大Đại 智Trí 度Độ 論Luận
Quyển 72
龍Long 樹Thụ 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 後Hậu 秦Tần 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯Dịch

大Đại 智Trí 度Độ 論Luận 釋Thích 大Đại 如Như 品Phẩm 第đệ 五ngũ 十thập 四tứ (# 卷quyển 七thất 十thập 二nhị )#

聖thánh 者giả 龍long 樹thụ 造tạo

後hậu 秦tần 龜quy 茲tư 國quốc 三Tam 藏Tạng 鳩Cưu 摩Ma 羅La 什Thập 譯dịch

【# 經kinh 】# 。

爾nhĩ 時thời 欲dục 界giới 諸chư 天thiên 子tử 。 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 子tử 。 以dĩ 天thiên 末mạt 栴chiên 檀đàn 香hương 。 以dĩ 天thiên 青thanh 蓮liên 華hoa 。 赤xích 蓮liên 花hoa 。 紅hồng 蓮liên 華hoa 。 白bạch 蓮liên 華hoa 遙diêu 散tán 佛Phật 上thượng 。 來lai 至chí 佛Phật 所sở 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 一nhất 面diện 住trụ 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 諸chư 佛Phật 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 甚thậm 深thâm 。 難nan 見kiến 。 難nan 解giải 。 不bất 可khả 思tư 惟duy 知tri 。 微vi 妙diệu 寂tịch 滅diệt 。 智trí 者giả 能năng 知tri 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 所sở 不bất 能năng 信tín 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 深thâm 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 如như 是thị 說thuyết 。

色sắc 即tức 是thị 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 即tức 是thị 色sắc 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 即tức 是thị 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 即tức 是thị 一nhất 切thiết 種chủng 智trí 。 色sắc 如như 相tương/tướng 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 如như 相tương/tướng 。 是thị 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 如như 相tương/tướng 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 如như 相tương/tướng 。 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。

佛Phật 告cáo 欲dục 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 子tử 。

如như 是thị 。 如như 是thị 。 諸chư 天thiên 子tử 。 色sắc 即tức 是thị 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 即tức 是thị 色sắc 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 即tức 是thị 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 即tức 是thị 一nhất 切thiết 種chủng 智trí 。 色sắc 如như 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 如như 相tương/tướng 。 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 諸chư 天thiên 子tử 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 心tâm 樂nhạo/nhạc/lạc 嘿mặc 然nhiên 。 不bất 樂nhạo 說thuyết 法Pháp 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 諸chư 佛Phật 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 法pháp 。 甚thậm 深thâm 。 難nan 見kiến 。 難nan 解giải 。 不bất 可khả 思tư 惟duy 知tri 。 微vi 妙diệu 寂tịch 滅diệt 。 智trí 者giả 能năng 知tri 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 所sở 不bất 能năng 信tín 。

何hà 以dĩ 故cố 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 無vô 得đắc 者giả 。 無vô 得đắc 處xứ 。 無vô 得đắc 時thời 。 是thị 名danh 諸chư 法pháp 甚thậm 深thâm 相tương/tướng 。 所sở 謂vị 無vô 有hữu 二nhị 法pháp 。

諸chư 天thiên 子tử 。 如như 虛hư 空không 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 如như 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 法pháp 性tánh 甚thậm 深thâm 。 實thật 際tế 甚thậm 深thâm 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 無vô 邊biên 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 無vô 來lai 無vô 去khứ 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 無vô 垢cấu 無vô 淨tịnh 。 無vô 知tri 無vô 得đắc 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 諸chư 天thiên 子tử 。 我ngã 甚thậm 深thâm 。 乃nãi 至chí 知tri 者giả 。 見kiến 者giả 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 諸chư 天thiên 子tử 。 色sắc 甚thậm 深thâm 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 甚thậm 深thâm 乃nãi 至chí 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 內nội 空không 乃nãi 至chí 無vô 法pháp 。 有hữu 法pháp 空không 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 四tứ 念niệm 處xứ 甚thậm 深thâm 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 甚thậm 深thâm 故cố 。 是thị 法Pháp 甚thậm 深thâm 。

爾nhĩ 時thời 欲dục 。 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 子tử 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 所sở 說thuyết 法Pháp 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 所sở 不bất 能năng 信tín 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 甚thậm 深thâm 法Pháp 。 不bất 為vi 受thọ 色sắc 故cố 說thuyết 。 不bất 為vi 捨xả 色sắc 故cố 說thuyết 。 不bất 為vi 受thọ 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 故cố 說thuyết 。 不bất 為vi 捨xả 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 故cố 說thuyết 。 不bất 為vi 受thọ 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 故cố 說thuyết 。 不bất 為vi 捨xả 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 故cố 說thuyết 。 乃nãi 至chí 不bất 為vi 受thọ 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 故cố 說thuyết 。 不bất 為vi 捨xả 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 故cố 說thuyết 。

諸chư 世thế 間gian 皆giai 受thọ 著trước 行hành 。 所sở 謂vị 色sắc 是thị 我ngã 。 是thị 我ngã 所sở 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 是thị 我ngã 。 是thị 我ngã 所sở 。 乃nãi 至chí 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 是thị 我ngã 。 是thị 我ngã 所sở 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 是thị 我ngã 。 是thị 我ngã 所sở 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 是thị 我ngã 。 是thị 我ngã 所sở 。

佛Phật 告cáo 諸chư 天thiên 子tử 。

如như 是thị 。 如như 是thị 。 諸chư 天thiên 子tử 。 是thị 法pháp 非phi 為vi 受thọ 色sắc 故cố 說thuyết 。 非phi 為vi 捨xả 色sắc 故cố 說thuyết 。 乃nãi 至chí 非phi 為vi 受thọ 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 故cố 說thuyết 。 非phi 為vi 捨xả 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 故cố 說thuyết 。

諸chư 天thiên 子tử 。 若nhược 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 受thọ 色sắc 故cố 行hành 。 乃nãi 至chí 為vi 受thọ 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 故cố 行hành 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 不phủ 。 能năng 修tu 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 能năng 修tu 禪thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 毘Tỳ 梨Lê 耶Da 波Ba 羅La 蜜Mật 。 羼Sằn 提Đề 波Ba 羅La 蜜Mật 。 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 能năng 修tu 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 不bất 能năng 。 修tu 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 者giả 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 法pháp 隨tùy 順thuận 一nhất 切thiết 法pháp 。 云vân 何hà 是thị 法pháp 。 隨tùy 順thuận 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 法pháp 隨tùy 順thuận 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 隨tùy 順thuận 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 法pháp 隨tùy 順thuận 內nội 空không 。 乃nãi 至chí 隨tùy 順thuận 。 無vô 法pháp 有hữu 法pháp 空không 。 是thị 法pháp 隨tùy 順thuận 四tứ 念niệm 處xứ 。 乃nãi 至chí 隨tùy 順thuận 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

是thị 法pháp 無vô 礙ngại 。 不bất 礙ngại 於ư 色sắc 。 不bất 礙ngại 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 乃nãi 至chí 不bất 礙ngại 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

諸chư 天thiên 子tử 。 是thị 法pháp 名danh 無vô 礙ngại 相tương/tướng 。 如như 虛hư 空không 等đẳng 故cố 。 如như 。 法pháp 性tánh 。 法pháp 住trụ 。 實thật 際tế 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 性tánh 等đẳng 故cố 。 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 等đẳng 故cố 。

是thị 法pháp 不bất 生sanh 相tương/tướng 。 色sắc 不bất 生sanh 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 不bất 生sanh 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 不bất 生sanh 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。

是thị 法pháp 無vô 處xứ 。 色sắc 處xử 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 處xử 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 處xử 不bất 可khả 得đắc 故cố 。

是thị 時thời 欲dục 。 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 子tử 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 是thị 佛Phật 子tử 。 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 所sở 說thuyết 。 皆giai 與dữ 空không 合hợp 。

爾nhĩ 時thời 須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngữ 諸chư 天thiên 子tử 。

汝nhữ 等đẳng 言ngôn 須Tu 菩Bồ 提Đề 是thị 佛Phật 子tử 。 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 云vân 何hà 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 諸chư 天thiên 子tử 。 如như 相tương/tướng 故cố 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 。 不bất 來lai 不bất 去khứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 相tương/tướng 亦diệc 。 不bất 來lai 不bất 去khứ 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 。 即tức 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 如như 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 。 相tương/tướng 即tức 是thị 如Như 來Lai 如như 相tương/tướng 。 是thị 如như 相tương/tướng 中trung 亦diệc 無vô 如như 相tương/tướng 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 如Như 來Lai 如như 。 常thường 住trụ 相tương/tướng 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 。 亦diệc 常thường 住trụ 相tương/tướng 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 。 無vô 異dị 無vô 別biệt 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 相tương/tướng 。 亦diệc 無vô 異dị 無vô 別biệt 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

如Như 來Lai 如như 相tướng 。 無vô 有hữu 礙ngại 處xứ 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 相tương/tướng 。 亦diệc 無vô 礙ngại 處xứ 。 是thị 如Như 來Lai 如như 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 相tương/tướng 。 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。

是thị 如như 相tương/tướng 無vô 作tác 。 終chung 不bất 不bất 如như 。 是thị 故cố 是thị 如như 相tương/tướng 一nhất 如như 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

如Như 來Lai 如như 相tướng 。 一nhất 切thiết 處xứ 無vô 念niệm 無vô 別biệt 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 相tướng 亦diệc 如như 是thị 。 一nhất 切thiết 處xứ 無vô 念niệm 無vô 別biệt 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 。 不bất 異dị 不bất 別biệt 。 不bất 可khả 得đắc 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 相tướng 亦diệc 如như 是thị 。 以dĩ 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

如Như 來Lai 如như 相tướng 。 不bất 遠viễn 離ly 諸chư 法pháp 如như 相tướng 。 是thị 如như 終chung 不bất 不bất 如như 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 如như 不bất 有hữu 異dị 。 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 無vô 所sở 隨tùy 。

復phục 次thứ 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 不bất 過quá 去khứ 。 不bất 未vị 來lai 。 不bất 現hiện 在tại 。 諸chư 法pháp 如như 相tướng 。 亦diệc 不bất 過quá 去khứ 。 不bất 未vị 來lai 。 不bất 現hiện 在tại 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 如Như 來Lai 如như 不bất 在tại 過quá 去khứ 如như 中trung 。 過quá 去khứ 如như 亦diệc 不bất 在tại 如Như 來Lai 如như 中trung 。 如Như 來Lai 如như 不bất 在tại 未vị 來lai 如như 中trung 。 未vị 來lai 如như 不bất 在tại 如Như 來Lai 如như 中trung 。 如Như 來Lai 如như 不bất 在tại 現hiện 在tại 如như 中trung 。 現hiện 在tại 如như 不bất 在tại 如Như 來Lai 如như 中trung 。

過quá 去khứ 。 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。

色sắc 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 是thị 色sắc 如như 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 我ngã 如như 乃nãi 至chí 知tri 者giả 。 見kiến 者giả 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 如như 。 乃nãi 至chí 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 如như 。 內nội 空không 如như 。 乃nãi 至chí 無vô 法pháp 。 有hữu 法pháp 空không 如như 。 四tứ 念niệm 處xứ 如như 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 一nhất 如như 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 得đắc 是thị 如như 故cố 。 名danh 為vi 如Như 來Lai 。

說thuyết 是thị 〈# 如như 相tương/tướng 品phẩm 〉# 時thời 。 是thị 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 大đại 地địa 六lục 種chủng 振chấn 動động 。

