư 法pháp 自tự 相tướng 空không 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 不bất 求cầu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 不bất 拔bạt 眾chúng 生sanh 。 於ư 三tam 惡ác 趣thú 。 乃nãi 至chí 五ngũ 道đạo 往vãng 來lai 生sanh 死tử 中trung 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 實thật 不bất 知tri 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 空không 故cố 。 不bất 得đắc 脫thoát 五ngũ 道đạo 生sanh 死tử 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 從tùng 諸chư 佛Phật 所sở 。 聞văn 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 空không 。 發phát 意ý 求cầu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 諸chư 法pháp 不bất 爾nhĩ 如như 凡phàm 夫phu 人nhân 所sở 著trước 。 是thị 眾chúng 生sanh 於ư 無vô 所sở 有hữu 法pháp 中trung 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 分phân 別biệt 得đắc 法Pháp 。 無vô 眾chúng 生sanh 有hữu 眾chúng 生sanh 相tướng 。 無vô 色sắc 色sắc 相tướng 。 無vô 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 一nhất 切thiết 。 有hữu 為vi 法pháp 無vô 所sở 有hữu 。 用dụng 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 心tâm 。 作tác 身thân 。 口khẩu 。 意ý 業nghiệp 因nhân 緣duyên 。 往vãng 來lai 五ngũ 道đạo 。 生sanh 死tử 中trung 不bất 得đắc 脫thoát 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 內nội 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 已dĩ 。 為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。 苦khổ 。 苦khổ 集tập 。 苦khổ 滅diệt 。 苦khổ 滅diệt 道đạo 。 開khai 示thị 分phân 別biệt 。 一nhất 切thiết 助trợ 道Đạo 善thiện 法Pháp 。 皆giai 入nhập 四tứ 聖Thánh 諦Đế 中trung 。 用dụng 是thị 助trợ 道Đạo 善thiện 法Pháp 。 故cố 分phân 別biệt 有hữu 三Tam 寶Bảo 。 何hà 等đẳng 三tam 。 佛Phật 寶bảo 。 法Pháp 寶bảo 。 僧Tăng 寶bảo 。 不bất 信tín 拒cự 逆nghịch 是thị 三Tam 寶Bảo 故cố 。 不bất 得đắc 離ly 五ngũ 道đạo 生sanh 死tử 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 用dụng 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 得đắc 度độ 。 用dụng 苦khổ 智trí 得đắc 度độ 。 用dụng 集tập 聖Thánh 諦Đế 得đắc 度độ 。 用dụng 集tập 智trí 得đắc 度độ 。 用dụng 滅diệt 聖Thánh 諦Đế 得đắc 度độ 。 用dụng 滅diệt 智trí 得đắc 度độ 。 用dụng 道đạo 聖Thánh 諦Đế 得đắc 度độ 。 用dụng 道đạo 智trí 得đắc 度độ 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

非phi 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 得đắc 度độ 。 亦diệc 非phi 苦khổ 智trí 得đắc 度độ 。 乃nãi 至chí 非phi 道đạo 聖Thánh 諦Đế 得đắc 度độ 。 亦diệc 非phi 道đạo 智trí 得đắc 度độ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 是thị 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 平bình 等đẳng 故cố 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 以dĩ 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 。 不bất 以dĩ 集tập 。 滅diệt 。 道đạo 聖Thánh 諦Đế 。 亦diệc 不bất 以dĩ 苦khổ 智trí 。 不bất 以dĩ 集tập 。 滅diệt 。 道đạo 智trí 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 何hà 等đẳng 是thị 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 平bình 等đẳng 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 無vô 苦khổ 。 無vô 苦khổ 智trí 。 無vô 集tập 。 無vô 集tập 智trí 。 無vô 滅diệt 。 無vô 滅diệt 智trí 。 無vô 道đạo 。 無vô 道đạo 智trí 。 是thị 名danh 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 平bình 等đẳng 。

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 是thị 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 如như 。 不bất 異dị 。 法pháp 相tướng 。 法pháp 性tánh 。 法pháp 住trụ 。 法pháp 位vị 。 實thật 際tế 。 有hữu 佛Phật 無vô 佛Phật 。 法pháp 相tướng 常thường 住trụ 。 為vi 不bất 誑cuống 不bất 失thất 故cố 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 為vi 通thông 達đạt 實thật 諦đế 故cố 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 為vi 通thông 達đạt 實thật 諦đế 故cố 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 如như 通thông 達đạt 實thật 諦đế 故cố 。 不bất 墮đọa 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。 直trực 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 中trung 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 如như 實thật 見kiến 諸chư 法pháp 。 見kiến 已dĩ 。 得đắc 無vô 所sở 有hữu 法pháp 。

