大Đại 乘Thừa 起Khởi 信Tín 論Luận

馬Mã 鳴Minh 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 梁Lương 真Chân 諦Đế 譯Dịch

大Đại 乘Thừa 起khởi 信tín 論luận 序tự

揚dương 州châu 僧Tăng 智trí 愷# 作tác

夫phu 起khởi 信tín 論luận 者giả 。 乃nãi 是thị 至chí 極cực 大Đại 乘Thừa 甚thậm 深thâm 祕bí 典điển 。 開khai 示thị 如như 理lý 緣duyên 起khởi 之chi 義nghĩa 。 其kỳ 旨chỉ 淵uyên 弘hoằng 寂tịch 而nhi 無vô 相tướng 。 其kỳ 用dụng 廣quảng 大đại 寬khoan 廓khuếch 無vô 邊biên 。 與dữ 凡phàm 聖thánh 為vi 依y 。 眾chúng 法pháp 之chi 本bổn 。 以dĩ 其kỳ 文văn 深thâm 旨chỉ 遠viễn 。 信tín 者giả 至chí 微vi 。 故cố 於ư 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 。 六lục 百bách 餘dư 年niên 。 諸chư 道đạo 亂loạn 興hưng 。 魔ma 邪tà 競cạnh 扇thiên/phiến 。 於ư 佛Phật 正Chánh 法Pháp 。 毀hủy 謗báng 不bất 停đình 。

時thời 有hữu 一nhất 高cao 德đức 沙Sa 門Môn 。 名danh 曰viết 馬mã 鳴minh 。 深thâm 契khế 大Đại 乘Thừa 窮cùng 盡tận 法pháp 性tánh 。 大đại 悲bi 內nội 融dung 隨tùy 機cơ 應ưng 現hiện 。 愍mẫn 物vật 長trường/trưởng 迷mê 故cố 作tác 斯tư 論luận 。 盛thịnh 隆long 三Tam 寶Bảo 重trọng/trùng 興hưng 佛Phật 日nhật 。 起khởi 信tín 未vị 久cửu 迴hồi 邪tà 入nhập 正chánh 。 使sử 大Đại 乘Thừa 正chánh 典điển 復phục 顯hiển 於ư 時thời 。 緣duyên 起khởi 深thâm 理lý 更cánh 彰chương 於ư 後hậu 代đại 。 迷mê 群quần 異dị 見kiến 者giả 捨xả 執chấp 而nhi 歸quy 依y 。 闇ám 類loại 偏thiên 情tình 之chi 黨đảng 棄khí 著trước 而nhi 臻trăn 湊thấu 。 自tự 昔tích 已dĩ 來lai 久cửu 蘊uẩn 西tây 域vực 。 無vô 傳truyền 東đông 夏hạ 者giả 。 良lương 以dĩ 宣tuyên 譯dịch 有hữu 時thời 。 故cố 前tiền 梁lương 武võ 皇hoàng 帝đế 。 遣khiển 聘sính 中trung 天Thiên 竺Trúc 摩Ma 伽Già 陀Đà 國Quốc 取thủ 經kinh 。 并tinh 諸chư 法Pháp 師sư 。 遇ngộ 值trị 三tam 藏tạng 拘câu 蘭lan 難Nan 陀Đà 。 譯dịch 名danh 真Chân 諦Đế 。 其kỳ 人nhân 少thiếu 小tiểu 博bác 採thải 備bị 覽lãm 諸chư 經kinh 。 然nhiên 於ư 大Đại 乘Thừa 偏thiên 洞đỗng 深thâm 遠viễn 。

時thời 彼bỉ 國quốc 王vương 。 應ưng 即tức 移di 遣khiển 。 法Pháp 師sư 苦khổ 辭từ 不bất 免miễn 便tiện 就tựu 汎# 舟chu 。 與dữ 瞿Cù 曇Đàm 及cập 多đa 侍thị 從tùng 。 并tinh 送tống 蘇tô 合hợp 佛Phật 像tượng 來lai 朝triêu 。 而nhi 至chí 未vị 旬tuần 。 便tiện 值trị 侯hầu 景cảnh 侵xâm 擾nhiễu 。 法Pháp 師sư 秀tú 採thải 擁ủng 流lưu 含hàm 珠châu 未vị 吐thổ 。 慧tuệ 日nhật 暫tạm 停đình 而nhi 欲dục 還hoàn 反phản 。 遂toại 囑chúc 值trị 京kinh 邑ấp 英anh 賢hiền 慧tuệ 顯hiển 。 智trí 韶thiều 。 智trí 愷# 。 曇đàm 振chấn 。 慧tuệ 旻# 。 與dữ 假giả 黃hoàng 鉞việt 大đại 將tướng 軍quân 太thái 保bảo 蕭tiêu 公công 勃bột 。 以dĩ 大đại 梁lương 承thừa 聖thánh 三tam 年niên 歲tuế 次thứ 癸quý 酉dậu 九cửu 月nguyệt 十thập 日nhật 。 於ư 衡hành 州châu 始thỉ 興hưng 郡quận 建kiến 興hưng 寺tự 。 敬kính 請thỉnh 法Pháp 師sư 敷phu 演diễn 大Đại 乘Thừa 。 闡xiển 揚dương 祕bí 典điển 示thị 導đạo 迷mê 徒đồ 。 遂toại 翻phiên 譯dịch 斯tư 論luận 一nhất 卷quyển 以dĩ 明minh 論luận 旨chỉ 。 玄huyền 文văn 二nhị 十thập 卷quyển 。 《# 大đại 品phẩm 》# 玄huyền 文văn 四tứ 卷quyển 。 《# 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 經kinh 》# 兩lưỡng 卷quyển 。 《# 九cửu 識thức 義nghĩa 章chương 》# 兩lưỡng 卷quyển 。 傳truyền 語ngữ 人nhân 天Thiên 竺Trúc 國quốc 月nguyệt 支chi 首thủ 那na 等đẳng 。 執chấp 筆bút 人nhân 智trí 愷# 等đẳng 。 首thủ 尾vĩ 二nhị 年niên 方phương 訖ngật 。 馬mã 鳴minh 沖# 旨chỉ 更cánh 曜diệu 於ư 時thời 。 邪tà 見kiến 之chi 流lưu 。 伏phục 從tùng 正chánh 化hóa 。

余dư 雖tuy 慨khái 不bất 見kiến 聖thánh 。 慶khánh 遇ngộ 玄huyền 旨chỉ 。 美mỹ 其kỳ 幽u 宗tông 戀luyến 愛ái 無vô 已dĩ 。 不bất 揆quỹ 無vô 聞văn 。 聊liêu 由do 題đề 記ký 。 儻thảng 遇ngộ 智trí 者giả 。 賜tứ 垂thùy 改cải 作tác 。

大Đại 乘Thừa 起khởi 信tín 論luận 一nhất 卷quyển

馬mã 鳴minh 菩Bồ 薩Tát 造tạo

梁lương 西tây 印ấn 度độ 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 真Chân 諦Đế 譯dịch

歸quy 命mạng 盡tận 十thập 方phương 。 最tối 勝thắng 業nghiệp 遍biến 知tri 。

色sắc 無vô 礙ngại 自tự 在tại 。 救cứu 世thế 大đại 悲bi 者giả 。

及cập 彼bỉ 身thân 體thể 相tướng 。 法pháp 性tánh 真Chân 如Như 海hải 。

無vô 量lượng 功công 德đức 藏tạng 。 如như 實thật 修tu 行hành 等đẳng 。

為vi 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 。 除trừ 疑nghi 捨xả 邪tà 執chấp 。

起khởi 大Đại 乘Thừa 正chánh 信tín 。 佛Phật 種chủng 不bất 斷đoạn 故cố 。

論luận 曰viết 。

有hữu 法pháp 能năng 起khởi 摩ma 訶ha 衍diễn 信tín 根căn 。 是thị 故cố 應ưng 說thuyết 。 說thuyết 有hữu 五ngũ 分phần/phân 。 云vân 何hà 為vi 五ngũ 。 一nhất 者giả 。 因nhân 緣duyên 分phần/phân 。 二nhị 者giả 。 立lập 義nghĩa 分phần/phân 。 三tam 者giả 。 解giải 釋thích 分phần/phân 。 四tứ 者giả 。 修tu 行hành 信tín 心tâm 分phần/phân 。 五ngũ 者giả 。 勸khuyến 修tu 利lợi 益ích 分phần/phân 。

初sơ 說thuyết 因nhân 緣duyên 分phần/phân 。

問vấn 曰viết 。

有hữu 何hà 因nhân 緣duyên 。 而nhi 造tạo 此thử 論luận 。

答đáp 曰viết 。

是thị 因nhân 緣duyên 有hữu 八bát 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 八bát 。 一nhất 者giả 。 因nhân 緣duyên 總tổng 相tương/tướng 。 所sở 謂vị 為vì 令linh 。 眾chúng 生sanh 離ly 一nhất 切thiết 苦khổ 。 得đắc 究cứu 竟cánh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 非phi 求cầu 世thế 間gian 名danh 利lợi 恭cung 敬kính 故cố 。 二nhị 者giả 。 為vi 欲dục 解giải 釋thích 如Như 來Lai 根căn 本bổn 之chi 義nghĩa 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 正chánh 解giải 不bất 謬mậu 故cố 。 三tam 者giả 。 為vi 令linh 善thiện 根căn 成thành 熟thục 。 眾chúng 生sanh 於ư 摩Ma 訶Ha 衍Diên 。 法pháp 堪kham 任nhậm 不bất 退thoái 信tín 故cố 。 四tứ 者giả 。 為vi 令linh 善thiện 根căn 微vi 少thiểu 眾chúng 生sanh 修tu 習tập 信tín 心tâm 故cố 。 五ngũ 者giả 。 為vi 示thị 方phương 便tiện 消tiêu 惡ác 業nghiệp 障chướng 善thiện 護hộ 其kỳ 心tâm 。 遠viễn 離ly 癡si 慢mạn 出xuất 邪tà 網võng 故cố 。 六lục 者giả 。 為vi 示thị 修tu 習tập 止Chỉ 觀Quán 。 對đối 治trị 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 心tâm 過quá 故cố 。 七thất 者giả 。 為vi 示thị 專chuyên 念niệm 方phương 便tiện 。 生sanh 於ư 佛Phật 前tiền 必tất 定định 不bất 退thoái 信tín 心tâm 故cố 。 八bát 者giả 。 為vi 示thị 利lợi 益ích 勸khuyến 修tu 行hành 故cố 。 有hữu 如như 是thị 等đẳng 因nhân 緣duyên 。 所sở 以dĩ 造tạo 論luận 。

問vấn 曰viết 。

修Tu 多Đa 羅La 中trung 。 具cụ 有hữu 此thử 法pháp 。 何hà 須tu 重trùng 說thuyết 。

答đáp 曰viết 。

修Tu 多Đa 羅La 中trung 。 雖tuy 有hữu 此thử 法pháp 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 根căn 行hành 不bất 等đẳng 。 受thọ 解giải 緣duyên 別biệt 。 所sở 謂vị 如Như 來Lai 。 在tại 世thế 眾chúng 生sanh 利lợi 根căn 。 能năng 說thuyết 之chi 人nhân 色sắc 心tâm 業nghiệp 勝thắng 。 圓viên 音âm 一nhất 演diễn 異dị 類loại 等đẳng 解giải 。 則tắc 不bất 須tu 論luận 。 若nhược 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 能năng 以dĩ 自tự 力lực 廣quảng 聞văn 而nhi 取thủ 解giải 者giả 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 以dĩ 自tự 力lực 少thiểu 聞văn 而nhi 多đa 解giải 者giả 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 無vô 自tự 心tâm 力lực 因nhân 於ư 廣quảng 論luận 而nhi 得đắc 解giải 者giả 。 自tự 有hữu 眾chúng 生sanh 復phục 以dĩ 廣quảng 論luận 文văn 多đa 為vi 煩phiền 。 心tâm 樂nhạo/nhạc/lạc 總tổng 持trì 少thiểu 文văn 而nhi 攝nhiếp 多đa 義nghĩa 能năng 取thủ 解giải 者giả 。 如như 是thị 此thử 論luận 。 為vi 欲dục 總tổng 攝nhiếp 如Như 來Lai 廣quảng 大đại 深thâm 法Pháp 無vô 邊biên 義nghĩa 故cố 。 應ưng 說thuyết 此thử 論luận 。

已dĩ 說thuyết 因nhân 緣duyên 分phần/phân 。

次thứ 說thuyết 立lập 義nghĩa 分phần/phân 。

摩Ma 訶Ha 衍Diên 者giả 。 總tổng 說thuyết 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 法pháp 。 二nhị 者giả 。 義nghĩa 。 所sở 言ngôn 法pháp 者giả 。 謂vị 眾chúng 生sanh 心tâm 。 是thị 心tâm 則tắc 攝nhiếp 一nhất 切thiết 世thế 間gian 法pháp 。 出xuất 世thế 間gian 法Pháp 。 依y 於ư 此thử 心tâm 顯hiển 示thị 。 摩Ma 訶Ha 衍Diên 義nghĩa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 心tâm 真Chân 如Như 相tương/tướng 。 即tức 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 體thể 故cố 。 是thị 心tâm 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 。 能năng 示thị 摩ma 訶ha 衍diễn 自tự 體thể 相tướng 用dụng 故cố 。 所sở 言ngôn 義nghĩa 者giả 。 則tắc 有hữu 三tam 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 一nhất 者giả 。 體thể 大đại 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 真Chân 如Như 平bình 等đẳng 。 不bất 增tăng 減giảm 故cố 。 二nhị 者giả 。 相tương/tướng 大đại 。 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 具cụ 足túc 無vô 量lượng 。 性tánh 功công 德đức 故cố 。 三tam 者giả 。 用dụng 大đại 。 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 出xuất 世thế 間gian 善thiện 因nhân 果quả 故cố 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 本bổn 所sở 乘thừa 故cố 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 乘thừa 此thử 法pháp 到đáo 如Như 來Lai 地địa 故cố 。 已dĩ 說thuyết 立lập 義nghĩa 分phần/phân 。

次thứ 說thuyết 解giải 釋thích 分phần/phân 。

解giải 釋thích 分phần/phân 有hữu 三tam 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 一nhất 者giả 。 顯hiển 示thị 正chánh 義nghĩa 。 二nhị 者giả 。 對đối 治trị 邪tà 執chấp 。 三tam 者giả 。 分phân 別biệt 發phát 趣thú 道đạo 相tương/tướng 。 顯hiển 示thị 正chánh 義nghĩa 者giả 。 依y 一nhất 心tâm 法pháp 。 有hữu 二nhị 種chủng 門môn 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 心tâm 真Chân 如Như 門môn 。 二nhị 者giả 。 心tâm 生sanh 滅diệt 門môn 。 是thị 二nhị 種chủng 門môn 。 皆giai 各các 總tổng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 以dĩ 是thị 二nhị 門môn 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 心tâm 真Chân 如Như 者giả 。 即tức 是thị 一nhất 法Pháp 界Giới 大đại 總tổng 相tương/tướng 法Pháp 門môn 體thể 。 所sở 謂vị 心tâm 性tánh 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 唯duy 依y 妄vọng 念niệm 。 而nhi 有hữu 差sai 別biệt 。 若nhược 離ly 妄vọng 念niệm 則tắc 無vô 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 之chi 相tướng 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 離ly 言ngôn 說thuyết 相tương/tướng 。 離ly 名danh 字tự 相tương/tướng 。 離ly 心tâm 緣duyên 相tương/tướng 。 畢tất 竟cánh 平bình 等đẳng 。 無vô 有hữu 變biến 異dị 。 不bất 可khả 破phá 壞hoại 。 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 故cố 名danh 真Chân 如Như 。 以dĩ 一nhất 切thiết 言ngôn 說thuyết 。 假giả 名danh 無vô 實thật 。 但đãn 隨tùy 妄vọng 念niệm 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 言ngôn 真Chân 如Như 者giả 。 亦diệc 無vô 有hữu 相tướng 。 謂vị 言ngôn 說thuyết 之chi 極cực 因nhân 言ngôn 遣khiển 言ngôn 。 此thử 真Chân 如Như 體thể 無vô 有hữu 可khả 遣khiển 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 悉tất 皆giai 真chân 故cố 。 亦diệc 無vô 可khả 立lập 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 同đồng 如như 故cố 。 當đương 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 不bất 可khả 說thuyết 。 不bất 可khả 念niệm 故cố 。 名danh 為vi 真Chân 如Như 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 如như 是thị 義nghĩa 者giả 。 諸chư 眾chúng 生sanh 等đẳng 。 云vân 何hà 隨tùy 順thuận 而nhi 能năng 得đắc 入nhập 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 雖tuy 說thuyết 。 無vô 有hữu 能năng 說thuyết 可khả 說thuyết 。 雖tuy 念niệm 。 亦diệc 無vô 能năng 念niệm 可khả 念niệm 。 是thị 名danh 隨tùy 順thuận 。 若nhược 離ly 於ư 念niệm 。 名danh 為vi 得đắc 入nhập 。

