大Đại 乘Thừa 廣Quảng 百Bách 論Luận 釋Thích 論Luận
Quyển 5
聖Thánh 天Thiên 菩Bồ 薩Tát 本Bổn 護Hộ 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 釋Thích 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

大Đại 乘Thừa 廣Quảng 百Bách 論Luận 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ

聖thánh 天thiên 菩Bồ 薩Tát 本bổn 。 護hộ 法Pháp 菩Bồ 薩Tát 釋thích 。

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 破phá 時thời 品phẩm 第đệ 三tam 之chi 餘dư 。

復phục 次thứ 有hữu 諸chư 異dị 部bộ 。 於ư 無vô 常thường 法pháp 。 說thuyết 有hữu 剎sát 那na 暫tạm 時thời 住trụ 體thể 。 即tức 依y 住trụ 體thể 立lập 有hữu 實thật 時thời 。 為vi 破phá 彼bỉ 言ngôn 。 故cố 說thuyết 頌tụng 曰viết 。

無vô 常thường 何hà 有hữu 住trụ 。 住trụ 無vô 有hữu 何hà 體thể 。

論luận 曰viết 。 自tự 相tương/tướng 經kinh 停đình 。 故cố 名danh 為vi 住trụ 。 有hữu 為vi 諸chư 法pháp 。 無vô 常thường 所sở 遷thiên 。 不bất 能năng 暫tạm 停đình 。 如như 何hà 有hữu 住trụ 。 既ký 無vô 住trụ 體thể 。 依y 何hà 立lập 時thời 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 言ngôn 無vô 常thường 者giả 。 或hoặc 即tức 法pháp 滅diệt 。 或hoặc 法pháp 滅diệt 因nhân 。 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 無vô 常thường 所sở 逼bức 暫tạm 生sanh 即tức 滅diệt 何hà 容dung 有hữu 住trụ 。 住trụ 位vị 住trụ 依y 無vô 常thường 隨tùy 逼bức 。 應ưng 如như 後hậu 位vị 不bất 得đắc 少thiểu 留lưu 。 若nhược 謂vị 無vô 常thường 雖tuy 居cư 住trụ 位vị 。

爾nhĩ 時thời 住trụ 力lực 能năng 制chế 無vô 常thường 。 扶phù 己kỷ 所sở 依y 令linh 其kỳ 暫tạm 住trụ 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 故cố 次thứ 頌tụng 曰viết 。

初sơ 若nhược 有hữu 住trụ 者giả 。 後hậu 應ưng 無vô 變biến 衰suy 。

論luận 曰viết 。 生sanh 滅diệt 相tương 續tục 。 不bất 捨xả 自tự 類loại 。 後hậu 異dị 相tướng 起khởi 名danh 曰viết 變biến 衰suy 。 後hậu 位vị 住trụ 相tương/tướng 與dữ 前tiền 住trụ 體thể 既ký 無vô 差sai 別biệt 。 何hà 有hữu 變biến 衰suy 。 亦diệc 不bất 應ưng 言ngôn 。 由do 後hậu 法pháp 起khởi 令linh 前tiền 住trụ 相tương/tướng 而nhi 有hữu 變biến 衰suy 。 住trụ 體thể 如như 前tiền 相tương/tướng 無vô 變biến 故cố 。 豈khởi 非phi 後hậu 起khởi 前tiền 住trụ 變biến 耶da 。 云vân 何hà 餘dư 生sanh 餘dư 法pháp 名danh 變biến 。 現hiện 見kiến 餘dư 生sanh 餘dư 亦diệc 名danh 變biến 。 如như 酪lạc 既ký 生sanh 說thuyết 乳nhũ 為vi 變biến 。 麁thô 雖tuy 似tự 變biến 。 細tế 則tắc 不bất 然nhiên 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 世thế 間gian 乳nhũ 酪lạc 同đồng 類loại 相tương 續tục 。 別biệt 相tướng 難nan 知tri 。 不bất 悟ngộ 其kỳ 中trung 有hữu 細tế 生sanh 滅diệt 。 謂vị 前tiền 乳nhũ 變biến 由do 後hậu 酪lạc 生sanh 。 微vi 細tế 理lý 中trung 即tức 前tiền 住trụ 體thể 變biến 由do 後hậu 起khởi 。 其kỳ 義nghĩa 難nan 知tri 。

復phục 次thứ 要yếu 自tự 審thẩm 察sát 知tri 有hữu 住trụ 體thể 。 方phương 可khả 為vì 他tha 說thuyết 有hữu 住trụ 相tương/tướng 。 然nhiên 無vô 方phương 便tiện 可khả 審thẩm 住trụ 體thể 。 知tri 其kỳ 定định 有hữu 能năng 住trụ 於ư 法pháp 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 故cố 次thứ 頌tụng 曰viết 。

譬thí 如như 無vô 一nhất 識thức 。 能năng 了liễu 於ư 二nhị 義nghĩa 。

如như 是thị 無vô 一nhất 義nghĩa 。 二nhị 識thức 所sở 能năng 知tri 。

論luận 曰viết 。 所sở 識thức 諸chư 境cảnh 要yếu 由do 能năng 識thức 。 前tiền 觀quán 後hậu 察sát 方phương 知tri 是thị 有hữu 。 若nhược 有hữu 一nhất 身thân 同đồng 類loại 二nhị 識thức 。 於ư 一nhất 現hiện 境cảnh 前tiền 觀quán 後hậu 察sát 。 審thẩm 知tri 境cảnh 相tướng 不bất 異dị 於ư 前tiền 。 爾nhĩ 乃nãi 可khả 言ngôn 現hiện 法pháp 有hữu 住trụ 。 即tức 無vô 一nhất 身thân 同đồng 類loại 二nhị 識thức 。 於ư 一nhất 現hiện 境cảnh 前tiền 觀quán 後hậu 察sát 。 汝nhữ 等đẳng 云vân 何hà 。 能năng 知tri 現hiện 法pháp 剎sát 那na 有hữu 住trụ 依y 此thử 立lập 時thời 。 汝nhữ 不bất 可khả 言ngôn 。 前tiền 念niệm 意ý 識thức 觀quán 未vị 來lai 法pháp 。 後hậu 念niệm 意ý 識thức 察sát 現hiện 在tại 法pháp 。 知tri 有hữu 住trụ 體thể 。 以dĩ 未vị 來lai 世thế 。 法pháp 未vị 有hữu 故cố 。 亦diệc 不bất 可khả 言ngôn 。 前tiền 念niệm 意ý 識thức 觀quán 現hiện 在tại 法pháp 。 後hậu 念niệm 意ý 識thức 察sát 過quá 去khứ 法pháp 。 知tri 有hữu 住trụ 體thể 。 以dĩ 過quá 去khứ 世thế 。 法pháp 已dĩ 滅diệt 故cố 。 縱túng/tung 許hứa 去khứ 來lai 法pháp 是thị 有hữu 者giả 。

時thời 移di 世thế 易dị 不bất 可khả 名danh 住trụ 。 又hựu 不bất 可khả 言ngôn 。 色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 於ư 現hiện 在tại 世thế 。 住trụ 經kinh 多đa 時thời 。 心tâm 等đẳng 諸chư 法pháp 無vô 常thường 迅tấn 速tốc 。 故cố 二nhị 念niệm 心tâm 同đồng 緣duyên 現hiện 在tại 。 前tiền 觀quán 後hậu 察sát 知tri 其kỳ 有hữu 住trụ 。 既ký 同đồng 有hữu 為vi 如như 何hà 不bất 等đẳng 。 色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 非phi 久cửu 時thời 住trụ 。 是thị 有hữu 為vi 故cố 。 猶do 如như 心tâm 等đẳng 。 有hữu 餘dư 執chấp 色sắc 有hữu 住trụ 非phi 心tâm 。 此thử 亦diệc 應ưng 以dĩ 心tâm 為ví 喻dụ 破phá 。 一nhất 有hữu 情tình 身thân 。 同đồng 類loại 二nhị 識thức 。 定định 不bất 共cộng 緣duyên 現hiện 在tại 一nhất 法pháp 。 一nhất 身thân 同đồng 類loại 前tiền 後hậu 識thức 故cố 。 如như 緣duyên 前tiền 後hậu 青thanh 黃hoàng 二nhị 心tâm 。 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết 。 五ngũ 識thức 所sở 觀quán 意ý 識thức 能năng 審thẩm 知tri 其kỳ 有hữu 住trụ 。 汝nhữ 等đẳng 不bất 許hứa 二nhị 識thức 俱câu 生sanh 。 意ý 識thức 生sanh 時thời 境cảnh 已dĩ 滅diệt 故cố 。 設thiết 許hứa 一nhất 身thân 多đa 識thức 並tịnh 起khởi 。 各các 緣duyên 別biệt 境cảnh 非phi 能năng 審thẩm 知tri 。 雖tuy 許hứa 意ý 識thức 知tri 五ngũ 識thức 境cảnh 。 然nhiên 各các 自tự 變biến 同đồng 現hiện 量lượng 攝nhiếp 。 俱câu 受thọ 新tân 境cảnh 非phi 重trọng/trùng 審thẩm 知tri 。 由do 是thị 故cố 說thuyết 。 無vô 有hữu 一nhất 義nghĩa 二nhị 識thức 能năng 知tri 。

