大Đại 乘Thừa 莊Trang 嚴Nghiêm 經Kinh 論Luận
Quyển 11
無Vô 著Trước 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 唐Đường 波Ba 羅La 頗Phả 蜜Mật 多Đa 羅La 譯Dịch

大Đại 乘Thừa 莊Trang 嚴Nghiêm 經Kinh 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 一nhất

無vô 著trước 菩Bồ 薩Tát 造tạo

大đại 唐đường 天Thiên 竺Trúc 三tam 藏tạng 波ba 羅la 頗phả 蜜mật 多đa 羅la 譯dịch

覺Giác 分Phần/phân 品Phẩm 第đệ 二nhị 十thập 一nhất 之chi 二nhị

釋thích 曰viết 。 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 修tu 習tập 道đạo 分phần/phân 。 次thứ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 修tu 習tập 止Chỉ 觀Quán 。 偈kệ 言ngôn 。

安an 心tâm 於ư 正chánh 定định 。 此thử 即tức 名danh 為vi 止chỉ 。

正chánh 住trụ 法pháp 分phân 別biệt 。 是thị 名danh 為vi 觀quán 相tương/tướng 。

釋thích 曰viết 。 安an 心tâm 於ư 正chánh 定định 此thử 即tức 名danh 為vi 止chỉ 者giả 。 謂vị 心tâm 依y 正chánh 定định 而nhi 不bất 見kiến 。 心tâm 非phi 無vô 正chánh 定định 而nhi 立lập 止chỉ 故cố 。 是thị 名danh 止chỉ 相tướng 。 正chánh 住trụ 法pháp 分phân 別biệt 是thị 名danh 為vi 觀quán 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 依y 正chánh 住trụ 分phân 別biệt 法pháp 體thể 。 是thị 名danh 觀quán 相tương/tướng 。 問vấn 此thử 二nhị 行hành 云vân 何hà 修tu 。 偈kệ 曰viết 。

普phổ 欲dục 諸chư 功công 德đức 。 是thị 二nhị 悉tất 應ưng 修tu 。

一nhất 分phần/phân 非phi 一nhất 分phần/phân 。 修tu 有hữu 單đơn 雙song 故cố 。

釋thích 曰viết 。 普phổ 欲dục 諸chư 功công 德đức 是thị 二nhị 悉tất 應ưng 修tu 者giả 。 若nhược 人nhân 遍biến 欲dục 。 求cầu 諸chư 功công 德đức 。 是thị 人nhân 於ư 止Chỉ 觀Quán 二nhị 行hành 悉tất 應ưng 修tu 習tập 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。

佛Phật 告cáo 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。

若nhược 有hữu 所sở 求cầu 。 云vân 何hà 令linh 得đắc 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 離ly 欲dục 離ly 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 有hữu 二nhị 法pháp 應ưng 須tu 修tu 習tập 。 所sở 謂vị 止Chỉ 觀Quán 。 一nhất 分phần/phân 非phi 一nhất 分phần/phân 者giả 。 一nhất 分phần/phân 謂vị 或hoặc 止chỉ 或hoặc 觀quán 。 非phi 一nhất 分phần/phân 謂vị 止Chỉ 觀Quán 合hợp 。 問vấn 何hà 故cố 。 答đáp 修tu 有hữu 單đơn 雙song 故cố 。 單đơn 修tu 者giả 一nhất 分phần/phân 。 或hoặc 止chỉ 修tu 或hoặc 觀quán 修tu 。 雙song 修tu 者giả 非phi 一nhất 分phần/phân 。 謂vị 止Chỉ 觀Quán 合hợp 修tu 。 問vấn 此thử 二nhị 行hành 云vân 何hà 種chủng 差sai 別biệt 。 復phục 云vân 何hà 業nghiệp 。 偈kệ 曰viết 。

能năng 通thông 及cập 能năng 出xuất 。 無vô 相tướng 亦diệc 無vô 為vi 。

淨tịnh 土độ 及cập 淨tịnh 果quả 。 是thị 二nhị 即tức 為vi 業nghiệp 。

釋thích 曰viết 。 此thử 偈kệ 上thượng 半bán 明minh 種chủng 差sai 別biệt 。 下hạ 半bán 明minh 業nghiệp 。 此thử 二nhị 法pháp 在tại 信tín 行hành 地địa 名danh 依y 止chỉ 修tu 。 若nhược 入nhập 大đại 地địa 復phục 有hữu 四tứ 種chủng 差sai 別biệt 。 一nhất 能năng 通thông 修tu 。 謂vị 入nhập 初Sơ 地Địa 。 二nhị 能năng 出xuất 修tu 。 謂vị 入nhập 乃nãi 至chí 六lục 地địa 。 於ư 彼bỉ 六lục 地địa 出xuất 有hữu 相tương/tướng 方phương 便tiện 故cố 。 三tam 無vô 相tướng 修tu 。 謂vị 入nhập 第đệ 七Thất 地Địa 。 四tứ 無vô 為vi 修tu 。 謂vị 入nhập 後hậu 三tam 地địa 。 作tác 功công 用dụng 修tu 名danh 有hữu 為vi 。 後hậu 三tam 地địa 不bất 作tác 功công 用dụng 故cố 名danh 無vô 為vi 。 此thử 五ngũ 是thị 種chủng 差sai 別biệt 。 淨tịnh 土độ 者giả 。 依y 後hậu 三tam 地địa 修tu 淨tịnh 土độ 行hành 。 淨tịnh 果quả 者giả 。 作tác 轉chuyển 依y 行hành 。 此thử 二nhị 淨tịnh 。 即tức 是thị 彼bỉ 業nghiệp 。 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 止Chỉ 觀Quán 。 次thứ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 修tu 習tập 五ngũ 種chủng 巧xảo 方phương 便tiện 。 偈kệ 曰viết 。

自tự 熟thục 與dữ 成thành 生sanh 。 速tốc 果quả 并tinh 作tác 業nghiệp 。

生sanh 死tử 道đạo 不bất 絕tuyệt 。 說thuyết 此thử 為vi 五ngũ 巧xảo 。

釋thích 曰viết 。 五ngũ 種chủng 巧xảo 方phương 便tiện 者giả 。 一nhất 自tự 熟thục 佛Phật 法Pháp 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 。 智trí 為vi 巧xảo 方phương 便tiện 。 二nhị 成thành 熟thục 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 四Tứ 攝Nhiếp 法Pháp 。 為vi 巧xảo 方phương 便tiện 。 三tam 速tốc 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 以dĩ 懺sám 悔hối 隨tùy 喜hỷ 請thỉnh 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 生sanh 起khởi 勝thắng 願nguyện 為vi 巧xảo 方phương 便tiện 。 四tứ 作tác 業nghiệp 成thành 就tựu 。 以dĩ 二nhị 門môn 為vi 巧xảo 方phương 便tiện 。 二nhị 門môn 者giả 。 謂vị 陀đà 羅la 尼ni 門môn 。 及cập 三tam 昧muội 門môn 以dĩ 此thử 二nhị 門môn 能năng 成thành 就tựu 利lợi 益ích 。 眾chúng 生sanh 業nghiệp 故cố 。 五ngũ 生sanh 死tử 道đạo 不bất 絕tuyệt 。 以dĩ 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 為vi 巧xảo 方phương 便tiện 。 問vấn 云vân 何hà 巧xảo 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 巧xảo 業nghiệp 。 偈kệ 曰viết 。

菩Bồ 薩Tát 巧xảo 無vô 等đẳng 。 差sai 別biệt 依y 諸chư 地địa 。

能năng 成thành 自tự 他tha 利lợi 。 說thuyết 是thị 名danh 為vi 業nghiệp 。

釋thích 曰viết 。 此thử 偈kệ 上thượng 半bán 明minh 巧xảo 差sai 別biệt 。 下hạ 半bán 明minh 巧xảo 業nghiệp 。 差sai 別biệt 者giả 。 此thử 五ngũ 方phương 便tiện 於ư 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 最tối 上thượng 無vô 等đẳng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 於ư 諸chư 地Địa 中trung 。 不bất 與dữ 二Nhị 乘Thừa 共cộng 故cố 。 是thị 故cố 差sai 別biệt 。 業nghiệp 者giả 。 能năng 成thành 就tựu 自tự 身thân 他tha 身thân 。 一nhất 切thiết 利lợi 益ích 。 是thị 名danh 為vi 業nghiệp 。 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 巧xảo 方phương 便tiện 。 次thứ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 陀đà 羅la 尼ni 。 偈kệ 曰viết 。

業nghiệp 報báo 及cập 聞văn 習tập 。 亦diệc 以dĩ 定định 為vi 因nhân 。

依y 止chỉ 此thử 三tam 行hành 。 持trì 類loại 有hữu 三tam 種chủng 。

釋thích 曰viết 。 陀đà 羅la 尼ni 品phẩm 類loại 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 報báo 得đắc 。 由do 先tiên 世thế 業nghiệp 力lực 得đắc 故cố 。 二nhị 習tập 得đắc 。 由do 現hiện 在tại 聞văn 持trì 力lực 而nhi 得đắc 故cố 。 三tam 修tu 得đắc 。 由do 依y 定định 力lực 得đắc 故cố 。 問vấn 云vân 何hà 種chủng 差sai 別biệt 。 偈kệ 曰viết 。

二nhị 小tiểu 一nhất 為vi 大đại 。 一nhất 大đại 復phục 三tam 種chủng 。

地địa 前tiền 與dữ 地địa 上thượng 。 不bất 淨tịnh 及cập 淨tịnh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 二nhị 小tiểu 一nhất 為vi 大đại 者giả 。 於ư 彼bỉ 三tam 種chủng 品phẩm 類loại 中trung 。 報báo 得đắc 及cập 習tập 得đắc 。 應ưng 知tri 此thử 二nhị 為vi 小tiểu 。 修tu 得đắc 者giả 。 應ưng 知tri 此thử 一nhất 為vi 大đại 。 一nhất 大đại 復phục 三tam 種chủng 者giả 。 於ư 彼bỉ 大đại 種chủng 類loại 中trung 。 應ưng 知tri 復phục 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 軟nhuyễn 中trung 上thượng 。 未vị 入nhập 地địa 菩Bồ 薩Tát 所sở 有hữu 為vi 軟nhuyễn 。 以dĩ 入nhập 不bất 淨tịnh 地địa 菩Bồ 薩Tát 所sở 有hữu 為vi 中trung 。 謂vị 初sơ 七thất 地địa 。 入nhập 清thanh 淨tịnh 地địa 菩Bồ 薩Tát 所sở 有hữu 為vi 上thượng 。 謂vị 後hậu 三tam 地địa 。 問vấn 云vân 何hà 業nghiệp 。 偈kệ 曰viết 。

