大Đại 乘Thừa 中Trung 觀Quán 釋Thích 論Luận ( 第Đệ 卷Quyển 第Đệ 卷Quyển )
Quyển 6
安An 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 宋Tống 惟Duy 淨Tịnh 等Đẳng 譯Dịch

大Đại 乘Thừa 中Trung 觀Quán 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 六lục

安an 慧tuệ 菩Bồ 薩Tát 造tạo

西tây 天thiên 譯dịch 經kinh 三Tam 藏Tạng 。 朝triêu 散tán 大đại 夫phu 。 試thí 鴻hồng 臚lư 卿khanh 傳truyền 梵Phạm 大đại 師sư 賜tứ 紫tử 沙Sa 門Môn 臣thần 法pháp 護hộ 等đẳng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 觀quán 有hữu 為vi 品phẩm 第đệ 七thất 之chi 二nhị 。

又hựu 復phục 有hữu 言ngôn 。 我ngã 宗tông 有hữu 別biệt 道Đạo 理lý 。 令linh 彼bỉ 生sanh 法pháp 離ly 無vô 窮cùng 過quá 。 故cố 彼bỉ 宗tông 頌tụng 言ngôn 。

如như 燈đăng 能năng 自tự 照chiếu 。 亦diệc 能năng 照chiếu 於ư 他tha 。

彼bỉ 生sanh 法pháp 亦diệc 然nhiên 。 自tự 生sanh 復phục 生sanh 他tha 。

論luận 者giả 言ngôn 。 作tác 如như 此thử 說thuyết 。 亦diệc 非phi 道Đạo 理lý 。 以dĩ 無vô 照chiếu 故cố 。 若nhược 有hữu 暗ám 冥minh 即tức 有hữu 所sở 照chiếu 。 故cố 頌tụng 破phá 言ngôn 。

燈đăng 中trung 自tự 無vô 暗ám 。 住trú 處xứ 亦diệc 無vô 暗ám 。

破phá 暗ám 乃nãi 名danh 照chiếu 。 無vô 暗ám 即tức 無vô 照chiếu 。

釋thích 曰viết 。 今kim 此thử 觀quán 察sát 若nhược 無vô 有hữu 暗ám 。 是thị 故cố 燈đăng 不bất 自tự 照chiếu 。 亦diệc 不bất 照chiếu 他tha 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

無vô 少thiểu 處xứ 可khả 照chiếu 。 是thị 燈đăng 何hà 能năng 照chiếu 。

生sanh 亦diệc 無vô 少thiểu 分phần 。 生sanh 法pháp 可khả 成thành 就tựu 。

又hựu 復phục 有hữu 言ngôn 。 彼bỉ 燈đăng 生sanh 時thời 即tức 可khả 照chiếu 邪tà 。

論luận 者giả 言ngôn 。 若nhược 燈đăng 生sanh 時thời 。 亦diệc 不bất 能năng 照chiếu 。 以dĩ 先tiên 分phần/phân 位vị 無vô 暗ám 可khả 破phá 。 若nhược 彼bỉ 有hữu 暗ám 即tức 有hữu 所sở 破phá 。 如như 是thị 乃nãi 說thuyết 。 燈đăng 能năng 自tự 照chiếu 。 亦diệc 復phục 照chiếu 他tha 。 今kim 此thử 所sở 說thuyết 云vân 何hà 燈đăng 不bất 到đáo 暗ám 而nhi 能năng 破phá 暗ám 。 若nhược 不bất 到đáo 者giả 。 故cố 頌tụng 遣khiển 言ngôn 。

云vân 何hà 燈đăng 生sanh 時thời 。 而nhi 能năng 破phá 於ư 暗ám 。

彼bỉ 燈đăng 初sơ 生sanh 時thời 。 不bất 能năng 及cập 於ư 暗ám 。

釋thích 曰viết 。 燈đăng 初sơ 生sanh 時thời 。 無vô 有hữu 性tánh 故cố 。 若nhược 或hoặc 俱câu 時thời 。 又hựu 無vô 分phần/phân 位vị 。 若nhược 燈đăng 不bất 到đáo 暗ám 能năng 破phá 暗ám 者giả 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