復phục 次thứ 亦diệc 無vô 一nhất 識thức 審thẩm 知tri 二nhị 義nghĩa 。 皆giai 實thật 有hữu 體thể 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 欲dục 作tác 意ý 審thẩm 知tri 前tiền 有hữu 後hậu 境cảnh 未vị 生sanh 。 審thẩm 知tri 後hậu 有hữu 前tiền 境cảnh 已dĩ 滅diệt 。 尚thượng 無vô 有hữu 能năng 。 審thẩm 一nhất 實thật 有hữu 。 況huống 能năng 知tri 二nhị 現hiện 在tại 二nhị 境cảnh 。 雖tuy 俱câu 可khả 了liễu 。 皆giai 新tân 受thọ 故cố 。 非phi 重trọng/trùng 審thẩm 知tri 緣duyên 餘dư 境cảnh 識thức 。 不bất 能năng 審thẩm 知tri 餘dư 境cảnh 實thật 有hữu 。 帶đái 餘dư 相tương/tướng 故cố 。 猶do 如như 各các 別biệt 緣duyên 二nhị 境cảnh 心tâm 。 又hựu 審thẩm 察sát 心tâm 不bất 能năng 審thẩm 察sát 外ngoại 境cảnh 實thật 有hữu 。 帶đái 餘dư 相tương/tướng 故cố 。 如như 新tân 了liễu 受thọ 現hiện 在tại 境cảnh 心tâm 。 又hựu 數số 論luận 者giả 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 若nhược 立lập 慧tuệ 體thể 念niệm 念niệm 各các 異dị 知tri 諸chư 法pháp 者giả 。 是thị 則tắc 不bất 應ưng 。 先tiên 求cầu 後hậu 證chứng 。 先tiên 受thọ 後hậu 憶ức 。 先tiên 疑nghi 後hậu 決quyết 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 不bất 見kiến 天thiên 授thọ 先tiên 求cầu 受thọ 疑nghi 後hậu 時thời 祠từ 授thọ 能năng 證chứng 憶ức 決quyết 。 由do 是thị 當đương 知tri 。 唯duy 有hữu 一nhất 慧tuệ 常thường 能năng 照chiếu 了liễu 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 故cố 立lập 量lượng 言ngôn 。 知tri 青thanh 等đẳng 慧tuệ 。 決quyết 定định 不bất 離ly 。 知tri 黃hoàng 等đẳng 慧tuệ 是thị 慧tuệ 體thể 故cố 。 如như 黃hoàng 等đẳng 慧tuệ 。 是thị 故cố 一nhất 慧tuệ 。 知tri 一nhất 切thiết 義nghĩa 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 常thường 法pháp 轉chuyển 變biến 皆giai 先tiên 已dĩ 破phá 。 不bất 應ưng 重trọng/trùng 執chấp 。 又hựu 汝nhữ 云vân 何hà 。 知tri 此thử 一nhất 慧tuệ 其kỳ 體thể 是thị 常thường 。 知tri 一nhất 切thiết 義nghĩa 。 非phi 不bất 審thẩm 察sát 所sở 知tri 慧tuệ 相tương/tướng 。 可khả 言ngôn 此thử 慧tuệ 知tri 一nhất 切thiết 境cảnh 。 非phi 即tức 此thử 慧tuệ 能năng 自tự 審thẩm 知tri 。 色sắc 等đẳng 法pháp 中trung 曾tằng 不bất 見kiến 故cố 。 此thử 慧tuệ 必tất 有hữu 別biệt 慧tuệ 能năng 知tri 。 是thị 所sở 知tri 故cố 。 猶do 如như 色sắc 等đẳng 。 又hựu 青thanh 等đẳng 慧tuệ 其kỳ 性tánh 各các 別biệt 。 所sở 知tri 異dị 故cố 。 如như 自tự 他tha 慧tuệ 。 此thử 中trung 意ý 明minh 。 無vô 有hữu 一nhất 慧tuệ 能năng 重trọng/trùng 審thẩm 知tri 二nhị 境cảnh 實thật 有hữu 。 不bất 言ngôn 一nhất 慧tuệ 不bất 知tri 多đa 法pháp 。 勿vật 一nhất 念niệm 心tâm 不bất 了liễu 多đa 境cảnh 。 又hựu 明minh 慧tuệ 體thể 不bất 能năng 自tự 審thẩm 。 不bất 言ngôn 慧tuệ 體thể 不bất 能năng 自tự 照chiếu 。 勿vật 心tâm 心tâm 法pháp 不bất 能năng 自tự 證chứng 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 應ưng 後hậu 時thời 自tự 憶ức 。 若nhược 言ngôn 照chiếu 境cảnh 是thị 用dụng 非phi 體thể 。 體thể 非phi 照chiếu 故cố 。 不bất 隨tùy 境cảnh 別biệt 照chiếu 用dụng 隨tùy 緣duyên 。 乃nãi 有hữu 無vô 量lượng 。 有hữu 多đa 用dụng 故cố 。 無vô 如như 上thượng 失thất 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 體thể 若nhược 非phi 照chiếu 。 應ưng 如như 色sắc 等đẳng 。 不bất 名danh 為vi 慧tuệ 。 若nhược 言ngôn 照chiếu 用dụng 。 不bất 離ly 體thể 故cố 。 無vô 斯tư 過quá 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 用dụng 不bất 離ly 體thể 。 照chiếu 應ưng 成thành 一nhất 。 不bất 離ly 體thể 故cố 。 猶do 如như 慧tuệ 體thể 。 體thể 不bất 離ly 用dụng 。 慧tuệ 應ưng 成thành 多đa 。 不bất 離ly 用dụng 故cố 。 猶do 如như 照chiếu 用dụng 。 用dụng 隨tùy 體thể 一nhất 。 違vi 前tiền 比tỉ 量lượng 。 體thể 隨tùy 用dụng 多đa 。 違vi 自tự 所sở 立lập 。 若nhược 用dụng 隨tùy 體thể 。 無vô 差sai 別biệt 者giả 。 總tổng 緣duyên 別biệt 緣duyên 希hy 求cầu 證chứng 得đắc 。 領lãnh 受thọ 憶ức 念niệm 猶do 豫dự 決quyết 定định 。 如như 是thị 等đẳng 用dụng 差sai 別biệt 應ưng 無vô 。 若nhược 體thể 隨tùy 用dụng 有hữu 差sai 別biệt 者giả 。 汝nhữ 所sở 立lập 慧tuệ 應ưng 念niệm 念niệm 別biệt 。 亦diệc 應ưng 無vô 有hữu 先tiên 求cầu 後hậu 證chứng 。 先tiên 受thọ 後hậu 憶ức 。 先tiên 疑nghi 後hậu 決quyết 。 是thị 則tắc 汝nhữ 言ngôn 翻phiên 成thành 自tự 害hại 。 又hựu 汝nhữ 若nhược 言ngôn 慧tuệ 體thể 雖tuy 一nhất 。 然nhiên 用dụng 隨tùy 緣duyên 變biến 成thành 多đa 種chủng 。 故cố 無vô 失thất 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 慧tuệ 用dụng 隨tùy 緣duyên 變biến 成thành 多đa 故cố 。 應ưng 如như 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 其kỳ 性tánh 非phi 一nhất 。 世thế 間gian 不bất 見kiến 有hữu 色sắc 等đẳng 物vật 體thể 常thường 是thị 一nhất 用dụng 變biến 成thành 多đa 。 世thế 俗tục 事sự 中trung 假giả 立lập 體thể 用dụng 。 容dung 可khả 施thi 設thiết 體thể 一nhất 用dụng 多đa 。 勝thắng 義nghĩa 理lý 中trung 無vô 如như 是thị 義nghĩa 。 如như 何hà 一nhất 物vật 實thật 有hữu 一nhất 多đa 。 又hựu 汝nhữ 所sở 言ngôn 慧tuệ 體thể 念niệm 念niệm 。 各các 別biệt 異dị 故cố 。 如như 異dị 身thân 慧tuệ 。 應ưng 無vô 先tiên 求cầu 後hậu 證chứng 等đẳng 者giả 。 因nhân 義nghĩa 不bất 成thành 。 自tự 宗tông 不bất 許hứa 。 前tiền 後hậu 兩lưỡng 慧tuệ 體thể 有hữu 異dị 故cố 。 又hựu 許hứa 照chiếu 用dụng 雖tuy 念niệm 念niệm 別biệt 而nhi 有hữu 先tiên 求cầu 後hậu 證chứng 等đẳng 事sự 。 故cố 所sở 立lập 因nhân 有hữu 不bất 定định 失thất 。 又hựu 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 異dị 別biệt 慧tuệ 所sở 緣duyên 。 彼bỉ 此thử 俱câu 。 許hứa 即tức 為vi 同đồng 喻dụ 。 由do 此thử 比tỉ 知tri 緣duyên 別biệt 境cảnh 識thức 。 別biệt 慧tuệ 緣duyên 故cố 。 體thể 應ưng 有hữu 異dị 。 謂vị 青thanh 等đẳng 識thức 其kỳ 體thể 各các 異dị 。 別biệt 慧tuệ 緣duyên 故cố 。 猶do 如như 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 豈khởi 不bất 樂nhạo 等đẳng 於ư 轉chuyển 變biến 時thời 合hợp 成thành 色sắc 等đẳng 其kỳ 相tương/tướng 無vô 異dị 。

爾nhĩ 時thời 復phục 為vi 一nhất 慧tuệ 所sở 緣duyên 。 所sở 立lập 同đồng 喻dụ 。 便tiện 闕khuyết 能năng 立lập 。 此thử 非phi 真chân 過quá 。 我ngã 說thuyết 別biệt 慧tuệ 所sở 緣duyên 為vi 因nhân 證chứng 體thể 有hữu 異dị 。 不bất 言ngôn 唯duy 為vi 別biệt 慧tuệ 所sở 緣duyên 。 斯tư 有hữu 何hà 失thất 。 然nhiên 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 其kỳ 性tánh 各các 異dị 。 必tất 應ưng 許hứa 有hữu 別biệt 慧tuệ 所sở 緣duyên 。 是thị 故cố 決quyết 定định 無vô 有hữu 一nhất 慧tuệ 。 其kỳ 體thể 是thị 常thường 。 知tri 一nhất 切thiết 義nghĩa 。 故cố 無vô 一nhất 識thức 審thẩm 知tri 二nhị 義nghĩa 。 皆giai 實thật 有hữu 體thể 。 其kỳ 理lý 成thành 立lập 。 為vi 釋thích 頌tụng 文văn 起khởi 斯tư 傍bàng 諍tranh 。 今kim 應ưng 且thả 止chỉ 辨biện 正chánh 所sở 論luận 。

復phục 次thứ 今kim 應ưng 詰cật 問vấn 有hữu 住trụ 論luận 者giả 。 如như 是thị 住trụ 體thể 為vi 待đãi 餘dư 住trụ 能năng 住trụ 於ư 法pháp 。 為vi 不bất 爾nhĩ 耶da 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 過quá 。 若nhược 待đãi 餘dư 住trụ 能năng 住trụ 法pháp 者giả 。 應ưng 如như 所sở 住trụ 不bất 名danh 能năng 住trụ 。 若nhược 不bất 待đãi 餘dư 能năng 住trụ 法pháp 者giả 。 所sở 住trụ 亦diệc 爾nhĩ 。 應ưng 不bất 待đãi 餘dư 。 為vì 顯hiển 此thử 義nghĩa 。 故cố 次thứ 頌tụng 曰viết 。

時thời 若nhược 有hữu 餘dư 住trụ 。 住trụ 則tắc 不bất 成thành 時thời 。

論luận 曰viết 。 自tự 性tánh 不bất 能năng 助trợ 成thành 自tự 性tánh 。 故cố 無vô 同đồng 類loại 同đồng 時thời 相tương 待đãi 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 必tất 待đãi 異dị 類loại 相tương 助trợ 而nhi 成thành 。 如như 慧tuệ 與dữ 心tâm 。 地địa 與dữ 水thủy 等đẳng 。 如như 是thị 若nhược 執chấp 住trụ 別biệt 有hữu 住trụ 。 此thử 住trụ 則tắc 應ưng 失thất 於ư 住trụ 體thể 。 待đãi 餘dư 住trụ 故cố 。 如như 所sở 住trụ 法pháp 。 頌tụng 中trung 時thời 者giả 。 是thị 住trụ 別biệt 名danh 。 此thử 正chánh 應ưng 言ngôn 住trụ 有hữu 餘dư 住trụ 。 住trụ 不bất 成thành 住trụ 成thành 文văn 故cố 爾nhĩ 。 由do 此thử 生sanh 等đẳng 亦diệc 無vô 同đồng 類loại 。 故cố 所sở 立lập 量lượng 無vô 不bất 定định 失thất 。 又hựu 次thứ 頌tụng 曰viết 。

時thời 若nhược 餘dư 住trụ 無vô 。 後hậu 滅diệt 應ưng 非phi 有hữu 。

論luận 曰viết 。

時thời 者giả 謂vị 住trụ 。 餘dư 住trụ 若nhược 無vô 。 如như 所sở 住trụ 法pháp 不bất 能năng 自tự 住trụ 。 既ký 不bất 自tự 住trụ 豈khởi 能năng 住trụ 他tha 。 如như 是thị 則tắc 應ứng 。 不bất 名danh 能năng 住trụ 。 能năng 住trụ 無vô 故cố 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 何hà 能năng 暫tạm 住trụ 經kinh 一nhất 剎sát 那na 。 初sơ 住trụ 既ký 為vi 無vô 。 後hậu 滅diệt 如như 何hà 有hữu 。 初sơ 住trụ 後hậu 滅diệt 相tương 待đãi 立lập 故cố 。 又hựu 若nhược 此thử 住trụ 不bất 待đãi 餘dư 住trụ 。 自tự 能năng 住trụ 者giả 法pháp 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 自tự 力lực 能năng 住trụ 不bất 待đãi 餘dư 住trụ 。 住trụ 既ký 是thị 無vô 。 滅diệt 亦diệc 非phi 有hữu 。 云vân 何hà 汝nhữ 執chấp 初sơ 住trụ 後hậu 滅diệt 。 又hựu 住trụ 滅diệt 等đẳng 互hỗ 為vi 助trợ 伴bạn 能năng 起khởi 作tác 用dụng 。 住trụ 相tương/tướng 既ký 空không 。 亦diệc 無vô 滅diệt 等đẳng 。 是thị 則tắc 諸chư 法pháp 應ưng 無vô 後hậu 滅diệt 。 無vô 後hậu 滅diệt 者giả 何hà 謂vị 無vô 常thường 。

復phục 次thứ 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 與dữ 無vô 常thường 相tương/tướng 。 為vi 一nhất 為vi 異dị 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 失thất 。 若nhược 言ngôn 是thị 異dị 。 應ưng 非phi 無vô 常thường 。 若nhược 言ngôn 是thị 一nhất 。 應ưng 無vô 有hữu 住trụ 。 為vì 顯hiển 此thử 義nghĩa 。 故cố 復phục 頌tụng 曰viết 。

