大Đại 智Trí 度Độ 論Luận
Quyển 78
龍Long 樹Thụ 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 後Hậu 秦Tần 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯Dịch

大Đại 智Trí 度Độ 論Luận 釋Thích 願Nguyện 樂Nhạo 品Phẩm 第đệ 六lục 十thập 四tứ (# 卷quyển 七thất 十thập 八bát )#

聖thánh 者giả 龍long 樹thụ 造tạo

後hậu 秦tần 龜quy 茲tư 國quốc 三Tam 藏Tạng 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯dịch

【# 經Kinh 】#

爾nhĩ 時thời 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 作tác 是thị 念niệm 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 毘Tỳ 梨Lê 耶Da 波Ba 羅La 蜜Mật 。 羼Sằn 提Đề 波Ba 羅La 蜜Mật 。 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 時thời 。 出xuất 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 之chi 上thượng 。 何hà 況huống 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 時thời 。 是thị 諸chư 眾chúng 生sanh 。 聞văn 是thị 薩tát 婆bà 。 若nhược 信tín 者giả 。 得đắc 人nhân 中trung 之chi 善thiện 利lợi 。 壽thọ 命mạng 中trung 最tối 。 何hà 況huống 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 意ý 者giả 。 是thị 眾chúng 生sanh 能năng 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 意ý 者giả 。 其kỳ 餘dư 眾chúng 生sanh 。 應ưng 當đương 願nguyện 樂nhạo 。

爾nhĩ 時thời 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 以dĩ 天thiên 曼mạn 陀đà 羅la 華hoa 。 而nhi 散tán 佛Phật 上thượng 。 發phát 是thị 言ngôn 。

以dĩ 此thử 福phước 德đức 。 若nhược 有hữu 求cầu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 者giả 。 令linh 此thử 人nhân 具cụ 足túc 佛Phật 法Pháp 。 具cụ 足túc 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 具cụ 足túc 自tự 然nhiên 法pháp 。 若nhược 求cầu 聲Thanh 聞Văn 者giả 。 令linh 具cụ 足túc 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 意ý 者giả 。 我ngã 終chung 不bất 生sanh 一nhất 念niệm 。 令linh 其kỳ 轉chuyển 還hoàn 。 我ngã 亦diệc 不bất 生sanh 一nhất 念niệm 。 令linh 其kỳ 轉chuyển 還hoàn 墮đọa 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 願nguyện 諸chư 菩Bồ 薩Tát 倍bội 復phục 精tinh 進tấn 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 見kiến 眾chúng 生sanh 生sanh 死tử 。 中trung 種chủng 種chủng 苦khổ 惱não 。 欲dục 利lợi 益ích 安an 樂lạc 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 天thiên 及cập 人nhân 。 阿a 修tu 羅la 。 以dĩ 是thị 心tâm 作tác 是thị 願nguyện 。

我ngã 既ký 自tự 度độ 。 亦diệc 當đương 度độ 未vị 度độ 者giả 。 我ngã 既ký 自tự 脫thoát 。 當đương 脫thoát 未vị 脫thoát 者giả 。 我ngã 既ký 安an 隱ẩn 。 當đương 安an 未vị 安an 者giả 。 我ngã 既ký 滅diệt 度độ 。 當đương 使sử 未vị 入nhập 滅diệt 度độ 者giả 得đắc 滅diệt 度độ 。

世Thế 尊Tôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 善thiện 女nữ 人nhân 於ư 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 。 功công 德đức 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 得đắc 幾kỷ 許hứa 福phước 德đức 。 於ư 久cửu 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 。 功công 德đức 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 得đắc 幾kỷ 許hứa 福phước 德đức 。 於ư 阿a 鞞bệ 跋bạt 致trí 。 菩Bồ 薩Tát 功công 德đức 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 得đắc 幾kỷ 許hứa 福phước 德đức 。 於ư 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 菩Bồ 薩Tát 。 功công 德đức 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 得đắc 幾kỷ 許hứa 福phước 德đức 。

佛Phật 告cáo 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。

憍kiêu 尸thi 迦ca 。 四tứ 天thiên 下hạ 世thế 界giới 。 可khả 稱xưng 知tri 斤cân 兩lưỡng 。 是thị 隨tùy 喜hỷ 心tâm 福phước 德đức 。 不bất 可khả 稱xưng 量lượng 。

復phục 次thứ 。 憍kiêu 尸thi 迦ca 。 是thị 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 皆giai 可khả 稱xưng 知tri 斤cân 兩lưỡng 。 是thị 隨tùy 喜hỷ 心tâm 福phước 德đức 。 不bất 可khả 稱xưng 量lượng 。

復phục 次thứ 。 憍kiêu 尸thi 迦ca 。 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 滿mãn 中trung 海hải 水thủy 。 取thủ 一nhất 髮phát 破phá 為vi 百bách 分phần 。 以dĩ 一nhất 分phần/phân 髮phát 渧đế 取thủ 海hải 水thủy 。 可khả 知tri 渧đế 數số 。 是thị 隨tùy 喜hỷ 心tâm 福phước 德đức 。 不bất 可khả 數sổ 知tri 。

釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 眾chúng 生sanh 心tâm 。 不bất 隨tùy 喜hỷ 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 者giả 。 皆giai 是thị 魔ma 眷quyến 屬thuộc 。 諸chư 心tâm 不bất 隨tùy 喜hỷ 者giả 。 從tùng 魔ma 中trung 來lai 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 世Thế 尊Tôn 。 是thị 諸chư 發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 破phá 魔ma 境cảnh 界giới 故cố 生sanh 。 是thị 故cố 欲dục 愛ái 敬kính 三Tam 尊Tôn 者giả 。 應ưng 生sanh 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 隨tùy 喜hỷ 已dĩ 。 應ưng 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 不bất 一nhất 不bất 二nhị 相tương/tướng 故cố 。

佛Phật 言ngôn 。

如như 是thị 。 如như 是thị 。 憍kiêu 尸thi 迦ca 。 若nhược 有hữu 人nhân 於ư 菩Bồ 薩Tát 能năng 如như 是thị 。 隨tùy 喜hỷ 迴hồi 向hướng 者giả 。 常thường 值trị 諸chư 佛Phật 。 終chung 不bất 見kiến 惡ác 色sắc 。 終chung 不bất 聞văn 惡ác 聲thanh 。 終chung 不bất 嗅khứu 惡ác 香hương 。 終chung 不bất 食thực 惡ác 味vị 。 終chung 不bất 觸xúc 惡ác 觸xúc 。 終chung 不bất 隨tùy 惡ác 念niệm 。 終chung 不bất 遠viễn 離ly 諸chư 佛Phật 。 從tùng 一nhất 佛Phật 界giới 至chí 一nhất 佛Phật 界giới 。 親thân 近cận 諸chư 佛Phật 。 種chúng 善thiện 根căn 。

何hà 以dĩ 故cố 。

善thiện 男nam 子tử 。 善thiện 女nữ 人nhân 為vi 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 。 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 善thiện 根căn 隨tùy 喜hỷ 迴hồi 向hướng 。 為vi 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 第đệ 二nhị 地địa 。 第đệ 三tam 地địa 。 乃nãi 至chí 第đệ 十Thập 地Địa 。 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 善thiện 根căn 。 隨tùy 喜hỷ 迴hồi 向hướng 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 是thị 善thiện 根căn 因nhân 緣duyên 故cố 。 疾tật 近cận 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 是thị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 已dĩ 。 度độ 無vô 量lượng 無vô 邊biên 阿a 僧tăng 祇kỳ 眾chúng 生sanh 。

憍kiêu 尸thi 迦ca 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。

善thiện 男nam 子tử 。 善thiện 女nữ 人nhân 於ư 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 善thiện 根căn 。 應ưng 隨tùy 喜hỷ 。 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 非phi 心tâm 非phi 離ly 心tâm 。 於ư 久cửu 發phát 意ý 。 阿a 鞞bệ 跋bạt 致trí 。 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 善thiện 根căn 。 隨tùy 喜hỷ 。 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 非phi 心tâm 非phi 離ly 心tâm 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 心tâm 如như 幻huyễn 。 云vân 何hà 能năng 得đắc 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

於ư 汝nhữ 意ý 云vân 何hà 。 汝nhữ 見kiến 是thị 心tâm 如như 幻huyễn 不phủ 。

不phủ 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 不bất 見kiến 幻huyễn 。 亦diệc 不bất 見kiến 心tâm 如như 幻huyễn 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 於ư 汝nhữ 意ý 云vân 何hà 。 若nhược 無vô 幻huyễn 。 亦diệc 無vô 心tâm 如như 幻huyễn 。 汝nhữ 見kiến 是thị 心tâm 不phủ 。