東đông 踊dũng 西tây 沒một 。 西tây 踊dũng 東đông 沒một 。 南nam 踊dũng 北bắc 沒một 。 北bắc 踊dũng 南nam 沒một 。 中trung 央ương 踊dũng 四tứ 邊biên 沒một 。 四tứ 邊biên 踊dũng 中trung 央ương 沒một 。

【# 論luận 】#

問vấn 曰viết 。

若nhược 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 不bất 甚thậm 深thâm 。 何hà 以dĩ 或hoặc 時thời 讚tán 甚thậm 深thâm 。

答đáp 曰viết 。

般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 中trung 。 或hoặc 時thời 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 空không 。 是thị 淺thiển 。 或hoặc 時thời 說thuyết 世thế 間gian 法pháp 。 即tức 同đồng 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 深thâm 。 色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 。 即tức 是thị 佛Phật 法Pháp 。 聽thính 者giả 聞văn 說thuyết 。 心tâm 信tín 佛Phật 語ngữ 。 自tự 智trí 慧tuệ 不bất 及cập 故cố 言ngôn 。

甚thậm 深thâm

譬thí 如như 河hà 水thủy 。 有hữu 洄hồi 復phục 深thâm 處xứ 。 有hữu 淺thiển 處xứ 。

問vấn 曰viết 。

諸chư 天thiên 所sở 讚tán 法Pháp 甚thậm 深thâm 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 所sở 不bất 能năng 信tín 。 何hà 用dụng 說thuyết 為vi 。

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 。 名danh 字tự 一nhất 切thiết 。 二nhị 者giả 。 實thật 一nhất 切thiết 。

如như 此thử 中trung 說thuyết 名danh 字tự 一nhất 切thiết 。 以dĩ 多đa 不bất 信tín 故cố 。 言ngôn 。

一nhất 切thiết

如như 此thử 中trung 說thuyết

微vi 妙diệu 寂tịch 滅diệt 。 智trí 者giả 能năng 知tri

知tri 者giả 必tất 有hữu 信tín 。 先tiên 信tín 後hậu 知tri 故cố 。

復phục 次thứ 。 是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 惟duy 佛Phật 能năng 知tri 。

眾chúng 生sanh 聞văn 所sở 說thuyết 而nhi 信tín 者giả 。 此thử 中trung 不bất 名danh 為vi 信tín 。 智trí 慧tuệ 知tri 已dĩ 。 名danh 為vi 信tín 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 爾nhĩ 者giả 。 何hà 以dĩ 言ngôn 。

微vi 妙diệu 智trí 者giả 能năng 知tri

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 無vô 能năng 遍biến 盡tận 知tri 諸chư 佛Phật 智trí 者giả 。 寂tịch 滅diệt 智trí 者giả 能năng 知tri 少thiểu 分phần 。

如như 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 於ư 無vô 上thượng 道Đạo 得đắc 少thiểu 分phần 。 所sở 謂vị 斷đoạn 三tam 結kết 。 如như 是thị 諸chư 道đạo 。 展triển 轉chuyển 增tăng 多đa 。

若nhược 世thế 間gian 都đô 不bất 信tín 者giả 。 云vân 何hà 有hữu 諸chư 道đạo 。

以dĩ 是thị 故cố 言ngôn

寂tịch 滅diệt 智trí 者giả 能năng 知tri

阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề

即tức 是thị

般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật

但đãn 名danh 字tự 異dị 。 在tại 菩Bồ 薩Tát 心tâm 中trung 為vi 。

般Bát 若Nhã

在tại 佛Phật 心tâm 中trung 。 名danh 。

阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề

是thị 中trung 說thuyết

色sắc 等đẳng 法pháp 即tức 是thị 薩Tát 婆Bà 若Nhã 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 即tức 是thị 色sắc 等đẳng 法pháp 。

此thử 中trung 說thuyết

色sắc 等đẳng 法pháp 如như 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 如như 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。

佛Phật 可khả 諸chư 天thiên 子tử 意ý 。 更cánh 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

如như 。 名danh 。

色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 真chân 實thật 相tướng

譬thí 如như 除trừ 宮cung 殿điện 及cập 諸chư 陋lậu 廬lư 。 如như 燒thiêu 栴chiên 檀đàn 及cập 雜tạp 木mộc 。 其kỳ 處xứ 虛hư 空không 無vô 異dị 。 色sắc 及cập 薩Tát 婆Bà 若Nhã 等đẳng 諸chư 法pháp 。 求cầu 其kỳ 實thật 皆giai 是thị 如như 。

以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 佛Phật 初sơ 成thành 道Đạo 時thời 。 心tâm 樂nhạo/nhạc/lạc 嘿mặc 然nhiên 。 不bất 樂nhạo 說thuyết 法Pháp 。

知tri 甚thậm 深thâm 法Pháp 。 凡phàm 夫phu 人nhân 難nan 悟ngộ 故cố 。

復phục 次thứ 。 是thị 法pháp 無vô 二nhị 故cố 甚thậm 深thâm 。 如như 虛hư 空không 故cố 甚thậm 深thâm 。 如như 。 法pháp 性tánh 等đẳng 甚thậm 。 深thâm 故cố 甚thậm 深thâm 。

爾nhĩ 時thời 諸chư 天thiên 子tử 知tri 。 是thị 法pháp 無vô 可khả 取thủ 相tương/tướng 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

是thị 所sở 說thuyết 法Pháp 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 所sở 不bất 能năng 信tín 。 是thị 法pháp 不bất 為vi 受thọ 色sắc 等đẳng 法pháp 故cố 說thuyết 。

佛Phật 可khả 其kỳ 言ngôn 。

若nhược 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 受thọ 色sắc 等đẳng 故cố 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 不bất 能năng 修tu 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 等đẳng 諸chư 功công 德đức 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 相tương/tướng 。 隨tùy 順thuận 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 所sở 障chướng 礙ngại 。

何hà 以dĩ 故cố 。 於ư 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 亦diệc 不bất 著trước 。 說thuyết 不bất 障chướng 礙ngại 因nhân 緣duyên 。

如như 虛hư 空không 等đẳng 故cố 。

譬thí 如như 壁bích 中trung 先tiên 有hữu 空không 相tướng 。 小tiểu 兒nhi 以dĩ 橛quyết 釘đinh/đính 之chi 。 力lực 少thiểu 故cố 不bất 入nhập 。 大đại 力lực 者giả 能năng 入nhập 。 行hành 者giả 亦diệc 如như 是thị 。 色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 中trung 。 自tự 有hữu 如như 實thật 相tướng 。 智trí 慧tuệ 力lực 少thiểu 故cố 。 不bất 能năng 令linh 空không 。 大đại 智trí 者giả 能năng 知tri 。 是thị 故cố 說thuyết 。

諸chư 法pháp 無vô 礙ngại 。 如như 虛hư 空không 平bình 等đẳng 。

色sắc 等đẳng 法pháp 不bất 生sanh 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 以dĩ 是thị 故cố 名danh 。

不bất 生sanh

非phi 但đãn 色sắc 等đẳng 不bất 生sanh 。 若nhược 不bất 生sanh 法pháp 可khả 得đắc 。 則tắc 非phi 畢tất 竟cánh 空không 。 非phi 名danh 。

無vô 得đắc

無vô 住trú 處xứ 。 亦diệc 如như 是thị 。

爾nhĩ 時thời 諸chư 天thiên 子tử 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 所sở 知tri 所sở 說thuyết 皆giai 與dữ 空không 合hợp 。

復phục 次thứ 。 經kinh 說thuyết 有hữu 三tam 種chủng 子tử 。

一nhất 者giả 。 不bất 隨tùy 順thuận 生sanh 。 二nhị 者giả 。 隨tùy 順thuận 生sanh 。 三tam 者giả 。 勝thắng 生sanh 。

世thế 人nhân 皆giai 願nguyện 二nhị 種chủng 子tử 。

隨tùy 順thuận 子tử 。 勝thắng 子tử 。

佛Phật 法Pháp 中trung 惟duy 欲dục 一nhất 種chủng 。

隨tùy 順thuận 生sanh 。 以dĩ 無vô 有hữu 勝thắng 佛Phật 故cố 。

佛Phật 子tử 有hữu 五ngũ 。 皆giai 從tùng 口khẩu 生sanh 。 法pháp 生sanh 。

須Tu 陀Đà 洹Hoàn 乃nãi 至chí 阿A 羅La 漢Hán 。 入nhập 正chánh 位vị 菩Bồ 薩Tát 。

辟Bích 支Chi 佛Phật 雖tuy 佛Phật 法Pháp 中trung 種chủng 因nhân 緣duyên 。 無vô 佛Phật 時thời 自tự 能năng 得đắc 道Đạo 。 不bất 得đắc 言ngôn 從tùng 佛Phật 口khẩu 生sanh 。 因nhân 緣duyên 遠viễn 故cố 。

諸chư 漏lậu 盡tận 者giả 。 是thị 隨tùy 順thuận 生sanh 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 於ư 漏lậu 盡tận 中trung 。 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 畢tất 竟cánh 空không 。 是thị 隨tùy 順thuận 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 所sở 行hành 法pháp 不bất 可khả 破phá 壞hoại 如như 虛hư 空không 。 佛Phật 法Pháp 如như 是thị 相tương/tướng 。 是thị 名danh 。

隨tùy 佛Phật 生sanh

問vấn 曰viết 。

何hà 以dĩ 不bất 說thuyết 入nhập 法pháp 位vị 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 順thuận 佛Phật 生sanh 。

答đáp 曰viết 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

漏lậu 未vị 盡tận 故cố 不bất 說thuyết 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 漏lậu 盡tận 故cố 說thuyết 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

入nhập 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 是thị 第đệ 一nhất 清thanh 淨tịnh 。

阿A 羅La 漢Hán 末mạt 後hậu 身thân 住trụ 。 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 近cận 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 門môn 故cố 說thuyết 。

菩Bồ 薩Tát 雖tuy 有hữu 深thâm 利lợi 智trí 慧tuệ 。 往vãng 返phản 生sanh 死tử 中trung 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

般Bát 若Nhã 有hữu 二nhị 種chủng 。

一nhất 者giả 。 唯duy 與dữ 大đại 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 二nhị 者giả 。 三tam 乘thừa 共cộng 說thuyết 。

共cộng 聲Thanh 聞Văn 說thuyết 中trung 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 是thị 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 但đãn 與dữ 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 時thời 。 不bất 說thuyết 須Tu 菩Bồ 提Đề 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 中trung 無vô 有hữu 。 結kết 業nghiệp 生sanh 身thân 。 但đãn 有hữu 變biến 化hóa 生sanh 身thân 。 滅diệt 三tam 毒độc 。 出xuất 三tam 界giới 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 淨tịnh 佛Phật 世thế 界giới 故cố 。 住trụ 於ư 世thế 間gian 。 此thử 中trung 都đô 無vô 一nhất 切thiết 聲Thanh 聞Văn 人nhân 。

佛Phật 大đại 慈từ 悲bi 心tâm 。 菩Bồ 薩Tát 心tâm 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 名danh 。

菩Bồ 薩Tát 隨tùy 生sanh

須Tu 菩Bồ 提Đề 但đãn 取thủ 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 不bất 說thuyết 隨tùy 生sanh 。