法pháp 與dữ 無vô 常thường 異dị 。 法pháp 則tắc 非phi 無vô 常thường 。

論luận 曰viết 。 色sắc 等đẳng 諸chư 法pháp 名danh 無vô 常thường 者giả 。 無vô 常thường 相tương/tướng 合hợp 說thuyết 為vi 無vô 常thường 。 色sắc 受thọ 想tưởng 等đẳng 。 其kỳ 相tương/tướng 各các 別biệt 。 自tự 性tánh 有hữu 異dị 。 故cố 非phi 無vô 常thường 。 若nhược 爾nhĩ 色sắc 等đẳng 異dị 無vô 常thường 故cố 。 應ưng 如như 空không 等đẳng 。 體thể 非phi 無vô 常thường 。 若nhược 言ngôn 色sắc 等đẳng 。 雖tuy 有hữu 差sai 別biệt 。 而nhi 用dụng 無vô 常thường 以dĩ 為vi 共cộng 相tương 。 如như 是thị 共cộng 相tương 若nhược 離ly 色sắc 等đẳng 。 色sắc 等đẳng 異dị 彼bỉ 。 還hoàn 同đồng 前tiền 過quá 。 若nhược 言ngôn 色sắc 等đẳng 與dữ 彼bỉ 共cộng 相tương 體thể 不bất 相tương 離ly 。 是thị 則tắc 色sắc 等đẳng 無vô 異dị 性tánh 故cố 。 應ưng 失thất 自tự 相tương/tướng 。 若nhược 言ngôn 諸chư 法pháp 各các 有hữu 二nhị 相tương/tướng 。 謂vị 自tự 及cập 共cộng 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 如như 是thị 二nhị 種chủng 。 一nhất 通thông 一nhất 別biệt 。 相tương/tướng 不bất 同đồng 故cố 。 應ưng 非phi 一nhất 體thể 。 如như 無vô 常thường 相tương/tướng 。 非phi 即tức 色sắc 等đẳng 。 如như 是thị 色sắc 等đẳng 亦diệc 非phi 無vô 常thường 。 相tương/tướng 既ký 有hữu 異dị 。 雖tuy 共cộng 和hòa 合hợp 而nhi 體thể 不bất 同đồng 。 猶do 如như 色sắc 味vị 。 若nhược 謂vị 色sắc 等đẳng 實thật 非phi 無vô 常thường 。 無vô 常thường 合hợp 故cố 假giả 說thuyết 無vô 常thường 。 如như 執chấp 杖trượng 人nhân 說thuyết 名danh 為vi 杖trượng 。 故cố 無vô 色sắc 等đẳng 非phi 無vô 常thường 過quá 。 若nhược 爾nhĩ 修tu 習tập 無vô 常thường 觀quán 者giả 。 於ư 其kỳ 色sắc 等đẳng 非phi 無vô 常thường 法pháp 。 自tự 心tâm 增tăng 益ích 立lập 為vi 無vô 常thường 。 此thử 無vô 常thường 觀quán 應ưng 成thành 顛điên 倒đảo 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 應ưng 。 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 是thị 故cố 無vô 常thường 應ưng 即tức 色sắc 等đẳng 。 若nhược 即tức 色sắc 等đẳng 復phục 失thất 自tự 相tương/tướng 。 如như 是thị 諸chư 法pháp 。 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 世thế 俗tục 道đạo 中trung 相tương 待đãi 假giả 立lập 。 不bất 可khả 定định 執chấp 。 為vi 一nhất 為vi 異dị 。 於ư 勝thắng 義nghĩa 理lý 都đô 不bất 可khả 論luận 。 已dĩ 說thuyết 無vô 常thường 與dữ 法pháp 異dị 過quá 。 為vi 顯hiển 一nhất 過quá 。 復phục 說thuyết 頌tụng 曰viết 。

法pháp 與dữ 無vô 常thường 一nhất 。 法pháp 應ưng 非phi 有hữu 住trụ 。

論luận 曰viết 。 無vô 常thường 與dữ 住trụ 。 性tánh 相tướng 相tương 違vi 。 云vân 何hà 一nhất 法pháp 。 具cụ 有hữu 二nhị 種chủng 。 如như 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 性tánh 相tướng 相tương 違vi 。 尚thượng 不bất 相tương 應ứng 。 況huống 同đồng 一nhất 體thể 。 若nhược 色sắc 等đẳng 法pháp 與dữ 無vô 常thường 一nhất 。 是thị 則tắc 決quyết 定định 無vô 暫tạm 住trụ 義nghĩa 。 如như 何hà 依y 住trụ 立lập 有hữu 實thật 時thời 。

復phục 次thứ 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 如như 上thượng 所sở 言ngôn 。 諸chư 法pháp 無vô 常thường 。 何hà 有hữu 住trụ 者giả 。 此thử 不bất 應ưng 理lý 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 。 雖tuy 復phục 同đồng 時thời 。 然nhiên 其kỳ 作tác 用dụng 。 前tiền 後hậu 差sai 別biệt 。 如như 四tứ 大đại 種chủng 為vi 共cộng 有hữu 因nhân 。 體thể 必tất 同đồng 時thời 。 用dụng 有hữu 先tiên 後hậu 。 如như 是thị 三tam 相tương/tướng 體thể 雖tuy 俱câu 有hữu 。 而nhi 彼bỉ 作tác 用dụng 時thời 分phần/phân 不bất 同đồng 。 先tiên 生sanh 相tương/tướng 用dụng 。 次thứ 住trụ 後hậu 滅diệt 。 住trụ 相tương/tướng 用dụng 時thời 。 雖tuy 有hữu 無vô 常thường 。 而nhi 無vô 勝thắng 用dụng 。 住trụ 有hữu 用dụng 故cố 。 能năng 住trụ 所sở 依y 住trụ 相tương/tướng 用dụng 訖ngật 無vô 常thường 得đắc 。 次thứ 復phục 起khởi 勝thắng 用dụng 滅diệt 所sở 依y 法pháp 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 生sanh 住trụ 滅diệt 相tướng 。 自tự 性tánh 作tác 用dụng 。 皆giai 互hỗ 相tương 違vi 。 如như 苦khổ 樂lạc 等đẳng 。 必tất 不bất 並tịnh 起khởi 。 云vân 何hà 體thể 俱câu 用dụng 有hữu 先tiên 後hậu 。 自tự 性tánh 相tướng 違vi 而nhi 許hứa 並tịnh 起khởi 。 何hà 不bất 許hứa 彼bỉ 作tác 用dụng 同đồng 時thời 。 用dụng 既ký 不bất 俱câu 。 體thể 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 四tứ 大đại 種chủng 喻dụ 。 理lý 未vị 必tất 然nhiên 。 用dụng 不bất 同đồng 時thời 。 體thể 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 又hựu 住trụ 無vô 常thường 體thể 若nhược 俱câu 有hữu 。 不bất 應ưng 作tác 用dụng 先tiên 後hậu 不bất 同đồng 。 若nhược 謂vị 住trụ 強cường/cưỡng 無vô 常thường 劣liệt 故cố 。 住trụ 先tiên 起khởi 用dụng 無vô 常thường 後hậu 起khởi 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 故cố 次thứ 頌tụng 曰viết 。

無vô 常thường 初sơ 既ký 劣liệt 。 住trụ 力lực 定định 應ưng 強cường/cưỡng 。

此thử 二nhị 復phục 何hà 緣duyên 。 後hậu 見kiến 成thành 顛điên 倒đảo 。

論luận 曰viết 。 體thể 既ký 同đồng 時thời 。 用dụng 有hữu 先tiên 後hậu 。 故cố 不bất 可khả 說thuyết 二nhị 相tương/tướng 力lực 齊tề 。 定định 應ưng 住trụ 勝thắng 無vô 常thường 是thị 劣liệt 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 緣duyên 後hậu 時thời 復phục 見kiến 。 無vô 常thường 力lực 勝thắng 摧tồi 伏phục 住trụ 力lực 。 滅diệt 壞hoại 所sở 依y 及cập 住trụ 相tương/tướng 等đẳng 。 後hậu 時thời 住trụ 力lực 應ưng 制chế 無vô 常thường 。 以dĩ 力lực 強cường/cưỡng 故cố 猶do 如như 初sơ 位vị 。 於ư 此thử 中trung 間gian 。 無vô 別biệt 方phương 便tiện 可khả 令linh 住trụ 相tương/tướng 力lực 用dụng 損tổn 減giảm 。 及cập 令linh 無vô 常thường 力lực 用dụng 增tăng 盛thịnh 。 若nhược 言ngôn 住trụ 相tương/tướng 作tác 用dụng 已dĩ 訖ngật 。 故cố 於ư 此thử 時thời 其kỳ 力lực 損tổn 減giảm 。 彼bỉ 無vô 常thường 相tương/tướng 先tiên 未vị 作tác 用dụng 故cố 於ư 此thử 時thời 其kỳ 力lực 增tăng 盛thịnh 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 理lý 相tương 違vi 故cố 。 住trụ 與dữ 無vô 常thường 先tiên 後hậu 體thể 一nhất 。 何hà 緣duyên 力lực 用dụng 衰suy 盛thịnh 不bất 同đồng 。 住trụ 相tương/tướng 爾nhĩ 時thời 體thể 無vô 虧khuy 減giảm 。 何hà 緣duyên 力lực 用dụng 炊xuy 有hữu 衰suy 損tổn 。 又hựu 住trụ 相tương/tướng 用dụng 齊tề 何hà 當đương 止chỉ 。 若nhược 言ngôn 住trụ 用dụng 唯duy 一nhất 剎sát 那na 。 何hà 緣duyên 此thử 住trụ 極cực 為vi 知tri 定định 。 若nhược 住trụ 相tương/tướng 力lực 唯duy 有hữu 爾nhĩ 所sở 。 謂vị 能năng 住trụ 法pháp 經kinh 一nhất 剎sát 那na 。 若nhược 爾nhĩ 無vô 常thường 今kim 復phục 何hà 用dụng 。 住trụ 力lực 既ký 盡tận 所sở 住trụ 諸chư 法pháp 。 自tự 然nhiên 不bất 住trụ 。 何hà 用dụng 滅diệt 為vi 。 如như 是thị 住trụ 相tương/tướng 初sơ 後hậu 體thể 同đồng 。 所sở 作tác 事sự 業nghiệp 。 亦diệc 無vô 有hữu 異dị 。 有hữu 時thời 起khởi 用dụng 有hữu 時thời 不bất 起khởi 。 此thử 義nghĩa 難nan 了liễu 。 智trí 者giả 應ưng 思tư 。 又hựu 於ư 後hậu 時thời 無vô 常thường 力lực 勝thắng 能năng 滅diệt 住trụ 相tương/tướng 。 彼bỉ 此thử 同đồng 知tri 。 由do 是thị 亦diệc 應ưng 信tín 無vô 常thường 力lực 前tiền 位vị 已dĩ 勝thắng 能năng 摧tồi 住trụ 相tương/tướng 。 若nhược 爾nhĩ 住trụ 相tương/tướng 常thường 應ưng 無vô 用dụng 。 何hà 執chấp 如như 是thị 無vô 用dụng 住trụ 為vi 。 是thị 故cố 智trí 者giả 。 應ưng 信tín 無vô 住trụ 。 既ký 無vô 有hữu 住trụ 。

時thời 依y 何hà 立lập 。 又hựu 執chấp 無vô 常thường 初sơ 劣liệt 後hậu 勝thắng 。 并tinh 執chấp 住trụ 相tương/tướng 初sơ 勝thắng 後hậu 劣liệt 。 皆giai 不bất 應ưng 理lý 。 故cố 復phục 頌tụng 曰viết 。