應ưng 知tri 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 恆hằng 依y 陀đà 羅la 尼ni 。

聞văn 法Pháp 及cập 持trì 法Pháp 。 作tác 業nghiệp 皆giai 如như 是thị 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 應ưng 知tri 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 依y 止chỉ 陀đà 羅la 尼ni 恆hằng 開khai 示thị 妙diệu 法Pháp 。 及cập 常thường 受thọ 持trì 。 以dĩ 此thử 為vi 業nghiệp 。 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 陀đà 羅la 尼ni 。 次thứ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 起khởi 諸chư 願nguyện 。 偈kệ 曰viết 。

思tư 欲dục 共cộng 為vi 體thể 。 智trí 獨độc 是thị 彼bỉ 因nhân 。

諸chư 地địa 即tức 為vi 地địa 。 二nhị 果quả 亦diệc 為vi 果quả 。

應ưng 知tri 差sai 別biệt 三tam 。 種chủng 種chủng 大đại 清thanh 淨tịnh 。

此thử 業nghiệp 有hữu 二nhị 種chủng 。 自tự 利lợi 與dữ 利lợi 他tha 。

釋thích 曰viết 。 此thử 二nhị 偈kệ 以dĩ 六lục 義nghĩa 分phân 別biệt 諸chư 願nguyện 。 一nhất 自tự 性tánh 二nhị 因nhân 三tam 地địa 四Tứ 果Quả 五ngũ 差sai 別biệt 六lục 業nghiệp 。 彼bỉ 思tư 欲dục 相tương 應ưng 共cộng 為vi 自tự 性tánh 。 以dĩ 智trí 為vi 因nhân 。 諸chư 地địa 為vi 地địa 。 二nhị 果quả 為vi 果quả 。 謂vị 即tức 果quả 及cập 未vị 來lai 果quả 。 以dĩ 諸chư 願nguyện 為vi 因nhân 。 心tâm 得đắc 遂toại 故cố 。 心tâm 遂toại 者giả 。 如như 心tâm 所sở 欲dục 。 皆giai 成thành 就tựu 故cố 。 又hựu 以dĩ 願nguyện 力lực 遊du 諸chư 願nguyện 果quả 。 所sở 謂vị 身thân 放phóng 光quang 明minh 。 口khẩu 發phát 音âm 響hưởng 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 差sai 別biệt 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 種chủng 種chủng 。 謂vị 信tín 行hành 地địa 願nguyện 如như 是thị 如như 是thị 欲dục 得đắc 故cố 。 二nhị 廣quảng 大đại 。 謂vị 入nhập 地địa 菩Bồ 薩Tát 十thập 大đại 願nguyện 故cố 。 三tam 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 後hậu 後hậu 諸chư 地Địa 。 轉chuyển 轉chuyển 清thanh 淨tịnh 。 乃nãi 至chí 佛Phật 地Địa 。 極cực 清thanh 淨tịnh 故cố 。 是thị 名danh 差sai 別biệt 。 彼bỉ 業nghiệp 二nhị 種chủng 。 一nhất 自tự 利lợi 成thành 就tựu 。 二nhị 利lợi 他tha 成thành 就tựu 。 是thị 名danh 為vi 業nghiệp 。 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 諸chư 願nguyện 。 次thứ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 修tu 習tập 三tam 三tam 昧muội 。 偈kệ 曰viết 。

應ưng 知tri 二nhị 無vô 我ngã 。 及cập 以dĩ 二nhị 我ngã 依y 。

二nhị 依y 常thường 寂tịch 滅diệt 。 三tam 定định 所sở 行hành 境cảnh 。

釋thích 曰viết 。 三tam 三tam 昧muội 有hữu 三tam 種chủng 所sở 行hành 。 一nhất 人nhân 法pháp 。 二nhị 無vô 我ngã 。 是thị 空không 三tam 昧muội 所sở 行hành 。 二nhị 彼bỉ 二nhị 執chấp 所sở 依y 五ngũ 取thủ 陰ấm 。 是thị 無Vô 願Nguyện 三Tam 昧Muội 所sở 行hành 。 三tam 彼bỉ 依y 畢tất 竟cánh 寂tịch 滅diệt 。 是thị 無vô 相tướng 三tam 昧muội 所sở 行hành 。 彼bỉ 三tam 種chủng 所sở 取thủ 體thể 為vi 三tam 種chủng 境cảnh 界giới 。 彼bỉ 三tam 種chủng 能năng 取thủ 體thể 為vi 三tam 種chủng 三tam 昧muội 。 是thị 名danh 三tam 三tam 昧muội 。 問vấn 三tam 三tam 昧muội 名danh 義nghĩa 云vân 何hà 。 偈kệ 曰viết 。

空không 定định 無vô 分phân 別biệt 。 無vô 願nguyện 厭yếm 背bối/bội 生sanh 。

無vô 相tướng 恆hằng 樂nhạo/nhạc/lạc 得đắc 。 彼bỉ 依y 常thường 寂tịch 滅diệt 。

釋thích 曰viết 。 空không 定định 無vô 分phân 別biệt 者giả 。 無vô 分phân 別biệt 義nghĩa 。 是thị 空không 三tam 昧muội 義nghĩa 。 由do 人nhân 法pháp 二nhị 我ngã 。 不bất 分phân 別biệt 故cố 。 無vô 願nguyện 厭yếm 背bối/bội 生sanh 者giả 。 厭yếm 背bội 義nghĩa 是thị 無Vô 願Nguyện 三Tam 昧Muội 義nghĩa 。 由do 厭yếm 背bối/bội 我ngã 執chấp 所sở 依y 故cố 。 無vô 相tướng 恆hằng 樂nhạo/nhạc/lạc 得đắc 彼bỉ 依y 常thường 寂tịch 滅diệt 者giả 。 樂nhạo/nhạc/lạc 得đắc 義nghĩa 是thị 無vô 相tướng 三tam 昧muội 義nghĩa 。 由do 樂nhạo/nhạc/lạc 得đắc 彼bỉ 所sở 依y 畢tất 竟cánh 寂tịch 滅diệt 故cố 。 問vấn 三tam 三tam 昧muội 云vân 何hà 起khởi 。 偈kệ 曰viết 。

應ưng 知tri 及cập 應ưng 斷đoạn 。 及cập 以dĩ 應ưng 作tác 證chứng 。

次thứ 第đệ 空không 等đẳng 定định 。 修tu 習tập 有hữu 三tam 種chủng 。

釋thích 曰viết 。 應ưng 知tri 及cập 應ưng 斷đoạn 及cập 以dĩ 應ưng 作tác 證chứng 者giả 。 應ưng 知tri 謂vị 人nhân 法pháp 二nhị 無vô 我ngã 。 應ưng 斷đoạn 謂vị 二nhị 我ngã 執chấp 所sở 依y 。 應ưng 證chứng 謂vị 彼bỉ 依y 。 畢tất 竟cánh 寂tịch 滅diệt 。 次thứ 第đệ 空không 等đẳng 定định 修tu 習tập 有hữu 三tam 種chủng 者giả 。 此thử 中trung 為vi 知tri 人nhân 法pháp 二nhị 無vô 我ngã 故cố 。 修tu 空Không 三Tam 昧Muội 。 為vi 斷đoạn 彼bỉ 二nhị 執chấp 所sở 依y 故cố 修tu 。 無Vô 願Nguyện 三Tam 昧Muội 。 為vi 證chứng 彼bỉ 依y 畢tất 竟cánh 寂tịch 滅diệt 。 故cố 修tu 無vô 相tướng 三tam 昧muội 。 已dĩ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 修tu 習tập 三tam 三tam 昧muội 。 次thứ 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 四tứ 法Pháp 憂ưu 陀đà 那na 。 偈kệ 曰viết 。

如như 前tiền 三tam 三tam 昧muội 。 四tứ 印ấn 為vi 依y 止chỉ 。

菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 說thuyết 。 為vi 利lợi 群quần 生sanh 故cố 。

釋thích 曰viết 。 四tứ 法pháp 印ấn 者giả 。 一nhất 者giả 一nhất 切thiết 行hành 無vô 常thường 印ấn 。 二nhị 者giả 一nhất 切thiết 行hành 苦khổ 印ấn 。 三tam 者giả 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 我ngã 印ấn 。 四tứ 者giả 涅Niết 槃Bàn 寂tịch 滅diệt 印ấn 。 此thử 中trung 應ưng 知tri 。 無vô 常thường 印ấn 及cập 苦khổ 印ấn 為vi 成thành 無Vô 願Nguyện 三Tam 昧Muội 依y 止chỉ 。 無vô 我ngã 印ấn 為vi 成thành 空không 三tam 昧muội 依y 止chỉ 。 寂tịch 滅diệt 印ấn 為vi 成thành 無vô 相tướng 三tam 昧muội 依y 止chỉ 。 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 此thử 四tứ 印ấn 為vi 三tam 三tam 昧muội 依y 止chỉ 。 皆giai 為vì 利lợi 益ích 。 諸chư 眾chúng 生sanh 故cố 。 問vấn 何hà 等đẳng 是thị 無vô 常thường 義nghĩa 。 乃nãi 至chí 何hà 等đẳng 。 是thị 寂tịch 滅diệt 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。