此thử 經Kinh 共cộng 二Nhị 乘Thừa 說thuyết 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 知tri 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 甚thậm 深thâm 。 法pháp 性tánh 生sanh 身thân 。 菩Bồ 薩Tát 力lực 大đại 。

諸chư 天thiên 雖tuy 讚tán 。 不bất 應ưng 受thọ 。 語ngữ 諸chư 天thiên 子tử 言ngôn 。

諸chư 法pháp 如như 一nhất 相tương/tướng 。 所sở 謂vị 無vô 相tướng 。 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 如như 不bất 異dị 故cố 。

如Như 《# 經Kinh 》# 中Trung 說Thuyết

如như

如Như 來Lai 如như 相tướng 。 不bất 來lai 不bất 去khứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 相tương/tướng 亦diệc 。 不bất 來lai 不bất 去khứ 。

復phục 次thứ 。 如Như 來Lai 如như 畢tất 竟cánh 空không 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 。 亦diệc 畢tất 竟cánh 空không 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 中trung 。 攝nhiếp 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 用dụng 如Như 來Lai 如như 故cố 。 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 如như 如Như 來Lai 如như 。 無vô 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。 常thường 住trụ 如như 虛hư 空không 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 亦diệc 如như 是thị 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 如như 如Như 來Lai 如như 。 得đắc 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 故cố 。 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 無vô 罣quái 礙ngại 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 亦diệc 如như 是thị 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 亦diệc 無vô 罣quái 礙ngại 。

如Như 來Lai 如như 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 。 一nhất 如như 無vô 異dị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 。 亦diệc 入nhập 一nhất 切thiết 法pháp 如như 故cố 。 是thị 以dĩ 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 諸chư 法pháp 如như 相tướng 無vô 作tác 。 無vô 作tác 者giả 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 亦diệc 如như 是thị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 攝nhiếp 故cố 。 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 如như 如Như 來Lai 如như 相tướng 。 一nhất 切thiết 處xứ 常thường 。 無vô 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 攝nhiếp 故cố 。 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 。 不bất 離ly 一nhất 切thiết 法pháp 如như 。 正chánh 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 名danh 為vi 佛Phật 。 一nhất 切thiết 法pháp 是thị 因nhân 緣duyên 。 佛Phật 是thị 果quả 報báo 。 是thị 故cố 說thuyết 如Như 來Lai 如như 。 不bất 離ly 一nhất 切thiết 法pháp 如như 。 是thị 如như 實thật 故cố 常thường 如như 。 無vô 不bất 如như 時thời 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 亦diệc 如như 是thị 。 不bất 異dị 故cố 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 無vô 法pháp 可khả 隨tùy 。

復phục 次thứ 。 如Như 來Lai 如như 相tướng 。 無vô 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 。 出xuất 過quá 三tam 世thế 。 一nhất 切thiết 法pháp 如như 亦diệc 如như 是thị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 。 亦diệc 出xuất 三tam 世thế 。 是thị 故cố 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

復phục 次thứ 。 如Như 來Lai 如như 。 不bất 在tại 過quá 去khứ 如như 中trung 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如Như 來Lai 空không 。 過quá 去khứ 亦diệc 畢tất 竟cánh 空không 。 是thị 故cố 空không 不bất 在tại 空không 中trung 住trụ 。 譬thí 如như 虛hư 空không 。 不bất 住trụ 虛hư 空không 中trung 。 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 。 亦diệc 如như 是thị 。

三tam 世thế 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 不bất 二nhị 不bất 分phân 別biệt 。

者giả 。 三tam 世thế 如như 。 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 等đẳng 。 如Như 來Lai 如như 亦diệc 如như 是thị 。

三tam 世thế 如như 無vô 障chướng 礙ngại 。 如như 過quá 去khứ 世thế 。 無vô 窮cùng 無vô 邊biên 。 未vị 來lai 世thế 亦diệc 無vô 窮cùng 無vô 邊biên 。 現hiện 在tại 世thế 亦diệc 無vô 窮cùng 無vô 邊biên 。 如Như 來Lai 如như 亦diệc 如như 是thị 。 此thử 三tam 世thế 十thập 方phương 無vô 窮cùng 無vô 邊biên 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 如như 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 。 五ngũ 眾chúng 如như 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。

何hà 以dĩ 故cố 。 色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 和hòa 合hợp 故cố 。 有hữu 如Như 來Lai 。

如như 是thị 如Như 來Lai 。 不bất 得đắc 言ngôn 。

但đãn 是thị 色sắc 等đẳng 法pháp

亦diệc 不bất 得đắc 言ngôn 。

離ly 色sắc 等đẳng 法pháp

亦diệc 不bất 得đắc 言ngôn 。

色sắc 等đẳng 法pháp 在tại 如Như 來Lai 中trung

亦diệc 不bất 得đắc 言ngôn 。

如Như 來Lai 在tại 色sắc 等đẳng 法pháp 中trung

亦diệc 不bất 得đắc 言ngôn 。

色sắc 等đẳng 法pháp 屬thuộc 如Như 來Lai

亦diệc 不bất 得đắc 言ngôn 。

無vô 如Như 來Lai

五ngũ 眾chúng 色sắc 等đẳng 法pháp 中trung 。 假giả 名danh 如Như 來Lai 。

如Như 來Lai 如như 即tức 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 如như 。 是thị 故cố 說thuyết 。

色sắc 等đẳng 法pháp 如như 。 如Như 來Lai 如như 。 不bất 二nhị 不bất 別biệt 。

凡phàm 夫phu 人nhân 見kiến 有hữu 二nhị 有hữu 別biệt 。 聖thánh 人nhân 觀quán 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 聖thánh 人nhân 可khả 信tín 。 凡phàm 夫phu 人nhân 所sở 見kiến 不bất 可khả 信tín 。 佛Phật 語ngữ 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

是thị 名danh 為vi 如như 。 佛Phật 因nhân 此thử 如như 故cố 。 名danh 為vi 。

如Như 來Lai

如Như 來Lai

者giả 。 如như 實thật 行hạnh 來lai 到đáo 佛Phật 法Pháp 中trung 。

說thuyết 是thị 如như 時thời 。 地địa 六lục 種chủng 震chấn 動động 。 如như 上thượng 說thuyết 。

【# 經Kinh 】#

是thị 時thời 。 諸chư 欲dục 天thiên 子tử 。 諸chư 色sắc 天thiên 子tử 。 以dĩ 天thiên 末mạt 栴chiên 檀đàn 香hương 散tán 佛Phật 上thượng 。 及cập 散tán 須Tu 菩Bồ 提Đề 上thượng 。

白bạch 佛Phật 言ngôn 。

未vị 曾tằng 有hữu 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 以dĩ 如Như 來Lai 如như 。 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 復phục 為vì 諸chư 天thiên 子tử 說thuyết 言ngôn 。

諸chư 天thiên 子tử 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 不bất 從tùng 色sắc 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 色sắc 如như 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 不bất 離ly 色sắc 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 離ly 色sắc 。 如như 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 不bất 從tùng 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 不bất 離ly 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 離ly 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

乃nãi 至chí 不bất 從tùng 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 如như 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 不bất 離ly 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 離ly 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 如như 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 不bất 從tùng 無vô 為vi 。 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 無vô 。 為vi 如như 中trung 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 不bất 離ly 無vô 為vi 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 亦diệc 不bất 離ly 無vô 為vi 。 如như 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 不bất 可khả 得đắc 。 無vô 隨tùy 生sanh 者giả 。 亦diệc 無vô 隨tùy 生sanh 法pháp 。

爾nhĩ 時thời 舍Xá 利Lợi 弗Phất 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 如như 實thật 不bất 虛hư 。 法pháp 相tướng 。 法pháp 住trụ 。 法pháp 位vị 甚thậm 深thâm 。 是thị 中trung 色sắc 不bất 可khả 得đắc 。 色sắc 如như 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 色sắc 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 色sắc 如như 當đương 可khả 得đắc 。

受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 不bất 可khả 得đắc 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 當đương 可khả 得đắc 。

乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 不bất 可khả 得đắc 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 如như 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 如như 當đương 可khả 得đắc 。

佛Phật 告cáo 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

如như 是thị 。 如như 是thị 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 是thị 如như 實thật 不bất 虛hư 。 法pháp 相tướng 。 法pháp 住trụ 。 法pháp 位vị 甚thậm 深thâm 。 是thị 中trung 色sắc 不bất 可khả 得đắc 。 色sắc 如như 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 色sắc 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 色sắc 如như 當đương 可khả 得đắc 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 不bất 可khả 得đắc 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 如như 不bất 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 尚thượng 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 一nhất 切thiết 。 種chủng 智trí 如như 當đương 可khả 得đắc 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 說thuyết 。 是thị 如như 相tương/tướng 時thời 。 二nhị 百bách 比Bỉ 丘Khâu 。 不bất 受thọ 一nhất 切thiết 法pháp 故cố 。 漏lậu 盡tận 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 五ngũ 百bách 比Bỉ 丘Khâu 尼Ni 。 遠viễn 塵trần 離ly 垢cấu 。 諸chư 法pháp 中trung 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。 生sanh 天thiên 人nhân 中trung 。 五ngũ 千thiên 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 法Pháp 。 六lục 千thiên 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 法pháp 不bất 受thọ 故cố 。 漏lậu 盡tận 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 是thị 六lục 千thiên 菩Bồ 薩Tát 。 先tiên 世thế 值trị 五ngũ 百bách 佛Phật 。 親thân 近cận 供cúng 養dường 。 於ư 五ngũ 百bách 佛Phật 法Pháp 中trung 。 行hành 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 無vô 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 行hành 別biệt 異dị 相tướng 。

作tác 是thị 念niệm 。

是thị 施thí 。 是thị 持trì 戒giới 。 是thị 忍nhẫn 辱nhục 。 是thị 精tinh 進tấn 。 是thị 禪thiền 定định 。 無vô 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 行hành 別biệt 異dị 相tướng 。 行hành 別biệt 異dị 相tướng 故cố 。 不bất 得đắc 無vô 異dị 相tướng 。 不bất 得đắc 無vô 異dị 相tướng 故cố 。 不bất 得đắc 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 不bất 得đắc 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 故cố 。 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 乃nãi 至chí 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 雖tuy 有hữu 道đạo 。 若nhược 空không 。 若nhược 無vô 相tướng 。 若nhược 無vô 作tác 法pháp 。 遠viễn 離ly 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 便tiện 於ư 實thật 際tế 作tác 證chứng 。 取thủ 聲Thanh 聞Văn 乘thừa 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 俱câu 行hành 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 法pháp 。 遠viễn 離ly 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 於ư 實thật 際tế 作tác 證chứng 取thủ 聲Thanh 聞Văn 乘thừa 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 亦diệc 修tu 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 法pháp 。 有hữu 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

佛Phật 告cáo 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

有hữu 菩Bồ 薩Tát 遠viễn 離ly 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 心tâm 。 修tu 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 法pháp 。 無vô 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 取thủ 聲Thanh 聞Văn 乘thừa 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

復phục 有hữu 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 不bất 遠viễn 離ly 薩Tát 婆Bà 若Nhã 心tâm 。 修tu 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 法pháp 。 有hữu 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 譬thí 如như 有hữu 鳥điểu 。 身thân 長trường 百bách 由do 旬tuần 。 若nhược 二nhị 百bách 。 三tam 百bách 由do 旬tuần 。 而nhi 無vô 有hữu 翅sí 。 從tùng 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 自tự 投đầu 閻Diêm 浮Phù 提đề 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 於ư 汝nhữ 意ý 云vân 何hà 。 是thị 鳥điểu 中trung 道đạo 作tác 是thị 念niệm 。