不phủ 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 於ư 汝nhữ 意ý 云vân 何hà 。 離ly 幻huyễn 。 離ly 心tâm 如như 幻huyễn 。 汝nhữ 見kiến 更cánh 有hữu 法Pháp 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 不phủ 。

不phủ 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 不bất 見kiến 離ly 幻huyễn 。 離ly 心tâm 如như 幻huyễn 。 更cánh 有hữu 法pháp 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 不bất 見kiến 更cánh 有hữu 法pháp 。 何hà 等đẳng 法pháp 可khả 說thuyết 。 若nhược 有hữu 。 若nhược 無vô 。 是thị 法pháp 相tướng 畢tất 竟cánh 離ly 故cố 。 不bất 墮đọa 有hữu 。 不bất 墮đọa 無vô 。 若nhược 法pháp 畢tất 竟cánh 離ly 者giả 。 不bất 能năng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 無vô 所sở 有hữu 法pháp 。 亦diệc 不bất 應ưng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

何hà 以dĩ 故cố 。 世Thế 尊Tôn 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 所sở 有hữu 。 是thị 中trung 無vô 垢cấu 者giả 。 無vô 淨tịnh 者giả 。

世Thế 尊Tôn 。 以dĩ 是thị 故cố 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 毘Tỳ 梨Lê 耶Da 波Ba 羅La 蜜Mật 。 羼Sằn 提Đề 波Ba 羅La 蜜Mật 。 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 乃nãi 至chí 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 畢tất 竟cánh 離ly 。 若nhược 法pháp 畢tất 竟cánh 離ly 。 則tắc 不bất 應ưng 修tu 。 不bất 應ưng 壞hoại 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 無vô 有hữu 法pháp 可khả 得đắc 。 畢tất 竟cánh 離ly 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 畢tất 竟cánh 離ly 者giả 。 云vân 何hà 因nhân 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 畢tất 竟cánh 離ly 。 二nhị 離ly 中trung 云vân 何hà 能năng 有hữu 所sở 得đắc 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 毘Tỳ 梨Lê 耶Da 波Ba 羅La 蜜Mật 。 羼Sằn 提Đề 波Ba 羅La 蜜Mật 。 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 畢tất 竟cánh 離ly 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 畢tất 竟cánh 離ly 。 以dĩ 是thị 故cố 能năng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 非phi 畢tất 竟cánh 離ly 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 非phi 畢tất 竟cánh 離ly 。 是thị 不bất 名danh 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 名danh 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 畢tất 竟cánh 離ly 。 以dĩ 是thị 故cố 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 非phi 不bất 因nhân 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 不bất 以dĩ 離ly 得đắc 離ly 。 而nhi 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 非phi 不bất 因nhân 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 所sở 行hành 義nghĩa 甚thậm 深thâm 。

佛Phật 言ngôn 。

如như 是thị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 所sở 行hành 義nghĩa 甚thậm 深thâm 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 能năng 為vi 難nan 事sự 。 所sở 謂vị 行hành 是thị 深thâm 義nghĩa 。 而nhi 不bất 證chứng 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 我ngã 從tùng 佛Phật 聞văn 義nghĩa 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 所sở 行hành 不bất 為vi 難nạn/nan 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 不bất 得đắc 是thị 義nghĩa 可khả 作tác 證chứng 。 亦diệc 不bất 得đắc 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 作tác 證chứng 。 亦diệc 無vô 作tác 證chứng 者giả 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 等đẳng 是thị 義nghĩa 可khả 作tác 證chứng 。 何hà 等đẳng 是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 作tác 證chứng 。 何hà 等đẳng 是thị 作tác 證chứng 者giả 。 作tác 證chứng 已dĩ 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 無vô 所sở 得đắc 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 是thị 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 得đắc 明minh 了liễu 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 聞văn 是thị 深thâm 法Pháp 。 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 不bất 怖bố 。 不bất 畏úy 。 是thị 名danh 為vi 行hành 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 不bất 見kiến 我ngã 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 不bất 見kiến 是thị 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 不bất 見kiến 我ngã 。 當đương 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

何hà 以dĩ 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 去khứ 我ngã 遠viễn 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 去khứ 我ngã 近cận 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 虛hư 空không 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

有hữu 法pháp 去khứ 我ngã 遠viễn 。 去khứ 我ngã 近cận 。

何hà 以dĩ 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 虛hư 空không 無vô 分phân 別biệt 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 去khứ 我ngã 遠viễn 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 去khứ 我ngã 近cận 。

何hà 以dĩ 故cố 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 幻huyễn 人nhân 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

幻huyễn 師sư 去khứ 我ngã 近cận 。 觀quán 人nhân 去khứ 我ngã 遠viễn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 幻huyễn 人nhân 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 去khứ 我ngã 遠viễn 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 去khứ 我ngã 近cận 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 鏡kính 中trung 像tượng 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

所sở 因nhân 者giả 去khứ 我ngã 近cận 。 餘dư 者giả 去khứ 我ngã 遠viễn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 像tượng 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 去khứ 我ngã 遠viễn 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 去khứ 我ngã 近cận 。

何hà 以dĩ 故cố 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 愛ái 無vô 憎tăng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 自tự 性tánh 不bất 可khả 得đắc 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 佛Phật 無vô 愛ái 無vô 憎tăng 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 愛ái 無vô 憎tăng 亦diệc 如như 是thị 。

何hà 以dĩ 故cố 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 無vô 憎tăng 無vô 愛ái 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 佛Phật 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 想tưởng 斷đoạn 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 想tưởng 斷đoạn 。 畢tất 竟cánh 空không 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 佛Phật 所sở 化hóa 。 人nhân 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 去khứ 我ngã 遠viễn 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 去khứ 我ngã 近cận 。

何hà 以dĩ 故cố 。 佛Phật 所sở 化hóa 人nhân 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 去khứ 我ngã 遠viễn 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 去khứ 我ngã 近cận 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 有hữu 所sở 為vi 故cố 作tác 化hóa 。 化hóa 所sở 作tác 事sự 無vô 分phân 別biệt 。

世Thế 尊Tôn 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 亦diệc 如như 是thị 。 有hữu 所sở 為vi 事sự 而nhi 修tu 是thị 事sự 成thành 就tựu 。 而nhi 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。

世Thế 尊Tôn 。 譬thí 如như 工công 匠tượng 。 若nhược 工công 匠tượng 弟đệ 子tử 。 有hữu 所sở 為vi 故cố 作tác 木mộc 人nhân 。 若nhược 男nam 若nhược 女nữ 。 象tượng 。 馬mã 。 牛ngưu 。 羊dương 。 是thị 所sở 作tác 亦diệc 。 能năng 有hữu 所sở 作tác 。 是thị 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。

世Thế 尊Tôn 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 亦diệc 如như 是thị 。 有hữu 所sở 為vi 故cố 。 說thuyết 是thị 事sự 成thành 就tựu 。 而nhi 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

但đãn 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 無vô 分phân 別biệt 。 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngứ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 無vô 分phân 別biệt 。 乃nãi 至chí 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

色sắc 無vô 分phân 別biệt 。 乃nãi 至chí 識thức 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。 眼nhãn 乃nãi 至chí 意ý 無vô 分phân 別biệt 。 色sắc 乃nãi 至chí 法pháp 無vô 分phân 別biệt 。 眼nhãn 識thức 觸xúc 乃nãi 至chí 意ý 識thức 。 觸xúc 無vô 分phân 別biệt 。 眼nhãn 觸xúc 因nhân 緣duyên 生sanh 受thọ 。 乃nãi 至chí 意ý 觸xúc 。 因nhân 緣duyên 生sanh 受thọ 。 四tứ 禪thiền 。 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 四tứ 無vô 色sắc 定định 。 四tứ 念niệm 處xứ 乃nãi 至chí 八Bát 聖Thánh 道Đạo 分phần/phân 。 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 。 佛Phật 十Thập 力Lực 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 四Tứ 無Vô 礙Ngại 智Trí 。 大đại 慈từ 大đại 悲bi 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 無vô 為vi 性tánh 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 色sắc 無vô 分phân 別biệt 。 乃nãi 至chí 無vô 為vi 。 性tánh 無vô 分phân 別biệt 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 分phân 別biệt 。 云vân 何hà 分phân 別biệt 。 有hữu 六lục 道đạo 生sanh 死tử 。 是thị 地địa 獄ngục 。 是thị 餓ngạ 鬼quỷ 。 是thị 畜súc 生sanh 。 是thị 天thiên 。 是thị 人nhân 。 是thị 阿a 修tu 羅la 。 云vân 何hà 分phân 別biệt 。 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 。 阿A 那Na 含Hàm 。 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 諸chư 佛Phật 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 報báo 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

