大Đại 乘Thừa 本Bổn 生Sanh 心Tâm 地Địa 觀Quán 經Kinh 淺Thiển 註Chú ( 第Đệ 卷Quyển 第Đệ 卷Quyển )
Quyển 0001
清Thanh 來Lai 舟Chu 集Tập

大Đại 乘Thừa 本Bổn 生Sanh 心Tâm 地Địa 觀Quán 經Kinh 。 淺Thiển 註Chú 卷quyển 第đệ 四tứ

清thanh 神thần 京kinh 外ngoại 栴chiên 檀đàn 寺tự 沙Sa 門Môn 。 來lai 舟chu 。 註chú 。

△# 二nhị 智trí 光quang 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 請thỉnh 佛Phật 除trừ 疑nghi 說thuyết 法Pháp 二nhị 。 (# 此thử 科khoa 內nội 含hàm 三tam 卷quyển 大đại 義nghĩa 即tức 四tứ 卷quyển 五ngũ 卷quyển 六lục 卷quyển )# 初sơ 正chánh 投đầu 出xuất 家gia 述thuật 疑nghi 請thỉnh 法pháp 二nhị 。 初sơ 品phẩm 題đề 。

厭Yếm 捨Xả 品Phẩm 第đệ 三tam

厭yếm 者giả 憎tăng 惡ác 也dã 。 捨xả 者giả 脫thoát 離ly 也dã 。 智trí 光quang 因nhân 聞văn 心tâm 無vô 所sở 得đắc 。 名danh 為vi 報báo 恩ân 。 反phản 思tư 塵trần 事sự 之chi 繁phồn 擾nhiễu 。 心tâm 不bất 能năng 靜tĩnh 。 以dĩ 厭yếm 惡ác 求cầu 離ly 。 捨xả 俗tục 出xuất 家gia 。 故cố 名danh 厭yếm 捨xả 。

△# 二nhị 經kinh 文văn 四tứ 。 初sơ 正chánh 陳trần 疑nghi 問vấn 四tứ 。 初sơ 經kinh 家gia 敘tự 儀nghi 。

爾nhĩ 時thời 智Trí 光Quang 長Trưởng 者Giả 。 承thừa 佛Phật 威uy 神thần 。 即tức 從tùng 座tòa 起khởi 。 頂đảnh 禮lễ 佛Phật 足túc 。 恭cung 敬kính 合hợp 掌chưởng 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

承thừa 佛Phật 威uy 神thần 者giả 。 謂vị 佛Phật 見kiến 智trí 光quang 。 因nhân 聞văn 前tiền 品phẩm 。 發phát 其kỳ 大đại 志chí 。 故cố 以dĩ 神thần 力lực 加gia 之chi 。 令linh 彼bỉ 騰đằng 疑nghi 致trí 請thỉnh 。 經kinh 家gia 歸quy 恩ân 於ư 佛Phật 故cố 敘tự 之chi 。

△# 二nhị 感cảm 恩ân 述thuật 懷hoài 。

世Thế 尊Tôn 。 我ngã 今kim 從tùng 佛Phật 聞văn 。 是thị 報báo 恩ân 甚thậm 深thâm 妙diệu 法Pháp 。 心tâm 懷hoài 踊dũng 躍dược 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 如như 饑cơ 渴khát 人nhân 。 遇ngộ 甘cam 露lộ 食thực 。 我ngã 今kim 樂nhạo 欲dục 。 酬thù 報báo 四Tứ 恩Ân 。 投đầu 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 常thường 勤cần 精tinh 進tấn 。 希hy 證chứng 菩Bồ 提Đề 。

心tâm 懷hoài 等đẳng 二nhị 句cú 。 有hữu 通thông 別biệt 兩lưỡng 說thuyết 。 通thông 謂vị 聞văn 佛Phật 說thuyết 偈kệ 。 重trọng/trùng 示thị 四Tứ 恩Ân 。 更cánh 加gia 戒giới 懺sám 。 微vi 細tế 發phát 明minh 。 向hướng 所sở 未vị 聞văn 今kim 得đắc 聞văn 之chi 。 故cố 踊dũng 躍dược 稱xưng 歎thán 未vị 有hữu 也dã 。 別biệt 者giả 即tức 心tâm 無vô 所sở 得đắc 。 一nhất 句cú 是thị 親thân 切thiết 處xứ 。 從tùng 此thử 得đắc 悟ngộ 故cố 云vân 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 然nhiên 未vị 曾tằng 有hữu 即tức 是thị 無vô 所sở 得đắc 。 所sở 謂vị 三tam 輪luân 體thể 空không 也dã 。 以dĩ 妙diệu 達đạt 佛Phật 意ý 。 凡phàm 一nhất 切thiết 自tự 他tha 兩lưỡng 利lợi 事sự 理lý 之chi 中trung 。 必tất 達đạt 三tam 空không 。 方phương 是thị 真chân 實thật 契khế 道đạo 之chi 行hành 。 長trưởng 者giả 一nhất 聞văn 。 不bất 覺giác 忻hãn 忭# 盈doanh 懷hoài 。 故cố 曰viết 踊dũng 躍dược 。 向hướng 佛Phật 呈trình 解giải 故cố 云vân 未vị 有hữu 。 以dĩ 悟ngộ 為vi 得đắc 。 得đắc 無vô 所sở 得đắc 。 真chân 無vô 漏lậu 法pháp 。 如như 饑cơ 二nhị 句cú 。 謂vị 已dĩ 往vãng 不bất 得đắc 一Nhất 乘Thừa 法Pháp 味vị 如như 饑cơ 。 未vị 得đắc 智trí 水thủy 灌quán 既ký 如như 渴khát 。 今kim 聞văn 妙diệu 法Pháp 。 開khai 我ngã 襟khâm 懷hoài 。 充sung 足túc 本bổn 志chí 。 如như 飲ẩm 甘cam 露lộ 。 饑cơ 渴khát 皆giai 除trừ 也dã 。 以dĩ 上thượng 皆giai 是thị 感cảm 恩ân 。 我ngã 今kim 下hạ 述thuật 懷hoài 。 謂vị 既ký 得đắc 悟ngộ 法pháp 。 宜nghi 知tri 恩ân 報báo 恩ân 。 故cố 投đầu 三Tam 寶Bảo 出xuất 家gia 修tu 證chứng 也dã 。 然nhiên 報báo 恩ân 必tất 欲dục 出xuất 家gia 者giả 。 據cứ 佛Phật 言ngôn 。 以dĩ 無vô 所sở 得đắc 。 心tâm 方phương 為vi 報báo 恩ân 。 假giả 若nhược 在tại 家gia 。 為vi 俗tục 事sự 擾nhiễu 擾nhiễu 不bất 得đắc 心tâm 淨tịnh 。 故cố 求cầu 出xuất 家gia 離ly 塵trần 。 必tất 三tam 空không 易dị 得đắc 。 故cố 云vân 希hy 證chứng 菩Bồ 提Đề 。

△# 三tam 引dẫn 昔tích 述thuật 疑nghi 二nhị 。 初sơ 讚tán 在tại 家gia 疑nghi 三tam 。 初sơ 說thuyết 法Pháp 唯duy 心tâm 。

佛Phật 大đại 慈từ 悲bi 。 於ư 一nhất 時thời 中trung 。 在tại 毗tỳ 舍xá 離ly 城thành 。 為vì 無Vô 垢Cấu 稱Xưng 。 說thuyết 甚thậm 深thâm 法Pháp 。 汝nhữ 無Vô 垢Cấu 稱Xưng 。 以dĩ 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 為vì 善thiện 業nghiệp 根căn 。 以dĩ 不bất 善thiện 心tâm 。 為vì 惡ác 業nghiệp 根căn 。 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 世thế 界giới 清thanh 淨tịnh 。 心tâm 雜tạp 穢uế 故cố 。 世thế 界giới 雜tạp 穢uế 。 我ngã 佛Phật 法Pháp 中trung 。 以dĩ 心tâm 為vi 主chủ 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 無vô 不bất 由do 心tâm 。

毗tỳ 舍xá 離ly 此thử 云vân 廣quảng 嚴nghiêm 。 無vô 垢cấu 稱xưng 即tức 是thị 淨tịnh 名danh 。 以dĩ 無vô 垢cấu 即tức 淨tịnh 。 稱xưng 即tức 是thị 名danh 。 乃nãi 維duy 摩ma 詰cật 翻phiên 過quá 之chi 言ngôn 也dã 。 甚thậm 深thâm 法Pháp 者giả 即tức 惟duy 心tâm 之chi 法pháp 。 以dĩ 清thanh 淨tịnh 下hạ 正chánh 標tiêu 惟duy 心tâm 。 良lương 以dĩ 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 即tức 三tam 輪luân 俱câu 寂tịch 。 不bất 善thiện 心tâm 即tức 惡ác 念niệm 縱tung 橫hoành 。 蓋cái 心tâm 為vi 發phát 業nghiệp 招chiêu 報báo 之chi 本bổn 故cố 曰viết 根căn 。 下hạ 文văn 釋thích 之chi 。 如như 形hình 直trực 影ảnh 端đoan 。 容dung 妍nghiên 像tượng 麗lệ 。 然nhiên 心tâm 既ký 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 寂tịch 照chiếu 無vô 為vi 。 不bất 著trước 諸chư 法pháp 。 即tức 無vô 漏lậu 心tâm 。 從tùng 此thử 淨tịnh 心tâm 所sở 現hiện 世thế 界giới 。 自tự 然nhiên 瑠lưu 璃ly 為vi 地địa 。 七thất 寶bảo 莊trang 嚴nghiêm 。 無vô 所sở 不bất 淨tịnh 。 故cố 曰viết 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 世thế 界giới 清thanh 淨tịnh 。 下hạ 二nhị 句cú 反phản 此thử 。 以dĩ 心tâm 既ký 雜tạp 穢uế 。 從tùng 穢uế 心tâm 現hiện 出xuất 。 故cố 見kiến 便tiện 利lợi 不bất 淨tịnh 。 瓦ngõa 礫lịch 荊kinh 棘cức 。 亦diệc 無vô 所sở 不bất 穢uế 。 故cố 曰viết 心tâm 雜tạp 穢uế 故cố 。 世thế 界giới 雜tạp 穢uế 。 (# 心tâm 兼kiêm 聖thánh 凡phàm 。 界giới 兼kiêm 情tình 器khí )# 我ngã 佛Phật 下hạ 結kết 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 該cai 盡tận 十thập 法Pháp 界Giới 依y 正chánh 。 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 應ưng 觀quán 法Pháp 界Giới 性tánh 。 一nhất 切thiết 唯duy 心tâm 造tạo 。 此thử 經Kinh 云vân 。 以dĩ 心tâm 為vi 主chủ 。 無vô 不bất 由do 心tâm 。 故cố 天thiên 如như 大đại 師sư 造tạo 唯duy 心tâm 十thập 法Pháp 界Giới 圖đồ 。 本bổn 此thử 也dã 。

△# 二nhị 稱xưng 讚tán 在tại 家gia 。

汝nhữ 今kim 在tại 家gia 。 有hữu 大đại 福phước 德đức 。 眾chúng 寶bảo 瓔anh 珞lạc 。 無vô 不bất 充sung 足túc 。 男nam 女nữ 眷quyến 屬thuộc 。 安an 隱ẩn 快khoái 樂lạc 。 成thành 就tựu 正chánh 見kiến 。 不bất 謗báng 三Tam 寶Bảo 。 以dĩ 孝hiếu 養dưỡng 心tâm 。 恭cung 敬kính 尊tôn 親thân 。 起khởi 大đại 慈từ 悲bi 。 給cấp 施thí 孤cô 獨độc 。 乃nãi 至chí 螻lâu 蟻nghĩ 。 尚thượng 不bất 加gia 害hại 。 忍nhẫn 辱nhục 為vi 衣y 。 慈từ 悲bi 為vi 室thất 。 尊tôn 敬kính 有hữu 德đức 。 心tâm 無vô 憍kiêu 慢mạn 。 憐lân 愍mẫn 一nhất 切thiết 。 猶do 如như 赤xích 子tử 。 不bất 貪tham 財tài 利lợi 。 常thường 修tu 善thiện 捨xả 。 供cúng 養dường 三Tam 寶Bảo 。 心tâm 無vô 厭yếm 足túc 。 為vì 法Pháp 捨xả 身thân 。 而nhi 無vô 悋lận 惜tích 。 如như 是thị 白bạch 衣y 。 雖tuy 不bất 出xuất 家gia 。 已dĩ 具cụ 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 功công 德đức 。

既ký 云vân 在tại 家gia 。 足túc 知tri 無vô 垢cấu 稱xưng 乃nãi 居cư 士sĩ 也dã 。 有hữu 大đại 下hạ 歎thán 德đức 。 以dĩ 大đại 福phước 德đức 三tam 字tự 總tổng 稱xưng 也dã 。 下hạ 皆giai 別biệt 顯hiển 。 以dĩ 眾chúng 寶bảo 下hạ 現hiện 世thế 福phước 果quả 也dã 。 男nam 女nữ 下hạ 現hiện 世thế 德đức 表biểu 也dã 。 不bất 謗báng 三Tam 寶Bảo 。 即tức 是thị 正chánh 見kiến 。 約ước 一nhất 體thể 三Tam 寶Bảo 說thuyết 。 以dĩ 正chánh 見kiến 了liễu 達đạt 。 自tự 性tánh 覺giác 悟ngộ 即tức 佛Phật 寶bảo 。 自tự 性tánh 軌quỹ 持trì 即tức 法Pháp 寶bảo 。 自tự 性tánh 和hòa 合hợp 即tức 僧Tăng 寶bảo 。 以dĩ 不bất 達đạt 自tự 性tánh 者giả 為vi 謗báng 。 能năng 達đạt 自tự 性tánh 為vi 不bất 謗báng 。 然nhiên 謗báng 必tất 不bất 信tín 。 不bất 信tín 則tắc 不bất 悟ngộ 。 此thử 則tắc 因nhân 信tín 達đạt 悟ngộ 。 是thị 為vi 正chánh 見kiến 也dã 。 以dĩ 孝hiếu 下hạ 。 歎thán 其kỳ 孝hiếu 養dưỡng 尊tôn 親thân 為vi 。 眾chúng 善thiện 之chi 本bổn 。 此thử 為vi 現hiện 世thế 之chi 福phước 相tương/tướng 。 又hựu 為vi 當đương 來lai 之chi 福phước 因nhân 也dã 。 且thả 約ước 自tự 利lợi 說thuyết 。 起khởi 大đại 下hạ 。 又hựu 歎thán 利lợi 他tha 。 謂vị 能năng 給Cấp 孤Cô 獨Độc 乃nãi 至chí 蟻nghĩ 不bất 加gia 害hại 等đẳng 。 乃nãi 現hiện 世thế 之chi 德đức 相tương/tướng 。 又hựu 為vi 當đương 來lai 之chi 德đức 因nhân 也dã 。 忍nhẫn 辱nhục 下hạ 。 衣y 能năng 遮già 體thể 不bất 露lộ 醜xú 形hình 。 喻dụ 忍nhẫn 能năng 遮già 恚khuể 不bất 露lộ 嗔sân 形hình 。 又hựu 衣y 能năng 護hộ 體thể 寒hàn 不bất 能năng 入nhập 。 忍nhẫn 能năng 護hộ 道đạo 禍họa 不bất 能năng 入nhập 。 蓋cái 忍nhẫn 為vi 入nhập 道đạo 之chi 大đại 本bổn 也dã 。 慈từ 悲bi 下hạ 。 以dĩ 室thất 能năng 容dung 身thân 。 喻dụ 慈từ 能năng 容dung 物vật 。 又hựu 室thất 喻dụ 聖thánh 人nhân 所sở 證chứng 之chi 精tinh 奧áo 處xứ 。 以dĩ 聖thánh 學học 盡tận 於ư 精tinh 奧áo 。 必tất 慈từ 悲bi 彰chương 之chi 也dã 。 慈từ 悲bi 即tức 仁nhân 。 假giả 有hữu 一nhất 物vật 不bất 被bị 其kỳ 澤trạch 。 不bất 滿mãn 仁nhân 道đạo 之chi 分phần 量lượng 。 菩Bồ 薩Tát 能năng 發phát 此thử 心tâm 者giả 。 無vô 生sanh 不bất 度độ 。 無vô 物vật 不bất 容dung 。 亦diệc 義nghĩa 含hàm 法pháp 空không 為vi 座tòa 。 但đãn 是thị 缺khuyết 文văn 。 若nhược 不bất 法pháp 空không 皆giai 是thị 。 有hữu 為vi 功công 用dụng 。 焉yên 得đắc 後hậu 文văn 授thọ 記ký 菩Bồ 提Đề 耶da 。 尊tôn 敬kính 有hữu 德đức 者giả 。 亦diệc 見kiến 己kỷ 之chi 有hữu 德đức 也dã 。 心tâm 無vô 憍kiêu 慢mạn 者giả 。 即tức 法pháp 空không 為vi 座tòa 之chi 德đức 也dã 。 何hà 以dĩ 知tri 然nhiên 。 良lương 以dĩ 憍kiêu 有hữu 八bát 種chủng 。 慢mạn 有hữu 七thất 種chủng 。 不bất 假giả 人nhân 法pháp 雙song 空không 。 難nan 以dĩ 制chế 伏phục 。 憐lân 愍mẫn 一nhất 切thiết 。 如như 赤xích 子tử 者giả 。 慈từ 悲bi 室thất 之chi 德đức 也dã 。 不bất 貪tham 等đẳng 。 至chí 於ư 捨xả 身thân 無vô 悋lận 滿mãn 檀đàn 度độ 也dã 。 如như 是thị 二nhị 字tự 指chỉ 無vô 垢cấu 稱xưng 。 雖tuy 不bất 出xuất 家gia 者giả 。 雖tuy 是thị 活hoạt 辭từ 。 言ngôn 雖tuy 現hiện 居cư 士sĩ 身thân 。 卻khước 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 故cố 云vân 已dĩ 具cụ 等đẳng 。 即tức 前tiền 檀đàn 度độ 攝nhiếp 六lục 萬vạn 行hạnh 齊tề 修tu 。 故cố 云vân 無vô 量lượng 功công 德đức 。 (# 憍kiêu 有hữu 八bát 種chủng 者giả 。 謂vị 壯tráng 盛thịnh 憍kiêu 。 性tánh 憍kiêu 。 富phú 貴quý 憍kiêu 。 自tự 在tại 憍kiêu 。 壽thọ 命mạng 憍kiêu 。 聰thông 明minh 憍kiêu 。 行hành 菩bồ 憍kiêu 。 色sắc 憍kiêu 。 慢mạn 有hữu 七thất 者giả 。 謂vị 慢mạn 。 我ngã 慢mạn 。 過quá 慢mạn 。 慢mạn 過quá 慢mạn 。 增tăng 上thượng 慢mạn 。 卑ty 劣liệt 慢mạn 。 邪tà 慢mạn 。 以dĩ 陵lăng 他tha 曰viết 慢mạn 。 自tự 恃thị 為vi 憍kiêu )# 。

△# 三tam 兼kiêm 以dĩ 授thọ 記ký 。

汝nhữ 於ư 來lai 世thế 。 萬vạn 行hạnh 圓viên 滿mãn 。 超siêu 過quá 三tam 界giới 。 證chứng 大đại 菩Bồ 提Đề 。 汝nhữ 所sở 修tu 心tâm 。 即tức 真chân 沙Sa 門Môn 。 亦diệc 婆Bà 羅La 門Môn 。 是thị 真chân 比Bỉ 丘Khâu 。 是thị 真chân 出xuất 家gia 。 如như 是thị 之chi 人nhân 。 此thử 則tắc 名danh 為vi 。 在tại 家gia 出xuất 家gia 。

萬vạn 行hạnh 圓viên 滿mãn 因nhân 具cụ 足túc 。 證chứng 大đại 菩Bồ 提Đề 果quả 具cụ 足túc 。 超siêu 過quá 三tam 界giới 者giả 。 必tất 離ly 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 。 義nghĩa 兼kiêm 不bất 唯duy 。 獨độc 超siêu 三tam 界giới 。 亦diệc 復phục 超siêu 越việt 三tam 乘thừa 。 亦diệc 離ly 變biến 易dị 生sanh 死tử 也dã 。 以dĩ 上thượng 授thọ 與dữ 來lai 記ký 。 汝nhữ 所sở 下hạ 。 讚tán 現hiện 世thế 修tu 行hành 。 以dĩ 凡phàm 夫phu 修tu 身thân 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 心tâm 。 真chân 沙Sa 門Môn 者giả 。 不bất 以dĩ 身thân 為vi 沙Sa 門Môn 。 以dĩ 心tâm 為vi 沙Sa 門Môn 也dã 。 假giả 如như 身thân 被bị 法Pháp 服phục 。 而nhi 心tâm 不bất 入nhập 道Đạo 者giả 。 但đãn 名danh 字tự 比Bỉ 丘Khâu 耳nhĩ 。 身thân 雖tuy 白bạch 衣y 。 而nhi 心tâm 能năng 入nhập 道đạo 者giả 。 真chân 比Bỉ 丘Khâu 也dã 。 雖tuy 有hữu 妻thê 子tử 。 心tâm 出xuất 三tam 界giới 者giả 。 真chân 出xuất 家gia 也dã 。 以dĩ 上thượng 皆giai 是thị 佛Phật 言ngôn 。 智trí 光quang 述thuật 之chi 。 意ý 在tại 有hữu 疑nghi 。

△# 二nhị 斥xích 出xuất 家gia 疑nghi 三tam 。 初sơ 正chánh 斥xích 六lục 羣quần 。

世Thế 尊Tôn 。 或hoặc 有hữu 一nhất 時thời 。 於ư 迦Ca 蘭Lan 陀Đà 。 竹Trúc 林Lâm 精Tinh 舍Xá 。 為vì 其kỳ 惡ác 性tánh 。 六lục 羣quần 比Bỉ 丘Khâu 說thuyết 教giáo 誡giới 法Pháp 。 而nhi 告cáo 之chi 言ngôn 。 汝nhữ 等đẳng 比Bỉ 丘Khâu 。 諦đế 聽thính 諦đế 聽thính 。 入nhập 佛Phật 法Pháp 海hải 。 信tín 為vi 根căn 本bổn 。 渡độ 生sanh 死tử 河hà 。 戒giới 為vi 船thuyền 筏phiệt 。 若nhược 人nhân 出xuất 家gia 。 不bất 護hộ 禁cấm 戒giới 。 貪tham 著trước 世thế 樂lạc 。 毀hủy 佛Phật 戒giới 寶bảo 。 或hoặc 失thất 正chánh 見kiến 。 入nhập 邪tà 見kiến 林lâm 。 引dẫn 無vô 量lượng 人nhân 。 墮đọa 大đại 深thâm 坑khanh 。 如như 是thị 比Bỉ 丘Khâu 。 不bất 名danh 出xuất 家gia 。 非phi 是thị 沙Sa 門Môn 。 非phi 婆Bà 羅La 門Môn 。 形hình 似tự 沙Sa 門Môn 。 心tâm 常thường 在tại 家gia 。 如như 是thị 沙Sa 門Môn 。 無vô 遠viễn 離ly 行hành 。

大đại 智Trí 度Độ 論luận 云vân 。 竹Trúc 林Lâm 精Tinh 舍Xá 。 在tại 耆Kỳ 闍Xà 崛Quật 山Sơn 中trung 。 其kỳ 地địa 平bình 坦thản 嚴nghiêm 淨tịnh 。 勝thắng 於ư 餘dư 處xứ 。 佛Phật 曾tằng 於ư 中trung 說thuyết 法Pháp 。 故cố 有hữu 精tinh 舍xá 。 迦ca 蘭lan 無vô 翻phiên 。 即tức 園viên 名danh 。 精tinh 舍xá 。 謂vị 精tinh 雅nhã 堂đường 舍xá 即tức 法pháp 堂đường 也dã 。 六lục 羣quần 者giả 。 於ư 佛Phật 世thế 時thời 。 聚tụ 集tập 成thành 眾chúng 。 作tác 諸chư 非phi 威uy 儀nghi 事sự 。 羣quần 出xuất 隊đội 入nhập 。 故cố 名danh 六lục 羣quần 。 一nhất 蘭lan 陀đà 。 即tức 車Xa 匿Nặc 。 釋Thích 種chủng 也dã 。 二nhị 迦Ca 留Lưu 陀Đà 夷Di 。 此thử 云vân 黑hắc 光quang 。 此thử 二nhị 人nhân 性tánh 多đa 貪tham 痴si 。 不bất 受thọ 人nhân 語ngữ 。 住trụ 迦ca 尸thi 黑hắc 山sơn 聚tụ 落lạc 。 作tác 諸chư 非phi 威uy 儀nghi 事sự 。

時thời 黑hắc 山sơn 聚tụ 落lạc 。 諸chư 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 。 來lai 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 六lục 羣quần 比Bỉ 丘Khâu 。 於ư 彼bỉ 聚tụ 落lạc 。 作tác 諸chư 非phi 法pháp 。 佛Phật 令linh 阿A 難Nan 同đồng 。 六lục 十thập 比Bỉ 丘Khâu 。 往vãng 彼bỉ 作tác 驅khu 出xuất 羯yết 磨ma 。 二nhị 人nhân 知tri 之chi 。 出xuất 一nhất 由do 旬tuần 外ngoại 。 迎nghênh 請thỉnh 阿A 難Nan 。 即tức 求cầu 懺sám 悔hối 言ngôn 。 我ngã 所sở 作tác 非phi 善thiện 。 從tùng 今kim 已dĩ 去khứ 。 不bất 敢cảm 復phục 作tác 。 即tức 同đồng 阿A 難Nan 還hoàn 至chí 佛Phật 所sở 。 三tam 文văn 陀đà 達đạt 多đa 。 四tứ 摩ma 醯hê 沙sa 達đạt 多đa 。 五ngũ 馬mã 師sư 。 此thử 三tam 人nhân 性tánh 多đa 愚ngu 痴si 。 不bất 受thọ 人nhân 語ngữ 。 六lục 滿mãn 宿túc 。 性tánh 多đa 瞋sân 恚khuể 。 此thử 四tứ 人nhân 皆giai 釋Thích 種chủng 。 常thường 作tác 非phi 威uy 儀nghi 事sự 。 因nhân 不bất 受thọ 人nhân 語ngữ 。 故cố 云vân 惡ác 性tánh 。 六lục 人nhân 各các 聚tụ 眾chúng 不bất 法pháp 。 故cố 云vân 六lục 羣quần 。 佛Phật 為vi 說thuyết 教giáo 誡giới 法Pháp 者giả 。 即tức 教giáo 誨hối 警cảnh 誡giới 。 欲dục 彼bỉ 改cải 過quá 成thành 善thiện 也dã 。 汝nhữ 等đẳng 下hạ 。 正chánh 教giáo 誡giới 之chi 言ngôn 。 謂vị 佛Phật 法Pháp 如như 大đại 海hải 。 信tín 為vi 能năng 入nhập 。 且thả 為vi 根căn 本bổn 如như 。 十thập 一nhất 善thiện 法Pháp 信tín 為vi 其kỳ 首thủ 。 乃nãi 入nhập 道đạo 之chi 原nguyên 也dã 。 以dĩ 上thượng 二nhị 句cú 勉miễn 信tín 。 足túc 知tri 向hướng 之chi 不bất 信tín 也dã 。 渡độ 生sanh 死tử 河hà 。 戒giới 為vi 船thuyền 筏phiệt 者giả 勉miễn 戒giới 。 足túc 知tri 向hướng 之chi 不bất 戒giới 也dã 。 若nhược 人nhân 下hạ 。 皆giai 斥xích 辱nhục 易dị 知tri 。 深thâm 坑khanh 指chỉ 地địa 獄ngục 說thuyết 。 如như 是thị 下hạ 。 指chỉ 名danh 痛thống 斥xích 。 謂vị 貌mạo 似tự 佛Phật 子tử 。 心tâm 非phi 佛Phật 子tử 。 故cố 云vân 不bất 名danh 出xuất 家gia 。 以dĩ 其kỳ 形hình 具cụ 僧Tăng 體thể 。 心tâm 不bất 染nhiễm 道đạo 。 故cố 云vân 非phi 是thị 沙Sa 門Môn 。 以dĩ 身thân 居cư 聚tụ 落lạc 。 心tâm 無vô 淨tịnh 行hạnh 。 故cố 云vân 非phi 婆Bà 羅La 門Môn 。 以dĩ 俗tục 情tình 未vị 退thoái 。 解giải 脫thoát 未vị 成thành 。 故cố 云vân 無vô 遠viễn 離ly 行hành 。 (# 能năng 超siêu 塵trần 離ly 見kiến 。 方phương 為vi 真chân 遠viễn 離ly 行hành 。 六lục 羣quần 未vị 得đắc 。 故cố 以dĩ 斥xích 之chi )# 。