欲dục 還hoàn 上thượng 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 能năng 得đắc 還hoàn 不phủ 。

不bất 得đắc 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 是thị 鳥điểu 復phục 作tác 是thị 願nguyện 。

到đáo 閻Diêm 浮Phù 提Đề 。 欲dục 使sử 身thân 不bất 痛thống 不bất 惱não 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 於ư 汝nhữ 意ý 云vân 何hà 。 是thị 鳥điểu 得đắc 不bất 痛thống 不bất 惱não 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不bất 得đắc 也dã 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 鳥điểu 到đáo 地địa 。 若nhược 痛thống 。 若nhược 惱não 。 若nhược 死tử 。 若nhược 死tử 等đẳng 苦khổ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 世Thế 尊Tôn 。 是thị 鳥điểu 身thân 大đại 而nhi 無vô 翅sí 故cố 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 雖tuy 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 劫kiếp 修tu 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 發phát 大đại 事sự 。 生sanh 大đại 心tâm 。 為vi 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 故cố 。 受thọ 無vô 量lượng 願nguyện 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 遠viễn 離ly 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 若nhược 墮đọa 阿A 羅La 漢Hán 。 若nhược 墮đọa 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 遠viễn 離ly 。 薩Tát 婆Bà 若Nhã 心tâm 。 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 無vô 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 墮đọa 聲Thanh 聞Văn 地địa 。 若nhược 辟Bích 支Chi 佛Phật 道đạo 中trung 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 雖tuy 念niệm 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 諸chư 佛Phật 。 持trì 戒giới 。 禪thiền 定định 。 智trí 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 取thủ 相tương/tướng 受thọ 持trì 。 是thị 人nhân 不bất 知tri 。 不bất 解giải 諸chư 佛Phật 戒giới 。 定định 。 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 但đãn 聞văn 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 名danh 字tự 聲thanh 。 而nhi 取thủ 名danh 字tự 聲thanh 。 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 若nhược 如như 是thị 迴hồi 向hướng 。 住trụ 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 地Địa 中trung 。 不bất 能năng 得đắc 過quá 。

何hà 以dĩ 故cố 。 遠viễn 離ly 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 及cập 方phương 便tiện 力lực 。 持trì 諸chư 善thiện 根căn 。 迴hồi 向hướng 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 故cố 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 有hữu 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 從tùng 初sơ 發phát 意ý 已dĩ 來lai 。 不bất 遠viễn 離ly 薩Tát 婆Bà 若Nhã 心tâm 。 行hành 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 不bất 遠viễn 離ly 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 及cập 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 不bất 取thủ 相tương/tướng 。 於ư 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 諸chư 佛Phật 戒giới 。 定định 。 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 。 不bất 取thủ 空không 解giải 脫thoát 門môn 相tương/tướng 。 不bất 取thủ 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 解giải 脫thoát 門môn 相tương/tướng 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 不bất 墮đọa 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。 直trực 至chí 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 已dĩ 來lai 。 行hành 布bố 施thí 不bất 取thủ 相tương/tướng 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 不bất 取thủ 相tương/tướng 。 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 。 現hiện 在tại 諸chư 佛Phật 戒giới 。 定định 。 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 。 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 不bất 取thủ 相tương/tướng 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 方phương 便tiện 力lực 。 以dĩ 離ly 相tương/tướng 心tâm 行hành 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 乃nãi 至chí 離ly 相tương/tướng 心tâm 行hành 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 我ngã 解giải 佛Phật 所sở 說thuyết 義nghĩa 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 不bất 遠viễn 離ly 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 方phương 便tiện 力lực 。 當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 近cận 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 已dĩ 來lai 。 無vô 法pháp 可khả 知tri 。 若nhược 色sắc 。 若nhược 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

世Thế 尊Tôn 。 有hữu 求cầu 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 遠viễn 離ly 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 方phương 便tiện 力lực 。 當đương 知tri 是thị 人nhân 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 或hoặc 得đắc 或hoặc 不bất 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 世Thế 尊Tôn 。 是thị 求cầu 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 所sở 有hữu 布bố 施thí 皆giai 取thủ 相tương/tướng 。 所sở 有hữu 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 皆giai 取thủ 相tương/tướng 。 以dĩ 是thị 故cố 。 是thị 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 不bất 定định 。

世Thế 尊Tôn 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 不bất 應ưng 遠viễn 離ly 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 方phương 便tiện 力lực 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 住trụ 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 方phương 便tiện 力lực 中trung 。 以dĩ 無vô 得đắc 無vô 相tướng 心tâm 。 應ưng 修tu 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 乃nãi 至chí 以dĩ 無vô 得đắc 無vô 相tướng 心tâm 。 應ưng 修tu 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

【# 論luận 】#

釋thích 曰viết 。

諸chư 天thiên 子tử 歡hoan 喜hỷ 。 以dĩ 末mạt 栴chiên 檀đàn 香hương 。 散tán 佛Phật 及cập 須Tu 菩Bồ 提Đề 上thượng 。 歎thán 言ngôn 。

希hy 有hữu 。

世Thế 尊Tôn 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 以dĩ 如Như 來Lai 如như 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

者giả 。 諸chư 天thiên 子tử 意ý 謂vị 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 智trí 慧tuệ 力lực 故cố 。 令linh 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 如như 佛Phật 法Pháp 。 是thị 故cố 說thuyết 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 知tri 諸chư 天thiên 子tử 心tâm 。 少thiểu 貴quý 尚thượng 是thị 諸chư 法pháp 如như 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 欲dục 斷đoạn 諸chư 天thiên 子tử 心tâm 故cố 。 說thuyết 是thị 如như 畢tất 竟cánh 空không 相tướng 。 以dĩ 四tứ 種chủng 破phá 著trước 如như 心tâm 。 所sở 謂vị 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 不bất 在tại 色sắc 中trung 。 不bất 在tại 色sắc 如như 中trung 。 不bất 以dĩ 色sắc 等đẳng 。 不bất 以dĩ 色sắc 等đẳng 如như 。 不bất 離ly 色sắc 等đẳng 。 不bất 離ly 色sắc 等đẳng 如như 。 隨tùy 佛Phật 生sanh 。

佛Phật 此thử 中trung 自tự 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

此thử 法pháp 皆giai 空không 不bất 可khả 得đắc 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 是thị 如như 甚thậm 深thâm 。 是thị 如như 中trung 但đãn 色sắc 等đẳng 。 法pháp 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 況huống 色sắc 等đẳng 法pháp 如như 當đương 可khả 得đắc 。

問vấn 曰viết 。

何hà 者giả 是thị

色sắc 等đẳng 法pháp

何hà 者giả 是thị 。

色sắc 等đẳng 法pháp 如như

答đáp 曰viết 。

色sắc 等đẳng 法pháp 。 眼nhãn 所sở 見kiến 等đẳng 諸chư 法pháp 。

如như

名danh

色sắc 等đẳng 法pháp 實thật 相tướng 。 不bất 虛hư 誑cuống 。

人nhân 於ư 色sắc 等đẳng 如như 法Pháp 中trung 錯thác 謬mậu 故cố 。 或hoặc 起khởi 不bất 善thiện 業nghiệp 。 墮đọa 惡ác 道đạo 中trung 。 或hoặc 起khởi 善thiện 業nghiệp 。 生sanh 於ư 人nhân 天thiên 中trung 。 終chung 歸quy 磨ma 滅diệt 。 還hoàn 生sanh 諸chư 苦khổ 。 或hoặc 起khởi 無vô 漏lậu 業nghiệp 。 應ưng 求cầu 大đại 利lợi 而nhi 取thủ 小Tiểu 乘Thừa 。 不bất 得đắc 畢tất 竟cánh 清thanh 淨tịnh 如như 相tương/tướng 故cố 。

色sắc 等đẳng 法pháp 皆giai 是thị 作tác 法pháp 。 有hữu 為vi 。 虛hư 妄vọng 。 從tùng 顛điên 倒đảo 生sanh 。 凡phàm 夫phu 所sở 憶ức 想tưởng 分phân 別biệt 行hành 處xứ 。 是thị 故cố 。

色sắc 等đẳng 法pháp 虛hư 妄vọng 。 不bất 即tức 是thị 如như 。

知tri 色sắc 等đẳng 法pháp 如như 實thật 故cố 即tức 是thị

如như

因nhân 色sắc 等đẳng 法pháp 得đắc 。

如như

名danh 。 是thị 故cố 言ngôn 。

不bất 離ly 色sắc 等đẳng 法pháp 得đắc 如như 。

色sắc 等đẳng 法pháp 入nhập 如như 中trung 。 皆giai 一nhất 相tương/tướng 無vô 異dị 。 是thị 故cố 須Tu 菩Bồ 提Đề 謙khiêm 言ngôn 。

非phi 但đãn 我ngã 隨tùy 佛Phật 生sanh 。 一nhất 切thiết 法Pháp 亦diệc 如như 是thị 相tương/tướng 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 讚tán 歎thán 須Tu 菩Bồ 提Đề 所sở 說thuyết 。

色sắc 等đẳng 法pháp 亦diệc 畢tất 竟cánh 空không 。 何hà 況huống 如như 。

因nhân 若nhược 空không 。 何hà 況huống 果quả 。

聞văn 如như 是thị 甚thậm 深thâm 如như 相tương/tướng 。 眾chúng 生sanh 各các 得đắc 道Đạo 利lợi 益ích 。

問vấn 曰viết 。

是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 為vi 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 。 何hà 故cố 六lục 千thiên 人nhân 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 道Đạo 。

答đáp 曰viết 。

佛Phật 知tri 必tất 有hữu 難nạn/nan 者giả 。 自tự 為vi 舍Xá 利Lợi 弗Phất 說thuyết 因nhân 緣duyên 。

是thị 人nhân 無vô 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 方phương 便tiện 力lực 。

過quá 去khứ 作tác 功công 德đức 。 無vô 方phương 便tiện 故cố 。 邪tà 行hành 不bất 正chánh 。 是thị 人nhân 離ly 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 故cố 。 深thâm 著trước 善thiện 法Pháp 。 今kim 從tùng 佛Phật 聞văn 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 深thâm 厭yếm 世thế 間gian 。 慈từ 悲bi 心tâm 薄bạc 故cố 求cầu 自tự 利lợi 。 不bất 受thọ 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 於ư 般Bát 若Nhã 無vô 咎cữu 。 如như 人nhân 持trì 器khí 詣nghệ 海hải 隨tùy 器khí 大đại 小tiểu 。 各các 自tự 取thủ 足túc 。

問vấn 曰viết 。

如như 《# 經kinh 》# 說thuyết 。

六lục 千thiên 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 行hành 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 。 不bất 得đắc 是thị 無vô 分phân 別biệt 法pháp 。 作tác 阿A 羅La 漢Hán 。

若nhược 一nhất 切thiết 聖thánh 人nhân 。 皆giai 得đắc 無vô 為vi 法Pháp 。 得đắc 無vô 為vi 法Pháp 。 即tức 是thị 無vô 分phân 別biệt 。 何hà 以dĩ 此thử 中trung 說thuyết 。