燈đăng 若nhược 不bất 到đáo 暗ám 。 而nhi 能năng 破phá 暗ám 者giả 。

燈đăng 在tại 於ư 此thử 間gian 。 應ưng 破phá 一nhất 切thiết 暗ám 。

釋thích 曰viết 。 同đồng 法pháp 若nhược 不bất 到đáo 。 差sai 別biệt 因nhân 無vô 體thể 。 譬thí 如như 磁từ 石thạch 。 力lực 能năng 差sai 別biệt 無vô 決quyết 定định 因nhân 。 此thử 說thuyết 亦diệc 非phi 有hữu 其kỳ 力lực 能năng 。 先tiên 有hữu 所sở 成thành 故cố 。 如như 彼bỉ 磁từ 石thạch 所sở 成thành 皆giai 遍biến 。 是thị 法pháp 生sanh 時thời 無vô 所sở 詮thuyên 表biểu 。 力lực 能năng 無vô 體thể 故cố 。 此thử 復phục 云vân 何hà 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

若nhược 燈đăng 能năng 自tự 照chiếu 。 亦diệc 能năng 照chiếu 他tha 者giả 。

暗ám 亦diệc 於ư 自tự 他tha 。 暗ám 蔽tế 定định 無vô 疑nghi 。

釋thích 曰viết 。 此thử 非phi 所sở 樂lạc 自tự 所sở 作tác 處xứ 有hữu 相tương 違vi 故cố 。 燈đăng 亦diệc 復phục 然nhiên 。 此thử 非phi 所sở 樂lạc 。 燈đăng 以dĩ 照chiếu 明minh 為vi 所sở 成thành 性tánh 。 若nhược 燈đăng 與dữ 暗ám 相tướng 違vi 。 燈đăng 即tức 可khả 成thành 自tự 照chiếu 照chiếu 他tha 。 無vô 復phục 別biệt 異dị 所sở 作tác 性tánh 故cố 。 暗ám 以dĩ 暗ám 蔽tế 所sở 成thành 其kỳ 性tánh 。 若nhược 暗ám 與dữ 明minh 相tướng 違vi 。 暗ám 即tức 亦diệc 應ưng 自tự 暗ám 暗ám 他tha 。 如như 是thị 安an 立lập 非phi 有hữu 此thử 義nghĩa 。 如như 瓶bình 等đẳng 色sắc 現hiện 可khả 見kiến 故cố 。

此thử 中trung 應ưng 問vấn 。 所sở 言ngôn 生sanh 法pháp 自tự 生sanh 。 為vi 未vị 生sanh 生sanh 。 為vi 已dĩ 生sanh 生sanh 。

故cố 頌tụng 答đáp 言ngôn 。

生sanh 法pháp 若nhược 未vị 生sanh 。 自tự 體thể 不bất 能năng 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 未vị 生sanh 無vô 體thể 。 故cố 不bất 能năng 生sanh 。 若nhược 其kỳ 無vô 者giả 。 如như 兔thố 角giác 等đẳng 。 因nhân 性tánh 不bất 生sanh 故cố 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

生sanh 法pháp 若nhược 已dĩ 生sanh 。 生sanh 已dĩ 復phục 何hà 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 法pháp 已dĩ 生sanh 還hoàn 復phục 生sanh 者giả 。 此thử 義nghĩa 應ưng 知tri 。 如như 其kỳ 作tác 已dĩ 。 不bất 復phục 更cánh 作tác 。 是thị 故cố 生sanh 已dĩ 何hà 復phục 有hữu 生sanh 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 必tất 無vô 生sanh 法pháp 自tự 生sanh 道Đạo 理lý 。 若nhược 從tùng 他tha 生sanh 。 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 然nhiên 。 若nhược 生sanh 時thời 生sanh 者giả 。 離ly 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 。 別biệt 無vô 生sanh 時thời 可khả 得đắc 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