復phục 次thứ 。 真Chân 如Như 者giả 。 依y 言ngôn 說thuyết 分phân 別biệt 。 有hữu 二nhị 種chủng 義nghĩa 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 如như 實thật 空không 。 以dĩ 能năng 究cứu 竟cánh 顯hiển 實thật 故cố 。 二nhị 者giả 。 如như 實thật 不bất 空không 。 以dĩ 有hữu 自tự 體thể 。 具cụ 足túc 無vô 漏lậu 性tánh 功công 德đức 故cố 。 所sở 言ngôn 空không 者giả 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 謂vị 離ly 一nhất 切thiết 。 法pháp 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 以dĩ 無vô 虛hư 妄vọng 心tâm 念niệm 故cố 。 當đương 知tri 真Chân 如Như 自tự 性tánh 。 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 無vô 相tướng 。 非phi 非phi 有hữu 相tương/tướng 。 非phi 非phi 無vô 相tướng 。 非phi 有hữu 無vô 俱câu 相tương/tướng 。 非phi 一nhất 相tương/tướng 。 非phi 異dị 相tướng 。 非phi 非phi 一nhất 相tương/tướng 。 非phi 非phi 異dị 相tướng 。 非phi 一nhất 異dị 俱câu 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 總tổng 說thuyết 。 依y 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 有hữu 妄vọng 心tâm 念niệm 念niệm 分phân 別biệt 。 皆giai 不bất 相tương 應ứng 故cố 說thuyết 為vi 空không 。 若nhược 離ly 妄vọng 心tâm 實thật 無vô 可khả 空không 故cố 。 所sở 言ngôn 不bất 空không 者giả 。 已dĩ 顯hiển 法pháp 體thể 空không 無vô 妄vọng 故cố 。 即tức 是thị 真chân 心tâm 常thường 恆hằng 不bất 變biến 淨tịnh 法pháp 滿mãn 足túc 。 故cố 名danh 不bất 空không 。 亦diệc 無vô 有hữu 相tướng 可khả 取thủ 。 以dĩ 離ly 念niệm 境cảnh 界giới 唯duy 證chứng 相tương 應ứng 故cố 。 心tâm 生sanh 滅diệt 者giả 。 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 心tâm 。 所sở 謂vị 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 與dữ 生sanh 滅diệt 和hòa 合hợp 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 名danh 為vi 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 此thử 識thức 有hữu 二nhị 種chủng 義nghĩa 。 能năng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 法pháp 。 生sanh 一nhất 切thiết 法pháp 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 覺giác 義nghĩa 。 二nhị 者giả 。 不bất 覺giác 義nghĩa 。 所sở 言ngôn 覺giác 義nghĩa 者giả 。 謂vị 心tâm 體thể 離ly 念niệm 。 離ly 念niệm 相tương/tướng 者giả 。 等đẳng 虛hư 空không 界giới 。 無vô 所sở 不bất 遍biến 。 法Pháp 界Giới 一nhất 相tướng 。 即tức 是thị 如Như 來Lai 。 平bình 等đẳng 法Pháp 身thân 。 依y 此thử 法Pháp 身thân 說thuyết 名danh 本bổn 覺giác 。

何hà 以dĩ 故cố 。 本bổn 覺giác 義nghĩa 者giả 。 對đối 始thỉ 覺giác 義nghĩa 說thuyết 。 以dĩ 始thỉ 覺giác 者giả 即tức 同đồng 本bổn 覺giác 。 始thỉ 覺giác 義nghĩa 者giả 。 依y 本bổn 覺giác 故cố 而nhi 有hữu 不bất 覺giác 。 依y 不bất 覺giác 故cố 說thuyết 有hữu 始thỉ 覺giác 。 又hựu 以dĩ 覺giác 心tâm 源nguyên 故cố 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 。 不bất 覺giác 心tâm 源nguyên 故cố 非phi 究cứu 竟cánh 覺giác 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 如như 凡phàm 夫phu 人nhân 覺giác 知tri 前tiền 念niệm 起khởi 惡ác 故cố 。 能năng 止chỉ 後hậu 念niệm 令linh 其kỳ 不bất 起khởi 。 雖tuy 復phục 名danh 覺giác 。 即tức 是thị 不bất 覺giác 故cố 。 如như 二Nhị 乘Thừa 觀quán 智trí 。 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 覺giác 於ư 念niệm 異dị 。 念niệm 無vô 異dị 相tướng 。 以dĩ 捨xả 麁thô 分phân 別biệt 執chấp 著trước 相tương/tướng 故cố 。 名danh 相tướng 似tự 覺giác 。 如như 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 覺giác 於ư 念niệm 住trụ 。 念niệm 無vô 住trụ 相tương/tướng 。 以dĩ 離ly 分phân 別biệt 。 麁thô 念niệm 相tương/tướng 故cố 。 名danh 隨tùy 分phần/phân 覺giác 。 如như 菩Bồ 薩Tát 地địa 盡tận 。 滿mãn 足túc 方phương 便tiện 。 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 。 覺giác 心tâm 初sơ 起khởi 心tâm 無vô 初sơ 相tương/tướng 。 以dĩ 遠viễn 離ly 微vi 細tế 念niệm 故cố 得đắc 見kiến 心tâm 性tánh 。 心tâm 即tức 常thường 住trụ 。 名danh 究cứu 竟cánh 覺giác 。 是thị 故cố 修tu 多đa 羅la 說thuyết 。

若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 能năng 觀quán 無vô 念niệm 者giả 。 則tắc 為vi 向hướng 佛Phật 智trí 故cố 。

又hựu 心tâm 起khởi 者giả 。 無vô 有hữu 初sơ 相tương/tướng 可khả 知tri 。 而nhi 言ngôn 知tri 初sơ 相tương/tướng 者giả 。 即tức 謂vị 無vô 念niệm 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 不bất 名danh 為vi 覺giác 。 以dĩ 從tùng 本bổn 來lai 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 未vị 曾tằng 離ly 念niệm 故cố 。 說thuyết 無vô 始thỉ 無vô 明minh 。 若nhược 得đắc 無vô 念niệm 者giả 。 則tắc 知tri 心tâm 相tương 生sanh 住trụ 異dị 滅diệt 。 以dĩ 無vô 念niệm 等đẳng 故cố 。 而nhi 實thật 無vô 有hữu 。 始thỉ 覺giác 之chi 異dị 。 以dĩ 四tứ 相tương/tướng 俱câu 時thời 而nhi 有hữu 皆giai 無vô 自tự 立lập 。 本bổn 來lai 平bình 等đẳng 同đồng 一nhất 覺giác 故cố 。

復phục 次thứ 。 本bổn 覺giác 隨tùy 染nhiễm 。 分phân 別biệt 生sanh 二nhị 種chủng 相tướng 。 與dữ 彼bỉ 本bổn 覺giác 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 智trí 淨tịnh 相tương/tướng 。 二nhị 者giả 。 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 相tương/tướng 。 智trí 淨tịnh 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 依y 法pháp 力lực 熏huân 習tập 。 如như 實thật 修tu 行hành 。 滿mãn 足túc 方phương 便tiện 故cố 。 破phá 和hòa 合hợp 識thức 相tương/tướng 。 滅diệt 相tương 續tục 心tâm 相tương/tướng 。 顯hiển 現hiện 法Pháp 身thân 。 智trí 淳thuần 淨tịnh 故cố 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 以dĩ 一nhất 切thiết 心tâm 。 識thức 之chi 相tướng 皆giai 是thị 無vô 明minh 。 無vô 明minh 之chi 相tướng 不bất 離ly 覺giác 性tánh 。 非phi 可khả 壞hoại 非phi 不bất 可khả 壞hoại 。 如như 大đại 海hải 水thủy 。 因nhân 風phong 波ba 動động 。 水thủy 相tương/tướng 風phong 相tương/tướng 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 而nhi 水thủy 非phi 動động 性tánh 。 若nhược 風phong 止chỉ 滅diệt 動động 相tương/tướng 則tắc 滅diệt 。 濕thấp 性tánh 不bất 壞hoại 故cố 。 如như 是thị 眾chúng 生sanh 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 因nhân 無vô 明minh 風phong 動động 。 心tâm 與dữ 無vô 明minh 俱câu 無vô 形hình 相tướng 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 而nhi 心tâm 非phi 動động 性tánh 。 若nhược 無vô 明minh 滅diệt 相tương 續tục 則tắc 滅diệt 。 智trí 性tánh 不bất 壞hoại 故cố 。 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 相tương/tướng 者giả 。 以dĩ 依y 智trí 淨tịnh 能năng 作tác 一nhất 切thiết 。 勝thắng 妙diệu 境cảnh 界giới 。 所sở 謂vị 無vô 量lượng 。 功công 德đức 之chi 相tướng 。 常thường 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 根căn 。 自tự 然nhiên 相tương 應ứng 。 種chủng 種chủng 而nhi 見kiến 。 得đắc 利lợi 益ích 故cố 。

復phục 次thứ 。 覺giác 體thể 相tướng 者giả 。 有hữu 四tứ 種chủng 大đại 義nghĩa 。 與dữ 虛hư 空không 等đẳng 。 猶do 如như 淨tịnh 鏡kính 。 云vân 何hà 為vi 四tứ 。 一nhất 者giả 。 如như 實thật 空không 鏡kính 。 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 心tâm 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 無vô 法pháp 可khả 現hiện 。 非phi 覺giác 照chiếu 義nghĩa 故cố 。 二nhị 者giả 。 因nhân 熏huân 習tập 鏡kính 。 謂vị 如như 實thật 不bất 空không 。 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 境cảnh 界giới 悉tất 於ư 中trung 現hiện 。 不bất 出xuất 不bất 入nhập 。 不bất 失thất 不bất 壞hoại 。 常thường 住trụ 一nhất 心tâm 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 即tức 真chân 實thật 性tánh 故cố 。 又hựu 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 所sở 不bất 能năng 染nhiễm 。 智trí 體thể 不bất 動động 。 具cụ 足túc 無vô 漏lậu 熏huân 眾chúng 生sanh 故cố 。 三tam 者giả 。 法pháp 出xuất 離ly 鏡kính 。 謂vị 不bất 空không 法pháp 。 出xuất 煩phiền 惱não 礙ngại 。 智trí 礙ngại 。 離ly 和hòa 合hợp 相tương/tướng 。 淳thuần 淨tịnh 明minh 故cố 。 四tứ 者giả 。 緣duyên 熏huân 習tập 鏡kính 。 謂vị 依y 法pháp 出xuất 離ly 故cố 。 遍biến 照chiếu 眾chúng 生sanh 之chi 心tâm 。 令linh 修tu 善thiện 根căn 。 隨tùy 念niệm 示thị 現hiện 故cố 。 所sở 言ngôn 不bất 覺giác 義nghĩa 者giả 。 謂vị 不bất 如như 實thật 知tri 。 真Chân 如Như 法pháp 一nhất 故cố 。 不bất 覺giác 心tâm 起khởi 而nhi 有hữu 其kỳ 念niệm 。 念niệm 無vô 自tự 相tương/tướng 不bất 離ly 本bổn 覺giác 。 猶do 如như 迷mê 人nhân 。 依y 方phương 故cố 迷mê 。 若nhược 離ly 於ư 方phương 則tắc 無vô 有hữu 迷mê 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 依y 覺giác 故cố 迷mê 。 若nhược 離ly 覺giác 性tánh 則tắc 無vô 不bất 覺giác 。 以dĩ 有hữu 不bất 覺giác 妄vọng 想tưởng 心tâm 故cố 。 能năng 知tri 名danh 義nghĩa 為vi 說thuyết 真chân 覺giác 。 若nhược 離ly 不bất 覺giác 之chi 心tâm 。 則tắc 無vô 真chân 覺giác 自tự 相tương/tướng 可khả 說thuyết 。

復phục 次thứ 。 依y 不bất 覺giác 故cố 生sanh 三tam 種chủng 相tương/tướng 。 與dữ 彼bỉ 不bất 覺giác 相tương 應ứng 不bất 離ly 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 一nhất 者giả 。 無vô 明minh 業nghiệp 相tương/tướng 。 以dĩ 依y 不bất 覺giác 故cố 心tâm 動động 。 說thuyết 名danh 為vi 業nghiệp 。 覺giác 則tắc 不bất 動động 。 動động 則tắc 有hữu 苦khổ 。 果quả 不bất 離ly 因nhân 故cố 。 二nhị 者giả 。 能năng 見kiến 相tương/tướng 。 以dĩ 依y 動động 故cố 能năng 見kiến 。 不bất 動động 則tắc 無vô 見kiến 。 三tam 者giả 。 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 以dĩ 依y 能năng 見kiến 故cố 境cảnh 界giới 妄vọng 現hiện 。 離ly 見kiến 則tắc 無vô 境cảnh 界giới 。 以dĩ 有hữu 境cảnh 界giới 緣duyên 故cố 。 復phục 生sanh 六lục 種chủng 相tương/tướng 。 云vân 何hà 為vi 六lục 。 一nhất 者giả 。 智trí 相tương/tướng 。 依y 於ư 境cảnh 界giới 。 心tâm 起khởi 分phân 別biệt 愛ái 與dữ 不bất 愛ái 故cố 。 二nhị 者giả 相tương 續tục 相tương/tướng 。 依y 於ư 智trí 故cố 生sanh 其kỳ 苦khổ 樂lạc 。 覺giác 心tâm 起khởi 念niệm 相tương 應ứng 不bất 斷đoạn 故cố 。 三tam 者giả 。 執chấp 取thủ 相tương/tướng 。 依y 於ư 相tương 續tục 緣duyên 念niệm 境cảnh 界giới 。 住trụ 持trì 苦khổ 樂lạc 。 心tâm 起khởi 著trước 故cố 。 四tứ 者giả 。 計kế 名danh 字tự 相tương/tướng 。 依y 於ư 妄vọng 執chấp 。 分phân 別biệt 假giả 名danh 言ngôn 相tương/tướng 故cố 。 五ngũ 者giả 。 起khởi 業nghiệp 相tương/tướng 。 依y 於ư 名danh 字tự 。 尋tầm 名danh 取thủ 著trước 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 故cố 。 六lục 者giả 。 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 相tương/tướng 。 以dĩ 依y 業nghiệp 受thọ 果quả 。 不bất 自tự 在tại 故cố 。 當đương 知tri 無vô 明minh 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 。 以dĩ 一nhất 切thiết 染nhiễm 法pháp 皆giai 是thị 不bất 覺giác 相tương/tướng 故cố 。