眾chúng 生sanh 顛điên 倒đảo 因nhân 緣duyên 故cố 。 造tạo 作tác 身thân 。 口khẩu 。 意ý 業nghiệp 。 隨tùy 欲dục 本bổn 業nghiệp 報báo 。 受thọ 六lục 道đạo 身thân 。

地địa 獄ngục 。 餓ngạ 鬼quỷ 。 畜súc 生sanh 。 人nhân 。 天thiên 。 阿a 修tu 羅la 身thân 。

如như 汝nhữ 言ngôn 。

云vân 何hà 分phân 別biệt 。 有hữu 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 乃nãi 至chí 佛Phật 道Đạo 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 故cố 有hữu 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 亦diệc 是thị 無vô 分phân 別biệt 故cố 有hữu 。 乃nãi 至chí 阿A 羅La 漢Hán 。 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。 佛Phật 。 佛Phật 道Đạo 。 亦diệc 是thị 無vô 分phân 別biệt 故cố 有hữu 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 亦diệc 是thị 無vô 分phân 別biệt 。 斷đoạn 分phân 別biệt 故cố 有hữu 。 以dĩ 是thị 故cố 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 當đương 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 有hữu 分phân 別biệt 。 不bất 壞hoại 相tương/tướng 。 如như 法Pháp 如như 。 法pháp 性tánh 。 實thật 際tế 故cố 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 如như 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 應ưng 行hành 無vô 分phân 別biệt 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 行hành 無vô 分phân 別biệt 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 已dĩ 。 便tiện 得đắc 無vô 分phân 別biệt 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

【# 論luận 】#

釋thích 曰viết 。

是thị 時thời 。 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 及cập 會hội 中trung 人nhân 。 皆giai 共cộng 歡hoan 喜hỷ 。

釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 作tác 是thị 念niệm 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 時thời 。 所sở 有hữu 功công 德đức 。 尚thượng 勝thắng 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 何hà 況huống 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

眾chúng 生sanh 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 。 發phát 心tâm 。 二nhị 者giả 。 未vị 發phát 心tâm 。

發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 勝thắng 一nhất 切thiết 未vị 發phát 心tâm 者giả 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 是thị 人nhân 種chủng 無vô 量lượng 無vô 上thượng 。 佛Phật 法Pháp 因nhân 緣duyên 。 欲dục 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 令linh 離ly 苦khổ 得đắc 樂lạc 。 其kỳ 餘dư 眾chúng 生sanh 。 但đãn 自tự 求cầu 樂lạc 。 欲dục 與dữ 他tha 苦khổ 。 如như 是thị 等đẳng 因nhân 緣duyên 故cố 。 發phát 心tâm 者giả 勝thắng 。

問vấn 曰viết 。

諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 及cập 五ngũ 通thông 。 是thị 離ly 欲dục 人nhân 。 發phát 心tâm 者giả 。 或hoặc 有hữu 未vị 離ly 欲dục 但đãn 發phát 心tâm 。 云vân 何hà 得đắc 勝thắng 。

答đáp 曰viết 。

是thị 事sự 。 先tiên 品phẩm 中trung 已dĩ 種chủng 種chủng 答đáp 。 阿A 羅La 漢Hán 等đẳng 雖tuy 漏lậu 盡tận 。 不bất 如như 初sơ 發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 譬thí 如như 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 太thái 子tử 。 雖tuy 在tại 胎thai 中trung 。 已dĩ 勝thắng 餘dư 子tử 。 又hựu 如như 國quốc 王vương 太thái 子tử 。 雖tuy 未vị 即tức 位vị 。 勝thắng 諸chư 大đại 臣thần 有hữu 位vị 富phú 貴quý 者giả 。

發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 。 行hành 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 等đẳng 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 二nhị 者giả 。 但đãn 空không 發phát 心tâm 。 此thử 中trung 說thuyết 。

行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 者giả

是thị 人nhân 雖tuy 事sự 未vị 成thành 就tựu 。 能năng 勝thắng 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 何hà 況huống 成thành 就tựu 。 如như 歌ca 羅la 頻tần 伽già 鳥điểu 在tại # 中trung 。 未vị 發phát 聲thanh 已dĩ 能năng 勝thắng 諸chư 鳥điểu 。 何hà 況huống 成thành 就tựu 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 雖tuy 未vị 成thành 佛Phật 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 說thuyết 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 音âm 聲thanh 。 破phá 諸chư 外ngoại 道đạo 。 及cập 魔ma 民dân 戲hí 論luận 。 何hà 況huống 成thành 佛Phật 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

若nhược 有hữu 能năng 一nhất 發phát 心tâm 言ngôn 。

我ngã 當đương 作tác 佛Phật 。 滅diệt 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 苦khổ 。

雖tuy 未vị 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 未vị 行hành 難nạn/nan 事sự 。 以dĩ 心tâm 。 口khẩu 業nghiệp 重trọng 故cố 。 勝thắng 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 自tự 求cầu 樂nhạo/nhạc/lạc 。 自tự 為vi 身thân 故cố 。 愛ái 其kỳ 所sở 親thân 。 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 雖tuy 不bất 貪tham 世thế 樂lạc 。 自tự 為vi 滅diệt 苦khổ 故cố 。 求cầu 涅Niết 槃Bàn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 能năng 為vì 眾chúng 生sanh 。 菩Bồ 薩Tát 心tâm 生sanh 。 口khẩu 言ngôn 。 為vi 度độ 一nhất 切thiết 。 是thị 故cố 勝thắng 。

譬thí 如như 一nhất 六lục 神thần 通thông 阿A 羅La 漢Hán 。 將tương 一nhất 沙Sa 彌Di 。 令linh 負phụ 衣y 鉢bát 。 循tuần 路lộ 而nhi 行hành 。 沙Sa 彌Di 思tư 惟duy 。

我ngã 當đương 以dĩ 何hà 乘thừa 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。

即tức 發phát 心tâm 。

佛Phật 為vi 世Thế 尊Tôn 。 最tối 上thượng 最tối 妙diệu 。 我ngã 當đương 以dĩ 佛Phật 乘thừa 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。

師sư 知tri 其kỳ 念niệm 。 即tức 取thủ 衣y 鉢bát 自tự 擔đảm 。 推thôi 沙Sa 彌Di 在tại 前tiền 行hành 。 沙Sa 彌Di 覆phú 復phục 思tư 惟duy 。

佛Phật 道Đạo 甚thậm 難nan 。 久cửu 住trụ 生sanh 死tử 。 受thọ 無vô 量lượng 苦khổ 。 且thả 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 早tảo 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。

師sư 復phục 以dĩ 衣y 鉢bát 囊nang 還hoàn 與dữ 沙Sa 彌Di 令linh 擔đảm 。 語ngữ 在tại 後hậu 行hành 。 如như 是thị 至chí 三tam 。 沙Sa 彌Di 白bạch 師sư 。

師sư 年niên 老lão 耄mạo 。 狀trạng 如như 小tiểu 兒nhi 戲hí 。 方phương 始thỉ 令linh 我ngã 在tại 前tiền 。 已dĩ 復phục 令linh 我ngã 在tại 後hậu 。 何hà 其kỳ 太thái 速tốc 。

師sư 答đáp 。

汝nhữ 初sơ 念niệm 發phát 心tâm 作tác 佛Phật 。 是thị 心tâm 貴quý 重trọng 。 則tắc 住trụ 我ngã 師sư 道đạo 中trung 。 如như 是thị 人nhân 。 諸chư 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 尚thượng 應ưng 供cúng 養dường 。 何hà 況huống 阿A 羅La 漢Hán 。 以dĩ 是thị 故cố 。 推thôi 汝nhữ 在tại 前tiền 。 汝nhữ 心tâm 還hoàn 悔hối 。 欲dục 取thủ 小Tiểu 乘Thừa 。 而nhi 未vị 便tiện 得đắc 。 汝nhữ 去khứ 我ngã 懸huyền 遠viễn 。 是thị 故cố 令lệnh 汝nhữ 在tại 後hậu 。

沙Sa 彌Di 聞văn 已dĩ 驚kinh 悟ngộ 。

我ngã 師sư 能năng 知tri 我ngã 心tâm 。 我ngã 一nhất 發phát 意ý 已dĩ 。 勝thắng 阿A 羅La 漢Hán 。 何hà 況huống 成thành 就tựu 。

即tức 自tự 堅kiên 固cố 。 住trụ 大Đại 乘Thừa 法Pháp 。

復phục 次thứ 。 勝thắng 名danh 不bất 必tất 一nhất 切thiết 事sự 中trung 皆giai 勝thắng 。 但đãn 以dĩ 。