△# 二nhị 說thuyết 遠viễn 離ly 行hành 。

遠viễn 離ly 之chi 行hành 。 有hữu 其kỳ 二nhị 種chủng 。 一nhất 身thân 遠viễn 離ly 。 二nhị 心tâm 遠viễn 離ly 。 身thân 遠viễn 離ly 者giả 。 若nhược 人nhân 出xuất 家gia 。 身thân 處xứ 空không 閑nhàn 。 不bất 染nhiễm 欲dục 境cảnh 。 名danh 身thân 遠viễn 離ly 。 身thân 雖tuy 離ly 故cố 。 心tâm 貪tham 欲dục 境cảnh 。 如như 是thị 之chi 人nhân 。 不bất 名danh 遠viễn 離ly 。 若nhược 淨tịnh 信tín 男nam 。 及cập 淨tịnh 信tín 女nữ 。 身thân 居cư 聚tụ 落lạc 。 發phát 無vô 上thượng 心tâm 。 以dĩ 大đại 慈từ 悲bi 。 饒nhiêu 益ích 一nhất 切thiết 。 如như 是thị 修tu 行hành 。 名danh 真chân 遠viễn 離ly 。

遠viễn 離ly 下hạ 。 標tiêu 舉cử 列liệt 名danh 。 身thân 遠viễn 下hạ 釋thích 義nghĩa 。 出xuất 家gia 者giả 。 棄khí 捨xả 祖tổ 業nghiệp 。 割cát 愛ái 辭từ 親thân 。 為vi 身thân 出xuất 世thế 俗tục 之chi 家gia 。 空không 閑nhàn 者giả 。 或hoặc 深thâm 山sơn 窮cùng 谷cốc 。 或hoặc 清thanh 雅nhã 園viên 林lâm 。 安an 居cư 進tiến 道đạo 。 不bất 為vi 聲thanh 色sắc 所sở 惑hoặc 。 故cố 曰viết 不bất 染nhiễm 欲dục 境cảnh 。 以dĩ 其kỳ 身thân 安an 道đạo 存tồn 即tức 身thân 遠viễn 離ly 也dã 。 身thân 雖tuy 下hạ 四tứ 句cú 。 乃nãi 反phản 顯hiển 痛thống 斥xích 之chi 。 若nhược 淨tịnh 下hạ 。 明minh 真chân 遠viễn 離ly 行hành 不bất 落lạc 形hình 跡tích 。 故cố 云vân 若nhược 男nam 若nhược 女nữ 。 如như 其kỳ 居cư 塵trần 不bất 染nhiễm 。 信tín 道Đạo 不bất 疑nghi 。 故cố 名danh 淨tịnh 信tín 。 聚tụ 落lạc 者giả 。 乃nãi 五ngũ 欲dục 繁phồn 華hoa 之chi 處xứ 。 無vô 上thượng 心tâm 者giả 。 即tức 凡phàm 心tâm 而nhi 發phát 佛Phật 心tâm 。 大đại 慈từ 悲bi 者giả 。 即tức 塵trần 勞lao 而nhi 行hành 佛Phật 行hạnh 。 有hữu 自tự 他tha 雨vũ 利lợi 之chi 功công 。 故cố 云vân 饒nhiêu 益ích 一nhất 切thiết 。 如như 是thị 下hạ 結kết 讚tán 。 良lương 以dĩ 修tu 行hành 一nhất 事sự 。 元nguyên 不bất 局cục 在tại 家gia 出xuất 家gia 。 要yếu 在tại 絕tuyệt 妄vọng 明minh 真chân 。 超siêu 凡phàm 入nhập 聖thánh 。 者giả 可khả 以dĩ 承thừa 當đương 。 若nhược 夫phu 狂cuồng 心tâm 未vị 歇hiết 。 逐trục 境cảnh 攀phàn 緣duyên 。 雖tuy 處xử 深thâm 山sơn 。 繫hệ 念niệm 塵trần 世thế 。 如như 是thị 之chi 流lưu 。 出xuất 家gia 俗tục 漢hán 。 生sanh 死tử 業nghiệp 根căn 。 所sở 以dĩ 佛Phật 斥xích 非phi 遠viễn 離ly 行hành 者giả 斥xích 之chi 當đương 也dã 。 有hữu 等đẳng 身thân 雖tuy 在tại 家gia 。 心tâm 遊du 覺giác 海hải 。 五ngũ 塵trần 融dung 為vi 自tự 性tánh 。 六lục 念niệm 合hợp 入nhập 菩Bồ 提Đề 。 仍nhưng 從tùng 大đại 悲bi 心tâm 中trung 流lưu 出xuất 妙diệu 行hạnh 。 饒nhiêu 益ích 有hữu 情tình 。 如như 是thị 之chi 人nhân 。 即tức 纏triền 出xuất 纏triền 。 是thị 以dĩ 如Như 來Lai 。 極cực 口khẩu 稱xưng 揚dương 真chân 遠viễn 行hành 。

△# 三tam 六lục 羣quần 獲hoạch 益ích 。

於ư 是thị 六lục 群quần 。 惡ác 性tánh 比Bỉ 丘Khâu 。 聞văn 是thị 法Pháp 音âm 。 得đắc 柔Nhu 順Thuận 忍Nhẫn 。

凡phàm 性tánh 惡ác 者giả 多đa 剛cang 。 剛cang 者giả 多đa 逆nghịch 。 今kim 聞văn 佛Phật 斥xích 。 生sanh 大đại 慚tàm 愧quý 。 惡ác 性tánh 頓đốn 釋thích 。 直trực 下hạ 柔nhu 順thuận 。 所sở 謂vị 狂cuồng 心tâm 歇hiết 處xứ 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 雖tuy 然nhiên 。 猶do 歸quy 於ư 世Thế 尊Tôn 。 應ứng 病bệnh 之chi 良lương 劑tề 耳nhĩ 。 是thị 知tri 淨tịnh 名danh 會hội 上thượng 。 彈đàn 偏thiên 斥xích 小tiểu 。 歎thán 大đại 褒bao 圓viên 。 即tức 如như 是thị 矣hĩ 。

△# 四tứ 求cầu 佛Phật 決quyết 答đáp 四tứ 。 初sơ 述thuật 疑nghi 讚tán 請thỉnh 。

然nhiên 今kim 我ngã 等đẳng 。 雖tuy 信tín 佛Phật 說thuyết 。 各các 各các 懷hoài 疑nghi 。 意ý 未vị 決quyết 定định 。 善thiện 哉tai 世Thế 尊Tôn 。 能năng 斷đoạn 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 疑nghi 者giả 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 得đắc 自tự 在tại 者giả 。 真chân 實thật 語ngữ 者giả 。 無vô 二nhị 語ngữ 者giả 。 是thị 知tri 道Đạo 者giả 。 是thị 開khai 道Đạo 者giả 。 惟duy 願nguyện 如Như 來Lai 。 為vì 我ngã 等đẳng 輩bối 。 及cập 未vị 來lai 世thế 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 捨xả 於ư 方phương 便tiện 。 說thuyết 真chân 實thật 法Pháp 。 永vĩnh 離ly 疑nghi 悔hối 。 令linh 入nhập 佛Phật 道Đạo 。

然nhiên 為vi 轉chuyển 文văn 之chi 辭từ 。 雖tuy 是thị 未vị 畢tất 之chi 語ngữ 。 因nhân 佛Phật 已dĩ 往vãng 皆giai 真chân 實thật 語ngữ 。 不bất 敢cảm 不bất 信tín 。 奈nại 心tâm 中trung 不bất 了liễu 。 未vị 免miễn 懷hoài 疑nghi 。 故cố 云vân 雖tuy 信tín 。 疑nghi 非phi 一nhất 人nhân 故cố 云vân 各các 各các 。 意ý 欲dục 出xuất 家gia 。 因nhân 斥xích 六lục 群quần 故cố 未vị 決quyết 定định 。 以dĩ 上thượng 述thuật 疑nghi 。 善thiện 哉tai 下hạ 讚tán 佛Phật 意ý 在tại 求cầu 實thật 也dã 。 以dĩ 佛Phật 語ngữ 不bất 定định 。 取thủ 捨xả 兩lưỡng 難nạn/nan 。 望vọng 佛Phật 實thật 說thuyết 故cố 先tiên 稱xưng 善thiện 哉tai 。 此thử 為vi 總tổng 讚tán 。 下hạ 為vi 別biệt 讚tán 。 能năng 斷đoạn 疑nghi 者giả 讚tán 佛Phật 智trí 透thấu 徹triệt 也dã 。 於ư 法pháp 自tự 在tại 者giả 。 讚tán 權quyền 實thật 一nhất 體thể 也dã 。 真chân 實thật 語ngữ 者giả 。 讚tán 稱xưng 理lý 之chi 說thuyết 也dã 。 無vô 二nhị 語ngữ 者giả 。 言ngôn 之chi 決quyết 也dã 。 知tri 道đạo 者giả 。 謂vị 佛Phật 能năng 親thân 證chứng 也dã 。 開khai 道đạo 者giả 。 謂vị 佛Phật 能năng 指chỉ 示thị 也dã 。 以dĩ 上thượng 如như 此thử 稱xưng 讚tán 。 意ý 望vọng 一nhất 決quyết 。 所sở 以dĩ 下hạ 文văn 哀ai 懇khẩn 故cố 云vân 惟duy 願nguyện 等đẳng 。 我ngã 輩bối 謂vị 現hiện 前tiền 大đại 眾chúng 。 未vị 來lai 即tức 後hậu 輩bối 眾chúng 生sanh 。 方phương 便tiện 屬thuộc 權quyền 。 而nhi 明minh 知tri 抑ức 揚dương 是thị 權quyền 。 又hựu 不bất 得đắc 不bất 疑nghi 。 故cố 望vọng 佛Phật 捨xả 之chi 。 唯duy 說thuyết 真chân 實thật 是thị 親thân 切thiết 之chi 懇khẩn 。 以dĩ 一nhất 言ngôn 剖phẫu 斷đoạn 。 更cánh 不bất 猶do 豫dự 。 故cố 云vân 永vĩnh 離ly 疑nghi 悔hối 。 直trực 下hạ 翻phiên 身thân 。 便tiện 趨xu 覺giác 海hải 。 故cố 云vân 令linh 入nhập 佛Phật 道Đạo 。

△# 二nhị 復phục 陳trần 己kỷ 見kiến 。

今kim 此thử 會hội 中trung 。 有hữu 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 一nhất 者giả 出xuất 家gia 。 二nhị 者giả 在tại 家gia 。 是thị 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 善thiện 能năng 利lợi 樂lạc 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 而nhi 無vô 休hưu 息tức 。 如như 我ngã 惟duy 忖thốn 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 及cập 在tại 家gia 。 修tu 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。

有hữu 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 兩lưỡng 種chủng 人nhân 皆giai 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 者giả 。 出xuất 家gia 謂vị 拋phao 別biệt 六lục 親thân 。 剃thế 除trừ 鬚tu 髮phát 者giả 。 在tại 家gia 謂vị 六lục 親thân 合hợp 會hội 。 居cư 塵trần 不bất 染nhiễm 者giả 。 是thị 二nhị 下hạ 謂vị 形hình 別biệt 道đạo 同đồng 也dã 。 善thiện 能năng 者giả 應ưng 物vật 曲khúc 巧xảo 。 利lợi 樂lạc 者giả 得đắc 意ý 亡vong 言ngôn 。 有hữu 情tình 言ngôn 一nhất 切thiết 者giả 乃nãi 不bất 擇trạch 其kỳ 機cơ 。 無vô 休hưu 息tức 者giả 乃nãi 。 誨hối 人nhân 不bất 倦quyện 。 惟duy 忖thốn 者giả 。 己kỷ 意ý 推thôi 度độ 。 出xuất 家gia 不bất 及cập 在tại 家gia 者giả 。 以dĩ 其kỳ 拋phao 別biệt 父phụ 母mẫu 。 以dĩ 無vô 養dưỡng 親thân 之chi 道đạo 也dã 。

△# 三tam 徵trưng 釋thích 所sở 以dĩ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 昔tích 有hữu 金kim 輪luân 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 厭yếm 離ly 世thế 間gian 。 無vô 常thường 苦khổ 空không 。 捨xả 輪Luân 王Vương 位vị 。 如như 棄khí 洟di 唾thóa 。 清thanh 淨tịnh 出xuất 家gia 。 入nhập 於ư 佛Phật 道Đạo 。 是thị 時thời 後hậu 宮cung 。 夫phu 人nhân 婇thể 女nữ 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 見kiến 王vương 出xuất 家gia 。 各các 懷hoài 戀luyến 慕mộ 。 心tâm 生sanh 號hiệu 慟đỗng 。 生sanh 大đại 逼bức 惱não 。 起khởi 愛ái 別biệt 離ly 。 如như 地địa 獄ngục 苦khổ 。 金Kim 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 初sơ 受thọ 位vị 時thời 。 所sở 感cảm 寶bảo 女nữ 。 及cập 王vương 千thiên 子tử 。 大đại 臣thần 眷quyến 屬thuộc 。 共cộng 傷thương 離ly 別biệt 。 捨xả 位vị 出xuất 家gia 。 號hào 泣khấp 之chi 聲thanh 。 滿mãn 四tứ 天thiên 下hạ 。 此thử 諸chư 眷quyến 屬thuộc 。 各các 作tác 是thị 言ngôn 。 我ngã 王vương 福phước 智trí 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 如như 何hà 見kiến 棄khí 。 捨xả 我ngã 出xuất 家gia 。 哀ai 哉tai 苦khổ 哉tai 。 世thế 間gian 空không 虗hư 。 後hậu 今kim 已dĩ 去khứ 。 無vô 依y 無vô 怙hộ 。

初sơ 句cú 徵trưng 。 謂vị 所sở 以dĩ 出xuất 家gia 。 反phản 不bất 如như 在tại 家gia 。 修tu 行hành 者giả 何hà 也dã 。 昔tích 有hữu 下hạ 釋thích 。 金kim 輪Luân 王Vương 出xuất 於ư 增tăng 劫kiếp 。 釋Thích 迦Ca 出xuất 於ư 減giảm 劫kiếp 。 未vị 嘗thường 親thân 見kiến 。 或hoặc 展triển 轉chuyển 聞văn 知tri 。 故cố 云vân 昔tích 有hữu 。 金kim 輪Luân 王Vương 解giải 見kiến 初sơ 卷quyển 。 發phát 阿a 等đẳng 即tức 能năng 發phát 之chi 心tâm 。 厭yếm 離ly 等đẳng 是thị 發phát 心tâm 之chi 本bổn 。 無vô 常thường 者giả 謂vị 世thế 有hữu 遷thiên 流lưu 。 界giới 有hữu 成thành 壞hoại 。 人nhân 有hữu 生sanh 死tử 。 物vật 有hữu 轉chuyển 變biến 。 皆giai 為vi 無vô 常thường 。 所sở 逼bức 故cố 曰viết 苦khổ 。 終chung 歸quy 滅diệt 盡tận 故cố 曰viết 空không 。 因nhân 厭yếm 苦khổ 空không 故cố 捨xả 王vương 位vị 。 以dĩ 撒tản 手thủ 弗phất 顧cố 。 故cố 云vân 如như 棄khí 洟di 唾thóa 。 以dĩ 纖tiêm 塵trần 不bất 染nhiễm 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 出xuất 家gia 。 以dĩ 修tu 行hành 證chứng 果Quả 不bất 負phụ 其kỳ 志chí 。 故cố 云vân 入nhập 於ư 佛Phật 道Đạo 。 是thị 時thời 下hạ 宮cung 眷quyến 哀ai 號hào 。 悲bi 慟đỗng 戀luyến 慕mộ 如như 人nhân 子tử 之chi 喪táng 考khảo 妣# 也dã 。 如như 地địa 獄ngục 苦khổ 者giả 。 以dĩ 地địa 獄ngục 罪tội 苦khổ 為vi 業nghiệp 火hỏa 所sở 逼bức 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 亦diệc 為vi 憂ưu 火hỏa 所sở 逼bức 。 比tỉ 如như 地địa 獄ngục 非phi 真chân 地địa 獄ngục 也dã 。 以dĩ 上thượng 先tiên 述thuật 夫phu 人nhân 婇thể 女nữ 。 等đẳng 悲bi 戀luyến 如như 此thử 。 金kim 輪luân 下hạ 又hựu 述thuật 寶bảo 女nữ 千thiên 子tử 。 及cập 諸chư 臣thần 民dân 。 等đẳng 別biệt 離ly 之chi 情tình 狀trạng 如như 此thử 也dã 。 號hào 泣khấp 下hạ 。 以dĩ 四tứ 海hải 之chi 內nội 皆giai 為vi 王vương 民dân 。 君quân 為vi 臣thần 民dân 之chi 主chủ 。 君quân 既ký 出xuất 家gia 。 人nhân 無vô 所sở 依y 。 而nhi 何hà 處xứ 不bất 知tri 。 何hà 人nhân 不bất 痛thống 。 故cố 號hào 泣khấp 之chi 聲thanh 。 滿mãn 四tứ 天thiên 下hạ 也dã 。 世thế 間gian 空không 虗hư 者giả 。 乃nãi 哀ai 痛thống 無vô 依y 之chi 詞từ 。 應ưng 知tri 此thử 乃nãi 智trí 光quang 推thôi 度độ 。 出xuất 家gia 固cố 妙diệu 。 唯duy 此thử 傷thương 慈từ 。 又hựu 何hà 忍nhẫn 心tâm 哉tai 。

△# 四tứ 轉chuyển 申thân 疑nghi 難nan 。

若nhược 有hữu 淨tịnh 信tín 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 歸quy 佛Phật 法Pháp 僧Tăng 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 捨xả 離ly 父phụ 母mẫu 。 出xuất 家gia 入nhập 道Đạo 。 父phụ 母mẫu 憐lân 愍mẫn 。 恩ân 念niệm 情tình 深thâm 。 離ly 別biệt 悲bi 哀ai 。 感cảm 動động 天thiên 地địa 。 如như 涸hạc 轍triệt 魚ngư 。 宛uyển 轉chuyển 於ư 地địa 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 如như 彼bỉ 輪Luân 王Vương 。 眷quyến 屬thuộc 之chi 心tâm 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 云vân 何hà 嬈nhiễu 害hại 。 父phụ 母mẫu 妻thê 子tử 。 令linh 無vô 量lượng 人nhân 。 受thọ 大đại 苦khổ 惱não 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 慈từ 無vô 悲bi 。 不bất 利lợi 眾chúng 生sanh 。 是thị 故cố 非phi 如như 。 在tại 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 具cụ 大đại 慈từ 悲bi 。 憐lân 愍mẫn 眾chúng 生sanh 。 利lợi 益ích 一nhất 切thiết 。

此thử 又hựu 引dẫn 淨tịnh 信tín 男nam 女nữ 。 念niệm 生sanh 死tử 。 求cầu 解giải 脫thoát 。 未vị 嘗thường 不bất 高cao 尚thượng 其kỳ 志chí 。 其kỳ 父phụ 母mẫu 哀ai 號hào 不bất 捨xả 。 亦diệc 世thế 人nhân 之chi 常thường 情tình 。 如như 涸hạc 下hạ 取thủ 喻dụ 。 轍triệt 者giả 車xa 輪luân 所sở 輾triển 之chi 跡tích 。 涸hạc 者giả 枯khô 也dã 。 魚ngư 入nhập 枯khô 轍triệt 宛uyển 轉chuyển 必tất 死tử 。 比tỉ 父phụ 母mẫu 哭khốc 子tử 。 肝can 胆# 碎toái 裂liệt 與dữ 魚ngư 無vô 別biệt 。 故cố 云vân 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 如như 彼bỉ 下hạ 與dữ 前tiền 喻dụ 會hội 同đồng 。 當đương 知tri 前tiền 喻dụ 乃nãi 以dĩ 下hạ 悲bi 上thượng 。 此thử 喻dụ 以dĩ 父phụ 悲bi 子tử 。 其kỳ 上thượng 下hạ 雖tuy 別biệt 。 而nhi 悲bi 痛thống 是thị 同đồng 也dã 。 蓋cái 以dĩ 上thượng 二nhị 種chủng 但đãn 是thị 引dẫn 事sự 。 出xuất 家gia 下hạ 方phương 是thị 疑nghi 難nan 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 所sở 以dĩ 。 出xuất 家gia 者giả 元nguyên 。 為vì 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。 若nhược 如như 上thượng 二nhị 事sự 。 不bất 唯duy 無vô 益ích 於ư 父phụ 母mẫu 等đẳng 。 而nhi 反phản 成thành 嬈nhiễu 害hại 。 不bất 得đắc 不bất 疑nghi 故cố 曰viết 云vân 何hà 以dĩ 是thị 下hạ 躡niếp 住trụ 前tiền 文văn 責trách 其kỳ 大đại 過quá 。 上thượng 不bất 念niệm 父phụ 母mẫu 。 鞠cúc 養dưỡng 之chi 恩ân 為vi 無vô 慈từ 。 下hạ 不bất 念niệm 妻thê 子tử 恩ân 愛ái 。 之chi 情tình 為vi 無vô 悲bi 。 至chí 親thân 至chí 愛ái 者giả 尚thượng 不bất 能năng 顧cố 。 況huống 眾chúng 生sanh 耶da 。 故cố 云vân 不bất 利lợi 眾chúng 生sanh 。 是thị 故cố 二nhị 字tự 承thừa 前tiền 。 非phi 如như 下hạ 結kết 顯hiển 。 謂vị 在tại 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 上thượng 不bất 離ly 父phụ 母mẫu 。 下hạ 不bất 離ly 妻thê 子tử 。 慈từ 悲bi 憐lân 愍mẫn 皆giai 具cụ 。 豈khởi 不bất 是thị 憐lân 愍mẫn 眾chúng 生sanh 。 利lợi 益ích 一nhất 切thiết 者giả 耶da 。 良lương 以dĩ 法pháp 不bất 孤cô 起khởi 。 教giáo 藉tạ 緣duyên 興hưng 。 不bất 假giả 疑nghi 難nan 。 則tắc 出xuất 家gia 大đại 益ích 何hà 以dĩ 興hưng 焉yên 。 然nhiên 智trí 光quang 之chi 見kiến 猶do 未vị 脫thoát 俗tục 。 引dẫn 生sanh 死tử 之chi 根căn 。 為vi 利lợi 生sanh 之chi 益ích 。 不bất 亦diệc 悲bi 乎hồ (# 生sanh 死tử 根căn 者giả 恩ân 愛ái 也dã 。 恩ân 愛ái 不bất 離ly 。 生sanh 死tử 罔võng 脫thoát 。 故cố 此thử 言ngôn 根căn )# 。

△# 二nhị 佛Phật 與dữ 決quyết 疑nghi 三tam 。 初sơ 讚tán 責trách 不bất 當đương 。

爾nhĩ 時thời 佛Phật 告cáo 。 智Trí 光Quang 長Trưởng 者Giả 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 汝nhữ 大đại 慈từ 悲bi 。 勸khuyến 請thỉnh 我ngã 說thuyết 。 出xuất 家gia 在tại 家gia 。 二nhị 種chủng 勝thắng 劣liệt 。 汝nhữ 今kim 所sở 問vấn 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 如như 在tại 家gia 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

善thiện 哉tai 者giả 讚tán 美mỹ 其kỳ 請thỉnh 。 欲dục 佛Phật 分phân 別biệt 勝thắng 劣liệt 。 意ý 有hữu 利lợi 他tha 之chi 美mỹ 。 所sở 以dĩ 稱xưng 善thiện 。 重trọng/trùng 稱xưng 者giả 善thiện 之chi 至chí 也dã 。 意ý 在tại 不bất 得đắc 此thử 舉cử 不bất 得đắc 聞văn 出xuất 家gia 之chi 妙diệu 。 汝nhữ 今kim 下hạ 又hựu 責trách 其kỳ 不bất 當đương 者giả 。 因nhân 不bất 知tri 出xuất 家gia 之chi 底để 蘊uẩn 也dã 。

△# 二nhị 徵trưng 釋thích 所sở 以dĩ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 勝thắng 於ư 在tại 家gia 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 不bất 可khả 為vi 比tỉ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 正chánh 慧tuệ 力lực 。 微vi 細tế 觀quán 察sát 。 在tại 家gia 所sở 有hữu 。 種chủng 種chủng 過quá 失thất 。

所sở 以dĩ 雖tuy 引dẫn 佛Phật 言ngôn 。 猶do 責trách 其kỳ 不bất 然nhiên 者giả 何hà 謂vị 也dã 。 謂vị 出xuất 家gia 者giả 有hữu 慧tuệ 力lực 故cố 。 然nhiên 慧tuệ 之chi 言ngôn 正chánh 者giả 。 有hữu 揀giản 別biệt 意ý 。 良lương 以dĩ 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 高cao 尚thượng 其kỳ 志chí 。 參tham 求cầu 知tri 識thức 。 得đắc 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 引dẫn 發phát 正chánh 智trí 。 復phục 以dĩ 智trí 慧tuệ 入nhập 理lý 深thâm 究cứu 。 故cố 云vân 微vi 細tế 觀quán 察sát 。 以dĩ 不bất 致trí 荒hoang 唐đường 曰viết 微vi 。 不bất 致trí 粗thô 浮phù 曰viết 細tế 。 始thỉ 覺giác 內nội 照chiếu 曰viết 觀quán 。 會hội 事sự 歸quy 理lý 曰viết 察sát 。 此thử 出xuất 家gia 之chi 勝thắng 也dã 。 凡phàm 讀đọc 者giả 。 當đương 於ư 微vi 細tế 觀quán 察sát 斷đoạn 一nhất 斷đoạn 。 在tại 家gia 等đẳng 另# 舉cử 。 言ngôn 在tại 家gia 者giả 。 雖tuy 有hữu 出xuất 世thế 之chi 心tâm 。 未vị 免miễn 塵trần 勞lao 之chi 累lũy/lụy/luy 。 不bất 能năng 徧biến 參tham 知tri 識thức 。 不bất 暇hạ 博bác 覽lãm 聖thánh 教giáo 。 則tắc 正chánh 慧tuệ 無vô 由do 而nhi 生sanh 焉yên 。 更cánh 有hữu 五ngũ 欲dục 濁trược 心tâm 。 貪tham 求cầu 繫hệ 念niệm 。 及cập 逐trục 境cảnh 攀phàn 緣duyên 。 故cố 云vân 種chủng 種chủng 過quá 失thất 。 (# 此thử 處xứ 智trí 光quang 應ưng 有hữu 一nhất 問vấn 。 問vấn 曰viết 。 如như 佛Phật 所sở 說thuyết 。 出xuất 家gia 之chi 勝thắng 者giả 。 昔tích 日nhật 稱xưng 讚tán 無vô 垢cấu 稱xưng 。 名danh 真chân 出xuất 家gia 。 何hà 得đắc 佛Phật 語ngữ 相tương 違vi 耶da 。 世Thế 尊Tôn 應ưng 答đáp 。 無vô 垢cấu 稱xưng 者giả 。 金kim 粟túc 如Như 來Lai 之chi 現hiện 身thân 也dã 。 為vi 在tại 家gia 畢tất 竟cánh 不bất 能năng 出xuất 家gia 者giả 。 現hiện 居cư 士sĩ 身thân 。 行hành 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 故cố 我ngã 稱xưng 歎thán 其kỳ 德đức 。 為vi 引dẫn 在tại 家gia 行hành 道Đạo 之chi 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 若nhược 夫phu 真chân 實thật 入nhập 道đạo 。 誠thành 讓nhượng 出xuất 家gia 。 則tắc 見kiến 前tiền 後hậu 照chiếu 應ưng 。 文văn 義nghĩa 相tương 接tiếp )# 。