非phi 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 。 生sanh 時thời 亦diệc 不bất 生sanh 。

或hoặc 有hữu 人nhân 言ngôn 。 彼bỉ 生sanh 時thời 者giả 。 少thiểu 分phần 已dĩ 生sanh 少thiểu 分phần 未vị 生sanh 。 如như 是thị 中trung 間gian 。 無vô 別biệt 有hữu 體thể 。

論luận 者giả 言ngôn 。 若nhược 彼bỉ 生sanh 法pháp 相tướng 離ly 之chi 性tánh 。 或hoặc 有hữu 少thiểu 分phần 而nhi 可khả 生sanh 者giả 。 如như 是thị 餘dư 法pháp 亦diệc 然nhiên 可khả 生sanh 。 是thị 中trung 云vân 何hà 。 有hữu 所sở 生sanh 耶da 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 有hữu 所sở 生sanh 者giả 。 如như 是thị 諦đế 觀quán 。 非phi 今kim 所sở 說thuyết 。 豈khởi 有hữu 生sanh 時thời 。 而nhi 可khả 得đắc 耶da 。 以dĩ 彼bỉ 生sanh 時thời 無vô 分phần/phân 位vị 故cố 。 又hựu 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 體thể 無vô 分phần/phân 位vị 可khả 成thành 。 如như 是thị 應ưng 知tri 。 若nhược 無vô 生sanh 時thời 。 云vân 何hà 有hữu 彼bỉ 生sanh 法pháp 可khả 得đắc 。

復phục 次thứ 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 言ngôn 。 有hữu 未vị 來lai 法pháp 體thể 生sanh 向hướng 現hiện 在tại 。 故cố 有hữu 生sanh 時thời 可khả 生sanh 。

論luận 者giả 言ngôn 。 云vân 何hà 生sanh 時thời 先tiên 有hữu 法pháp 體thể 生sanh 向hướng 現hiện 在tại 。 有hữu 何hà 異dị 法pháp 說thuyết 生sanh 時thời 耶da 。 此thử 中trung 無vô 有hữu 少thiểu 法pháp 。 云vân 何hà 有hữu 其kỳ 生sanh 法pháp 自tự 體thể 。 以dĩ 彼bỉ 生sanh 法pháp 先tiên 無vô 所sở 得đắc 自tự 體thể 無vô 性tánh 故cố 。 云vân 何hà 如như 是thị 。 有hữu 所sở 成thành 耶da 。 若nhược 復phục 現hiện 轉chuyển 之chi 法pháp 常thường 不bất 離ly 自tự 相tương/tướng 。 此thử 說thuyết 相tương 違vi 。 若nhược 於ư 過quá 去khứ 未vị 來lai 轉chuyển 者giả 。 又hựu 非phi 道Đạo 理lý 。 若nhược 別biệt 異dị 可khả 生sanh 者giả 。 彼bỉ 牛ngưu 生sanh 時thời 亦diệc 應ưng 有hữu 馬mã 。 無vô 此thử 道Đạo 理lý 。 若nhược 無vô 少thiểu 法pháp 以dĩ 未vị 來lai 體thể 生sanh 向hướng 現hiện 在tại 。 所sở 說thuyết 生sanh 時thời 。 此thử 即tức 相tương 違vi 。 由do 如như 是thị 故cố 。 生sanh 時thời 不bất 生sanh 。 已dĩ 生sanh 法pháp 不bất 生sanh 。 若nhược 生sanh 已dĩ 復phục 生sanh 。 彼bỉ 即tức 無vô 體thể 可khả 生sanh 。 以dĩ 無vô 自tự 性tánh 故cố 無vô 。 即tức 如như 兔thố 角giác 。 無vô 有hữu 生sanh 故cố 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