若nhược 遍biến 諸chư 法pháp 體thể 。 無vô 常thường 力lực 初sơ 劣liệt 。

應ưng 都đô 無vô 有hữu 住trụ 。 或hoặc 一nhất 切thiết 皆giai 常thường 。

論luận 曰viết 。 若nhược 無vô 常thường 相tương/tướng 初sơ 時thời 力lực 劣liệt 。 不bất 能năng 滅diệt 法pháp 。 法pháp 自tự 然nhiên 住trụ 。 何hà 緣duyên 執chấp 此thử 無vô 用dụng 住trụ 耶da 。 是thị 則tắc 住trụ 相tương 應ứng 本bổn 無vô 有hữu 。 以dĩ 無vô 用dụng 故cố 。 猶do 如như 兔thố 角giác 。 若nhược 言ngôn 住trụ 相tương/tướng 初sơ 時thời 力lực 勝thắng 能năng 伏phục 無vô 常thường 。 則tắc 一nhất 切thiết 時thời 皆giai 應ưng 得đắc 勝thắng 。 體thể 無vô 異dị 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 有hữu 為vi 常thường 應ưng 不bất 滅diệt 便tiện 違vi 經kinh 說thuyết 。 諸chư 行hành 無vô 常thường 。

復phục 次thứ 今kim 應ưng 詰cật 問vấn 貪tham 住trụ 相tương/tướng 人nhân 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 為vi 無vô 常thường 相tương/tướng 決quyết 定định 俱câu 生sanh 。 為vi 作tác 用dụng 時thời 無vô 常thường 始thỉ 起khởi 。 初sơ 且thả 不bất 然nhiên 。 故cố 次thứ 頌tụng 曰viết 。

無vô 常thường 若nhược 恆hằng 有hữu 。 住trụ 相tương 應ứng 常thường 無vô 。

論luận 曰viết 。 有hữu 為vi 諸chư 法pháp 無vô 常thường 。 所sở 遷thiên 不bất 能năng 暫tạm 停đình 。 先tiên 已dĩ 具cụ 辨biện 。 此thử 無vô 常thường 相tương/tướng 損tổn 害hại 有hữu 為vi 。 如như 極cực 暴bạo 惡ác 。 怨oán 家gia 債trái 主chủ 。 常thường 隨tùy 遷thiên 逼bức 不bất 令linh 暫tạm 住trụ 。 是thị 故cố 若nhược 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 恆hằng 有hữu 無vô 常thường 。 則tắc 常thường 無vô 住trụ 。 後hậu 亦diệc 不bất 然nhiên 。 故cố 復phục 頌tụng 曰viết 。

或hoặc 彼bỉ 法pháp 先tiên 常thường 。 後hậu 乃nãi 非phi 常thường 住trụ 。

論luận 曰viết 。 若nhược 剎sát 那na 終chung 無vô 常thường 始thỉ 起khởi 。 此thử 無vô 常thường 相tương/tướng 前tiền 位vị 應ưng 無vô 。

爾nhĩ 時thời 彼bỉ 法pháp 應ưng 成thành 常thường 住trụ 。 無vô 無vô 常thường 故cố 。 如như 虛hư 空không 等đẳng 。 非phi 常thường 住trụ 名danh 。 如như 無vô 常thường 體thể 。 別biệt 有hữu 少thiểu 法pháp 。 但đãn 由do 遠viễn 離ly 無vô 常thường 相tương/tướng 故cố 。 立lập 常thường 住trụ 名danh 。 由do 此thử 色sắc 等đẳng 失thất 有hữu 為vi 性tánh 。 若nhược 言ngôn 後hậu 時thời 必tất 當đương 滅diệt 故cố 無vô 斯tư 過quá 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 無vô 為vi 法Pháp 中trung 。 曾tằng 未vị 見kiến 故cố 。 如như 虛hư 空không 等đẳng 。 初sơ 離ly 無vô 常thường 。 後hậu 決quyết 定định 無vô 可khả 滅diệt 壞hoại 義nghĩa 。 有hữu 為vi 諸chư 法pháp 應ưng 亦diệc 如như 是thị 。 如như 何hà 後hậu 時thời 必tất 當đương 壞hoại 滅diệt 。 又hựu 初sơ 色sắc 等đẳng 與dữ 後hậu 無vô 異dị 。 應ưng 如như 後hậu 位vị 。 無vô 常thường 所sở 隨tùy 。

復phục 次thứ 為vi 攝nhiếp 上thượng 義nghĩa 。 故cố 復phục 頌tụng 曰viết 。

若nhược 法pháp 無vô 常thường 俱câu 。 而nhi 言ngôn 有hữu 住trụ 者giả 。

無vô 常thường 相tương 應ứng 妄vọng 。 或hoặc 住trụ 相tương 應ứng 虛hư 。

論luận 曰viết 。 若nhược 有hữu 為vi 法pháp 無vô 常thường 相tương/tướng 俱câu 而nhi 言ngôn 有hữu 為vi 有hữu 住trụ 相tương/tướng 者giả 。 如như 是thị 二nhị 相tướng 。 性tánh 相tướng 相tương 違vi 。 是thị 則tắc 定định 應ưng 一nhất 虛hư 一nhất 實thật 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 言ngôn 住trụ 相tương/tướng 有hữu 勝thắng 力lực 用dụng 住trụ 持trì 有hữu 為vi 令linh 暫tạm 不bất 滅diệt 。 住trụ 力lực 既ký 盡tận 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 自tự 然nhiên 滅diệt 壞hoại 。 若nhược 爾nhĩ 滅diệt 相tương/tướng 。 復phục 何hà 所sở 為vi 。 或hoặc 後hậu 住trụ 相tương 應ứng 如như 前tiền 位vị 。 有hữu 勝thắng 力lực 用dụng 伏phục 彼bỉ 無vô 常thường 令linh 其kỳ 無vô 力lực 滅diệt 所sở 依y 法pháp 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 緣duyên 執chấp 無vô 常thường 相tương/tướng 。 若nhược 言ngôn 無vô 常thường 雖tuy 有hữu 力lực 用dụng 能năng 滅diệt 諸chư 法pháp 。 而nhi 法pháp 初sơ 時thời 勢thế 力lực 微vi 劣liệt 未vị 為vi 強cường 敵địch 。 故cố 無vô 常thường 相tương/tướng 權quyền 時thời 放phóng 捨xả 令linh 暫tạm 得đắc 住trụ 。 若nhược 爾nhĩ 住trụ 相tương/tướng 。 復phục 何hà 所sở 為vi 。 或hoặc 前tiền 無vô 常thường 應ưng 如như 後hậu 位vị 。 滅diệt 所sở 依y 法pháp 令linh 不bất 暫tạm 停đình 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 緣duyên 執chấp 有hữu 住trụ 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 有hữu 作tác 是thị 言ngôn 。 前tiền 說thuyết 無vô 住trụ 有hữu 何hà 體thể 者giả 。 此thử 說thuyết 不bất 然nhiên 。 住trụ 體thể 雖tuy 無vô 然nhiên 有hữu 不bất 住trụ 。 諸chư 法pháp 自tự 體thể 不bất 可khả 撥bát 無vô 。 應ưng 作tác 是thị 言ngôn 。 諸chư 行hành 生sanh 滅diệt 。 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 。 無vô 間gian 滅diệt 時thời 有hữu 剎sát 那na 頃khoảnh 無vô 住trụ 法pháp 體thể 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 無vô 常thường 力lực 用dụng 。 遷thiên 流lưu 不bất 住trụ 。 立lập 之chi 為vi 滅diệt 。 法pháp 體thể 無vô 者giả 。 滅diệt 何hà 所sở 依y 。 若nhược 說thuyết 法Pháp 外ngoại 有hữu 無vô 常thường 相tương/tướng 為vi 法pháp 滅diệt 因nhân 。 亦diệc 同đồng 此thử 難nạn/nan 。 我ngã 亦diệc 不bất 撥bát 諸chư 法pháp 皆giai 無vô 。 但đãn 言ngôn 汝nhữ 等đẳng 所sở 執chấp 真chân 實thật 。

時thời 所sở 依y 體thể 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 執chấp 有hữu 住trụ 體thể 與dữ 時thời 為vi 依y 。 前tiền 已dĩ 廣quảng 破phá 執chấp 有hữu 生sanh 滅diệt 與dữ 時thời 為vi 依y 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 假giả 說thuyết 名danh 生sanh 。 本bổn 有hữu 今kim 無vô 假giả 說thuyết 名danh 滅diệt 。 如như 是thị 生sanh 滅diệt 既ký 非phi 實thật 有hữu 。 云vân 何hà 依y 此thử 執chấp 有hữu 實thật 時thời 。 復phục 云vân 何hà 知tri 。 生sanh 滅diệt 是thị 假giả 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 名danh 生sanh 。 本bổn 有hữu 今kim 無vô 名danh 滅diệt 。 生sanh 之chi 與dữ 滅diệt 皆giai 二nhị 合hợp 成thành 。 如như 舍xá 如như 林lâm 。 豈khởi 名danh 真chân 實thật 。 又hựu 生sanh 與dữ 滅diệt 二nhị 分phần 所sở 成thành 。 半bán 有hữu 半bán 無vô 。 如như 何hà 定định 有hữu 。 又hựu 本bổn 無vô 分phần/phân 不bất 名danh 為vi 生sanh 。 體thể 非phi 有hữu 故cố 。 如như 龜quy 毛mao 等đẳng 。 其kỳ 今kim 有hữu 分phần/phân 亦diệc 不bất 名danh 生sanh 。 體thể 非phi 無vô 故cố 。 如như 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 。 又hựu 本bổn 有hữu 分phần/phân 不bất 名danh 為vi 滅diệt 。 體thể 非phi 無vô 故cố 。 如như 虛hư 空không 等đẳng 。 其kỳ 今kim 無vô 分phần/phân 。 亦diệc 不bất 名danh 滅diệt 。 體thể 非phi 有hữu 故cố 。 如như 兔thố 角giác 等đẳng 。 一nhất 一nhất 別biệt 分phần/phân 既ký 非phi 生sanh 滅diệt 。 二nhị 種chủng 和hòa 合hợp 豈khởi 是thị 生sanh 滅diệt 。 假giả 名danh 諸chư 法pháp 。 是thị 事sự 可khả 然nhiên 。 真chân 實thật 法Pháp 中trung 。 無vô 如như 是thị 義nghĩa 。 又hựu 於ư 生sanh 滅diệt 各các 二nhị 分phần 中trung 。 本bổn 無vô 未vị 來lai 今kim 無vô 過quá 去khứ 。 去khứ 來lai 二nhị 際tế 已dĩ 滅diệt 未vị 生sanh 。 其kỳ 體thể 既ký 無vô 非phi 實thật 生sanh 滅diệt 。 今kim 有hữu 本bổn 有hữu 俱câu 現hiện 在tại 攝nhiếp 。 豈khởi 一nhất 剎sát 那na 生sanh 滅diệt 並tịnh 有hữu 。 不bất 可khả 現hiện 在tại 有hữu 二nhị 剎sát 那na 。 初sơ 名danh 為vi 生sanh 。 後hậu 名danh 為vi 滅diệt 。