無vô 義nghĩa 分phân 別biệt 義nghĩa 。 不bất 真chân 分phân 別biệt 義nghĩa 。

息tức 諸chư 分phân 別biệt 義nghĩa 。 是thị 名danh 四tứ 印ấn 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 此thử 中trung 諸chư 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 。 無vô 義nghĩa 是thị 無vô 常thường 義nghĩa 。 由do 分phân 別biệt 相tương/tướng 畢tất 竟cánh 常thường 無vô 故cố 。 以dĩ 分phân 別biệt 義nghĩa 是thị 無vô 我ngã 義nghĩa 。 由do 分phân 別biệt 相tương/tướng 唯duy 有hữu 分phân 別biệt 。 此thử 二nhị 是thị 分phân 別biệt 相tương/tướng 。 由do 無vô 體thể 故cố 。 不bất 真chân 分phân 別biệt 義nghĩa 是thị 苦khổ 義nghĩa 。 由do 三tam 界giới 心tâm 心tâm 法pháp 為vi 苦khổ 體thể 故cố 。 此thử 是thị 依y 他tha 相tương/tướng 。 息tức 諸chư 分phân 別biệt 。 義nghĩa 是thị 寂tịch 滅diệt 義nghĩa 。 此thử 是thị 真chân 實thật 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 應ưng 知tri 依y 他tha 相tương/tướng 。 復phục 以dĩ 剎sát 那na 剎sát 那na 。 壞hoại 為vi 無vô 常thường 義nghĩa 。 問vấn 云vân 何hà 成thành 立lập 。 剎sát 那na 壞hoại 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。

由do 起khởi 及cập 從tùng 因nhân 。 相tương 違vi 亦diệc 不bất 住trụ 。

無vô 體thể 與dữ 相tương/tướng 定định 。 隨tùy 轉chuyển 并tinh 滅diệt 盡tận 。

變biến 異dị 因nhân 亦diệc 果quả 。 執chấp 持trì 與dữ 增tăng 上thượng 。

隨tùy 淨tịnh 及cập 隨tùy 生sanh 。 成thành 義nghĩa 有hữu 十thập 五ngũ 。

釋thích 曰viết 。 此thử 二nhị 偈kệ 以dĩ 十thập 五ngũ 義nghĩa 成thành 立lập 剎sát 那na 剎sát 那na 滅diệt 義nghĩa 。 一nhất 由do 起khởi 。 二nhị 從tùng 因nhân 。 三tam 相tương 違vi 。 四tứ 不bất 住trụ 。 五ngũ 無vô 體thể 。 六lục 相tương/tướng 定định 。 七thất 隨tùy 轉chuyển 。 八bát 滅diệt 盡tận 。 九cửu 變biến 異dị 。 十thập 因nhân 。 十thập 一nhất 果quả 。 十thập 二nhị 執chấp 持trì 。 十thập 三tam 增tăng 上thượng 。 十thập 四tứ 隨tùy 淨tịnh 。 十thập 五ngũ 隨tùy 生sanh 。 由do 此thử 十thập 五ngũ 義nghĩa 剎sát 那na 壞hoại 義nghĩa 可khả 得đắc 成thành 立lập 。 第đệ 一nhất 由do 起khởi 者giả 。 諸chư 行hành 相tương 續tục 流lưu 名danh 起khởi 。 若nhược 無vô 剎sát 那na 剎sát 那na 滅diệt 義nghĩa 。 而nhi 有hữu 諸chư 行hành 。 相tương 續tục 流lưu 名danh 起khởi 者giả 不bất 然nhiên 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 物vật 有hữu 暫tạm 時thời 住trụ 後hậu 時thời 先tiên 者giả 滅diệt 後hậu 者giả 起khởi 名danh 相tướng 續tục 者giả 則tắc 無vô 相tướng 續tục 。 由do 暫tạm 住trụ 時thời 後hậu 起khởi 無vô 故cố 。 第đệ 二nhị 從tùng 因nhân 者giả 。 凡phàm 物vật 前tiền 滅diệt 後hậu 起khởi 必tất 籍tịch 因nhân 緣duyên 。 若nhược 離ly 因nhân 緣duyên 。 則tắc 無vô 體thể 故cố 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 彼bỉ 物vật 初sơ 因nhân 能năng 生sanh 後hậu 時thời 多đa 果quả 者giả 不bất 然nhiên 。 初sơ 因nhân 作tác 業nghiệp 即tức 便tiện 滅diệt 盡tận 。 豈khởi 得đắc 與dữ 後hậu 諸chư 果quả 作tác 因nhân 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 初sơ 因nhân 起khởi 已dĩ 更cánh 不bất 起khởi 者giả 。 建kiến 立lập 此thử 因nhân 復phục 何hà 所sở 用dụng 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 起khởi 已dĩ 未vị 滅diệt 後hậu 時thời 方phương 滅diệt 者giả 。 彼bỉ 至chí 後hậu 時thời 誰thùy 為vi 滅diệt 因nhân 。 第đệ 三tam 相tương 違vi 者giả 。 若nhược 汝nhữ 復phục 執chấp 是thị 能năng 起khởi 因nhân 復phục 為vi 滅diệt 因nhân 者giả 不bất 然nhiên 。 起khởi 滅diệt 相tương 違vi 同đồng 共cộng 一nhất 因nhân 無vô 此thử 理lý 故cố 。 譬thí 如như 光quang 暗ám 不bất 並tịnh 冷lãnh 熱nhiệt 不bất 俱câu 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 是thị 故cố 起khởi 因nhân 非phi 即tức 滅diệt 因nhân 。 若nhược 如như 汝nhữ 執chấp 諸chư 行hành 起khởi 已dĩ 非phi 即tức 滅diệt 者giả 。 則tắc 違vi 阿a 含hàm 及cập 道Đạo 理lý 。 違vi 阿a 含hàm 者giả 。 佛Phật 語ngứ 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 諸chư 行hành 如như 幻huyễn 是thị 壞hoại 滅diệt 法pháp 。 是thị 暫tạm 時thời 法pháp 。 剎sát 那na 不bất 住trụ 。 違vi 道Đạo 理lý 者giả 。 諸chư 修tu 行hành 人nhân 。 於ư 諸chư 行hành 生sanh 滅diệt 。 中trung 思tư 惟duy 剎sát 那na 剎sát 那na 滅diệt 。 若nhược 不bất 如như 是thị 。 於ư 臨lâm 終chung 時thời 。 見kiến 彼bỉ 滅diệt 相tương/tướng 則tắc 無vô 厭yếm 惡ác 離ly 欲dục 解giải 脫thoát 。 是thị 則tắc 同đồng 餘dư 凡phàm 夫phu 。 第đệ 四tứ 不bất 住trụ 者giả 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 諸chư 行hành 起khởi 已dĩ 得đắc 有hữu 住trụ 者giả 。 為vi 行hành 自tự 住trụ 得đắc 因nhân 他tha 住trụ 。 若nhược 行hành 自tự 住trụ 何hà 故cố 不bất 能năng 恆hằng 住trụ 。 若nhược 因nhân 他tha 住trụ 彼bỉ 住trụ 無vô 體thể 。 何hà 所sở 可khả 因nhân 。 二nhị 俱câu 不bất 爾nhĩ 。 是thị 故cố 剎sát 那na 剎sát 那na 。 滅diệt 義nghĩa 得đắc 成thành 。 第đệ 五ngũ 無vô 體thể 者giả 。 若nhược 汝nhữ 執chấp 住trụ 因nhân 雖tuy 無vô 壞hoại 因nhân 未vị 至chí 。 是thị 故cố 得đắc 住trụ 。 壞hoại 因nhân 若nhược 至chí 後hậu 時thời 即tức 滅diệt 。 非phi 如như 火hỏa 變biến 黑hắc 鐵thiết 者giả 不bất 然nhiên 。 壞hoại 因nhân 畢tất 竟cánh 無vô 有hữu 體thể 故cố 。 火hỏa 變biến 鐵thiết 譬thí 我ngã 無vô 此thử 理lý 。 鐵thiết 與dữ 火hỏa 合hợp 黑hắc 相tương 似tự 滅diệt 赤xích 相tương 似tự 起khởi 。 能năng 牽khiên 赤xích 相tương 似tự 起khởi 是thị 火hỏa 功công 能năng 。 實thật 非phi 以dĩ 火hỏa 變biến 於ư 黑hắc 鐵thiết 。 又hựu 如như 煎tiễn 水thủy 至chí 極cực 少thiểu 位vị 後hậu 水thủy 不bất 生sanh 亦diệc 非phi 火hỏa 合hợp 水thủy 方phương 無vô 體thể 。 第đệ 六lục 相tương/tướng 定định 者giả 。 佛Phật 說thuyết 有hữu 為vi 法pháp 有hữu 為vi 相tương/tướng 一nhất 向hướng 決quyết 定định 。 所sở 謂vị 無vô 常thường 。 汝nhữ 執chấp 諸chư 行hành 起khởi 已dĩ 非phi 即tức 滅diệt 者giả 。 是thị 有hữu 為vi 法pháp 。 則tắc 有hữu 少thiểu 時thời 而nhi 非phi 無vô 常thường 。 便tiện 墮đọa 非phi 一nhất 向hướng 相tương/tướng 。 第đệ 七thất 隨tùy 轉chuyển 者giả 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 若nhược 物vật 剎sát 那na 剎sát 那na 。 新tân 生sanh 者giả 云vân 何hà 於ư 中trung 。 作tác 舊cựu 物vật 解giải 。 應ưng 說thuyết 由do 相tương 似tự 隨tùy 轉chuyển 得đắc 作tác 是thị 知tri 。 譬thí 如như 燈đăng 焰diễm 相tương 似tự 起khởi 故cố 起khởi 舊cựu 燈đăng 知tri 而nhi 實thật 差sai 別biệt 前tiền 體thể 無vô 故cố 。 第đệ 八bát 滅diệt 盡tận 者giả 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 後hậu 物vật 非phi 前tiền 。 應ưng 說thuyết 由do 滅diệt 盡tận 故cố 。 若nhược 住trụ 不bất 滅diệt 則tắc 後hậu 剎sát 那na 與dữ 初sơ 剎sát 那na 。 住trụ 無vô 差sai 別biệt 。 由do 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 知tri 後hậu 物vật 而nhi 非phi 前tiền 物vật 。 第đệ 九cửu 變biến 異dị 者giả 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 物vật 之chi 初sơ 起khởi 非phi 即tức 變biến 異dị 者giả 不bất 然nhiên 。 內nội 外ngoại 法pháp 體thể 後hậu 邊biên 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 由do 初sơ 起khởi 即tức 變biến 漸tiệm 至chí 明minh 了liễu 。 譬thí 如như 乳nhũ 至chí 酪lạc 位vị 酪lạc 相tương/tướng 方phương 現hiện 。 而nhi 變biến 體thể 微vi 細tế 。 難nan 可khả 了liễu 知tri 。 由do 相tương 似tự 隨tùy 轉chuyển 謂vị 是thị 前tiền 物vật 。 以dĩ 是thị 故cố 剎sát 那na 剎sát 那na 。 滅diệt 義nghĩa 得đắc 成thành 。 第đệ 十thập 因nhân 者giả 。 若nhược 汝nhữ 許hứa 心tâm 是thị 剎sát 那na 滅diệt 。 彼bỉ 心tâm 起khởi 因nhân 謂vị 眼nhãn 色sắc 等đẳng 諸chư 行hành 。 彼bỉ 果quả 剎sát 那na 滅diệt 故cố 因nhân 亦diệc 剎sát 那na 。 由do 不bất 可khả 以dĩ 常thường 因nhân 起khởi 無vô 常thường 果quả 故cố 。 第đệ 十thập 一nhất 果quả 者giả 。 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 諸chư 行hành 亦diệc 是thị 心tâm 果quả 。 是thị 故cố 剎sát 那na 滅diệt 義nghĩa 得đắc 成thành 。 由do 不bất 可khả 以dĩ 無vô 常thường 因nhân 起khởi 常thường 果quả 故cố 。 第đệ 十thập 二nhị 執chấp 持trì 者giả 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 眼nhãn 等đẳng 諸chư 行hành 亦diệc 是thị 心tâm 果quả 。 應ưng 說thuyết 由do 心tâm 執chấp 持trì 得đắc 增tăng 長trưởng 故cố 。 第đệ 十thập 三tam 增tăng 上thượng 者giả 。 又hựu 如như 佛Phật 說thuyết 。 心tâm 將tương 世thế 間gian 去khứ 。 心tâm 牽khiên 世thế 間gian 來lai 。 由do 心tâm 自tự 在tại 世thế 間gian 隨tùy 轉chuyển 。 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 此thử 說thuyết 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 知tri 諸chư 行hành 是thị 心tâm 果quả 。 第đệ 十thập 四tứ 隨tùy 淨tịnh 者giả 。 淨tịnh 是thị 禪thiền 定định 人nhân 心tâm 。 彼bỉ 人nhân 諸chư 行hành 隨tùy 淨tịnh 心tâm 轉chuyển 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 修tu 禪thiền 比Bỉ 丘Khâu 具cụ 足túc 神thần 通thông 。 心tâm 得đắc 自tự 在tại 。 若nhược 欲dục 令linh 木mộc 為vi 金kim 則tắc 得đắc 隨tùy 意ý 。 故cố 知tri 諸chư 行hành 皆giai 是thị 心tâm 果quả 。 第đệ 十thập 五ngũ 隨tùy 生sanh 者giả 。 如như 作tác 罪tội 眾chúng 生sanh 所sở 得đắc 外ngoại 物vật 一nhất 切thiết 下hạ 劣liệt 。 作tác 福phước 眾chúng 生sanh 所sở 得đắc 外ngoại 物vật 一nhất 切thiết 妙diệu 好hảo 。 故cố 知tri 諸chư 行hành 皆giai 是thị 心tâm 果quả 。 因nhân 是thị 剎sát 那na 果quả 非phi 剎sát 那na 無vô 此thử 道Đạo 理lý 。 由do 因nhân 自tự 在tại 故cố 。 如như 是thị 總tổng 成thành 立lập 一nhất 切thiết 。 內nội 外ngoại 諸chư 行hành 。 是thị 剎sát 那na 已dĩ 。 次thứ 別biệt 成thành 立lập 內nội 法pháp 是thị 剎sát 那na 。 偈kệ 曰viết 。