△# 三tam 廣quảng 說thuyết 諸chư 喻dụ 九cửu 。 初sơ 貪tham 如như 大đại 海hải 喻dụ 六lục 。 初sơ 標tiêu 立lập 喻dụ 本bổn 。

所sở 謂vị 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 舍xá 宅trạch 。 積tích 聚tụ 其kỳ 中trung 。 不bất 知tri 滿mãn 足túc 。 猶do 如như 大đại 海hải 。 容dung 受thọ 一nhất 切thiết 。 大đại 小tiểu 河hà 水thủy 。 未vị 曾tằng 滿mãn 足túc 。

世thế 間gian 即tức 三tam 界giới 之chi 內nội 。 舍xá 宅trạch 即tức 五ngũ 蘊uẩn 之chi 身thân 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 如như 宅trạch 主chủ 。 謂vị 眾chúng 生sanh 識thức 性tánh 主chủ 人nhân 。 依y 五ngũ 蘊uẩn 而nhi 住trụ 。 故cố 將tương 五ngũ 蘊uẩn 身thân 呼hô 舍xá 宅trạch 。 下hạ 皆giai 倣# 此thử 。 又hựu 舍xá 宅trạch 能năng 容dung 物vật 。 喻dụ 人nhân 之chi 貪tham 心tâm 。 下hạ 句cú 正chánh 明minh 其kỳ 貪tham 。 凡phàm 諸chư 可khả 欲dục 五ngũ 塵trần 。 雖tuy 能năng 積tích 聚tụ 。 猶do 不bất 知tri 足túc 。 而nhi 譬thí 如như 大đại 海hải 。 吞thôn 流lưu 無vô 異dị 。 前tiền 云vân 種chủng 種chủng 過quá 失thất 者giả 。 此thử 其kỳ 一nhất 也dã 。

△# 二nhị 舉cử 譬thí 吞thôn 流lưu 。

善thiện 男nam 子tử 。 香Hương 山Sơn 之chi 南nam 。 雪Tuyết 山Sơn 之chi 北bắc 。 有hữu 阿A 耨Nậu 池Trì 。 四tứ 大đại 龍long 王vương 。 各các 居cư 一nhất 角giác 。 東đông 南nam 龍long 王vương 白bạch 象tượng 頭đầu 。 西tây 南nam 龍long 王vương 水thủy 牛ngưu 頭đầu 。 西tây 北bắc 龍long 王vương 獅sư 子tử 頭đầu 。 東đông 北bắc 龍long 王vương 大đại 馬mã 頭đầu 。 各các 從tùng 四tứ 角giác 。 涌dũng 出xuất 大đại 河hà 。 一nhất 殑Căng 伽Già 河Hà 。 其kỳ 水thủy 所sở 至chí 。 白bạch 象tượng 隨tùy 出xuất 。 二nhị 信Tín 渡Độ 河Hà 。 其kỳ 水thủy 所sở 至chí 。 水thủy 牛ngưu 隨tùy 出xuất 。 三tam 縛phược 芻sô 河hà 。 其kỳ 水thủy 所sở 至chí 。 獅sư 子tử 隨tùy 出xuất 。 四tứ 私Tư 陀Đà 河Hà 。 其kỳ 水thủy 所sở 至chí 。 大đại 馬mã 隨tùy 出xuất 。 如như 是thị 大đại 河hà 。 一nhất 一nhất 河hà 各các 有hữu 五ngũ 百bách 中trung 河hà 。 中trung 河hà 各các 有hữu 。 無vô 量lượng 小tiểu 河hà 。 是thị 大đại 中trung 小tiểu 。 一nhất 切thiết 眾chúng 水thủy 。 皆giai 入nhập 大đại 海hải 。 然nhiên 此thử 大đại 海hải 。 未vị 曾tằng 滿mãn 足túc 。

阿a 耨nậu 池trì 。 西tây 域vực 記ký 云vân 。 南Nam 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 。 之chi 中trung 有hữu 阿a 那na 婆bà 達đạt 多đa 池trì 。 華hoa 言ngôn 無vô 熱nhiệt 惱não 。 或hoặc 曰viết 阿A 耨Nậu 達Đạt 池Trì 。 (# 有hữu 云vân 阿a 耨nậu 達đạt 梵Phạn 語ngữ 之chi 訛ngoa 也dã 。 良lương 以dĩ 五ngũ 天Thiên 竺Trúc 國quốc 。 梵Phạm 言ngôn 不bất 同đồng 。 余dư 意ý 謂vị 非phi 畢tất 竟cánh 訛ngoa 也dã )# 。 在tại 香Hương 山Sơn 之chi 南nam 。 大đại 雪Tuyết 山Sơn 北bắc 。 周chu 八bát 百bách 里lý 。 金kim 銀ngân 銅đồng 鐵thiết 。 琉lưu 璃ly 頗phả 胝chi 飾sức 其kỳ 岸ngạn 焉yên 。 金kim 沙sa 瀰# 漫mạn 。 清thanh 波ba 皎hiệu 鏡kính 。 大đại 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 願nguyện 力lực 故cố 。 化hóa 為vi 龍long 王vương 。 於ư 中trung 潛tiềm 宅trạch 。 出xuất 清thanh 冷lãnh 水thủy 。 是thị 以dĩ 池trì 東đông 面diện 金kim 牛ngưu 口khẩu 。 流lưu 出xuất 殑Căng 伽Già 河hà 。 繞nhiễu 池trì 一nhất 匝táp 。 入nhập 東đông 南nam 海hải 。 池trì 南nam 面diện 金kim 象tượng 口khẩu 。 流lưu 出xuất 信tín 渡độ 河hà 。 繞nhiễu 池trì 一nhất 匝táp 。 流lưu 入nhập 西tây 南nam 海hải 。 西tây 面diện 琉lưu 璃ly 馬mã 口khẩu 。 流lưu 出xuất 縛phược 芻sô 河hà 。 繞nhiễu 池trì 一nhất 匝táp 。 流lưu 入nhập 西tây 北bắc 海hải 。 池trì 北bắc 面diện 頗phả 胝chi 獅sư 子tử 口khẩu 。 流lưu 出xuất 徙tỉ 多đa 河hà 。 繞nhiễu 池trì 一nhất 匝táp 。 流lưu 入nhập 東đông 北bắc 海hải 。 或hoặc 曰viết 潛tiềm 流lưu 地địa 下hạ 。 出xuất 積tích 石thạch 山sơn 。 即tức 徙tỉ 多đa 河hà 之chi 流lưu 。 為vi 中trung 國quốc 之chi 河hà 源nguyên 也dã 。 (# 殑Căng 伽Già 。 此thử 云vân 天thiên 堂đường 來lai 。 見kiến 從tùng 高cao 處xứ 來lai 故cố 。 信tín 渡độ 此thử 云vân 驗nghiệm 河hà 。 縛phược 芻sô 此thử 云vân 青thanh 河hà 。 徙tỉ 多đa 此thử 云vân 冷lãnh 河hà 。 皆giai 從tùng 池trì 中trung 流lưu 出xuất )# 然nhiên 本bổn 經kinh 與dữ 彼bỉ 少thiểu 異dị 者giả 。 彼bỉ 曰viết 龍long 王vương 是thị 菩Bồ 薩Tát 化hóa 現hiện 。 此thử 經Kinh 未vị 言ngôn 。 此thử 經Kinh 明minh 出xuất 龍long 王vương 形hình 相tướng 差sai 別biệt 。 曰viết 白bạch 象tượng 頭đầu 。 水thủy 牛ngưu 頭đầu 等đẳng 。 彼bỉ 則tắc 未vị 出xuất 。 又hựu 彼bỉ 曰viết 河hà 從tùng 。 池trì 之chi 四tứ 面diện 。 各các 有hữu 流lưu 出xuất 河hà 口khẩu 。 如như 金kim 牛ngưu 口khẩu 。 金kim 象tượng 口khẩu 等đẳng 。 此thử 經Kinh 無vô 河hà 口khẩu 名danh 。 且thả 曰viết 河hà 從tùng 四tứ 角giác 流lưu 出xuất 。 然nhiên 彼bỉ 此thử 互hỗ 有hữu 隱ẩn 顯hiển 則tắc 可khả 。 惟duy 面diện 之chi 與dữ 角giác 。 相tương 反phản 無vô 准chuẩn 者giả 。 或hoặc 角giác 者giả 是thị 河hà 流lưu 所sở 歸quy 之chi 海hải 曰viết 角giác 。 則tắc 無vô 疑nghi 矣hĩ 。 然nhiên 經kinh 中trung 明minh 云vân 。 各các 從tùng 四tứ 角giác 。 涌dũng 出xuất 大đại 河hà 者giả 。 或hoặc 譯dịch 人nhân 之chi 誤ngộ 面diện 為vi 角giác 。 亦diệc 未vị 可khả 知tri 。 再tái 不bất 然nhiên 。 必tất 西tây 域vực 記ký 誤ngộ 角giác 為vi 面diện 。 亦diệc 未vị 可khả 知tri 。 雖tuy 今kim 經kinh 作tác 喻dụ 。 事sự 出xuất 假giả 設thiết 。 然nhiên 名danh 相tướng 之chi 疑nghi 。 不bất 可khả 不bất 辨biện 。 餘dư 文văn 易dị 知tri 不bất 解giải (# 此thử 經Kinh 私tư 陀đà 即tức 彼bỉ 徙tỉ 多đa )# 。

△# 三tam 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。

世thế 間gian 眾chúng 生sanh 。 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 。 居cư 處xứ 舍xá 宅trạch 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 聚tụ 諸chư 珍trân 寶bảo 。 從tùng 四tứ 方phương 來lai 。 悉tất 入nhập 宅trạch 中trung 。 未vị 曾tằng 滿mãn 足túc 。 多đa 求cầu 積tích 聚tụ 。 造tạo 種chủng 種chủng 罪tội 。 無vô 常thường 忽hốt 至chí 。 棄khí 捨xả 故cố 宅trạch 。 是thị 時thời 宅trạch 主chủ 。 隨tùy 業nghiệp 受thọ 報báo 。 經kinh 無vô 量lượng 劫kiếp 。 終chung 無vô 所sở 歸quy 。

世thế 間gian 眾chúng 生sanh 。 指chỉ 能năng 貪tham 之chi 人nhân 。 聚tụ 諸chư 珍trân 寶bảo 。 即tức 所sở 貪tham 之chi 物vật 。 舍xá 宅trạch 即tức 身thân 。 故cố 云vân 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 合hợp 前tiền 大đại 海hải 吞thôn 流lưu 也dã 。 聚tụ 諸chư 下hạ 。 四tứ 方phương 合hợp 上thượng 四tứ 大đại 河hà 。 諸chư 珍trân 寶bảo 合hợp 上thượng 中trung 河hà 小tiểu 河hà 及cập 無vô 量lượng 流lưu 派phái 。 悉tất 入nhập 下hạ 。 合hợp 前tiền 眾chúng 流lưu 歸quy 海hải 等đẳng 。 多đa 求cầu 積tích 聚tụ 者giả 。 得đắc 一nhất 望vọng 二nhị 。 得đắc 少thiểu 望vọng 多đa 。 乃nãi 至chí 愈dũ 得đắc 愈dũ 為vi 不bất 足túc 者giả 。 亦diệc 眾chúng 生sanh 常thường 情tình 。 與dữ 彼bỉ 大đại 海hải 未vị 曾tằng 滿mãn 足túc 無vô 異dị 也dã 。 多đa 求cầu 下hạ 。 明minh 因nhân 貪tham 造tạo 業nghiệp 者giả 。 蓋cái 為vi 多đa 求cầu 必tất 失thất 正chánh 。 或hoặc 謀mưu 財tài 以dĩ 喪táng 德đức 。 或hoặc 希hy 色sắc 而nhi 昧muội 心tâm 。 皆giai 不bất 應ưng 而nhi 強cường/cưỡng 作tác 。 至chí 於ư 圖đồ 奪đoạt 傷thương 殺sát 等đẳng 。 故cố 名danh 造tạo 種chủng 種chủng 罪tội 。 無vô 常thường 忽hốt 至chí 者giả 。 死tử 時thời 不bất 保bảo 朝triêu 暮mộ 也dã 。 棄khí 捨xả 故cố 宅trạch 者giả 。 死tử 尸thi 已dĩ 撇# 也dã 。 宅trạch 主chủ 即tức 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 隨tùy 業nghiệp 者giả 。 即tức 業nghiệp 牽khiên 識thức 走tẩu 也dã 。 業nghiệp 謂vị 引dẫn 業nghiệp 。 即tức 在tại 日nhật 所sở 作tác 善thiện 惡ác 事sự 務vụ 。 薰huân 成thành 業nghiệp 種chủng 。 由do 業nghiệp 牽khiên 引dẫn 。 隨tùy 業nghiệp 受thọ 報báo 。 而nhi 眾chúng 生sanh 無vô 自tự 由do 分phần/phân 也dã 。 嗚ô 呼hô 。 若nhược 不bất 遇ngộ 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 大đại 善Thiện 知Tri 識Thức 。 開khai 示thị 發phát 心tâm 。 克khắc 志chí 修tu 道Đạo 。 不bất 唯duy 今kim 生sanh 不bất 能năng 脫thoát 離ly 無vô 常thường 。 乃nãi 至chí 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 終chung 無vô 所sở 歸quy 。 反phản 顯hiển 惟duy 見kiến 佛Phật 性tánh 。 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 為vi 所sở 歸quy 向hướng 也dã 。

△# 四tứ 釋thích 明minh 宅trạch 義nghĩa 。

善thiện 男nam 子tử 。 所sở 為vi 宅trạch 者giả 。 即tức 五ngũ 蘊uẩn 身thân 。 其kỳ 宅trạch 主chủ 者giả 。 是thị 汝nhữ 本bổn 識thức 。

五ngũ 蘊uẩn 者giả 。 即tức 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 也dã 。 然nhiên 色sắc 蘊uẩn 雖tuy 寬khoan 。 且thả 約ước 自tự 己kỷ 父phụ 母mẫu 所sở 生sanh 。 者giả 高cao 低đê 肥phì 瘦sấu 。 容dung 顏nhan 差sai 別biệt 為vi 色sắc 法pháp 。 後hậu 四tứ 總tổng 一nhất 心tâm 法pháp 。 受thọ 者giả 謂vị 領lãnh 納nạp 前tiền 境cảnh 。 覺giác 知tri 違vi 順thuận 者giả 是thị 。 想tưởng 者giả 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 。 記ký 憶ức 不bất 忘vong 者giả 是thị 。 行hành 者giả 謂vị 念niệm 念niệm 遷thiên 流lưu 。 新tân 新tân 不bất 住trụ 者giả 是thị 。 識thức 者giả 了liễu 別biệt 前tiền 境cảnh 含hàm 藏tạng 種chủng 子tử 者giả 是thị 。 五ngũ 法pháp 謂vị 蘊uẩn 者giả 即tức 藏tạng 義nghĩa 。 以dĩ 含hàm 藏tạng 佛Phật 性tánh 故cố 。 本bổn 識thức 即tức 識thức 蘊uẩn 。 前tiền 五ngũ 蘊uẩn 為vi 通thông 說thuyết 。 本bổn 識thức 別biệt 顯hiển 。 即tức 眾chúng 生sanh 帶đái 惑hoặc 之chi 佛Phật 性tánh 也dã 。 然nhiên 佛Phật 性tánh 在tại 五ngũ 蘊uẩn 身thân 中trung 。 如như 人nhân 依y 宅trạch 而nhi 住trụ 也dã 。

△# 五ngũ 智trí 者giả 不bất 受thọ 。

誰thùy 有hữu 智trí 者giả 。 樂nhạo 有hữu 為vi 宅trạch 。 唯duy 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 安an 樂lạc 寶bảo 宮cung 。 離ly 老lão 病bệnh 死tử 。 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 。 若nhược 有hữu 利lợi 根căn 。 淨tịnh 信tín 深thâm 厚hậu 。 善thiện 男nam 子tử 等đẳng 。 欲dục 度độ 父phụ 母mẫu 。 妻thê 子tử 眷quyến 屬thuộc 。 令linh 入nhập 無vô 為vi 。 甘cam 露lộ 宅trạch 者giả 。 須tu 歸quy 三Tam 寶Bảo 出xuất 家gia 學học 道Đạo 。

有hữu 為vi 即tức 眾chúng 生sanh 造tạo 業nghiệp 。 有hữu 所sở 作tác 為vi 故cố 。 誰thùy 有hữu 二nhị 句cú 。 激kích 勵lệ 之chi 言ngôn 。 謂vị 有hữu 智trí 之chi 者giả 。 必tất 不bất 樂nhạo 著trước 五ngũ 蘊uẩn 為vi 依y 。 必tất 不bất 貪tham 著trước 五ngũ 塵trần 造tạo 業nghiệp 。 唯duy 有hữu 下hạ 菩Bồ 薩Tát 即tức 智trí 人nhân 。 寶bảo 宮cung 喻dụ 涅Niết 槃Bàn 。 菩Bồ 薩Tát 依y 之chi 如như 住trụ 宮cung 室thất 。 涅Niết 槃Bàn 為vi 斷đoạn 德đức 。 而nhi 於ư 中trung 煩phiền 惱não 皆giai 盡tận 。 生sanh 死tử 永vĩnh 亡vong 。 故cố 云vân 離ly 老lão 病bệnh 等đẳng 。 若nhược 有hữu 下hạ 勸khuyến 修tu 。 一nhất 聞văn 千thiên 悟ngộ 為vi 利lợi 根căn 。 決quyết 志chí 不bất 疑nghi 為vi 淨tịnh 信tín 。 信tín 之chi 篤đốc 實thật 為vi 深thâm 厚hậu 。 善thiện 男nam 子tử 等đẳng 。 即tức 淨tịnh 信tín 之chi 人nhân 。 欲dục 度độ 父phụ 母mẫu 者giả 。 是thị 我ngã 世Thế 尊Tôn 。 勸khuyến 人nhân 盡tận 其kỳ 子tử 道đạo 。 如như 目Mục 連Liên 之chi 救cứu 母mẫu 也dã 。 度độ 妻thê 者giả 。 盡tận 其kỳ 夫phu 道đạo 。 如như 佛Phật 度độ 耶da 輸du 也dã 。 度độ 眷quyến 屬thuộc 者giả 。 盡tận 其kỳ 父phụ 兄huynh 之chi 道đạo 。 亦diệc 如như 佛Phật 度độ 羅la 云vân 及cập 難Nan 陀Đà 等đẳng 。 無vô 為vi 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 甘cam 露lộ 喻dụ 菩Bồ 提Đề 。 宅trạch 者giả 依y 託thác 也dã 。 凡phàm 夫phu 依y 宅trạch 住trụ 。 聖thánh 人nhân 依y 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 住trụ 。 須tu 智trí 理lý 契khế 合hợp 。 故cố 云vân 令linh 入nhập 。 須tu 歸quy 下hạ 正chánh 勸khuyến 也dã 。 須tu 者giả 必tất 用dụng 也dã 。 歸quy 者giả 依y 向hướng 也dã 。 以dĩ 三Tam 寶Bảo 為vi 依y 託thác 。 得đắc 其kỳ 良lương 師sư 也dã 。 出xuất 家gia 有hữu 二nhị 種chủng 。 剃thế 除trừ 鬚tu 髮phát 者giả 。 始thỉ 出xuất 世thế 俗tục 家gia 。 超siêu 脫thoát 生sanh 死tử 者giả 。 更cánh 出xuất 三tam 界giới 家gia 。 學học 道Đạo 二nhị 字tự 。 即tức 止Chỉ 觀Quán 定định 慧tuệ 。 能năng 悟ngộ 能năng 行hành 者giả 也dã 。 蓋cái 因nhân 智trí 光quang 有hữu 出xuất 家gia 之chi 志chí 。 猶do 豫dự 不bất 決quyết 。 故cố 如Như 來Lai 特đặc 用dụng 法pháp 喻dụ 。 一nhất 抑ức 一nhất 揚dương 。 亦diệc 乘thừa 時thời 應ứng 病bệnh 。 之chi 良lương 藥dược 也dã 。

△# 六lục 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 曰viết 。

此thử 標tiêu 舉cử 也dã 。 偈kệ 頌tụng 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 祗chi 夜dạ 。 二nhị 伽già 陀đà 。 祗chi 夜dạ 謂vị 重trọng/trùng 頌tụng 。 即tức 頌tụng 上thượng 長trường/trưởng 行hành 。 伽già 陀đà 云vân 孤cô 起khởi 。 不bất 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 。 孤cô 另# 頌tụng 之chi 。

出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 勝thắng 在tại 家gia 。 算toán 分phần 喻dụ 分phần 莫mạc 能năng 比tỉ 。

此thử 正chánh 頌tụng 。 初sơ 二nhị 句cú 頌tụng 喻dụ 本bổn 也dã 。 算toán 謂vị 籌trù 算toán 。 以dĩ 數số 較giảo 計kế 。 知tri 其kỳ 分phần/phân 量lượng 者giả 是thị 。 分phần/phân 即tức 分phần/phân 數số 。 謂vị 以dĩ 在tại 家gia 較giảo 量lượng 出xuất 家gia 者giả 。 盡tận 其kỳ 算toán 數số 之chi 極cực 。 猶do 不bất 及cập 出xuất 家gia 之chi 一nhất 分phần/phân 。 喻dụ 分phần/phân 者giả 。 謂vị 譬thí 喻dụ 比tỉ 之chi 盡tận 其kỳ 極cực 。 亦diệc 不bất 及cập 出xuất 家gia 之chi 一nhất 分phần/phân 故cố 云vân 莫mạc 能năng 比tỉ 。 此thử 但đãn 標tiêu 定định 。 下hạ 喻dụ 釋thích 之chi 。

在tại 家gia 逼bức 迫bách 如như 牢lao 獄ngục 。 欲dục 求cầu 解giải 脫thoát 甚thậm 為vi 難nan 。 出xuất 家gia 閒gian/nhàn 曠khoáng 若nhược 虗hư 空không 。 自tự 在tại 無vô 為vi 離ly 繫hệ 著trước 。 諦đế 觀quán 在tại 家gia 多đa 過quá 失thất 。 造tạo 諸chư 罪tội 業nghiệp 無vô 有hữu 邊biên 。

此thử 不bất 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 。 突đột 然nhiên 而nhi 出xuất 。 為vi 孤cô 起khởi 頌tụng 。 如như 牢lao 獄ngục 者giả 。 但đãn 言ngôn 有hữu 拘câu 礙ngại 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 故cố 云vân 逼bức 迫bách 。 俗tục 語ngữ 云vân 。 兒nhi 女nữ 金kim 枷già 。 妻thê 子tử 玉ngọc 鎻# 。 為vi 情tình 緣duyên 所sở 迫bách 。 恩ân 愛ái 纏triền 縛phược 。 欲dục 求cầu 解giải 脫thoát 。 似tự 覺giác 為vi 難nạn/nan 。 故cố 比tỉ 如như 牢lao 獄ngục 非phi 罵mạ 人nhân 也dã 。 出xuất 家gia 閒gian/nhàn 曠khoáng 者giả 。 謂vị 上thượng 無vô 王vương 差sai 所sở 繫hệ 。 下hạ 無vô 妻thê 子tử 牽khiên 連liên 。 孤cô 雲vân 野dã 鶴hạc 。 無vô 所sở 罣quái 礙ngại 。 故cố 喻dụ 虗hư 空không 。 自tự 在tại 無vô 為vi 者giả 。 喻dụ 所sở 得đắc 之chi 道Đạo 果Quả 。 即tức 離ly 繫hệ 果quả 也dã 。 諦đế 觀quán 等đẳng 二nhị 句cú 。 因nhân 出xuất 家gia 閑nhàn 曠khoáng 。 對đối 顯hiển 在tại 家gia 過quá 失thất 。 良lương 以dĩ 世thế 間gian 牢lao 獄ngục 不bất 禁cấm 。 無vô 罪tội 之chi 人nhân 。 在tại 家gia 過quá 失thất 。 正chánh 顯hiển 有hữu 情tình 自tự 造tạo 。 逐trục 境cảnh 運vận 用dụng 為vi 業nghiệp 。 惡ác 業nghiệp 成thành 就tựu 為vi 罪tội 。 罪tội 之chi 多đa 曰viết 無vô 邊biên 。 古cổ 德đức 云vân 。 十thập 纏triền 十thập 使sử 。 積tích 成thành 有hữu 漏lậu 之chi 因nhân 。 六lục 根căn 六lục 塵trần 。 妄vọng 作tác 無vô 邊biên 之chi 罪tội 是thị 也dã 。

營doanh 生sanh 貪tham 求cầu 恆hằng 不bất 足túc 。 猶do 如như 大đại 海hải 難nan 可khả 滿mãn 。 阿A 耨Nậu 達Đạt 池Trì 龍Long 王Vương 等đẳng 。 四tứ 角giác 涌dũng 出xuất 四tứ 大đại 河hà 。 大đại 中trung 小tiểu 河hà 所sở 有hữu 水thủy 。 晝trú 夜dạ 流lưu 注chú 無vô 蹔tạm 歇hiết 。 然nhiên 彼bỉ 大đại 海hải 未vị 嘗thường 滿mãn 。 所sở 貪tham 舍xá 宅trạch 亦diệc 如như 是thị 。