時thời 既ký 有hữu 別biệt 。 世thế 云vân 何hà 同đồng 。 若nhược 必tất 爾nhĩ 者giả 。 世thế 應ưng 雜tạp 亂loạn 。 生sanh 時thời 滅diệt 未vị 有hữu 。 應ưng 名danh 未vị 來lai 。 滅diệt 時thời 生sanh 已dĩ 無vô 。 應ưng 名danh 過quá 去khứ 。 又hựu 滅diệt 滅diệt 法pháp 令linh 無vô 入nhập 過quá 去khứ 滅diệt 。 在tại 現hiện 在tại 說thuyết 名danh 有hữu 。 生sanh 既ký 生sanh 法pháp 令linh 有hữu 入nhập 現hiện 在tại 生sanh 。 應ưng 未vị 來lai 說thuyết 名danh 無vô 。 又hựu 本bổn 無vô 時thời 名danh 為vì 未vị 來lai 。 於ư 今kim 有hữu 時thời 名danh 為vi 現hiện 在tại 。 於ư 本bổn 有hữu 時thời 名danh 為vi 現hiện 在tại 。 其kỳ 今kim 無vô 時thời 名danh 為vi 過quá 去khứ 。 云vân 何hà 二nhị 世thế 合hợp 成thành 一nhất 時thời 。 而nhi 言ngôn 此thử 時thời 。 決quyết 定định 實thật 有hữu 。 如như 是thị 推thôi 徵trưng 生sanh 滅diệt 非phi 實thật 。 不bất 應ưng 依y 此thử 立lập 有hữu 實thật 時thời 。 若nhược 有hữu 為vi 法pháp 無vô 實thật 生sanh 滅diệt 。 如như 何hà 上thượng 言ngôn 。 無vô 常thường 所sở 遷thiên 。 暫tạm 生sanh 即tức 滅diệt 何hà 容dung 有hữu 住trụ 。 無vô 常thường 既ký 無vô 何hà 能năng 遷thiên 法pháp 。 我ngã 上thượng 所sở 言ngôn 。 皆giai 為vi 破phá 執chấp 。 隨tùy 他tha 意ý 語ngữ 非phi 自tự 意ý 。 然nhiên 彼bỉ 執chấp 無vô 常thường 復phục 執chấp 有hữu 住trụ 。 為vi 破phá 彼bỉ 住trụ 且thả 許hứa 無vô 常thường 。 今kim 住trụ 既ký 無vô 。 無vô 常thường 亦diệc 破phá 。 不bất 應ưng 謂vị 我ngã 定định 許hứa 無vô 常thường 。 我ngã 如như 良lương 醫y 。 應ứng 病bệnh 與dữ 藥dược 。 諸chư 有hữu 所sở 說thuyết 。 皆giai 隨tùy 所sở 宜nghi 。 故cố 所sở 發phát 言ngôn 不bất 應ưng 定định 執chấp 。 若nhược 色sắc 等đẳng 法pháp 實thật 有hữu 住trụ 者giả 。 容dung 可khả 審thẩm 知tri 。 是thị 有hữu 為vi 性tánh 既ký 無vô 有hữu 住trụ 。 復phục 非phi 無vô 為vi 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 執chấp 為vi 實thật 有hữu 。 既ký 色sắc 等đẳng 法pháp 非phi 定định 實thật 有hữu 。 云vân 何hà 汝nhữ 等đẳng 。 依y 此thử 立lập 時thời 。 世thế 俗tục 可khả 然nhiên 。 非phi 為vi 勝thắng 義nghĩa 。

復phục 次thứ 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 若nhược 離ly 有hữu 為vi 別biệt 立lập 住trụ 體thể 。 能năng 住trụ 於ư 法pháp 既ký 言ngôn 有hữu 過quá 。 即tức 有hữu 為vi 法pháp 。 前tiền 前tiền 剎sát 那na 能năng 生sanh 後hậu 後hậu 。 名danh 住trụ 何hà 失thất 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 最tối 後hậu 剎sát 那na 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 不bất 生sanh 後hậu 果quả 。 應ưng 無vô 住trụ 相tương/tướng 。 既ký 無vô 住trụ 相tương/tướng 。 應ưng 名danh 無vô 為vi 。 若nhược 爾nhĩ 已dĩ 前tiền 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 與dữ 此thử 同đồng 類loại 應ưng 非phi 有hữu 為vi 。 若nhược 有hữu 為vi 法pháp 後hậu 後hậu 剎sát 那na 續tục 前tiền 前tiền 故cố 名danh 住trụ 相tương/tướng 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 後hậu 念niệm 生sanh 時thời 若nhược 與dữ 前tiền 念niệm 為vi 住trụ 相tương/tướng 者giả 。 生sanh 相tương 應ứng 無vô 。 若nhược 爾nhĩ 有hữu 為vi 應ưng 無vô 四tứ 相tương/tướng 。 若nhược 後hậu 生sanh 時thời 。 望vọng 前tiền 為vi 住trụ 。 當đương 位vị 名danh 生sanh 二nhị 相tương/tướng 俱câu 有hữu 。 是thị 即tức 說thuyết 生sanh 以dĩ 為vi 住trụ 相tương/tướng 。 名danh 雖tuy 有hữu 異dị 用dụng 應ưng 無vô 別biệt 。 如như 是thị 四tứ 相tương/tướng 既ký 無vô 別biệt 用dụng 。 何hà 須tu 立lập 此thử 無vô 用dụng 相tương/tướng 為vi 。 最tối 後hậu 剎sát 那na 。 既ký 無vô 後hậu 念niệm 。 續tục 此thử 而nhi 生sanh 。 應ưng 無vô 住trụ 相tương/tướng 。 是thị 故cố 即tức 法pháp 住trụ 相tương/tướng 亦diệc 無vô 。

復phục 次thứ 有hữu 作tác 是thị 言ngôn 。 令linh 有hữu 為vi 法pháp 於ư 將tương 滅diệt 時thời 能năng 生sanh 後hậu 果quả 。 是thị 住trụ 相tương/tướng 用dụng 由do 此thử 用dụng 故cố 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 雖tuy 不bất 暫tạm 停đình 。 而nhi 有hữu 住trụ 相tướng 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 最tối 後hậu 剎sát 那na 。 不bất 生sanh 後hậu 果quả 。 應ưng 無vô 住trụ 相tương/tướng 。 過quá 同đồng 前tiền 說thuyết 。 若nhược 謂vị 爾nhĩ 時thời 亦diệc 能năng 生sanh 後hậu 。 餘dư 緣duyên 闕khuyết 故cố 後hậu 果quả 不bất 生sanh 。 既ký 彼bỉ 後hậu 果quả 。 畢tất 竟cánh 不bất 生sanh 。 云vân 何hà 知tri 前tiền 有hữu 能năng 生sanh 用dụng 。 若nhược 見kiến 前tiền 時thời 同đồng 類loại 有hữu 用dụng 。 比tỉ 知tri 最tối 後hậu 亦diệc 有hữu 用dụng 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 現hiện 見kiến 異dị 故cố 。 前tiền 時thời 諸chư 行hành 有hữu 後hậu 果quả 生sanh 。 最tối 後hậu 諸chư 行hành 後hậu 果quả 不bất 續tục 。 得đắc 果quả 既ký 別biệt 。 為vi 因nhân 豈khởi 同đồng 。 若nhược 同đồng 為vi 因nhân 。 應ưng 俱câu 有hữu 果quả 若nhược 爾nhĩ 最tối 後hậu 。 剎sát 那na 不bất 成thành 。 又hựu 汝nhữ 不bất 應ưng 前tiền 後hậu 諸chư 行hành 。 以dĩ 同đồng 類loại 故cố 更cánh 相tương 比tỉ 決quyết 。 謂vị 皆giai 為vi 因nhân 。 勿vật 後hậu 無vô 果quả 。 例lệ 前tiền 亦diệc 爾nhĩ 。 或hoặc 前tiền 有hữu 果quả 例lệ 後hậu 亦diệc 然nhiên 。 又hựu 前tiền 諸chư 行hành 亦diệc 非phi 一nhất 向hướng 。 於ư 將tương 滅diệt 時thời 能năng 生sanh 後hậu 果quả 。 入nhập 滅diệt 定định 等đẳng 最tối 後hậu 念niệm 心tâm 。 不bất 能năng 生sanh 後hậu 等đẳng 流lưu 果quả 故cố 。 亦diệc 不bất 應ưng 言ngôn 望vọng 後hậu 。 亦diệc 行hành 為vi 同đồng 類loại 因nhân 。 種chủng 類loại 別biệt 故cố 。 勿vật 阿A 羅La 漢Hán 入nhập 無vô 餘dư 心tâm 緣duyên 生sanh 他tha 識thức 。 或hoặc 無vô 識thức 身thân 名danh 同đồng 類loại 因nhân 取thủ 等đẳng 流lưu 果quả 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 無vô 永vĩnh 滅diệt 度độ 義nghĩa 。 若nhược 言ngôn 後hậu 心tâm 緣duyên 生sanh 他tha 識thức 。 或hoặc 無vô 識thức 身thân 。 非phi 因nhân 緣duyên 故cố 。 無vô 有hữu 過quá 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 入nhập 滅diệt 定định 等đẳng 最tối 後hậu 念niệm 心tâm 。 望vọng 後hậu 色sắc 行hành 亦diệc 非phi 因nhân 緣duyên 。 云vân 何hà 生sanh 彼bỉ 。 名danh 住trụ 相tương/tướng 力lực 。 若nhược 言ngôn 色sắc 行hành 望vọng 彼bỉ 後hậu 心tâm 以dĩ 同đồng 性tánh 故cố 。 是thị 等đẳng 流lưu 果quả 後hậu 心tâm 與dữ 彼bỉ 為vi 同đồng 類loại 因nhân 。 是thị 因nhân 緣duyên 故cố 。 名danh 住trụ 力lực 者giả 。 入nhập 無vô 餘dư 心tâm 望vọng 他tha 身thân 識thức 及cập 無vô 識thức 身thân 。 汝nhữ 宗tông 亦diệc 許hứa 有hữu 同đồng 性tánh 義nghĩa 。 云vân 何hà 非phi 彼bỉ 。 同đồng 類loại 因nhân 耶da 。 夫phu 因nhân 緣duyên 者giả 。 自tự 類loại 熏huân 習tập 生sanh 果quả 功công 能năng 非phi 餘dư 法pháp 也dã 。 是thị 故cố 汝nhữ 立lập 住trụ 相tương/tướng 不bất 成thành 。 非phi 一nhất 切thiết 法pháp 。 生sanh 同đồng 類loại 故cố 。 又hựu 因nhân 緣duyên 者giả 。 世thế 俗tục 假giả 立lập 。 如như 何hà 依y 彼bỉ 立lập 實thật 住trụ 相tương/tướng 。 又hựu 汝nhữ 五ngũ 因nhân 取thủ 果quả 與dữ 果quả 皆giai 許hứa 因nhân 緣duyên 。 云vân 何hà 但đãn 說thuyết 一nhất 同đồng 類loại 因nhân 取thủ 果quả 一nhất 用dụng 為vi 住trụ 相tương/tướng 力lực 。 又hựu 未vị 來lai 世thế 無vô 實thật 有hữu 體thể 。 云vân 何hà 望vọng 彼bỉ 為vi 同đồng 類loại 因nhân 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 非phi 現hiện 在tại 世thế 及cập 無vô 為vi 攝nhiếp 。 同đồng 兔thố 角giác 等đẳng 。 非phi 實thật 有hữu 性tánh 。 是thị 故cố 因nhân 時thời 果quả 未vị 有hữu 故cố 。 如như 望vọng 兔thố 角giác 非phi 彼bỉ 實thật 因nhân 。 果quả 現hiện 前tiền 時thời 因nhân 已dĩ 無vô 故cố 。 如như 從tùng 龜quy 毛mao 非phi 彼bỉ 實thật 果quả 。 因nhân 果quả 尚thượng 非phi 真chân 實thật 有hữu 體thể 。 依y 立lập 住trụ 相tương/tướng 豈khởi 得đắc 實thật 有hữu 。 既ký 無vô 住trụ 相tương/tướng 。

時thời 何hà 所sở 依y 。 是thị 故cố 定định 無vô 實thật 有hữu 時thời 體thể 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 。 定định 知tri 諸chư 法pháp 。 有hữu 體thể 而nhi 依y 法pháp 體thể 執chấp 有hữu 實thật 時thời 。 若nhược 由do 現hiện 見kiến 知tri 法pháp 有hữu 體thể 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 見kiến 非phi 實thật 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 故cố 次thứ 頌tụng 曰viết 。