初sơ 起khởi 及cập 續tục 起khởi 。 長trường/trưởng 起khởi 及cập 依y 起khởi 。

變biến 起khởi 與dữ 熟thục 起khởi 。 劣liệt 起khởi 亦diệc 勝thắng 起khởi 。

明minh 起khởi 無vô 明minh 起khởi 。 及cập 以dĩ 異dị 處xứ 起khởi 。

種chủng 起khởi 無vô 種chủng 起khởi 。 像tượng 起khởi 十thập 四tứ 起khởi 。

釋thích 曰viết 。 此thử 二nhị 偈kệ 以dĩ 十thập 四tứ 種chủng 起khởi 成thành 立lập 內nội 法pháp 諸chư 行hành 是thị 剎sát 那na 義nghĩa 。 一nhất 者giả 初sơ 起khởi 。 謂vị 最tối 初sơ 自tự 體thể 生sanh 。 二nhị 者giả 續tục 起khởi 。 謂vị 除trừ 初sơ 剎sát 那na 餘dư 剎sát 那na 生sanh 。 三tam 者giả 長trường/trưởng 起khởi 。 謂vị 眠miên 食thực 梵Phạm 行hạnh 正chánh 受thọ 長trưởng 養dưỡng 故cố 生sanh 。 四tứ 者giả 依y 起khởi 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 諸chư 識thức 依y 止chỉ 眼nhãn 等đẳng 根căn 生sanh 。 五ngũ 者giả 變biến 起khởi 。 謂vị 貪tham 等đẳng 染nhiễm 污ô 令linh 色sắc 等đẳng 變biến 生sanh 。 六lục 者giả 熟thục 起khởi 。 謂vị 成thành 胎thai 嬰anh 兒nhi 童đồng 子tử 少thiếu 壯tráng 中trung 年niên 老lão 位vị 等đẳng 生sanh 。 七thất 者giả 劣liệt 起khởi 。 謂vị 諸chư 惡ác 道đạo 生sanh 。 八bát 者giả 勝thắng 起khởi 。 謂vị 諸chư 善thiện 道đạo 生sanh 。 九cửu 者giả 明minh 起khởi 。 謂vị 欲dục 界giới 後hậu 二nhị 天thiên 及cập 色sắc 界giới 無vô 色sắc 界giới 。 一nhất 切thiết 天thiên 生sanh 。 十thập 者giả 無vô 明minh 起khởi 。 謂vị 除trừ 前tiền 明minh 處xứ 所sở 餘dư 諸chư 處xứ 生sanh 。 十thập 一nhất 者giả 異dị 處xứ 起khởi 。 謂vị 此thử 處xứ 死tử 彼bỉ 處xứ 生sanh 。 十thập 二nhị 者giả 種chủng 起khởi 。 謂vị 除trừ 阿A 羅La 漢Hán 最tối 後hậu 五ngũ 陰ấm 生sanh 。 十thập 三tam 者giả 無vô 種chủng 起khởi 。 謂vị 前tiền 所sở 除trừ 最tối 後hậu 五ngũ 陰ấm 生sanh 。 由do 後hậu 生sanh 種chủng 子tử 無vô 故cố 。 十thập 四tứ 者giả 像tượng 起khởi 。 謂vị 入nhập 解giải 脫thoát 禪thiền 者giả 定định 自tự 在tại 力lực 故cố 。 諸chư 行hành 像tượng 生sanh 。 問vấn 復phục 以dĩ 何hà 因nhân 成thành 立lập 此thử 十thập 四tứ 種chủng 起khởi 。 偈kệ 曰viết 。