得đắc 無vô 所sở 有hữu 法pháp 已dĩ 。 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 四tứ 聖Thánh 諦Đế 所sở 攝nhiếp 。 四tứ 聖Thánh 諦Đế 所sở 不bất 攝nhiếp 法pháp 皆giai 空không 。 若nhược 如như 是thị 觀quán 。 是thị 時thời 。 便tiện 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 中trung 。 是thị 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 住trụ 性tánh 地địa 中trung 。 不bất 從tùng 頂đảnh 墮đọa 。 用dụng 是thị 頂đảnh 墮đọa 故cố 。 墮đọa 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 住trụ 性tánh 地địa 中trung 。 能năng 生sanh 四tứ 禪thiền 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 四tứ 無vô 色sắc 定định 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 住trụ 。 是thị 初sơ 定định 地địa 中trung 。 分phân 別biệt 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 通thông 達đạt 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。

知tri 苦khổ 。 不bất 生sanh 緣duyên 苦khổ 心tâm 。 乃nãi 至chí 知tri 道đạo 。 不bất 生sanh 緣duyên 道Đạo 心tâm 。 但đãn 順thuận 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 觀quán 諸chư 法pháp 如như 實thật 相tướng 。

世Thế 尊Tôn 。 云vân 何hà 觀quán 諸chư 法pháp 如như 實thật 相tướng 。

佛Phật 言ngôn 。

觀quán 諸chư 法pháp 空không 。

世Thế 尊Tôn 。 何hà 等đẳng 空không 。

佛Phật 言ngôn 。

自tự 性tánh 空không 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 用dụng 如như 是thị 智trí 慧tuệ 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 無vô 法pháp 性tánh 可khả 見kiến 。 住trụ 是thị 性tánh 中trung 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

何hà 以dĩ 故cố 。 無vô 性tánh 相tướng 是thị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 非phi 諸chư 佛Phật 所sở 作tác 。 非phi 辟Bích 支Chi 佛Phật 所sở 作tác 。 亦diệc 非phi 阿A 羅La 漢Hán 所sở 作tác 。 亦diệc 非phi 向hướng 道Đạo 人Nhân 所sở 作tác 。 亦diệc 非phi 得đắc 果quả 人nhân 所sở 作tác 。 亦diệc 非phi 菩Bồ 薩Tát 所sở 作tác 。 但đãn 眾chúng 生sanh 不bất 知tri 不bất 見kiến 。 諸chư 法pháp 如như 實thật 相tướng 。 以dĩ 是thị 事sự 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 以dĩ 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 為vì 是thị 眾chúng 生sanh 說thuyết 法Pháp 。

【# 論luận 】#

問vấn 曰viết 。

佛Phật 法Pháp 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 大đại 有hữu 差sai 別biệt 。

佛Phật 是thị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 菩Bồ 薩Tát 未vị 是thị 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 何hà 故cố 生sanh 疑nghi 而nhi 問vấn 佛Phật 。

何hà 等đẳng 是thị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 何hà 等đẳng 是thị 佛Phật 法Pháp 。

答đáp 曰viết 。

此thử 中trung 佛Phật 教giáo 菩Bồ 薩Tát 。 如như 佛Phật 所sở 行hành 。 應ưng 如như 是thị 行hành 。 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 等đẳng 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 問vấn 。

若nhược 如như 佛Phật 行hạnh 。 與dữ 佛Phật 何hà 異dị 。

佛Phật 可khả 其kỳ 意ý 。 應ưng 如như 是thị 問vấn 。

色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 行hành 處xứ 是thị 同đồng 。 但đãn 智trí 慧tuệ 利lợi 鈍độn 有hữu 異dị 。

此thử 中trung 佛Phật 自tự 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

菩Bồ 薩Tát 雖tuy 如như 實thật 行hạnh 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 而nhi 未vị 能năng 周chu 遍biến 。 未vị 能năng 入nhập 一nhất 切thiết 門môn 。 是thị 故cố 不bất 名danh 為vi 佛Phật 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 入nhập 一nhất 切thiết 種chủng 智trí 門môn 。 入nhập 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 中trung 。 以dĩ 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 智trí 慧tuệ 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 習tập 。 得đắc 諸chư 法pháp 中trung 自tự 在tại 力lực 。

爾nhĩ 時thời 名danh 為vi 佛Phật 。

如như 月nguyệt 十thập 四tứ 日nhật 。 十thập 五ngũ 日nhật 。 雖tuy 同đồng 為vi 月nguyệt 。 十thập 四tứ 日nhật 不bất 能năng 令linh 大đại 海hải 水thủy 潮triều 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 雖tuy 有hữu 實thật 智trí 慧tuệ 清thanh 淨tịnh 。 未vị 能năng 具cụ 足túc 諸chư 佛Phật 法Pháp 故cố 。 不bất 能năng 動động 一nhất 切thiết 十thập 方phương 眾chúng 生sanh 。

月nguyệt 十thập 五ngũ 日nhật 。 光quang 明minh 盛thịnh 滿mãn 時thời 。 能năng 令linh 大đại 海hải 水thủy 潮triều 。 菩Bồ 薩Tát 成thành 佛Phật 亦diệc 如như 是thị 。 放phóng 大đại 光quang 明minh 。 能năng 動động 十thập 方phương 。 國quốc 土độ 眾chúng 生sanh 。

此thử 中trung 佛Phật 自tự 說thuyết 譬thí 喻dụ 。

如như 向hướng 道đạo 。 得đắc 果quả 。 雖tuy 同đồng 為vi 聖thánh 人nhân 。 而nhi 有hữu 差sai 別biệt 。

菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 行hành 者giả 名danh 為vi 。

菩Bồ 薩Tát

從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 乃nãi 至chí 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 佛Phật 已dĩ 得đắc 果quả 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 疑nghi 。 無vô 所sở 不bất 了liễu 。 故cố 名danh 為vi 。

佛Phật

須Tu 菩Bồ 提Đề 復phục 問vấn 。

自tự 相tương/tướng 空không 法pháp 中trung 差sai 別biệt 不bất 可khả 得đắc 。 所sở 謂vị 是thị 地địa 獄ngục 乃nãi 至chí 天thiên 。 是thị 性tánh 人nhân 。 八bát 人nhân 。 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 乃nãi 至chí 佛Phật 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 地địa 獄ngục 等đẳng 。 眾chúng 生sanh 不bất 可khả 得đắc 。 業nghiệp 因nhân 緣duyên 亦diệc 應ưng 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 作tác 業nghiệp 者giả 不bất 可khả 得đắc 。 業nghiệp 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 果quả 報báo 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 佛Phật 云vân 何hà 說thuyết 佛Phật 與dữ 菩Bồ 薩Tát 有hữu 差sai 別biệt 。

佛Phật 可khả 須Tu 菩Bồ 提Đề 意ý 。 還hoàn 以dĩ 所sở 問vấn 答đáp 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

眾chúng 生sanh 不bất 知tri 自tự 性tánh 空không 法pháp 故cố 。 能năng 起khởi 善thiện 惡ác 業nghiệp 。

如như 《# 經kinh 》# 中trung 廣quảng 說thuyết 。

眾chúng 生sanh

者giả 。 凡phàm 夫phu 未vị 入nhập 正chánh 位vị 人nhân 。 是thị 人nhân 我ngã 心tâm 顛điên 倒đảo 。 煩phiền 惱não 因nhân 緣duyên 故cố 起khởi 諸chư 業nghiệp 。

業nghiệp

者giả 。 有hữu 三tam 種chủng 。

身thân 。 口khẩu 。 意ý 。 是thị 三tam 種chủng 業nghiệp 有hữu 二nhị 種chủng 。

若nhược 善thiện 。 若nhược 惡ác 。 若nhược 有hữu 漏lậu 。 若nhược 無vô 漏lậu 。

惡ác 業nghiệp 故cố 墮đọa 三tam 惡ác 趣thú 。 善thiện 業nghiệp 故cố 生sanh 天thiên 人nhân 中trung 。

善thiện 業nghiệp 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 。 欲dục 界giới 繫hệ 。 二nhị 者giả 。 色sắc 。 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 。 色sắc 。 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 生sanh 業nghiệp 名danh 。

不bất 動động

不bất 動động 業nghiệp 故cố 生sanh 色sắc 。 無vô 色sắc 界giới 。

若nhược 眾chúng 生sanh 自tự 知tri 諸chư 法pháp 性tánh 空không 。 即tức 時thời 不bất 生sanh 著trước 心tâm 。 著trước 心tâm 不bất 生sanh 故cố 。 不bất 起khởi 業nghiệp 。 乃nãi 至chí 不bất 生sanh 色sắc 。 無vô 色sắc 界giới 。 以dĩ 實thật 不bất 知tri 故cố 生sanh 。 以dĩ 是thị 事sự 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 盡tận 受thọ 行hành 布bố 施thí 等đẳng 法pháp 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 無vô 所sở 失thất 。 無vô 所sở 少thiểu 。 乃nãi 至chí 用dụng 如Như 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 大đại 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 眾chúng 生sanh 得đắc 是thị 利lợi 益ích 故cố 。 不bất 復phục 往vãng 來lai 。 五ngũ 道đạo 生sanh 死tử 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 復phục 問vấn 。

佛Phật 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 時thời 。 實thật 得đắc 是thị 五ngũ 道đạo 不phủ 。

佛Phật 言ngôn 。

不bất 得đắc 。

問vấn 曰viết 。

佛Phật 先tiên 說thuyết

大đại 利lợi 益ích 故cố 。 不bất 墮đọa 五ngũ 道đạo 。

今kim 云vân 何hà 言ngôn 。

不bất 得đắc

答đáp 曰viết 。

決quyết 定định 取thủ 相tương/tướng 邪tà 見kiến 。 墮đọa 邪tà 見kiến 。 五ngũ 道đạo 生sanh 死tử 不bất 得đắc 。 但đãn 凡phàm 夫phu 人nhân 以dĩ 顛điên 倒đảo 因nhân 緣duyên 起khởi 業nghiệp 。 假giả 名danh 有hữu 生sanh 死tử 五ngũ 道đạo 。 其kỳ 實thật 如như 幻huyễn 。 如như 夢mộng 。