此thử 正chánh 頌tụng 貪tham 喻dụ 也dã 。 初sơ 句cú 是thị 法pháp 。 次thứ 下hạ 皆giai 喻dụ 。 運vận 用dụng 活hoạt 計kế 曰viết 營doanh 生sanh 。 希hy 望vọng 謀mưu 取thủ 曰viết 貪tham 求cầu 。 愈dũ 得đắc 愈dũ 求cầu 曰viết 不bất 足túc 。 故cố 死tử 心tâm 禪thiền 師sư 云vân 。 冷lãnh 笑tiếu 富phú 家gia 翁ông 。 營doanh 生sanh 忙mang 似tự 箭tiễn 。 囤# 裡# 米mễ 生sanh 虫trùng 。 庫khố 中trung 錢tiền 爛lạn 串xuyến 。 日nhật 裏lý 把bả 秤xứng 稱xưng 。 夜dạ 來lai 點điểm 燈đăng 算toán 。 形hình 駭hãi 似tự 傀# 儡# 。 莫mạc 教giáo 繩thằng 索sách 斷đoạn 。 良lương 哉tai 斯tư 言ngôn 。 世thế 間gian 富phú 翁ông 大đại 約ước 如như 此thử 。 次thứ 句cú 大đại 海hải 喻dụ 貪tham 心tâm 。 四tứ 河hà 為vi 總tổng 。 中trung 小tiểu 又hựu 是thị 四tứ 河hà 分phần/phân 開khai 之chi 流lưu 派phái 耳nhĩ 。 總tổng 該cai 一nhất 切thiết 江giang 河hà 淮hoài 濟tế 。 晝trú 夜dạ 流lưu 注chú 。 無vô 蹔tạm 時thời 停đình 歇hiết 。 皆giai 歸quy 於ư 海hải 。 然nhiên 彼bỉ 大đại 海hải 未vị 嘗thường 滿mãn 足túc 。 此thử 但đãn 為ví 喻dụ 。 末mạt 句cú 法pháp 合hợp 。 所sở 貪tham 舍xá 宅trạch 者giả 。 即tức 具cụ 貪tham 心tâm 之chi 身thân 也dã 。 合hợp 上thượng 大đại 海hải 。 故cố 云vân 亦diệc 如như 是thị 。

在tại 家gia 多đa 起khởi 諸chư 惡ác 業nghiệp 。 未vị 嘗thường 洗tẩy 懺sám 令linh 滅diệt 除trừ 。 空không 知tri 愛ái 念niệm 危nguy 脆thúy 身thân 。 不bất 覺giác 命mạng 隨tùy 朝triêu 露lộ 盡tận 。 琰Diêm 魔Ma 使sứ 者giả 相tương/tướng 催thôi 逼bức 。 妻thê 子tử 屋ốc 宅trạch 無vô 所sở 隨tùy 。 幽u 冥minh 黑hắc 闇ám 長trường 夜dạ 中trung 。 獨độc 往vãng 死tử 門môn 隨tùy 業nghiệp 受thọ 。 諸chư 佛Phật 出xuất 現hiện 起khởi 悲bi 愍mẫn 。 欲dục 令linh 眾chúng 生sanh 厭yếm 世thế 間gian 。 汝nhữ 今kim 已dĩ 獲hoạch 難nan 得đắc 身thân 。 當đương 勤cần 精tinh 進tấn 勿vật 放phóng 逸dật 。 在tại 家gia 屋ốc 宅trạch 深thâm 可khả 厭yếm 。 空không 寂tịch 寶bảo 舍xá 難nan 思tư 議nghị 。 永vĩnh 離ly 病bệnh 苦khổ 及cập 憂ưu 惱não 。

此thử 段đoạn 孤cô 起khởi 警cảnh 策sách 。 令linh 人nhân 著trước 眼nhãn 。 初sơ 句cú 明minh 業nghiệp 。 謂vị 在tại 家gia 者giả 有hữu 妻thê 子tử 產sản 業nghiệp 。 五ngũ 欲dục 交giao 心tâm 。 以dĩ 心tâm 隨tùy 境cảnh 動động 。 而nhi 身thân 口khẩu 隨tùy 心tâm 。 則tắc 何hà 業nghiệp 不bất 造tạo 乎hồ 。 然nhiên 人nhân 非phi 聖thánh 賢hiền 。 孰thục 能năng 無vô 過quá 。 假giả 有hữu 慚tàm 愧quý 者giả 。 洗tẩy 心tâm 求cầu 懺sám 。 可khả 令linh 滅diệt 除trừ 。 如như 身thân 濁trược 不bất 淨tịnh 。 洗tẩy 之chi 則tắc 潔khiết 矣hĩ 。 今kim 云vân 未vị 嘗thường 者giả 。 蓋cái 在tại 家gia 人nhân 。 五ngũ 欲dục 堆đôi 頭đầu 以dĩ 為vi 常thường 事sự 。 任nhậm 運vận 不bất 知tri 何hà 能năng 求cầu 懺sám 。 固cố 此thử 積tích 習tập 之chi 久cửu 。 則tắc 為vi 墮đọa 緣duyên 矣hĩ 。 哀ai 哉tai 。 空không 知tri 下hạ 。 廣quảng 明minh 生sanh 死tử 迅tấn 速tốc 以dĩ 警cảnh 之chi 也dã 。 且thả 世thế 人nhân 明minh 知tri 肉nhục 身thân 危nguy 脆thúy 。 誰thùy 不bất 保bảo 之chi 。 然nhiên 危nguy 者giả 不bất 得đắc 久cửu 安an 。 脆thúy 者giả 知tri 其kỳ 必tất 死tử 。 是thị 以dĩ 愛ái 之chi 念niệm 之chi 。 豐phong 衣y 足túc 食thực 。 醫y 之chi 藥dược 之chi 。 欲dục 求cầu 長trường 壽thọ 。 卻khước 不bất 肯khẳng 洗tẩy 心tâm 求cầu 懺sám 。 戒giới 定định 修tu 心tâm 。 故cố 曰viết 空không 知tri 。 所sở 以dĩ 日nhật 往vãng 月nguyệt 來lai 。 死tử 時thời 將tương 至chí 。 猶do 未vị 曉hiểu 解giải 。 故cố 云vân 不bất 覺giác 。 朝triêu 露lộ 者giả 。 即tức 清thanh 晨thần 露lộ 水thủy 日nhật 出xuất 則tắc 盡tận 。 一nhất 息tức 不bất 還hoàn 。 嗚ô 呼hô 死tử 矣hĩ 。 琰Diêm 魔Ma 即tức 是thị 閻diêm 君quân 。 使sứ 者giả 即tức 是thị 鬼quỷ 使sứ 。 催thôi 逼bức 者giả 不bất 容dung 展triển 限hạn 。 到đáo 此thử 萬vạn 般ban 將tương 不bất 去khứ 。 唯duy 有hữu 業nghiệp 隨tùy 身thân 。 故cố 云vân 妻thê 子tử 等đẳng 。 幽u 冥minh 黑hắc 闇ám 即tức 是thị 地địa 獄ngục 。 經Kinh 云vân 鐵thiết 圍vi 兩lưỡng 間gian 。 幽u 闇ám 之chi 處xứ 。 名danh 為vi 地địa 獄ngục 。 人nhân 死tử 有hữu 罪tội 者giả 必tất 入nhập 其kỳ 中trung 。 獨độc 往vãng 者giả 。 言ngôn 至chí 親thân 不bất 能năng 相tương 隨tùy 。 權quyền 勢thế 不bất 能năng 相tương 救cứu 。 唯duy 孤cô 魂hồn 自tự 逝thệ 。 投đầu 入nhập 死tử 門môn 。 隨tùy 業nghiệp 受thọ 者giả 。 業nghiệp 謂vị 生sanh 前tiền 所sở 造tạo 之chi 因nhân 。 受thọ 是thị 領lãnh 納nạp 。 地địa 獄ngục 之chi 苦khổ 。 蓋cái 魂hồn 隨tùy 業nghiệp 引dẫn 。 苦khổ 隨tùy 業nghiệp 受thọ 。 如như 影ảnh 隨tùy 形hình 。 莫mạc 能năng 迯# 之chi 也dã 。 諸chư 佛Phật 下hạ 。 出xuất 佛Phật 本bổn 意ý 。 謂vị 佛Phật 所sở 出xuất 世thế 者giả 。 以dĩ 慈từ 悲bi 愍mẫn 念niệm 。 說thuyết 無vô 常thường 苦khổ 空không 。 生sanh 死tử 迅tấn 速tốc 。 令linh 人nhân 厭yếm 生sanh 死tử 苦khổ 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 證chứng 無vô 上thượng 道Đạo 。 (# 頌tụng 中trung 無vô 發phát 心tâm 證chứng 道đạo 者giả 義nghĩa 該cai 也dã )# 世thế 間gian 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 無vô 情tình 器khí 世thế 間gian 。 有hữu 成thành 住trụ 壞hoại 空không 。 二nhị 即tức 有hữu 情tình 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 有hữu 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 二nhị 皆giai 無vô 常thường 。 故cố 令linh 厭yếm 之chi 。 欲dục 因nhân 厭yếm 求cầu 脫thoát 。 即tức 佛Phật 之chi 慈từ 悲bi 也dã 。 汝nhữ 今kim 下hạ 誡giới 囑chúc 也dã 。 難nan 得đắc 身thân 即tức 是thị 人nhân 身thân 。 以dĩ 六lục 道đạo 中trung 唯duy 人nhân 身thân 難nan 得đắc 故cố 。 裴# 相tương/tướng 序tự 圓viên 覺giác 云vân 。 鬼quỷ 神thần 沉trầm 幽u 愁sầu 之chi 苦khổ 。 鳥điểu 獸thú 懷hoài 獝# 狘# 之chi 悲bi 。 修tu 羅la 方phương 瞋sân 。 諸chư 天thiên 正chánh 樂nhạo/nhạc/lạc 。 可khả 以dĩ 整chỉnh 心tâm 慮lự 。 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 惟duy 人nhân 道đạo 為vi 能năng 耳nhĩ 。 可khả 謂vị 六lục 道đạo 中trung 獨độc 人nhân 身thân 難nan 得đắc 也dã 。 下hạ 句cú 勸khuyến 修tu 。 謂vị 既ký 得đắc 人nhân 身thân 。 不bất 可khả 空không 過quá 。 須tu 發phát 勤cần 勞lao 心tâm 。 起khởi 精tinh 進tấn 行hành 。 勿vật 得đắc 放phóng 逸dật 。 下hạ 句cú 正chánh 出xuất 可khả 厭yếm 。 如như 前tiền 文văn 云vân 。 逼bức 迫bách 如như 牢lao 獄ngục 貪tham 望vọng 如như 大đại 海hải 等đẳng 。 意ý 在tại 令linh 離ly 也dã 。 空không 寂tịch 者giả 亦diệc 如như 前tiền 文văn 。 出xuất 家gia 閒gian/nhàn 曠khoáng 。 等đẳng 若nhược 虗hư 空không 。 寶bảo 舍xá 者giả 。 謂vị 出xuất 家gia 人nhân 。 以dĩ 戒giới 定định 慧tuệ 品phẩm 。 蘊uẩn 於ư 身thân 中trung 。 如như 舍xá 盛thịnh 寶bảo 故cố 云vân 寶bảo 舍xá 。 難nan 思tư 議nghị 者giả 。 亦diệc 如như 前tiền 文văn 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 勝thắng 於ư 在tại 家gia 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 不bất 可khả 得đắc 比tỉ 。 意ý 在tại 勸khuyến 人nhân 必tất 行hành 也dã 。 永vĩnh 離ly 病bệnh 苦khổ 。 等đẳng 其kỳ 義nghĩa 最tối 深thâm 。 謂vị 身thân 病bệnh 心tâm 病bệnh 。 憂ưu 惱não 者giả 。 即tức 五ngũ 住trụ 煩phiền 惱não 心tâm 病bệnh 也dã 。 病bệnh 苦khổ 者giả 。 即tức 二nhị 種chủng 生sanh 死tử 身thân 病bệnh 也dã 。 出xuất 家gia 成thành 道Đạo 。 不bất 復phục 更cánh 生sanh 。 故cố 云vân 永vĩnh 離ly 。

諸chư 有hữu 智trí 者giả 善thiện 觀quán 察sát 。 當đương 求cầu 淨tịnh 信tín 善thiện 男nam 女nữ 。 欲dục 度độ 父phụ 母mẫu 及cập 眷quyến 屬thuộc 。 令linh 入nhập 無vô 為vi 甘cam 露lộ 城thành 。 願nguyện 求cầu 出xuất 家gia 修tu 妙diệu 道Đạo 。 漸tiệm 漸tiệm 修tu 行hành 成thành 正chánh 覺giác 。 當đương 轉chuyển 無vô 上thượng 大đại 法Pháp 輪luân 。

此thử 頌tụng 智trí 者giả 不bất 受thọ 生sanh 死tử 也dã 。 承thừa 上thượng 在tại 家gia 之chi 過quá 。 出xuất 家gia 之chi 功công 。 既ký 明minh 於ư 前tiền 。 是thị 以dĩ 智trí 者giả 。 善thiện 須tu 觀quán 察sát 之chi 。 當đương 求cầu 下hạ 。 是thị 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 若nhược 有hữu 淨tịnh 信tín 。 深thâm 厚hậu 善thiện 男nam 子tử 等đẳng 。 奈nại 何hà 當đương 求cầu 二nhị 字tự 文văn 義nghĩa 不bất 順thuận 。 宜nghi 用dụng 若nhược 有hữu 二nhị 字tự 。 則tắc 與dữ 長trường/trưởng 行hành 照chiếu 應ưng 。 然nhiên 諸chư 有hữu 智trí 者giả 一nhất 句cú 。 是thị 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 誰thùy 有hữu 智trí 者giả 等đẳng 文văn 。 故cố 知tri 若nhược 有hữu 二nhị 字tự 前tiền 後hậu 無vô 違vi 。 若nhược 用dụng 當đương 求cầu 二nhị 字tự 無vô 味vị 之chi 甚thậm 。 縱túng/tung 然nhiên 將tương 錯thác 就tựu 錯thác 釋thích 之chi 終chung 不bất 順thuận 義nghĩa 。 或hoặc 譯dịch 人nhân 之chi 錯thác 。 或hoặc 謄# 錄lục 之chi 訛ngoa 。 假giả 若nhược 必tất 就tựu 當đương 求cầu 釋thích 者giả 。 作tác 佛Phật 命mạng 智trí 者giả 。 當đương 觀quán 察sát 求cầu 機cơ 說thuyết 。 若nhược 淨tịnh 信tín 欲dục 度độ 父phụ 母mẫu 之chi 人nhân 。 願nguyện 求cầu 出xuất 家gia 。 修tu 行hành 妙diệu 道đạo 。 必tất 欲dục 漸tiệm 漸tiệm 修tu 行hành 。 成thành 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 者giả 。 汝nhữ 當đương 為vi 他tha 轉chuyển 。 無vô 上thượng 大đại 法Pháp 。 何hà 也dã 。 彼bỉ 既ký 出xuất 家gia 。 修tu 行hành 妙diệu 道đạo 。 漸tiệm 成thành 正chánh 覺giác 。 非phi 無vô 上thượng 大đại 法Pháp 。 不bất 稱xưng 其kỳ 機cơ 。 應ưng 知tri 此thử 解giải 於ư 義nghĩa 則tắc 可khả 。 應ưng 長trường/trưởng 行hành 則tắc 不bất 可khả 。 思tư 之chi 。

△# 二nhị 石thạch 火hỏa 燒thiêu 木mộc 喻dụ 四tứ 。 初sơ 正chánh 說thuyết 譬thí 喻dụ 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 世thế 舍xá 宅trạch 。 猶do 如như 石thạch 火hỏa 。 深thâm 生sanh 厭yếm 患hoạn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 譬thí 如như 微vi 火hỏa 。 能năng 燒thiêu 一nhất 切thiết 。 諸chư 艸thảo 木mộc 等đẳng 。

石thạch 火hỏa 者giả 。 如như 打đả 石thạch 所sở 出xuất 一nhất 星tinh 之chi 火hỏa 。 而nhi 深thâm 生sanh 厭yếm 患hoạn 者giả 。 謂vị 一nhất 星tinh 之chi 火hỏa 雖tuy 微vi 。 放phóng 蕩đãng 能năng 燒thiêu 萬vạn 頃khoảnh 之chi 荒hoang 。 故cố 厭yếm 患hoạn 可khả 畏úy 。 譬thí 如như 二nhị 字tự 雷lôi 同đồng 猶do 如như 。 當đương 改cải 石thạch 火hỏa 雖tuy 微vi 。 於ư 標tiêu 釋thích 皆giai 順thuận 。

△# 二nhị 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。

世thế 間gian 舍xá 宅trạch 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 貪tham 心tâm 求cầu 覔# 。 馳trì 走tẩu 四tứ 方phương 。 若nhược 有hữu 所sở 得đắc 。 受thọ 用dụng 不bất 足túc 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 追truy 求cầu 無vô 厭yếm 。 若nhược 無vô 所sở 得đắc 。 心tâm 生sanh 熱nhiệt 惱não 。 日nhật 夜dạ 追truy 求cầu 。 是thị 故cố 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 舍xá 宅trạch 。 能năng 生sanh 無vô 量lượng 。 煩phiền 惱não 之chi 火hỏa 。 為vi 起khởi 貪tham 心tâm 。 恆hằng 無vô 知tri 足túc 。 世thế 間gian 財tài 寶bảo 。 猶do 如như 艸thảo 木mộc 。 貪tham 欲dục 之chi 心tâm 。 如như 世thế 舍xá 宅trạch 。

舍xá 宅trạch 即tức 眾chúng 生sanh 身thân 。 後hậu 皆giai 倣# 此thử 。 亦diệc 復phục 下hạ 合hợp 喻dụ 。 以dĩ 身thân 合hợp 宅trạch 。 貪tham 合hợp 石thạch 火hỏa 。 貪tham 心tâm 求cầu 覔# 等đẳng 。 言ngôn 希hy 望vọng 無vô 厭yếm 。 合hợp 上thượng 石thạch 火hỏa 燒thiêu 木mộc 亦diệc 不bất 知tri 厭yếm 。 然nhiên 求cầu 覔# 必tất 使sử 馳trì 走tẩu 者giả 。 貪tham 之chi 表biểu 也dã 。 謂vị 念niệm 起khởi 於ư 心tâm 。 形hình 動động 於ư 身thân 。 使sử 之chi 不bất 得đắc 自tự 由do 。 亦diệc 如như 石thạch 火hỏa 蔓mạn 延diên 。 觸xúc 處xứ 皆giai 燒thiêu 不bất 能năng 自tự 息tức 也dã 。 若nhược 有hữu 下hạ 。 謂vị 求cầu 之chi 稱xưng 心tâm 受thọ 用dụng 。 愈dũ 得đắc 愈dũ 不bất 足túc 。 而nhi 聖thánh 人nhân 觀quán 之chi 如như 火hỏa 可khả 畏úy 。 眾chúng 生sanh 更cánh 加gia 追truy 求cầu 。 且thả 盡tận 一nhất 切thiết 時thời 。 而nhi 無vô 厭yếm 足túc 。 此thử 言ngôn 稱xưng 意ý 則tắc 滋tư 貪tham 。 若nhược 無vô 下hạ 。 又hựu 因nhân 貪tham 不bất 得đắc 。 熱nhiệt 惱não 生sanh 瞋sân 。 以dĩ 瞋sân 助trợ 貪tham 。 而nhi 貪tham 之chi 愈dũ 急cấp 。 故cố 云vân 日nhật 夜dạ 追truy 求cầu 。 言ngôn 追truy 求cầu 者giả 。 即tức 不bất 當đương 貪tham 而nhi 強cường/cưỡng 貪tham 。 未vị 免miễn 勞lao 身thân 勞lao 心tâm 。 此thử 又hựu 因nhân 貪tham 見kiến 痴si 也dã 。 是thị 故cố 下hạ 。 躡niếp 上thượng 顯hiển 害hại 。 能năng 生sanh 無vô 量lượng 。 煩phiền 惱não 火hỏa 者giả 。 言ngôn 其kỳ 根căn 隨tùy 諸chư 惑hoặc 。 頓đốn 然nhiên 皆giai 起khởi 。 又hựu 不bất 止chỉ 上thượng 之chi 三tam 種chủng 也dã 。 為vi 起khởi 下hạ 。 因nhân 害hại 推thôi 本bổn 。 皆giai 為vi 起khởi 一nhất 念niệm 貪tham 心tâm 。 恆hằng 無vô 知tri 足túc 使sử 然nhiên 也dã 。 世thế 間gian 下hạ 結kết 合hợp 前tiền 喻dụ 。 謂vị 財tài 寶bảo 如như 草thảo 木mộc 。 下hạ 句cú 當đương 云vân 貪tham 欲dục 如như 石thạch 火hỏa 。 而nhi 不bất 言ngôn 石thạch 火hỏa 言ngôn 舍xá 宅trạch 者giả 。 舍xá 宅trạch 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 。 舍xá 宅trạch 即tức 火hỏa 也dã 。 良lương 以dĩ 艸thảo 木mộc 為vi 石thạch 火hỏa 燒thiêu 盡tận 。 財tài 寶bảo 為vi 貪tham 心tâm 攝nhiếp 盡tận 也dã 。

△# 三tam 結kết 喻dụ 火hỏa 宅trạch 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 說thuyết 於ư 三tam 界giới 。 名danh 為vi 火hỏa 宅trạch 。

善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 如như 是thị 觀quán 。 厭yếm 離ly 世thế 間gian 。 名danh 真chân 出xuất 家gia 。

初sơ 句cú 躡niếp 前tiền 。 由do 一nhất 貪tham 心tâm 引dẫn 諸chư 煩phiền 惱não 。 晝trú 夜dạ 逼bức 迫bách 。 苦khổ 身thân 勞lao 心tâm 。 是thị 這giá 等đẳng 因nhân 緣duyên 。 所sở 以dĩ 一nhất 切thiết 諸chư 佛Phật 。 說thuyết 三tam 界giới 無vô 安an 。 猶do 如như 火hỏa 宅trạch 。 正chánh 欲dục 令linh 人nhân 厭yếm 離ly 此thử 也dã 。 然nhiên 因nhân 緣duyên 有hữu 兩lưỡng 解giải 。 一nhất 則tắc 通thông 說thuyết 。 如như 因nhân 由do 緣duyên 故cố 。 謂vị 一nhất 念niệm 舉cử 貪tham 。 引dẫn 起khởi 無vô 量lượng 。 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 以dĩ 能năng 引dẫn 為vi 因nhân 緣duyên 也dã 。 二nhị 別biệt 說thuyết 。 亦diệc 可khả 親thân 生sanh 為vi 因nhân 。 即tức 貪tham 心tâm 。 助trợ 法pháp 為vi 緣duyên 。 即tức 財tài 欲dục 。 由do 世thế 間gian 財tài 欲dục 等đẳng 諸chư 惑hoặc 。 勾# 引dẫn 為vi 緣duyên 。 貪tham 心tâm 始thỉ 發phát 。 以dĩ 因nhân 緣duyên 付phó 合hợp 。 無vô 量lượng 苦khổ 生sanh 。 種chủng 種chủng 逼bức 迫bách 。 非phi 火hỏa 宅trạch 而nhi 何hà 哉tai 。 善thiện 男nam 下hạ 結kết 勸khuyến 。

△# 四tứ 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。

出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 觀quán 世thế 宅trạch 。 猶do 如như 人nhân 間gian 微vi 少thiểu 火hỏa 。 一nhất 切thiết 艸thảo 木mộc 漸tiệm 能năng 燒thiêu 。 世thế 宅trạch 當đương 知tri 亦diệc 如như 是thị 。 眾chúng 生sanh 所sở 有hữu 眾chúng 財tài 寶bảo 。 更cánh 互hỗ 追truy 求cầu 常thường 不bất 足túc 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 恆hằng 在tại 心tâm 。 老lão 病bệnh 死tử 火hỏa 無vô 時thời 滅diệt 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 諸chư 世Thế 尊Tôn 。 說thuyết 於ư 三tam 界giới 為vi 火hỏa 宅trạch 。 若nhược 欲dục 超siêu 過quá 三tam 界giới 苦khổ 。 應ưng 修tu 梵Phạm 行hạnh 作tác 沙Sa 門Môn 。 三tam 昧muội 神thần 通thông 得đắc 現hiện 前tiền 。 自tự 利lợi 利lợi 他tha 悉tất 圓viên 滿mãn 。

初sơ 句cú 標tiêu 定định 。 次thứ 二nhị 句cú 頌tụng 喻dụ 。 世thế 宅trạch 下hạ 頌tụng 法pháp 合hợp 。 眾chúng 生sanh 下hạ 明minh 貪tham 心tâm 轉chuyển 盛thịnh 。 更cánh 互hỗ 者giả 非phi 一nhất 人nhân 舉cử 世thế 皆giai 然nhiên 。 追truy 求cầu 者giả 苦khổ 心tâm 也dã 。 常thường 不bất 足túc 者giả 。 謂vị 追truy 求cầu 稱xưng 心tâm 。 猶do 自tự 不bất 足túc 。 貪tham 之chi 愈dũ 盛thịnh 也dã 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 者giả 。 謂vị 求cầu 之chi 不bất 得đắc 。 苦khổ 逼bức 於ư 心tâm 。 引dẫn 起khởi 瞋sân 也dã 。 老lão 病bệnh 下hạ 。 言ngôn 火hỏa 者giả 。 非phi 獨độc 貪tham 心tâm 一nhất 種chủng 。 而nhi 老lão 病bệnh 死tử 。 等đẳng 皆giai 為vi 火hỏa 也dã 。 無vô 時thời 滅diệt 者giả 相tương 續tục 也dã 。 火hỏa 宅trạch 詳tường 如như 法Pháp 華hoa 。 恐khủng 繁phồn 不bất 引dẫn 。 若nhược 欲dục 下hạ 頌tụng 前tiền 結kết 勸khuyến 。 梵Phạm 行hạnh 即tức 淨tịnh 行hạnh 。 謂vị 心tâm 不bất 起khởi 貪tham 方phương 為vi 梵Phạm 行hạnh 作tác 沙Sa 門Môn 者giả 。 勸khuyến 出xuất 家gia 也dã 。 三tam 昧muội 等đẳng 。 乃nãi 出xuất 家gia 修tu 行hành 。 所sở 得đắc 功công 德đức 也dã 。 良lương 以dĩ 梵Phạm 行hạnh 戒giới 也dã 。 三tam 昧muội 定định 也dã 。 神thần 通thông 乃nãi 定định 力lực 發phát 出xuất 之chi 大đại 用dụng 也dã 。 自tự 利lợi 下hạ 。 言ngôn 兩lưỡng 利lợi 之chi 功công 皆giai 慧tuệ 也dã 。 以dĩ 始thỉ 覺giác 觀quán 照chiếu 。 自tự 利lợi 之chi 慧tuệ 。 復phục 起khởi 後hậu 得đắc 智trí 。 鑑giám 機cơ 說thuyết 法Pháp 。 利lợi 他tha 之chi 慧tuệ 。 二nhị 慧tuệ 皆giai 足túc 。 故cố 云vân 悉tất 圓viên 滿mãn 。 總tổng 言ngôn 戒giới 定định 慧tuệ 三tam 學học 。 為vi 沙Sa 門Môn 成thành 道Đạo 之chi 大đại 本bổn 也dã 。

△# 三tam 石thạch 窟quật 喪táng 命mạng 喻dụ 二nhị 。 初sơ 標tiêu 舉cử 寶bảo 藏tạng 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 愛ái 樂nhạo 出xuất 家gia 。 當đương 觀quán 舍xá 宅trạch 。 如như 彼bỉ 深thâm 山sơn 。 石thạch 窟quật 之chi 中trung 。 有hữu 大đại 寶bảo 藏tạng 。

如như 後hậu 合hợp 文văn 。 石thạch 窟quật 喻dụ 舍xá 宅trạch 即tức 自tự 身thân 也dã 。 寶bảo 藏tạng 喻dụ 善thiện 根căn 。 喻dụ 義nghĩa 在tại 後hậu 。 此thử 但đãn 標tiêu 舉cử 耳nhĩ 。