續tục 異dị 及cập 斷đoạn 異dị 。 隨tùy 長trường/trưởng 亦diệc 隨tùy 依y 。

住trụ 過quá 及cập 去khứ 過quá 。 無vô 住trụ 無vô 無vô 死tử 。

亦diệc 有hữu 隨tùy 心tâm 相tương/tướng 。 行hành 者giả 應ưng 當đương 知tri 。

如như 此thử 九cửu 種chủng 因nhân 。 成thành 前tiền 十thập 四tứ 起khởi 。

釋thích 曰viết 。 此thử 二nhị 偈kệ 以dĩ 九cửu 種chủng 因nhân 成thành 立lập 。 前tiền 十thập 四tứ 起khởi 。 九cửu 種chủng 因nhân 者giả 。 一nhất 續tục 異dị 。 二nhị 斷đoạn 異dị 。 三tam 隨tùy 長trường/trưởng 。 四tứ 隨tùy 依y 。 五ngũ 住trụ 過quá 。 六lục 去khứ 過quá 。 七thất 無vô 住trụ 。 八bát 有hữu 死tử 。 九cửu 隨tùy 心tâm 。 第đệ 一nhất 續tục 異dị 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 一nhất 初sơ 起khởi 。 若nhược 最tối 初sơ 起khởi 時thời 因nhân 體thể 。 無vô 差sai 別biệt 者giả 。 則tắc 後hậu 時thời 諸chư 行hành 相tương 續tục 而nhi 起khởi 。 亦diệc 無vô 差sai 別biệt 。 因nhân 體thể 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 由do 因nhân 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 後hậu 餘dư 諸chư 行hành 剎sát 那na 得đắc 成thành 。 第đệ 二nhị 斷đoạn 異dị 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 二nhị 續tục 起khởi 。 若nhược 一nhất 一nhất 剎sát 那na 無vô 差sai 別biệt 因nhân 者giả 。 則tắc 後hậu 時thời 斷đoạn 差sai 別biệt 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 由do 斷đoạn 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 諸chư 行hành 剎sát 那na 。 此thử 義nghĩa 得đắc 成thành 。 第đệ 三tam 隨tùy 長trưởng 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 三tam 長trường/trưởng 起khởi 。 能năng 令linh 諸chư 行hạnh 。 圓viên 滿mãn 故cố 名danh 為vi 長trường/trưởng 。 若nhược 無vô 剎sát 那na 而nhi 有hữu 諸chư 行hành 。 長trưởng 養dưỡng 者giả 不bất 然nhiên 。 由do 彼bỉ 住trụ 故cố 。 若nhược 諸chư 行hành 得đắc 住trụ 則tắc 不bất 得đắc 漸tiệm 大đại 圓viên 滿mãn 。 非phi 謂vị 長trưởng 養dưỡng 。 第đệ 四tứ 隨tùy 依y 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 四tứ 依y 起khởi 。 若nhược 執chấp 能năng 依y 不bất 住trụ 所sở 依y 得đắc 住trụ 者giả 不bất 然nhiên 。 如như 人nhân 乘thừa 馬mã 人nhân 去khứ 馬mã 不bất 去khứ 無vô 有hữu 此thử 理lý 。 如như 是thị 識thức 依y 於ư 根căn 。 識thức 有hữu 剎sát 那na 。 依y 無vô 剎sát 那na 不bất 然nhiên 亦diệc 爾nhĩ 。 第đệ 五ngũ 住trụ 過quá 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 六lục 起khởi 。 謂vị 變biến 起khởi 熟thục 起khởi 劣liệt 起khởi 勝thắng 起khởi 明minh 起khởi 無vô 明minh 起khởi 。 成thành 立lập 變biến 起khởi 熟thục 起khởi 者giả 。 若nhược 執chấp 諸chư 行hành 初sơ 起khởi 即tức 住trụ 不bất 滅diệt 者giả 不bất 然nhiên 。 無vô 變biến 起khởi 故cố 。 謂vị 貪tham 等đẳng 變biến 色sắc 。 永vĩnh 不bất 可khả 得đắc 。 由do 初sơ 無vô 變biến 後hậu 亦diệc 爾nhĩ 故cố 。 若nhược 初sơ 無vô 變biến 後hậu 諸chư 熟thục 位vị 。 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 由do 先tiên 有hữu 變biến 後hậu 方phương 熟thục 故cố 。 成thành 立lập 劣liệt 起khởi 勝thắng 起khởi 剎sát 那na 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 執chấp 諸chư 行hành 得đắc 住trụ 而nhi 有hữu 善thiện 惡ác 。 熏huân 習tập 次thứ 第đệ 與dữ 果quả 者giả 不bất 然nhiên 。 諸chư 行hành 不bất 住trụ 次thứ 第đệ 相tương 續tục 。 各các 得đắc 與dữ 果quả 。 此thử 義nghĩa 可khả 爾nhĩ 。 成thành 立lập 明minh 起khởi 無vô 明minh 起khởi 剎sát 那na 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 諸chư 行hành 得đắc 住trụ 則tắc 明minh 起khởi 亦diệc 無vô 不bất 住trụ 則tắc 有hữu 。 由do 心tâm 轉chuyển 故cố 。 無vô 無vô 明minh 起khởi 亦diệc 爾nhĩ 。 後hậu 時thời 無vô 變biến 異dị 故cố 。 第đệ 六lục 去khứ 過quá 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 十thập 一nhất 異dị 處xứ 起khởi 。 若nhược 執chấp 諸chư 行hành 往vãng 餘dư 處xứ 名danh 去khứ 者giả 不bất 然nhiên 。 我ngã 今kim 問vấn 汝nhữ 。 諸chư 行hành 去khứ 作tác 為vi 起khởi 已dĩ 將tương 諸chư 行hành 往vãng 餘dư 處xứ 。 為vi 不bất 起khởi 將tương 諸chư 行hành 往vãng 餘dư 處xứ 。 若nhược 起khởi 已dĩ 將tương 往vãng 者giả 此thử 處xứ 起khởi 已dĩ 餘dư 處xứ 不bất 起khởi 此thử 即tức 是thị 住trụ 。 而nhi 言ngôn 去khứ 者giả 是thị 義nghĩa 相tương 違vi 。 若nhược 不bất 起khởi 將tương 往vãng 者giả 不bất 起khởi 則tắc 本bổn 來lai 無vô 去khứ 。 而nhi 言ngôn 去khứ 者giả 此thử 語ngữ 無vô 義nghĩa 。 又hựu 復phục 若nhược 諸chư 行hành 去khứ 作tác 住trụ 此thử 處xứ 。 即tức 作tác 所sở 作tác 令linh 諸chư 行hành 去khứ 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 住trụ 則tắc 不bất 得đắc 到đáo 餘dư 處xứ 故cố 。 若nhược 諸chư 行hành 到đáo 餘dư 處xứ 方phương 作tác 所sở 作tác 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 無vô 有hữu 離ly 去khứ 而nhi 有hữu 諸chư 行hành 。 到đáo 餘dư 處xứ 故cố 。 若nhược 此thử 處xứ 住trụ 若nhược 餘dư 處xứ 住trụ 。 離ly 諸chư 行hành 外ngoại 畢tất 竟cánh 求cầu 。 作tác 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 故cố 不bất 異dị 諸chư 行hành 。 相tương 續tục 而nhi 有hữu 去khứ 。 作tác 去khứ 既ký 無vô 體thể 則tắc 剎sát 那na 義nghĩa 成thành 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 若nhược 實thật 無vô 去khứ 云vân 何hà 世thế 人nhân 見kiến 去khứ 。 應ưng 說thuyết 由do 無vô 間gian 相tương 續tục 假giả 說thuyết 名danh 去khứ 實thật 無vô 去khứ 體thể 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 復phục 有hữu 何hà 因nhân 諸chư 行hành 得đắc 相tương 續tục 去khứ 。 應ưng 說thuyết 因nhân 緣duyên 無vô 量lượng 。 有hữu 心tâm 力lực 自tự 在tại 如như 威uy 儀nghi 等đẳng 去khứ 。 有hữu 宿túc 業nghiệp 自tự 在tại 如như 中trung 陰ấm 中trung 去khứ 。 有hữu 手thủ 力lực 自tự 在tại 如như 放phóng 箭tiễn 擲trịch 石thạch 去khứ 。 有hữu 依y 止chỉ 自tự 在tại 如như 乘thừa 車xa 乘thừa 船thuyền 去khứ 。 有hữu 使sử 力lực 自tự 在tại 如như 風phong 吹xuy 物vật 去khứ 。 有hữu 自tự 體thể 自tự 在tại 如như 風phong 性tánh 傍bàng 去khứ 火hỏa 性tánh 上thượng 去khứ 水thủy 性tánh 下hạ 去khứ 。 有hữu 術thuật 力lực 自tự 在tại 如như 依y 咒chú 依y 藥dược 在tại 空không 而nhi 去khứ 。 有hữu 磁từ 石thạch 自tự 在tại 能năng 令linh 鐵thiết 去khứ 。 有hữu 通thông 力lực 自tự 在tại 如như 乘thừa 通thông 去khứ 。 如như 是thị 等đẳng 有hữu 。 無vô 量lượng 因nhân 緣duyên 。 能năng 令linh 諸chư 行hạnh 。 相tương 續tục 假giả 說thuyết 名danh 去khứ 。 是thị 義nghĩa 應ưng 知tri 。 第đệ 七thất 無vô 住trụ 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 十thập 二nhị 種chủng 起khởi 。 若nhược 諸chư 行hành 得đắc 住trụ 。 餘dư 時thời 更cánh 有hữu 種chủng 子tử 起khởi 者giả 不bất 然nhiên 。 剎sát 那na 剎sát 那na 。 無vô 餘dư 因nhân 故cố 。 若nhược 諸chư 行hành 不bất 住trụ 後hậu 種chủng 子tử 起khởi 是thị 義nghĩa 可khả 然nhiên 。 第đệ 八bát 有hữu 死tử 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 十thập 三tam 無vô 種chủng 起khởi 。 若nhược 無vô 剎sát 那na 而nhi 有hữu 死tử 時thời 無vô 種chủng 起khởi 者giả 不bất 然nhiên 。 先tiên 有hữu 種chủng 起khởi 後hậu 命mạng 終chung 時thời 方phương 無vô 種chủng 起khởi 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 由do 一nhất 一nhất 剎sát 那na 因nhân 無vô 體thể 故cố 。 是thị 故cố 死tử 心tâm 剎sát 那na 不bất 可khả 得đắc 成thành 。 第đệ 九cửu 隨tùy 心tâm 者giả 。 此thử 因nhân 成thành 立lập 第đệ 十thập 四tứ 像tượng 起khởi 。 由do 心tâm 自tự 在tại 剎sát 那na 剎sát 那na 。 彼bỉ 像tượng 得đắc 起khởi 。 若nhược 無vô 剎sát 那na 而nhi 像tượng 得đắc 起khởi 無vô 此thử 理lý 故cố 。 問vấn 如như 是thị 別biệt 成thành 立lập 內nội 有hữu 為vi 法pháp 剎sát 那na 已dĩ 。

復phục 有hữu 何hà 因nhân 能năng 成thành 立lập 外ngoại 法pháp 四tứ 大đại 及cập 六lục 種chủng 造tạo 色sắc 是thị 剎sát 那na 耶da 。 偈kệ 曰viết 。

由do 滋tư 及cập 由do 涸hạc 。 性tánh 動động 增tăng 亦diệc 減giảm 。

二nhị 起khởi 與dữ 四tứ 變biến 。 薪tân 力lực 及cập 漸tiệm 微vi 。

亦diệc 說thuyết 隨tùy 心tâm 起khởi 。 及cập 以dĩ 難nạn/nan 問vấn 成thành 。

一nhất 切thiết 諸chư 外ngoại 法pháp 。 無vô 非phi 剎sát 那na 體thể 。

釋thích 曰viết 。 此thử 二nhị 偈kệ 以dĩ 十thập 四tứ 因nhân 成thành 立lập 外ngoại 法pháp 是thị 剎sát 那na 。 水thủy 有hữu 二nhị 因nhân 。 一nhất 滋tư 二nhị 涸hạc 。 若nhược 無vô 剎sát 那na 水thủy 或hoặc 時thời 滋tư 長trưởng 或hoặc 時thời 乾can/kiền/càn 涸hạc 。 不bất 可khả 顯hiển 現hiện 。 若nhược 人nhân 作tác 如như 是thị 問vấn 。 既ký 無vô 剎sát 那na 水thủy 有hữu 何hà 因nhân 而nhi 滋tư 。