去khứ 未vị 去khứ 去khứ 時thời 。 前tiền 品phẩm 此thử 已dĩ 說thuyết 。

釋thích 曰viết 。 此thử 諸chư 所sở 說thuyết 前tiền 已dĩ 廣quảng 明minh 。

復phục 次thứ 五ngũ 頂đảnh 子tử 人nhân 言ngôn 。 若nhược 法pháp 實thật 無vô 生sanh 性tánh 。 云vân 何hà 因nhân 法pháp 而nhi 得đắc 顯hiển 明minh 。

論luận 者giả 言ngôn 。 彼bỉ 等đẳng 決quyết 定định 所sở 說thuyết 。 此thử 皆giai 止chỉ 遣khiển 。 此thử 中trung 應ưng 知tri 。 不bất 顯hiển 明minh 時thời 因nhân 亦diệc 不bất 離ly 。 亦diệc 復phục 云vân 何hà 有hữu 其kỳ 不bất 離ly 。 此thử 說thuyết 顯hiển 明minh 。 是thị 故cố 去khứ 未vị 去khứ 去khứ 時thời 。 前tiền 品phẩm 已dĩ 廣quảng 說thuyết 。 若nhược 或hoặc 諸chư 法pháp 有hữu 所sở 離ly 者giả 。 即tức 成thành 麁thô 重trọng 前tiền 不bất 實thật 因nhân 。 亦diệc 非phi 如như 是thị 先tiên 有hữu 所sở 生sanh 。 亦diệc 非phi 離ly 因nhân 別biệt 有hữu 法pháp 體thể 。 以dĩ 有hữu 所sở 離ly 故cố 。

有hữu 異dị 人nhân 言ngôn 。 有hữu 果quả 可khả 生sanh 。 由do 自tự 因nhân 和hòa 合hợp 故cố 。 或hoặc 種chủng 子tử 等đẳng 和hòa 合hợp 因nhân 性tánh 物vật 體thể 功công 能năng 及cập 彼bỉ 業nghiệp 用dụng 此thử 無vô 差sai 別biệt 。 若nhược 不bất 生sanh 者giả 。 云vân 何hà 自tự 生sanh 他tha 生sanh 而nhi 得đắc 成thành 耶da 。 由do 如như 是thị 故cố 。 彼bỉ 一nhất 切thiết 果quả 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 及cập 一nhất 切thiết 處xứ 。 皆giai 有hữu 所sở 生sanh 。

論luận 者giả 言ngôn 。 所sở 言ngôn 和hòa 合hợp 者giả 。 為vi 一nhất 性tánh 耶da 。 為vi 異dị 性tánh 耶da 。 或hoặc 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 或hoặc 復phục 生sanh 時thời 。 自tự 因nhân 彼bỉ 果quả 有hữu 和hòa 合hợp 耶da 。 此thử 所sở 計kế 執chấp 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 皆giai 非phi 道Đạo 理lý 。 謂vị 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 各các 無vô 有hữu 性tánh 。 彼bỉ 因nhân 果quả 二nhị 先tiên 性tánh 不bất 立lập 。 無vô 所sở 詮thuyên 表biểu 有hữu 性tánh 無vô 體thể 。 是thị 故cố 汝nhữ 所sở 說thuyết 種chủng 子tử 等đẳng 和hòa 合hợp 。 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 已dĩ 生sanh 未vị 生sanh 各các 無vô 性tánh 故cố 。 若nhược 有hữu 種chủng 子tử 等đẳng 和hòa 合hợp 。 即tức 所sở 立lập 相tương 違vi 。 無vô 未vị 生sanh 性tánh 可khả 詮thuyên 表biểu 故cố 。 若nhược 其kỳ 無vô 者giả 。 如như 兔thố 角giác 等đẳng 。 是thị 故cố 無vô 果quả 和hòa 合hợp 可khả 有hữu 。 云vân 何hà 生sanh 法pháp 當đương 有hữu 所sở 得đắc 。 又hựu 有hữu 人nhân 言ngôn 。 生sanh 法pháp 不bất 相tương 離ly 。 此thử 說thuyết 為vi 生sanh 時thời 。 故cố 頌tụng 遣khiển 言ngôn 。