復phục 問vấn 。

得đắc 黑hắc 。 白bạch 等đẳng 四tứ 種chủng 業nghiệp 不phủ 。

佛Phật 言ngôn 。

不phủ 。

黑hắc 業nghiệp

者giả 。 是thị 不bất 善thiện 業nghiệp 。 果quả 報báo 地địa 獄ngục 等đẳng 受thọ 苦khổ 惱não 處xứ 。 是thị 中trung 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 大đại 苦khổ 惱não 悶muộn 極cực 。 故cố 名danh 為vi 。

黑hắc

受thọ 善thiện 業nghiệp 果quả 報báo 處xứ 。 所sở 謂vị 諸chư 天thiên 。 以dĩ 其kỳ 受thọ 樂lạc 隨tùy 意ý 自tự 在tại 明minh 了liễu 。 故cố 名danh 為vi 。

白bạch 業nghiệp

是thị 業nghiệp 是thị 三tam 界giới 天thiên 。

善thiện 。 不bất 善thiện 業nghiệp 受thọ 果quả 報báo 處xứ 。 所sở 謂vị 人nhân 。 阿a 修tu 羅la 等đẳng 八bát 部bộ 。 此thử 處xứ 亦diệc 受thọ 樂lạc 。 亦diệc 受thọ 苦khổ 。 故cố 名danh 為vi 。

白bạch 黑hắc 業nghiệp

無vô 漏lậu 業nghiệp

能năng 破phá 不bất 善thiện 有hữu 漏lậu 業nghiệp 。 能năng 拔bạt 眾chúng 生sanh 。 令linh 離ly 善thiện 惡ác 果quả 報báo 中trung 。

問vấn 曰viết 。

無vô 漏lậu 業nghiệp 應ưng 是thị 白bạch 。 何hà 以dĩ 言ngôn 。

非phi 白bạch 非phi 黑hắc

答đáp 曰viết 。

無vô 漏lậu 法pháp 雖tuy 。 清thanh 淨tịnh 無vô 垢cấu 。 以dĩ 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 故cố 。 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 不bất 得đắc 言ngôn 。

白bạch

黑hắc

白bạch

是thị 相tương 待đãi 法pháp 。 此thử 中trung 無vô 相tương 待đãi 故cố 。 不bất 得đắc 言ngôn 。

白bạch

復phục 次thứ 。 無vô 漏lậu 業nghiệp 能năng 滅diệt 一nhất 切thiết 諸chư 觀quán 。 觀quán 中trung 分phân 別biệt 。 故cố 有hữu 黑hắc 。 白bạch 。 此thử 中trung 無vô 觀quán 故cố 無vô 白bạch 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 復phục 問vấn 。

若nhược 不bất 得đắc 是thị 四tứ 種chủng 業nghiệp 。 云vân 何hà 分phân 別biệt 。 是thị 地địa 獄ngục 乃nãi 至chí 阿A 羅La 漢Hán 。

若nhược 無vô 黑hắc 業nghiệp 。 云vân 何hà 說thuyết 是thị 地địa 獄ngục 。 畜súc 生sanh 。 餓ngạ 鬼quỷ 。 若nhược 無vô 白bạch 業nghiệp 。 云vân 何hà 說thuyết 是thị 天thiên 。 人nhân 。 若nhược 無vô 黑hắc 白bạch 業nghiệp 。 云vân 何hà 說thuyết 是thị 。 阿a 修tu 羅la 道đạo 。 若nhược 無vô 不bất 白bạch 不bất 黑hắc 業nghiệp 。 云vân 何hà 說thuyết 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 乃nãi 至chí 阿A 羅La 漢Hán 。

佛Phật 答đáp 。

若nhược 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 自tự 知tri 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 空không 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 意ý 。 亦diệc 不bất 於ư 六lục 道đạo 中trung 。 拔bạt 出xuất 眾chúng 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 眾chúng 生sanh 自tự 知tri 諸chư 法pháp 性tánh 空không 。 則tắc 無vô 所sở 度độ 。 譬thí 如như 無vô 病bệnh 則tắc 不bất 須tu 藥dược 。 無vô 闇ám 則tắc 不bất 須tu 燈đăng 明minh 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 今kim 眾chúng 生sanh 實thật 不bất 知tri 自tự 相tương/tướng 空không 法pháp 故cố 。 隨tùy 心tâm 取thủ 相tương 生sanh 著trước 。 以dĩ 著trước 故cố 染nhiễm 。 染nhiễm 故cố 隨tùy 於ư 五ngũ 欲dục 。 隨tùy 五ngũ 欲dục 故cố 。 為vi 貪tham 所sở 覆phú 。 貪tham 因nhân 緣duyên 故cố 。 慳san 。 虛hư 誑cuống 。 嫉tật 妬đố 。 瞋sân 恚khuể 。 鬪đấu 諍tranh 。 以dĩ 瞋sân 恚khuể 故cố 。 起khởi 諸chư 罪tội 業nghiệp 。 無vô 所sở 識thức 知tri 。 是thị 故cố 壽thọ 終chung 隨tùy 業nghiệp 因nhân 緣duyên 。 生sanh 於ư 彼bỉ 處xứ 。 續tục 作tác 生sanh 死tử 業nghiệp 。 常thường 往vãng 來lai 六lục 道đạo 中trung 。 無vô 復phục 窮cùng 已dĩ 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 諸chư 佛Phật 及cập 弟đệ 子tử 所sở 。 聞văn 說thuyết 諸chư 法pháp 空không 。 而nhi 慈từ 愍mẫn 眾chúng 生sanh 。