一nhất 發phát 心tâm 。 欲dục 作tác 佛Phật 。 度độ 眾chúng 生sanh 。

是thị 事sự 為vi 勝thắng 。 諸chư 餘dư 禪thiền 定định 。 解giải 脫thoát 等đẳng 。 猶do 尚thượng 未vị 有hữu 。 何hà 得đắc 言ngôn 勝thắng 。 譬thí 如như 以dĩ 飛phi 言ngôn 之chi 。 鳥điểu 則tắc 勝thắng 人nhân 。 未vị 來lai 當đương 得đắc 功công 德đức 。 此thử 事sự 不bất 論luận 。

小Tiểu 乘Thừa 人nhân 言ngôn 。

乃nãi 至chí 補bổ 處xứ 菩Bồ 薩Tát 。 尚thượng 不bất 勝thắng 小tiểu 沙Sa 彌Di 得đắc 無vô 量lượng 律luật 儀nghi 者giả 。

摩ma 訶ha 衍diễn 論luận 中trung 。 或hoặc 有hữu 人nhân 如như 是thị 言ngôn 。

其kỳ 有hữu 發phát 大Đại 乘Thừa 心tâm 者giả 。 雖tuy 復phục 在tại 弊tệ 惡ác 小tiểu 人nhân 中trung 。 猶do 勝thắng 二Nhị 乘Thừa 得đắc 解giải 脫thoát 者giả 。

是thị 名danh 二nhị 邊biên 。 離ly 是thị 二nhị 邊biên 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 中trung 道đạo 義nghĩa 。 如như 上thượng 說thuyết 。 以dĩ 其kỳ 有hữu 義nghĩa 理lý 實thật 故cố 。 應ưng 當đương 取thủ 。

是thị 故cố 說thuyết

初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 勝thắng 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 何hà 況huống 成thành 佛Phật 。

聞văn 薩tát 婆bà 。 若nhược 信tín 者giả 。 得đắc 人nhân 中trung 善thiện 利lợi 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 是thị 利lợi 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 果quả 報báo 是thị 利lợi 。 所sở 謂vị 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 釋Thích 梵Phạm 天Thiên 王Vương 。 人nhân 王vương 。 法Pháp 王Vương 等đẳng 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

得đắc 阿a 鞞bệ 跋bạt 致trí 。 不bất 墮đọa 惡ác 道đạo 。 常thường 生sanh 人nhân 天thiên 富phú 貴quý 處xứ 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 住trụ 於ư 。 果quả 報báo 神thần 通thông 。 遊du 至chí 十thập 方phương 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。

信tín 受thọ 因nhân 緣duyên 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 得đắc 如như 是thị 等đẳng 大đại 利lợi 。

壽thọ 命mạng 中trung 最tối

者giả 。 眾chúng 生sanh 有hữu 二nhị 種chủng 命mạng 。

一nhất 者giả 。 命mạng 根căn 。 二nhị 者giả 。 智trí 慧tuệ 命mạng 。

是thị 人nhân 得đắc 智trí 慧tuệ 命mạng 故cố 。 說thuyết 。

壽thọ 命mạng 中trung 最tối

何hà 況huống 發phát 心tâm 。 發phát 心tâm 者giả 可khả 敬kính 可khả 貴quý 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 如như 先tiên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

能năng 捨xả 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 。 與dữ 他tha 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 自tự 憂ưu 苦khổ 。 憂ưu 他tha 人nhân 苦khổ 故cố 。

爾nhĩ 時thời 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 欲dục 現hiện 歡hoan 喜hỷ 相tương/tướng 。 以dĩ 天thiên 文văn 陀đà 羅la 花hoa 散tán 佛Phật 上thượng 。 如như 《# 經kinh 》# 廣quảng 說thuyết 。

問vấn 曰viết 。

罪tội 福phước 不bất 可khả 以dĩ 與dữ 人nhân 。 雖tuy 欲dục 與dữ 亦diệc 不bất 得đắc 。 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 何hà 以dĩ 言ngôn 。

以dĩ 此thử 福phước 德đức 。 令linh 求cầu 佛Phật 道Đạo 者giả 。 具cụ 足túc 佛Phật 法Pháp

答đáp 曰viết 。

雖tuy 不bất 可khả 與dữ 人nhân 。 然nhiên 自tự 令linh 心tâm 好hảo/hiếu 。

又hựu 是thị 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 顯hiển 此thử 不bất 著trước 福phước 。 是thị 故cố 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 與dữ 求cầu 佛Phật 道Đạo 者giả 。 與dữ 聲Thanh 聞Văn 人nhân 亦diệc 爾nhĩ 。

釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 白bạch 佛Phật 。

我ngã 雖tuy 得đắc 聲Thanh 聞Văn 道đạo 。 亦diệc 不bất 生sanh 一nhất 念niệm 。 令linh 菩Bồ 薩Tát 轉chuyển 還hoàn 向hướng 二Nhị 乘Thừa 心tâm 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 見kiến 眾chúng 生sanh 在tại 生sanh 死tử 中trung 。 有hữu 種chủng 種chủng 苦khổ 。 欲dục 利lợi 益ích 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 故cố 作tác 是thị 願nguyện 。

未vị 度độ 者giả 我ngã 當đương 等đẳng 度độ 。

爾nhĩ 時thời 會hội 中trung 眾chúng 生sanh 有hữu 作tác 是thị 念niệm 。

若nhược 如như 上thượng 說thuyết 。 隨tùy 喜hỷ 有hữu 功công 德đức 。 初sơ 發phát 心tâm 人nhân 隨tùy 喜hỷ 。 於ư 久cửu 發phát 心tâm 人nhân 隨tùy 喜hỷ 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。

釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 。 欲dục 解giải 眾chúng 人nhân 疑nghi 故cố 。 問vấn 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 於ư 初sơ 發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 功công 德đức 隨tùy 喜hỷ 。 得đắc 幾kỷ 許hứa 福phước 德đức 。

如như 《# 經kinh 》# 廣quảng 說thuyết 。

是thị 福phước 德đức 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 以dĩ 種chúng 無vô 量lượng 無vô 邊biên 田điền 中trung 。 人nhân 不bất 能năng 數sổ 知tri 。 故cố 說thuyết 譬thí 喻dụ 令linh 解giải 。 如như 《# 經kinh 》# 中trung 廣quảng 說thuyết 。

隨tùy 喜hỷ 之chi 德đức 雖tuy 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 於ư 近cận 佛Phật 道Đạo 者giả 。 隨tùy 喜hỷ 福phước 德đức 轉chuyển 多đa 。

是thị 時thời 。 帝Đế 釋Thích 歡hoan 喜hỷ 。 故cố 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 諸chư 有hữu 聞văn 是thị 功công 德đức 不bất 隨tùy 喜hỷ 者giả 。 則tắc 是thị 魔ma 民dân 。 從tùng 魔ma 天thiên 來lai 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 在tại 魔ma 境cảnh 界giới 。 積tích 集tập 惡ác 心tâm 故cố 不bất 隨tùy 喜hỷ 。

此thử 中trung 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

隨tùy 喜hỷ 心tâm 能năng 破phá 魔ma 界giới 。 是thị 故cố 求cầu 佛Phật 道Đạo 者giả 。 欲dục 愛ái 敬kính 三Tam 尊Tôn 不bất 捨xả 者giả 。 當đương 以dĩ 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

不bất 一nhất 不bất 二nhị 相tương/tướng

者giả 。 不bất 見kiến 諸chư 法pháp 。 有hữu 一nhất 定định 相tương/tướng 不bất 屬thuộc 因nhân 緣duyên 者giả 。 故cố 言ngôn 。

不bất 一nhất

不bất 分phân 別biệt 隨tùy 喜hỷ 心tâm 。 迴hồi 向hướng 心tâm 。 是thị 名danh 。

不bất 二nhị

畢tất 竟cánh 空không 故cố 。

佛Phật 可khả 帝Đế 釋Thích 意ý 已dĩ 。 更cánh 稱xưng 說thuyết 隨tùy 喜hỷ 功công 德đức 。

是thị 人nhân 常thường 憶ức 念niệm 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 功công 德đức 隨tùy 喜hỷ 故cố 。 疾tật 得đắc 見kiến 佛Phật 。 又hựu 以dĩ 深thâm 心tâm 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 欲dục 令linh 離ly 苦khổ 得đắc 樂lạc 。 是thị 故cố 往vãng 來lai 生sanh 死tử 。 六lục 情tình 初sơ 不bất 受thọ 惡ác 塵trần 。 終chung 不bất 離ly 生sanh 諸chư 佛Phật 前tiền 。 以dĩ 不bất 斷đoạn 種chủng 見kiến 佛Phật 行hành 故cố 。