若nhược 生sanh 時thời 有hữu 生sanh 。 彼bỉ 生sanh 相tương/tướng 已dĩ 破phá 。

釋thích 曰viết 。 此thử 非phi 次thứ 第đệ 。 此thử 中trung 云vân 何hà 。 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 。 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 。 一nhất 切thiết 處xứ 離ly 皆giai 悉tất 止chỉ 遣khiển 。

又hựu 有hữu 人nhân 言ngôn 。 若nhược 此thử 生sanh 法pháp 從tùng 緣duyên 生sanh 時thời 。 云vân 何hà 所sở 生sanh 。 無vô 道Đạo 理lý 耶da 。 如như 名danh 瓶bình 生sanh 。 瓶bình 從tùng 緣duyên 生sanh 。 如như 是thị 生sanh 時thời 。 乃nãi 有hữu 所sở 成thành 。

論luận 者giả 言ngôn 。 若nhược 彼bỉ 生sanh 時thời 決quyết 定định 有hữu 瓶bình 。 是thị 瓶bình 云vân 何hà 。 生sanh 已dĩ 復phục 生sanh 。 彼bỉ 瓶bình 生sanh 時thời 未vị 有hữu 發phát 起khởi 作tác 用dụng 力lực 故cố 。 是thị 瓶bình 云vân 何hà 別biệt 有hữu 生sanh 時thời 別biệt 有hữu 生sanh 法pháp 而nhi 當đương 得đắc 耶da 。 且thả 無vô 瓶bình 生sanh 之chi 時thời 。 生sanh 已dĩ 還hoàn 有hữu 衣y 相tương/tướng 可khả 得đắc 。 諸chư 有hữu 所sở 作tác 。 若nhược 離ly 所sở 依y 。 亦diệc 非phi 道Đạo 理lý 。 故cố 頌tụng 遣khiển 言ngôn 。

云vân 何hà 生sanh 時thời 生sanh 。 而nhi 說thuyết 為vi 緣duyên 起khởi 。

釋thích 曰viết 。 諸chư 外ngoại 道đạo 等đẳng 。 以dĩ 巧xảo 辯biện 才tài 說thuyết 緣duyên 生sanh 法pháp 。 彼bỉ 自tự 相tương 違vi 。 佛Phật 說thuyết 緣duyên 生sanh 不bất 同đồng 一nhất 切thiết 外ngoại 道đạo 知tri 解giải 故cố 。 佛Phật 為vi 破phá 彼bỉ 巧xảo 辯biện 才tài 勤cần 求cầu 所sở 知tri 。 彼bỉ 所sở 知tri 法pháp 於ư 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 中trung 伺tứ 察sát 無vô 義nghĩa 。 彼bỉ 外ngoại 道đạo 等đẳng 。 誣vu 謗báng 因nhân 果quả 。 起khởi 惡ác 見kiến 根căn 本bổn 。 佛Phật 以dĩ 善thiện 法Pháp 方phương 便tiện 化hóa 度độ 。 為vi 令linh 彼bỉ 斷đoạn 不bất 正chánh 見kiến 故cố 。 如như 佛Phật 所sở 言ngôn 。 此thử 有hữu 故cố 彼bỉ 有hữu 。 此thử 生sanh 故cố 彼bỉ 生sanh 。 如như 是thị 等đẳng 說thuyết 。 皆giai 世thế 俗tục 諦đế 。 非phi 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 勝thắng 義nghĩa 諦đế 者giả 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

若nhược 法pháp 眾chúng 緣duyên 生sanh 。 彼bỉ 自tự 性tánh 寂tịch 滅diệt 。

釋thích 曰viết 。 此thử 義nghĩa 離ly 自tự 性tánh 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。