眾chúng 生sanh 以dĩ 狂cuồng 愚ngu 顛điên 倒đảo 故cố 生sanh 著trước 。 我ngã 當đương 作tác 佛Phật 。 破phá 眾chúng 生sanh 顛điên 倒đảo 。 令linh 解giải 諸chư 法pháp 空không 相tương/tướng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。

諸chư 法pháp 不bất 爾nhĩ 如như 凡phàm 人nhân 所sở 著trước 。 眾chúng 生sanh 。 法pháp 無vô 有hữu 定định 實thật 。 但đãn 自tự 於ư 無vô 所sở 有hữu 中trung 。 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。 望vọng 有hữu 所sở 得đắc 。 無vô 眾chúng 生sanh 中trung 起khởi 眾chúng 生sanh 想tưởng 。 無vô 色sắc 中trung 起khởi 色sắc 想tưởng 。 無vô 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 中trung 起khởi 識thức 想tưởng 。 以dĩ 狂cuồng 顛điên 倒đảo 故cố 。 是thị 人nhân 能năng 起khởi 身thân 。 口khẩu 。 意ý 業nghiệp 。 於ư 六lục 道đạo 生sanh 死tử 中trung 。 不bất 能năng 得đắc 脫thoát 。

若nhược 但đãn 生sanh 眾chúng 生sanh 。 法pháp 想tưởng 。 結kết 縛phược 猶do 輕khinh 。 易dị 可khả 得đắc 度độ 。 生sanh 貪tham 欲dục 。 瞋sân 恚khuể 。 於ư 是thị 中trung 起khởi 諸chư 重trọng 業nghiệp 。 是thị 為vi 重trọng 縛phược 。 受thọ 此thử 業nghiệp 果quả 報báo 。 則tắc 難nan 可khả 得đắc 度độ 。 譬thí 如như 積tích 微vi 塵trần 成thành 山sơn 。 難nan 可khả 得đắc 移di 動động 。

菩Bồ 薩Tát 為vì 是thị 眾chúng 生sanh 故cố 。 欲dục 破phá 其kỳ 生sanh 死tử 因nhân 緣duyên 果quả 報báo 故cố 。 於ư 般Bát 若Nhã 中trung 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 善thiện 法pháp 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。 所sở 謂vị 苦khổ 。 苦khổ 集tập 。 苦khổ 滅diệt 。 滅diệt 苦khổ 道đạo 。 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 開khai 示thị 。 敷phu 演diễn 。

問vấn 曰viết 。

佛Phật 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 來lai 。 習tập 微vi 妙diệu 法Pháp 。 所sở 謂vị 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 乃nãi 至chí 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 諸chư 甚thậm 深thâm 業nghiệp 。 何hà 以dĩ 但đãn 說thuyết 。

苦khổ 。 集tập 。 滅diệt 。 道đạo 。

答đáp 曰viết 。

眾chúng 生sanh 所sở 畏úy 急cấp 者giả 。 無vô 過quá 於ư 苦khổ 。 為vi 除trừ 苦khổ 已dĩ 。 然nhiên 後hậu 示thị 以dĩ 佛Phật 道Đạo 。 如như 人nhân 重trọng 病bệnh 。 先tiên 以dĩ 除trừ 病bệnh 為vi 急cấp 。 然nhiên 後hậu 以dĩ 寶bảo 物vật 。 衣y 服phục 莊trang 嚴nghiêm 其kỳ 身thân 。

苦khổ

者giả 。 受thọ 五ngũ 受thọ 眾chúng 身thân 。 是thị 一nhất 切thiết 苦khổ 本bổn 。 性tánh 即tức 是thị 苦khổ 。 是thị 苦khổ 略lược 而nhi 言ngôn 之chi 。 是thị 生sanh 。 老lão 。 病bệnh 等đẳng 。 如như 《# 經kinh 》# 中trung 處xứ 處xứ 廣quảng 說thuyết 。

苦khổ 集tập

者giả 。 愛ái 等đẳng 諸chư 煩phiền 惱não 。 愛ái 是thị 心tâm 中trung 舊cựu 法pháp 。 以dĩ 是thị 故cố 。 佛Phật 說thuyết 愛ái 能năng 生sanh 後hậu 身thân 故cố 是thị 苦khổ 因nhân 。 苦khổ 因nhân 即tức 是thị 集tập 。 若nhược 人nhân 欲dục 捨xả 苦khổ 。 先tiên 當đương 斷đoạn 愛ái 。 愛ái 斷đoạn 苦khổ 則tắc 滅diệt 。 斷đoạn 愛ái 即tức 是thị 苦khổ 滅diệt 。