復phục 次thứ 。 覺giác 與dữ 不bất 覺giác 。 有hữu 二nhị 種chủng 相tướng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 同đồng 相tương/tướng 。 二nhị 者giả 。 異dị 相tướng 。 同đồng 相tương/tướng 者giả 。 譬thí 如như 種chủng 種chủng 。 瓦ngõa 器khí 皆giai 同đồng 微vi 塵trần 性tánh 相tướng 。 如như 是thị 無vô 漏lậu 無vô 明minh 種chủng 種chủng 業nghiệp 幻huyễn 皆giai 同đồng 真Chân 如Như 性tánh 相tướng 。 是thị 故cố 修Tu 多Đa 羅La 中trung 。 依y 於ư 此thử 真Chân 如Như 義nghĩa 故cố 。 說thuyết 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 本bổn 來lai 常thường 住trụ 。 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 菩Bồ 提Đề 之chi 法Pháp 。 非phi 可khả 修tu 相tương/tướng 。 非phi 可khả 作tác 相tương/tướng 。 畢tất 竟cánh 無vô 得đắc 。 亦diệc 無vô 色sắc 相tướng 可khả 見kiến 。 而nhi 有hữu 見kiến 色sắc 相tướng 者giả 。 唯duy 是thị 隨tùy 染nhiễm 業nghiệp 幻huyễn 所sở 作tác 。 非phi 是thị 智trí 色sắc 不bất 空không 之chi 性tánh 。 以dĩ 智trí 相tương/tướng 無vô 可khả 見kiến 故cố 。 異dị 相tướng 者giả 。 如như 種chủng 種chủng 瓦ngõa 器khí 。 各các 各các 不bất 同đồng 。 如như 是thị 無vô 漏lậu 無vô 明minh 隨tùy 染nhiễm 幻huyễn 差sai 別biệt 。 性tánh 染nhiễm 幻huyễn 差sai 別biệt 故cố 。

復phục 次thứ 。 生sanh 滅diệt 因nhân 緣duyên 者giả 。 所sở 謂vị 眾chúng 生sanh 依y 心tâm 。 意ý 。 意ý 識thức 轉chuyển 故cố 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 以dĩ 依y 阿a 梨lê 耶da 識thức 。 說thuyết 有hữu 無vô 明minh 不bất 覺giác 而nhi 起khởi 。 能năng 見kiến 。 能năng 現hiện 。 能năng 取thủ 境cảnh 界giới 。 起khởi 念niệm 相tương 續tục 。 故cố 說thuyết 為vi 意ý 。 此thử 意ý 復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 名danh 。 云vân 何hà 為vi 五ngũ 。 一nhất 者giả 。 名danh 為vi 業nghiệp 識thức 。 謂vị 無vô 明minh 力lực 不bất 覺giác 心tâm 動động 故cố 。 二nhị 者giả 。 名danh 為vi 轉chuyển 識thức 。 依y 於ư 動động 心tâm 能năng 見kiến 相tương/tướng 故cố 。 三tam 者giả 。 名danh 為vi 現hiện 識thức 。 所sở 謂vị 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 猶do 如như 明minh 鏡kính 。 現hiện 於ư 色sắc 像tượng 。 現hiện 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 隨tùy 其kỳ 五ngũ 塵trần 對đối 至chí 。 即tức 現hiện 無vô 有hữu 前tiền 後hậu 。 以dĩ 一nhất 切thiết 時thời 任nhậm 運vận 而nhi 起khởi 常thường 在tại 前tiền 故cố 。 四tứ 者giả 。 名danh 為vi 智trí 識thức 。 謂vị 分phân 別biệt 染nhiễm 淨tịnh 法pháp 故cố 。 五ngũ 者giả 。 名danh 為vi 相tương 續tục 識thức 。 以dĩ 念niệm 相tương 應ứng 不bất 斷đoạn 故cố 。 住trụ 持trì 過quá 去khứ 無vô 量lượng 。 世thế 等đẳng 善thiện 惡ác 之chi 業nghiệp 。 令linh 不bất 失thất 故cố 。 復phục 能năng 成thành 熟thục 現hiện 在tại 未vị 來lai 。 苦khổ 樂lạc 等đẳng 報báo 無vô 差sai 違vi 故cố 。 能năng 令linh 現hiện 在tại 已dĩ 經kinh 之chi 事sự 忽hốt 然nhiên 而nhi 念niệm 。 未vị 來lai 之chi 事sự 不bất 覺giác 妄vọng 慮lự 。 是thị 故cố 三tam 界giới 虛hư 偽ngụy 。 唯duy 心tâm 所sở 作tác 。 離ly 心tâm 則tắc 無vô 六lục 塵trần 境cảnh 界giới 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 從tùng 心tâm 起khởi 妄vọng 念niệm 而nhi 生sanh 。 一nhất 切thiết 分phân 別biệt 。 即tức 分phân 別biệt 自tự 心tâm 。 心tâm 不bất 見kiến 心tâm 。 無vô 相tướng 可khả 得đắc 。 當đương 知tri 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 皆giai 依y 眾chúng 生sanh 無vô 明minh 。 妄vọng 心tâm 而nhi 得đắc 住trụ 持trì 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 鏡kính 中trung 像tượng 。 無vô 體thể 可khả 得đắc 。 唯duy 心tâm 虛hư 妄vọng 。 以dĩ 心tâm 生sanh 則tắc 。 種chủng 種chủng 法pháp 生sanh 。 心tâm 滅diệt 則tắc 種chủng 種chủng 法pháp 滅diệt 故cố 。

復phục 次thứ 。 言ngôn 意ý 識thức 者giả 。 即tức 此thử 相tương 續tục 識thức 。 依y 諸chư 凡phàm 夫phu 取thủ 著trước 轉chuyển 深thâm 。 計kế 我ngã 我ngã 所sở 。 種chủng 種chủng 妄vọng 執chấp 隨tùy 事sự 攀phàn 緣duyên 。 分phân 別biệt 六lục 塵trần 名danh 為vi 意ý 識thức 。 亦diệc 名danh 分phân 離ly 識thức 。 又hựu 復phục 說thuyết 名danh 分phân 別biệt 事sự 識thức 。 此thử 識thức 依y 見kiến 愛ái 煩phiền 惱não 增tăng 長trưởng 義nghĩa 故cố 。 依y 無vô 明minh 熏huân 習tập 所sở 起khởi 識thức 者giả 。 非phi 凡phàm 夫phu 能năng 知tri 。 亦diệc 非phi 二Nhị 乘Thừa 。 智trí 慧tuệ 所sở 覺giác 。 謂vị 依y 菩Bồ 薩Tát 。 從tùng 初sơ 正chánh 信tín 發phát 心tâm 觀quán 察sát 。 若nhược 證chứng 法Pháp 身thân 得đắc 少thiểu 分phần 知tri 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 。 究cứu 竟cánh 地địa 不bất 能năng 知tri 盡tận 。 唯duy 佛Phật 窮cùng 了liễu 。

何hà 以dĩ 故cố 。 是thị 心tâm 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 而nhi 有hữu 無vô 明minh 。 為vi 無vô 明minh 所sở 染nhiễm 。 有hữu 其kỳ 染nhiễm 心tâm 。 雖tuy 有hữu 染nhiễm 心tâm 而nhi 常thường 恆hằng 不bất 變biến 。 是thị 故cố 此thử 義nghĩa 。 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。 所sở 謂vị 心tâm 性tánh 常thường 無vô 念niệm 故cố 名danh 為vi 不bất 變biến 。 以dĩ 不bất 達đạt 一Nhất 法Pháp 界Giới 故cố 。 心tâm 不bất 相tương 應ứng 。 忽hốt 然nhiên 念niệm 起khởi 。 名danh 為vi 無vô 明minh 。 染nhiễm 心tâm 者giả 有hữu 六lục 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 六lục 。 一nhất 者giả 。 執chấp 相tướng 應ưng 染nhiễm 。 依y 二Nhị 乘Thừa 解giải 脫thoát 及cập 信tín 相tương 應ứng 地địa 遠viễn 離ly 故cố 。 二nhị 者giả 。 不bất 斷đoạn 相tương 應ứng 染nhiễm 。 依y 信tín 相tương 應ứng 地địa 修tu 學học 方phương 便tiện 漸tiệm 漸tiệm 能năng 捨xả 。 得đắc 淨tịnh 心tâm 地địa 究cứu 竟cánh 離ly 故cố 。 三tam 者giả 。 分phân 別biệt 智trí 相tương 應ứng 染nhiễm 。 依y 具cụ 戒giới 地địa 漸tiệm 離ly 。 乃nãi 至chí 無vô 相tướng 方phương 便tiện 地địa 究cứu 竟cánh 離ly 故cố 。 四tứ 者giả 。 現hiện 色sắc 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 。 依y 色sắc 自tự 在tại 地địa 能năng 離ly 故cố 。 五ngũ 者giả 。 能năng 見kiến 心tâm 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 。 依y 心tâm 自tự 在tại 地địa 能năng 離ly 故cố 。 六lục 者giả 。 根căn 本bổn 業nghiệp 不bất 相tương 應ứng 染nhiễm 。 依y 菩Bồ 薩Tát 盡tận 地địa 得đắc 入nhập 如Như 來Lai 。 地địa 能năng 離ly 故cố 。 不bất 了liễu 一nhất 法Pháp 界Giới 義nghĩa 者giả 。 從tùng 信tín 相tương 應ứng 地địa 觀quán 察sát 學học 斷đoạn 。 入nhập 淨tịnh 心tâm 地địa 隨tùy 分phần/phân 得đắc 離ly 。 乃nãi 至chí 如Như 來Lai 地địa 。 能năng 究cứu 竟cánh 離ly 故cố 。 言ngôn 相tương 應ứng 義nghĩa 者giả 。 謂vị 心tâm 念niệm 法pháp 異dị 。 依y 染nhiễm 淨tịnh 差sai 別biệt 。 而nhi 知tri 相tương/tướng 緣duyên 相tương/tướng 同đồng 故cố 。 不bất 相tương 應ứng 義nghĩa 者giả 。 謂vị 即tức 心tâm 不bất 覺giác 常thường 無vô 別biệt 異dị 。 不bất 同đồng 知tri 相tương/tướng 緣duyên 相tương/tướng 故cố 。 又hựu 染nhiễm 心tâm 義nghĩa 者giả 。 名danh 為vi 煩phiền 惱não 礙ngại 。 能năng 障chướng 真Chân 如Như 根căn 本bổn 智trí 故cố 。 無vô 明minh 義nghĩa 者giả 。 名danh 為vi 智trí 礙ngại 。 能năng 障chướng 世thế 間gian 自tự 然nhiên 業nghiệp 智trí 故cố 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 以dĩ 依y 染nhiễm 心tâm 能năng 見kiến 。 能năng 現hiện 。 妄vọng 取thủ 境cảnh 界giới 。 違vi 平bình 等đẳng 性tánh 故cố 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 常thường 靜tĩnh 無vô 有hữu 起khởi 相tương/tướng 。 無vô 明minh 不bất 覺giác 妄vọng 與dữ 法pháp 違vi 故cố 。 不bất 能năng 得đắc 隨tùy 順thuận 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 種chủng 種chủng 智trí 故cố 。

復phục 次thứ 。 分phân 別biệt 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 者giả 。 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 麁thô 。 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 故cố 。 二nhị 者giả 。 細tế 。 與dữ 心tâm 不bất 相tương 應ứng 故cố 。 又hựu 麁thô 中trung 之chi 麁thô 。 凡phàm 夫phu 境cảnh 界giới 。 麁thô 中trung 之chi 細tế 及cập 細tế 中trung 之chi 麁thô 。 菩Bồ 薩Tát 境cảnh 界giới 。 細tế 中trung 之chi 細tế 。 是thị 佛Phật 境cảnh 界giới 。 此thử 二nhị 種chủng 生sanh 滅diệt 。 依y 於ư 無vô 明minh 熏huân 習tập 而nhi 有hữu 。 所sở 謂vị 依y 因nhân 。 依y 緣duyên 。 依y 因nhân 者giả 。 不bất 覺giác 義nghĩa 故cố 。 依y 緣duyên 者giả 。 妄vọng 作tác 境cảnh 界giới 義nghĩa 故cố 。 若nhược 因nhân 滅diệt 則tắc 緣duyên 滅diệt 。 因nhân 滅diệt 故cố 不bất 相tương 應ứng 心tâm 滅diệt 。 緣duyên 滅diệt 故cố 相tương 應ứng 心tâm 滅diệt 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 心tâm 滅diệt 者giả 。 云vân 何hà 相tương 續tục 。 若nhược 相tương 續tục 者giả 。 云vân 何hà 說thuyết 究cứu 竟cánh 滅diệt 。

答đáp 曰viết 。

所sở 言ngôn 滅diệt 者giả 。 唯duy 心tâm 相tương/tướng 滅diệt 。 非phi 心tâm 體thể 滅diệt 。 如như 風phong 依y 水thủy 而nhi 有hữu 動động 相tương/tướng 。 若nhược 水thủy 滅diệt 者giả 。 則tắc 風phong 相tương/tướng 斷đoạn 絕tuyệt 。 無vô 所sở 依y 止chỉ 。 以dĩ 水thủy 不bất 滅diệt 。 風phong 相tương/tướng 相tương 續tục 。 唯duy 風phong 滅diệt 故cố 動động 相tương 隨tùy 滅diệt 。 非phi 是thị 水thủy 滅diệt 。 無vô 明minh 亦diệc 爾nhĩ 。 依y 心tâm 體thể 而nhi 動động 。 若nhược 心tâm 體thể 滅diệt 。 則tắc 眾chúng 生sanh 斷đoạn 絕tuyệt 。 無vô 所sở 依y 止chỉ 。 以dĩ 體thể 不bất 滅diệt 。 心tâm 得đắc 相tương 續tục 。 唯duy 癡si 滅diệt 故cố 心tâm 相tương 隨tùy 滅diệt 。 非phi 心tâm 智trí 滅diệt 。