佛Phật 言ngôn 。

大đại 慧tuệ 。 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 本bổn 來lai 不bất 生sanh 。 然nhiên 以dĩ 和hòa 合hợp 一nhất 切thiết 性tánh 亦diệc 非phi 無vô 自tự 性tánh 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

是thị 故cố 生sanh 時thời 生sanh 。 如như 是thị 皆giai 寂tịch 滅diệt 。

釋thích 曰viết 。 此thử 無vô 不bất 和hòa 合hợp 對đối 治trị 過quá 失thất 。 況huống 復phục 如như 是thị 有hữu 所sở 生sanh 耶da 。 故cố 前tiền 頌tụng 言ngôn 。 若nhược 法pháp 緣duyên 生sanh 自tự 性tánh 寂tịch 滅diệt 。 無vô 復phục 自tự 性tánh 故cố 。 是thị 故cố 諸chư 法pháp 。 無vô 實thật 因nhân 緣duyên 發phát 起khởi 所sở 生sanh 及cập 作tác 用dụng 等đẳng 。

又hựu 有hữu 人nhân 言ngôn 。 若nhược 法pháp 從tùng 緣duyên 生sanh 。 可khả 名danh 生sanh 時thời 耶da 。

故cố 頌tụng 遣khiển 言ngôn 。

若nhược 法pháp 未vị 生sanh 時thời 。 如như 瓶bình 等đẳng 何hà 有hữu 。

緣duyên 法pháp 假giả 和hòa 合hợp 。 生sanh 已dĩ 復phục 何hà 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 云vân 何hà 有hữu 體thể 可khả 生sanh 而nhi 無vô 生sanh 時thời 道Đạo 理lý 。 謂vị 所sở 生sanh 非phi 有hữu 故cố 。 譬thí 如như 未vị 生sanh 法pháp 。 彼bỉ 無vô 自tự 性tánh 。 此thử 說thuyết 義nghĩa 成thành 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

若nhược 生sanh 時thời 有hữu 生sanh 。 是thị 即tức 有hữu 所sở 生sanh 。

諸chư 生sanh 性tánh 如như 幻huyễn 。 此thử 生sanh 復phục 誰thùy 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 法pháp 已dĩ 生sanh 復phục 有hữu 別biệt 異dị 生sanh 者giả 。 生sanh 即tức 無vô 窮cùng 。 是thị 故cố 決quyết 定định 無vô 生sanh 法pháp 可khả 作tác 。 亦diệc 非phi 別biệt 有hữu 本bổn 生sanh 能năng 生sanh 於ư 生sanh 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

若nhược 生sanh 已dĩ 復phục 生sanh 。 是thị 生sanh 即tức 無vô 窮cùng 。

釋thích 曰viết 此thử 無vô 未vị 生sanh 。 亦diệc 無vô 本bổn 生sanh 。 能năng 生sanh 道Đạo 理lý 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

若nhược 無vô 生sanh 而nhi 生sanh 。 法Pháp 皆giai 如như 是thị 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 而nhi 彼bỉ 生sanh 法pháp 亦diệc 然nhiên 。 何hà 有hữu 意ý 謂vị 此thử 生sanh 而nhi 為vi 有hữu 生sanh 。 真chân 實thật 理lý 中trung 無vô 生sanh 可khả 有hữu 。 非phi 意ý 馳trì 流lưu 謂vị 一nhất 切thiết 有hữu 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

有hữu 法pháp 不bất 應ưng 生sanh 。 無vô 亦diệc 非phi 道Đạo 理lý 。

有hữu 無vô 俱câu 不bất 然nhiên 。 前tiền 品phẩm 此thử 已dĩ 說thuyết 。

釋thích 曰viết 。 證chứng 成thành 前tiền 品phẩm 云vân 何hà 生sanh 法pháp 而nhi 有hữu 所sở 得đắc 。 此thử 中trung 應ưng 問vấn 。 滅diệt 時thời 可khả 有hữu 生sanh 法pháp 立lập 耶da 。 謂vị 諸chư 生sanh 相tương 生sanh 已dĩ 即tức 壞hoại 。 諸chư 法pháp 壞hoại 性tánh 而nhi 同đồng 等đẳng 故cố 。