此thử 中trung 佛Phật 自tự 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

是thị 人nhân 於ư 無vô 央ương 數số 。 阿a 僧tăng 祇kỳ 初sơ 發phát 心tâm 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 至chí 無vô 量lượng 。 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 隨tùy 喜hỷ 故cố 。 得đắc 如như 上thượng 果quả 報báo 。 疾tật 成thành 佛Phật 道Đạo 。 度độ 無vô 量lượng 阿a 僧tăng 祇kỳ 眾chúng 生sanh 。

復phục 次thứ 。 憍kiêu 尸thi 迦ca 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 因nhân 。 是thị 福phước 德đức 如như 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 迴hồi 向hướng 。 於ư 實thật 相tướng 中trung 。 心tâm 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 說thuyết 。

非phi 心tâm 亦diệc 不bất 離ly 心tâm

如như 上thượng 說thuyết

不bất 一nhất 不bất 二nhị

義nghĩa 。 以dĩ 事sự 異dị 故cố 更cánh 說thuyết 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 聞văn 已dĩ 。 取thủ 是thị 空không 無vô 有hữu 心tâm 相tương/tướng 難nạn/nan 佛Phật 。

是thị 心tâm 非phi 心tâm 。 空không 。 無vô 所sở 有hữu 。 如như 幻huyễn 。 云vân 何hà 能năng 得đắc 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

佛Phật 反phản 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

汝nhữ 見kiến 是thị 空không 心tâm 定định 相tương/tướng 如như 幻huyễn 不phủ 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 作tác 是thị 念niệm 。

心tâm 若nhược 空không 如như 幻huyễn 。 云vân 何hà 可khả 見kiến 。 若nhược 可khả 見kiến 。 則tắc 非phi 空không 。

是thị 故cố 答đáp 言ngôn 。

不phủ 。

佛Phật 言ngôn 。

心tâm 若nhược 空không 無vô 所sở 有hữu 。 汝nhữ 見kiến 是thị 中trung 有hữu 是thị 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 戲hí 論luận 不phủ 。

答đáp 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

離ly 是thị 空không 無vô 所sở 有hữu 如như 幻huyễn 心tâm 。 汝nhữ 見kiến 更cánh 有hữu 法pháp 能năng 得đắc 無vô 上thượng 道Đạo 不phủ 。

答đáp 言ngôn 。

不bất 見kiến 。

不bất 見kiến 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 何hà 有hữu 法pháp 若nhược 有hữu 。 若nhược 無vô 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 畢tất 竟cánh 離ly 故cố 。 畢tất 竟cánh 空không 故cố 。 不bất 墮đọa 有hữu 。 不bất 墮đọa 無vô 。 若nhược 法pháp 不bất 墮đọa 有hữu 無vô 中trung 。 是thị 則tắc 畢tất 竟cánh 無vô 所sở 有hữu 。 不bất 應ưng 得đắc 無vô 上thượng 道đạo 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 畢tất 竟cánh 離ly 相tương/tướng 。 見kiến 有hữu 。 無vô 二nhị 俱câu 過quá 故cố 。 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 如như 是thị 畢tất 竟cánh 離ly 相tương/tướng 。 若nhược 法pháp 畢tất 竟cánh 離ly 。 則tắc 不bất 可khả 得đắc 見kiến 。 不bất 可khả 得đắc 修tu 。 不bất 可khả 得đắc 斷đoạn 。 不bất 可khả 得đắc 證chứng 。 行hành 是thị 法pháp 則tắc 更cánh 無vô 所sở 得đắc 。 畢tất 竟cánh 離ly 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 今kim 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 畢tất 竟cánh 離ly 。 云vân 何hà 以dĩ 畢tất 竟cánh 離ly 得đắc 畢tất 竟cánh 離ly 。 若nhược 一nhất 法pháp 畢tất 竟cánh 離ly 。 尚thượng 不bất 應ưng 有hữu 所sở 得đắc 。 何hà 況huống 二nhị 離ly 。

譬thí 如như 以dĩ 指chỉ 觸xúc 虛hư 空không 。 虛hư 空không 無vô 觸xúc 故cố 。 指chỉ 不bất 能năng 觸xúc 。 何hà 況huống 二nhị 皆giai 無vô 觸xúc 。 亦diệc 如như 虛hư 空không 。 涅Niết 槃Bàn 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 畢tất 竟cánh 離ly 。 云vân 何hà 用dụng 離ly 得đắc 離ly 。

佛Phật 知tri 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 隨tùy 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 說thuyết 故cố 。 可khả 其kỳ 言ngôn 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。

即tức 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 畢tất 竟cánh 離ly 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 畢tất 竟cánh 離ly 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 一nhất 法pháp 定định 有hữu 相tương/tướng 非phi 空không 者giả 。 則tắc 是thị 常thường 法pháp 不bất 生sanh 相tương/tướng 。 從tùng 未vị 來lai 至chí 現hiện 在tại 。 從tùng 現hiện 在tại 至chí 過quá 去khứ 。

若nhược 無vô 實thật 生sanh 相tương/tướng 則tắc 無vô 滅diệt 相tương/tướng 。 若nhược 無vô 生sanh 滅diệt 則tắc 無vô 四Tứ 諦Đế 。 若nhược 無vô 四Tứ 諦Đế 則tắc 無vô 法Pháp 寶bảo 。 法Pháp 寶bảo 無vô 故cố 亦diệc 無vô 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 法Pháp 寶bảo 即tức 是thị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 故cố 。 若nhược 無vô 法Pháp 寶bảo 則tắc 無vô 佛Phật 寶bảo 。 若nhược 無vô 佛Phật 法Pháp 則tắc 無vô 僧Tăng 寶bảo 。 若nhược 無vô 三Tam 寶Bảo 則tắc 。 無vô 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 有hữu 如như 是thị 等đẳng 過quá 罪tội 故cố 。 畢tất 竟cánh 離ly 相tương/tướng 則tắc 。 通thông 達đạt 無vô 礙ngại 。

若nhược 說thuyết 畢tất 竟cánh 離ly 當đương 知tri 亦diệc 離ly 空không 。 若nhược 不bất 離ly 空không 不bất 名danh 畢tất 竟cánh 離ly 。 是thị 故cố 《# 經kinh 》# 說thuyết 言ngôn 。

般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 畢tất 竟cánh 離ly 故cố 。 能năng 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 雖tuy 不bất 離ly 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 不bất 以dĩ 二nhị 。 離ly 而nhi 得đắc 二nhị 離ly 。

畢tất 竟cánh 空không 故cố 。 不bất 應ưng 難nạn/nan 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 知tri 佛Phật 所sở 說thuyết 甚thậm 深thâm 相tương/tướng 。 是thị 故cố 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 能năng 如như 是thị 行hành 。 則tắc 是thị 行hành 甚thậm 深thâm 義nghĩa 。

佛Phật 可khả 其kỳ 言ngôn 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 能năng 為vi 難nan 事sự 。 能năng 行hành 如như 是thị 甚thậm 深thâm 義nghĩa 。 而nhi 不bất 證chứng 二Nhị 乘Thừa 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 一nhất 心tâm 。 以dĩ 利lợi 智trí 深thâm 入nhập 空không 而nhi 。 不bất 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 則tắc 為vi 難nan 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 言ngôn 。

如như 我ngã 解giải 佛Phật 所sở 說thuyết 義nghĩa 。 是thị 不bất 為vi 難nan 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 人nhân 不bất 得đắc 是thị 甚thậm 深thâm 義nghĩa 。 一nhất 定định 相tương/tướng 可khả 作tác 證chứng 。 不bất 得đắc 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 得đắc 證chứng 者giả 。 誰thùy 當đương 以dĩ 甚thậm 深thâm 義nghĩa 得đắc 證chứng 。 若nhược 不bất 證chứng 是thị 甚thậm 深thâm 義nghĩa 。 誰thùy 當đương 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 所sở 得đắc 行hành 。 行hành 是thị 道đạo 。 則tắc 照chiếu 明minh 一nhất 切thiết 法pháp 。

問vấn 曰viết 。

佛Phật 說thuyết 言ngôn

難nạn/nan

須Tu 菩Bồ 提Đề 言ngôn 。

不bất 難nan

師sư 弟đệ 子tử 義nghĩa 應ưng 同đồng 。 何hà 以dĩ 各các 相tương 違vi 背bối/bội 。

答đáp 曰viết 。

佛Phật 以dĩ 世thế 諦đế 故cố 說thuyết 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 故cố 說thuyết 。