無vô 所sở 見kiến 見kiến 無vô 。 迴hồi 心tâm 緣duyên 妄vọng 境cảnh 。

是thị 故cố 唯duy 虛hư 假giả 。 有hữu 憶ức 念niệm 名danh 生sanh 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 所sở 見kiến 。 皆giai 識thức 所sở 為vi 。 離ly 識thức 無vô 有hữu 一nhất 法pháp 是thị 實thật 。 謂vị 無vô 始thỉ 來lai 數số 習tập 諸chư 見kiến 。 隨tùy 所sở 習tập 見kiến 。 隨tùy 所sở 遇ngộ 緣duyên 。 隨tùy 自tự 種chủng 子tử 成thành 熟thục 差sai 別biệt 。 變biến 似tự 種chủng 種chủng 法pháp 相tướng 而nhi 生sanh 。 猶do 如như 夢mộng 中trung 。 所sở 見kiến 事sự 等đẳng 。 皆giai 虛hư 妄vọng 現hiện 都đô 無vô 一nhất 實thật 。 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 。 心tâm 識thức 所sở 為vi 。 云vân 何hà 定định 知tri 諸chư 法pháp 有hữu 體thể 。 外ngoại 境cảnh 若nhược 無vô 內nội 識thức 應ưng 有hữu 。 猶do 如như 夢mộng 等đẳng 無vô 境cảnh 有hữu 心tâm 。 云vân 何hà 復phục 起khởi 如như 是thị 妄vọng 執chấp 。 境cảnh 既ký 是thị 無vô 識thức 。 如như 何hà 有hữu 識thức 體thể 。 定định 有hữu 亦diệc 不bất 可khả 知tri 自tự 體thể 。 不bất 能năng 知tri 自tự 體thể 故cố 。 汝nhữ 等đẳng 不bất 許hứa 識thức 並tịnh 生sanh 故cố 。 設thiết 復phục 許hứa 有hữu 諸chư 識thức 並tịnh 生sanh 。 亦diệc 無vô 展triển 轉chuyển 親thân 相tương/tướng 緣duyên 義nghĩa 。 云vân 何hà 能năng 知tri 識thức 體thể 定định 有hữu 。 若nhược 爾nhĩ 大Đại 乘Thừa 應ưng 如như 夢mộng 啞á 。 撥bát 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 悉tất 是thị 虛hư 。 不bất 能năng 辨biện 說thuyết 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 或hoặc 復phục 不bất 如như 諸chư 夢mộng 啞á 者giả 。 彼bỉ 能năng 分phân 別biệt 種chủng 種chủng 境cảnh 界giới 。 但đãn 闕khuyết 語ngữ 緣duyên 不bất 能năng 辨biện 說thuyết 。 今kim 此thử 不bất 能năng 分phân 別biệt 諸chư 法pháp 。 亦diệc 不bất 能năng 說thuyết 。 是thị 大đại 苦khổ 哉tai 。 我ngã 等đẳng 不bất 能năng 。 隨tùy 善thiện 如như 是thị 大Đại 乘Thừa 。 所sở 立lập 虛hư 假giả 法pháp 義nghĩa 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 可khả 現hiện 見kiến 不bất 可khả 撥bát 無vô 現hiện 見kiến 法pháp 故cố 。 奇kỳ 哉tai 可khả 愍mẫn 。 薄bạc 福phước 愚ngu 人nhân 不bất 能năng 信tín 解giải 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 義nghĩa 。 若nhược 有hữu 能năng 見kiến 。 可khả 見kiến 所sở 見kiến 。 能năng 見kiến 既ký 無vô 誰thùy 見kiến 所sở 見kiến 。 以dĩ 諸chư 能năng 見kiến 不bất 能năng 自tự 審thẩm 。 知tri 自tự 有hữu 體thể 亦diệc 不bất 審thẩm 他tha 。 於ư 審thẩm 察sát 時thời 能năng 見kiến 所sở 見kiến 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 不bất 可khả 審thẩm 察sát 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 執chấp 現hiện 見kiến 法pháp 。 決quyết 定định 有hữu 體thể 。 以dĩ 迴hồi 心tâm 時thời 諸chư 所sở 緣duyên 境cảnh 皆giai 虛hư 假giả 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 起khởi 憶ức 念niệm 時thời 實thật 無vô 見kiến 等đẳng 。 種chủng 種chủng 境cảnh 界giới 。 但đãn 隨tùy 因nhân 緣duyên 自tự 心tâm 變biến 似tự 。 見kiến 等đẳng 種chủng 種chủng 境cảnh 相tướng 而nhi 生sanh 。 以dĩ 所sở 憶ức 念niệm 非phi 真chân 實thật 故cố 。 唯duy 有hữu 虛hư 假giả 憶ức 念niệm 名danh 生sanh 。 如như 所sở 曾tằng 更canh 諸chư 法pháp 體thể 相tướng 。 迴hồi 心tâm 追truy 憶ức 。 故cố 名danh 為vi 念niệm 。 當đương 憶ức 念niệm 時thời 曾tằng 所sở 更cánh 境cảnh 皆giai 無vô 有hữu 故cố 。 能năng 念niệm 亦diệc 無vô 。 而nhi 名danh 念niệm 者giả 。 隨tùy 順thuận 串xuyến 習tập 顛điên 倒đảo 諸chư 見kiến 。 假giả 名danh 施thi 設thiết 。 由do 此thử 念niệm 故cố 。 世thế 間gian 有hữu 情tình 。 妄vọng 起khởi 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 諍tranh 論luận 。 競cạnh 執chấp 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 沒một 惡ác 見kiến 泥nê 。 不bất 能năng 自tự 出xuất 。 若nhược 無vô 所sở 見kiến 。 亦diệc 無vô 所sở 聞văn 。 是thị 則tắc 一nhất 切thiết 都đô 無vô 所sở 有hữu 。 云vân 何hà 今kim 時thời 編biên 石thạch 為vi 栰phạt 。 諸chư 有hữu 行hạnh 願nguyện 復phục 何hà 所sở 為vi 。 隨tùy 順thuận 世thế 俗tục 。 所sở 見kiến 所sở 聞văn 。 強cường/cưỡng 假giả 施thi 設thiết 。 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。 勝thắng 義nghĩa 理lý 中trung 二nhị 俱câu 不bất 許hứa 。 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 。 戲hí 論luận 絕tuyệt 故cố 。 非phi 諸chư 如Như 來Lai 有hữu 法pháp 可khả 說thuyết 。 亦diệc 無vô 有hữu 法pháp 。 少thiểu 有hữu 所sở 得đắc 。 故cố 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 如Như 來Lai 昔tích 在tại 。 燃Nhiên 燈Đăng 佛Phật 所sở 。 無vô 有hữu 少thiểu 法pháp 。 可khả 說thuyết 可khả 取thủ 。 若nhược 爾nhĩ 精tinh 進tấn 則tắc 為vi 唐đường 捐quyên 。 應ưng 棄khí 如Như 來Lai 甘cam 露lộ 聖thánh 教giáo 。 為vì 欲dục 方phương 便tiện 。 除trừ 倒đảo 見kiến 執chấp 。 施thi 設thiết 二nhị 事sự 。 俱câu 無vô 有hữu 過quá 。 既ký 言ngôn 一nhất 切thiết 所sở 見kiến 。 能năng 見kiến 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 云vân 何hà 無vô 過quá 。 雖tuy 無vô 真chân 實thật 所sở 見kiến 能năng 見kiến 。 而nhi 諸chư 愚ngu 夫phu 。 顛điên 倒đảo 謂vị 有hữu 。 為vi 欲dục 除trừ 彼bỉ 增tăng 上thượng 慢mạn 見kiến 。 隨tùy 順thuận 世thế 間gian 。 施thi 設thiết 無vô 過quá 。 若nhược 能năng 隨tùy 此thử 聖thánh 教giáo 修tu 行hành 。 隨tùy 俗tục 說thuyết 為vi 真chân 佛Phật 弟đệ 子tử 。 世thế 俗tục 愚ngu 夫phu 隨tùy 自tự 心tâm 變biến 顛điên 倒đảo 境cảnh 相tướng 而nhi 起khởi 見kiến 心tâm 。 佛Phật 非phi 其kỳ 境cảnh 於ư 彼bỉ 無vô 用dụng 。 云vân 何hà 說thuyết 為vi 。 如Như 來Lai 弟đệ 子tử 。 由do 佛Phật 願nguyện 行hành 為vi 增tăng 上thượng 緣duyên 。 起khởi 彼bỉ 見kiến 心tâm 。 故cố 亦diệc 無vô 失thất 。 謂vị 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 在tại 昔tích 因nhân 位vị 。 為vì 欲dục 利lợi 樂lạc 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 發phát 起khởi 無vô 邊biên 功công 用dụng 願nguyện 行hành 。 由do 此thử 證chứng 得đắc 。 無vô 分phân 別biệt 慧tuệ 。 因nhân 此thử 慧tuệ 力lực 發phát 起khởi 無vô 量lượng 。 利lợi 樂lạc 有hữu 情tình 。 作tác 用dụng 無vô 盡tận 。 諸chư 有hữu 情tình 類loại 。 用dụng 佛Phật 願nguyện 行hành 。 所sở 得đắc 妙diệu 慧tuệ 為vi 增tăng 上thượng 緣duyên 。 自tự 心tâm 變biến 現hiện 能năng 順thuận 世thế 間gian 。 最tối 勝thắng 生sanh 道đạo 及cập 順thuận 出xuất 世thế 。 決quyết 定định 勝thắng 道đạo 諸chư 佛Phật 形hình 相tướng 。 及cập 所sở 說thuyết 法Pháp 。 緣duyên 自tự 心tâm 相tương/tướng 。 起khởi 增tăng 上thượng 慢mạn 。 謂vị 我ngã 見kiến 佛Phật 聞văn 說thuyết 法Pháp 音âm 。 信tín 順thuận 修tu 行hành 世thế 出xuất 世thế 行hành 。 是thị 故cố 說thuyết 為vi 。 如Như 來Lai 弟đệ 子tử 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 從tùng 顛điên 倒đảo 願nguyện 行hành 。 生sanh 無vô 分phân 別biệt 無vô 倒đảo 見kiến 慧tuệ 。 以dĩ 本bổn 願nguyện 行hành 見kiến 有hữu 利lợi 樂lạc 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 而nhi 生sanh 起khởi 故cố 。 設thiết 許hứa 如như 是thị 有hữu 何hà 相tương 違vi 。 因nhân 果quả 異dị 類loại 豈khởi 不bất 相tương 違vi 。 又hựu 一nhất 一nhất 因nhân 應ưng 生sanh 一nhất 切thiết 。 隨tùy 因nhân 勢thế 用dụng 生sanh 異dị 類loại 果quả 。 彼bỉ 此thử 俱câu 許hứa 有hữu 何hà 相tương 違vi 。 如như 從tùng 有hữu 漏lậu 發phát 生sanh 無vô 漏lậu 。 非phi 根căn 生sanh 根căn 。 非phi 識thức 生sanh 識thức 。 不bất 可khả 見kiến 此thử 能năng 生sanh 異dị 類loại 。 即tức 令linh 一nhất 一nhất 皆giai 生sanh 一nhất 切thiết 。 同đồng 見kiến 同đồng 知tri 。 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。 彼bỉ 此thử 俱câu 有hữu 非phi 愛ái 過quá 故cố 。 又hựu 世thế 俗tục 法pháp 力lực 用dụng 難nan 思tư 。 不bất 可khả 一nhất 一nhất 難nạn/nan 令linh 齊tề 等đẳng 。 現hiện 見kiến 世thế 間gian 。 末mạt 達đạt 那na 果quả 。 及cập 餘dư 能năng 發phát 風phong 病bệnh 等đẳng 物vật 。 若nhược 有hữu 如như 量lượng 如như 時thời 服phục 者giả 。 除trừ 風phong 病bệnh 等đẳng 為vi 無vô 病bệnh 因nhân 。 羯yết 羅la 那na 等đẳng 。 則tắc 不bất 如như 是thị 。 是thị 故cố 異dị 類loại 雖tuy 得đắc 相tương 生sanh 。 而nhi 非phi 一nhất 因nhân 。 生sanh 一nhất 切thiết 果quả 。 又hựu 本bổn 願nguyện 行hành 亦diệc 非phi 顛điên 倒đảo 。 以dĩ 能năng 了liễu 知tri 諸chư 法pháp 實thật 義nghĩa 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 所sở 執chấp 著trước 。 能năng 為vi 無vô 上thượng 。 妙diệu 果Quả 生sanh 因nhân 。 雖tuy 復phục 發phát 心tâm 起khởi 諸chư 勝thắng 行hành 。 求cầu 無vô 上thượng 果quả 。 利lợi 樂lạc 有hữu 情tình 。 然nhiên 似tự 幻huyễn 師sư 起khởi 諸chư 幻huyễn 事sự 。 都đô 無vô 所sở 執chấp 。 故cố 非phi 顛điên 倒đảo 。