不bất 得đắc 無vô 分phân 別biệt 法pháp 。 作tác 阿A 羅La 漢Hán 。

答đáp 曰viết 。

非phi 說thuyết 今kim 世thế 聽thính 法Pháp 時thời 。 乃nãi 是thị 過quá 去khứ 。 五ngũ 百bách 世thế 時thời 。 不bất 得đắc 般Bát 若Nhã 方phương 便tiện 。 修tu 集tập 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 功công 德đức 。 以dĩ 是thị 故cố 言ngôn 。

不bất 得đắc 無vô 分phân 別biệt

失thất 菩Bồ 薩Tát 信tín 等đẳng 五ngũ 根căn 。 失thất 菩Bồ 薩Tát 信tín 等đẳng 五ngũ 根căn 故cố 。 雖tuy 聞văn 般Bát 若Nhã 。 不bất 得đắc 如như 菩Bồ 薩Tát 所sở 聞văn 。 即tức 於ư 實thật 際tế 作tác 證chứng 。

問vấn 曰viết 。

俱câu 行hành 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 作tác 。 何hà 以dĩ 一nhất 人nhân 得đắc 作tác 佛Phật 。 一nhất 人nhân 作tác 阿A 羅La 漢Hán 。

答đáp 曰viết 。

雖tuy 有hữu 種chủng 種chủng 。 因nhân 緣duyên 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 大đại 因nhân 緣duyên 。 所sở 謂vị 。

離ly 薩Tát 婆Bà 若Nhã 心tâm 。 行hành 空không 等đẳng 故cố 。

大đại 鳥điểu

者giả 。 金kim 翅sí 鳥điểu 在tại 於ư 天thiên 上thượng 。 如như 此thử 間gian 人nhân 鳥điểu 雀tước 等đẳng 無vô 異dị 。 是thị 鳥điểu 所sở 以dĩ 不bất 來lai 者giả 。 此thử 鳥điểu 食thực 龍long 。 翅sí 出xuất 毒độc 風phong 。 扇thiên/phiến 一nhất 切thiết 人nhân 眼nhãn 失thất 明minh 故cố 。 是thị 鳥điểu 初sơ 出xuất # 。 羽vũ 翼dực 未vị 成thành 。 意ý 欲dục 飛phi 去khứ 。 即tức 時thời 墮đọa 落lạc 。 中trung 道Đạo 心tâm 悔hối 。

我ngã 未vị 應ưng 飛phi

還hoàn 欲dục 住trụ 本bổn 天thiên 。 上thượng 舍xá 摩ma 梨lê 樹thụ 上thượng 。 是thị 鳥điểu 身thân 大đại 。 羽vũ 翼dực 未vị 成thành 。 不bất 能năng 舉cử 身thân 。

鳥điểu 身thân

是thị 菩Bồ 薩Tát 身thân 。

大đại

者giả 。 世thế 世thế 廣quảng 集tập 五ngũ 波Ba 羅La 蜜Mật 功công 德đức 。

無vô 兩lưỡng 翅sí

者giả 。 是thị 無vô 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 無vô 方phương 便tiện 。

須Tu 彌Di 山Sơn

者giả 。 是thị 三tam 界giới 。

虛hư 空không

是thị 無vô 量lượng 佛Phật 法pháp 。

未vị 應ưng 飛phi 而nhi 飛phi

者giả 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 功công 德đức 未vị 成thành 滿mãn 。 欲dục 行hành 菩Bồ 薩Tát 三tam 解giải 脫thoát 門môn 。 欲dục 遊du 無vô 量lượng 佛Phật 法Pháp 虛hư 空không 中trung 。 而nhi 自tự 退thoái 沒một 。 是thị 心tâm 雖tuy 欲dục 願nguyện 作tác 佛Phật 。 而nhi 不bất 能năng 得đắc 。

若nhược 死tử

者giả 。 是thị 阿A 羅La 漢Hán 道đạo 。

死tử 等đẳng

者giả 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。

若nhược 痛thống 若nhược 惱não

者giả 。 失thất 菩Bồ 薩Tát 本bổn 願nguyện 功công 德đức 。

佛Phật 自tự 結kết 句cú 。

乃nãi 至chí 住trụ 是thị 無vô 得đắc 無vô 相tướng 心tâm 中trung 應ưng 布bố 施thí 等đẳng 。

此thử 經Kinh 中trung 合hợp 喻dụ 。 義nghĩa 自tự 明minh 了liễu 。 故cố 不bất 說thuyết 。

【# 經kinh 】# 。

爾nhĩ 時thời 欲dục 。 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 子tử 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 難nan 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 應ưng 知tri 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 已dĩ 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 是thị 法pháp 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。

佛Phật 言ngôn 。

如như 是thị 。 如như 是thị 。 諸chư 天thiên 子tử 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 難nan 得đắc 。 我ngã 亦diệc 得đắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 已dĩ 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 亦diệc 無vô 所sở 得đắc 。 無vô 能năng 知tri 。 無vô 可khả 知tri 。 亦diệc 無vô 知tri 者giả 。

何hà 以dĩ 故cố 。 諸chư 法pháp 畢tất 竟cánh 淨tịnh 故cố 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 佛Phật 所sở 說thuyết 。

阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 難nan 得đắc 。 如như 我ngã 解giải 佛Phật 所sở 說thuyết 義nghĩa 。 我ngã 心tâm 思tư 惟duy 。

是thị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 易dị 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 無vô 有hữu 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 者giả 。 亦diệc 無vô 可khả 得đắc 法Pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 空không 。 無vô 法pháp 可khả 得đắc 。 無vô 能năng 得đắc 者giả 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一nhất 切thiết 法pháp 空không 故cố 。 亦diệc 無vô 法pháp 可khả 增tăng 。 亦diệc 無vô 法pháp 可khả 減giảm 。 所sở 謂vị 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 是thị 法pháp 皆giai 無vô 可khả 得đắc 者giả 。 無vô 能năng 得đắc 者giả 。

世Thế 尊Tôn 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 我ngã 意ý 謂vị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 為vi 易dị 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 世Thế 尊Tôn 。 色sắc 。 色sắc 相tướng 空không 。 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 識thức 相tương/tướng 空không 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 相tướng 空không 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 語ngữ 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 空không 如như 虛hư 空không 。 虛hư 空không 不bất 作tác 是thị 念niệm 。

我ngã 當đương 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 信tín 解giải 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 空không 如như 虛hư 空không 。 是thị 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 易dị 得đắc 者giả 。 今kim 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 諸chư 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 求cầu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 何hà 以dĩ 故cố 退thoái 還hoàn 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 是thị 故cố 。 知tri 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 不phủ 易dị 得đắc 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngứ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

於ư 意ý 云vân 何hà 。 色sắc 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

離ly 色sắc 。 有hữu 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

離ly 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 有hữu 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

乃nãi 至chí 離ly 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 有hữu 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 色sắc 如như 相tương/tướng 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 如như 相tương/tướng 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

離ly 色sắc 如như 相tương/tướng 。 有hữu 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

離ly 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 如như 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 離ly 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 如như 相tương/tướng 。 有hữu 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 如như 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

法pháp 性tánh 。 法pháp 住trụ 。 法pháp 位vị 。 實thật 際tế 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 性tánh 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 於ư 意ý 云vân 何hà 。 離ly 如như 。 有hữu 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

離ly 法pháp 性tánh 。 法pháp 住trụ 。 法pháp 位vị 。 實thật 際tế 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 性tánh 。 有hữu 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngứ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

若nhược 諸chư 法pháp 畢tất 竟cánh 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 等đẳng 法pháp 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 語ngữ 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

如như 須Tu 菩Bồ 提Đề 所sở 說thuyết 。

是thị 法Pháp 忍Nhẫn 中trung 。 無vô 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 者giả 。 若nhược 不bất 退thoái 還hoàn 。 佛Phật 說thuyết 求cầu 道Đạo 者giả 有hữu 三tam 種chủng 。

阿A 羅La 漢Hán 道Đạo 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。 佛Phật 道Đạo 。 是thị 三tam 種chủng 為vì 無vô 分phân 別biệt 。 如như 須Tu 菩Bồ 提Đề 說thuyết 。 獨độc 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 求cầu 佛Phật 道Đạo 。

是thị 時thời 。 富Phú 樓Lâu 那Na 彌Di 多Đa 羅La 尼Ni 子Tử 。 語ngứ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

應ưng 當đương 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

為vi 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 不phủ 。

爾nhĩ 時thời 舍Xá 利Lợi 弗Phất 問vấn 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 為vi 欲dục 說thuyết 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngứ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

於ư 諸chư 法pháp 如như 中trung 。 欲dục 使sử 有hữu 三tam 乘thừa 人nhân 。 聲Thanh 聞Văn 乘thừa 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 乘Thừa 。 佛Phật 乘thừa 耶da 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 三tam 乘thừa 分phân 別biệt 中trung 。 有hữu 如như 可khả 得đắc 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 是thị 如như 有hữu 若nhược 一nhất 相tương/tướng 。 若nhược 二nhị 相tương/tướng 。 若nhược 三tam 相tương/tướng 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 汝nhữ 欲dục 於ư 如như 中trung 。 乃nãi 至chí 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 不phủ 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

如như 是thị 四tứ 種chủng 中trung 。 三tam 乘thừa 人nhân 不bất 可khả 得đắc 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 云vân 何hà 作tác 是thị 念niệm 。

是thị 求cầu 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 人nhân 。 是thị 求cầu 辟Bích 支Chi 佛Phật 乘Thừa 人nhân 。 是thị 求cầu 佛Phật 乘thừa 人nhân 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 聞văn 是thị 諸chư 法pháp 如như 相tướng 。 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 沒một 。 不bất 悔hối 。 不bất 疑nghi 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 能năng 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

爾nhĩ 時thời 佛Phật 讚tán 須Tu 菩Bồ 提Đề 言ngôn 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 汝nhữ 所sở 說thuyết 者giả 。 皆giai 是thị 佛Phật 力lực 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 聞văn 說thuyết 是thị 如như 。 無vô 有hữu 諸chư 法pháp 別biệt 異dị 。 心tâm 不bất 驚kinh 。 不bất 怖bố 。 不bất 畏úy 。 不bất 難nan 。 不bất 沒một 。 不bất 悔hối 。 當đương 知tri 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 成thành 就tựu 何hà 等đẳng 菩Bồ 提Đề 。

佛Phật 言ngôn 。

成thành 就tựu 佛Phật 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

【# 論luận 】#

釋thích 曰viết 。

爾nhĩ 時thời 諸chư 天thiên 子tử 作tác 是thị 念niệm 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 難nan 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一nhất 切thiết 法pháp 畢tất 竟cánh 空không 。 而nhi 菩Bồ 薩Tát 求cầu 佛Phật 道đạo 。 觀quán 行hành 修tu 集tập 。 成thành 佛Phật 。 度độ 眾chúng 生sanh 。 是thị 法pháp 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。

佛Phật 可khả 其kỳ 言ngôn 。 自tự 身thân 為vi 證chứng 。

我ngã 坐tọa 道Đạo 場Tràng 。 以dĩ 一nhất 切thiết 種chủng 。 得đắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 亦diệc 無vô 一nhất 定định 相tương/tướng 可khả 得đắc 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 如như 我ngã 意ý 。

阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 易dị 得đắc 。 一nhất 切thiết 法pháp 畢tất 竟cánh 常thường 空không 故cố 。 是thị 中trung 無vô 得đắc 者giả 。 無vô 可khả 得đắc 法Pháp 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 無vô 所sở 修tu 。 無vô 所sở 斷đoạn 故cố 。