△# 二nhị 別biệt 喻dụ 父phụ 子tử 八bát 。 初sơ 長trưởng 者giả 大đại 富phú 。

譬thí 如như 長trưởng 者giả 。 唯duy 有hữu 一nhất 子tử 。 其kỳ 家gia 大đại 富phú 。 財tài 寶bảo 無vô 量lượng 。 奴nô 婢tỳ 僕bộc 從tùng 。 象tượng 馬mã 無vô 數số 。

此thử 一nhất 科khoa 。 喻dụ 廣quảng 合hợp 略lược 。 若nhược 不bất 配phối 釋thích 。 難nan 盡tận 其kỳ 詳tường 。 理lý 宜nghi 長trưởng 者giả 喻dụ 佛Phật 。 (# 不bất 必tất 引dẫn 法pháp 華hoa 疏sớ/sơ 。 長trưởng 者giả 具cụ 十thập 德đức 。 只chỉ 泛phiếm 言ngôn 有hữu 德đức 者giả 。 皆giai 有hữu 長trưởng 者giả 之chi 稱xưng )# 其kỳ 家gia 喻dụ 三tam 界giới 。 從tùng 理lý 涉thiệp 事sự 。 應ưng 身thân 三tam 界giới 為vi 教giáo 主chủ 。 依y 止chỉ 三tam 界giới 。 故cố 以dĩ 為vi 家gia 。 家gia 者giả 統thống 也dã 。 統thống 身thân 家gia 於ư 其kỳ 中trung 也dã 。 財tài 富phú 無vô 量lượng 者giả 。 總tổng 喻dụ 如Như 來Lai 法Pháp 財tài 萬vạn 德đức 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 。 皆giai 具cụ 足túc 也dã 。 奴nô 婢tỳ 僕bộc 從tùng 。 為vi 男nam 女nữ 使sử 用dụng 之chi 人nhân 。 或hoặc 喻dụ 權quyền 智trí 隨tùy 實thật 智trí 使sử 用dụng 。 或hoặc 喻dụ 八bát 部bộ 鬼quỷ 神thần 。 隨tùy 佛Phật 護hộ 法Pháp 。 如như 僕bộc 隨tùy 主chủ 也dã 。 象tượng 馬mã 喻dụ 法Pháp 門môn 。 無vô 數số 言ngôn 多đa 種chủng 。 法pháp 華hoa 云vân 。 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 種chủng 種chủng 譬thí 喻dụ 。 廣quảng 演diễn 言ngôn 教giáo 。 無vô 數số 方phương 便tiện 等đẳng 是thị 也dã 。 唯duy 有hữu 一nhất 子tử 者giả 。 喻dụ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 果quả 雖tuy 別biệt 。 同đồng 一nhất 佛Phật 性tánh 。 故cố 佛Phật 觀quán 眾chúng 生sanh 。 猶do 如như 一nhất 子tử 。

△# 二nhị 命mạng 終chung 付phó 業nghiệp 。

是thị 父phụ 於ư 後hậu 。 忽hốt 遭tao 重trọng 病bệnh 。 名danh 醫y 良lương 藥dược 。 不bất 能năng 救cứu 療liệu 。 長trưởng 者giả 自tự 知tri 。 將tương 死tử 不bất 久cửu 。 即tức 命mệnh 其kỳ 子tử 。 而nhi 告cáo 之chi 言ngôn 。 凡phàm 我ngã 所sở 有hữu 。 一nhất 切thiết 財tài 寶bảo 。 付phó 囑chúc 於ư 汝nhữ 。 勤cần 加gia 守thủ 護hộ 。 勿vật 令linh 漏lậu 失thất 。 既ký 付phó 囑chúc 已dĩ 。 即tức 便tiện 命mạng 終chung 。

忽hốt 遭tao 重trọng 病bệnh 者giả 。 喻dụ 佛Phật 示thị 生sanh 三tam 界giới 與dữ 民dân 同đồng 患hoạn 。 如như 九cửu 惱não 臂tý 痛thống 等đẳng 。 醫y 不bất 能năng 治trị 者giả 。 喻dụ 諸chư 定định 業nghiệp 。 如như 金kim 鎗thương 馬mã 麥mạch 等đẳng 。 自tự 知tri 將tương 死tử 不bất 久cửu 者giả 。 如như 佛Phật 自tự 知tri 涅Niết 槃Bàn 時thời 至chí 也dã 。 命mạng 其kỳ 子tử 等đẳng 者giả 。 喻dụ 佛Phật 遺di 教giáo 也dã 。 一nhất 切thiết 財tài 寶bảo 。 喻dụ 戒giới 定định 慧tuệ 品phẩm 。 之chi 法Pháp 財tài 也dã 。 付phó 囑chúc 下hạ 。 喻dụ 佛Phật 囑chúc 累lụy 云vân 。 依y 我ngã 四tứ 念niệm 處xứ 住trụ 。 戒giới 為vì 汝nhữ 等đẳng 大đại 師sư 。 勿vật 喪táng 法Pháp 身thân 。 勿vật 損tổn 慧tuệ 命mạng 。 不bất 可khả 退thoái 失thất 菩Bồ 提Đề 心tâm 等đẳng 。 即tức 勤cần 加gia 守thủ 護hộ 。 勿vật 令linh 漏lậu 失thất 之chi 言ngôn 。 即tức 便tiện 命mạng 終chung 者giả 。 喻dụ 雙song 林lâm 入nhập 滅diệt 也dã 。

△# 三tam 痴si 兒nhi 耗hao 業nghiệp 。

時thời 長trưởng 者giả 子tử 。 不bất 順thuận 其kỳ 命mạng 。 恣tứ 行hành 放phóng 逸dật 。 既ký 損tổn 家gia 業nghiệp 。 財tài 物vật 散tán 失thất 。 童đồng 僕bộc 迯# 逝thệ 。 而nhi 無vô 所sở 依y 。

時thời 彼bỉ 老lão 母mẫu 。 心tâm 懷hoài 憂ưu 惱não 。 遂toại 得đắc 重trọng 病bệnh 。 即tức 便tiện 終chung 歿một 。 其kỳ 子tử 貧bần 窮cùng 。 無vô 所sở 恃thị 怙hộ 。

子tử 喻dụ 生sanh 死tử 凡phàm 夫phu 。 不bất 順thuận 命mạng 者giả 。 喻dụ 佛Phật 徒đồ 遺di 言ngôn 教giáo 。 人nhân 不bất 遵tuân 行hành 也dã 。 恣tứ 行hành 放phóng 逸dật 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 貪tham 求cầu 五ngũ 欲dục 。 無vô 所sở 忌kỵ 憚đạn 也dã 。 損tổn 家gia 財tài 。 喻dụ 自tự 迷mê 真chân 性tánh 。 童đồng 僕bộc 迯# 。 喻dụ 善thiện 神thần 遠viễn 離ly 。 無vô 所sở 依y 者giả 。 無vô 善thiện 可khả 恃thị 也dã 。 老lão 母mẫu 亦diệc 終chung 者giả 。 以dĩ 父phụ 母mẫu 皆giai 喻dụ 佛Phật 。 方phương 便tiện 權quyền 智trí 喻dụ 父phụ 。 以dĩ 實thật 智trí 及cập 慈từ 悲bi 喻dụ 母mẫu 。 謂vị 眾chúng 生sanh 不bất 遵tuân 行hành 佛Phật 法Pháp 。 造tạo 罪tội 無vô 機cơ 。 佛Phật 雖tuy 慈từ 悲bi 。 亦diệc 因nhân 之chi 息tức 化hóa 。 即tức 如như 母mẫu 終chung 。 其kỳ 子tử 貧bần 窮cùng 者giả 。 無vô 聖thánh 人nhân 之chi 法Pháp 財tài 如như 貧bần 。 無vô 聖thánh 人nhân 之chi 果quả 位vị 如như 窮cùng 。 無vô 所sở 恃thị 怙hộ 者giả 。 以dĩ 母mẫu 亡vong 失thất 所sở 恃thị 。 父phụ 亡vong 失thất 所sở 怙hộ 。 內nội 合hợp 眾chúng 生sanh 造tạo 罪tội 。 不bất 得đắc 諸chư 佛Phật 。 權quyền 實thật 二nhị 智trí 恃thị 怙hộ 。 孤cô 煢quỳnh 極cực 矣hĩ 。

△# 四tứ 採thải 薪tân 獲hoạch 寶bảo 。

遂toại 投đầu 山sơn 谷cốc 。 拾thập 薪tân 採thải 果quả 。 貨hóa 鬻dục 自tự 給cấp 。 彼bỉ 時thời 遇ngộ 雪tuyết 。 入nhập 石thạch 窟quật 中trung 。 權quyền 自tự 憩khế 息tức 。 然nhiên 此thử 窟quật 中trung 。 是thị 昔tích 國quốc 王vương 。 藏tàng 七thất 寶bảo 所sở 。 無vô 能năng 知tri 者giả 。 經kinh 數sổ 百bách 千thiên 年niên 。 逈huýnh 絕tuyệt 人nhân 迹tích 。

時thời 彼bỉ 貧bần 人nhân 。 業nghiệp 因nhân 緣duyên 故cố 。 偶ngẫu 入nhập 窟quật 中trung 。 見kiến 無vô 量lượng 金kim 。 心tâm 大đại 歡hoan 喜hỷ 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 因nhân 而nhi 分phân 割cát 。 若nhược 干can 分phân 金kim 。 造tạo 立lập 舍xá 宅trạch 。 若nhược 干can 分phân 金kim 。 為vi 娶thú 妻thê 財tài 。 如như 是thị 奴nô 婢tỳ 。 如như 是thị 象tượng 馬mã 。 隨tùy 心tâm 所sở 欲dục 。 皆giai 如như 其kỳ 意ý 。

初sơ 三tam 句cú 。 喻dụ 心tâm 逐trục 境cảnh 牽khiên 。 業nghiệp 能năng 感cảm 果quả 如như 貨hóa 鬻dục 。 來lai 果quả 不bất 失thất 為vi 自tự 給cấp 。 此thử 一nhất 喻dụ 歷lịch 三tam 生sanh 也dã 。 痴si 兒nhi 耗hao 業nghiệp 採thải 薪tân 等đẳng 。 喻dụ 前tiền 陰ấm 身thân 。 遇ngộ 雪tuyết 者giả 。 雪tuyết 是thị 寒hàn 物vật 。 喻dụ 死tử 時thời 也dã 。 入nhập 石thạch 窟quật 者giả 。 喻dụ 中trung 陰ấm 身thân 投đầu 託thác 母mẫu 胎thai 也dã 。 權quyền 自tự 憩khế 息tức 者giả 。 喻dụ 後hậu 陰ấm 身thân 報báo 成thành 出xuất 胎thai 為vi 人nhân 時thời 。 前tiền 陰ấm 業nghiệp 息tức 也dã 。 古cổ 國quốc 王vương 喻dụ 自tự 己kỷ 法Pháp 身thân 。 七thất 寶bảo 喻dụ 性tánh 中trung 所sở 具cụ 法Pháp 財tài 功công 德đức 。 經kinh 百bách 千thiên 年niên 。 逈huýnh 絕tuyệt 人nhân 跡tích 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 迷mê 失thất 性tánh 寶bảo 。 其kỳ 來lai 無vô 始thỉ 也dã 。

時thời 彼bỉ 貧bần 人nhân 下hạ 。 喻dụ 雖tuy 迷mê 性tánh 寶bảo 。 卻khước 有hữu 多đa 劫kiếp 。 善thiện 根căn 因nhân 緣duyên 。 得đắc 受thọ 後hậu 身thân 。 如như 彼bỉ 人nhân 入nhập 窟quật 。 見kiến 無vô 量lượng 金kim 者giả 。 謂vị 多đa 劫kiếp 善thiện 種chủng 成thành 熟thục 今kim 得đắc 富phú 報báo 。 分phần/phân 割cát 其kỳ 金kim 。 至chí 皆giai 如như 其kỳ 意ý 者giả 。 喻dụ 豐phong 衣y 足túc 食thực 。 受thọ 享hưởng 五ngũ 欲dục 。 功công 名danh 富phú 貴quý 所sở 事sự 稱xưng 心tâm 也dã (# 問vấn 。 前tiền 科khoa 痴si 兒nhi 耗hao 業nghiệp 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 迷mê 失thất 性tánh 寶bảo 。 造tạo 諸chư 惡ác 業nghiệp 。 既ký 造tạo 惡ác 業nghiệp 。 何hà 感cảm 善thiện 報báo 。 答đáp 八bát 識thức 含hàm 種chủng 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 謂vị 新tân 薰huân 。 一nhất 謂vị 宿túc 種chúng 。 新tân 薰huân 雖tuy 惡ác 。 未vị 熟thục 而nhi 隱ẩn 。 宿túc 種chúng 雖tuy 遠viễn 。 成thành 熟thục 而nhi 發phát 。 今kim 言ngôn 受thọ 善thiện 報báo 者giả 。 宿túc 習tập 善thiện 種chủng 成thành 熟thục 。 所sở 以dĩ 先tiên 受thọ 善thiện 報báo 。 有hữu 何hà 疑nghi 乎hồ )# 。

△# 五ngũ 群quần 賊tặc 劫kiếp 害hại 。

作tác 是thị 計kế 時thời 。 有hữu 諸chư 群quần 賊tặc 。 為vi 趂# 走tẩu 鹿lộc 。 到đáo 於ư 窟quật 前tiền 。 見kiến 此thử 貧bần 人nhân 。 以dĩ 金kim 分phân 配phối 。 遂toại 捨xả 其kỳ 鹿lộc 。 殺sát 人nhân 取thủ 金kim 。

作tác 是thị 下hạ 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 正chánh 受thọ 五ngũ 欲dục 。 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 所sở 迷mê 之chi 時thời 也dã 。 群quần 賊tặc 喻dụ 琰Diêm 魔Ma 使sứ 者giả 。 即tức 無vô 常thường 殺sát 鬼quỷ 。 殺sát 人nhân 即tức 鬼quỷ 使sứ 勾# 魂hồn 不bất 讓nhượng 人nhân 情tình 。 取thủ 金kim 即tức 所sở 作tác 諸chư 業nghiệp 隨tùy 之chi 去khứ 矣hĩ 。 現hiện 前tiền 財tài 產sản 不bất 屬thuộc 已dĩ 有hữu 也dã 。 應ưng 知tri 此thử 節tiết 。 大đại 警cảnh 人nhân 心tâm 哉tai 。 所sở 謂vị 昨tạc 日nhật 廟miếu 堂đường 。 今kim 歸quy 黃hoàng 土thổ/độ 。 賀hạ 者giả 纔tài 臨lâm 。 而nhi 吊điếu 者giả 隨tùy 至chí 。 嗚ô 呼hô 哀ai 哉tai 。

△# 六lục 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ (# 上thượng 之chi 配phối 釋thích 者giả 。 因nhân 文văn 長trường/trưởng 汗hãn 漫mạn 。 喻dụ 無vô 所sở 歸quy 。 是thị 以dĩ 逐trục 節tiết 配phối 之chi 。 至chí 此thử 方phương 是thị 如Như 來Lai 自tự 合hợp 。 當đương 知tri 前tiền 文văn 亦diệc 遵tuân 此thử 配phối 。 不bất 為vi 杜đỗ 撰soạn )# 。

異dị 痴si 凡phàm 夫phu 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 深thâm 著trước 世thế 樂lạc 。 不bất 樂nhạo 出xuất 離ly 。 深thâm 山sơn 石thạch 窟quật 。 如như 世thế 舍xá 宅trạch 。 伏phục 藏tạng 金kim 寶bảo 。 猶do 如như 善thiện 根căn 。 琰Diêm 魔Ma 使sứ 者giả 。 即tức 是thị 群quần 賊tặc 。 隨tùy 業nghiệp 受thọ 報báo 。 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 。 不bất 聞văn 父phụ 母mẫu 。 三Tam 寶Bảo 名danh 字tự 。 喪táng 失thất 善thiện 根căn 。

初sơ 二nhị 句cú 總tổng 合hợp 。 意ý 該cai 痴si 兒nhi 耗hao 業nghiệp 等đẳng 義nghĩa 。 深thâm 著trước 世thế 樂lạc 。 合hợp 窟quật 中trung 分phần/phân 金kim 。 皆giai 如như 其kỳ 意ý 。 世thế 樂lạc 是thị 世thế 間gian 五ngũ 欲dục 財tài 利lợi 。 深thâm 著trước 是thị 眾chúng 生sanh 染nhiễm 著trước 之chi 心tâm 。 不bất 樂nhạo 出xuất 離ly 者giả 。 謂vị 世thế 人nhân 為vị 五ngũ 欲dục 所sở 迷mê 。 只chỉ 恐khủng 貪tham 之chi 不bất 多đa 。 求cầu 之chi 不bất 巧xảo 。 享hưởng 之chi 不bất 久cửu 。 誰thùy 肯khẳng 念niệm 生sanh 死tử 。 求cầu 出xuất 家gia 。 離ly 煩phiền 惱não 。 正chánh 顯hiển 愚ngu 痴si 凡phàm 夫phu 也dã 。 深thâm 山sơn 等đẳng 法pháp 喻dụ 對đối 合hợp 。 言ngôn 喻dụ 中trung 深thâm 山sơn 石thạch 窟quật 。 即tức 如như 世thế 間gian 之chi 舍xá 宅trạch 五ngũ 蘊uẩn 身thân 也dã 。 伏phục 藏tạng 金kim 寶bảo 。 猶do 如như 宿túc 習tập 善thiện 根căn 。 感cảm 今kim 生sanh 之chi 富phú 貴quý 。 琰Diêm 魔Ma 使sứ 者giả 。 即tức 是thị 羣quần 賊tặc 。 隨tùy 業nghiệp 受thọ 報báo 。 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 等đẳng 。 此thử 言ngôn 在tại 日nhật 不bất 修tu 出xuất 世thế 之chi 行hành 。 貪tham 戀luyến 五ngũ 欲dục 。 又hựu 造tạo 惡ác 因nhân 。 死tử 之chi 必tất 墮đọa 惡ác 道đạo 也dã 。 然nhiên 惡ác 道đạo 之chi 中trung 。 不bất 聞văn 父phụ 母mẫu 。 三Tam 寶Bảo 名danh 字tự 者giả 。 謂vị 地địa 獄ngục 中trung 舉cử 目mục 所sở 視thị 。 皆giai 牛ngưu 頭đầu 阿A 傍Bàng 。 銅đồng 蛇xà 鐵thiết 狗cẩu 等đẳng 。 身thân 之chi 所sở 受thọ 。 皆giai 刀đao 山sơn 掛quải 骨cốt 。 劍kiếm 樹thụ 穿xuyên 身thân 等đẳng 。 口khẩu 中trung 所sở 噉đạm 。 皆giai 鑊hoạch 湯thang 洋dương 銅đồng 。 焦tiêu 丸hoàn 鐵thiết 糜mi 等đẳng 。 耳nhĩ 之chi 所sở 聽thính 。 皆giai 喝hát 罵mạ 斥xích 吒tra 。 刑hình 具cụ 受thọ 苦khổ 之chi 聲thanh 。 嗚ô 呼hô 。 何hà 聞văn 三Tam 寶Bảo 之chi 名danh 。 那na 見kiến 父phụ 母mẫu 之chi 面diện 哉tai 。 若nhược 墮đọa 餓ngạ 鬼quỷ 道đạo 中trung 。 肢chi 節tiết 火hỏa 然nhiên 。 乃nãi 至chí 擔đảm 沙sa 負phụ 石thạch 。 填điền 河hà 塞tắc 海hải 。 如như 是thị 惡ác 業nghiệp 所sở 障chướng 。 便tiện 是thị 三Tam 寶Bảo 父phụ 母mẫu 覿# 面diện 相tương 對đối 。 亦diệc 自tự 障chướng 不bất 見kiến 。 畜súc 生sanh 愚ngu 癡si 障chướng 性tánh 。 或hoặc 有hữu 見kiến 者giả 聞văn 者giả 。 而nhi 愚ngu 癡si 不bất 識thức 。 亦diệc 雖tuy 見kiến 聞văn 而nhi 實thật 不bất 見kiến 聞văn 也dã 。 又hựu 畜súc 生sanh 知tri 母mẫu 不bất 知tri 父phụ 。 縱túng/tung 然nhiên 知tri 母mẫu 亦diệc 。 愚ngu 癡si 顛điên 倒đảo 。 罔võng 聞văn 倫luân 類loại 。 喪táng 失thất 善thiện 根căn 者giả 。 可khả 謂vị 一nhất 失thất 人nhân 身thân 。 萬vạn 劫kiếp 不bất 復phục 矣hĩ 。

△# 七thất 結kết 勸khuyến 出xuất 家gia 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 應ưng 當đương 厭yếm 離ly 。 發phát 於ư 無vô 上thượng 。 大đại 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 希hy 成thành 妙diệu 覺giác 。

初sơ 句cú 。 承thừa 上thượng 深thâm 著trước 世thế 樂lạc 。 至chí 喪táng 失thất 善thiện 根căn 之chi 因nhân 緣duyên 。 應ưng 當đương 下hạ 勸khuyến 離ly 。 是thị 分phần/phân 所sở 當đương 為vi 之chi 事sự 也dã 。 蓋cái 厭yếm 塵trần 者giả 出xuất 塵trần 。 修tu 道Đạo 者giả 成thành 道Đạo 。 當đương 以dĩ 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 妙diệu 覺giác 為vi 果quả 地địa 覺giác 。 雖tuy 然nhiên 。 假giả 若nhược 在tại 家gia 繁phồn 擾nhiễu 。 必tất 多đa 作tác 少thiểu 成thành 。 理lý 應ưng 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 如như 鳥điểu 出xuất 籠lung 。 無vô 上thượng 妙diệu 覺giác 。 庶thứ 其kỳ 可khả 望vọng 。 故cố 云vân 希hy 成thành 。

△# 八bát 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。

此thử 標tiêu 章chương 。 下hạ 正chánh 頌tụng 。

愛ái 樂nhạo 在tại 家gia 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 於ư 舍xá 宅trạch 如như 寶bảo 藏tạng 。 譬thí 如như 長trưởng 者giả 有hữu 一nhất 子tử 。 其kỳ 家gia 大đại 富phú 饒nhiêu 財tài 寶bảo 。 奴nô 婢tỳ 僕bộc 從tùng 及cập 象tượng 馬mã 。 一nhất 切thiết 所sở 須tu 無vô 不bất 豐phong 。 於ư 後hậu 長trưởng 者giả 身thân 有hữu 病bệnh 。 舉cử 世thế 良lương 醫y 皆giai 拱củng 手thủ 。

此thử 頌tụng 長trưởng 者giả 大đại 富phú 喻dụ 。 初sơ 句cú 。 即tức 深thâm 著trước 世thế 樂lạc 。 不bất 欲dục 出xuất 離ly 之chi 人nhân 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 者giả 稱xưng 呼hô 也dã 。 如như 前tiền 文văn 云vân 。 在tại 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 於ư 舍xá 宅trạch 者giả 。 警cảnh 策sách 在tại 家gia 之chi 人nhân 。 令linh 自tự 己kỷ 觀quán 察sát 己kỷ 身thân 也dã 。 如như 寶bảo 藏tạng 者giả 。 長trường/trưởng 文văn 以dĩ 金kim 寶bảo 雖tuy 喻dụ 善thiện 根căn 。 然nhiên 喻dụ 中trung 因nhân 貪tham 寶bảo 藏tạng 遭tao 賊tặc 劫kiếp 殺sát 。 彼bỉ 法pháp 合hợp 因nhân 著trước 世thế 樂lạc 。 墮đọa 落lạc 三tam 途đồ 。 故cố 佛Phật 教giáo 與dữ 應ưng 如như 是thị 觀quán 。 此thử 二nhị 句cú 標tiêu 住trụ 。 下hạ 正chánh 頌tụng 。 譬thí 喻dụ 六lục 句cú 皆giai 同đồng 長trường/trưởng 行hành 。 拱củng 手thủ 二nhị 字tự 。 言ngôn 長trưởng 者giả 病bệnh 重trọng 必tất 死tử 。 醫y 不bất 敢cảm 治trị 。 如như 搖dao 頭đầu 拱củng 手thủ 皆giai 告cáo 辭từ 不bất 應ưng 之chi 意ý 。 喻dụ 佛Phật 示thị 滅diệt 。 勢thế 不bất 能năng 留lưu 。

臨lâm 終chung 告cáo 命mạng 諸chư 親thân 族tộc 。 付phó 囑chúc 家gia 財tài 與dữ 其kỳ 子tử 。 教giáo 誨hối 令linh 存tồn 孝hiếu 養dưỡng 心tâm 。 當đương 勤cần 享hưởng 祀tự 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 。

此thử 頌tụng 臨lâm 終chung 付phó 業nghiệp 。 告cáo 親thân 族tộc 者giả 。 喻dụ 佛Phật 留lưu 法Pháp 要yếu 。 須tu 同đồng 人nhân 天thiên 八bát 部bộ 等đẳng 。 孝hiếu 養dưỡng 享hưởng 祀tự 等đẳng 者giả 。 皆giai 喻dụ 依y 教giáo 奉phụng 行hành 。 佛Phật 種chủng 莫mạc 斷đoạn 也dã 。

是thị 時thời 其kỳ 子tử 違vi 父phụ 命mệnh 。 度độ 縱túng/tung 愚ngu 癡si 多đa 放phóng 逸dật 。 老lão 母mẫu 懷hoài 憂ưu 疾tật 病bệnh 身thân 。 又hựu 因nhân 惡ác 子tử 尋tầm 喪táng 逝thệ 。 眷quyến 屬thuộc 乖quai 離ly 無vô 所sở 託thác 。

此thử 頌tụng 癡si 兒nhi 耗hao 業nghiệp 。 父phụ 母mẫu 皆giai 喻dụ 佛Phật 。 權quyền 智trí 喻dụ 父phụ 。 實thật 智trí 慈từ 悲bi 喻dụ 母mẫu 。 惡ác 子tử 喻dụ 凡phàm 夫phu 。 不bất 信tín 正Chánh 法Pháp 。 如như 違vi 父phụ 命mạng 。 能năng 生sanh 惡ác 見kiến 如như 縱túng/tung 愚ngu 放phóng 逸dật 。 尋tầm 者giả 俄nga 也dã 。 喪táng 逝thệ 喻dụ 佛Phật 隱ẩn 身thân 不bất 現hiện 。 配phối 准chuẩn 長trường/trưởng 行hành 。

拾thập 薪tân 貨hóa 鬻dục 以dĩ 為vi 常thường 。 往vãng 彼bỉ 山sơn 中trung 遇ngộ 風phong 雪tuyết 。 入nhập 於ư 石thạch 窟quật 而nhi 蹔tạm 息tức 。 窟quật 中trung 往vãng 昔tích 藏tàng 妙diệu 寶bảo 。 已dĩ 經kinh 久cửu 遠viễn 無vô 人nhân 知tri 。 樵tiều 人nhân 得đắc 遇ngộ 真chân 金kim 藏tạng 。 心tâm 懷hoài 踊dũng 躍dược 生sanh 希hy 有hữu 。 尋tầm 時thời 分phân 配phối 真chân 金kim 寶bảo 。 隨tùy 意ý 所sở 欲dục 悉tất 用dụng 之chi 。 或hoặc 以dĩ 造tạo 舍xá 或hoặc 妻thê 財tài 。 奴nô 婢tỳ 象tượng 馬mã 並tịnh 車xa 乘thừa 。 校giảo 計kế 未vị 來lai 無vô 能năng 捨xả 。