復phục 次thứ 。 有hữu 四tứ 種chủng 法Pháp 。 熏huân 習tập 義nghĩa 故cố 。 染nhiễm 法pháp 。 淨tịnh 法pháp 起khởi 不bất 斷đoạn 絕tuyệt 。 云vân 何hà 為vi 四tứ 。 一nhất 者giả 。 淨tịnh 法pháp 。 名danh 為vi 真Chân 如Như 。 二nhị 者giả 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 因nhân 。 名danh 為vi 無vô 明minh 。 三tam 者giả 。 妄vọng 心tâm 。 名danh 為vi 業nghiệp 識thức 。 四tứ 者giả 。 妄vọng 境cảnh 界giới 。 所sở 謂vị 六lục 塵trần 。 熏huân 習tập 義nghĩa 者giả 。 如như 世thế 間gian 衣y 服phục 實thật 無vô 於ư 香hương 。 若nhược 人nhân 以dĩ 香hương 而nhi 熏huân 習tập 故cố 則tắc 有hữu 香hương 氣khí 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 真Chân 如Như 淨tịnh 法pháp 實thật 無vô 於ư 染nhiễm 。 但đãn 以dĩ 無vô 明minh 而nhi 熏huân 習tập 故cố 則tắc 有hữu 染nhiễm 相tướng 。 無vô 明minh 染nhiễm 法pháp 實thật 無vô 淨tịnh 業nghiệp 。 但đãn 以dĩ 真Chân 如Như 而nhi 熏huân 習tập 故cố 則tắc 有hữu 淨tịnh 用dụng 。 云vân 何hà 熏huân 習tập 起khởi 染nhiễm 法pháp 不bất 斷đoạn 。 所sở 謂vị 以dĩ 依y 真Chân 如Như 法pháp 故cố 有hữu 於ư 無vô 明minh 。 以dĩ 有hữu 無vô 明minh 染nhiễm 法pháp 因nhân 故cố 即tức 熏huân 習tập 真Chân 如Như 。 以dĩ 熏huân 習tập 故cố 則tắc 有hữu 妄vọng 心tâm 。 以dĩ 有hữu 妄vọng 心tâm 即tức 熏huân 習tập 無vô 明minh 。 不bất 了liễu 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 不bất 覺giác 念niệm 起khởi 。 現hiện 妄vọng 境cảnh 界giới 。 以dĩ 有hữu 妄vọng 境cảnh 界giới 染nhiễm 法pháp 緣duyên 故cố 。 即tức 熏huân 習tập 妄vọng 心tâm 。 令linh 其kỳ 念niệm 著trước 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 。 受thọ 於ư 一nhất 切thiết 。 身thân 心tâm 等đẳng 苦khổ 。 此thử 妄vọng 境cảnh 界giới 熏huân 習tập 義nghĩa 則tắc 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 增tăng 長trưởng 念niệm 熏huân 習tập 。 二nhị 者giả 。 增tăng 長trưởng 取thủ 熏huân 習tập 。 妄vọng 心tâm 熏huân 習tập 義nghĩa 則tắc 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 業nghiệp 識thức 根căn 本bổn 熏huân 習tập 。 能năng 受thọ 阿A 羅La 漢Hán 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 生sanh 滅diệt 苦khổ 故cố 。 二nhị 者giả 。 增tăng 長trưởng 分phân 別biệt 事sự 識thức 熏huân 習tập 。 能năng 受thọ 凡phàm 夫phu 業nghiệp 繫hệ 苦khổ 故cố 。 無vô 明minh 熏huân 習tập 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 根căn 本bổn 熏huân 習tập 。 以dĩ 能năng 成thành 就tựu 。 業nghiệp 識thức 義nghĩa 故cố 。 二nhị 者giả 。 所sở 起khởi 見kiến 愛ái 熏huân 習tập 。 以dĩ 能năng 成thành 就tựu 。 分phân 別biệt 事sự 識thức 義nghĩa 故cố 。 云vân 何hà 熏huân 習tập 起khởi 淨tịnh 法pháp 不bất 斷đoạn 。 所sở 謂vị 以dĩ 有hữu 真Chân 如Như 法pháp 故cố 能năng 熏huân 習tập 無vô 明minh 。 以dĩ 熏huân 習tập 因nhân 緣duyên 力lực 故cố 。 則tắc 令linh 妄vọng 心tâm 。 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 樂nhạo 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 此thử 妄vọng 心tâm 。 有hữu 厭yếm 求cầu 因nhân 緣duyên 故cố 。 即tức 熏huân 習tập 真Chân 如Như 。 自tự 信tín 己kỷ 性tánh 。 知tri 心tâm 妄vọng 動động 無vô 前tiền 境cảnh 界giới 。 修tu 遠viễn 離ly 法pháp 。 以dĩ 如như 實thật 知tri 。 無vô 前tiền 境cảnh 界giới 故cố 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 起khởi 隨tùy 順thuận 行hành 。 不bất 取thủ 不bất 念niệm 。 乃nãi 至chí 久cửu 遠viễn 。 熏huân 習tập 力lực 故cố 。 無vô 明minh 則tắc 滅diệt 。 以dĩ 無vô 明minh 滅diệt 故cố 。 心tâm 無vô 有hữu 起khởi 。 以dĩ 無vô 起khởi 故cố 境cảnh 界giới 隨tùy 滅diệt 。 以dĩ 因nhân 緣duyên 俱câu 滅diệt 故cố 心tâm 相tương/tướng 皆giai 盡tận 。 名danh 得đắc 涅Niết 槃Bàn 成thành 自tự 然nhiên 業nghiệp 。 妄vọng 心tâm 熏huân 習tập 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 分phân 別biệt 事sự 識thức 熏huân 習tập 。 依y 諸chư 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 人nhân 等đẳng 。 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 隨tùy 力lực 所sở 能năng 。 以dĩ 漸tiệm 趣thú 向hướng 無vô 上thượng 道Đạo 故cố 。 二nhị 者giả 。 意ý 熏huân 習tập 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 心tâm 勇dũng 猛mãnh 速tốc 趣thú 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 真Chân 如Như 熏huân 習tập 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 自tự 體thể 相tướng 熏huân 習tập 。 二nhị 者giả 。 用dụng 熏huân 習tập 。 自tự 體thể 相tướng 熏huân 習tập 者giả 。 從tùng 無vô 始thỉ 世thế 來lai 。 具cụ 無vô 漏lậu 法pháp 備bị 。 有hữu 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 。 作tác 境cảnh 界giới 之chi 性tánh 。 依y 此thử 二nhị 義nghĩa 恆hằng 常thường 熏huân 習tập 。 以dĩ 有hữu 力lực 故cố 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 樂nhạo 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 自tự 信tín 己kỷ 身thân 有hữu 真Chân 如Như 法pháp 。 發phát 心tâm 修tu 行hành 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 如như 是thị 義nghĩa 者giả 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 悉tất 有hữu 真Chân 如Như 。 等đẳng 皆giai 熏huân 習tập 。 云vân 何hà 有hữu 信tín 。 無vô 信tín 。 無vô 量lượng 前tiền 後hậu 差sai 別biệt 。 皆giai 應ưng 一nhất 時thời 自tự 知tri 有hữu 真Chân 如Như 法pháp 。 勤cần 修tu 方phương 便tiện 。 等đẳng 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。

答đáp 曰viết 。

真Chân 如Như 本bổn 一nhất 。 而nhi 有hữu 無vô 量lượng 無vô 邊biên 無vô 明minh 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 厚hậu 薄bạc 不bất 同đồng 故cố 。 過quá 恆Hằng 沙sa 等đẳng 上thượng 煩phiền 惱não 依y 。 無vô 明minh 起khởi 差sai 別biệt 。 我ngã 見kiến 愛ái 染nhiễm 煩phiền 惱não 依y 無vô 明minh 起khởi 差sai 別biệt 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 依y 於ư 無vô 明minh 所sở 起khởi 。 前tiền 後hậu 無vô 量lượng 差sai 別biệt 。 唯duy 如Như 來Lai 能năng 知tri 故cố 。 又hựu 諸chư 佛Phật 法Pháp 有hữu 因nhân 有hữu 緣duyên 。 因nhân 緣duyên 具cụ 足túc 。 乃nãi 得đắc 成thành 辦biện 。 如như 木mộc 中trung 火hỏa 。 性tánh 是thị 火hỏa 正chánh 因nhân 。 若nhược 無vô 人nhân 知tri 。 不bất 假giả 方phương 便tiện 。 能năng 自tự 燒thiêu 木mộc 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 雖tuy 有hữu 正chánh 因nhân 。 熏huân 習tập 之chi 力lực 。 若nhược 不bất 值trị 遇ngộ 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 善Thiện 知Tri 識Thức 等đẳng 。 以dĩ 之chi 為vi 緣duyên 。 能năng 自tự 斷đoạn 煩phiền 惱não 入nhập 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 則tắc 無vô 是thị 處xứ 。 若nhược 雖tuy 有hữu 外ngoại 緣duyên 之chi 力lực 。 而nhi 內nội 淨tịnh 法pháp 未vị 有hữu 熏huân 習tập 力lực 者giả 。 亦diệc 不bất 能năng 究cứu 竟cánh 。 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 樂nhạo 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 因nhân 緣duyên 具cụ 足túc 者giả 。 所sở 謂vị 自tự 有hữu 熏huân 習tập 之chi 力lực 。 又hựu 為vi 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 等đẳng 慈từ 悲bi 願nguyện 護hộ 故cố 。 能năng 起khởi 厭yếm 苦khổ 之chi 心tâm 。 信tín 有hữu 涅Niết 槃Bàn 。 修tu 習tập 善thiện 根căn 。 以dĩ 修tu 善thiện 根căn 成thành 熟thục 故cố 。 則tắc 值trị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 示thị 教giáo 利lợi 喜hỷ 。 乃nãi 能năng 進tiến 趣thú 。 向hướng 涅Niết 槃Bàn 道Đạo 。

用dụng 熏huân 習tập 者giả 。 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 。 外ngoại 緣duyên 之chi 力lực 。 如như 是thị 外ngoại 緣duyên 。 有hữu 無vô 量lượng 義nghĩa 。 略lược 說thuyết 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 差sai 別biệt 緣duyên 。 二nhị 者giả 。 平bình 等đẳng 緣duyên 。 差sai 別biệt 緣duyên 者giả 。 此thử 人nhân 依y 於ư 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 從tùng 初sơ 發phát 意ý 。 始thỉ 求cầu 道Đạo 時thời 乃nãi 至chí 得đắc 佛Phật 。 於ư 中trung 若nhược 見kiến 若nhược 念niệm 。 或hoặc 為vi 眷quyến 屬thuộc 父phụ 母mẫu 諸chư 親thân 。 或hoặc 為vi 給cấp 使sử 。 或hoặc 為vi 知tri 友hữu 。 或hoặc 為vi 怨oán 家gia 。 或hoặc 起khởi 四tứ 攝nhiếp 。 乃nãi 至chí 一nhất 切thiết 。 所sở 作tác 無vô 量lượng 行hành 緣duyên 。 以dĩ 起khởi 大đại 悲bi 熏huân 習tập 之chi 力lực 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 增tăng 長trưởng 善thiện 根căn 。 若nhược 見kiến 若nhược 聞văn 。 得đắc 利lợi 益ích 故cố 。 此thử 緣duyên 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 近cận 緣duyên 。 速tốc 得đắc 度độ 故cố 。 二nhị 者giả 。 遠viễn 緣duyên 。 久cửu 遠viễn 得đắc 度độ 故cố 。 是thị 近cận 遠viễn 二nhị 緣duyên 。 分phân 別biệt 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 增tăng 長trưởng 行hành 緣duyên 。 二nhị 者giả 。 受thọ 道đạo 緣duyên 。 平bình 等đẳng 緣duyên 者giả 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 願nguyện 度độ 脫thoát 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 自tự 然nhiên 熏huân 習tập 恆hằng 常thường 不bất 捨xả 。 以dĩ 同đồng 體thể 智trí 力lực 故cố 。 隨tùy 應ứng 見kiến 聞văn 而nhi 現hiện 作tác 業nghiệp 。 所sở 謂vị 眾chúng 生sanh 。 依y 於ư 三tam 昧muội 。 乃nãi 得đắc 平bình 等đẳng 見kiến 諸chư 佛Phật 故cố 。 此thử 體thể 用dụng 熏huân 習tập 。 分phân 別biệt 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 未vị 相tương 應ứng 。 謂vị 凡phàm 夫phu 。 二Nhị 乘Thừa 。 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 以dĩ 意ý 。 意ý 識thức 熏huân 習tập 。 依y 信tín 力lực 故cố 而nhi 能năng 修tu 行hành 。 未vị 得đắc 無vô 分phân 別biệt 。 心tâm 與dữ 體thể 相tướng 應ưng 故cố 。 未vị 得đắc 自tự 在tại 。 業nghiệp 修tu 行hành 與dữ 用dụng 相tương 應ứng 故cố 。 二nhị 者giả 。 已dĩ 相tương 應ứng 。 謂vị 法Pháp 身thân 菩Bồ 薩Tát 得đắc 無vô 分phân 別biệt 心tâm 。 與dữ 諸chư 佛Phật 智trí 用dụng 相tương 應ứng 。 唯duy 依y 法pháp 力lực 自tự 然nhiên 修tu 行hành 。 熏huân 習tập 真Chân 如Như 。 滅diệt 無vô 明minh 故cố 。

復phục 次thứ 。 染nhiễm 法pháp 從tùng 無vô 始thỉ 已dĩ 來lai 。 熏huân 習tập 不bất 斷đoạn 。 乃nãi 至chí 得đắc 佛Phật 。 後hậu 則tắc 有hữu 斷đoạn 。 淨tịnh 法pháp 熏huân 習tập 則tắc 無vô 有hữu 斷đoạn 。 盡tận 於ư 未vị 來lai 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 以dĩ 真Chân 如Như 法pháp 常thường 熏huân 習tập 故cố 。 妄vọng 心tâm 則tắc 滅diệt 。 法Pháp 身thân 顯hiển 現hiện 。 起khởi 用dụng 熏huân 習tập 。 故cố 無vô 有hữu 斷đoạn 。

復phục 次thứ 。 真Chân 如Như 自tự 體thể 相tướng 者giả 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 聲Thanh 聞Văn 。 緣Duyên 覺Giác 。 菩Bồ 薩Tát 。 諸chư 佛Phật 。 無vô 有hữu 增tăng 減giảm 。 非phi 前tiền 際tế 生sanh 。 非phi 後hậu 際tế 滅diệt 。 畢tất 竟cánh 常thường 恆hằng 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 性tánh 自tự 滿mãn 足túc 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 。 所sở 謂vị 自tự 體thể 有hữu 大đại 智trí 慧tuệ 。 光quang 明minh 義nghĩa 故cố 。 遍biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 義nghĩa 故cố 。 真chân 實thật 識thức 知tri 義nghĩa 故cố 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 義nghĩa 故cố 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 義nghĩa 故cố 。 清thanh 涼lương 不bất 變biến 自tự 在tại 義nghĩa 故cố 。 具cụ 足túc 如như 是thị 。 過quá 於ư 恆Hằng 沙sa 不bất 離ly 。 不bất 斷đoạn 。 不bất 異dị 。 不bất 思tư 議nghị 佛Phật 法Pháp 。 乃nãi 至chí 滿mãn 足túc 無vô 有hữu 所sở 少thiểu 義nghĩa 故cố 。 名danh 為vi 如Như 來Lai 藏tạng 。 亦diệc 名danh 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。

問vấn 曰viết 。

上thượng 說thuyết 真Chân 如Như 。 其kỳ 體thể 平bình 等đẳng 。 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 云vân 何hà 復phục 說thuyết 。 體thể 有hữu 如như 是thị 種chủng 種chủng 功công 德đức 。

答đáp 曰viết 。

雖tuy 實thật 有hữu 此thử 諸chư 功công 德đức 義nghĩa 。 而nhi 無vô 差sai 別biệt 之chi 相tướng 。 等đẳng 同đồng 一nhất 味vị 。 唯duy 一nhất 真Chân 如Như 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 。 離ly 分phân 別biệt 相tướng 。 是thị 故cố 無vô 二nhị 。 復phục 以dĩ 何hà 義nghĩa 。 得đắc 說thuyết 差sai 別biệt 。 以dĩ 依y 業nghiệp 識thức 。 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 示thị 。 此thử 云vân 何hà 示thị 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 本bổn 來lai 唯duy 心tâm 。 實thật 無vô 於ư 念niệm 。 而nhi 有hữu 妄vọng 心tâm 。 不bất 覺giác 起khởi 念niệm 。 見kiến 諸chư 境cảnh 界giới 故cố 說thuyết 無vô 明minh 。 心tâm 性tánh 不bất 起khởi 。 即tức 是thị 大đại 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 義nghĩa 故cố 。 若nhược 心tâm 起khởi 見kiến 。 則tắc 有hữu 不bất 見kiến 之chi 相tướng 。 心tâm 性tánh 離ly 見kiến 。 即tức 是thị 遍biến 照chiếu 法Pháp 界Giới 義nghĩa 故cố 。 若nhược 心tâm 有hữu 動động 。 非phi 真chân 識thức 知tri 。 無vô 有hữu 自tự 性tánh 。 非phi 常thường 。 非phi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 非phi 我ngã 。 非phi 淨tịnh 。 熱nhiệt 惱não 衰suy 變biến 。 則tắc 不bất 自tự 在tại 。 乃nãi 至chí 具cụ 有hữu 過quá 恆Hằng 沙sa 等đẳng 妄vọng 染nhiễm 之chi 義nghĩa 。 對đối 此thử 義nghĩa 故cố 。 心tâm 性tánh 無vô 動động 則tắc 有hữu 過quá 恆Hằng 沙sa 等đẳng 諸chư 淨tịnh 功công 德đức 相tương/tướng 義nghĩa 示thị 現hiện 。 若nhược 心tâm 有hữu 起khởi 。 更cánh 見kiến 前tiền 法pháp 可khả 念niệm 者giả 則tắc 有hữu 所sở 少thiểu 。 如như 是thị 淨tịnh 法Pháp 。 無vô 量lượng 功công 德đức 。 即tức 是thị 一nhất 心tâm 。 更cánh 無vô 所sở 念niệm 。 是thị 故cố 滿mãn 足túc 。 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 如Như 來Lai 之chi 藏tạng 。