復phục 有hữu 何hà 因nhân 而nhi 涸hạc 。 彼bỉ 則tắc 不bất 能năng 答đáp 。 今kim 見kiến 水thủy 有hữu 滋tư 涸hạc 。 故cố 知tri 剎sát 那na 是thị 水thủy 滋tư 涸hạc 因nhân 。 風phong 有hữu 三tam 因nhân 。 一nhất 性tánh 動động 二nhị 增tăng 盛thịnh 。 三tam 減giảm 息tức 。 若nhược 風phong 性tánh 住trụ 則tắc 無vô 動động 時thời 。 行hành 無vô 體thể 故cố 。 亦diệc 無vô 增tăng 盛thịnh 亦diệc 無vô 減giảm 息tức 。 由do 彼bỉ 住trụ 故cố 。 地địa 有hữu 六lục 因nhân 。 謂vị 二nhị 起khởi 四tứ 變biến 。 二nhị 起khởi 者giả 。 由do 水thủy 由do 風phong 地địa 起khởi 可khả 得đắc 。 謂vị 劫kiếp 生sanh 時thời 。 彼bỉ 地địa 是thị 水thủy 風phong 果quả 。 故cố 知tri 地địa 亦diệc 是thị 剎sát 那na 。 四tứ 變biến 者giả 。 由do 四tứ 所sở 作tác 地địa 變biến 可khả 得đắc 。 一nhất 業nghiệp 力lực 所sở 作tác 。 由do 眾chúng 生sanh 業nghiệp 力lực 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 二nhị 人nhân 功công 所sở 作tác 。 由do 掘quật 鑿tạc 等đẳng 故cố 。 三tam 諸chư 大đại 所sở 作tác 。 由do 火hỏa 水thủy 風phong 故cố 。 四tứ 時thời 節tiết 所sở 作tác 。 由do 時thời 改cải 轉chuyển 異dị 相tướng 現hiện 故cố 。 若nhược 無vô 剎sát 那na 四tứ 變biến 不bất 可khả 得đắc 。 因nhân 無vô 體thể 故cố 。 如như 地địa 有hữu 六lục 因nhân 。 知tri 是thị 剎sát 那na 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 六lục 因nhân 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 故cố 亦diệc 是thị 剎sát 那na 。 火hỏa 有hữu 一nhất 因nhân 。 所sở 謂vị 薪tân 力lực 。 薪tân 力lực 火hỏa 增tăng 故cố 火hỏa 得đắc 起khởi 。 已dĩ 共cộng 火hỏa 起khởi 薪tân 即tức 不bất 得đắc 住trụ 。 火hỏa 燒thiêu 薪tân 已dĩ 火hỏa 亦diệc 不bất 住trụ 。 若nhược 火hỏa 不bất 由do 薪tân 。 後hậu 時thời 無vô 薪tân 火hỏa 應ưng 久cửu 住trụ 。 由do 隨tùy 同đồng 義nghĩa 故cố 火hỏa 。 聲thanh 在tại 後hậu 說thuyết 聲thanh 有hữu 一nhất 因nhân 。 所sở 謂vị 漸tiệm 微vi 譬thí 如như 鍾chung 聲thanh 後hậu 時thời 漸tiệm 微vi 可khả 得đắc 。 若nhược 無vô 剎sát 那na 後hậu 時thời 小tiểu 聲thanh 無vô 可khả 得đắc 。 理lý 法pháp 入nhập 色sắc 有hữu 一nhất 因nhân 謂vị 隨tùy 心tâm 起khởi 。 如như 受thọ 戒giới 時thời 隨tùy 心tâm 下hạ 中trung 上thượng 。 起khởi 心tâm 因nhân 剎sát 那na 故cố 。 彼bỉ 果quả 亦diệc 剎sát 那na 。 是thị 故cố 外ngoại 法pháp 剎sát 那na 亦diệc 成thành 。

復phục 次thứ 總tổng 由do 難nạn/nan 問vấn 故cố 。 我ngã 今kim 問vấn 汝nhữ 。 何hà 故cố 欲dục 得đắc 諸chư 行hành 無vô 常thường 。 不bất 欲dục 得đắc 諸chư 行hành 剎sát 那na 滅diệt 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 一nhất 一nhất 剎sát 那na 滅diệt 不bất 可khả 知tri 者giả 不bất 然nhiên 。 譬thí 如như 燈đăng 焰diễm 。 於ư 不bất 動động 位vị 彼bỉ 剎sát 那na 。 亦diệc 不bất 可khả 知tri 。 汝nhữ 何hà 故cố 不bất 欲dục 令linh 彼bỉ 體thể 無vô 剎sát 那na 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 燈đăng 焰diễm 體thể 有hữu 剎sát 那na 細tế 故cố 不bất 可khả 覺giác 者giả 。 諸chư 行hành 亦diệc 爾nhĩ 。 何hà 故cố 不bất 欲dục 令linh 有hữu 剎sát 那na 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 燈đăng 焰diễm 與dữ 諸chư 行hành 不bất 相tương 似tự 者giả 不bất 然nhiên 。 不bất 相tương 似tự 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 自tự 性tánh 不bất 相tương 似tự 。 二nhị 時thời 分phần/phân 不bất 相tương 似tự 。 若nhược 此thử 自tự 性tánh 。 不bất 相tương 似tự 者giả 。 此thử 譬thí 得đắc 成thành 。 非phi 自tự 體thể 為vi 譬thí 故cố 。 非phi 如như 以dĩ 燈đăng 喻dụ 燈đăng 以dĩ 牛ngưu 喻dụ 牛ngưu 譬thí 則tắc 不bất 成thành 。 若nhược 取thủ 時thời 分phần/phân 。 不bất 相tương 似tự 者giả 。 此thử 譬thí 亦diệc 成thành 。 由do 燈đăng 焰diễm 及cập 諸chư 行hành 皆giai 剎sát 那na 相tương 似tự 故cố 。 若nhược 非phi 剎sát 那na 譬thí 則tắc 不bất 成thành 。 今kim 更cánh 問vấn 汝nhữ 。 如như 人nhân 乘thừa 乘thừa 。 其kỳ 乘thừa 住trụ 時thời 其kỳ 人nhân 去khứ 不phủ 。 答đáp 不phủ 。 若nhược 爾nhĩ 者giả 所sở 依y 根căn 住trụ 能năng 依y 識thức 去khứ 。 亦diệc 無vô 道Đạo 理lý 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 何hà 故cố 現hiện 見kiến 。 燈đăng 焰diễm 念niệm 念niệm 滅diệt 。 燈đăng 炷chú 如như 是thị 住trụ 。 應ưng 說thuyết 汝nhữ 見kiến 非phi 見kiến 。 由do 炷chú 相tương 續tục 剎sát 那na 剎sát 那na 。 有hữu 壞hoại 有hữu 起khởi 汝nhữ 不bất 如như 實thật 知tri 故cố 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 諸chư 行hành 剎sát 那na 。 如như 燈đăng 焰diễm 者giả 世thế 人nhân 何hà 故cố 不bất 知tri 。 應ưng 說thuyết 由do 諸chư 行hành 是thị 顛điên 倒đảo 物vật 故cố 相tương 續tục 剎sát 那na 隨tùy 轉chuyển 。 此thử 不bất 可khả 知tri 而nhi 實thật 別biệt 別biệt 起khởi 。 世thế 人nhân 謂vị 是thị 前tiền 物vật 生sanh 顛điên 倒đảo 知tri 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 則tắc 無vô 無vô 常thường 常thường 倒đảo 。 倒đảo 體thể 若nhược 無vô 染nhiễm 污ô 亦diệc 無vô 。 復phục 從tùng 何hà 處xứ 而nhi 有hữu 解giải 脫thoát 。 由do 是thị 難nạn/nan 問vấn 則tắc 諸chư 行hành 剎sát 那na 成thành 。 成thành 立lập 無vô 常thường 義nghĩa 已dĩ 。 次thứ 成thành 立lập 無vô 我ngã 義nghĩa 。 問vấn 人nhân 者giả 為vi 可khả 說thuyết 有hữu 為vi 可khả 說thuyết 無vô 。 偈kệ 曰viết 。

人nhân 假giả 非phi 實thật 有hữu 。 言ngôn 實thật 不bất 可khả 得đắc 。

顛điên 倒đảo 及cập 染nhiễm 污ô 。 染nhiễm 因nhân 成thành 立lập 故cố 。

釋thích 曰viết 。 人nhân 假giả 非phi 實thật 有hữu 者giả 。 可khả 說thuyết 人nhân 是thị 假giả 名danh 有hữu 非phi 實thật 體thể 有hữu 。 若nhược 如như 此thử 則tắc 不bất 墮đọa 一nhất 向hướng 執chấp 。 離ly 有hữu 無vô 故cố 。 問vấn 人nhân 是thị 實thật 有hữu 云vân 何hà 知tri 無vô 。

答đáp 言ngôn 。

實thật 不bất 可khả 得đắc 。 由do 彼bỉ 人nhân 不bất 如như 色sắc 等đẳng 有hữu 實thật 可khả 得đắc 非phi 覺giác 智trí 證chứng 故cố 。 問vấn 人nhân 非phi 覺giác 智trí 不bất 證chứng 。 佛Phật 又hựu 說thuyết 我ngã 者giả 現hiện 在tại 可khả 得đắc 。 汝nhữ 言ngôn 不bất 可khả 得đắc 者giả 不bất 然nhiên 。 答đáp 此thử 言ngôn 可khả 得đắc 非phi 實thật 可khả 得đắc 。 由do 顛điên 倒đảo 故cố 。 佛Phật 說thuyết 無vô 我ngã 計kế 我ngã 。 是thị 名danh 顛điên 倒đảo 問vấn 云vân 何hà 知tri 是thị 顛điên 倒đảo 。 答đáp 由do 染nhiễm 污ô 故cố 。 身thân 見kiến 是thị 染nhiễm 污ô 。 所sở 謂vị 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 。 若nhược 不bất 顛điên 倒đảo 則tắc 非phi 染nhiễm 污ô 。 問vấn 云vân 何hà 知tri 我ngã 執chấp 是thị 染nhiễm 污ô 。 答đáp 染nhiễm 污ô 因nhân 故cố 。 由do 我ngã 執chấp 為vi 因nhân 貪tham 等đẳng 染nhiễm 污ô 得đắc 起khởi 。 是thị 故cố 知tri 是thị 染nhiễm 污ô 。 問vấn 如như 汝nhữ 所sở 許hứa 於ư 色sắc 等đẳng 五ngũ 陰ấm 說thuyết 人nhân 假giả 有hữu 。 此thử 人nhân 與dữ 陰ấm 。 為vi 一nhất 為vi 異dị 。 偈kệ 曰viết 。