此thử 頌tụng 採thải 薪tân 獲hoạch 寶bảo 。 與dữ 長trường/trưởng 行hành 大đại 同đồng 。

群quần 賊tặc 因nhân 鹿lộc 到đáo 其kỳ 前tiền 。 是thị 彼bỉ 怨oán 家gia 會hội 遇ngộ 時thời 。 遂toại 殺sát 貧bần 人nhân 取thủ 金kim 去khứ 。

此thử 頌tụng 群quần 賊tặc 劫kiếp 害hại 。 因nhân 鹿lộc 者giả 。 殺sát 人nhân 取thủ 金kim 。 之chi 由do 致trí 也dã 。 喻dụ 中trung 群quần 賊tặc 因nhân 逐trục 鹿lộc 。 見kiến 珍trân 財tài 以dĩ 殺sát 人nhân 。 賊tặc 為vi 貧bần 人nhân 之chi 怨oán 家gia 。 法pháp 中trung 殺sát 鬼quỷ 。 因nhân 隨tùy 業nghiệp 。 見kiến 壽thọ 盡tận 以dĩ 追truy 命mạng 。 鬼quỷ 亦diệc 世thế 人nhân 之chi 怨oán 家gia 。

愚ngu 癡si 眾chúng 生sanh 亦diệc 如như 是thị 。 石thạch 窟quật 猶do 如như 世thế 間gian 宅trạch 。 伏phục 藏tạng 真chân 金kim 比tỉ 善thiện 根căn 。 琰Diêm 魔Ma 鬼quỷ 使sứ 如như 劫kiếp 賊tặc 。

此thử 頌tụng 法pháp 合hợp 。 世thế 間gian 即tức 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 宅trạch 即tức 身thân 。 餘dư 皆giai 准chuẩn 前tiền 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 諸chư 佛Phật 子tử 。 早tảo 趣thú 出xuất 家gia 修tu 善thiện 品phẩm 。 應ưng 觀quán 身thân 命mạng 類loại 浮phù 泡bào 。 勤cần 修tu 戒giới 忍Nhẫn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 當đương 詣nghệ 七thất 寶bảo 菩Bồ 提Đề 樹thụ 。 金kim 剛cang 座tòa 上thượng 證chứng 如như 如như 。 常thường 住trụ 不bất 滅diệt 難nan 思tư 議nghị 。 轉chuyển 正Chánh 法Pháp 輪luân 化hóa 群quần 品phẩm 。

此thử 頌tụng 結kết 勸khuyến 出xuất 家gia 也dã 。 初sơ 二nhị 句cú 。 謂vị 眾chúng 生sanh 雖tuy 有hữu 善thiện 根căn 。 受thọ 享hưởng 五ngũ 欲dục 。 而nhi 閻diêm 羅la 老lão 子tử 不bất 順thuận 人nhân 情tình 。 無vô 常thường 殺sát 鬼quỷ 。 有hữu 何hà 面diện 目mục 。 故cố 云vân 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 諸chư 佛Phật 子tử 三tam 字tự 。 是thị 佛Phật 呼hô 召triệu 警cảnh 覺giác 之chi 辭từ 。 早tảo 趣thú 下hạ 。 佛Phật 勸khuyến 智trí 光quang 等đẳng 趂# 早tảo 出xuất 家gia 。 修tu 善thiện 品phẩm 者giả 。 乃nãi 勸khuyến 行hành 人nhân 。 履lý 踐tiễn 之chi 功công 夫phu 也dã 。 善thiện 品phẩm 不bất 出xuất 三tam 學học 六Lục 度Độ 。 此thử 為vi 直trực 勸khuyến 。 下hạ 文văn 令linh 自tự 觀quán 身thân 。 乃nãi 父phụ 母mẫu 精tinh 血huyết 合hợp 成thành 。 無vô 常thường 有hữu 死tử 。 觀quán 命mạng 。 乃nãi 識thức 息tức 煖noãn 三tam 連liên 持trì 。 數số 盡tận 即tức 亡vong 。 如như 浮phù 漚âu 水thủy 泡bào 。 虗hư 幻huyễn 無vô 堅kiên 以dĩ 警cảnh 策sách 之chi 。 勤cần 修tu 戒giới 忍nhẫn 等đẳng 。 六Lục 度Độ 舉cử 二nhị 者giả 。 言ngôn 非phi 戒giới 無vô 以dĩ 為vi 基cơ 。 非phi 忍nhẫn 觸xúc 境cảnh 則tắc 退thoái 。 此thử 二nhị 為vi 入nhập 道đạo 根căn 源nguyên 。 萬vạn 行hạnh 之chi 首thủ 引dẫn 也dã 。 波Ba 羅La 蜜Mật 云vân 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 良lương 以dĩ 本bổn 於ư 戒giới 忍nhẫn 。 資tư 以dĩ 萬vạn 行hạnh 。 而nhi 功công 圓viên 行hành 滿mãn 。 則tắc 究cứu 竟cánh 成thành 佛Phật 。 故cố 云vân 當đương 詣nghệ 七thất 寶bảo 等đẳng 。 七thất 寶bảo 表biểu 覺giác 支chi 。 菩Bồ 提Đề 即tức 智trí 果quả 。 樹thụ 表biểu 仁nhân 覆phú 。 座tòa 表biểu 斷đoạn 果quả 。 金kim 剛cang 表biểu 堅kiên 。 則tắc 成thành 報báo 身thân 佛Phật 也dã 。 故cố 云vân 證chứng 如như 如như 。 即tức 法pháp 如như 如như 智trí 。 合hợp 法pháp 如như 如như 理lý 。 理lý 智trí 究cứu 竟cánh 。 自tự 然nhiên 常thường 住trụ 不bất 滅diệt 矣hĩ 。 然nhiên 本bổn 是thị 凡phàm 夫phu 。 遂toại 成thành 佛Phật 果quả 。 推thôi 本bổn 則tắc 始thỉ 於ư 出xuất 家gia 。 是thị 以dĩ 出xuất 家gia 至chí 於ư 成thành 佛Phật 之chi 功công 德đức 。 誠thành 哉tai 不bất 可khả 思tư 議nghị 也dã 。 以dĩ 上thượng 成thành 佛Phật 為vi 自tự 利lợi 。 末mạt 句cú 利lợi 他tha 。 以dĩ 其kỳ 既ký 能năng 成thành 佛Phật 。 理lý 宜nghi 轉chuyển 法pháp 。 亦diệc 自tự 然nhiên 之chi 道Đạo 也dã 。

△# 四tứ 密mật 觀quán 辯biện 毒độc 喻dụ 七thất 。 初sơ 毒độc 雜tạp 甘cam 露lộ 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 世thế 間gian 所sở 有hữu 。 一nhất 切thiết 舍xá 宅trạch 。 猶do 如như 雜tạp 毒độc 。 甘cam 露lộ 飲ẩm 食thực 。

舍xá 宅trạch 亦diệc 眾chúng 生sanh 身thân 。 甘cam 露lộ 云vân 不bất 死tử 之chi 藥dược 。 喻dụ 佛Phật 性tánh 不bất 滅diệt 。 毒độc 能năng 害hại 命mạng 。 喻dụ 煩phiền 惱não 惑hoặc 心tâm 。 雜tạp 謂vị 混hỗn 雜tạp 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 五ngũ 蘊uẩn 身thân 中trung 雖tuy 具cụ 佛Phật 性tánh 。 卻khước 又hựu 具cụ 足túc 一nhất 切thiết 。 煩phiền 惱não 種chủng 子tử 。 以dĩ 有hữu 煩phiền 惱não 則tắc 招chiêu 感cảm 生sanh 死tử 。 以dĩ 有hữu 佛Phật 性tánh 則tắc 修tu 證chứng 成thành 佛Phật 。 故cố 云vân 猶do 如như 等đẳng 。 起khởi 信tín 云vân 。 生sanh 滅diệt 與dữ 不bất 生sanh 滅diệt 和hòa 合hợp 。 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 成thành 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 此thử 則tắc 標tiêu 舉cử 大đại 本bổn 也dã 。

△# 二nhị 聰thông 子tử 辯biện 毒độc 。

譬thí 如như 長trưởng 者giả 。 唯duy 有hữu 一nhất 子tử 。 總tổng 慧tuệ 利lợi 根căn 。 達đạt 迦ca 樓lâu 羅la 。 祕bí 密mật 觀quán 門môn 。 能năng 辯biện 妻thê 藥dược 。 善thiện 巧xảo 方phương 便tiện 。 父phụ 母mẫu 恩ân 憐lân 。 愛ái 念niệm 無vô 比tỉ 。

時thời 長trưởng 者giả 子tử 。 為vì 有hữu 事sự 緣duyên 。 往vãng 至chí 鄽# 肆tứ 。 未vị 及cập 歸quy 家gia 。

子tử 喻dụ 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 長trưởng 者giả 喻dụ 在tại 家gia 父phụ 母mẫu 。 此thử 喻dụ 出xuất 家gia 者giả 不bất 惟duy 自tự 利lợi 。 亦diệc 能năng 救cứu 父phụ 母mẫu 出xuất 苦khổ 。 所sở 謂vị 一nhất 子tử 出xuất 家gia 。 九cửu 祖tổ 生sanh 天thiên 實thật 利lợi 也dã 。 喻dụ 中trung 子tử 有hữu 聰thông 利lợi 之chi 資tư 。 能năng 博bác 覽lãm 群quần 書thư 。 能năng 通thông 辯biện 毒độc 之chi 術thuật 。 喻dụ 出xuất 家gia 人nhân 。 因nhân 參tham 近cận 知tri 識thức 。 博bác 覽lãm 正chánh 教giáo 。 能năng 辯biện 邪tà 正chánh 因nhân 果quả 等đẳng 。 迦ca 樓lâu 即tức 金kim 翅sí 鳥điểu 王vương 。 頸cảnh 有hữu 如như 意ý 珠châu 。 以dĩ 龍long 為vi 食thực 。 亦diệc 能năng 辯biện 毒độc 。 而nhi 後hậu 食thực 之chi 。 乃nãi 妨phương 害hại 也dã 。 辯biện 毒độc 之chi 術thuật 借tá 彼bỉ 為vi 名danh 耳nhĩ 。 祕bí 密mật 者giả 。 口khẩu 傳truyền 心tâm 受thọ 。 不bất 許hứa 多đa 人nhân 共cộng 得đắc 之chi 法pháp 。 喻dụ 佛Phật 心tâm 印ấn 。 非phi 機cơ 不bất 傳truyền 。 善thiện 巧xảo 方phương 便tiện 。 喻dụ 權quyền 法pháp 也dã 。 亦diệc 可khả 祕bí 密mật 喻dụ 實thật 智trí 。 觀quán 門môn 喻dụ 權quyền 智trí 。 父phụ 母mẫu 下hạ 。 皆giai 喻dụ 中trung 虗hư 文văn 。 不bất 可khả 強cường/cưỡng 配phối 。 若nhược 欲dục 配phối 者giả 。 事sự 緣duyên 喻dụ 修tu 行hành 。 至chí 鄽# 喻dụ 利lợi 他tha 。 未vị 及cập 歸quy 家gia 。 即tức 出xuất 家gia 也dã 。

△# 三tam 親thân 服phục 毒độc 藥dược 。

爾nhĩ 時thời 父phụ 母mẫu 。 與dữ 諸chư 親thân 族tộc 。 歡hoan 喜hỷ 宴yến 樂lạc 。 具cụ 設thiết 甘cam 饍thiện 。

時thời 有hữu 怨oán 家gia 。 密mật 以dĩ 毒độc 藥dược 。 致trí 飲ẩm 食thực 中trung 。 無vô 人nhân 覺giác 知tri 。 是thị 時thời 父phụ 母mẫu 。 不bất 知tri 食thực 中trung 。 有hữu 雜tạp 毒độc 藥dược 。 遂toại 令linh 長trưởng 幼ấu 。 服phục 雜tạp 毒độc 食thực 。 其kỳ 子tử 後hậu 來lai 。 父phụ 母mẫu 歡hoan 喜hỷ 。 所sở 留lưu 飲ẩm 食thực 。 賜tứ 與dữ 其kỳ 子tử 。

父phụ 母mẫu 宴yến 樂nhạo/nhạc/lạc 。 喻dụ 任nhậm 運vận 度độ 日nhật 也dã 。 甘cam 饍thiện 喻dụ 佛Phật 性tánh 。 怨oán 家gia 喻dụ 無vô 明minh 。 以dĩ 無vô 明minh 不bất 覺giác 。 真chân 性tánh 隨tùy 緣duyên 。 轉chuyển 生sanh 三tam 細tế 。 及cập 至chí 六lục 粗thô 。 豈khởi 非phi 怨oán 家gia 乎hồ 。 豈khởi 非phi 毒độc 藥dược 雜tạp 於ư 甘cam 饍thiện 乎hồ 。 眾chúng 生sanh 因nhân 迷mê 不bất 覺giác 。 如như 父phụ 母mẫu 不bất 知tri 有hữu 毒độc 也dã 。 喻dụ 中trung 父phụ 母mẫu 不bất 知tri 令linh 人nhân 服phục 之chi 者giả 。 假giả 設thiết 之chi 虗hư 文văn 。 法pháp 中trung 以dĩ 無vô 明minh 所sở 覆phú 。 十thập 二nhị 類loại 生sanh 。 孰thục 不bất 具cụ 之chi 也dã 。 子tử 從tùng 父phụ 生sanh 煩phiền 惱não 本bổn 具cụ 。 義nghĩa 如như 留lưu 與dữ 。

△# 四tứ 子tử 藥dược 解giải 毒độc 。

是thị 長trưởng 者giả 子tử 。 未vị 須tu 飲ẩm 食thực 。 念niệm 迦ca 樓lâu 羅la 。 祕bí 密mật 觀quán 門môn 。 便tiện 知tri 食thực 中trung 。 有hữu 雜tạp 毒độc 藥dược 。 其kỳ 子tử 雖tuy 知tri 。 父phụ 母mẫu 服phục 毒độc 。 而nhi 不bất 為vi 說thuyết 。 悞ngộ 服phục 毒độc 藥dược 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 覺giác 服phục 毒độc 。 更cánh 加gia 悶muộn 亂loạn 。 毒độc 氣khí 速tốc 發phát 。 必tất 令linh 人nhân 死tử 。 即tức 設thiết 方phương 便tiện 。 白bạch 父phụ 母mẫu 言ngôn 。 我ngã 且thả 不bất 食thực 。 如như 是thị 飲ẩm 食thực 。 蹔tạm 往vãng 市thị 中trung 卻khước 來lai 當đương 食thực 。

何hà 以dĩ 故cố 。 我ngã 先tiên 買mãi 得đắc 。 無vô 價giá 寶bảo 珠châu 。 留lưu 在tại 櫃# 中trung 。 而nhi 忘vong 封phong 閉bế 。 於ư 是thị 父phụ 母mẫu 。 聞văn 說thuyết 寶bảo 珠châu 。 生sanh 歡hoan 喜hỷ 心tâm 。 任nhậm 子tử 所sở 往vãng 。 子tử 遂toại 馳trì 走tẩu 。 詣nghệ 醫y 王vương 家gia 。 求cầu 阿a 伽già 陀đà 。 解giải 毒độc 妙diệu 藥dược 。 既ký 得đắc 此thử 藥dược 。 疾tật 走tẩu 還hoàn 家gia 。 乳nhũ 酥tô 粆# 糖đường 。 三tam 味vị 合hợp 煎tiễn 。 和hòa 阿a 伽già 陀đà 。 作tác 是thị 藥dược 已dĩ 。 白bạch 父phụ 母mẫu 言ngôn 。 惟duy 願nguyện 父phụ 母mẫu 。 服phục 是thị 甘cam 露lộ 。 此thử 是thị 雪Tuyết 山Sơn 。 阿a 伽già 陀đà 藥dược 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 父phụ 母mẫu 向hướng 來lai 。 悞ngộ 服phục 毒độc 藥dược 。 我ngã 所sở 蹔tạm 出xuất 。 本bổn 為vì 父phụ 母mẫu 。 及cập 諸chư 人nhân 等đẳng 。 求cầu 得đắc 如như 是thị 。 不bất 死tử 妙diệu 藥dược 。

子tử 能năng 辯biện 毒độc 不bất 食thực 者giả 。 喻dụ 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 正Chánh 法Pháp 考khảo 驗nghiệm 。 不bất 受thọ 煩phiền 惱não 也dã 。 子tử 知tri 父phụ 母mẫu 服phục 毒độc 。 而nhi 不bất 為vi 說thuyết 等đẳng 者giả 。 喻dụ 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 雖tuy 知tri 父phụ 母mẫu 具cụ 。 煩phiền 惱não 生sanh 死tử 。 且thả 不bất 輕khinh 說thuyết 。 何hà 也dã 。 恐khủng 其kỳ 不bất 信tín 。 反phản 生sanh 其kỳ 怒nộ 。 怒nộ 必tất 生sanh 謗báng 。 謗báng 則tắc 墮đọa 苦khổ 。 何hà 異dị 毒độc 發phát 而nhi 死tử 。 即tức 設thiết 方phương 便tiện 等đẳng 。 喻dụ 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 雖tuy 不bất 受thọ 諸chư 煩phiền 惱não 。 猶do 不bất 敢cảm 向hướng 人nhân 自tự 誇khoa 。 如như 子tử 不bất 敢cảm 直trực 說thuyết 。 云vân 我ngã 且thả 不bất 食thực 等đẳng 。 蹔tạm 往vãng 市thị 中trung 等đẳng 者giả 。 如như 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 向hướng 父phụ 母mẫu 言ngôn 。 我ngã 雖tuy 出xuất 家gia 。 尚thượng 未vị 參tham 學học 。 待đãi 參tham 學học 後hậu 。 再tái 來lai 省tỉnh 近cận 。 何hà 以dĩ 下hạ 徵trưng 釋thích 。 買mãi 得đắc 寶bảo 珠châu 。 喻dụ 向hướng 來lai 聞văn 過quá 佛Phật 法Pháp 。 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。 誠thành 然nhiên 無vô 價giá 。 留lưu 在tại 櫃# 中trung 。 喻dụ 賴lại 耶da 持trì 種chủng 。 而nhi 忘vong 封phong 閉bế 。 是thị 不bất 曾tằng 封phong 閉bế 。 喻dụ 心tâm 法pháp 種chủng 子tử 內nội 薰huân 。 漸tiệm 漸tiệm 增tăng 長trưởng 。 父phụ 母mẫu 聞văn 說thuyết 下hạ 。 喻dụ 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 父phụ 母mẫu 聞văn 知tri 參tham 學học 修tu 道Đạo 。 亦diệc 歡hoan 喜hỷ 不bất 留lưu 。 任nhậm 子tử 所sở 往vãng 。 子tử 遂toại 馳trì 走tẩu 。 詣nghệ 醫y 王vương 家gia 下hạ 。 喻dụ 出xuất 家gia 人nhân 。 學học 無vô 常thường 師sư 。 有hữu 道đạo 者giả 便tiện 參tham 。 醫y 王vương 喻dụ 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 或hoặc 大đại 善Thiện 知Tri 識Thức 。 如như 欽khâm 風phong 不bất 遠viễn 千thiên 里lý 而nhi 趨xu 。 故cố 云vân 馳trì 走tẩu 。 阿a 伽già 陀đà 此thử 云vân 治trị 一nhất 切thiết 病bệnh 。 故cố 云vân 妙diệu 藥dược 。 喻dụ 一Nhất 乘Thừa 大đại 法pháp 。 即tức 至chí 理lý 一nhất 言ngôn 轉chuyển 凡phàm 成thành 聖thánh 也dã 。 得đắc 藥dược 還hoàn 家gia 。 喻dụ 大Đại 道Đạo 已dĩ 成thành 。 回hồi 家gia 度độ 親thân 也dã 。 如như 佛Phật 升thăng 忉Đao 利Lợi 天thiên 。 為vì 母mẫu 說thuyết 法Pháp 。 目Mục 連Liên 入nhập 地địa 獄ngục 救cứu 母mẫu 超siêu 昇thăng 等đẳng 。 乳nhũ 酥tô 粆# 糖đường 。 三tam 味vị 合hợp 煎tiễn 者giả 。 喻dụ 大Đại 乘Thừa 戒giới 定định 慧tuệ 品phẩm 。 缺khuyết 一nhất 不bất 可khả 也dã 。 和hòa 阿a 伽già 陀đà 者giả 。 喻dụ 道đạo 借tá 修tu 成thành 。 修tu 凴# 法pháp 證chứng 也dã 。 作tác 是thị 下hạ 。 白bạch 父phụ 母mẫu 服phục 藥dược 者giả 。 如như 子tử 既ký 成thành 道Đạo 。 為vi 親thân 說thuyết 法Pháp 。 惟duy 願nguyện 者giả 。 喻dụ 勸khuyến 勉miễn 也dã 。 甘cam 露lộ 者giả 讚tán 法Pháp 也dã 。 言ngôn 雪Tuyết 山Sơn 者giả 雪tuyết 是thị 白bạch 色sắc 。 喻dụ 一Nhất 乘Thừa 白bạch 淨tịnh 法pháp 。 為vi 諸chư 佛Phật 所sở 證chứng 者giả 已dĩ 向hướng 我ngã 說thuyết 也dã 。 所sở 以dĩ 下hạ 徵trưng 釋thích 上thượng 義nghĩa 。 喻dụ 中trung 為vi 救cứu 父phụ 母mẫu 求cầu 藥dược 。 法pháp 中trung 為vì 度độ 父phụ 母mẫu 求cầu 法Pháp 也dã 。 不bất 死tử 之chi 藥dược 。 喻dụ 一Nhất 乘Thừa 心tâm 法pháp 。 即tức 是thị 眾chúng 生sanh 。 自tự 有hữu 之chi 真chân 心tâm 。 雖tuy 自tự 心tâm 本bổn 具cụ 。 非phi 求cầu 不bất 能năng 自tự 悟ngộ 。 故cố 曰viết 求cầu 得đắc 等đẳng 。 本bổn 有hữu 不bất 遺di 究cứu 竟cánh 不bất 滅diệt 。 故cố 喻dụ 不bất 死tử 。 依y 教giáo 修tu 行hành 。 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 。 故cố 喻dụ 妙diệu 藥dược 。

△# 五ngũ 吐thổ 毒độc 延diên 壽thọ 。

於ư 是thị 父phụ 母mẫu 。 及cập 眾chúng 人nhân 等đẳng 。 心tâm 大đại 歡hoan 喜hỷ 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 即tức 服phục 妙diệu 藥dược 。 吐thổ 諸chư 毒độc 氣khí 。 便tiện 得đắc 不bất 死tử 。 更cánh 延diên 壽thọ 命mạng 。

父phụ 母mẫu 等đẳng 歡hoan 喜hỷ 。 喻dụ 教giáo 投đầu 機cơ 也dã 。 良lương 以dĩ 子tử 對đối 母mẫu 言ngôn 法pháp 喻dụ 皆giai 信tín 。 服phục 藥dược 喻dụ 修tu 行hành 。 吐thổ 毒độc 喻dụ 斷đoạn 惑hoặc 。 不bất 死tử 即tức 離ly 死tử 。 既ký 能năng 斷đoạn 惑hoặc 。 果quả 則tắc 不bất 生sanh 。 再tái 不bất 受thọ 生sanh 死tử 之chi 苦khổ 也dã 。 更cánh 延diên 壽thọ 命mạng 者giả 。 喻dụ 得đắc 證chứng 法Pháp 身thân 。 真chân 常thường 不bất 滅diệt 也dã 。

△# 六lục 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。

出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 過quá 去khứ 父phụ 母mẫu 。 沉trầm 淪luân 生sanh 死tử 。 現hiện 在tại 父phụ 母mẫu 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 。 未vị 來lai 生sanh 死tử 。 難nan 可khả 斷đoạn 盡tận 。 現hiện 在tại 煩phiền 惱não 。 難nan 可khả 伏phục 除trừ 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 為vì 度độ 父phụ 母mẫu 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 激kích 發phát 同đồng 體thể 。 大đại 慈từ 悲bi 心tâm 。 求cầu 大đại 菩Bồ 提Đề 。 出xuất 家gia 入nhập 道Đạo 。

善thiện 男nam 子tử 。 是thị 名danh 舍xá 宅trạch 。 如như 雜tạp 毒độc 藥dược 。 入nhập 甘cam 美mỹ 食thực 。

初sơ 二nhị 句cú 總tổng 合hợp 救cứu 親thân 。 過quá 去khứ 下hạ 。 言ngôn 三tam 世thế 父phụ 母mẫu 。 出xuất 家gia 能năng 度độ 。 過quá 去khứ 即tức 前tiền 生sanh 。 沈trầm 者giả 重trọng/trùng 也dã 。 墜trụy 墮đọa 也dã 。 淪luân 者giả 溺nịch 也dã 。 淹yêm 沒một 也dã 。 謂vị 生sanh 死tử 如như 巨cự 溺nịch 。 沉trầm 淪luân 即tức 墮đọa 於ư 生sanh 死tử 。 如như 人nhân 墮đọa 巨cự 溺nịch 。 淹yêm 沒một 不bất 能năng 自tự 出xuất 也dã 。 現hiện 在tại 即tức 今kim 世thế 。 不bất 能năng 出xuất 離ly 者giả 。 如như 業nghiệp 果quả 纏triền 縛phược 。 誰thùy 肯khẳng 求cầu 脫thoát 。 未vị 來lai 即tức 後hậu 世thế 。 言ngôn 難nan 可khả 斷đoạn 盡tận 者giả 。 不bất 能năng 盡tận 之chi 也dã 。 以dĩ 上thượng 言ngôn 果quả 。 現hiện 在tại 下hạ 煩phiền 惱não 明minh 因nhân 。 謂vị 種chủng 現hiện 熏huân 發phát 。 不bất 假giả 定định 慧tuệ 。 誠thành 難nan 伏phục 除trừ 。 以dĩ 是thị 下hạ 。 謂vị 以dĩ 是thị 父phụ 母mẫu 不bất 能năng 自tự 度độ 因nhân 緣duyên 。 所sở 以dĩ 子tử 即tức 出xuất 家gia 度độ 之chi 。 激kích 發phát 下hạ 。 謂vị 父phụ 子tử 至chí 親thân 。 如như 法Pháp 身thân 皆giai 同đồng 故cố 云vân 同đồng 體thể 。 父phụ 母mẫu 受thọ 苦khổ 。 子tử 何hà 忍nhẫn 心tâm 。 故cố 激kích 同đồng 體thể 大đại 悲bi 。 心tâm 欲dục 救cứu 之chi 。 然nhiên 既ký 曰viết 同đồng 體thể 。 該cai 盡tận 含hàm 生sanh 。 又hựu 不bất 止chỉ 只chỉ 救cứu 父phụ 母mẫu 也dã 。 將tương 欲dục 救cứu 之chi 求cầu 大đại 菩Bồ 提Đề 者giả 。 誓thệ 願nguyện 成thành 佛Phật 也dã 。 所sở 以dĩ 始thỉ 則tắc 出xuất 家gia 。 終chung 則tắc 入nhập 道đạo 。 或hoặc 以dĩ 神thần 通thông 提đề 拔bạt 。 或hoặc 以dĩ 智trí 辯biện 說thuyết 法Pháp 。 能năng 令linh 過quá 現hiện 父phụ 母mẫu 。 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 真chân 。 永vĩnh 離ly 生sanh 死tử 。 是thị 故cố 盡tận 人nhân 子tử 之chi 孝hiếu 。 追truy 遠viễn 之chi 誠thành 。 誠thành 不bất 辜cô 佛Phật 化hóa 。 不bất 負phụ 己kỷ 靈linh 。 蓋cái 出xuất 家gia 之chi 功công 。 可khả 思tư 議nghị 哉tai 。 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 結kết 文văn 不bất 全toàn 。 但đãn 結kết 初sơ 科khoa 。 意ý 在tại 以dĩ 總tổng 攝nhiếp 別biệt 。 應ưng 知tri 佛Phật 言ngôn 自tự 在tại 也dã (# 激kích 發phát 者giả 。 逆nghịch 境cảnh 動động 心tâm 也dã )# 。