復phục 次thứ 。 真Chân 如Như 用dụng 者giả 。 所sở 謂vị 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 本bổn 在tại 因Nhân 地Địa 發phát 大đại 慈từ 悲bi 。 修tu 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 攝nhiếp 化hóa 眾chúng 生sanh 。 立lập 大đại 誓thệ 願nguyện 。 盡tận 欲dục 度độ 脫thoát 等đẳng 眾chúng 生sanh 界giới 。 亦diệc 不bất 限hạn 劫kiếp 數số 。 盡tận 於ư 未vị 來lai 。 以dĩ 取thủ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 如như 己kỷ 身thân 故cố 。 而nhi 亦diệc 不bất 取thủ 眾chúng 生sanh 相tương/tướng 。 此thử 以dĩ 何hà 義nghĩa 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 及cập 與dữ 己kỷ 身thân 。 真Chân 如Như 平bình 等đẳng 。 無vô 別biệt 異dị 故cố 。 以dĩ 有hữu 如như 是thị 。 大đại 方phương 便tiện 智trí 。 除trừ 滅diệt 無vô 明minh 。 見kiến 本bổn 法Pháp 身thân 。 自tự 然nhiên 而nhi 有hữu 。 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 。 種chủng 種chủng 之chi 用dụng 。 即tức 與dữ 真Chân 如Như 等đẳng 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 又hựu 亦diệc 無vô 有hữu 用dụng 相tương/tướng 可khả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 謂vị 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 唯duy 是thị 法Pháp 身thân 智trí 相tương/tướng 之chi 身thân 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 無vô 有hữu 世thế 諦đế 境cảnh 界giới 。 離ly 於ư 施thi 作tác 。 但đãn 隨tùy 眾chúng 生sanh 。 見kiến 聞văn 得đắc 益ích 故cố 說thuyết 為vi 用dụng 。 此thử 用dụng 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 依y 分phân 別biệt 事sự 識thức 。 凡phàm 夫phu 。 二Nhị 乘Thừa 心tâm 所sở 見kiến 者giả 。 名danh 為vi 應ưng 身thân 。 以dĩ 不bất 知tri 轉chuyển 識thức 現hiện 故cố 見kiến 從tùng 外ngoại 來lai 。 取thủ 色sắc 分phân 齊tề 不bất 能năng 盡tận 知tri 故cố 。 二nhị 者giả 。 依y 於ư 業nghiệp 識thức 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 從tùng 初sơ 發phát 意ý 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 究cứu 竟cánh 地địa 。 心tâm 所sở 見kiến 者giả 。 名danh 為vi 報báo 身thân 。 身thân 有hữu 無vô 量lượng 色sắc 。 色sắc 有hữu 無vô 量lượng 相tướng 。 相tương/tướng 有hữu 無vô 量lượng 好hảo/hiếu 。 所sở 住trụ 依y 果quả 亦diệc 有hữu 無vô 量lượng 。 種chủng 種chủng 莊trang 嚴nghiêm 。 隨tùy 所sở 示thị 現hiện 。 即tức 無vô 有hữu 邊biên 不bất 可khả 窮cùng 盡tận 。 離ly 分phân 齊tề 相tương/tướng 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 常thường 能năng 住trụ 持trì 不bất 毀hủy 不bất 失thất 。 如như 是thị 功công 德đức 。 皆giai 因nhân 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 。 等đẳng 無vô 漏lậu 行hành 熏huân 。 及cập 不bất 思tư 議nghị 。 熏huân 之chi 所sở 成thành 就tựu 。 具cụ 足túc 無vô 量lượng 樂nhạo/nhạc/lạc 相tương/tướng 故cố 。 說thuyết 為vi 報báo 身thân 。 又hựu 為vi 凡phàm 夫phu 所sở 見kiến 者giả 。 是thị 其kỳ 麁thô 色sắc 。 隨tùy 於ư 六lục 道đạo 。 各các 見kiến 不bất 同đồng 。 種chủng 種chủng 異dị 類loại 。 非phi 受thọ 樂lạc 相tương/tướng 故cố 。 說thuyết 為vi 應ưng 身thân 。

復phục 次thứ 。 初sơ 發phát 意ý 菩Bồ 薩Tát 。 等đẳng 所sở 見kiến 者giả 。 以dĩ 深thâm 信tín 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 少thiểu 分phần 而nhi 見kiến 。 知tri 彼bỉ 色sắc 相tướng 莊trang 嚴nghiêm 等đẳng 事sự 。 無vô 來lai 無vô 去khứ 。 離ly 於ư 分phân 齊tề 。 唯duy 依y 心tâm 現hiện 。 不bất 離ly 真Chân 如Như 。 然nhiên 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 猶do 自tự 分phân 別biệt 。 以dĩ 未vị 入nhập 法Pháp 身thân 位vị 故cố 。 若nhược 得đắc 淨tịnh 心tâm 。 所sở 見kiến 微vi 妙diệu 其kỳ 用dụng 轉chuyển 勝thắng 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 。 地địa 盡tận 見kiến 之chi 究cứu 竟cánh 。 若nhược 離ly 業nghiệp 識thức 則tắc 無vô 見kiến 相tương/tướng 。 以dĩ 諸chư 佛Phật 法Pháp 身thân 。 無vô 有hữu 彼bỉ 此thử 。 色sắc 相tướng 迭điệt 相tương 見kiến 故cố 。

問vấn 曰viết 。

若nhược 諸chư 佛Phật 法Pháp 身thân 。 離ly 於ư 色sắc 相tướng 者giả 。 云vân 何hà 能năng 現hiện 色sắc 相tướng 。

答đáp 曰viết 。

即tức 此thử 法Pháp 身thân 。 是thị 色sắc 體thể 故cố 。 能năng 現hiện 於ư 色sắc 。 所sở 謂vị 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 色sắc 心tâm 不bất 二nhị 。 以dĩ 色sắc 性tánh 即tức 智trí 故cố 色sắc 體thể 無vô 形hình 。 說thuyết 名danh 智trí 身thân 。 以dĩ 智trí 性tánh 即tức 色sắc 故cố 。 說thuyết 名danh 法Pháp 身thân 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 所sở 現hiện 之chi 色sắc 。 無vô 有hữu 分phân 齊tề 。 隨tùy 心tâm 能năng 示thị 。 十thập 方phương 世thế 界giới 。 無vô 量lượng 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 量lượng 報báo 身thân 。 無vô 量lượng 莊trang 嚴nghiêm 。 各các 各các 差sai 別biệt 。 皆giai 無vô 分phân 齊tề 而nhi 不bất 相tương 妨phương 。 此thử 非phi 心tâm 識thức 分phân 別biệt 能năng 知tri 。 以dĩ 真Chân 如Như 自tự 在tại 用dụng 義nghĩa 故cố 。

復phục 次thứ 。 顯hiển 示thị 從tùng 生sanh 滅diệt 門môn 即tức 入nhập 真Chân 如Như 門môn 。 所sở 謂vị 推thôi 求cầu 五ngũ 陰ấm 色sắc 之chi 與dữ 心tâm 。 六lục 塵trần 境cảnh 界giới 畢tất 竟cánh 無vô 念niệm 。 以dĩ 心tâm 無vô 形hình 相tướng 。 十thập 方phương 求cầu 之chi 。 終chung 不bất 可khả 得đắc 。 如như 人nhân 迷mê 故cố 謂vị 東đông 為vi 西tây 。 方phương 實thật 不bất 轉chuyển 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 無vô 明minh 迷mê 故cố 謂vị 心tâm 為vi 念niệm 。 心tâm 實thật 不bất 動động 。 若nhược 能năng 觀quán 察sát 。 知tri 心tâm 無vô 念niệm 。 即tức 得đắc 隨tùy 順thuận 入nhập 真Chân 如Như 門môn 故cố 。

對đối 治trị 邪tà 執chấp 者giả 。 一nhất 切thiết 邪tà 執chấp 皆giai 依y 我ngã 見kiến 。 若nhược 離ly 於ư 我ngã 則tắc 無vô 邪tà 執chấp 。 是thị 我ngã 見kiến 有hữu 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 二nhị 。 一nhất 者giả 。 人nhân 我ngã 見kiến 。 二nhị 者giả 。 法pháp 我ngã 見kiến 。 人nhân 我ngã 見kiến 者giả 。 依y 諸chư 凡phàm 夫phu 說thuyết 有hữu 五ngũ 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 五ngũ 。 一nhất 者giả 。 聞văn 修tu 多đa 羅la 說thuyết 如Như 來Lai 法Pháp 身thân 。 畢tất 竟cánh 寂tịch 寞mịch 。 猶do 如như 虛hư 空không 。 以dĩ 不bất 知tri 為vi 破phá 著trước 故cố 。 即tức 謂vị 虛hư 空không 是thị 如Như 來Lai 性tánh 。 云vân 何hà 對đối 治trị 。 明minh 虛hư 空không 相tướng 是thị 其kỳ 妄vọng 法pháp 。 體thể 無vô 不bất 實thật 。 以dĩ 對đối 色sắc 故cố 有hữu 。 是thị 可khả 見kiến 相tương/tướng 令linh 心tâm 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 一nhất 切thiết 色sắc 法pháp 。 本bổn 來lai 是thị 心tâm 。 實thật 無vô 外ngoại 色sắc 。 若nhược 無vô 色sắc 者giả 。 則tắc 無vô 虛hư 空không 之chi 相tướng 。 所sở 謂vị 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 唯duy 心tâm 妄vọng 起khởi 故cố 有hữu 。 若nhược 心tâm 離ly 於ư 妄vọng 動động 則tắc 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 滅diệt 。 唯duy 一nhất 真chân 心tâm 。 無vô 所sở 不bất 遍biến 。 此thử 謂vị 如Như 來Lai 。 廣quảng 大đại 性tánh 智trí 究cứu 竟cánh 之chi 義nghĩa 。 非phi 如như 虛hư 空không 相tướng 故cố 。 二nhị 者giả 。 聞văn 修tu 多đa 羅la 說thuyết 世thế 間gian 諸chư 法pháp 。 畢tất 竟cánh 體thể 空không 。 乃nãi 至chí 涅Niết 槃Bàn 。 真Chân 如Như 之chi 法Pháp 。 亦diệc 畢tất 竟cánh 空không 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 空không 離ly 一nhất 切thiết 相tướng 。 以dĩ 不bất 知tri 為vi 破phá 著trước 故cố 。 即tức 謂vị 真Chân 如Như 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 性tánh 唯duy 是thị 其kỳ 空không 。 云vân 何hà 對đối 治trị 。 明minh 真Chân 如Như 法Pháp 身thân 自tự 體thể 不bất 空không 。 具cụ 足túc 無vô 量lượng 。 性tánh 功công 德đức 故cố 。 三tam 者giả 。 聞văn 修tu 多đa 羅la 說thuyết 如Như 來Lai 之chi 藏tạng 。 無vô 有hữu 增tăng 減giảm 。 體thể 備bị 一nhất 切thiết 功công 德đức 之chi 法pháp 。 以dĩ 不bất 解giải 故cố 。 即tức 謂vị 如Như 來Lai 之chi 藏tạng 。 有hữu 色sắc 心tâm 法pháp 自tự 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 云vân 何hà 對đối 治trị 。 以dĩ 唯duy 依y 真Chân 如Như 義nghĩa 說thuyết 故cố 。 因nhân 生sanh 滅diệt 染nhiễm 義nghĩa 示thị 現hiện 說thuyết 差sai 別biệt 故cố 。 四tứ 者giả 。 聞văn 修tu 多đa 羅la 說thuyết 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 生sanh 死tử 染nhiễm 法pháp 皆giai 依y 如Như 來Lai 藏tạng 而nhi 有hữu 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 不bất 離ly 真Chân 如Như 。 以dĩ 不bất 解giải 故cố 。 謂vị 如Như 來Lai 藏tạng 自tự 體thể 具cụ 有hữu 一nhất 切thiết 世thế 間gian 。 生sanh 死tử 等đẳng 法pháp 。 云vân 何hà 對đối 治trị 。 以dĩ 如Như 來Lai 藏tạng 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 唯duy 有hữu 過quá 恆Hằng 沙sa 等đẳng 諸chư 淨tịnh 功công 德đức 。 不bất 離ly 。 不bất 斷đoạn 。 不bất 異dị 真Chân 如Như 義nghĩa 故cố 。 以dĩ 過quá 恆Hằng 沙sa 等đẳng 煩phiền 惱não 染nhiễm 法pháp 。 唯duy 是thị 妄vọng 有hữu 。 性tánh 自tự 本bổn 無vô 。 從tùng 無vô 始thỉ 世thế 來lai 。 未vị 曾tằng 與dữ 如Như 來Lai 藏tạng 相tương 應ứng 故cố 。 若nhược 如Như 來Lai 藏tạng 體thể 有hữu 妄vọng 法pháp 。 而nhi 使sử 證chứng 會hội 永vĩnh 息tức 妄vọng 者giả 。 則tắc 無vô 是thị 處xứ 故cố 。 五ngũ 者giả 。 聞văn 修tu 多đa 羅la 說thuyết 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 有hữu 生sanh 死tử 。 依y 如Như 來Lai 藏tạng 。 故cố 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 不bất 解giải 故cố 。 謂vị 眾chúng 生sanh 有hữu 始thỉ 。 以dĩ 見kiến 始thỉ 故cố 。 復phục 謂vị 如Như 來Lai 所sở 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 有hữu 其kỳ 終chung 盡tận 。 還hoàn 作tác 眾chúng 生sanh 。 云vân 何hà 對đối 治trị 。 以dĩ 如Như 來Lai 藏tạng 無vô 前tiền 際tế 故cố 。 無vô 明minh 之chi 相tướng 亦diệc 無vô 有hữu 始thỉ 。 若nhược 說thuyết 三tam 界giới 外ngoại 更cánh 有hữu 眾chúng 生sanh 始thỉ 起khởi 者giả 。 即tức 是thị 外ngoại 道đạo 經kinh 說thuyết 。 又hựu 如Như 來Lai 藏tạng 無vô 有hữu 後hậu 際tế 。 諸chư 佛Phật 所sở 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 與dữ 之chi 相tướng 應ưng 則tắc 無vô 後hậu 際tế 故cố 。 法pháp 我ngã 見kiến 者giả 。 依y 二Nhị 乘Thừa 鈍độn 根căn 故cố 。 如Như 來Lai 但đãn 為vì 。 說thuyết 人nhân 無vô 我ngã 。 以dĩ 說thuyết 不bất 究cứu 竟cánh 。 見kiến 有hữu 五ngũ 陰ấm 。 生sanh 滅diệt 之chi 法pháp 。 怖bố 畏úy 生sanh 死tử 。 妄vọng 取thủ 涅Niết 槃Bàn 。 云vân 何hà 對đối 治trị 。 以dĩ 五ngũ 陰ấm 法pháp 自tự 性tánh 不bất 生sanh 則tắc 無vô 有hữu 滅diệt 。 本bổn 來lai 涅Niết 槃Bàn 故cố 。

復phục 次thứ 。 究cứu 竟cánh 離ly 妄vọng 執chấp 者giả 。 當đương 知tri 染nhiễm 法pháp 。 淨tịnh 法pháp 皆giai 悉tất 相tương 待đãi 。 無vô 有hữu 自tự 相tướng 可khả 說thuyết 。 是thị 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 非phi 色sắc 非phi 心tâm 。 非phi 智trí 非phi 識thức 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 畢tất 竟cánh 不bất 可khả 說thuyết 相tướng 。 而nhi 有hữu 言ngôn 說thuyết 者giả 。 當đương 知tri 如Như 來Lai 。 善thiện 巧xảo 方phương 便tiện 。 假giả 以dĩ 言ngôn 說thuyết 。 引dẫn 導đạo 眾chúng 生sanh 。 其kỳ 旨chỉ 趣thú 者giả 皆giai 為vi 離ly 念niệm 歸quy 於ư 真Chân 如Như 。 以dĩ 念niệm 一nhất 切thiết 法pháp 。 令linh 心tâm 生sanh 滅diệt 不bất 入nhập 實thật 智trí 故cố 。