佛Phật 說thuyết

菩Bồ 薩Tát 得đắc 是thị 甚thậm 深thâm 義nghĩa

須Tu 菩Bồ 提Đề 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 亦diệc 不bất 得đắc 。 是thị 甚thậm 深thâm 義nghĩa

佛Phật 以dĩ 須Tu 菩Bồ 提Đề 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 說thuyết 。

有hữu 人nhân 聞văn 難nạn/nan 事sự 則tắc 發phát 心tâm 。 故cố 說thuyết 難nạn/nan 事sự 。 有hữu 人nhân 聞văn 難nạn/nan 事sự 而nhi 廢phế 退thoái 。 故cố 說thuyết 無vô 難nạn/nan 。

是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 所sở 得đắc 行hành 。 住trụ 是thị 行hành 中trung 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 通thông 達đạt 無vô 礙ngại 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 言ngôn 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 聞văn 。 如như 是thị 說thuyết 畢tất 竟cánh 離ly 。 無vô 法pháp 可khả 證chứng 。 無vô 取thủ 證chứng 者giả 。 亦diệc 無vô 般Bát 若Nhã 及cập 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 是thị 時thời 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 通thông 達đạt 無vô 礙ngại 者giả 。 是thị 名danh 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 者giả 。 是thị 名danh 真chân 行hành 。 深thâm 行hành 。

何hà 以dĩ 故cố 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 不phủ 。 見kiến 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 不bất 見kiến 我ngã 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 見kiến 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 不bất 見kiến 是thị 。 法pháp 可khả 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 都đô 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 安an 住trụ 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 中trung 。 故cố 不bất 作tác 是thị 分phân 別biệt 。 言ngôn 。

二Nhị 乘Thừa 離ly 我ngã 遠viễn 。 佛Phật 道Đạo 離ly 我ngã 近cận 。

此thử 中trung 說thuyết 虛hư 空không 等đẳng 譬thí 喻dụ 。 此thử 諸chư 譬thí 喻dụ 。 為vi 明minh 了liễu 畢tất 竟cánh 空không 義nghĩa 故cố 。

般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 雖tuy 空không 。 若nhược 有hữu 所sở 修tu 。 能năng 成thành 其kỳ 事sự 。 乃nãi 至chí 如như 木mộc 人nhân 。 隨tùy 作tác 何hà 事sự 。 皆giai 能năng 成thành 就tựu 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

但đãn 般Bát 若Nhã 無vô 分phân 別biệt 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。

若nhược 但đãn 般Bát 若Nhã 空không 無vô 分phân 別biệt 。 餘dư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 應ưng 是thị 有hữu 相tương/tướng 。 是thị 則tắc 菩Bồ 薩Tát 。 道đạo 有hữu 別biệt 異dị 不bất 平bình 等đẳng 。 又hựu 初sơ 品phẩm 中trung 說thuyết 。

行hành 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 無vô 施thí 者giả 。 受thọ 者giả 。 亦diệc 無vô 財tài 物vật 。 今kim 云vân 何hà 言ngôn 別biệt 。 若nhược 五ngũ 事sự 皆giai 空không 。 則tắc 無vô 分phân 別biệt 。 無vô 有hữu 六lục 名danh 。 亦diệc 無vô 可khả 修tu 行hành 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 言ngôn 。

五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 亦diệc 空không 。 無vô 有hữu 分phân 別biệt 。

初sơ 發phát 心tâm 未vị 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 者giả 有hữu 分phân 別biệt 。

譬thí 如như 四tứ 河hà 未vị 會hội 大đại 海hải 。 則tắc 有hữu 別biệt 名danh 。 既ký 入nhập 大đại 海hải 。 則tắc 無vô 差sai 別biệt 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 世thế 俗tục 諦đế 中trung 有hữu 差sai 別biệt 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 則tắc 無vô 分phân 別biệt 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 問vấn 。

色sắc 乃nãi 至chí 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 乃nãi 至chí 無vô 為vi 性tánh 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。 若nhược 此thử 法pháp 空không 無vô 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 有hữu 六lục 道đạo 別biệt 異dị 。 云vân 何hà 有hữu 分phân 別biệt 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 乃nãi 至chí 佛Phật 道Đạo 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 答đáp 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

諸chư 法pháp 雖tuy 畢tất 竟cánh 空không 無vô 分phân 別biệt 。 而nhi 是thị 眾chúng 生sanh 狂cuồng 顛điên 倒đảo 心tâm 而nhi 起khởi 身thân 。 口khẩu 。 意ý 業nghiệp 。 隨tùy 業nghiệp 受thọ 身thân 業nghiệp 報báo 。

貪tham 欲dục 是thị 本bổn 。 但đãn 為vi 欲dục 所sở 逼bức 而nhi 生sanh 著trước 心tâm 。 諸chư 法pháp 無vô 有hữu 定định 相tướng 。

業nghiệp 果quả 報báo

者giả 。 所sở 謂vị 六lục 道đạo 。

以dĩ 是thị 故cố 知tri 。

空không 。 無vô 所sở 分phân 別biệt 。 是thị 其kỳ 實thật 本bổn 。 但đãn 以dĩ 顛điên 倒đảo 不bất 實thật 故cố 。 有hữu 六lục 道đạo 差sai 別biệt 。

又hựu 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 等đẳng 賢hiền 聖thánh 。 亦diệc 因nhân 畢tất 竟cánh 空không 無vô 分phân 別biệt 法pháp 生sanh 。 所sở 謂vị 斷đoạn 三tam 結kết 法pháp 。 名danh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果quả 。

三tam 結kết 使sử 即tức 是thị 顛điên 倒đảo 。 覺giác 顛điên 倒đảo 除trừ 卻khước 名danh 為vi 。

斷đoạn

是thị 故cố 斷đoạn 法pháp 即tức 是thị 空không 。 無vô 有hữu 分phân 別biệt 。

世thế 諦đế 故cố 假giả 名danh 人nhân 。 得đắc 是thị 法pháp 故cố 名danh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果quả 。 是thị 故cố 當đương 知tri 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 人nhân 及cập 果quả 。 畢tất 竟cánh 空không 無vô 分phân 別biệt 。 乃nãi 至chí 佛Phật 。 佛Phật 道Đạo 亦diệc 如như 是thị 。

此thử 中trung 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

非phi 但đãn 現hiện 在tại 無vô 分phân 別biệt 。 過quá 去khứ 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 諸chư 佛Phật 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 斷đoạn 故cố 。 入nhập 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 有hữu 少thiểu 許hứa 。 法pháp 定định 相tương/tướng 可khả 分phân 別biệt 。 一nhất 切thiết 法pháp 畢tất 竟cánh 空không 。 入nhập 是thị 如như 。 法pháp 性tánh 。 實thật 際tế 門môn 故cố 。

是thị 故cố 言ngôn 。

因nhân 緣duyên 法pháp 甚thậm 深thâm 。 入nhập 是thị 三tam 昧muội 門môn 故cố 。

菩Bồ 薩Tát 應ưng 如như 是thị 。 行hành 無vô 分phân 別biệt 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 行hành 無vô 分phân 別biệt 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 故cố 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 法pháp 。 所sở 謂vị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

大Đại 智Trí 度Độ 論Luận 釋Thích 稱Xưng 揚Dương 品Phẩm 第đệ 六lục 十thập 五ngũ

【# 經Kinh 】#

舍Xá 利Lợi 弗Phất 語ngữ 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 為vi 行hành 真chân 實thật 法pháp 。 為vi 行hành 無vô 真chân 實thật 法pháp 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 報báo 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 為vi 行hành 無vô 真chân 實thật 法pháp 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 無vô 真chân 實thật 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 無vô 真chân 實thật 故cố 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 真chân 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 真chân 實thật 。 乃nãi 至chí 行hành 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 無vô 真chân 實thật 法pháp 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 真chân 實thật 。

爾nhĩ 時thời 欲dục 。 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 子tử 作tác 是thị 念niệm 。

諸chư 有hữu 善thiện 男nam 子tử 。 善thiện 女nữ 人nhân 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 意ý 。 如như 深thâm 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 所sở 說thuyết 義nghĩa 。 行hành 於ư 等đẳng 法pháp 。 不bất 作tác 實thật 際tế 證chứng 。 不bất 墮đọa 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。 應ưng 當đương 為vi 作tác 禮lễ 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngữ 諸chư 天thiên 子tử 。

諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 於ư 等đẳng 法pháp 不bất 作tác 證chứng 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 。 不bất 為vi 難nạn/nan 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 大đại 誓thệ 莊trang 嚴nghiêm 。