△# 七thất 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 世thế 間gian 所sở 有hữu 諸chư 舍xá 宅trạch 。 說thuyết 名danh 雜tạp 毒độc 甘cam 美mỹ 食thực 。

此thử 頌tụng 毒độc 雜tạp 甘cam 露lộ 。

譬thí 如như 長trưởng 者giả 有hữu 一nhất 子tử 。 聰thông 明minh 利lợi 智trí 復phục 多đa 才tài 。 善thiện 迦ca 樓lâu 羅la 祕bí 密mật 門môn 。 能năng 辯biện 毒độc 藥dược 巧xảo 方phương 便tiện 。 子tử 有hữu 事sự 緣duyên 往vãng 廛triền 肆tứ 。 蹔tạm 時thời 貨hóa 易dị 未vị 還hoàn 家gia 。

此thử 頌tụng 聰thông 子tử 辯biện 毒độc 。 與dữ 長trường/trưởng 行hành 同đồng 。

父phụ 每mỗi 宴yến 樂nhạo/nhạc/lạc 會hội 諸chư 親thân 。 百bách 味vị 珍trân 饈tu 皆giai 具cụ 足túc 。 有hữu 一nhất 惡ác 人nhân 持trì 毒độc 藥dược 。 密mật 來lai 致trí 之chi 於ư 飲ẩm 食thực 。 其kỳ 子tử 是thị 時thời 不bất 在tại 家gia 。 父phụ 母mẫu 為vì 兒nhi 留lưu 一nhất 分phần 。 舉cử 家gia 悞ngộ 服phục 雜tạp 毒độc 藥dược 。

此thử 頌tụng 親thân 服phục 毒độc 藥dược 。 初sơ 二nhị 句cú 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 貪tham 五ngũ 欲dục 戀luyến 塵trần 勞lao 亦diệc 猶do 是thị 矣hĩ 。 長trường/trưởng 行hành 言ngôn 怨oán 家gia 。 頌tụng 中trung 言ngôn 惡ác 人nhân 。 蓋cái 怨oán 家gia 即tức 是thị 惡ác 人nhân 。 喻dụ 根căn 本bổn 無vô 明minh 也dã 。 長trường/trưởng 行hành 言ngôn 甘cam 饍thiện 。 頌tụng 言ngôn 珍trân 饈tu 。 通thông 喻dụ 佛Phật 性tánh 也dã 。 密mật 來lai 下hạ 。 喻dụ 無vô 明minh 雜tạp 佛Phật 性tánh 。 不bất 知tri 不bất 覺giác 也dã 。 子tử 不bất 在tại 家gia 者giả 。 喻dụ 大Đại 乘Thừa 根căn 器khí 。 即tức 世thế 間gian 而nhi 離ly 世thế 間gian 也dã 。 舉cử 家gia 喻dụ 五ngũ 道đạo 凡phàm 夫phu 。 皆giai 服phục 無vô 明minh 毒độc 也dã 。 為vi 兒nhi 留lưu 一nhất 分phần/phân 者giả 。 因nhân 同đồng 分phần/phân 無vô 明minh 。 除trừ 佛Phật 一nhất 位vị 。 其kỳ 餘dư 凡phàm 聖thánh 。 通thông 具cụ 如như 留lưu 。

子tử 念niệm 觀quán 門môn 知tri 有hữu 毒độc 。 即tức 便tiện 奔bôn 馳trì 到đáo 醫y 所sở 。 求cầu 得đắc 伽già 陀đà 不bất 死tử 藥dược 。 三tam 味vị 和hòa 煎tiễn 藥dược 已dĩ 成thành 。 遂toại 白bạch 諸chư 親thân 速tốc 令linh 服phục 。 如như 是thị 所sở 服phục 如như 甘cam 露lộ 。 差sái 諸chư 雜tạp 毒độc 皆giai 安an 樂lạc 。

此thử 頌tụng 子tử 藥dược 解giải 毒độc 也dã 。 初sơ 句cú 以dĩ 觀quán 門môn 辯biện 毒độc 。 喻dụ 正chánh 知tri 見kiến 人nhân 。 知tri 因nhân 識thức 果quả 也dã 。 奔bôn 馳trì 等đẳng 。 喻dụ 念niệm 生sanh 死tử 苦khổ 投đầu 佛Phật 出xuất 家gia 也dã 。 求cầu 不bất 死tử 藥dược 。 喻dụ 親thân 證chứng 妙diệu 法Pháp 而nhi 當đương 體thể 常thường 住trụ 。 故cố 云vân 不bất 死tử 。 三tam 味vị 和hòa 煎tiễn 。 喻dụ 戒giới 定định 慧tuệ 品phẩm 。 正chánh 助trợ 相tương/tướng 佐tá 也dã 。 白bạch 親thân 服phục 藥dược 。 喻dụ 子tử 既ký 成thành 道Đạo 度độ 化hóa 父phụ 母mẫu 也dã 。 所sở 服phục 如như 甘cam 露lộ 者giả 。 喻dụ 大Đại 乘Thừa 一nhất 言ngôn 心tâm 得đắc 明minh 悟ngộ 也dã 。 差sai 字tự 去khứ 聲thanh 呼hô 。 即tức 解giải 毒độc 愈dũ 病bệnh 之chi 義nghĩa 。 喻dụ 子tử 能năng 說thuyết 法Pháp 父phụ 母mẫu 奉phụng 行hành 。 諸chư 惑hoặc 皆giai 盡tận 。 出xuất 生sanh 死tử 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 云vân 安an 樂lạc 。

一nhất 切thiết 信tín 心tâm 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 亦diệc 如như 是thị 。 為vì 濟tế 父phụ 母mẫu 及cập 眾chúng 生sanh 。 所sở 服phục 煩phiền 惱não 諸chư 毒độc 藥dược 。 狂cuồng 心tâm 顛điên 倒đảo 造tạo 諸chư 罪tội 。 永vĩnh 沉trầm 生sanh 死tử 憂ưu 悲bi 海hải 。 割cát 愛ái 辭từ 親thân 入nhập 佛Phật 道Đạo 。 得đắc 近cận 調điều 御ngự 大đại 醫y 王vương 。 所sở 修tu 無vô 漏lậu 阿a 伽già 陀đà 。 還hoàn 生sanh 父phụ 母mẫu 三tam 界giới 宅trạch 。 令linh 服phục 法pháp 藥dược 斷đoạn 三tam 障chướng 。 當đương 證chứng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 果Quả 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 常thường 不bất 滅diệt 。 能năng 度độ 眾chúng 生sanh 作tác 歸quy 依y 。 畢tất 竟cánh 處xứ 於ư 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 及cập 佛Phật 菩Bồ 提Đề 圓viên 鏡kính 智trí 。

此thử 頌tụng 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 也dã 。 初sơ 三tam 句cú 合hợp 子tử 求cầu 良lương 藥dược 救cứu 親thân 。 所sở 服phục 下hạ 三tam 句cú 。 即tức 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 三tam 。 合hợp 父phụ 母mẫu 服phục 毒độc 也dã 。 割cát 愛ái 辭từ 親thân 即tức 是thị 出xuất 家gia 。 應ưng 前tiền 為vi 濟tế 父phụ 母mẫu 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 所sở 以dĩ 出xuất 家gia 。 良lương 以dĩ 辭từ 親thân 實thật 為vi 救cứu 親thân 。 割cát 愛ái 始thỉ 為vi 真chân 愛ái 。 若nhược 世thế 俗tục 恩ân 愛ái 不bất 忘vong 。 生sanh 死tử 不bất 出xuất 。 而nhi 自tự 救cứu 不bất 暇hạ 。 焉yên 能năng 濟tế 人nhân 耶da 。 然nhiên 必tất 欲dục 割cát 愛ái 辭từ 親thân 而nhi 後hậu 成thành 道Đạo 者giả 。 蓋cái 以dĩ 恩ân 愛ái 牽khiên 連liên 為vi 生sanh 死tử 業nghiệp 根căn 。 是thị 以dĩ 割cát 之chi 辭từ 之chi 。 一nhất 心tâm 不bất 亂loạn 。 正chánh 念niệm 修tu 行hành 。 方phương 入nhập 佛Phật 道Đạo 矣hĩ 。 調điều 御ngự 即tức 佛Phật 。 惟duy 佛Phật 為vi 出xuất 世thế 間gian 大đại 醫y 王vương 。 以dĩ 權quyền 實thật 二nhị 智trí 三tam 乘thừa 法Pháp 藥dược 。 能năng 治trị 眾chúng 生sanh 。 生sanh 死tử 大đại 病bệnh 。 所sở 以dĩ 出xuất 家gia 。 者giả 須tu 要yếu 投đầu 佛Phật 。 故cố 云vân 得đắc 近cận 。 無vô 漏lậu 阿a 伽già 陀đà 藥dược 。 略lược 喻dụ 戒giới 定định 慧tuệ 。 廣quảng 喻dụ 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 道Đạo 法Pháp 。 應ưng 知tri 此thử 藥dược 。 該cai 盡tận 一nhất 切thiết 權quyền 實thật 頓đốn 漸tiệm 諸chư 法pháp 。 皆giai 為vi 斷đoạn 惑hoặc 證chứng 真chân 之chi 良lương 劑tề 也dã 。 所sở 修tu 二nhị 字tự 該cai 義nghĩa 亦diệc 廣quảng 。 即tức 一nhất 切thiết 觀quán 鍊luyện 熏huân 修tu 趣thú 進tiến 之chi 行hành 。 以dĩ 無vô 間gian 道đạo 達đạt 解giải 脫thoát 道đạo 而nhi 後hậu 果quả 成thành 是thị 也dã 。 還hoàn 生sanh 下hạ 。 可khả 謂vị 倒đảo 駕giá 慈từ 航# 。 從tùng 理lý 涉thiệp 事sự 。 應ưng 身thân 三tam 界giới 。 度độ 化hóa 父phụ 母mẫu 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 也dã 。 令linh 服phục 法pháp 藥dược 者giả 。 法pháp 性tánh 之chi 藥dược 名danh 為vi 法pháp 藥dược 。 喻dụ 所sở 說thuyết 之chi 法Pháp 也dã 。 令linh 服phục 者giả 。 喻dụ 勸khuyến 勉miễn 令linh 修tu 也dã 。 斷đoạn 除trừ 三tam 障chướng 者giả 。 令linh 業nghiệp 障chướng 。 報báo 障chướng 。 煩phiền 惱não 障chướng 。 因nhân 盡tận 果quả 亡vong 之chi 謂vị 也dã 。 當đương 證chứng 下hạ 。 謂vị 三tam 障chướng 既ký 除trừ 。 二nhị 死tử 則tắc 盡tận 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 云vân 當đương 證chứng 等đẳng 。 盡tận 未vị 下hạ 。 謂vị 自tự 證chứng 而nhi 後hậu 又hựu 復phục 度độ 生sanh 也dã 。 畢tất 竟cánh 下hạ 。 是thị 令linh 所sở 度độ 之chi 人nhân 。 證chứng 涅Niết 槃Bàn 及cập 圓viên 鏡kính 智trí 也dã 。 當đương 知tri 此thử 頌tụng 。 展triển 轉chuyển 三tam 次thứ 。 始thỉ 則tắc 子tử 念niệm 父phụ 母mẫu 。 出xuất 家gia 成thành 道Đạo 。 成thành 道Đạo 而nhi 後hậu 度độ 父phụ 母mẫu 成thành 道Đạo 。 父phụ 母mẫu 既ký 成thành 又hựu 度độ 眾chúng 生sanh 成thành 道Đạo 。 此thử 之chi 功công 德đức 。 皆giai 歸quy 最tối 初sơ 一nhất 念niệm 出xuất 家gia 。 能năng 獲hoạch 三tam 世thế 之chi 益ích 。 故cố 出xuất 家gia 功công 德đức 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 也dã 。

△# 五ngũ 暴bạo 風phong 不bất 住trụ 喻dụ 八bát 。 初sơ 舉cử 喻dụ 暴bạo 風phong 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 常thường 觀quán 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 舍xá 宅trạch 。 猶do 如như 大đại 風phong 。 不bất 能năng 蹔tạm 住trụ 。

大đại 風phong 喻dụ 五ngũ 塵trần 境cảnh 界giới 。 不bất 能năng 蹔tạm 住trụ 者giả 。 所sở 謂vị 境cảnh 隨tùy 心tâm 現hiện 。 心tâm 逐trục 境cảnh 牽khiên 。 是thị 則tắc 五ngũ 塵trần 大đại 風phong 。 激kích 動động 心tâm 海hải 。 妄vọng 識thức 浪lãng 生sanh 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。

△# 二nhị 徵trưng 起khởi 合hợp 喻dụ 。

何hà 以dĩ 故cố 。

善thiện 男nam 子tử 。 在tại 家gia 之chi 心tâm 。 恆hằng 起khởi 妄vọng 想tưởng 。 執chấp 著trước 外ngoại 境cảnh 。 不bất 能năng 了liễu 真chân 。 無vô 明minh 昏hôn 酔# 。 顛điên 倒đảo 觸xúc 境cảnh 。 亦diệc 常thường 不bất 住trụ 。 惡ác 覺giác 易dị 起khởi 。 善thiện 心tâm 難nan 生sanh 。 由do 妄vọng 想tưởng 緣duyên 。 起khởi 諸chư 煩phiền 惱não 。 因nhân 眾chúng 煩phiền 惱não 。 造tạo 善thiện 惡ác 業nghiệp 。 依y 善thiện 惡ác 業nghiệp 。 感cảm 五ngũ 趣thú 果quả 。 如như 是thị 如như 是thị 。 生sanh 死tử 不bất 斷đoạn 。

妄vọng 想tưởng 即tức 六lục 識thức 分phân 別biệt 。 外ngoại 境cảnh 即tức 現hiện 在tại 六lục 塵trần 。 執chấp 著trước 為vi 俱câu 生sanh 細tế 惑hoặc 法pháp 執chấp 分phân 別biệt 也dã 。 良lương 以dĩ 真Chân 如Như 常thường 住trụ 。 清thanh 淨tịnh 洞đỗng 然nhiên 。 本bổn 無vô 外ngoại 境cảnh 。 及cập 諸chư 眾chúng 生sanh 。 特đặc 由do 無vô 始thỉ 一nhất 念niệm 不bất 覺giác 。 而nhi 有hữu 無vô 明minh 。 晦hối 昧muội 真chân 性tánh 。 由do 是thị 真chân 性tánh 隨tùy 緣duyên 。 轉chuyển 成thành 業nghiệp 識thức 。 依y 業nghiệp 識thức 故cố 。 復phục 起khởi 轉chuyển 現hiện 二nhị 相tương/tướng 。 轉chuyển 即tức 見kiến 分phần/phân 。 現hiện 即tức 相tương/tướng 分phần/phân 。 所sở 謂vị 無vô 明minh 。 不bất 覺giác 生sanh 三tam 細tế 者giả 是thị 也dã 。 然nhiên 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 互hỗ 相tương 引dẫn 發phát 。 以dĩ 轉chuyển 相tương/tướng 欲dục 見kiến 。 帶đái 出xuất 相tương/tướng 分phần/phân 。 如như 人nhân 瞪trừng 目mục 妄vọng 見kiến 空không 華hoa 。 由do 有hữu 相tương/tướng 分phần/phân 。 以dĩ 不bất 了liễu 唯duy 心tâm 引dẫn 起khởi 見kiến 分phần/phân 。 由do 不bất 達đạt 唯duy 心tâm 。 執chấp 為vi 實thật 有hữu 。 既ký 執chấp 為vi 實thật 。 是thị 為vi 六lục 塵trần 。 由do 六lục 塵trần 境cảnh 界giới 激kích 動động 心tâm 海hải 。 轉chuyển 生sanh 諸chư 識thức 。 本bổn 非phi 外ngoại 境cảnh 。 因nhân 執chấp 成thành 外ngoại 。 遂toại 成thành 法pháp 執chấp 煩phiền 惱não 。 真chân 即tức 真Chân 如Như 。 了liễu 即tức 明minh 了liễu 。 不bất 能năng 者giả 正chánh 是thị 法pháp 執chấp 所sở 障chướng 也dã 。 無vô 明minh 即tức 癡si 。 昏hôn 暗ám 為vi 相tương/tướng 。 眾chúng 生sanh 被bị 迷mê 。 昏hôn 昏hôn 如như 醉túy 。 逐trục 妄vọng 迷mê 真chân 。 心tâm 外ngoại 取thủ 法pháp 。 故cố 云vân 顛điên 倒đảo 觸xúc 境cảnh 。 亦diệc 常thường 不bất 住trụ 者giả 。 種chủng 現hiện 薰huân 發phát 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 故cố 。 惡ác 覺giác 易dị 起khởi 者giả 。 惡ác 覺giác 即tức 邪tà 見kiến 。 亦diệc 為vi 心tâm 上thượng 不bất 善thiện 種chủng 子tử 。 念niệm 念niệm 增tăng 長trưởng 。 故cố 云vân 易dị 起khởi 。 由do 邪tà 念niệm 惡ác 念niệm 增tăng 熾sí 。 所sở 以dĩ 善thiện 心tâm 難nan 生sanh 也dã 。 (# 此thử 約ước 無vô 漏lậu 善thiện 說thuyết 。 然nhiên 無vô 漏lậu 善thiện 種chủng 非phi 無vô 。 因nhân 無vô 明minh 所sở 覆phú 。 惡ác 種chủng 力lực 強cường/cưỡng 。 不bất 能năng 發phát 起khởi 。 故cố 曰viết 難nạn/nan 生sanh )# 由do 妄vọng 想tưởng 緣duyên 者giả 。 妄vọng 想tưởng 即tức 是thị 惡ác 覺giác 。 約ước 種chủng 子tử 說thuyết 。 起khởi 諸chư 煩phiền 惱não 者giả 。 由do 妄vọng 想tưởng 種chủng 子tử 。 發phát 動động 為vi 緣duyên 。 引dẫn 起khởi 一nhất 切thiết 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 煩phiền 惱não 不bất 出xuất 根căn 隨tùy 二nhị 種chủng 。 (# 根căn 本bổn 有hữu 六lục 。 謂vị 貪tham 瞋sân 癡si 。 慢mạn 疑nghi 不bất 正chánh 見kiến 。 二nhị 十thập 隨tùy 煩phiền 惱não 。 謂vị 隨tùy 其kỳ 煩phiền 惱não 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 。 等đẳng 流lưu 性tánh 故cố 。 一nhất 忿phẫn 。 二nhị 恨hận 。 三tam 惱não 。 四tứ 覆phú 。 五ngũ 誑cuống 。 六lục 諂siểm 。 七thất 憍kiêu 。 八bát 害hại 。 九cửu 嫉tật 。 十thập 慳san 。 此thử 十thập 為vi 小tiểu 隨tùy 。 因nhân 各các 別biệt 起khởi 故cố 。 如như 忿phẫn 。 忿phẫn 然nhiên 後hậu 方phương 有hữu 恨hận 等đẳng 。 中trung 隨tùy 有hữu 二nhị 。 即tức 無vô 慚tàm 無vô 愧quý 。 大đại 隨tùy 有hữu 八bát 。 即tức 不bất 信tín 。 懈giải 怠đãi 。 放phóng 逸dật 。 昏hôn 沉trầm 。 掉trạo 舉cử 。 失thất 念niệm 。 不bất 正chánh 知tri 。 散tán 亂loạn 。 此thử 八bát 為vi 大đại 者giả 。 如như 有hữu 不bất 信tín 。 則tắc 有hữu 餘dư 七thất 等đẳng 具cụ )# 因nhân 眾chúng 二nhị 句cú 。 謂vị 因nhân 煩phiền 惱não 起khởi 於ư 心tâm 。 業nghiệp 用dụng 形hình 於ư 外ngoại 。 故cố 云vân 造tạo 業nghiệp 。 造tạo 者giả 作tác 為vi 也dã 。 有hữu 善thiện 有hữu 惡ác 。 善thiện 者giả 即tức 有hữu 漏lậu 善thiện 種chủng 成thành 熟thục 發phát 起khởi 者giả 。 (# 善thiện 種chủng 者giả 。 或hoặc 前tiền 生sanh 。 或hoặc 現hiện 世thế 。 自tự 己kỷ 曾tằng 作tác 善thiện 事sự 。 如như 布bố 施thí 造tạo 像tượng 。 齋trai 僧Tăng 濟tế 貧bần 等đẳng 。 薰huân 成thành 種chủng 子tử 。 存tồn 八bát 識thức 中trung 含hàm 。 或hoặc 自tự 雖tuy 未vị 作tác 。 見kiến 他tha 行hành 善thiện 。 自tự 生sanh 渴khát 仰ngưỡng 。 亦diệc 薰huân 成thành 種chủng 子tử 。 如như 善thiện 種chủng 成thành 熟thục 。 則tắc 發phát 現hiện 行hành 。 令linh 人nhân 行hành 善thiện 事sự 。 惡ác 種chủng 亦diệc 然nhiên 。 此thử 二nhị 種chủng 子tử 。 強cường/cưỡng 者giả 先tiên 發phát )# 惡ác 者giả 。 亦diệc 為vi 惡ác 種chủng 成thành 熟thục 發phát 起khởi 現hiện 行hành 。 令linh 人nhân 行hành 惡ác 。 然nhiên 此thử 二nhị 者giả 。 各các 有hữu 輕khinh 重trọng 差sai 別biệt 。 皆giai 為vi 現hiện 身thân 。 所sở 造tạo 之chi 業nghiệp 。 善thiện 惡ác 不bất 同đồng 。 依y 善thiện 二nhị 句cú 。 又hựu 以dĩ 善thiện 惡ác 二nhị 業nghiệp 為vi 依y 憑bằng 。 招chiêu 感cảm 五ngũ 趣thú 後hậu 果quả 。 (# 本bổn 有hữu 六lục 趣thú 。 今kim 合hợp 修tu 羅la 歸quy 天thiên 道đạo 。 故cố 言ngôn 五ngũ 。 趣thú 者giả 向hướng 也dã 。 是thị 眾chúng 生sanh 數sác 數sác 受thọ 生sanh 。 數sác 數sác 受thọ 死tử 。 歸quy 向hướng 之chi 處xứ 也dã 。 五ngũ 者giả 善thiện 趣thú 有hữu 二nhị 。 一nhất 天thiên 趣thú 。 即tức 三tam 界giới 諸chư 天thiên 。 雖tuy 上thượng 下hạ 優ưu 劣liệt 品phẩm 格cách 不bất 同đồng 。 皆giai 隨tùy 自tự 類loại 善thiện 業nghiệp 所sở 招chiêu 感cảm 故cố 。 二nhị 人nhân 趣thú 。 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 。 如như 中trung 國quốc 邊biên 外ngoại 。 極cực 盡tận 八bát 荒hoang 。 凡phàm 頭đầu 上thượng 脚cước 下hạ 者giả 皆giai 為vi 人nhân 。 然nhiên 人nhân 雖tuy 一nhất 等đẳng 。 品phẩm 格cách 天thiên 淵uyên 。 有hữu 君quân 臣thần 百bá 姓tánh 。 貧bần 富phú 貴quý 賤tiện 。 壽thọ 夭yểu 苦khổ 樂lạc 。 種chủng 種chủng 差sai 別biệt 。 皆giai 隨tùy 自tự 類loại 因nhân 。 之chi 所sở 招chiêu 感cảm 。 至chí 於ư 三tam 途đồ 惡ác 報báo 。 非phi 天thiên 降giáng 地địa 湧dũng 。 神thần 差sai 鬼quỷ 使sứ 。 皆giai 自tự 作tác 隨tùy 類loại 惡ác 業nghiệp 為vi 因nhân 。 自tự 業nghiệp 招chiêu 感cảm 惡ác 果quả 為vi 報báo )# 如như 是thị 下hạ 二nhị 句cú 。 指chỉ 上thượng 判phán 定định 。 生sanh 死tử 相tương 續tục 。 故cố 云vân 不bất 斷đoạn 。 兩lưỡng 個cá 如như 是thị 非phi 重trọng/trùng 辭từ 也dã 。 通thông 指chỉ 前tiền 文văn 相tương 續tục 之chi 義nghĩa 。 如như 妄vọng 想tưởng 起khởi 於ư 妄vọng 心tâm 。 妄vọng 心tâm 發phát 現hiện 妄vọng 境cảnh 。 因nhân 取thủ 妄vọng 境cảnh 為vi 實thật 。 起khởi 諸chư 煩phiền 惱não 。 復phục 由do 煩phiền 惱não 造tạo 業nghiệp 。 因nhân 業nghiệp 感cảm 果quả 。 總tổng 為vi 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 三tam 。 如như 是thị 鈎câu 鎻# 連liên 環hoàn 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 故cố 云vân 如như 是thị 如như 是thị 。

△# 三tam 別biệt 舉cử 無vô 漏lậu 。

唯duy 有hữu 正chánh 見kiến 。 不bất 顛điên 倒đảo 心tâm 。 作tác 諸chư 善thiện 業nghiệp 。 因nhân 三tam 善thiện 根căn 。 及cập 以dĩ 信tín 等đẳng 。 增tăng 長trưởng 無vô 漏lậu 。 法Pháp 爾nhĩ 種chủng 子tử 。 能năng 起khởi 無vô 漏lậu 。 三tam 昧muội 神thần 通thông 。 如như 是thị 如như 是thị 。 證chứng 聖thánh 相tương 續tục 。 若nhược 伏phục 妄vọng 想tưởng 。 修tu 習tập 正chánh 觀quán 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 永vĩnh 盡tận 無vô 餘dư 。