爾nhĩ 時thời

舍Xá 利Lợi 弗Phất 言ngôn 。

若nhược 佛Phật 道Đạo 易dị 得đắc 者giả 。 何hà 以dĩ 故cố 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 無vô 量lượng 菩Bồ 薩Tát 求cầu 佛Phật 道Đạo 。 若nhược 一nhất 。 若nhược 二nhị 作tác 佛Phật 。 餘dư 者giả 皆giai 退thoái 還hoàn 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 答đáp 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

色sắc 於ư 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 退thoái 還hoàn 不phủ 。

受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 退thoái 還hoàn 不phủ 。

答đáp 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 。 色sắc 等đẳng 法pháp 畢tất 竟cánh 空không 。 無vô 有hữu 退thoái 還hoàn 。

色sắc 等đẳng 法pháp 如như 無vô 二nhị 相tương/tướng 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。 故cố 無vô 退thoái 還hoàn 。

離ly 色sắc 等đẳng 法pháp 。 更cánh 有hữu 法pháp 退thoái 還hoàn 不phủ 。

答đáp 言ngôn 。

離ly 色sắc 等đẳng 更cánh 無vô 有hữu 法pháp 。 是thị 故cố 言ngôn 。

不phủ 也dã 。

離ly 色sắc 等đẳng 法pháp 如như 。 更cánh 有hữu 法pháp 退thoái 還hoàn 不phủ 。

答đáp 言ngôn 。

如như 破phá 色sắc 等đẳng 法pháp 已dĩ 。 如như 亦diệc 自tự 空không 。 是thị 故cố 言ngôn 。

不phủ 。

法pháp 性tánh 。 法pháp 位vị 。 乃nãi 至chí 不bất 可khả 思tư 議nghị 性tánh 。 亦diệc 如như 是thị 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngứ 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。

若nhược 法pháp 無vô 退thoái 還hoàn 。 何hà 以dĩ 故cố 言ngôn 。 如như 恆Hằng 河Hà 沙sa 等đẳng 菩Bồ 薩Tát 退thoái 還hoàn 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 答đáp 。

如như 須Tu 菩Bồ 提Đề 所sở 說thuyết 。 法Pháp 忍Nhẫn 中trung 則tắc 無vô 退thoái 還hoàn 。

法Pháp 忍Nhẫn

者giả 。 是thị 法Pháp 門môn 。 法pháp 修tu 。 法pháp 行hành 。

入nhập 須Tu 菩Bồ 提Đề 所sở 說thuyết 法Pháp 門môn 中trung 。 則tắc 無vô 退thoái 還hoàn 。 出xuất 是thị 法Pháp 門môn 。 則tắc 有hữu 退thoái 還hoàn 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 雖tuy 現hiện 受thọ 須Tu 菩Bồ 提Đề 語ngữ 。 亦diệc 自tự 引dẫn 佛Phật 法Pháp 作tác 難nạn/nan 。

若nhược 無vô 退thoái 者giả 。 盡tận 當đương 作tác 佛Phật 。 何hà 以dĩ 說thuyết 有hữu 三tam 乘thừa 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 還hoàn 以dĩ 如như 相tương/tướng 四tứ 句cú 破phá 三tam 乘thừa 。

佛Phật 歎thán 須Tu 菩Bồ 提Đề 。

善thiện 哉tai 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 聞văn 。 如như 中trung 無vô 三tam 乘thừa 分phân 別biệt 。 不bất 恐khủng 怖bố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 即tức 能năng 成thành 無vô 上thượng 道đạo 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 佛Phật 說thuyết

菩Bồ 薩Tát 成thành 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề

舍Xá 利Lợi 弗Phất 何hà 以dĩ 故cố 問vấn 。

成thành 就tựu 何hà 等đẳng 菩Bồ 提Đề

答đáp 曰viết 。

各các 各các 有hữu 無vô 上thượng 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 疑nghi 故cố 。 問vấn 。

何hà 等đẳng 道đạo 無vô 上thượng

答đáp 。

大Đại 乘Thừa 無vô 上thượng

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 以dĩ 畢tất 竟cánh 空không 智trí 慧tuệ 。 破phá 著trước 三tam 乘thừa 心tâm 。 佛Phật 讚tán 。

善thiện 哉tai 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 言ngôn 。

菩Bồ 薩Tát 聞văn 是thị 。 心tâm 不bất 沒một 。 不bất 怖bố 。 則tắc 能năng 成thành 就tựu 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 問vấn 。

三tam 乘thừa 菩Bồ 提Đề 無vô 定định 相tương/tướng 。 今kim 言ngôn 成thành 就tựu 菩Bồ 提Đề 。 成thành 何hà 等đẳng 菩Bồ 提Đề 。

佛Phật 言ngôn 。

成thành 就tựu 佛Phật 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

若nhược 入nhập 畢tất 竟cánh 空không 門môn 。 一nhất 切thiết 法pháp 盡tận 一nhất 相tương/tướng 。 若nhược 出xuất 畢tất 竟cánh 空không 。 三tam 乘thừa 則tắc 有hữu 異dị 。

今kim 佛Phật 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 故cố 。 說thuyết 有hữu 上thượng 。 中trung 。 下hạ 乘thừa 。 不bất 為vi 畢tất 竟cánh 空không 故cố 說thuyết 。

【# 經Kinh 】#

須Tu 菩Bồ 提Đề 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 應ưng 云vân 何hà 行hành 。

佛Phật 言ngôn 。

應ưng 起khởi 等đẳng 心tâm 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 以dĩ 等đẳng 心tâm 與dữ 語ngữ 。 無vô 有hữu 偏thiên 黨đảng 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 。 起khởi 大đại 慈từ 心tâm 。 亦diệc 以dĩ 大đại 慈từ 心tâm 與dữ 語ngữ 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 下hạ 意ý 。 亦diệc 以dĩ 下hạ 意ý 與dữ 語ngữ 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 。 應ưng 生sanh 安an 隱ẩn 心tâm 。 亦diệc 以dĩ 安an 隱ẩn 心tâm 與dữ 語ngữ 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 。 應ưng 生sanh 無vô 礙ngại 心tâm 。 亦diệc 以dĩ 無vô 礙ngại 心tâm 與dữ 語ngữ 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 。 應ưng 生sanh 無vô 惱não 心tâm 。 亦diệc 以dĩ 無vô 惱não 心tâm 與dữ 語ngữ 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 。 應ưng 生sanh 愛ái 敬kính 心tâm 。 如như 父phụ 。 如như 母mẫu 。 如như 兄huynh 。 如như 弟đệ 。 如như 姊tỷ 。 如như 妹muội 。 如như 兒nhi 子tử 。 如như 親thân 族tộc 。 知tri 識thức 。 亦diệc 以dĩ 愛ái 敬kính 心tâm 與dữ 語ngữ 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 亦diệc 應ưng 自tự 不bất 殺sát 生sanh 。 亦diệc 教giáo 人nhân 不bất 殺sát 生sanh 。 讚tán 不bất 殺sát 生sanh 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 諸chư 不bất 殺sát 生sanh 者giả 。 乃nãi 至chí 自tự 行hành 不bất 邪tà 見kiến 。 亦diệc 教giáo 他tha 人nhân 。 不bất 行hành 邪tà 見kiến 。 讚tán 不bất 邪tà 見kiến 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 不bất 邪tà 見kiến 者giả 。 如như 是thị 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 當đương 如như 是thị 行hành 。

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 應ưng 自tự 行hành 初sơ 禪thiền 。 亦diệc 教giáo 他tha 人nhân 行hành 初sơ 禪thiền 。 讚tán 歎thán 行hành 初sơ 禪thiền 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 初sơ 禪thiền 者giả 。 二nhị 禪thiền 。 三tam 禪thiền 。 四tứ 禪thiền 。 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 應ưng 自tự 行hành 慈từ 心tâm 。 亦diệc 教giáo 人nhân 行hành 慈từ 心tâm 。 讚tán 歎thán 行hành 慈từ 心tâm 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 慈từ 心tâm 者giả 。 悲bi 。 喜hỷ 。 捨xả 心tâm 。 亦diệc 如như 是thị 。

自tự 行hành 虛hư 空không 處xứ 。 亦diệc 教giáo 人nhân 行hành 虛hư 空không 處xứ 。 讚tán 歎thán 行hành 虛hư 空không 處xứ 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 虛hư 空không 處xứ 者giả 。 識thức 處xứ 。 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 非Phi 有Hữu 想Tưởng 非Phi 無Vô 想Tưởng 處Xứ 。 亦diệc 如như 是thị 。

自tự 具cụ 足túc 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 教giáo 人nhân 具cụ 足túc 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 讚tán 歎thán 具cụ 足túc 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 具cụ 足túc 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 者giả 。 尸thi 羅la 。 羼sằn 提đề 。 毘tỳ 梨lê 耶da 。 禪thiền 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 自tự 行hành 內nội 空không 。 亦diệc 教giáo 人nhân 行hành 內nội 空không 。 讚tán 歎thán 行hành 內nội 空không 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 內nội 空không 者giả 。 乃nãi 至chí 無vô 法pháp 有hữu 法pháp 空không 。 亦diệc 如như 是thị 。

自tự 行hành 四tứ 念niệm 處xứ 。 亦diệc 教giáo 人nhân 行hành 四tứ 念niệm 處xứ 。 讚tán 歎thán 行hành 四Tứ 念Niệm 處Xứ 法Pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 四Tứ 念Niệm 處Xứ 者giả 。 乃nãi 至chí 八Bát 聖Thánh 道Đạo 分phần/phân 。 亦diệc 如như 是thị 。

自tự 修tu 空Không 三Tam 昧Muội 。 無vô 相tướng 。 無Vô 作Tác 三Tam 昧Muội 。 亦diệc 教giáo 人nhân 修tu 空không 。 無vô 相tướng 。 無Vô 作Tác 三Tam 昧Muội 。 讚tán 歎thán 修tu 空không 。 無vô 相tướng 。 無Vô 作Tác 三Tam 昧Muội 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 修tu 空không 。 無vô 相tướng 。 無Vô 作Tác 三Tam 昧Muội 者giả 。

自tự 行hành 八bát 背bối/bội 捨xả 。 亦diệc 教giáo 人nhân 行hành 八bát 背bối/bội 捨xả 。 讚tán 歎thán 行hành 八bát 背bối/bội 捨xả 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 八bát 背bối/bội 捨xả 者giả 。

自tự 行hành 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 亦diệc 教giáo 人nhân 行hành 。 九cửu 次thứ 第đệ 定định 。 讚tán 歎thán 行hành 九cửu 次thứ 第đệ 定định 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 九cửu 次thứ 第đệ 定định 者giả 。

自tự 具cụ 足túc 佛Phật 十Thập 力Lực 。 亦diệc 教giáo 人nhân 具cụ 足túc 佛Phật 十Thập 力Lực 。 讚tán 歎thán 具cụ 足túc 佛Phật 十Thập 力Lực 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 具cụ 足túc 佛Phật 十Thập 力Lực 者giả 。

自tự 行hành 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 四Tứ 無Vô 礙Ngại 智Trí 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 。 大đại 慈từ 大đại 悲bi 。 亦diệc 教giáo 人nhân 行hành 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 乃nãi 至chí 大đại 慈từ 大đại 悲bi 。 讚tán 歎thán 行hành 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 乃nãi 至chí 大đại 慈từ 大đại 悲bi 法Pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 行hành 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 乃nãi 至chí 大đại 慈từ 大đại 悲bi 者giả 。