我ngã 當đương 度độ 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 阿a 僧tăng 祇kỳ 眾chúng 生sanh 。 知tri 眾chúng 生sanh 畢tất 竟cánh 不bất 可khả 得đắc 。 而nhi 度độ 眾chúng 生sanh 。 是thị 乃nãi 為vi 難nan 。

諸chư 天thiên 子tử 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 作tác 是thị 願nguyện 。

我ngã 當đương 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 眾chúng 生sanh 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 人nhân 欲dục 度độ 眾chúng 生sanh 。 如như 欲dục 度độ 虛hư 空không 。

何hà 以dĩ 故cố 。 虛hư 空không 離ly 故cố 。 當đương 知tri 眾chúng 生sanh 亦diệc 離ly 。 虛hư 空không 空không 故cố 。 當đương 知tri 眾chúng 生sanh 亦diệc 空không 。 虛hư 空không 無vô 堅kiên 固cố 。 當đương 知tri 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 無vô 堅kiên 固cố 。 虛hư 空không 虛hư 誑cuống 。 當đương 知tri 眾chúng 生sanh 亦diệc 虛hư 誑cuống 。 諸chư 天thiên 子tử 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 當đương 知tri 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 作tác 為vi 難nạn/nan 。

為vi 利lợi 益ích 無vô 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 故cố 而nhi 大đại 莊trang 嚴nghiêm 。 是thị 人nhân 為vi 眾chúng 生sanh 結kết 誓thệ 。 為vi 欲dục 與dữ 虛hư 空không 共cộng 鬪đấu 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 結kết 誓thệ 已dĩ 。 亦diệc 不bất 得đắc 眾chúng 生sanh 。 而nhi 為vì 眾chúng 生sanh 結kết 誓thệ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 眾chúng 生sanh 離ly 故cố 。 當đương 知tri 大đại 誓thệ 亦diệc 離ly 。 眾chúng 生sanh 虛hư 誑cuống 故cố 。 當đương 知tri 大đại 誓thệ 亦diệc 虛hư 誑cuống 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 聞văn 是thị 法pháp 。 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

何hà 以dĩ 故cố 。 色sắc 離ly 。 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 離ly 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 離ly 。 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 離ly 。 色sắc 離ly 。 即tức 是thị 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 離ly 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 離ly 。 即tức 是thị 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 離ly 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 離ly 。 即tức 是thị 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 離ly 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 聞văn 是thị 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 離ly 相tương/tướng 。 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 不bất 怖bố 。 不bất 畏úy 。 當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 於ư 深thâm 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 心tâm 不bất 沒một 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 所sở 有hữu 故cố 不bất 沒một 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 離ly 故cố 不bất 沒một 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 寂tịch 滅diệt 故cố 不bất 沒một 。

世Thế 尊Tôn 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 深thâm 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 心tâm 不bất 沒một 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 不phủ 得đắc 沒một 者giả 。 不bất 得đắc 沒một 事sự 。 不bất 得đắc 沒một 處xứ 。 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 故cố 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 聞văn 是thị 法pháp 。 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 不bất 怖bố 。 不bất 畏úy 。 當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

何hà 以dĩ 故cố 。 沒một 者giả 。 沒một 事sự 。 沒một 處xứ 。 是thị 法pháp 皆giai 不bất 可khả 得đắc 故cố 。

菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 如như 是thị 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 諸chư 天thiên 及cập 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 天thiên 。 梵Phạm 天Thiên 王Vương 天thiên 。 及cập 世thế 界giới 主chủ 天thiên 。 皆giai 為vi 作tác 禮lễ 。

佛Phật 告cáo 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

不bất 但đãn 釋Thích 提Đề 桓Hoàn 因Nhân 諸chư 天thiên 。 梵Phạm 王Vương 及cập 諸chư 天thiên 。 世thế 界giới 主chủ 及cập 諸chư 天thiên 禮lễ 是thị 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 者giả 。 過quá 是thị 上thượng 光quang 音âm 天thiên 。 遍biến 淨tịnh 天thiên 。 廣quảng 果quả 天thiên 。 淨tịnh 居cư 天thiên 。 皆giai 為vi 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 作tác 禮lễ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 今kim 現hiện 在tại 十thập 方phương 。 無vô 量lượng 諸chư 佛Phật 。 亦diệc 念niệm 是thị 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 為vi 如như 佛Phật 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 世thế 界giới 。 中trung 眾chúng 生sanh 悉tất 使sử 為vi 魔ma 。 是thị 一nhất 一nhất 魔ma 復phục 化hóa 作tác 魔ma 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 魔ma 。 是thị 一nhất 切thiết 魔ma 不bất 能năng 留lưu 難nạn 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

【# 論luận 】#

釋thích 曰viết 。

爾nhĩ 時thời 舍Xá 利Lợi 弗Phất 聞văn 上thượng 無vô 分phân 別biệt 相tướng 法pháp 。 心tâm 大đại 歡hoan 喜hỷ 。 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 為vi 行hành 真chân 實thật 法pháp 。 為vi 行hành 無vô 真chân 實thật 法pháp 。

真chân 實thật 法pháp

者giả 。 審thẩm 定định 。 不bất 變biến 異dị 。 即tức 是thị 可khả 取thủ 。 可khả 著trước 。 若nhược 不bất 真chân 實thật 。 即tức 是thị 虛hư 誑cuống 妄vọng 語ngữ 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 行hành 深thâm 空không 。 心tâm 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 答đáp 。

行hành 般Bát 若Nhã 者giả 。 即tức 是thị 行hành 無vô 真chân 實thật 。

何hà 以dĩ 故cố 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 空không 無vô 定định 相tương/tướng 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 亦diệc 如như 是thị 。

菩Bồ 薩Tát 行hạnh 如như 是thị 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 時thời 。 先tiên 來lai 生sanh 死tử 中trung 。 所sở 習tập 所sở 著trước 虛hư 誑cuống 有hữu 為vi 。 法pháp 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 後hậu 來lai 觀quán 虛hư 誑cuống 因nhân 緣duyên 生sanh 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 非phi 所sở 著trước 法pháp 而nhi 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 一nhất 切thiết 世thế 間gian 不bất 真chân 實thật 。 亦diệc 不bất 著trước 是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

世thế 諦đế 故cố 說thuyết 真chân 實thật 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 真chân 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 不bất 真chân 實thật 。

爾nhĩ 時thời 欲dục 。 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 子tử 歡hoan 喜hỷ 言ngôn 。

其kỳ 有hữu 發phát 菩Bồ 薩Tát 心tâm 者giả 。 皆giai 應ưng 禮lễ 敬kính 。

能năng 為vi 難nan 事sự 。 能năng 行hành 第đệ 一nhất 深thâm 義nghĩa 。 而nhi 不bất 作tác 證chứng 故cố 。

第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 即tức 是thị 平bình 等đẳng 法pháp 。 但đãn 以dĩ 異dị 名danh 說thuyết 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngữ 諸chư 天thiên 子tử 。

菩Bồ 薩Tát 於ư 平bình 等đẳng 法Pháp 不bất 作tác 證chứng 。 不bất 為vi 難nạn/nan 。 菩Bồ 薩Tát 欲dục 度độ 。 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 。 眾chúng 生sanh 畢tất 竟cánh 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 則tắc 為vi 難nan 。

何hà 以dĩ 故cố 。 欲dục 度độ 眾chúng 生sanh 者giả 。 為vi 欲dục 度độ 虛hư 空không 。 虛hư 空không 離ly 故cố 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 離ly 。 虛hư 空không 虛hư 誑cuống 不bất 實thật 故cố 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 虛hư 誑cuống 不bất 實thật 。

問vấn 曰viết 。

於ư 平bình 等đẳng 法Pháp 而nhi 不bất 證chứng 。 眾chúng 生sanh 畢tất 竟cánh 空không 。 而nhi 度độ 眾chúng 生sanh 。 此thử 二nhị 俱câu 畢tất 竟cánh 空không 。 云vân 何hà 言ngôn 一nhất 難nạn/nan 。 一nhất 不bất 難nan 。

答đáp 曰viết 。

眾chúng 生sanh 虛hư 誑cuống 假giả 名danh 故cố 。 是thị 所sở 著trước 處xứ 。 平bình 等đẳng 法pháp 無vô 為vi 故cố 。 非phi 所sở 著trước 處xứ 。

眾chúng 生sanh 從tùng 有hữu 為vi 法pháp 。 假giả 名danh 而nhi 生sanh 。 無vô 為vi 法pháp 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