假giả 人nhân 與dữ 實thật 陰ấm 。 不bất 可khả 說thuyết 一nhất 異dị 。

若nhược 說thuyết 一nhất 異dị 者giả 。 則tắc 有hữu 二nhị 過quá 生sanh 。

釋thích 曰viết 。 假giả 人nhân 與dữ 陰ấm 不bất 可khả 說thuyết 一nhất 不bất 可khả 說thuyết 異dị 。 若nhược 說thuyết 一nhất 異dị 二nhị 過quá 則tắc 生sanh 。 二nhị 過quá 者giả 。 若nhược 說thuyết 人nhân 與dữ 陰ấm 一nhất 。 陰ấm 即tức 是thị 人nhân 及cập 人nhân 是thị 實thật 。 若nhược 說thuyết 人nhân 與dữ 陰ấm 異dị 。 陰ấm 雖tuy 非phi 人nhân 人nhân 亦diệc 是thị 實thật 。 以dĩ 是thị 故cố 。 人nhân 是thị 施thi 設thiết 有hữu 。 一nhất 異dị 不bất 可khả 說thuyết 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 止chỉ 記ký 論luận 成thành 。 偈kệ 曰viết 。

若nhược 執chấp 人nhân 是thị 實thật 。 一nhất 異dị 應ưng 可khả 說thuyết 。

一nhất 異dị 不bất 可khả 說thuyết 。 此thử 說thuyết 則tắc 無vô 理lý 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 違vi 大đại 師sư 教giáo 執chấp 有hữu 實thật 人nhân 。 是thị 實thật 人nhân 與dữ 陰ấm 一nhất 異dị 則tắc 應ưng 可khả 說thuyết 。 而nhi 執chấp 與dữ 陰ấm 一nhất 異dị 不bất 可khả 說thuyết 。 此thử 說thuyết 則tắc 無vô 道Đạo 理lý 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 人nhân 不bất 可khả 說thuyết 如như 火hỏa 與dữ 薪tân 非phi 異dị 非phi 不bất 異dị 者giả 不bất 然nhiên 。 偈kệ 曰viết 。

異dị 相tướng 及cập 世thế 見kiến 。 聖thánh 說thuyết 亦diệc 不bất 然nhiên 。

火hỏa 薪tân 非phi 不bất 說thuyết 。 有hữu 二nhị 可khả 得đắc 故cố 。

釋thích 曰viết 。 異dị 相tướng 者giả 。 火hỏa 謂vị 火hỏa 大đại 。 薪tân 謂vị 餘dư 大đại 。 各các 有hữu 別biệt 相tướng 。 是thị 故cố 火hỏa 與dữ 薪tân 異dị 。 世thế 見kiến 者giả 。 世thế 人nhân 離ly 火hỏa 見kiến 薪tân 。 謂vị 可khả 燒thiêu 木mộc 等đẳng 。 亦diệc 離ly 薪tân 見kiến 火hỏa 。 如như 風phong 吹xuy 焰diễm 去khứ 。 是thị 故cố 火hỏa 與dữ 薪tân 異dị 。 聖thánh 說thuyết 亦diệc 不bất 然nhiên 者giả 。 佛Phật 世Thế 尊Tôn 無vô 處xứ 說thuyết 。 火hỏa 之chi 與dữ 薪tân 一nhất 異dị 不bất 可khả 說thuyết 。 是thị 故cố 汝nhữ 執chấp 火hỏa 薪tân 一nhất 異dị 不bất 可khả 說thuyết 。 此thử 說thuyết 無vô 道Đạo 理lý 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 非phi 離ly 薪tân 見kiến 火hỏa 風phong 即tức 是thị 薪tân 者giả 不bất 然nhiên 。 有hữu 二nhị 可khả 得đắc 故cố 。 由do 火hỏa 之chi 與dữ 風phong 二nhị 相tương/tướng 別biệt 故cố 。

復phục 次thứ 偈kệ 曰viết 。

二nhị 有hữu 故cố 識thức 起khởi 。 人nhân 緣duyên 則tắc 非phi 義nghĩa 。

好hảo/hiếu 滅diệt 及cập 惡ác 生sanh 。 言ngôn 生sanh 復phục 非phi 理lý 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 執chấp 人nhân 有hữu 實thật 。 謂vị 見kiến 者giả 聞văn 者giả 覺giác 者giả 識thức 者giả 食thực 者giả 知tri 者giả 說thuyết 者giả 。 若nhược 爾nhĩ 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 識thức 起khởi 。 為vi 以dĩ 人nhân 為vi 緣duyên 說thuyết 人nhân 是thị 作tác 者giả 。 為vi 以dĩ 人nhân 是thị 主chủ 說thuyết 人nhân 是thị 作tác 者giả 。 若nhược 以dĩ 人nhân 為vi 緣duyên 者giả 。 二nhị 有hữu 故cố 識thức 起khởi 人nhân 緣duyên 則tắc 非phi 義nghĩa 。 由do 人nhân 於ư 識thức 起khởi 中trung 無vô 有hữu 少thiểu 力lực 可khả 見kiến 故cố 。 若nhược 以dĩ 人nhân 是thị 主chủ 者giả 。 好hảo/hiếu 滅diệt 及cập 惡ác 生sanh 言ngôn 生sanh 復phục 非phi 理lý 。 若nhược 人nhân 為vi 主chủ 。 已dĩ 生sanh 所sở 愛ái 識thức 。 應ưng 畢tất 竟cánh 令linh 不bất 滅diệt 。 不bất 應ưng 令linh 滅diệt 。 未vị 生sanh 不bất 愛ái 識thức 。 應ưng 畢tất 竟cánh 令linh 不bất 生sanh 。 不bất 應ưng 令linh 生sanh 。 以dĩ 是thị 故cố 。 汝nhữ 不bất 應ưng 執chấp 人nhân 是thị 見kiến 者giả 乃nãi 至chí 識thức 者giả 。

復phục 次thứ 偈kệ 曰viết 。

汝nhữ 執chấp 實thật 人nhân 中trung 。 何hà 業nghiệp 可khả 成thành 立lập 。

無vô 實thật 強cường/cưỡng 令linh 實thật 。 違vi 佛Phật 三tam 菩Bồ 提Đề 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 是thị 實thật 有hữu 。 汝nhữ 以dĩ 何hà 業nghiệp 可khả 得đắc 成thành 立lập 。 凡phàm 是thị 實thật 有hữu 必tất 有hữu 事sự 業nghiệp 。 如như 眼nhãn 等đẳng 淨tịnh 色sắc 以dĩ 見kiến 等đẳng 事sự 業nghiệp 可khả 得đắc 成thành 立lập 。 人nhân 無vô 是thị 等đẳng 事sự 業nghiệp 可khả 得đắc 成thành 立lập 。 是thị 故cố 人nhân 非phi 實thật 有hữu 。

復phục 次thứ 汝nhữ 於ư 無vô 實thật 人nhân 中trung 強cưỡng 欲dục 令linh 有hữu 實thật 人nhân 。 即tức 違vi 如Như 來Lai 三tam 種chủng 菩Bồ 提Đề 。 一nhất 者giả 甚thậm 深thâm 菩Bồ 提Đề 。 二nhị 者giả 不bất 共cộng 菩Bồ 提Đề 。 三tam 者giả 出xuất 世thế 菩Bồ 提Đề 。 若nhược 見kiến 實thật 人nhân 。 則tắc 非phi 甚thậm 深thâm 菩Bồ 提Đề 。 則tắc 非phi 不bất 共cộng 外ngoại 道đạo 菩Bồ 提Đề 。 則tắc 非phi 世thế 間gian 不bất 習tập 菩Bồ 提Đề 。 是thị 故cố 此thử 執chấp 是thị 世thế 間gian 所sở 取thủ 。 是thị 外ngoại 道đạo 著trước 處xứ 。 是thị 生sanh 死tử 。 恆hằng 習tập 。

復phục 次thứ 若nhược 人nhân 。 是thị 見kiến 者giả 乃nãi 至chí 識thức 者giả 眼nhãn 等đẳng 諸chư 根căn 為vi 有hữu 功công 用dụng 為vi 無vô 功công 用dụng 。 若nhược 有hữu 功công 用dụng 為vi 自tự 然nhiên 起khởi 為vi 由do 人nhân 起khởi 。 問vấn 彼bỉ 何hà 所sở 疑nghi 。 偈kệ 曰viết 。

若nhược 用dụng 自tự 然nhiên 起khởi 。 即tức 有hữu 三tam 過quá 生sanh 。

若nhược 以dĩ 人nhân 為vi 緣duyên 。 眼nhãn 等đẳng 則tắc 無vô 用dụng 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 言ngôn 眼nhãn 等đẳng 功công 用dụng 自tự 然nhiên 起khởi 者giả 。 人nhân 於ư 眼nhãn 等đẳng 不bất 作tác 事sự 業nghiệp 則tắc 有hữu 三tam 種chủng 過quá 生sanh 。 若nhược 言ngôn 以dĩ 人nhân 為vi 緣duyên 功công 用dụng 得đắc 起khởi 者giả 。 眼nhãn 等đẳng 諸chư 根căn 則tắc 一nhất 向hướng 無vô 有hữu 功công 用dụng 。 問vấn 何hà 者giả 是thị 功công 。 用dụng 自tự 然nhiên 起khởi 三tam 過quá 。 偈kệ 曰viết 。