故cố 頌tụng 答đáp 言ngôn 。

若nhược 滅diệt 時thời 有hữu 生sanh 。 無vô 體thể 而nhi 可khả 得đắc 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 不bất 應ưng 生sanh 滅diệt 同đồng 時thời 。 生sanh 時thời 分phần/phân 位vị 。 亦diệc 無vô 有hữu 滅diệt 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

若nhược 法pháp 不bất 滅diệt 時thời 。 彼bỉ 體thể 不bất 可khả 得đắc 。

釋thích 曰viết 。 如như 空không 花hoa 等đẳng 。 此thử 中trung 住trụ 法pháp 而nhi 非phi 一nhất 向hướng 。 有hữu 所sở 住trụ 者giả 。 此thử 說thuyết 不bất 成thành 。

此thử 中trung 應ưng 問vấn 。 為vi 未vị 住trụ 體thể 住trụ 。 為vi 已dĩ 住trụ 體thể 住trụ 。 為vi 住trụ 時thời 住trụ 耶da 。

故cố 頌tụng 答đáp 言ngôn 。

未vị 住trụ 體thể 不bất 住trụ 。 住trụ 不bất 住trụ 相tương 違vi 。

住trụ 住trụ 時thời 不bất 住trụ 。 此thử 復phục 何hà 有hữu 住trụ 。

釋thích 曰viết 。 住trụ 者giả 現hiện 在tại 過quá 去khứ 二nhị 法pháp 一nhất 處xứ 同đồng 時thời 不bất 生sanh 。 是thị 故cố 無vô 住trụ 。 又hựu 離ly 已dĩ 住trụ 未vị 住trụ 。 住trụ 時thời 無vô 體thể 。 謂vị 以dĩ 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 中trung 無vô 生sanh 法pháp 可khả 得đắc 。 從tùng 前tiền 廣quảng 說thuyết 。 悉tất 為vi 證chứng 成thành 無vô 實thật 生sanh 法pháp 。 生sanh 法pháp 若nhược 無vô 。 云vân 何hà 有hữu 住trụ 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

若nhược 滅diệt 時thời 有hữu 住trụ 。 彼bỉ 無vô 體thể 可khả 得đắc 。

住trụ 滅diệt 二nhị 相tương 違vi 。 住trụ 位vị 中trung 無vô 滅diệt 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 說thuyết 無vô 滅diệt 時thời 。 彼bỉ 體thể 不bất 可khả 得đắc 。 滅diệt 法pháp 隨tùy 逐trục 有hữu 為vi 相tương/tướng 故cố 。 若nhược 住trụ 時thời 有hữu 滅diệt 。 無vô 此thử 道Đạo 理lý 。 此thử 中trung 所sở 說thuyết 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

諸chư 法pháp 於ư 常thường 時thời 。 皆giai 有hữu 老lão 死tử 相tướng 。

釋thích 曰viết 。 老lão 者giả 衰suy 變biến 前tiền 相tương/tướng 。 死tử 者giả 壞hoại 滅diệt 為vi 義nghĩa 。 謂vị 以dĩ 自tự 體thể 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 而nhi 常thường 轉chuyển 易dị 。 若nhược 有hữu 生sanh 時thời 。 即tức 無vô 老lão 死tử 法pháp 成thành 。 後hậu 亦diệc 不bất 得đắc 生sanh 法pháp 可khả 成thành 。 如như 火hỏa 無vô 冷lãnh 性tánh 。 今kim 所sở 觀quán 察sát 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