於ư 顛điên 倒đảo 著trước 處xứ 而nhi 能năng 不bất 著trước 為vi 難nạn/nan 。 於ư 無vô 著trước 處xứ 不bất 著trước 。 是thị 不bất 為vi 難nan 。

以dĩ 是thị 故cố 。 如như 是thị 說thuyết 。

眾chúng 生sanh 空không 故cố 。 大đại 莊trang 嚴nghiêm 亦diệc 空không 。 若nhược 大đại 莊trang 嚴nghiêm 空không 而nhi 能năng 發phát 心tâm 為vi 難nạn/nan 。

菩Bồ 薩Tát 若nhược 聞văn 是thị 第đệ 一nhất 平bình 等đẳng 義nghĩa 。 度độ 眾chúng 生sanh 。 大đại 莊trang 嚴nghiêm 皆giai 畢tất 竟cánh 空không 。 而nhi 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。

譬thí 如như 調điều 馬mã 。 自tự 見kiến 影ảnh 不bất 驚kinh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 自tự 知tri 影ảnh 從tùng 身thân 出xuất 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 知tri 畢tất 竟cánh 空không 。 因nhân 有hữu 為vi 和hòa 合hợp 虛hư 妄vọng 法pháp 生sanh 故cố 。

菩Bồ 薩Tát 聞văn 是thị 事sự 。 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 是thị 為vi 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

色sắc 等đẳng 法pháp 離ly 故cố 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 離ly 。

離ly

名danh 為vi 空không 。

若nhược 眾chúng 生sanh 空không 。 法pháp 不bất 空không 。 應ưng 有hữu 怖bố 畏úy 。 若nhược 法pháp 亦diệc 空không 。 無vô 生sanh 怖bố 畏úy 處xứ 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 聞văn 。 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 離ly 相tương/tướng 。 心tâm 不bất 畏úy 。 是thị 亦diệc 名danh 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

上thượng 聞văn 眾chúng 生sanh 空không 故cố 不bất 畏úy 。 今kim 聞văn 法Pháp 空không 故cố 不bất 畏úy 。 若nhược 聞văn 是thị 二nhị 空không 不bất 畏úy 。 是thị 為vi 真chân 行hành 般Bát 若Nhã 。

佛Phật 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 何hà 以dĩ 故cố 菩Bồ 薩Tát 心tâm 不bất 沒một 。

者giả 。

問vấn 曰viết 。

佛Phật 是thị 一Nhất 切Thiết 智Trí 人nhân 。 何hà 以dĩ 問vấn 弟đệ 子tử 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 眾chúng 會hội 有hữu 疑nghi 。 敬kính 難nạn/nan 故cố 不bất 敢cảm 問vấn 。 是thị 以dĩ 佛Phật 問vấn 。

復phục 次thứ 。 是thị 第đệ 一nhất 平bình 等đẳng 義nghĩa 。 甚thậm 深thâm 難nan 得đắc 。 深thâm 處xứ 應ưng 當đương 沒một 而nhi 不bất 沒một 。 故cố 試thí 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

復phục 次thứ 。 佛Phật 以dĩ 須Tu 菩Bồ 提Đề 為vi 說thuyết 法Pháp 主chủ 。 聽thính 者giả 法pháp 應ưng 問vấn 難nạn/nan 。

問vấn 曰viết 。

佛Phật 為vi 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 何hà 以dĩ 不bất 自tự 為vi 說thuyết 主chủ 。 而nhi 令linh 須Tu 菩Bồ 提Đề 說thuyết 。

答đáp 曰viết 。

眾chúng 中trung 有hữu 人nhân 以dĩ 佛Phật 智trí 慧tuệ 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 我ngã 等đẳng 智trí 力lực 有hữu 量lượng 。 若nhược 心tâm 有hữu 所sở 疑nghi 。 不bất 敢cảm 發phát 問vấn 。 為vì 是thị 人nhân 故cố 。 命mạng 須Tu 菩Bồ 提Đề 說thuyết 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 者giả 。 何hà 以dĩ 不bất 令linh 大đại 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。

答đáp 曰viết 。

大đại 菩Bồ 薩Tát 智trí 慧tuệ 亦diệc 大đại 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 威uy 德đức 重trọng/trùng 故cố 。 亦diệc 不bất 敢cảm 問vấn 難nạn/nan 。

復phục 次thứ 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。

阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 佛Phật 。 三tam 界giới 繫hệ 無vô 明minh 永vĩnh 盡tận 無vô 餘dư 故cố 。 能năng 如như 實thật 說thuyết 法pháp 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 廣quảng 集tập 福phước 德đức 。 漏lậu 未vị 盡tận 故cố 。 或hoặc 不bất 可khả 信tín 。 是thị 故cố 不bất 命mạng 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 者giả 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 及cập 餘dư 大đại 弟đệ 子tử 。 何hà 以dĩ 不bất 命mạng 。

答đáp 曰viết 。

是thị 事sự 先tiên 已dĩ 答đáp 。 所sở 謂vị 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 空không 行hành 。 偏thiên 善thiện 說thuyết 空không 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 說thuyết 空không 故cố 。 令linh 須Tu 菩Bồ 提Đề 說thuyết 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 。

一nhất 切thiết 法pháp 畢tất 竟cánh 。 空không 無vô 所sở 有hữu 。 無vô 所sở 有hữu 故cố 自tự 相tương 離ly 。 離ly 相tương/tướng 故cố 常thường 寂tịch 滅diệt 。 常thường 寂tịch 滅diệt 故cố 。 無vô 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 不bất 應ưng 驚kinh 。 不bất 應ưng 沒một 。 沒một 者giả 。 沒một 處xứ 。 沒một 法pháp 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 聞văn 。 是thị 事sự 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 是thị 為vi 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 答đáp 已dĩ 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

能năng 如như 是thị 行hành 。 亦diệc 名danh 為vi 行hành 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。

世Thế 尊Tôn 。 菩Bồ 薩Tát 能năng 如như 是thị 行hành 。 一nhất 切thiết 諸chư 天thiên 。 帝Đế 釋Thích 及cập 世thế 界giới 主chủ 禮lễ 菩Bồ 薩Tát 。

者giả 。 地địa 神thần 。 虛hư 空không 中trung 神thần 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 忉Đao 利Lợi 天thiên 。 帝Đế 釋Thích 為vi 主chủ 。 皆giai 共cộng 禮lễ 是thị 菩Bồ 薩Tát 。

梵Phạm 天Thiên 王Vương

初sơ 禪thiền 中trung 梵Phạm 世Thế 界giới 眾chúng 生sanh 主chủ 。

世thế 界giới 主chủ

者giả 。 欲dục 界giới 餘dư 天thiên 主chủ 。

眾chúng 生sanh 多đa 信tín 有hữu 此thử 天thiên 故cố 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 說thuyết 言ngôn 。

作tác 禮lễ

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 捨xả 自tự 樂nhạo/nhạc/lạc 。 欲dục 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 是thị 三tam 種chủng 天thiên 。 但đãn 自tự 求cầu 樂lạc 故cố 。

佛Phật 語ngữ 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

非phi 但đãn 是thị 三tam 種chủng 天thiên 作tác 禮lễ 。 光quang 音âm 天thiên 等đẳng 。 清thanh 淨tịnh 一nhất 心tâm 諸chư 天thiên 。 皆giai 亦diệc 作tác 禮lễ 。

欲dục 界giới 諸chư 天thiên 。 著trước 婬dâm 欲dục 心tâm 多đa 故cố 。 禮lễ 不bất 足túc 為vi 貴quý 。 初sơ 禪thiền 天thiên 有hữu 覺giác 觀quán 散tán 亂loạn 。 亦diệc 不bất 足túc 為vi 妙diệu 。 上thượng 諸chư 天thiên 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 有hữu 大đại 功công 德đức 故cố 作tác 禮lễ 。 爾nhĩ 乃nãi 為vi 難nan 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 若nhược 能năng 如như 是thị 行hành 般Bát 若Nhã 。 為vi 十thập 方phương 無vô 量lượng 。 諸chư 佛Phật 所sở 念niệm 。

佛Phật 念niệm 因nhân 緣duyên 。 如như 先tiên 說thuyết 。

今kim 佛Phật 說thuyết 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 諸chư 佛Phật 念niệm 果quả 報báo 。 所sở 謂vị 。

當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 為vi 如như 佛Phật

以dĩ 其kỳ 必tất 至chí 佛Phật 道Đạo 不bất 退thoái 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。

如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 魔ma 。 不bất 能năng 壞hoại 是thị 菩Bồ 薩Tát 。

如như 《# 經kinh 》# 廣quảng 說thuyết 。

大Đại 智Trí 度Độ 論Luận 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 八bát

Print Friendly, PDF & Email