自tự 逆nghịch 順thuận 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 亦diệc 教giáo 人nhân 逆nghịch 順thuận 。 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 讚tán 歎thán 逆nghịch 順thuận 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 逆nghịch 順thuận 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 者giả 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 應ưng 如như 是thị 行hành 。

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 自tự 應ưng 知tri 苦khổ 。 斷đoạn 集tập 。 滅diệt 證chứng 。 修tu 道Đạo 。 亦diệc 教giáo 人nhân 知tri 苦khổ 。 斷đoạn 集tập 。 滅diệt 證chứng 。 修tu 道Đạo 。 讚tán 歎thán 知tri 苦khổ 。 斷đoạn 集tập 。 滅diệt 證chứng 。 修tu 道Đạo 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 知tri 苦khổ 。 斷đoạn 集tập 。 滅diệt 證chứng 。 修tu 道Đạo 者giả 。

自tự 生sanh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 證chứng 智trí 而nhi 不bất 證chứng 實thật 際tế 。 亦diệc 教giáo 人nhân 著trước 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 中trung 。 讚tán 歎thán 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 者giả 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 果Quả 。 阿A 那Na 含Hàm 果Quả 。 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 亦diệc 如như 是thị 。

自tự 生sanh 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。 證chứng 知tri 而nhi 不bất 證chứng 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。 亦diệc 教giáo 人nhân 著trước 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 中trung 。 讚tán 歎thán 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 得đắc 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 者giả 。

自tự 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 亦diệc 教giáo 人nhân 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 。 讚tán 歎thán 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 位vị 者giả 。

自tự 淨tịnh 佛Phật 世thế 界giới 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 教giáo 人nhân 淨tịnh 佛Phật 世thế 界giới 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 。 讚tán 歎thán 淨tịnh 佛Phật 世thế 界giới 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 淨tịnh 佛Phật 世thế 界giới 。 成thành 就tựu 眾chúng 生sanh 者giả 。

自tự 起khởi 菩Bồ 薩Tát 神thần 通thông 。 亦diệc 教giáo 人nhân 起khởi 。 菩Bồ 薩Tát 神thần 通thông 。 讚tán 歎thán 起khởi 菩Bồ 薩Tát 神thần 通thông 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 起khởi 菩Bồ 薩Tát 神thần 通thông 者giả 。

自tự 生sanh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 亦diệc 教giáo 人nhân 生sanh 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 讚tán 歎thán 生sanh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 生sanh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 者giả 。

自tự 斷đoạn 一nhất 切thiết 結kết 使sử 習tập 。 亦diệc 教giáo 人nhân 斷đoạn 一nhất 切thiết 結kết 使sử 習tập 。 讚tán 歎thán 斷đoạn 一nhất 切thiết 結kết 使sử 習tập 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 結kết 使sử 習tập 者giả 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 應ưng 如như 是thị 行hành 。

復phục 次thứ 。 須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 自tự 取thủ 壽thọ 命mạng 成thành 就tựu 。 亦diệc 教giáo 人nhân 取thủ 壽thọ 命mạng 成thành 就tựu 。 讚tán 歎thán 取thủ 壽thọ 命mạng 成thành 就tựu 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 取thủ 壽thọ 命mạng 成thành 就tựu 者giả 。

自tự 成thành 就tựu 法pháp 住trụ 。 亦diệc 教giáo 人nhân 成thành 就tựu 法pháp 住trụ 。 讚tán 歎thán 成thành 就tựu 法pháp 住trụ 法pháp 。 歡hoan 喜hỷ 讚tán 歎thán 。 成thành 就tựu 法pháp 住trụ 者giả 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 欲dục 成thành 就tựu 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 應ưng 如như 是thị 行hành 。 亦diệc 應ưng 如như 是thị 。 學học 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 方phương 便tiện 力lực 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 學học 。 如như 是thị 行hành 時thời 。 當đương 得đắc 無vô 礙ngại 色sắc 。 得đắc 無vô 礙ngại 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 乃nãi 至chí 得đắc 無vô 礙ngại 法pháp 住trụ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 不bất 受thọ 色sắc 。 不bất 受thọ 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 識thức 。 乃nãi 至chí 不bất 受thọ 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

何hà 以dĩ 故cố 。 色sắc 不bất 受thọ 者giả 為vi 非phi 色sắc 。 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 不bất 受thọ 者giả 為vi 。 非phi 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

說thuyết 是thị 菩Bồ 薩Tát 行hành 品phẩm 時thời 。 二nhị 千thiên 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。

【# 論luận 】#

釋thích 曰viết 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 問vấn 。

菩Bồ 薩Tát 欲dục 成thành 無vô 上thượng 道Đạo 者giả 。 云vân 何hà 應ưng 行hành 。

佛Phật 答đáp 。

應ưng 起khởi 等đẳng 心tâm 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 無vô 有hữu 偏thiên 黨đảng 。

五ngũ 眾chúng 和hòa 合hợp 。 假giả 名danh 。

眾chúng 生sanh

如như 車xa 。 如như 林lâm 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh

者giả 。 盡tận 舉cử 十thập 方phương 六lục 道đạo 。 無vô 有hữu 遺di 餘dư 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 法pháp 。 各các 行hành 三tam 分phần/phân 。

怨oán 。 親thân 。 中trung 人nhân 。

佛Phật 今kim 教giáo 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 心tâm 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 親thân 愛ái 想tưởng 。 莫mạc 生sanh 怨oán 心tâm 。 莫mạc 生sanh 中trung 人nhân 心tâm 。

復phục 次thứ 。 眾chúng 生sanh 有hữu 二nhị 種chủng 。

愛ái 及cập 憎tăng 。

佛Phật 言ngôn 。

於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 離ly 是thị 二nhị 心tâm 。 莫mạc 生sanh 憎tăng 。 愛ái 。

愛ái 者giả 。 貪tham 欲dục 。 煩phiền 惱não 心tâm 。 不bất 應ưng 行hành 。 當đương 行hành 慈từ 愛ái 心tâm 。

世thế 間gian 法pháp 。 愛ái 念niệm 妻thê 子tử 。 牛ngưu 馬mã 等đẳng 。 憎tăng 惡ác 怨oán 賊tặc 等đẳng 。

菩Bồ 薩Tát 轉chuyển 此thử 世thế 間gian 法pháp 。 但đãn 行hành 慈từ 愛ái 心tâm 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

復phục 次thứ 。

等đẳng 心tâm

者giả 。 菩Bồ 薩Tát 生sanh 法Pháp 喜hỷ 。 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 欲dục 令linh 皆giai 至chí 佛Phật 道Đạo 。

菩Bồ 薩Tát 自tự 捨xả 憎tăng 。 愛ái 心tâm 。 亦diệc 捨xả 眾chúng 生sanh 憎tăng 。 愛ái 心tâm 加gia 己kỷ 。

世thế 間gian 有hữu 三tam 種chủng 人nhân 。

惡ác 。 大đại 惡ác 。 惡ác 中trung 惡ác 。 善thiện 。 大đại 善thiện 。 善thiện 中trung 善thiện 。

惡ác 者giả 。 如như 人nhân 以dĩ 惡ác 事sự 加gia 己kỷ 。 還hoàn 報báo 之chi 以dĩ 惡ác 事sự 。 諸chư 佛Phật 法Pháp 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 平bình 等đẳng 心tâm 。 不bất 應ưng 起khởi 惡ác 念niệm 。 何hà 況huống 起khởi 身thân 行hành 。 口khẩu 行hành 。

大đại 惡ác 者giả 。 如như 無vô 人nhân 侵xâm 己kỷ 。 而nhi 以dĩ 惡ác 加gia 人nhân 。

惡ác 中trung 惡ác 者giả 。 如như 人nhân 以dĩ 好hảo/hiếu 心tâm 供cung 給cấp 慈từ 念niệm 。 而nhi 反phản 以dĩ 惡ác 心tâm 毀hủy 害hại 。 如như 是thị 等đẳng 惡ác 。 名danh 惡ác 中trung 惡ác 。

善thiện 者giả 。 如như 人nhân 以dĩ 好hảo/hiếu 事sự 於ư 己kỷ 。 還hoàn 以dĩ 善thiện 報báo 。

大đại 善thiện 者giả 。 如như 人nhân 於ư 己kỷ 無vô 善thiện 。 而nhi 以dĩ 善thiện 事sự 利lợi 益ích 。

善thiện 中trung 善thiện 者giả 。 如như 人nhân 以dĩ 惡ác 事sự 害hại 於ư 己kỷ 。 而nhi 以dĩ 善thiện 事sự 乃nãi 至chí 身thân 命mạng 供cúng 養dường 。 是thị 名danh 善thiện 中trung 善thiện 。

菩Bồ 薩Tát 捨xả 是thị 三tam 惡ác 。 過quá 是thị 二nhị 種chủng 善thiện 。 行hành 第đệ 六lục 心tâm 於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

問vấn 曰viết 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 未vị 得đắc 法Pháp 身thân 。 云vân 何hà 能năng 行hành 是thị 心tâm 。

答đáp 曰viết 。

是thị 菩Bồ 薩Tát 求cầu 無vô 上thượng 道Đạo 。 應ưng 行hành 無vô 上thượng 法pháp 。 受thọ 如như 是thị 難nạn/nan 為vi 苦khổ 行hạnh 。 乃nãi 成thành 無vô 上thượng 道đạo 。 譬thí 如như 估cổ 客khách 。 於ư 險hiểm 道đạo 中trung 。 備bị 受thọ 諸chư 苦khổ 。 乃nãi 得đắc 大đại 利lợi 。

復phục 次thứ 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 聞văn 佛Phật 法pháp 正chánh 體thể 。 所sở 謂vị 畢tất 竟cánh 空không 。 無vô 我ngã 。 無vô 我ngã 所sở 。 無vô 一nhất 定định 實thật 法pháp 。 所sở 見kiến 。 所sở 聞văn 。 所sở 知tri 。 皆giai 是thị 虛hư 誑cuống 。 如như 幻huyễn 。 如như 夢mộng 。 深thâm 信tín 是thị 法pháp 故cố 。 能năng 以dĩ 身thân 命mạng 供cúng 養dường 怨oán 賊tặc 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 此thử 身thân 。 從tùng 罪tội 業nghiệp 煩phiền 惱não 顛điên 倒đảo 因nhân 緣duyên 生sanh 。 所sở 見kiến 。 所sở 聞văn 。 皆giai 是thị 虛hư 誑cuống 罪tội 垢cấu 之chi 本bổn 。 若nhược 有hữu 人nhân 來lai 。 欲dục 加gia 害hại 於ư 我ngã 。 我ngã 宜nghi 歡hoan 喜hỷ 受thọ 之chi 。 以dĩ 此thử 弊tệ 身thân 而nhi 得đắc 無vô 上thượng 道Đạo 利lợi 。 何hà 為vi 不bất 與dữ 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 發phát 心tâm 。 深thâm 愛ái 眾chúng 生sanh 。 欲dục 利lợi 益ích 故cố 。 自tự 以dĩ 己kỷ 身thân 。 供cúng 養dường 怨oán 賊tặc 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 効hiệu 己kỷ 所sở 行hành 。 以dĩ 有hữu 眾chúng 生sanh 。 說thuyết 法Pháp 教giáo 者giả 不bất 必tất 肯khẳng 受thọ 故cố 。 以dĩ 身thân 教giáo 令linh 其kỳ 信tín 受thọ 。