而nhi 有hữu 何hà 等đẳng 法pháp 。 離ly 老lão 死tử 有hữu 住trụ 。

此thử 中trung 應ưng 問vấn 。 諸chư 有hữu 住trụ 法pháp 。 為vi 自tự 體thể 住trụ 。 為vi 別biệt 有hữu 住trụ 法pháp 而nhi 成thành 住trụ 耶da 。

故cố 頌tụng 答đáp 言ngôn 。

住trụ 不bất 自tự 相tương/tướng 住trụ 。 異dị 住trụ 非phi 道Đạo 理lý 。

如như 生sanh 不bất 自tự 生sanh 。 亦diệc 不bất 從tùng 他tha 生sanh 。

復phục 次thứ 如như 別biệt 頌tụng 言ngôn 。

此thử 住trụ 若nhược 未vị 住trụ 。 住trụ 體thể 云vân 何hà 立lập 。

此thử 住trụ 若nhược 已dĩ 住trụ 。 復phục 何hà 住trụ 可khả 成thành 。

若nhược 已dĩ 住trụ 更cánh 住trụ 。 此thử 住trụ 即tức 無vô 窮cùng 。

若nhược 或hoặc 無vô 住trụ 住trụ 。 法Pháp 皆giai 如như 是thị 住trụ 。

論luận 者giả 言ngôn 。 一nhất 切thiết 生sanh 法pháp 。 皆giai 隨tùy 順thuận 說thuyết 。 若nhược 有hữu 滅diệt 處xứ 。 即tức 無vô 生sanh 住trụ 。 二nhị 法pháp 以dĩ 相tương 離ly 性tánh 。 彼bỉ 不bất 有hữu 故cố 。 如như 是thị 生sanh 住trụ 滅diệt 法pháp 諸chư 說thuyết 皆giai 然nhiên 。

此thử 中trung 應ưng 問vấn 。 所sở 言ngôn 滅diệt 者giả 。 為vi 已dĩ 滅diệt 滅diệt 耶da 。 為vi 滅diệt 時thời 滅diệt 耶da 。

故cố 頌tụng 答đáp 言ngôn 。

已dĩ 滅diệt 法pháp 不bất 滅diệt 。 未vị 滅diệt 法pháp 滅diệt 空không 。

釋thích 曰viết 。 云vân 何hà 是thị 已dĩ 滅diệt 法pháp 不bất 滅diệt 。 謂vị 法pháp 滅diệt 已dĩ 滅diệt 即tức 無vô 體thể 。 此thử 中trung 滅diệt 法pháp 彼bỉ 不bất 生sanh 故cố 。 如như 是thị 亦diệc 然nhiên 。 滅diệt 時thời 及cập 未vị 滅diệt 二nhị 俱câu 有hữu 過quá 。

何hà 以dĩ 故cố 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 於ư 勝thắng 義nghĩa 諦đế 。 中trung 止chỉ 遣khiển 其kỳ 生sanh 。

復phục 次thứ 頌tụng 言ngôn 。

彼bỉ 滅diệt 時thời 亦diệc 然nhiên 。 無vô 生sanh 何hà 有hữu 滅diệt 。

釋thích 曰viết 。 生sanh 法pháp 既ký 爾nhĩ 。 何hà 有hữu 住trụ 體thể 。 滅diệt 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 住trụ 滅diệt 二nhị 法pháp 。 彼bỉ 相tương 違vi 故cố 。 是thị 故cố 無vô 住trụ 亦diệc 復phục 無vô 滅diệt 。 彼bỉ 無vô 住trụ 者giả 。 住trụ 性tánh 離ly 故cố 。 若nhược 除trừ 遣khiển 住trụ 法pháp 。 滅diệt 法pháp 即tức 成thành 。 是thị 故cố 無vô 有hữu 。 諸chư 物vật 分phần/phân 位vị 。 如như 是thị 亦diệc 無vô 一nhất 切thiết 物vật 體thể 。

大Đại 乘Thừa 中Trung 觀Quán 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 六lục