苦khổ 滅diệt 即tức 是thị 道đạo 。 觀quán 是thị 五ngũ 眾chúng 。 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 苦khổ 及cập 苦khổ 集tập 過quá 罪tội 。 所sở 謂vị 無vô 常thường 。 苦khổ 。 空không 。 無vô 我ngã 。 如như 病bệnh 。 如như 瘡sang 。 如như 怨oán 。 如như 賊tặc 等đẳng 。 於ư 八Bát 聖Thánh 道Đạo 分Phần 。 中trung 為vi 正chánh 見kiến 。 餘dư 七thất 事sự 助trợ 成thành 發phát 起khởi 。 能năng 斷đoạn 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 愛ái 。 如như 以dĩ 酒tửu 發phát 藥dược 。

此thử 人nhân 於ư 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 無vô 所sở 復phục 貪tham 。 得đắc 離ly 苦khổ 火hỏa 。 然nhiên 後hậu 示thị 以dĩ 妙diệu 法Pháp 。

復phục 次thứ 。 此thử 中trung 佛Phật 自tự 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 所sở 謂vị 。

於ư 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 中trung 攝nhiếp 一nhất 切thiết 善thiện 法pháp 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

佛Phật 何hà 以dĩ 但đãn 說thuyết 苦khổ 等đẳng 四tứ 法pháp 。

以dĩ 是thị 故cố 。 佛Phật 說thuyết 。

一nhất 切thiết 助trợ 道Đạo 善thiện 法Pháp 。 皆giai 攝nhiếp 在tại 四Tứ 諦Đế 中trung 。 助trợ 道Đạo 善thiện 法Pháp 因nhân 緣duyên 故cố 。 分phân 別biệt 有hữu 三Tam 寶Bảo 。 眾chúng 生sanh 不bất 信tín 三Tam 寶Bảo 故cố 。 不bất 得đắc 離ly 六lục 道đạo 生sanh 死tử 。

問vấn 曰viết 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 何hà 以dĩ 作tác 是thị 麁thô 問vấn 。 言ngôn 。

為vi 以dĩ 苦khổ 滅diệt 。 以dĩ 苦khổ 智trí 滅diệt 。 以dĩ 集tập 滅diệt 。 集tập 智trí 滅diệt 。

答đáp 曰viết 。

此thử 非phi 麁thô 問vấn 。 今kim 問vấn 。

見kiến 苦khổ 等đẳng 四Tứ 諦Đế 體thể 故cố 滅diệt 。 為vi 用dụng 智trí 故cố 滅diệt 。

愛ái 等đẳng 諸chư 煩phiền 惱não 滅diệt 故cố 。 名danh 。

有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn

若nhược 以dĩ 苦Khổ 諦Đế 得đắc 道Đạo 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 牛ngưu 羊dương 等đẳng 亦diệc 應ưng 得đắc 道Đạo 。

若nhược 用dụng 苦khổ 智trí 得đắc 道Đạo 。 離ly 苦khổ 則tắc 無vô 智trí 。 離ly 苦khổ 智trí 不bất 名danh 為vi 。

苦Khổ 諦Đế

但đãn 名danh 為vi 。

苦khổ

苦Khổ 諦Đế 。 苦khổ 智trí 和hòa 合hợp 故cố 生sanh 。 不bất 得đắc 言ngôn 。

但đãn 以dĩ 苦khổ 滅diệt

但đãn 以dĩ 智trí 滅diệt

乃nãi 至chí 道Đạo 諦Đế 。 亦diệc 如như 是thị 。

佛Phật 答đáp 。

不bất 以dĩ 苦Khổ 諦Đế 滅diệt 。 亦diệc 不bất 以dĩ 苦khổ 智trí 滅diệt 。

乃nãi 至chí 道Đạo 諦Đế 。 道đạo 智trí 亦diệc 如như 是thị 。

我ngã 說thuyết 。

是thị 四Tứ 諦Đế 平bình 等đẳng 即tức 是thị 滅diệt 。 不bất 用dụng 苦Khổ 諦Đế 滅diệt 。 不bất 用dụng 乃nãi 至chí 道Đạo 諦Đế 滅diệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 苦khổ 等đẳng 四tứ 法pháp 皆giai 從tùng 緣duyên 生sanh 。 虛hư 妄vọng 不bất 實thật 。 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 故cố 不bất 名danh 為vi 實thật 。 不bất 實thật 故cố 云vân 何hà 能năng 滅diệt 。

問vấn 曰viết 。

二nhị 諦đế 有hữu 漏lậu 。 凡phàm 夫phu 所sở 行hành 法pháp 故cố 。 可khả 是thị 虛hư 誑cuống 不bất 實thật 。 道Đạo 諦Đế 是thị 無vô 漏lậu 法Pháp 。 無vô 所sở 著trước 。 雖tuy 從tùng 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 生sanh 。 而nhi 不bất 虛hư 誑cuống 。 又hựu 滅Diệt 諦Đế 是thị 無vô 為vi 法Pháp 。 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 有hữu 。 云vân 何hà 言ngôn 。