人nhân 非phi 作tác 者giả 故cố 。 用dụng 非phi 常thường 起khởi 故cố 。

起khởi 非phi 一nhất 時thời 故cố 。 自tự 起khởi 則tắc 不bất 然nhiên 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 眼nhãn 等đẳng 功công 用dụng 不bất 待đãi 人nhân 作tác 自tự 然nhiên 而nhi 起khởi 。 則tắc 人nhân 非phi 作tác 者giả 。 云vân 何hà 名danh 見kiến 。 者giả 乃nãi 至chí 識thức 者giả 。 此thử 是thị 第đệ 一nhất 過quá 失thất 。 若nhược 眼nhãn 等đẳng 功công 用dụng 自tự 然nhiên 起khởi 則tắc 應ưng 常thường 起khởi 。 不bất 應ưng 起khởi 時thời 非phi 常thường 。 此thử 是thị 第đệ 二nhị 過quá 失thất 。 若nhược 眼nhãn 等đẳng 功công 用dụng 常thường 起khởi 則tắc 起khởi 應ưng 一nhất 時thời 。 云vân 何hà 不bất 得đắc 並tịnh 起khởi 。 此thử 是thị 第đệ 三tam 過quá 失thất 。 由do 此thử 義nghĩa 故cố 。 若nhược 言ngôn 自tự 然nhiên 起khởi 者giả 不bất 然nhiên 。 問vấn 以dĩ 人nhân 為vi 緣duyên 復phục 有hữu 何hà 過quá 。 偈kệ 曰viết 。

人nhân 住trụ 用dụng 先tiên 無vô 。 人nhân 壞hoại 則tắc 人nhân 斷đoạn 。

更cánh 有hữu 第đệ 三tam 體thể 。 為vi 緣duyên 無vô 此thử 義nghĩa 。

釋thích 曰viết 。 若nhược 言ngôn 人nhân 住trụ 與dữ 功công 用dụng 為vi 緣duyên 者giả 。 人nhân 既ký 常thường 有hữu 。 何hà 故cố 功công 用dụng 先tiên 無vô 後hậu 有hữu 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 若nhược 言ngôn 人nhân 壞hoại 為vi 緣duyên 者giả 。 人nhân 壞hoại 則tắc 墮đọa 無vô 常thường 。 是thị 亦diệc 不bất 然nhiên 。 若nhược 言ngôn 更cánh 有hữu 第đệ 三tam 不bất 住trụ 不bất 壞hoại 人nhân 為vi 緣duyên 者giả 。 無vô 有hữu 此thử 義nghĩa 。 如như 是thị 依y 道Đạo 理lý 說thuyết 實thật 人nhân 不bất 可khả 得đắc 。

復phục 次thứ 偈kệ 曰viết 。

諸chư 法pháp 無vô 我ngã 印ấn 。 及cập 說thuyết 真chân 實thật 空không 。

有hữu 我ngã 有hữu 五ngũ 過quá 。 是thị 故cố 知tri 無vô 我ngã 。

釋thích 曰viết 。 法pháp 印ấn 經kinh 中trung 佛Phật 說thuyết 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 我ngã 。 真chân 實thật 空không 經kinh 中trung 佛Phật 說thuyết 。 有hữu 業nghiệp 有hữu 報báo 。 作tác 者giả 不bất 可khả 得đắc 。 捨xả 前tiền 陰ấm 起khởi 後hậu 陰ấm 。 起khởi 滅diệt 唯duy 法pháp 。 增tăng 五ngũ 經kinh 中trung 說thuyết 。 若nhược 執chấp 有hữu 我ngã 有hữu 五ngũ 過quá 失thất 。 一nhất 者giả 墮đọa 於ư 見kiến 處xứ 起khởi 我ngã 見kiến 命mạng 者giả 見kiến 。 二nhị 者giả 同đồng 於ư 外ngoại 道đạo 。 三tam 者giả 僻tích 行hành 邪tà 行hành 。 四tứ 者giả 。 於ư 空không 不bất 欲dục 不bất 信tín 不bất 住trụ 。 五ngũ 者giả 聖thánh 法pháp 。 不bất 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 如như 是thị 依y 阿a 含hàm 說thuyết 。 有hữu 實thật 人nhân 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 。 問vấn 若nhược 無vô 實thật 人nhân 。 云vân 何hà 世Thế 尊Tôn 。 處xứ 處xứ 經kinh 中trung 而nhi 說thuyết 有hữu 人nhân 。 謂vị 知tri 者giả 負phụ 擔đảm 者giả 及cập 建kiến 立lập 隨tùy 信tín 行hành 等đẳng 。 人nhân 耶da 偈kệ 曰viết 。

由do 依y 染nhiễm 淨tịnh 法pháp 。 位vị 斷đoạn 說thuyết 有hữu 異dị 。

行hành 異dị 相tướng 續tục 異dị 。 無vô 實thật 假giả 說thuyết 人nhân 。

釋thích 曰viết 。 由do 依y 染nhiễm 污ô 法pháp 。 及cập 清thanh 淨tịnh 法Pháp 。 有hữu 位vị 差sai 別biệt 及cập 斷đoạn 差sai 別biệt 。 故cố 建kiến 立lập 假giả 人nhân 有hữu 差sai 別biệt 。 若nhược 無vô 假giả 人nhân 差sai 別biệt 則tắc 不bất 可khả 說thuyết 。 有hữu 行hành 差sai 別biệt 及cập 相tương 續tục 差sai 別biệt 。 如như 知tri 經kinh 中trung 說thuyết 。 何hà 等đẳng 諸chư 法pháp 。 謂vị 染nhiễm 污ô 法pháp 。 何hà 等đẳng 為vi 知tri 。 謂vị 清thanh 淨tịnh 法pháp 。

如như 負phụ 擔đảm 經kinh 中trung 說thuyết 。 何hà 者giả 負phụ 擔đảm 謂vị 染nhiễm 污ô 法pháp 。 何hà 者giả 棄khí 擔đảm 謂vị 清thanh 淨tịnh 法pháp 。 若nhược 無vô 行hành 差sai 別biệt 及cập 相tương 續tục 差sai 別biệt 。 則tắc 不bất 可khả 說thuyết 。 此thử 二nhị 法pháp 為vi 知tri 者giả 負phụ 擔đảm 者giả 。 菩Bồ 提Đề 分Phần 法Pháp 。 多đa 位vị 差sai 別biệt 。 謂vị 方phương 便tiện 道Đạo 。 見kiến 道đạo 修tu 道Đạo 究cứu 竟cánh 道đạo 。 若nhược 無vô 行hành 及cập 相tương 續tục 差sai 別biệt 。 則tắc 不bất 可khả 說thuyết 。 彼bỉ 菩Bồ 提Đề 分Phần 法Pháp 。 有hữu 隨tùy 信tín 行hành 等đẳng 人nhân 差sai 別biệt 。 由do 無vô 實thật 人nhân 。 約ước 法pháp 差sai 別biệt 可khả 得đắc 假giả 說thuyết 。 以dĩ 此thử 道Đạo 理lý 。 故cố 知tri 所sở 說thuyết 但đãn 是thị 假giả 人nhân 。 若nhược 佛Phật 意ý 不bất 說thuyết 是thị 假giả 人nhân 說thuyết 實thật 人nhân 則tắc 無vô 用dụng 。 由do 起khởi 眾chúng 生sanh 我ngã 見kiến 故cố 。 偈kệ 曰viết 。

不bất 為vi 起khởi 我ngã 見kiến 。 由do 見kiến 已dĩ 起khởi 故cố 。

無vô 始thỉ 已dĩ 習tập 故cố 。 無vô 用dụng 應ưng 解giải 脫thoát 。

釋thích 曰viết 。 佛Phật 不bất 應ưng 為vi 起khởi 。 眾chúng 生sanh 我ngã 見kiến 說thuyết 有hữu 實thật 人nhân 。 由do 眾chúng 生sanh 我ngã 見kiến 先tiên 已dĩ 起khởi 故cố 。 亦diệc 不bất 為vì 令linh 眾chúng 生sanh 。 數số 習tập 我ngã 見kiến 說thuyết 有hữu 實thật 人nhân 。 由do 眾chúng 生sanh 我ngã 見kiến 先tiên 已dĩ 習tập 故cố 。 亦diệc 不bất 為vi 令linh 我ngã 見kiến 眾chúng 生sanh 。 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 說thuyết 有hữu 實thật 人nhân 。 一nhất 切thiết 無vô 功công 用dụng 者giả 。 皆giai 應ưng 自tự 然nhiên 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 以dĩ 是thị 故cố 一nhất 切thiết 。 未vị 見kiến 諦Đế 者giả 。 有hữu 我ngã 見kiến 而nhi 無vô 解giải 脫thoát 。 非phi 如như 苦khổ 體thể 先tiên 時thời 不bất 見kiến 後hậu 時thời 方phương 見kiến 。 人nhân 不bất 如như 是thị 。 非phi 先tiên 不bất 見kiến 後hậu 時thời 方phương 見kiến 。 又hựu 如như 苦khổ 體thể 先tiên 時thời 不bất 見kiến 後hậu 亦diệc 不bất 見kiến 。 即tức 無vô 解giải 脫thoát 人nhân 體thể 亦diệc 爾nhĩ 。 先tiên 時thời 亦diệc 見kiến 後hậu 時thời 亦diệc 見kiến 。 則tắc 無vô 解giải 脫thoát 。 若nhược 實thật 有hữu 我ngã 則tắc 決quyết 定định 有hữu 我ngã 所sở 。 從tùng 此thử 二nhị 執chấp 即tức 起khởi 我ngã 愛ái 。 及cập 餘dư 煩phiền 惱não 。 如như 是thị 則tắc 無vô 解giải 脫thoát 。 以dĩ 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 欲dục 得đắc 有hữu 實thật 人nhân 。 以dĩ 我ngã 見kiến 等đẳng 過quá 皆giai 悉tất 起khởi 故cố 。 如như 是thị 別biệt 說thuyết 菩Bồ 提Đề 分phần/phân 已dĩ 。 次thứ 總tổng 結kết 前tiền 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。

慚tàm 羞tu 等đẳng 功công 德đức 。 菩Bồ 薩Tát 常thường 具cụ 足túc 。

自tự 利lợi 既ký 不bất 捨xả 。 亦diệc 令linh 他tha 利lợi 成thành 。

釋thích 曰viết 。 此thử 義nghĩa 如như 前tiền 所sở 顯hiển 略lược 說thuyết 。 覺giác 分phần/phân 品phẩm 究cứu 竟cánh 。

大Đại 乘Thừa 莊Trang 嚴Nghiêm 經Kinh 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 一nhất

Print Friendly, PDF & Email