復phục 次thứ 。 多đa 有hữu 人nhân 發phát 言ngôn 求cầu 無vô 上thượng 道Đạo 。 而nhi 身thân 行hành 不bất 稱xưng 。 亦diệc 以dĩ 是thị 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 身thân 教giáo 之chi 。 令linh 堅kiên 心tâm 行hành 此thử 難nan 事sự 。 欲dục 求cầu 無vô 上thượng 道Đạo 。 當đương 行hành 善thiện 中trung 善thiện 法Pháp 。 為vi 此thử 難nạn/nan 事sự 。 爾nhĩ 乃nãi 可khả 得đắc 。

如như 是thị 等đẳng 無vô 量lượng 因nhân 緣duyên 。 自tự 以dĩ 身thân 命mạng 供cúng 養dường 怨oán 賊tặc 。

問vấn 曰viết 。

等đẳng 心tâm 。 慈từ 心tâm 。 有hữu 何hà 等đẳng 異dị 。

答đáp 曰viết 。

等đẳng 心tâm

者giả 。 是thị 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。

慈từ 心tâm

者giả 。 是thị 一nhất 無vô 量lượng 。

有hữu 人nhân 言ngôn 。

初sơ 捨xả 怨oán 親thân 是thị

等đẳng 心tâm

後hậu 加gia 愍mẫn 念niệm 是thị 慈từ 心tâm 。

復phục 次thứ 。 有hữu 人nhân 言ngôn 。

等đẳng 心tâm

者giả 。 觀quán 眾chúng 生sanh 如như 。

如như 。 實thật 際tế 。 法pháp 性tánh 。 是thị 法pháp 皆giai 無vô 為vi 。 無vô 量lượng 故cố 等đẳng 。 愛ái 念niệm 眾chúng 生sanh 。 是thị 名danh 。

慈từ 心tâm

所sở 以dĩ 不bất 說thuyết

悲bi 心tâm

者giả 。 悲bi 心tâm 或hoặc 憂ưu 念niệm 眾chúng 生sanh 。 積tích 集tập 此thử 心tâm 。 心tâm 則tắc 退thoái 沒một 。

或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 不bất 愛ái 菩Bồ 薩Tát 悲bi 念niệm 。 言ngôn 。

汝nhữ 何hà 以dĩ 不bất 自tự 。 憂ưu 其kỳ 身thân 而nhi 念niệm 他tha 人nhân 。

慈từ 心tâm 無vô 如như 是thị 事sự 。 易dị 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 故cố 。 但đãn 說thuyết 慈từ 心tâm 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 眾chúng 生sanh 有hữu 三tam 種chủng 。 上thượng 。 中trung 。 下hạ 。 菩Bồ 薩Tát 福phước 德đức 。 智trí 慧tuệ 積tích 集tập 故cố 。 應ưng 是thị 大đại 人nhân 。 云vân 何hà 言ngôn 。

於ư 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 起khởi 下hạ 意ý

答đáp 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 作tác 是thị 念niệm 。

一nhất 切thiết 法pháp 無vô 常thường 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 上thượng 。 中trung 。 下hạ 。 皆giai 歸quy 磨ma 滅diệt 。 是thị 中trung 何hà 者giả 是thị 大đại 。 何hà 者giả 是thị 小tiểu 。 人nhân 以dĩ 世thế 法pháp 故cố 有hữu 大đại 小tiểu 。

復phục 次thứ 。 大đại 小tiểu 不bất 定định 。 此thử 國quốc 以dĩ 為vi 大đại 。 餘dư 國quốc 以dĩ 為vi 小tiểu 。 於ư 此thử 為vi 大đại 。 於ư 彼bỉ 為vi 小tiểu 。 如như 今kim 世thế 卑ty 賤tiện 。 後hậu 世thế 為vi 天thiên 王vương 。 如như 是thị 業nghiệp 因nhân 緣duyên 。 在tại 世thế 間gian 輪luân 轉chuyển 。 貴quý 賤tiện 大đại 小tiểu 無vô 定định 。 如như 水thủy 火hỏa 貴quý 賤tiện 隨tùy 時thời 。 用dụng 捨xả 無vô 定định 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 有hữu 功công 德đức 。 知tri 是thị 功công 德đức 畢tất 竟cánh 空không 。 如như 幻huyễn 。 如như 夢mộng 。 不bất 著trước 此thử 功công 德đức 。 不bất 有hữu 是thị 大đại 小tiểu 。

復phục 次thứ 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 中trung 。 有hữu 佛Phật 道Đạo 因nhân 緣duyên 者giả 。 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。

菩Bồ 薩Tát 作tác 是thị 念niệm 。

若nhược 我ngã 以dĩ 眾chúng 生sanh 形hình 貌mạo 。 才tài 能năng 。 以dĩ 此thử 事sự 輕khinh 者giả 。 則tắc 為vi 輕khinh 未vị 來lai 佛Phật 。 若nhược 輕khinh 佛Phật 則tắc 為vi 永vĩnh 了liễu 。

復phục 次thứ 。 菩Bồ 薩Tát 作tác 是thị 念niệm 。

我ngã 誓thệ 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 若nhược 眾chúng 生sanh 無vô 所sở 得đắc 。 我ngã 則tắc 孤cô 負phụ 眾chúng 生sanh 。

譬thí 如như 主chủ 人nhân 請thỉnh 客khách 。 則tắc 應ưng 敬kính 客khách 而nhi 自tự 卑ty 。 若nhược 無vô 所sở 供cung 設thiết 。 是thị 則tắc 負phụ 愧quý 於ư 客khách 。

復phục 次thứ 。 以dĩ 自tự 大đại 心tâm 故cố 。 則tắc 喜hỷ 生sanh 瞋sân 恚khuể 。 憍kiêu 慢mạn 是thị 瞋sân 之chi 本bổn 。 瞋sân 是thị 一nhất 切thiết 重trọng 罪tội 之chi 根căn 。

若nhược 菩Bồ 薩Tát 於ư 眾chúng 生sanh 起khởi 下hạ 心tâm 。 眾chúng 生sanh 若nhược 罵mạ 。 若nhược 打đả 。 則tắc 無vô 恚khuể 恨hận 。 譬thí 如như 大đại 家gia 打đả 奴nô 。 奴nô 不bất 敢cảm 瞋sân 恨hận 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 自tự 高cao 。 意ý 下hạ 眾chúng 生sanh 者giả 。 眾chúng 生sanh 侵xâm 害hại 。 忿phẫn 然nhiên 生sanh 怒nộ 。 如như 奴nô 打đả 大đại 家gia 。 則tắc 起khởi 瞋sân 怒nộ 。

下hạ 意ý 有hữu 如như 是thị 等đẳng 。 種chủng 種chủng 利lợi 益ích 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 應ưng 當đương 行hành 。

安an 隱ẩn 心tâm

者giả 。 與dữ 今kim 世thế 。 後hậu 世thế 。 究cứu 竟cánh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 非phi 如như 父phụ 母mẫu 。 知tri 識thức 與dữ 現hiện 世thế 樂lạc 。

菩Bồ 薩Tát 若nhược 以dĩ 等đẳng 心tâm 。 慈từ 心tâm 。 下hạ 心tâm 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 時thời 。 若nhược 有hữu 不bất 知tri 恩ân 人nhân 來lai 惱não 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 信tín 所sở 行hành 。 謂vị 為vi 欺khi 誑cuống 。 為vi 求cầu 名danh 故cố 。 無vô 有hữu 實thật 事sự 。 又hựu 為vi 魔ma 所sở 使sử 。 來lai 惱não 菩Bồ 薩Tát 。 惡ác 中trung 之chi 惡ác 。 不bất 識thức 恩ân 分phần 。 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 心tâm 。 於ư 此thử 通thông 達đạt 無vô 礙ngại 。

得đắc 是thị 無vô 礙ngại 心tâm 已dĩ 。 眾chúng 生sanh 雖tuy 有hữu 大đại 罪tội 大đại 過quá 。 但đãn 欲dục 利lợi 益ích 。 不bất 生sanh 惱não 心tâm 。

慈từ 心tâm 。 安an 隱ẩn 。 無vô 礙ngại 。 不bất 惱não 心tâm 。

譬thí 如như 孝hiếu 子tử 。 愛ái 敬kính 父phụ 母mẫu 。 如như 兄huynh 。 如như 弟đệ 。 如như 姊tỷ 妹muội 。 如như 兒nhi 女nữ 。 無vô 婬dâm 欲dục 心tâm 而nhi 生sanh 愛ái 敬kính 慈từ 念niệm 。

世thế 人nhân 但đãn 能năng 愛ái 敬kính 所sở 親thân 。 菩Bồ 薩Tát 普phổ 及cập 一nhất 切thiết 。 得đắc 是thị 柔nhu 軟nhuyễn 清thanh 淨tịnh 好hảo/hiếu 心tâm 。 名danh 眾chúng 生sanh 忍nhẫn 。 是thị 法Pháp 忍Nhẫn 初sơ 門môn 。

次thứ 行hành 十Thập 善Thiện 道Đạo 。 十Thập 善Thiện 道Đạo 。 有hữu 佛Phật 。 無vô 佛Phật 。 世thế 間gian 常thường 有hữu 。 是thị 善thiện 法Pháp 教giáo 。 菩Bồ 薩Tát 先tiên 以dĩ 四tứ 十thập 種chủng 行hành 。 行hành 是thị 十Thập 善Thiện 道Đạo 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 深thâm 念niệm 善thiện 法Pháp 。 心tâm 慈từ 眾chúng 生sanh 故cố 。

離ly 欲dục 凡phàm 夫phu 法pháp 。 有hữu 十thập 二nhị 事sự 。 亦diệc 以dĩ 四tứ 十thập 八bát 種chủng 行hành 。

六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 。 乃nãi 至chí 法Pháp 住trụ 。 是thị 客khách 法pháp 。 有hữu 佛Phật 說thuyết 則tắc 有hữu 菩Bồ 薩Tát 行hành 。

上thượng 來lai 舊cựu 法pháp 。 客khách 法pháp 。 本bổn 末mạt 具cụ 足túc 。 今kim 世thế 得đắc 善thiện 法Pháp 。 智trí 慧tuệ 無vô 礙ngại 。 捨xả 身thân 得đắc 法Pháp 身thân 無vô 礙ngại 。 隨tùy 意ý 至chí 十thập 方phương 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 於ư 十thập 方phương 佛Phật 前tiền 。 修tu 集tập 善thiện 法Pháp 。

聞văn 是thị 法pháp 時thời 。 二nhị 千thiên 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。

者giả 。 是thị 品phẩm 說thuyết 如như 。 微vi 妙diệu 深thâm 法Pháp 。 亦diệc 說thuyết 有hữu 行hành 。 善thiện 門môn 。 智trí 門môn 。 二nhị 行hành 具cụ 足túc 。

但đãn 說thuyết 如như 法Pháp 。 所sở 利lợi 少thiểu 。 若nhược 說thuyết 有hữu 法pháp 。 所sở 利lợi 亦diệc 少thiểu 。 今kim 說thuyết 有hữu 無vô 二nhị 法pháp 具cụ 足túc 故cố 。 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 譬thí 如như 二nhị 輪luân 具cụ 足túc 故cố 。 能năng 有hữu 所sở 至chí 。

此thử 中trung 善thiện 說thuyết 二nhị 諦đế 故cố 。 二nhị 千thiên 菩Bồ 薩Tát 。 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。

大Đại 智Trí 度Độ 論Luận 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 二nhị

Print Friendly, PDF & Email