四tứ 法pháp 皆giai 是thị 虛hư 誑cuống

答đáp 曰viết 。

初sơ 得đắc 道Đạo 。 知tri 二nhị 諦đế 是thị 虛hư 誑cuống 。 將tương 入nhập 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 知tri 道Đạo 諦Đế 虛hư 誑cuống 。 以dĩ 空không 空không 三tam 昧muội 等đẳng 捨xả 離ly 道Đạo 諦Đế 。 如như 說thuyết 栰phạt 喻dụ 。 滅Diệt 諦Đế 亦diệc 無vô 定định 法pháp 。 如như 《# 經kinh 》# 中trung 說thuyết 。

離ly

有hữu 為vi

無vô

無vô 為vi

因nhân 。

有hữu 為vi

故cố 說thuyết

無vô 為vi

苦khổ 滅diệt 如như 燈đăng 滅diệt 。 不bất 應ưng 戲hí 論luận 求cầu 其kỳ 處xứ 所sở 。

是thị 故cố 佛Phật 說thuyết 。

不bất 以dĩ 用dụng 苦khổ 乃nãi 至chí 用dụng 道đạo 得đắc 滅diệt 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 問vấn 佛Phật 。

何hà 者giả 是thị 四Tứ 諦Đế 平bình 等đẳng 。

佛Phật 答đáp 。

若nhược 無vô 八bát 法pháp 處xứ 。 所sở 謂vị 四Tứ 諦Đế 。 四Tứ 諦Đế 智trí 。 是thị 則tắc 平bình 等đẳng 。

復phục 次thứ 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 四Tứ 諦Đế 如như 實thật 。 不bất 誑cuống 。 不bất 異dị 。 如như 。 法pháp 性tánh 。 法pháp 相tướng 。 法pháp 住trụ 。 實thật 際tế 。 若nhược 有hữu 佛Phật 。 無vô 佛Phật 。 法pháp 相tướng 常thường 住trụ 。 不bất 用dụng 心tâm 。 心tâm 數số 法pháp 及cập 諸chư 觀quán 。 但đãn 為vi 不bất 誑cuống 眾chúng 生sanh 故cố 。

住trụ 一nhất 切thiết 餘dư 法pháp 皆giai 顛điên 倒đảo 。 妄vọng 著trước 顛điên 倒đảo 果quả 報báo 生sanh 故cố 。 雖tuy 能năng 與dữ 人nhân 天thiên 喜hỷ 樂lạc 。 久cửu 久cửu 皆giai 虛hư 妄vọng 變biến 異dị 。 但đãn 有hữu 一nhất 法pháp 。 所sở 謂vị 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 以dĩ 不bất 誑cuống 故cố 。 常thường 住trụ 不bất 滅diệt 。

如như 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 通thông 達đạt 諸chư 法pháp 實thật 諦đế 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 復phục 問vấn 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 通thông 達đạt 得đắc 實thật 諦đế 。 過quá 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。

佛Phật 答đáp 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 思tư 惟duy 。 籌trù 量lượng 求cầu 諸chư 法pháp 。 無vô 有hữu 一nhất 法Pháp 可khả 得đắc 定định 相tương/tướng 。 見kiến 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 空không 。 若nhược 在tại 四Tứ 諦Đế 。 若nhược 不bất 在tại 四Tứ 諦Đế 。

非phi 四Tứ 諦Đế

者giả 。 虛hư 空không 。 非phi 數số 緣duyên 盡tận 。 餘dư 在tại 四Tứ 諦Đế 。

若nhược 觀quán 如như 是thị 法pháp 空không 。

爾nhĩ 時thời 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。

問vấn 曰viết 。

何hà 以dĩ 不bất 說thuyết

空không 亦diệc 空không 觀quán 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。

答đáp 曰viết 。

不bất 須tu 是thị 說thuyết 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 說thuyết 。

諸chư 法pháp 空không

即tức 是thị 空không 。 空không 亦diệc 空không 。 若nhược 是thị 空không 。 不bất 空không 。 不bất 名danh 為vi 。

一nhất 切thiết 空không

是thị 故cố 行hành 是thị 空không 。 得đắc 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。

菩Bồ 薩Tát 住trụ 是thị 性tánh 地địa 中trung 。 不bất 墮đọa 頂đảnh 。

性tánh 地địa

者giả 。 所sở 謂vị 菩Bồ 薩Tát 法pháp 位vị 。 如như 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 。 燸nhu 法pháp 。 頂Đảnh 法Pháp 。 忍Nhẫn 法Pháp 。 世Thế 間Gian 第Đệ 一Nhất 法Pháp 。 名danh 為vi 。

性tánh 地địa

是thị 法pháp 隨tùy 順thuận 無vô 漏lậu 道Đạo 故cố 。 名danh 為vi 。

性tánh

是thị 中trung 住trụ 必tất 望vọng 得đắc 道Đạo 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 安an 住trụ 是thị 性tánh 地địa 中trung 。 必tất 望vọng 作tác 佛Phật 。

能năng 生sanh 四tứ 禪thiền 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 四tứ 無vô 色sắc 定định 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 住trụ 。 在tại 禪thiền 地địa 中trung 攝nhiếp 心tâm 。 分phân 別biệt 思tư 惟duy 。 籌trù 量lượng 諸chư 法pháp 。 通thông 達đạt 四Tứ 諦Đế 。 所sở 謂vị 知tri 見kiến 苦khổ 。 亦diệc 非phi 緣duyên 苦khổ 生sanh 心tâm 。