復phục 次thứ 如như 前tiền 應ưng 問vấn 。 云vân 何hà 定định 知tri 諸chư 法pháp 。 有hữu 體thể 而nhi 依y 法pháp 體thể 執chấp 有hữu 實thật 時thời 。 若nhược 彼bỉ 答đáp 言ngôn 由do 隨tùy 法pháp 體thể 起khởi 現hiện 見kiến 心tâm 。 後hậu 重trọng/trùng 審thẩm 察sát 。 能năng 自tự 了liễu 知tri 。 我ngã 昔tích 曾tằng 更canh 如như 是thị 境cảnh 界giới 。 若nhược 無vô 法pháp 體thể 起khởi 現hiện 見kiến 心tâm 。 後hậu 時thời 不bất 應ưng 如như 是thị 審thẩm 察sát 。 是thị 故cố 定định 知tri 諸chư 法pháp 有hữu 體thể 。 復phục 應ưng 問vấn 彼bỉ 。 重trọng/trùng 審thẩm 察sát 時thời 為vi 有hữu 法pháp 體thể 可khả 現hiện 見kiến 不phủ 。 彼bỉ 言ngôn 。 不phủ 也dã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 生sanh 已dĩ 即tức 滅diệt 。 彼bỉ 於ư 今kim 時thời 。 無vô 所sở 見kiến 見kiến 。 謂vị 無vô 所sở 見kiến 而nhi 生sanh 於ư 見kiến 。 又hựu 應ưng 問vấn 彼bỉ 。 重trọng/trùng 審thẩm 察sát 時thời 前tiền 現hiện 見kiến 心tâm 為vi 可khả 迴hồi 返phản 憶ức 我ngã 昔tích 見kiến 如như 是thị 境cảnh 耶da 。 彼bỉ 言ngôn 。 不phủ 也dã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 過quá 去khứ 諸chư 法pháp 。 不bất 可khả 迴hồi 返phản 。 故cố 無vô 迴hồi 心tâm 。 謂vị 無vô 有hữu 能năng 迴hồi 過quá 去khứ 心tâm 來lai 至chí 現hiện 在tại 若nhược 爾nhĩ 今kim 時thời 由do 誰thùy 審thẩm 察sát 。 能năng 決quyết 定định 知tri 諸chư 法pháp 有hữu 體thể 。 彼bỉ 言ngôn 由do 念niệm 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 要yếu 依y 現hiện 見kiến 後hậu 方phương 有hữu 念niệm 。 非phi 無vô 法pháp 體thể 可khả 有hữu 現hiện 見kiến 。 是thị 故cố 定định 知tri 諸chư 法pháp 有hữu 體thể 。 此thử 但đãn 有hữu 言ngôn 而nhi 無vô 實thật 義nghĩa 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 一nhất 切thiết 憶ức 念niệm 但đãn 緣duyên 有hữu 名danh 無vô 實thật 境cảnh 起khởi 。 由do 此thử 憶ức 念niệm 唯duy 緣duyên 妄vọng 境cảnh 。 是thị 故cố 唯duy 有hữu 世thế 俗tục 虛hư 假giả 憶ức 念niệm 名danh 生sanh 。 謂vị 於ư 非phi 有hữu 。 虛hư 妄vọng 境cảnh 界giới 。 如như 對đối 目mục 前tiền 。 分phân 明minh 記ký 憶ức 。 故cố 名danh 憶ức 念niệm 。 實thật 無vô 有hữu 體thể 顛điên 倒đảo 相tương/tướng 現hiện 。 故cố 名danh 非phi 有hữu 。 虛hư 妄vọng 境cảnh 界giới 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 隨tùy 虛hư 妄vọng 見kiến 。 計kế 度độ 諸chư 法pháp 謂vị 實thật 有hữu 體thể 。

復phục 次thứ 汝nhữ 上thượng 所sở 言ngôn 。 要yếu 依y 現hiện 見kiến 後hậu 方phương 有hữu 念niệm 。 非phi 無vô 法pháp 體thể 有hữu 現hiện 見kiến 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 前tiền 已dĩ 略lược 說thuyết 。 見kiến 非phi 實thật 故cố 。 所sở 見kiến 能năng 見kiến 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 是thị 故cố 不bất 可khả 。 以dĩ 其kỳ 現hiện 見kiến 證chứng 法pháp 有hữu 體thể 。 前tiền 雖tuy 略lược 說thuyết 。 而nhi 未vị 廣quảng 辯biện 。 云vân 何hà 定định 知tri 諸chư 法pháp 非phi 有hữu 。 諸chư 所sở 執chấp 有hữu 。 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 無vô 為vi 。 二nhị 者giả 有hữu 為vi 。 無vô 為vi 是thị 常thường 。 先tiên 已dĩ 廣quảng 破phá 。 謂vị 若nhược 有hữu 用dụng 能năng 生sanh 諸chư 法pháp 。 應ưng 如như 有hữu 為vi 非phi 無vô 為vi 體thể 。 若nhược 無vô 有hữu 用dụng 不bất 能năng 生sanh 法pháp 。 應ưng 如như 兔thố 角giác 。 其kỳ 體thể 是thị 無vô 。 有hữu 為vi 有hữu 二nhị 。 謂vị 過quá 未vị 有hữu 。 及cập 現hiện 在tại 有hữu 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 如như 前tiền 已dĩ 辯biện 。 謂vị 曾tằng 當đương 有hữu 非phi 現hiện 有hữu 體thể 。 若nhược 現hiện 有hữu 體thể 應ưng 名danh 現hiện 在tại 。 若nhược 言ngôn 無vô 用dụng 。 故cố 非phi 現hiện 在tại 。 既ký 現hiện 有hữu 體thể 。 云vân 何hà 無vô 用dụng 。 若nhược 言ngôn 其kỳ 用dụng 必tất 藉tạ 緣duyên 故cố 。 非phi 恆hằng 有hữu 者giả 。 用dụng 可khả 無vô 常thường 。 體thể 不bất 藉tạ 緣duyên 應ưng 是thị 常thường 住trụ 。 若nhược 言ngôn 此thử 體thể 能năng 起khởi 於ư 用dụng 。 用dụng 非phi 常thường 故cố 。 體thể 亦diệc 無vô 常thường 。 是thị 則tắc 此thử 體thể 能năng 起khởi 於ư 用dụng 。 用dụng 暫tạm 有hữu 故cố 。 體thể 非phi 恆hằng 有hữu 。 又hựu 若nhược 有hữu 為vi 體thể 恆hằng 是thị 有hữu 而nhi 能năng 起khởi 用dụng 。 故cố 非phi 無vô 為vi 。 虛hư 空không 等đẳng 體thể 亦diệc 許hứa 恆hằng 有hữu 。 何hà 不bất 起khởi 用dụng 說thuyết 名danh 有hữu 為vi 。 無vô 為vi 恆hằng 有hữu 而nhi 不bất 起khởi 用dụng 。 有hữu 為vi 起khởi 用dụng 如như 何hà 恆hằng 有hữu 。 又hựu 過quá 去khứ 體thể 定định 非phi 現hiện 有hữu 。 名danh 已dĩ 滅diệt 故cố 。 過quá 去khứ 攝nhiếp 故cố 。 如như 過quá 去khứ 用dụng 。 未vị 來lai 世thế 體thể 亦diệc 非phi 現hiện 有hữu 。 名danh 未vị 生sanh 故cố 。 未vị 來lai 攝nhiếp 故cố 。 如như 未vị 來lai 用dụng 。 若nhược 言ngôn 去khứ 來lai 體thể 雖tuy 是thị 有hữu 不bất 名danh 現hiện 有hữu 非phi 現hiện 在tại 故cố 。 所sở 立lập 比tỉ 量lượng 便tiện 立lập 已dĩ 成thành 。 此thử 理lý 不bất 然nhiên 。 汝nhữ 立lập 三tam 世thế 體thể 非phi 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 亦diệc 非phi 本bổn 有hữu 今kim 無vô 。 一nhất 切thiết 時thời 有hữu 。 如như 所sở 執chấp 空không 故cố 名danh 現hiện 有hữu 。 非phi 現hiện 世thế 攝nhiếp 名danh 為vi 現hiện 有hữu 。 我ngã 今kim 遮già 破phá 恆hằng 現hiện 前tiền 有hữu 。 是thị 故cố 比tỉ 量lượng 非phi 立lập 已dĩ 成thành 。 若nhược 汝nhữ 不bất 許hứa 去khứ 來lai 二nhị 世thế 其kỳ 體thể 現hiện 有hữu 。 則tắc 應ưng 如như 用dụng 先tiên 後hậu 是thị 無vô 。 體thể 非phi 常thường 有hữu 。 是thị 則tắc 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 之chi 法pháp 。 若nhược 體thể 若nhược 用dụng 皆giai 待đãi 眾chúng 緣duyên 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 本bổn 有hữu 今kim 無vô 。 便tiện 失thất 汝nhữ 宗tông 。 法pháp 體thể 常thường 有hữu 。 若nhược 言ngôn 去khứ 來lai 體thể 是thị 現hiện 有hữu 。 世thế 所sở 攝nhiếp 故cố 。 猶do 如như 現hiện 在tại 。 理lý 亦diệc 不bất 成thành 。 汝nhữ 許hứa 去khứ 來lai 用dụng 非phi 現hiện 有hữu 。 是thị 世thế 所sở 攝nhiếp 。 則tắc 所sở 立lập 量lượng 有hữu 不bất 定định 失thất 。 若nhược 言ngôn 去khứ 來lai 體thể 是thị 實thật 有hữu 。 世thế 所sở 攝nhiếp 故cố 。 如như 現hiện 在tại 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 若nhược 依y 勝thắng 義nghĩa 我ngã 宗tông 現hiện 在tại 。 亦diệc 非phi 實thật 有hữu 則tắc 無vô 同đồng 喻dụ 。 若nhược 依y 世thế 俗tục 用dụng 瓶bình 瓫bồn 等đẳng 。 是thị 世thế 所sở 攝nhiếp 而nhi 非phi 實thật 有hữu 。 則tắc 所sở 立lập 量lượng 有hữu 不bất 定định 過quá 。 若nhược 言ngôn 去khứ 來lai 體thể 是thị 實thật 有hữu 。 餘dư 非phi 實thật 有hữu 。 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 如như 共cộng 所sở 知tri 實thật 有hữu 法pháp 者giả 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 若nhược 依y 勝thắng 義nghĩa 無vô 同đồng 法pháp 喻dụ 。 若nhược 依y 世thế 俗tục 便tiện 立lập 已dĩ 成thành 。 我ngã 宗tông 亦diệc 許hứa 去khứ 來lai 曾tằng 當đương 是thị 實thật 有hữu 故cố 。 又hựu 如như 共cộng 知tri 世thế 俗tục 實thật 法pháp 。 餘dư 非phi 實thật 有hữu 。 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 應ưng 非phi 去khứ 來lai 體thể 現hiện 實thật 有hữu 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 有hữu 多đa 相tương 違vi 。 又hựu 去khứ 來lai 體thể 非phi 現hiện 實thật 有hữu 。 餘dư 實thật 有hữu 法pháp 。 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 如như 共cộng 所sở 知tri 非phi 實thật 有hữu 法pháp 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 比tỉ 量lượng 無vô 邊biên 。 是thị 故cố 去khứ 來lai 非phi 現hiện 有hữu 體thể 。 但đãn 依y 現hiện 在tại 假giả 名danh 建kiến 立lập 。 謂vị 現hiện 在tại 心tâm 緣duyên 曾tằng 當đương 法pháp 。 似tự 彼bỉ 相tương/tướng 現hiện 假giả 說thuyết 去khứ 來lai 。 實thật 非phi 過quá 未vị 。 由do 此thử 去khứ 來lai 共cộng 所sở 許hứa 法pháp 。 非phi 離ly 現hiện 在tại 別biệt 有hữu 實thật 體thể 。 自tự 宗tông 所sở 許hứa 世thế 所sở 攝nhiếp 故cố 。 猶do 如như 現hiện 在tại 。 諸chư 立lập 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 有hữu 體thể 如như 現hiện 在tại 者giả 。 皆giai 同đồng 數số 論luận 外ngoại 道đạo 所sở 計kế 自tự 性tánh 體thể 常thường 用dụng 有hữu 起khởi 謝tạ 。 彼bỉ 既ký 有hữu 過quá 。 此thử 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 是thị 故cố 自tự 稱xưng 佛Phật 弟đệ 子tử 者giả 。 應ưng 捨xả 此thử 執chấp 。 現hiện 在tại 諸chư 法pháp 。 雖tuy 世thế 俗tục 有hữu 而nhi 非phi 勝thắng 義nghĩa 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 勝thắng 義nghĩa 有hữu 。 應ưng 不bất 藉tạ 緣duyên 。 既ký 待đãi 緣duyên 生sanh 。 猶do 如như 幻huyễn 事sự 。 如như 何hà 可khả 說thuyết 是thị 真chân 實thật 有hữu 。 又hựu 現hiện 在tại 法pháp 。 有hữu 生sanh 有hữu 滅diệt 。 猶do 如như 幻huyễn 化hóa 。 云vân 何hà 實thật 有hữu 。 若nhược 現hiện 在tại 法pháp 。 是thị 實thật 有hữu 者giả 。 應ưng 如như 所sở 執chấp 虛hư 空không 等đẳng 性tánh 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 豈khởi 名danh 現hiện 在tại 。 又hựu 現hiện 在tại 法pháp 已dĩ 生sanh 未vị 滅diệt 。 二nhị 分phần 合hợp 成thành 。 已dĩ 生sanh 待đãi 未vị 來lai 。 未vị 滅diệt 待đãi 過quá 去khứ 。 相tương 待đãi 立lập 故cố 。 非phi 實thật 有hữu 體thể 。 如như 麁thô 細tế 等đẳng 。 攬lãm 非phi 實thật 法pháp 。 和hòa 合hợp 而nhi 成thành 。 如như 樹thụ 林lâm 等đẳng 。 云vân 何hà 實thật 有hữu 。 又hựu 於ư 現hiện 在tại 一nhất 一nhất 法pháp 上thượng 有hữu 多đa 種chủng 性tánh 。 如như 何hà 實thật 有hữu 。 謂vị 一nhất 一nhất 法pháp 皆giai 有hữu 蘊uẩn 性tánh 處xứ 性tánh 界giới 性tánh 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 世thế 出xuất 世thế 。 間gian 色sắc 心tâm 等đẳng 性tánh 。 有hữu 無vô 量lượng 種chủng 。 於ư 諸chư 性tánh 中trung 誰thùy 實thật 誰thùy 假giả 。 不bất 可khả 說thuyết 言ngôn 。 如như 是thị 等đẳng 性tánh 是thị 義nghĩa 差sai 別biệt 同đồng 依y 一nhất 體thể 。 除trừ 此thử 諸chư 性tánh 更cánh 有hữu 何hà 體thể 。 亦diệc 不bất 可khả 言ngôn 。 一nhất 性tánh 是thị 體thể 餘dư 性tánh 是thị 義nghĩa 。 同đồng 名danh 為vi 性tánh 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 一nhất 體thể 。 餘dư 皆giai 是thị 義nghĩa 。 亦diệc 不bất 可khả 言ngôn 。 如như 是thị 等đẳng 性tánh 是thị 名danh 差sai 別biệt 。 其kỳ 義nghĩa 是thị 一nhất 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 應ưng 生sanh 別biệt 行hành 解giải 。 亦diệc 不bất 可khả 言ngôn 。 差sai 別biệt 行hành 解giải 但đãn 緣duyên 其kỳ 名danh 。 苦khổ 無vô 常thường 等đẳng 種chủng 種chủng 行hành 解giải 。 皆giai 緣duyên 義nghĩa 故cố 。 是thị 故cố 一nhất 一nhất 有hữu 為vi 法pháp 體thể 皆giai 用dụng 無vô 量lượng 性tánh 相tướng 合hợp 成thành 。 如như 舍xá 林lâm 等đẳng 非phi 真chân 實thật 有hữu 。 但đãn 依y 世thế 俗tục 說thuyết 有hữu 實thật 體thể 。 若nhược 言ngôn 諸chư 性tánh 皆giai 是thị 共cộng 相tương 。 以dĩ 可khả 說thuyết 故cố 。 如như 軍quân 林lâm 等đẳng 。 是thị 假giả 非phi 實thật 。 比tỉ 量lượng 所sở 得đắc 。 自tự 相tương/tướng 是thị 實thật 。 現hiện 量lượng 所sở 得đắc 。 既ký 言ngôn 是thị 實thật 。 其kỳ 相tương/tướng 如như 何hà 。 現hiện 量lượng 所sở 得đắc 。 云vân 何hà 可khả 說thuyết 。 若nhược 不bất 可khả 說thuyết 。 如như 何hà 言ngôn 實thật 。 若nhược 可khả 言ngôn 實thật 。 即tức 應ưng 可khả 說thuyết 。 云vân 何hà 自tự 相tướng 。 是thị 不bất 可khả 說thuyết 。 若nhược 言ngôn 自tự 相tương/tướng 假giả 說thuyết 為vi 實thật 。 非phi 是thị 真chân 實thật 。 是thị 則tắc 一nhất 切thiết 若nhược 假giả 若nhược 實thật 。 皆giai 依y 世thế 俗tục 假giả 想tưởng 施thi 設thiết 云vân 何hà 汝nhữ 等đẳng 。 定định 執chấp 諸chư 法pháp 皆giai 有hữu 實thật 體thể 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 非phi 實thật 有hữu 。 如như 何hà 現hiện 前tiền 分phân 明minh 可khả 見kiến 。 鏡kính 像tượng 水thủy 月nguyệt 。 健kiện 達đạt 縛phược 城thành 。 夢mộng 境cảnh 幻huyễn 事sự 第đệ 二nhị 月nguyệt 等đẳng 。 分phân 明minh 可khả 見kiến 。 豈khởi 實thật 有hữu 耶da 。 世thế 間gian 所sở 見kiến 皆giai 無vô 有hữu 實thật 。 云vân 何hà 以dĩ 見kiến 證chứng 法pháp 是thị 真chân 。 覺giác 時thời 所sở 見kiến 一nhất 切thiết 非phi 真chân 。 是thị 識thức 所sở 緣duyên 。 如như 夢mộng 所sở 見kiến 。 夢mộng 心tâm 所sở 見kiến 。 決quyết 定định 非phi 真chân 。 亂loạn 識thức 所sở 緣duyên 。 如như 第đệ 二nhị 月nguyệt 。 如như 是thị 雖tuy 無vô 真chân 實thật 法pháp 體thể 。 而nhi 能năng 為vi 境cảnh 。 生sanh 現hiện 見kiến 心tâm 。 因nhân 斯tư 展triển 轉chuyển 發phát 生sanh 憶ức 念niệm 。 前tiền 後hậu 俱câu 緣duyên 非phi 真chân 有hữu 境cảnh 。 是thị 故cố 不bất 可khả 。 以dĩ 生sanh 憶ức 念niệm 證chứng 法pháp 是thị 真chân 。 法pháp 既ký 非phi 真chân 。