分phân 別biệt 發phát 趣thú 道đạo 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 所sở 證chứng 之chi 道đạo 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 心tâm 修tu 行hành 。 趣thú 向hướng 義nghĩa 故cố 。 略lược 說thuyết 發phát 心tâm 有hữu 三tam 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 一nhất 者giả 。 信tín 成thành 就tựu 發phát 心tâm 。 二nhị 者giả 。 解giải 行hành 發phát 心tâm 。 三tam 者giả 。 證chứng 發phát 心tâm 。 信tín 成thành 就tựu 發phát 心tâm 者giả 。 依y 何hà 等đẳng 人nhân 。 修tu 何hà 等đẳng 行hành 。 得đắc 信tín 成thành 就tựu 堪kham 能năng 發phát 心tâm 。 所sở 謂vị 依y 不bất 定định 聚tụ 眾chúng 生sanh 。 有hữu 熏huân 習tập 善thiện 根căn 力lực 故cố 。 信tín 業nghiệp 果quả 報báo 。 能năng 起khởi 十Thập 善Thiện 。 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 欲dục 求cầu 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 得đắc 值trị 諸chư 佛Phật 。 親thân 承thừa 供cúng 養dường 。 修tu 行hành 信tín 心tâm 。 經kinh 一nhất 萬vạn 劫kiếp 信tín 心tâm 成thành 就tựu 故cố 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 教giáo 令linh 發phát 心tâm 。 或hoặc 以dĩ 大đại 悲bi 故cố 。 能năng 自tự 發phát 心tâm 。 或hoặc 因nhân 正Chánh 法Pháp 欲dục 滅diệt 。 以dĩ 護hộ 法Pháp 因nhân 緣duyên 。 能năng 自tự 發phát 心tâm 。 如như 是thị 信tín 心tâm 成thành 就tựu 得đắc 發phát 心tâm 者giả 。 入nhập 正chánh 定định 聚tụ 。 畢tất 竟cánh 不bất 退thoái 。 名danh 住trụ 如Như 來Lai 種chủng 中trung 正chánh 因nhân 相tương 應ứng 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 善thiện 根căn 微vi 少thiểu 。 久cửu 遠viễn 已dĩ 來lai 。 煩phiền 惱não 深thâm 厚hậu 。 雖tuy 值trị 於ư 佛Phật 亦diệc 得đắc 供cúng 養dường 。 然nhiên 起khởi 人nhân 天thiên 種chủng 子tử 。 或hoặc 起khởi 二Nhị 乘Thừa 種chủng 子tử 。 設thiết 有hữu 求cầu 大Đại 乘Thừa 者giả 。 根căn 則tắc 不bất 定định 。 若nhược 進tiến 若nhược 退thoái 。 或hoặc 有hữu 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 未vị 經kinh 一nhất 萬vạn 劫kiếp 。 於ư 中trung 遇ngộ 緣duyên 亦diệc 有hữu 發phát 心tâm 。 所sở 謂vị 見kiến 佛Phật 。 色sắc 相tướng 而nhi 發phát 其kỳ 心tâm 。 或hoặc 因nhân 供cúng 養dường 眾chúng 僧Tăng 。 而nhi 發phát 其kỳ 心tâm 。 或hoặc 因nhân 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 教giáo 令linh 發phát 心tâm 。 或hoặc 學học 他tha 發phát 心tâm 。 如như 是thị 等đẳng 發phát 心tâm 悉tất 皆giai 不bất 定định 。 遇ngộ 惡ác 因nhân 緣duyên 。 或hoặc 便tiện 退thoái 失thất 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 地địa 。

復phục 次thứ 。 信tín 成thành 就tựu 發phát 心tâm 者giả 。 發phát 何hà 等đẳng 心tâm 。 略lược 說thuyết 有hữu 三tam 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 一nhất 者giả 。 直trực 心tâm 。 正chánh 念niệm 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 二nhị 者giả 。 深thâm 心tâm 。 樂nhạo/nhạc/lạc 集tập 一nhất 切thiết 諸chư 善thiện 行hành 故cố 。 三tam 者giả 。 大đại 悲bi 心tâm 。 欲dục 拔bạt 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 苦khổ 故cố 。

問vấn 曰viết 。

上thượng 說thuyết 法Pháp 界giới 一nhất 相tương/tướng 。 佛Phật 體thể 無vô 二nhị 。 何hà 故cố 不bất 唯duy 念niệm 真Chân 如Như 。 復phục 假giả 求cầu 學học 諸chư 善thiện 之chi 行hành 。

答đáp 曰viết 。

譬thí 如như 大đại 摩ma 尼ni 寶bảo 。 體thể 性tánh 明minh 淨tịnh 。 而nhi 有hữu 鑛khoáng 穢uế 之chi 垢cấu 。 若nhược 人nhân 雖tuy 念niệm 寶bảo 性tánh 。 不bất 以dĩ 方phương 便tiện 。 種chủng 種chủng 磨ma 治trị 。 終chung 無vô 得đắc 淨tịnh 。 如như 是thị 眾chúng 生sanh 。 真Chân 如Như 之chi 法Pháp 。 體thể 性tánh 空không 淨tịnh 。 而nhi 有hữu 無vô 量lượng 煩phiền 惱não 染nhiễm 垢cấu 。 若nhược 人nhân 雖tuy 念niệm 真Chân 如Như 。 不bất 以dĩ 方phương 便tiện 。 種chủng 種chủng 熏huân 修tu 。 亦diệc 無vô 得đắc 淨tịnh 。 以dĩ 垢cấu 無vô 量lượng 遍biến 。 一nhất 切thiết 法Pháp 故cố 。 修tu 一nhất 切thiết 善thiện 行hành 以dĩ 為vi 對đối 治trị 。 若nhược 人nhân 修tu 行hành 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 自tự 然nhiên 歸quy 順thuận 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 略lược 說thuyết 方phương 便tiện 有hữu 四tứ 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 四tứ 。 一nhất 者giả 。 行hành 根căn 本bổn 方phương 便tiện 。 謂vị 觀quán 一nhất 切thiết 。 法pháp 自tự 性tánh 無vô 生sanh 。 離ly 於ư 妄vọng 見kiến 。 不bất 住trụ 生sanh 死tử 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 業nghiệp 果quả 不bất 失thất 。 起khởi 於ư 大đại 悲bi 。 修tu 諸chư 福phước 德đức 。 攝nhiếp 化hóa 眾chúng 生sanh 。 不bất 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 隨tùy 順thuận 法pháp 性tánh 無vô 住trụ 故cố 。 二nhị 者giả 。 能năng 止chỉ 方phương 便tiện 。 謂vị 慚tàm 愧quý 悔hối 過quá 。 能năng 止chỉ 一nhất 切thiết 惡ác 法pháp 。 不bất 令linh 增tăng 長trưởng 。 以dĩ 隨tùy 順thuận 法pháp 性tánh 離ly 諸chư 過quá 故cố 。 三tam 者giả 。 發phát 起khởi 善thiện 根căn 。 增tăng 長trưởng 方phương 便tiện 。 謂vị 勤cần 供cúng 養dường 。 禮lễ 拜bái 三Tam 寶Bảo 。 讚tán 歎thán 。 隨tùy 喜hỷ 。 勸khuyến 請thỉnh 諸chư 佛Phật 。 以dĩ 愛ái 敬kính 三Tam 寶Bảo 。 淳thuần 厚hậu 心tâm 故cố 。 信tín 得đắc 增tăng 長trưởng 。 乃nãi 能năng 志chí 求cầu 無vô 上thượng 之chi 道đạo 。 又hựu 因nhân 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 力lực 所sở 護hộ 故cố 。 能năng 消tiêu 業nghiệp 障chướng 。 善thiện 根căn 不bất 退thoái 。 以dĩ 隨tùy 順thuận 法pháp 性tánh 離ly 癡si 障chướng 故cố 。 四tứ 者giả 。 大đại 願nguyện 平bình 等đẳng 方phương 便tiện 。 所sở 謂vị 發phát 願nguyện 。 盡tận 於ư 未vị 來lai 。 化hóa 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 使sử 無vô 有hữu 餘dư 。 皆giai 令linh 究cứu 竟cánh 無vô 餘dư 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 隨tùy 順thuận 法pháp 性tánh 。 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 故cố 。 法pháp 性tánh 廣quảng 大đại 。 遍biến 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 平bình 等đẳng 無vô 二nhị 。 不bất 念niệm 彼bỉ 此thử 。 究cứu 竟cánh 寂tịch 滅diệt 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 發phát 是thị 心tâm 故cố 。 則tắc 得đắc 少thiểu 分phần 見kiến 於ư 法Pháp 身thân 。 以dĩ 見kiến 法Pháp 身thân 故cố 。 隨tùy 其kỳ 願nguyện 力lực 。 能năng 現hiện 八bát 種chủng 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 所sở 謂vị 從tùng 兜Đâu 率Suất 天Thiên 退thoái 。 入nhập 胎thai 。 住trụ 胎thai 。 出xuất 胎thai 。 出xuất 家gia 。 成thành 道Đạo 。 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 然nhiên 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 名danh 法Pháp 身thân 。 以dĩ 其kỳ 過quá 去khứ 。 無vô 量lượng 世thế 來lai 。 有hữu 漏lậu 之chi 業nghiệp 未vị 能năng 決quyết 斷đoán 。 隨tùy 其kỳ 所sở 生sanh 。 與dữ 微vi 苦khổ 相tương 應ứng 。 亦diệc 非phi 業nghiệp 繫hệ 。 以dĩ 有hữu 大đại 願nguyện 自tự 在tại 力lực 故cố 。 如như 修Tu 多Đa 羅La 中trung 。 或hoặc 說thuyết 有hữu 退thoái 。 墮đọa 惡ác 趣thú 者giả 。 非phi 其kỳ 實thật 退thoái 。 但đãn 為vi 初sơ 學học 菩Bồ 薩Tát 。 未vị 入nhập 正chánh 位vị 。 而nhi 懈giải 怠đãi 者giả 。 恐khủng 怖bố 令linh 使sử 勇dũng 猛mãnh 故cố 。 又hựu 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 一nhất 發phát 心tâm 後hậu 。 遠viễn 離ly 怯khiếp 弱nhược 。 畢tất 竟cánh 不bất 畏úy 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 地địa 。 若nhược 聞văn 無vô 量lượng 無vô 邊biên 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 勤cần 苦khổ 難nạn 行hành 乃nãi 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 亦diệc 不bất 怯khiếp 弱nhược 。 以dĩ 信tín 知tri 一nhất 切thiết 法pháp 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 自tự 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 解giải 行hành 發phát 心tâm 者giả 。 當đương 知tri 轉chuyển 勝thắng 。 以dĩ 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 從tùng 初sơ 正chánh 信tín 已dĩ 來lai 。 於ư 第đệ 一nhất 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 將tương 欲dục 滿mãn 故cố 。 於ư 真Chân 如Như 法pháp 中trung 。 深thâm 解giải 現hiện 前tiền 。 所sở 修tu 離ly 相tương/tướng 。 以dĩ 知tri 法pháp 性tánh 體thể 無vô 慳san 貪tham 故cố 。 隨tùy 順thuận 修tu 行hành 。 檀Đàn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 以dĩ 知tri 法pháp 性tánh 無vô 染nhiễm 。 離ly 五ngũ 欲dục 過quá 故cố 。 隨tùy 順thuận 修tu 行hành 。 尸Thi 波Ba 羅La 蜜Mật 。 以dĩ 知tri 法pháp 性tánh 無vô 苦khổ 。 離ly 瞋sân 惱não 故cố 。 隨tùy 順thuận 修tu 行hành 。 羼Sằn 提Đề 波Ba 羅La 蜜Mật 。 以dĩ 知tri 法pháp 性tánh 無vô 身thân 心tâm 相tương/tướng 。 離ly 懈giải 怠đãi 故cố 。 隨tùy 順thuận 修tu 行hành 。 毘Tỳ 梨Lê 耶Da 波Ba 羅La 蜜Mật 。 以dĩ 知tri 法pháp 性tánh 常thường 定định 。 體thể 無vô 亂loạn 故cố 。 隨tùy 順thuận 修tu 行hành 。 禪Thiền 波Ba 羅La 蜜Mật 。 以dĩ 知tri 法pháp 性tánh 體thể 明minh 。 離ly 無vô 明minh 故cố 。 隨tùy 順thuận 修tu 行hành 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 證chứng 發phát 心tâm 者giả 。 從tùng 淨tịnh 心tâm 地địa 乃nãi 至chí 菩Bồ 薩Tát 究cứu 竟cánh 地địa 。 證chứng 何hà 境cảnh 界giới 。 所sở 謂vị 真Chân 如Như 。 以dĩ 依y 轉chuyển 識thức 說thuyết 為vi 境cảnh 界giới 。 而nhi 此thử 證chứng 者giả 。 無vô 有hữu 境cảnh 界giới 。 唯duy 真Chân 如Như 智trí 名danh 為vi 法Pháp 身thân 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 於ư 。 一nhất 念niệm 頃khoảnh 能năng 至chí 十thập 方phương 。 無vô 餘dư 世thế 界giới 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 請thỉnh 轉chuyển 法Pháp 輪luân 。 唯duy 為vi 開khai 導đạo 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 不bất 依y 文văn 字tự 。 或hoặc 示thị 超siêu 地địa 。 速tốc 成thành 正chánh 覺giác 。 以dĩ 為vi 怯khiếp 弱nhược 眾chúng 生sanh 故cố 。 或hoặc 說thuyết 我ngã 於ư 無vô 量lượng 阿a 僧Tăng 。 祇kỳ 劫kiếp 當đương 成thành 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 為vi 懈giải 慢mạn 眾chúng 生sanh 故cố 。 能năng 示thị 如như 是thị 無vô 數số 。 方phương 便tiện 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 而nhi 實thật 菩Bồ 薩Tát 。 種chủng 性tánh 根căn 等đẳng 。 發phát 心tâm 則tắc 等đẳng 。 所sở 證chứng 亦diệc 等đẳng 。 無vô 有hữu 超siêu 過quá 之chi 法pháp 。 以dĩ 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 皆giai 經kinh 三tam 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 故cố 。 但đãn 隨tùy 眾chúng 生sanh 。 世thế 界giới 不bất 同đồng 。 所sở 見kiến 所sở 聞văn 。 根căn 欲dục 性tánh 異dị 。 故cố 示thị 所sở 行hành 。 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 。 又hựu 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 心tâm 相tương/tướng 者giả 。 有hữu 三tam 種chủng 心tâm 微vi 細tế 之chi 相tướng 。 云vân 何hà 為vi 三tam 。 一nhất 者giả 。 真chân 心tâm 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 二nhị 者giả 。 方phương 便tiện 心tâm 。 自tự 然nhiên 遍biến 行hành 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 故cố 。 三tam 者giả 。 業nghiệp 識thức 心tâm 。 微vi 細tế 起khởi 滅diệt 故cố 。 又hựu 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 功công 德đức 成thành 滿mãn 。 於ư 色sắc 究cứu 竟cánh 處xứ 示thị 一nhất 切thiết 世thế 間gian 最tối 高cao 大đại 身thân 。 謂vị 以dĩ 一nhất 念niệm 相tương 應ứng 慧tuệ 。 無vô 明minh 頓đốn 盡tận 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 自tự 然nhiên 而nhi 有hữu 。 不bất 思tư 議nghị 業nghiệp 。 能năng 現hiện 十thập 方phương 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。