知tri 苦khổ 是thị 凡phàm 夫phu 受thọ 身thân 。 著trước 苦khổ 因nhân 緣duyên 故cố 。 受thọ 諸chư 憂ưu 惱não 。 是thị 人nhân 身thân 皆giai 如như 賊tặc 。 如như 怨oán 。 無vô 常thường 。 空không 等đẳng 。 得đắc 是thị 已dĩ 。 即tức 時thời 捨xả 。 不bất 取thủ 苦khổ 相tương/tướng 。 亦diệc 不bất 緣duyên 苦Khổ 諦Đế 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 位vị 力lực 故cố 。 乃nãi 至chí 道Đạo 諦Đế 。 亦diệc 如như 是thị 。 但đãn 一nhất 心tâm 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

知tri 是thị 四Tứ 諦Đế 藥dược 病bệnh 相tương 對đối 。 亦diệc 不bất 著trước 是thị 四Tứ 諦Đế 。 但đãn 觀quán 諸chư 法pháp 如như 實thật 相tướng 。 不bất 作tác 四tứ 種chủng 分phân 別biệt 觀quán 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 問vấn 。

云vân 何hà 如như 實thật 觀quán 諸chư 法pháp 。

佛Phật 言ngôn 。

觀quán 空không 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 能năng 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 若nhược 大đại 若nhược 小tiểu 皆giai 空không 。 是thị 名danh 如như 實thật 觀quán 。

復phục 問vấn 。

用dụng 何hà 等đẳng 空không 。

佛Phật 答đáp 。

用dụng 自tự 相tương/tướng 空không 。

問vấn 曰viết 。

十thập 八bát 空không 中trung 佛Phật 何hà 以dĩ 但đãn 說thuyết

自tự 相tương/tướng 空không

答đáp 曰viết 。

是thị 中trung 道đạo 空không 。 內nội 外ngoại 空không 等đẳng 是thị 小tiểu 空không 。 畢tất 竟cánh 空không 。 無vô 所sở 得đắc 空không 等đẳng 是thị 甚thậm 深thâm 空không 。 自tự 相tương/tướng 空không 是thị 中trung 空không 。 自tự 相tương/tướng 有hữu 理lý 破phá 故cố 而nhi 心tâm 不bất 沒một 。 而nhi 能năng 入nhập 甚thậm 深thâm 空không 中trung 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 得đắc 如như 是thị 法pháp 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 空không 。 乃nãi 至chí 不bất 見kiến 。 一nhất 法pháp 有hữu 性tánh 可khả 住trụ 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 觀quán 諸chư 法pháp 如như 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 自tự 性tánh 空không 。 非phi 佛Phật 所sở 作tác 。 非phi 大đại 菩Bồ 薩Tát 所sở 作tác 。 非phi 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 所sở 作tác 。 常thường 寂tịch 滅diệt 相tướng 。 無vô 戲hí 論luận 語ngữ 言ngôn 。 眾chúng 生sanh 不bất 能năng 知tri 。 見kiến 如như 實thật 相tướng 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 以dĩ 方phương 便tiện 力lực 。 為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 法Pháp 。

方phương 便tiện 力lực

者giả 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 法Pháp 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 通thông 達đạt 菩Bồ 薩Tát 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 觀quán 是thị 道đạo 相tương/tướng 。 甚thậm 深thâm 微vi 妙diệu 。 無vô 得đắc 無vô 捨xả 。 用dụng 妙diệu 智trí 慧tuệ 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 可khả 得đắc 口khẩu 說thuyết 。 大đại 悲bi 心tâm 深thâm 念niệm 。

眾chúng 生sanh 以dĩ 空không 事sự 故cố 。 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 。 受thọ 大đại 劇kịch 苦khổ 。 若nhược 我ngã 直trực 說thuyết 是thị 法pháp 。 則tắc 不bất 信tín 不bất 受thọ 。 則tắc 破phá 壞hoại 法pháp 。 墮đọa 於ư 地địa 獄ngục 。 我ngã 今kim 當đương 成thành 就tựu 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 莊trang 嚴nghiêm 身thân 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 引dẫn 導đạo 眾chúng 生sanh 。 起khởi 無vô 量lượng 無vô 邊biên 諸chư 佛Phật 神thần 通thông 力lực 。 得đắc 成thành 佛Phật 道Đạo 。 一nhất 切thiết 眾chúng 中trung 主chủ 。 於ư 諸chư 法pháp 得đắc 自tự 在tại 。 若nhược 讚tán 惡ác 法pháp 。 眾chúng 生sanh 猶do 尚thượng 當đương 受thọ 。 何hà 況huống 實thật 法pháp 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 如như 所sở 願nguyện 思tư 惟duy 行hành 。 為vì 眾chúng 生sanh 說thuyết 。 使sử 皆giai 度độ 脫thoát 。

大Đại 智Trí 度Độ 論Luận 卷quyển 第đệ 九cửu 十thập 四tứ

Print Friendly, PDF & Email