時thời 如như 何hà 實thật 。 若nhược 緣duyên 妄vọng 境cảnh 。 生sanh 於ư 倒đảo 見kiến 。 境cảnh 可khả 是thị 虛hư 。 見kiến 應ưng 是thị 實thật 。 境cảnh 既ký 是thị 虛hư 。 見kiến 云vân 何hà 實thật 。 如như 在tại 夢mộng 中trung 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 識thức 緣duyên 色sắc 等đẳng 境cảnh 。 覺giác 時thời 知tri 彼bỉ 二nhị 事sự 俱câu 無vô 。 妄vọng 境cảnh 倒đảo 心tâm 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 愚ngu 夫phu 謂vị 有hữu 。 聖thánh 者giả 知tri 無vô 。 有hữu 倒đảo 心tâm 境cảnh 二nhị 種chủng 皆giai 虛hư 。 無vô 倒đảo 境cảnh 心tâm 俱câu 應ưng 是thị 實thật 。 世thế 俗tục 可khả 爾nhĩ 。 勝thắng 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 以dĩ 勝thắng 義nghĩa 中trung 心tâm 言ngôn 絕tuyệt 故cố 。 若nhược 於ư 勝thắng 義nghĩa 心tâm 言ngôn 絕tuyệt 者giả 。 云vân 何hà 數số 說thuyết 。 心tâm 境cảnh 是thị 虛hư 。 為vi 破phá 實thật 執chấp 。 故cố 且thả 言ngôn 虛hư 。 實thật 執chấp 若nhược 除trừ 。 虛hư 亦diệc 不bất 有hữu 。 若nhược 實thật 若nhược 虛hư 。 皆giai 為vi 遣khiển 執chấp 。 依y 世thế 俗tục 說thuyết 。 非phi 就tựu 勝thắng 義nghĩa 。 勝thắng 義nghĩa 諦đế 言ngôn 亦diệc 是thị 假giả 立lập 。 為vi 翻phiên 世thế 俗tục 非phi 有hữu 定định 詮thuyên 。 現hiện 見kiến 心tâm 境cảnh 可khả 言ngôn 是thị 無vô 。 憶ức 念niệm 境cảnh 心tâm 云vân 何hà 非phi 有hữu 。 現hiện 見kiến 尚thượng 無vô 。 憶ức 念niệm 豈khởi 有hữu 。 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 都đô 非phi 實thật 有hữu 。 如như 何hà 世thế 間gian 。 現hiện 造tạo 善thiện 惡ác 。 若nhược 無vô 善thiện 惡ác 。 苦khổ 樂lạc 亦diệc 無vô 。 是thị 則tắc 撥bát 無vô 。 一nhất 切thiết 因nhân 果quả 。 若nhược 撥bát 因nhân 果quả 。 則tắc 為vi 邪tà 見kiến 。 豈khởi 不bất 怖bố 此thử 邪tà 見kiến 罪tội 耶da 。 奇kỳ 哉tai 世thế 間gian 愚ngu 癡si 難nan 悟ngộ 。 唯duy 知tri 怖bố 罪tội 不bất 識thức 罪tội 因nhân 。 一nhất 切thiết 善thiện 惡ác 。 苦khổ 樂lạc 因nhân 果quả 。 並tịnh 世thế 俗tục 有hữu 。 勝thắng 義nghĩa 中trung 無vô 。 我ngã 依y 勝thắng 義nghĩa 言ngôn 不bất 可khả 得đắc 。 不bất 撥bát 世thế 俗tục 何hà 成thành 邪tà 見kiến 。 於ư 世thế 俗tục 中trung 執chấp 勝thắng 義nghĩa 有hữu 。 不bất 稱xưng 正chánh 理lý 。 是thị 為vi 邪tà 見kiến 。 今kim 於ư 此thử 中trung 。 為vi 破phá 時thời 執chấp 。 略lược 說thuyết 諸chư 法pháp 俗tục 有hữu 真chân 無vô 。 其kỳ 義nghĩa 虛hư 實thật 研nghiên 究cứu 是thị 非phi 。 於ư 後hậu 品phẩm 中trung 。 當đương 廣quảng 分phân 別biệt 。 已dĩ 略lược 成thành 立lập 遠viễn 離ly 二nhị 邊biên 中trung 道đạo 實thật 義nghĩa 。 諸chư 有hữu 聰thông 慧tuệ 樂nhạo/nhạc/lạc 勝thắng 義nghĩa 人nhân 。 當đương 勤cần 修tu 學học 。 謂vị 常thường 無vô 常thường 二nhị 邊biên 邪tà 執chấp 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 略lược 破phá 應ưng 知tri 。

大Đại 乘Thừa 廣Quảng 百Bách 論Luận 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