問vấn 曰viết 。

虛hư 空không 無vô 邊biên 。 故cố 世thế 界giới 無vô 邊biên 。 世thế 界giới 無vô 邊biên 故cố 。 眾chúng 生sanh 無vô 邊biên 。 眾chúng 生sanh 無vô 邊biên 。 故cố 心tâm 行hành 差sai 別biệt 。 亦diệc 復phục 無vô 邊biên 。 如như 是thị 境cảnh 界giới 。 不bất 可khả 分phân 齊tề 。 難nan 知tri 難nan 解giải 。 若nhược 無vô 明minh 斷đoạn 無vô 有hữu 心tâm 想tưởng 。 云vân 何hà 能năng 了liễu 。 名danh 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

答đáp 曰viết 。

一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 本bổn 來lai 一nhất 心tâm 離ly 於ư 想tưởng 念niệm 。 以dĩ 眾chúng 生sanh 妄vọng 見kiến 境cảnh 界giới 故cố 心tâm 有hữu 分phân 齊tề 。 以dĩ 妄vọng 起khởi 想tưởng 念niệm 不bất 稱xưng 法pháp 性tánh 故cố 。 不bất 能năng 決quyết 了liễu 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 離ly 於ư 見kiến 想tưởng 。 無vô 所sở 不bất 遍biến 。 心tâm 真chân 實thật 故cố 。 即tức 是thị 諸chư 法pháp 之chi 性tánh 。 自tự 體thể 顯hiển 照chiếu 一nhất 切thiết 妄vọng 法pháp 。 有hữu 大đại 智trí 用dụng 。 無vô 量lượng 方phương 便tiện 。 隨tùy 諸chư 眾chúng 生sanh 。 所sở 應ưng 得đắc 解giải 。 皆giai 能năng 開khai 示thị 種chủng 種chủng 法pháp 義nghĩa 。 是thị 故cố 得đắc 名danh 。 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。

又hựu 問vấn 曰viết 。

若nhược 諸chư 佛Phật 有hữu 自tự 然nhiên 業nghiệp 。 能năng 現hiện 一nhất 切thiết 。 處xử 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 者giả 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 若nhược 見kiến 其kỳ 身thân 。 若nhược 覩đổ 神thần 變biến 。 若nhược 聞văn 其kỳ 說thuyết 。 無vô 不bất 得đắc 利lợi 。 云vân 何hà 世thế 間gian 。 多đa 不bất 能năng 見kiến 。

答đáp 曰viết 。

諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 法Pháp 身thân 平bình 等đẳng 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 無vô 有hữu 作tác 意ý 故cố 。 而nhi 說thuyết 自tự 然nhiên 。 但đãn 依y 眾chúng 生sanh 心tâm 現hiện 。 眾chúng 生sanh 心tâm 者giả 猶do 如như 於ư 鏡kính 。 鏡kính 若nhược 有hữu 垢cấu 。 色sắc 像tượng 不bất 現hiện 。 如như 是thị 眾chúng 生sanh 。 心tâm 若nhược 有hữu 垢cấu 。 法Pháp 身thân 不bất 現hiện 故cố 。

已dĩ 說thuyết 解giải 釋thích 分phần/phân 。

次thứ 說thuyết 修tu 行hành 信tín 心tâm 分phần/phân 。

是thị 中trung 依y 未vị 入nhập 正chánh 定định 眾chúng 生sanh 故cố 。 說thuyết 修tu 行hành 信tín 心tâm 。 何hà 等đẳng 信tín 心tâm 。 云vân 何hà 修tu 行hành 。 略lược 說thuyết 信tín 心tâm 有hữu 四tứ 種chủng 。 云vân 何hà 為vi 四tứ 。 一nhất 者giả 。 信tín 根căn 本bổn 。 所sở 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 念niệm 真Chân 如Như 法pháp 故cố 。 二nhị 者giả 。 信tín 佛Phật 有hữu 無vô 量lượng 功công 德đức 。 常thường 念niệm 親thân 近cận 。 供cúng 養dường 恭cung 敬kính 。 發phát 起khởi 善thiện 根căn 。 願nguyện 求cầu 一Nhất 切Thiết 智Trí 故cố 。 三tam 者giả 。 信tín 法pháp 有hữu 大đại 利lợi 益ích 。 常thường 念niệm 修tu 行hành 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 故cố 。 四tứ 者giả 。 信tín 僧Tăng 能năng 正chánh 修tu 行hành 。 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 常thường 樂nhạo 親thân 近cận 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 求cầu 學học 如như 實thật 行hạnh 故cố 。

修tu 行hành 有hữu 五ngũ 門môn 。 能năng 成thành 此thử 信tín 。 云vân 何hà 為vi 五ngũ 。 一nhất 者giả 。 施thí 門môn 。 二nhị 者giả 。 戒giới 門môn 。 三tam 者giả 。 忍nhẫn 門môn 。 四tứ 者giả 。 進tiến 門môn 。 五ngũ 者giả 。 止Chỉ 觀Quán 門môn 。

云vân 何hà 修tu 行hành 施thí 門môn 。 若nhược 見kiến 一nhất 切thiết 。 來lai 求cầu 索sách 者giả 。 所sở 有hữu 財tài 物vật 。 隨tùy 力lực 施thí 與dữ 。 以dĩ 自tự 捨xả 慳san 貪tham 。 令linh 彼bỉ 歡hoan 喜hỷ 。 若nhược 見kiến 厄ách 難nạn 恐khủng 怖bố 危nguy 逼bức 。 隨tùy 己kỷ 堪kham 任nhậm 。 施thí 與dữ 無vô 畏úy 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 來lai 求cầu 法Pháp 者giả 。 隨tùy 己kỷ 能năng 解giải 。 方phương 便tiện 為vi 說thuyết 。 不bất 應ưng 貪tham 求cầu 。 名danh 利lợi 恭cung 敬kính 。 唯duy 念niệm 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 迴hồi 向hướng 菩Bồ 提Đề 故cố 。 云vân 何hà 修tu 行hành 戒giới 門môn 。 所sở 謂vị 不bất 殺sát 。 不bất 盜đạo 。 不bất 婬dâm 。 不bất 兩lưỡng 舌thiệt 。 不bất 惡ác 口khẩu 。 不bất 妄vọng 言ngôn 。 不bất 綺ỷ 語ngữ 。 遠viễn 離ly 貪tham 嫉tật 。 欺khi 詐trá 。 諂siểm 曲khúc 。 瞋sân 恚khuể 。 邪tà 見kiến 。 若nhược 出xuất 家gia 者giả 。 為vi 折chiết 伏phục 煩phiền 惱não 故cố 。 亦diệc 應ưng 遠viễn 離ly 憒hội 閙náo 。 常thường 處xứ 寂tịch 靜tĩnh 。 修tu 習tập 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 。 頭đầu 陀đà 等đẳng 行hành 。 乃nãi 至chí 小tiểu 罪tội 。 心tâm 生sanh 怖bố 畏úy 。 慚tàm 愧quý 改cải 悔hối 。 不bất 得đắc 輕khinh 於ư 如Như 來Lai 所sở 制chế 禁cấm 戒giới 。 當đương 護hộ 譏cơ 嫌hiềm 。 不bất 令linh 眾chúng 生sanh 。 妄vọng 起khởi 過quá 罪tội 故cố 。 云vân 何hà 修tu 行hành 忍nhẫn 門môn 。 所sở 謂vị 應ưng 忍nhẫn 他tha 人nhân 之chi 惱não 。 心tâm 不bất 懷hoài 報báo 。 亦diệc 當đương 忍nhẫn 於ư 利lợi 。 衰suy 。 毀hủy 。 譽dự 。 稱xưng 。 譏cơ 。 苦khổ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 法pháp 故cố 。 云vân 何hà 修tu 行hành 進tiến 門môn 。 所sở 謂vị 於ư 諸chư 。 善thiện 事sự 心tâm 不bất 懈giải 退thoái 。 立lập 志chí 堅kiên 強cường 遠viễn 離ly 怯khiếp 弱nhược 。 當đương 念niệm 過quá 去khứ 久cửu 遠viễn 已dĩ 來lai 。 虛hư 受thọ 一nhất 切thiết 身thân 。 心tâm 大đại 苦khổ 無vô 有hữu 利lợi 益ích 。 是thị 故cố 應ưng 勤cần 。 修tu 諸chư 功công 德đức 。 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 速tốc 離ly 眾chúng 苦khổ 。

復phục 次thứ 。 若nhược 人nhân 雖tuy 修tu 行hành 信tín 心tâm 。 以dĩ 從tùng 先tiên 世thế 來lai 多đa 有hữu 重trọng 罪tội 惡ác 業nghiệp 障chướng 故cố 。 為vi 魔ma 邪tà 諸chư 鬼quỷ 。 之chi 所sở 惱não 亂loạn 。 或hoặc 為vi 世thế 間gian 事sự 務vụ 種chủng 種chủng 牽khiên 纏triền 。 或hoặc 為vi 病bệnh 苦khổ 所sở 惱não 。 有hữu 如như 是thị 等đẳng 。 眾chúng 多đa 障chướng 礙ngại 。 是thị 故cố 應ưng 當đương 。 勇dũng 猛mãnh 精tinh 勤cần 。 晝trú 夜dạ 六lục 時thời 。 禮lễ 拜bái 諸chư 佛Phật 。 誠thành 心tâm 懺sám 悔hối 。 勸khuyến 請thỉnh 。 隨tùy 喜hỷ 。 迴hồi 向hướng 菩Bồ 提Đề 。 常thường 不bất 休hưu 廢phế 。 得đắc 免miễn 諸chư 障chướng 。 善thiện 根căn 增tăng 長trưởng 故cố 。 云vân 何hà 修tu 行hành 止Chỉ 觀Quán 門môn 。 所sở 言ngôn 止chỉ 者giả 。 謂vị 止chỉ 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 相tương/tướng 。 隨tùy 順thuận 奢Xa 摩Ma 他Tha 觀quán 義nghĩa 故cố 。 所sở 言ngôn 觀quán 者giả 。 謂vị 分phân 別biệt 因nhân 緣duyên 生sanh 滅diệt 相tương/tướng 。 隨tùy 順thuận 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 觀quán 義nghĩa 故cố 。 云vân 何hà 隨tùy 順thuận 。 以dĩ 此thử 二nhị 義nghĩa 。 漸tiệm 漸tiệm 修tu 習tập 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 雙song 現hiện 前tiền 故cố 。 若nhược 修tu 止chỉ 者giả 。 住trụ 於ư 靜tĩnh 處xứ 端đoan 坐tọa 正chánh 意ý 。 不bất 依y 氣khí 息tức 。 不bất 依y 形hình 色sắc 。 不bất 依y 於ư 空không 。 不bất 依y 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 乃nãi 至chí 不bất 依y 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 一nhất 切thiết 諸chư 想tưởng 。 隨tùy 念niệm 皆giai 除trừ 。 亦diệc 遣khiển 除trừ 想tưởng 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 本bổn 來lai 無vô 相tướng 。 念niệm 念niệm 不bất 生sanh 。 念niệm 念niệm 不bất 滅diệt 。 亦diệc 不bất 得đắc 隨tùy 心tâm 。 外ngoại 念niệm 境cảnh 界giới 。 後hậu 以dĩ 心tâm 除trừ 心tâm 。 心tâm 若nhược 馳trì 散tán 。 即tức 當đương 攝nhiếp 來lai 住trụ 於ư 正chánh 念niệm 。 是thị 正chánh 念niệm 者giả 。 當đương 知tri 唯duy 心tâm 。 無vô 外ngoại 境cảnh 界giới 。 即tức 復phục 此thử 心tâm 亦diệc 無vô 自tự 相tương/tướng 。 念niệm 念niệm 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 從tùng 坐tọa 起khởi 。 去khứ 來lai 進tiến 止chỉ 。 有hữu 所sở 施thi 作tác 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 常thường 念niệm 方phương 便tiện 隨tùy 順thuận 觀quán 察sát 。 久cửu 習tập 淳thuần 熟thục 其kỳ 心tâm 得đắc 住trụ 。 以dĩ 心tâm 住trụ 故cố 漸tiệm 漸tiệm 猛mãnh 利lợi 。 隨tùy 順thuận 得đắc 入nhập 真Chân 如Như 三tam 昧muội 。 深thâm 伏phục 煩phiền 惱não 。 信tín 心tâm 增tăng 長trưởng 。 速tốc 成thành 不bất 退thoái 。 唯duy 除trừ 疑nghi 惑hoặc 。 不bất 信tín 。 誹phỉ 謗báng 。 重trọng 罪tội 。 業nghiệp 障chướng 。 我ngã 慢mạn 。 懈giải 怠đãi 。 如như 是thị 等đẳng 人nhân 。 所sở 不bất 能năng 入nhập 。

復phục 次thứ 。 依y 如như 是thị 三tam 昧muội 故cố 。 則tắc 知tri 法Pháp 界Giới 一nhất 相tương/tướng 。 謂vị 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 法Pháp 。 身thân 與dữ 眾chúng 生sanh 身thân 。 平bình 等đẳng 無vô 二nhị 。 即tức 名danh 一Nhất 行Hành 三Tam 昧Muội 。 當đương 知tri 真Chân 如Như 是thị 三tam 昧muội 根căn 本bổn 。 若nhược 人nhân 修tu 行hành 。 漸tiệm 漸tiệm 能năng 生sanh 無vô 量lượng 三tam 昧muội 。 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 無vô 善thiện 根căn 力lực 。 則tắc 為vi 諸chư 魔ma 外ngoại 道đạo 。 鬼quỷ 神thần 之chi 所sở 惑hoặc 亂loạn 。 若nhược 於ư 坐tọa 中trung 現hiện 形hình 恐khủng 怖bố 。 或hoặc 現hiện 端đoan 正chánh 。 男nam 女nữ 等đẳng 相tướng 。 當đương 念niệm 唯duy 心tâm 。 境cảnh 界giới 則tắc 滅diệt 。 終chung 不bất 為vi 惱não 。 或hoặc 現hiện 天thiên 像tượng 。 菩Bồ 薩Tát 像tượng 。 亦diệc 作tác 如Như 來Lai 像tượng 。 相tướng 好hảo 具cụ 足túc 。 若nhược 說thuyết 陀đà 羅la 尼ni 。 若nhược 說thuyết 布bố 施thí 。 持trì 戒giới 。 忍nhẫn 辱nhục 。 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 。 智trí 慧tuệ 。 或hoặc 說thuyết 平bình 等đẳng 。 空không 。 無vô 相tướng 。 無vô 願nguyện 。 無vô 怨oán 無vô 親thân 。 無vô 因nhân 無vô 果quả 。 畢tất 竟cánh 空không 寂tịch 。 是thị 真chân 涅Niết 槃Bàn 。 或hoặc 令linh 人nhân 知tri 宿túc 命mạng 。 過quá 去khứ 之chi 事sự 。 亦diệc 知tri 未vị 來lai 之chi 事sự 。 得đắc 他Tha 心Tâm 智Trí 。 辯biện 才tài 無vô 礙ngại 。 能năng 令linh 眾chúng 生sanh 。 貪tham 著trước 世thế 間gian 。 名danh 利lợi 之chi 事sự 。 又hựu 令linh 使sử 人nhân 數số 瞋sân 數số 喜hỷ 。 性tánh 無vô 常thường 准chuẩn 。 或hoặc 多đa 慈từ 愛ái 多đa 睡thụy 多đa 病bệnh 。 其kỳ 心tâm 懈giải 怠đãi 。 或hoặc 卒thốt 起khởi 精tinh 進tấn 後hậu 便tiện 休hưu 廢phế 。 生sanh 於ư 不bất 信tín 多đa 疑nghi 多đa 慮lự 。 或hoặc 捨xả 本bổn 勝thắng 行hành 更cánh 修tu 雜tạp 業nghiệp 。 若nhược 著trước 世thế 事sự 種chủng 種chủng 牽khiên 纏triền 。 亦diệc 能năng 使sử 人nhân 。 得đắc 諸chư 三tam 昧muội 。 少thiểu 分phần 相tương 似tự 。 皆giai 是thị 外ngoại 道đạo 所sở 得đắc 。 非phi 真chân 三tam 昧muội 。 或hoặc 復phục 令linh 人nhân 。 若nhược 一nhất 日nhật 若nhược 二nhị 日nhật 若nhược 三tam 日nhật 。 乃nãi 至chí 七thất 日nhật 。 住trụ 於ư 定định 中trung 。 得đắc 自tự 然nhiên 香hương 美mỹ 飲ẩm 食thực 。 身thân 心tâm 適thích 悅duyệt 。 不bất 飢cơ 不bất 渴khát 。 使sử 人nhân 愛ái 著trước 。 或hoặc 亦diệc 令linh 人nhân 食thực 無vô 分phân 齊tề 。 乍sạ 多đa 乍sạ 少thiểu 。 顏nhan 色sắc 變biến 異dị 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 行hành 者giả 常thường 應ưng 。 智trí 慧tuệ 觀quán 察sát 。 勿vật 令linh 此thử 心tâm 墮đọa 於ư 邪tà 網võng 。 當đương 勤cần 正chánh 念niệm 。 不bất 取thủ 不bất 著trước 。 則tắc 能năng 遠viễn 離ly 是thị 諸chư 業nghiệp 障chướng 。 應ưng 知tri 外ngoại 道đạo 所sở 有hữu 三tam 昧muội 。 皆giai 不bất 離ly 見kiến 愛ái 我ngã 慢mạn 之chi 心tâm 。 貪tham 著trước 世thế 間gian 。 名danh 利lợi 恭cung 敬kính 故cố 。 真Chân 如Như 三tam 昧muội 者giả 。 不bất 住trụ 見kiến 相tương/tướng 。 不bất 住trụ 得đắc 相tương/tướng 。 乃nãi 至chí 出xuất 定định 。 亦diệc 無vô 懈giải 慢mạn 。 所sở 有hữu 煩phiền 惱não 。 漸tiệm 漸tiệm 微vi 薄bạc 。 若nhược 諸chư 凡phàm 夫phu 。 不bất 習tập 此thử 三tam 昧muội 法Pháp 。 得đắc 入nhập 如Như 來Lai 種chủng 性tánh 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 以dĩ 修tu 世thế 間gian 諸chư 禪thiền 。 三tam 昧muội 多đa 起khởi 味vị 著trước 。 依y 於ư 我ngã 見kiến 繫hệ 屬thuộc 三tam 界giới 。 與dữ 外ngoại 道đạo 共cộng 。 若nhược 離ly 善Thiện 知Tri 識Thức 所sở 護hộ 。 則tắc 起khởi 外ngoại 道đạo 見kiến 故cố 。

復phục 次thứ 。 精tinh 勤cần 專chuyên 心tâm 修tu 學học 。 此thử 三tam 昧muội 者giả 。 現hiện 世thế 當đương 得đắc 。 十thập 種chủng 利lợi 益ích 。 云vân 何hà 為vi 十thập 。 一nhất 者giả 。 常thường 為vi 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 之chi 所sở 護hộ 念niệm 。 二nhị 者giả 。 不bất 為vị 諸chư 魔ma 。 惡ác 鬼quỷ 所sở 能năng 恐khủng 怖bố 。 三tam 者giả 。 不bất 為vi 九cửu 十thập 五ngũ 種chủng 。 外ngoại 道đạo 鬼quỷ 神thần 。 之chi 所sở 惑hoặc 亂loạn 。 四tứ 者giả 。 遠viễn 離ly 誹phỉ 謗báng 。 甚thậm 深thâm 之chi 法Pháp 重trọng 罪tội 。 業nghiệp 障chướng 漸tiệm 漸tiệm 微vi 薄bạc 。 五ngũ 者giả 。 滅diệt 一nhất 切thiết 疑nghi 。 諸chư 惡ác 覺giác 觀quán 。 六lục 者giả 。 於ư 如Như 來Lai 境cảnh 界giới 。 信tín 得đắc 增tăng 長trưởng 。 七thất 者giả 。 遠viễn 離ly 憂ưu 悔hối 。 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 勇dũng 猛mãnh 不bất 怯khiếp 。 八bát 者giả 。 其kỳ 心tâm 柔nhu 和hòa 。 捨xả 於ư 憍kiêu 慢mạn 。 不bất 為vì 他tha 人nhân 所sở 惱não 。 九cửu 者giả 。 雖tuy 未vị 得đắc 定định 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 處xứ 。 則tắc 能năng 減giảm 損tổn 煩phiền 惱não 。 不bất 樂nhạo 世thế 間gian 。 十thập 者giả 。 若nhược 得đắc 三tam 昧muội 。 不bất 為vi 外ngoại 緣duyên 一nhất 切thiết 音âm 聲thanh 。 之chi 所sở 驚kinh 動động 。

復phục 次thứ 。 若nhược 人nhân 唯duy 修tu 於ư 止chỉ 。 則tắc 心tâm 沈trầm 沒một 或hoặc 起khởi 懈giải 怠đãi 。 不bất 樂nhạo 眾chúng 善thiện 。 遠viễn 離ly 大đại 悲bi 。 是thị 故cố 修tu 觀quán 。 修tu 習tập 觀quán 者giả 。 當đương 觀quán 一nhất 切thiết 。 世thế 間gian 有hữu 為vi 之chi 法pháp 。 無vô 得đắc 久cửu 停đình 須tu 臾du 變biến 壞hoại 。 一nhất 切thiết 心tâm 行hành 。 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 以dĩ 是thị 故cố 苦khổ 。 應ưng 觀quán 過quá 去khứ 所sở 念niệm 諸chư 法pháp 恍hoảng 惚hốt 如như 夢mộng 。 應ưng 觀quán 現hiện 在tại 所sở 念niệm 諸chư 法pháp 。 猶do 如như 電điện 光quang 。 應ưng 觀quán 未vị 來lai 所sở 念niệm 諸chư 法pháp 猶do 如như 於ư 雲vân 忽hốt 爾nhĩ 而nhi 起khởi 。 應ưng 觀quán 世thế 間gian 一nhất 切thiết 。 有hữu 身thân 悉tất 皆giai 不bất 淨tịnh 。 種chủng 種chủng 穢uế 污ô 無vô 一nhất 可khả 樂lạc 。 如như 是thị 當đương 念niệm 。

一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 從tùng 無vô 始thỉ 世thế 來lai 。 皆giai 因nhân 無vô 明minh 所sở 熏huân 習tập 故cố 。 令linh 心tâm 生sanh 滅diệt 。 已dĩ 受thọ 一nhất 切thiết 身thân 心tâm 大đại 苦khổ 。 現hiện 在tại 即tức 有hữu 無vô 量lượng 逼bức 迫bách 。 未vị 來lai 所sở 苦khổ 亦diệc 無vô 分phân 齊tề 。 難nan 捨xả 難nan 離ly 。 而nhi 不bất 覺giác 知tri 。 眾chúng 生sanh 如như 是thị 。 甚thậm 為vi 可khả 愍mẫn 。

作tác 此thử 思tư 惟duy 。 即tức 應ưng 勇dũng 猛mãnh 。 立lập 大đại 誓thệ 願nguyện 。

願nguyện 令linh 我ngã 心tâm 。 離ly 分phân 別biệt 故cố 。 遍biến 於ư 十thập 方phương 。 修tu 行hành 一nhất 切thiết 。 諸chư 善thiện 功công 德đức 。 盡tận 其kỳ 未vị 來lai 。 以dĩ 無vô 量lượng 方phương 便tiện 。 救cứu 拔bạt 一nhất 切thiết 。 苦khổ 惱não 眾chúng 生sanh 。 令linh 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 樂lạc 。

以dĩ 起khởi 如như 是thị 願nguyện 故cố 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 一nhất 切thiết 處xứ 。 所sở 有hữu 眾chúng 善thiện 。 隨tùy 已dĩ 堪kham 能năng 不bất 捨xả 修tu 學học 。 心tâm 無vô 懈giải 怠đãi 。 唯duy 除trừ 坐tọa 時thời 專chuyên 念niệm 於ư 止chỉ 。 若nhược 餘dư 一nhất 切thiết 。 悉tất 當đương 觀quán 察sát 。 應ưng 作tác 不bất 應ưng 作tác 。 若nhược 行hành 若nhược 住trụ 。 若nhược 臥ngọa 若nhược 起khởi 。 皆giai 應ưng 止Chỉ 觀Quán 俱câu 行hành 。 所sở 謂vị 雖tuy 念niệm 諸chư 法pháp 自tự 性tánh 不bất 生sanh 。 而nhi 復phục 即tức 念niệm 因nhân 緣duyên 和hòa 合hợp 。 善thiện 惡ác 之chi 業nghiệp 。 苦khổ 樂lạc 等đẳng 報báo 不bất 失thất 不bất 壞hoại 。 雖tuy 念niệm 因nhân 緣duyên 善thiện 惡ác 業nghiệp 報báo 。 而nhi 亦diệc 即tức 念niệm 。 性tánh 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 修tu 止chỉ 者giả 。 對đối 治trị 凡phàm 夫phu 住trụ 著trước 世thế 間gian 。 能năng 捨xả 二Nhị 乘Thừa 怯khiếp 弱nhược 之chi 見kiến 。 若nhược 修tu 觀quán 者giả 。 對đối 治trị 二Nhị 乘Thừa 不bất 起khởi 大đại 悲bi 狹hiệp 劣liệt 心tâm 過quá 。 遠viễn 離ly 凡phàm 夫phu 不bất 修tu 善thiện 根căn 。 以dĩ 此thử 義nghĩa 故cố 。 是thị 止Chỉ 觀Quán 二nhị 門môn 。 共cộng 相tương 助trợ 成thành 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 若nhược 止Chỉ 觀Quán 不bất 具cụ 。 則tắc 無vô 能năng 入nhập 。 菩Bồ 提Đề 之chi 道Đạo 。

復phục 次thứ 。 眾chúng 生sanh 初sơ 學học 是thị 法pháp 欲dục 求cầu 正chánh 信tín 。 其kỳ 心tâm 怯khiếp 弱nhược 。 以dĩ 住trụ 於ư 此thử 娑Sa 婆Bà 世Thế 界Giới 。 自tự 畏úy 不bất 能năng 。 常thường 值trị 諸chư 佛Phật 。 親thân 承thừa 供cúng 養dường 。 懼cụ 謂vị 信tín 心tâm 。 難nan 可khả 成thành 就tựu 。 意ý 欲dục 退thoái 者giả 。 當đương 知tri 如Như 來Lai 。 有hữu 勝thắng 方phương 便tiện 攝nhiếp 護hộ 信tín 心tâm 。 謂vị 以dĩ 專chuyên 意ý 念niệm 佛Phật 因nhân 緣duyên 。 隨tùy 願nguyện 得đắc 生sanh 。 他tha 方phương 佛Phật 土độ 。 常thường 見kiến 於ư 佛Phật 。 永vĩnh 離ly 惡ác 道đạo 。 如như 修tu 多đa 羅la 說thuyết 。 若nhược 人nhân 專chuyên 念niệm 西tây 方phương 極Cực 樂Lạc 世Thế 界Giới 。 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 所sở 修tu 善thiện 根căn 。 迴hồi 向hướng 願nguyện 求cầu 。 生sanh 彼bỉ 世thế 界giới 。 即tức 得đắc 往vãng 生sanh 。 常thường 見kiến 佛Phật 故cố 。 終chung 無vô 有hữu 退thoái 。 若nhược 觀quán 彼bỉ 佛Phật 真Chân 如Như 法Pháp 身thân 。 常thường 勤cần 修tu 習tập 。 畢tất 竟cánh 得đắc 生sanh 。 住trụ 正chánh 定định 故cố 。

已dĩ 說thuyết 修tu 行hành 信tín 心tâm 分phần/phân 。

次thứ 說thuyết 勸khuyến 修tu 利lợi 益ích 分phần/phân 。

如như 是thị 摩Ma 訶Ha 衍Diên 。 諸chư 佛Phật 祕bí 藏tạng 。 我ngã 已dĩ 總tổng 說thuyết 。 若nhược 有hữu 眾chúng 生sanh 。 欲dục 於ư 如Như 來Lai 甚thậm 深thâm 境cảnh 界giới 。 得đắc 生sanh 正chánh 信tín 。 遠viễn 離ly 誹phỉ 謗báng 。 入nhập 大Đại 乘Thừa 道Đạo 。 當đương 持trì 此thử 論luận 思tư 量lượng 修tu 習tập 。 究cứu 竟cánh 能năng 至chí 。 無vô 上thượng 之chi 道Đạo 。 若nhược 人nhân 聞văn 是thị 。 法pháp 已dĩ 不bất 生sanh 怯khiếp 弱nhược 。 當đương 知tri 此thử 人nhân 。 定định 紹thiệu 佛Phật 種chủng 。 必tất 為vi 諸chư 佛Phật 。 之chi 所sở 授thọ 記ký 。 假giả 使sử 有hữu 人nhân 。 能năng 化hóa 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 滿mãn 中trung 眾chúng 生sanh 。 令linh 行hành 十Thập 善Thiện 。 不bất 如như 有hữu 人nhân 。 於ư 一nhất 食thực 頃khoảnh 。 正chánh 思tư 此thử 法pháp 。 過quá 前tiền 功công 德đức 。 不bất 可khả 為ví 喻dụ 。

復phục 次thứ 。 若nhược 人nhân 受thọ 持trì 此thử 。 論luận 觀quán 察sát 修tu 行hành 。 若nhược 一nhất 日nhật 一nhất 夜dạ 。 所sở 有hữu 功công 德đức 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 不bất 可khả 得đắc 說thuyết 。 假giả 令linh 十thập 方phương 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 各các 於ư 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 歎thán 其kỳ 功công 德đức 。 亦diệc 不bất 能năng 盡tận 。

何hà 以dĩ 故cố 。 謂vị 法pháp 性tánh 功công 德đức 。 無vô 有hữu 盡tận 故cố 。 此thử 人nhân 功công 德đức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 無vô 有hữu 邊biên 際tế 。 其kỳ 有hữu 眾chúng 生sanh 。 於ư 此thử 論luận 中trung 。 毀hủy 謗báng 不bất 信tín 。 所sở 獲hoạch 罪tội 報báo 。 經kinh 無vô 量lượng 劫kiếp 。 受thọ 大đại 苦khổ 惱não 。 是thị 故cố 眾chúng 生sanh 。 但đãn 應ưng 仰ngưỡng 信tín 。 不bất 應ưng 誹phỉ 謗báng 。 以dĩ 深thâm 自tự 害hại 亦diệc 害hại 他tha 人nhân 。 斷đoạn 絕tuyệt 一nhất 切thiết 三Tam 寶Bảo 之chi 種chủng 。 以dĩ 一nhất 切thiết 如Như 來Lai 。 皆giai 依y 此thử 法Pháp 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 因nhân 之chi 修tu 行hành 入nhập 佛Phật 智trí 故cố 。 當đương 知tri 過quá 去khứ 菩Bồ 薩Tát 。 已dĩ 依y 此thử 法pháp 得đắc 成thành 淨tịnh 信tín 。 現hiện 在tại 菩Bồ 薩Tát 今kim 依y 此thử 法pháp 得đắc 成thành 淨tịnh 信tín 。 未vị 來lai 菩Bồ 薩Tát 。 當đương 依y 此thử 法pháp 得đắc 成thành 淨tịnh 信tín 。 是thị 故cố 眾chúng 生sanh 。 應ưng 勤cần 修tu 學học 。

諸chư 佛Phật 甚thậm 深thâm 廣quảng 大đại 義nghĩa 。 我ngã 今kim 隨tùy 分phần/phân 總tổng 持trì 說thuyết 。

迴hồi 此thử 功công 德đức 如như 法Pháp 性tánh 。 普phổ 利lợi 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 界giới 。

大Đại 乘Thừa 起khởi 信tín 論luận 一nhất 卷quyển