正chánh 見kiến 翻phiên 前tiền 不bất 正chánh 見kiến 。 然nhiên 不bất 正chánh 見kiến 。 即tức 五ngũ 利lợi 使sử 見kiến 惑hoặc 之chi 本bổn 。 能năng 使sử 撥bát 因nhân 果quả 。 執chấp 斷đoạn 常thường 。 事sự 火hỏa 崇sùng 水thủy 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 外ngoại 道đạo 信tín 此thử 墮đọa 邪tà 即tức 邪tà 見kiến 也dã 。 正chánh 見kiến 者giả 無vô 漏lậu 智trí 慧tuệ 本bổn 也dã 。 能năng 分phần/phân 邪tà 正chánh 。 識thức 聖thánh 凡phàm 。 明minh 因nhân 果quả 。 達đạt 事sự 理lý 。 不bất 為vi 邪tà 惑hoặc 。 不bất 為vi 境cảnh 瞞man 。 一nhất 切thiết 賢hiền 聖thánh 。 用dụng 此thử 見kiến 道đạo 。 即tức 有hữu 分phân 別biệt 智trí 也dã 。 不bất 顛điên 倒đảo 心tâm 者giả 。 翻phiên 前tiền 顛điên 倒đảo 觸xúc 境cảnh 。 以dĩ 心tâm 外ngoại 執chấp 法pháp 為vi 顛điên 倒đảo 。 會hội 法pháp 唯duy 心tâm 是thị 不bất 顛điên 倒đảo 。 是thị 以dĩ 心tâm 倒đảo 則tắc 法pháp 法pháp 皆giai 倒đảo 。 心tâm 正chánh 則tắc 事sự 事sự 皆giai 正chánh 。 故cố 云vân 作tác 諸chư 善thiện 業nghiệp 。 蓋cái 上thượng 二nhị 句cú 。 即tức 返phản 妄vọng 歸quy 真chân 見kiến 道đạo 之chi 智trí 。 作tác 善thiện 業nghiệp 即tức 身thân 口khẩu 運vận 用dụng 二nhị 利lợi 之chi 行hành 也dã 。 三tam 善thiện 根căn 者giả 。 即tức 不bất 貪tham 不bất 瞋sân 不bất 癡si 。 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 無vô 漏lậu 聖thánh 道Đạo 。 依y 此thử 成thành 也dã 。 信tín 等đẳng 者giả 。 即tức 十thập 一nhất 善thiện 法Pháp 信tín 為vi 其kỳ 首thủ 。 於ư 實thật 德đức 法pháp 。 深thâm 忍nhẫn 樂nhạo 欲dục 。 能năng 清thanh 疑nghi 濁trược 。 如như 水thủy 清thanh 珠châu 。 能năng 清thanh 濁trược 水thủy 。 為vi 諸chư 善thiện 之chi 首thủ 。 百bách 行hành 之chi 源nguyên 。 等đẳng 者giả 舉cử 一nhất 該cai 餘dư 。 增tăng 長trưởng 無vô 漏lậu 等đẳng 者giả 。 謂vị 十thập 一nhất 善thiện 法Pháp 以dĩ 三tam 善thiện 根căn 為vi 本bổn 。 是thị 以dĩ 翻phiên 貪tham 瞋sân 癡si 。 成thành 戒giới 定định 慧tuệ 。 戒giới 定định 慧tuệ 為vi 無vô 漏lậu 聖thánh 學học 根căn 本bổn 。 然nhiên 根căn 本bổn 既ký 成thành 無vô 漏lậu 。 信tín 等đẳng 助trợ 佐tá 皆giai 成thành 無vô 漏lậu 。 以dĩ 無vô 漏lậu 法pháp 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 故cố 云vân 增tăng 長trưởng 。 法pháp 爾nhĩ 者giả 。 自tự 類loại 當đương 然nhiên 之chi 詞từ 。 即tức 上thượng 句cú 無vô 漏lậu 諸chư 法pháp 。 種chủng 子tử 者giả 。 由do 前tiền 無vô 漏lậu 現hiện 行hành 薰huân 習tập 成thành 因nhân 。 含hàm 於ư 藏tạng 識thức 是thị 為vi 種chủng 子tử 。 能năng 起khởi 無vô 漏lậu 下hạ 。 謂vị 種chủng 子tử 增tăng 長trưởng 成thành 熟thục 。 發phát 起khởi 無vô 漏lậu 體thể 用dụng 。 三tam 昧muội 即tức 定định 體thể 。 神thần 通thông 即tức 妙diệu 用dụng 。 皆giai 妙diệu 用dụng 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 故cố 云vân 神thần 通thông 。 兩lưỡng 個cá 如như 是thị 者giả 。 指chỉ 法pháp 授thọ 受thọ 不bất 盡tận 之chi 義nghĩa 。 如như 前tiền 無vô 漏lậu 種chủng 子tử 為vi 因nhân 。 發phát 起khởi 無vô 漏lậu 定định 通thông 為vi 果quả 。 故cố 曰viết 證chứng 聖thánh 。 即tức 親thân 證chứng 聖thánh 果Quả 也dã 。 相tương 續tục 即tức 授thọ 受thọ 義nghĩa 。 如như 慧tuệ 焰diễm 聯liên 芳phương 。 法pháp 脉mạch 永vĩnh 嗣tự 也dã 。 若nhược 伏phục 下hạ 。 正chánh 明minh 承thừa 續tục 。 師sư 既ký 授thọ 資tư 。 資tư 當đương 奉phụng 行hành 。 若nhược 欲dục 降hàng 伏phục 妄vọng 想tưởng 。 須tu 當đương 修tu 習tập 正chánh 觀quán 。 觀quán 如như 熱nhiệt 湯thang 。 妄vọng 想tưởng 如như 氷băng 。 熱nhiệt 湯thang 消tiêu 氷băng 。 不bất 久cửu 皆giai 盡tận 。 故cố 云vân 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 永vĩnh 盡tận 無vô 餘dư 。 蓋cái 五ngũ 住trụ 既ký 盡tận 。 義nghĩa 兼kiêm 二nhị 死tử 亦diệc 必tất 永vĩnh 亡vong 也dã 。

△# 四tứ 當đương 機cơ 問vấn 觀quán 。

爾nhĩ 時thời 智Trí 光Quang 長Trưởng 者Giả 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 修tu 習tập 正chánh 觀quán 。 有hữu 無vô 量lượng 門môn 。 修tu 何hà 等đẳng 觀quán 。 能năng 伏phục 妄vọng 想tưởng 。

長trưởng 者giả 謂vị 大đại 小tiểu 教giáo 乘thừa 。 皆giai 有hữu 觀quán 門môn 。 如như 五ngũ 停đình 心tâm 觀quán 。 及cập 諸chư 止Chỉ 觀Quán 等đẳng 。 隨tùy 機cơ 所sở 說thuyết 。 差sai 別biệt 不bất 同đồng 。 故cố 云vân 無vô 量lượng 。 不bất 知tri 何hà 觀quán 相tương 應ứng 。 能năng 伏phục 妄vọng 想tưởng 。 故cố 問vấn 。

△# 五ngũ 佛Phật 授thọ 妙diệu 觀quán 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 長trưởng 者giả 言ngôn 。

善thiện 男nam 子tử 。 應ưng 當đương 修tu 習tập 。 無vô 相tướng 正chánh 觀quán 。 無vô 相tướng 能năng 伏phục 妄vọng 想tưởng 。 唯duy 觀quán 實thật 性tánh 。 不bất 見kiến 實thật 相tướng 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 體thể 本bổn 空không 寂tịch 。 無vô 見kiến 無vô 知tri 。 是thị 名danh 正chánh 觀quán 。

叮# 嚀# 囑chúc 之chi 。 分phần/phân 所sở 該cai 作tác 曰viết 應ưng 當đương 。 即tức 事sự 觀quán 理lý 為vi 修tu 。 精tinh 進tấn 無vô 間gian 云vân 習tập 。 正chánh 能năng 破phá 邪tà 。 觀quán 能năng 破phá 妄vọng 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 照chiếu 諸chư 萬vạn 法pháp 。 名danh 為vi 正chánh 觀quán 。 無vô 相tướng 者giả 。 當đương 照chiếu 之chi 時thời 。 不bất 作tác 依y 正chánh 想tưởng 。 不bất 作tác 聖thánh 凡phàm 解giải 。 不bất 作tác 煩phiền 惱não 想tưởng 。 不bất 作tác 涅Niết 槃Bàn 想tưởng 。 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 無vô 為vi 頓đốn 然nhiên 皆giai 空không 。 故cố 云vân 無vô 相tướng 。 即tức 大Đại 乘Thừa 空không 觀quán 也dã 。 妄vọng 想tưởng 。 即tức 煩phiền 惱não 總tổng 稱xưng 。 今kim 既ký 無vô 相tướng 故cố 云vân 能năng 伏phục 。 伏phục 即tức 降hàng 伏phục 。 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 淺thiển 則tắc 如như 石thạch 壓áp 草thảo 。 惟duy 止chỉ 現hiện 行hành 不bất 起khởi 。 深thâm 則tắc 除trừ 根căn 。 種chủng 子tử 亦diệc 滅diệt 。 唯duy 觀quán 下hạ 。 釋thích 正chánh 觀quán 義nghĩa 。 應ưng 知tri 性tánh 相tướng 二nhị 字tự 。 性tánh 為vi 相tương/tướng 之chi 理lý 。 相tương/tướng 為vi 性tánh 之chi 表biểu 。 謂vị 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 真chân 性tánh 隨tùy 緣duyên 變biến 現hiện 。 有hữu 種chủng 種chủng 相tướng 。 相tương/tướng 即tức 是thị 性tánh 。 故cố 性tánh 相tướng 一nhất 體thể 。 二nhị 皆giai 是thị 真chân 。 然nhiên 雖tuy 一nhất 體thể 即tức 真chân 。 若nhược 行hành 人nhân 初sơ 作tác 功công 夫phu 。 唯duy 觀quán 性tánh 。 不bất 見kiến 相tương/tướng 。 一nhất 切thiết 下hạ 。 釋thích 上thượng 唯duy 觀quán 不bất 見kiến 二nhị 義nghĩa 。 然nhiên 既ký 是thị 真chân 性tánh 變biến 現hiện 。 當đương 體thể 皆giai 性tánh 。 故cố 云vân 唯duy 觀quán 實thật 性tánh 。 相tương/tướng 乃nãi 幻huyễn 化hóa 。 故cố 云vân 不bất 見kiến 實thật 相tướng 。 謂vị 不bất 見kiến 實thật 有hữu 諸chư 相tướng 。 即tức 會hội 相tương/tướng 歸quy 性tánh 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 結kết 名danh 。 承thừa 上thượng 體thể 本bổn 空không 寂tịch 。 所sở 以dĩ 無vô 見kiến 無vô 知tri 。 是thị 名danh 正chánh 觀quán 。 良lương 以dĩ 知tri 見kiến 皆giai 無vô 者giả 。 非phi 獨độc 無vô 所sở 見kiến 所sở 知tri 。 理lý 應ưng 能năng 所sở 皆giai 無vô 。 則tắc 事sự 障chướng 理lý 障chướng 二nhị 皆giai 空không 矣hĩ 。 方phương 是thị 稱xưng 真chân 正chánh 觀quán 也dã 。

△# 六lục 觀quán 成thành 獲hoạch 益ích 。

若nhược 有hữu 佛Phật 子tử 。 安an 住trụ 正chánh 念niệm 。 如như 是thị 觀quán 察sát 。 長trường 時thời 修tu 習tập 無vô 為vi 。 妄vọng 想tưởng 猛mãnh 風phong 。 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 聖thánh 智trí 現hiện 觀quán 。 證chứng 理lý 圓viên 成thành 。

善thiện 男nam 子tử 。 是thị 名danh 賢hiền 聖thánh 。 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 名danh 如Như 來Lai 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

正chánh 念niệm 謂vị 冥minh 心tâm 菩Bồ 提Đề 。 不bất 容dung 間gian 斷đoạn 。 故cố 云vân 安an 住trụ 。 如như 是thị 觀quán 察sát 者giả 。 即tức 前tiền 唯duy 觀quán 實thật 性tánh 。 不bất 見kiến 實thật 相tướng 也dã 。 長trường 時thời 下hạ 。 非phi 朝triêu 勤cần 夕tịch 怠đãi 。 須tu 要yếu 久cửu 久cửu 精tinh 進tấn 也dã 。 修tu 習tập 即tức 觀quán 。 無vô 為vi 即tức 正chánh 。 然nhiên 修tu 習tập 必tất 欲dục 無vô 為vi 者giả 。 假giả 若nhược 有hữu 所sở 作tác 為vi 。 即tức 涉thiệp 妄vọng 想tưởng 。 焉yên 能năng 成thành 觀quán 乎hồ 。 謂vị 正chánh 作tác 觀quán 時thời 。 不bất 作tác 觀quán 想tưởng 。 即tức 是thị 無vô 為vi 。 又hựu 修tu 習tập 無vô 為vi 四tứ 字tự 。 性tánh 修tu 互hỗ 導đạo 之chi 義nghĩa 。 無vô 為vi 即tức 性tánh 。 修tu 習tập 即tức 觀quán 。 謂vị 性tánh 體thể 無vô 為vi 。 非phi 觀quán 不bất 能năng 證chứng 性tánh 。 故cố 云vân 修tu 習tập 。 是thị 以dĩ 修tu 導đạo 性tánh 。 觀quán 雖tuy 能năng 證chứng 。 非phi 性tánh 不bất 能năng 攝nhiếp 用dụng 。 故cố 云vân 無vô 為vi 。 是thị 以dĩ 性tánh 導đạo 修tu 。 體thể 用dụng 相tương/tướng 資tư 。 理lý 事sự 無vô 礙ngại 妙diệu 觀quán 也dã 。 妄vọng 想tưởng 喻dụ 猛mãnh 風phong 者giả 。 以dĩ 猛mãnh 風phong 能năng 摧tồi 艸thảo 木mộc 。 喻dụ 妄vọng 想tưởng 能năng 害hại 性tánh 德đức 。 今kim 因nhân 正chánh 觀quán 無vô 為vi 。 故cố 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 矣hĩ 。 聖thánh 智trí 即tức 本bổn 覺giác 。 現hiện 觀quán 即tức 始thỉ 覺giác 。 及cập 至chí 始thỉ 本bổn 究cứu 竟cánh 。 是thị 為vi 證chứng 理lý 。 以dĩ 證chứng 理lý 之chi 時thời 。 方phương 知tri 本bổn 來lai 圓viên 成thành 。 非phi 從tùng 外ngoại 得đắc 。 (# 問vấn 。 聖thánh 智trí 與dữ 理lý 。 為vi 同đồng 為vi 別biệt 。 答đáp 。 理lý 如như 鏡kính 體thể 。 寂tịch 然nhiên 不bất 動động 。 聖thánh 智trí 如như 光quang 。 稱xưng 體thể 明minh 耀diệu 。 又hựu 智trí 即tức 真chân 性tánh 菩Bồ 提Đề 。 理lý 即tức 性tánh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 。 二nhị 不bất 離ly 故cố )# 善thiện 男nam 子tử 下hạ 結kết 名danh 。 謂vị 如như 此thử 修tu 證chứng 。 在tại 因nhân 為vi 賢hiền 聖thánh 。 (# 賢hiền 即tức 三tam 賢hiền 。 聖thánh 即tức 十Thập 地Địa )# 為vi 菩Bồ 薩Tát 。 在tại 果quả 是thị 名danh 如Như 來Lai 等đẳng 。

△# 七thất 結kết 成thành 報báo 恩ân 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 為vì 伏phục 妄vọng 想tưởng 。 永vĩnh 不bất 起khởi 故cố 。 為vì 報báo 四Tứ 恩Ân 。 成thành 就tựu 四tứ 德đức 。 出xuất 家gia 修tu 學học 。 息tức 妄vọng 想tưởng 心tâm 。 經kinh 無vô 量lượng 劫kiếp 。 成thành 就tựu 佛Phật 道Đạo 。

為vi 字tự 平bình 聲thanh 呼hô 。 訓huấn 當đương 。 乃nãi 總tổng 結kết 前tiền 文văn 。 又hựu 兼kiêm 勸khuyến 修tu 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 能năng 修tu 之chi 人nhân 。 妄vọng 想tưởng 為vi 所sở 伏phục 之chi 惑hoặc 。 為vì 報báo 四Tứ 恩Ân 者giả 。 以dĩ 前tiền 云vân 出xuất 家gia 成thành 道Đạo 。 方phương 報báo 四Tứ 恩Ân 故cố 也dã 。 四tứ 德đức 者giả 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 謂vị 四Tứ 恩Ân 不bất 報báo 。 名danh 為vi 無vô 德đức 。 出xuất 家gia 既ký 報báo 。 則tắc 成thành 有hữu 德đức 。 每mỗi 報báo 一nhất 恩ân 。 成thành 就tựu 一nhất 德đức 。 二nhị 者giả 如như 文văn 。 既ký 證chứng 阿a 耨nậu 菩Bồ 提Đề 。 則tắc 得đắc 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 四tứ 德đức 也dã 。 出xuất 家gia 之chi 上thượng 。 再tái 加gia 是thị 為vi 二nhị 字tự 讀đọc 之chi 則tắc 順thuận 。 為vi 結kết 歸quy 前tiền 文văn 也dã 。 無vô 量lượng 劫kiếp 者giả 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 約ước 漸tiệm 證chứng 。 須tu 歷lịch 三tam 祗chi 。 欲dục 滿mãn 四tứ 洪hồng 誓thệ 願nguyện 。 利lợi 他tha 心tâm 重trọng/trùng 。 故cố 經kinh 歷lịch 時thời 長trường/trưởng 。 二nhị 約ước 頓đốn 證chứng 。 雖tuy 言ngôn 無vô 量lượng 。 正chánh 觀quán 之chi 中trung 。 一nhất 念niệm 萬vạn 年niên 。 萬vạn 年niên 一nhất 念niệm 。 雖tuy 歷lịch 多đa 劫kiếp 。 一nhất 生sanh 而nhi 就tựu 。 如như 善thiện 財tài 。 一nhất 生sanh 圓viên 曠khoáng 劫kiếp 之chi 果quả 也dã 。 前tiền 義nghĩa 歸quy 漸tiệm 教giáo 。 後hậu 義nghĩa 即tức 頓đốn 教giáo 。 此thử 經Kinh 為vi 頓đốn 教giáo 。 文văn 雖tuy 似tự 漸tiệm 。 義nghĩa 實thật 歸quy 頓đốn 。

△# 八bát 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 二nhị 。 初sơ 頌tụng 執chấp 妄vọng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 觀quán 在tại 家gia 。 猶do 如như 暴bạo 風phong 不bất 蹔tạm 住trụ 。

此thử 二nhị 句cú 重trọng/trùng 頌tụng 暴bạo 風phong 喻dụ 。 眾chúng 生sanh 之chi 妄vọng 想tưởng 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 如như 風phong 之chi 不bất 住trụ 也dã 。

亦diệc 如như 妄vọng 執chấp 水thủy 中trung 月nguyệt 。 分phân 別biệt 計kế 度độ 以dĩ 為vi 實thật 。 水thủy 中trung 本bổn 來lai 月nguyệt 影ảnh 無vô 。 淨tịnh 水thủy 為vi 緣duyên 見kiến 本bổn 月nguyệt 。

此thử 喻dụ 乃nãi 孤cô 起khởi 頌tụng 也dã 。 長trường/trưởng 行hành 無vô 。 頌tụng 中trung 補bổ 出xuất 。 初sơ 二nhị 句cú 喻dụ 境cảnh 從tùng 妄vọng 現hiện 。 水thủy 喻dụ 妄vọng 想tưởng 。 月nguyệt 影ảnh 喻dụ 身thân 境cảnh 萬vạn 法pháp 。 天thiên 上thượng 必tất 有hữu 真chân 月nguyệt 喻dụ 真Chân 如Như 。 妄vọng 執chấp 即tức 眾chúng 生sanh 識thức 心tâm 取thủ 著trước 。 為vi 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 。 良lương 以dĩ 諸chư 法Pháp 身thân 境cảnh 本bổn 無vô 。 由do 識thức 心tâm 妄vọng 想tưởng 為vi 緣duyên 。 真Chân 如Như 隨tùy 妄vọng 緣duyên 變biến 現hiện 。 眾chúng 生sanh 癡si 迷mê 不bất 達đạt 唯duy 心tâm 。 妄vọng 執chấp 實thật 有hữu 。 於ư 身thân 境cảnh 中trung 計kế 有hữu 主chủ 宰tể 者giả 為vi 我ngã 執chấp 。 計kế 心tâm 外ngoại 實thật 有hữu 萬vạn 法pháp 者giả 為vi 法pháp 執chấp 。 故cố 云vân 分phân 別biệt 計kế 度độ 等đẳng 。 第đệ 三tam 句cú 。 喻dụ 妄vọng 體thể 無vô 實thật 。 第đệ 四tứ 句cú 。 因nhân 執chấp 妄vọng 見kiến 也dã 。 水thủy 喻dụ 妄vọng 想tưởng 。 淨tịnh 喻dụ 能năng 感cảm 。 本bổn 月nguyệt 即tức 天thiên 上thượng 本bổn 有hữu 之chi 真chân 月nguyệt 。 此thử 言ngôn 水thủy 中trung 月nguyệt 影ảnh 虗hư 假giả 無vô 實thật 。 以dĩ 癡si 人nhân 不bất 了liễu 妄vọng 謂vị 本bổn 月nguyệt 。 法pháp 合hợp 在tại 次thứ 。

諸chư 法pháp 緣duyên 生sanh 皆giai 是thị 假giả 。 凡phàm 愚ngu 妄vọng 計kế 以dĩ 為vi 我ngã 。 即tức 此thử 從tùng 緣duyên 法pháp 非phi 真chân 。 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 計kế 為vi 有hữu 。 若nhược 能năng 斷đoạn 除trừ 於ư 二nhị 執chấp 。 當đương 證chứng 無vô 上thượng 大đại 菩Bồ 提Đề 。

此thử 頌tụng 法pháp 合hợp 水thủy 月nguyệt 也dã 。 初sơ 二nhị 句cú 諸chư 法pháp 。 即tức 身thân 境cảnh 萬vạn 法pháp 。 合hợp 上thượng 月nguyệt 影ảnh 。 緣duyên 即tức 妄vọng 計kế 。 合hợp 上thượng 淨tịnh 水thủy 。 凡phàm 愚ngu 即tức 具cụ 惑hoặc 凡phàm 夫phu 。 妄vọng 計kế 即tức 識thức 心tâm 分phân 別biệt 。 以dĩ 為vi 我ngã 者giả 。 如như 圓viên 覺giác 經Kinh 云vân 。 妄vọng 認nhận 四tứ 大đại 。 為vi 自tự 身thân 相tướng 。 六lục 塵trần 緣duyên 影ảnh 。 為vi 自tự 心tâm 相tướng 。 將tương 妄vọng 身thân 緣duyên 影ảnh 。 計kế 我ngã 我ngã 所sở 也dã 。 第đệ 三tam 句cú 釋thích 初sơ 句cú 。 此thử 字tự 即tức 初sơ 句cú 諸chư 法pháp 。 從tùng 緣duyên 者giả 謂vị 。 諸chư 法pháp 本bổn 無vô 。 由do 妄vọng 計kế 為vi 緣duyên 。 從tùng 緣duyên 生sanh 故cố 。 所sở 以dĩ 當đương 體thể 非phi 真chân 。 釋thích 初sơ 句cú 皆giai 是thị 假giả 三tam 字tự 也dã 。 第đệ 四tứ 句cú 釋thích 第đệ 二nhị 句cú 。 謂vị 我ngã 非phi 實thật 有hữu 。 以dĩ 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 。 計kế 為vi 實thật 有hữu 。 合hợp 月nguyệt 影ảnh 非phi 有hữu 。 由do 淨tịnh 水thủy 為vi 緣duyên 妄vọng 見kiến 有hữu 也dã 。 蓋cái 妄vọng 想tưởng 是thị 俱câu 生sanh 思tư 惑hoặc 。 分phân 別biệt 是thị 利lợi 使sử 見kiến 惑hoặc 。 計kế 即tức 分phân 別biệt 。 由do 分phân 別biệt 故cố 。 雖tuy 無vô 而nhi 見kiến 有hữu 也dã 。 若nhược 能năng 二nhị 句cú 。 謂vị 有hữu 緣duyên 善thiện 人nhân 。 既ký 遇ngộ 此thử 經Kinh 。 轉chuyển 愚ngu 為vi 智trí 。 照chiếu 破phá 二nhị 執chấp 皆giai 空không 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 不bất 求cầu 自tự 得đắc 。 即tức 是thị 滅diệt 妄vọng 明minh 真chân 。 超siêu 凡phàm 入nhập 聖thánh 。 故cố 云vân 當đương 證chứng 等đẳng 。

凡phàm 情tình 妄vọng 想tưởng 如như 黑hắc 風phong 。 吹xuy 生sanh 死tử 林lâm 念niệm 念niệm 起khởi 。 四tứ 顛điên 倒đảo 鬼quỷ 常thường 隨tùy 逐trục 。 令linh 造tạo 五ngũ 種chủng 無vô 間gian 因nhân 。 三tam 不bất 善thiện 根căn 現hiện 為vi 纏triền 。 生sanh 死tử 輪luân 迴hồi 鎮trấn 相tương 續tục 。

此thử 合hợp 前tiền 暴bạo 風phong 喻dụ 也dã 。 生sanh 死tử 如như 林lâm 木mộc 。 妄vọng 想tưởng 如như 黑hắc 風phong 。 念niệm 念niệm 起khởi 者giả 雙song 關quan 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 約ước 妄vọng 想tưởng 。 二nhị 約ước 生sanh 死tử 。 起khởi 者giả 相tương 續tục 義nghĩa 。 謂vị 妄vọng 想tưởng 有hữu 生sanh 滅diệt 相tướng 續tục 。 生sanh 死tử 亦diệc 反phản 復phục 相tương 續tục 。 又hựu 風phong 有hữu 摧tồi 引dẫn 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 風phong 能năng 折chiết 木mộc 約ước 死tử 說thuyết 。 二nhị 風phong 亦diệc 引dẫn 發phát 約ước 生sanh 說thuyết 。 言ngôn 生sanh 死tử 本bổn 無vô 。 由do 妄vọng 想tưởng 感cảm 發phát 故cố 有hữu 生sanh 。 亦diệc 妄vọng 想tưởng 催thôi 逼bức 故cố 有hữu 死tử 也dã 。 四tứ 顛điên 倒đảo 者giả 。 身thân 受thọ 心tâm 法pháp 也dã 。 謂vị 身thân 本bổn 父phụ 母mẫu 精tinh 血huyết 所sở 成thành 。 當đương 體thể 不bất 淨tịnh 。 眾chúng 生sanh 計kế 之chi 為vi 淨tịnh 一nhất 倒đảo 也dã 。 受thọ 本bổn 是thị 苦khổ 。 計kế 之chi 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 二nhị 倒đảo 也dã 。 心tâm 本bổn 無vô 常thường 。 計kế 之chi 為vi 常thường 三tam 倒đảo 也dã 。 法pháp 本bổn 無vô 我ngã 。 計kế 之chi 為vi 我ngã 四tứ 倒đảo 也dã 。 見kiến 理lý 不bất 真Chân 如Như 魍vọng 魎lượng 鬼quỷ 。 世thế 世thế 不bất 離ly 故cố 曰viết 常thường 逐trục 。 即tức 見kiến 惑hoặc 也dã 。 三tam 不bất 善thiện 根căn 。 應ưng 置trí 此thử 下hạ 。 即tức 貪tham 嗔sân 癡si 三tam 毒độc 思tư 惑hoặc 也dã 。 現hiện 為vi 纏triền 者giả 。 由do 種chủng 子tử 發phát 起khởi 現hiện 行hành 。 熏huân 發phát 不bất 離ly 。 猶do 如như 纏triền 縛phược 不bất 能năng 自tự 脫thoát 也dã 。 是thị 以dĩ 三tam 毒độc 四tứ 倒đảo 。 皆giai 是thị 妄vọng 想tưởng 。 合hợp 黑hắc 風phong 也dã 。 令linh 造tạo 下hạ 。 因nhân 即tức 惡ác 業nghiệp 。 五ngũ 種chủng 無vô 間gian 即tức 地địa 獄ngục 果quả 也dã 。 謂vị 諸chư 有hữu 情tình 。 隨tùy 所sở 造tạo 業nghiệp 。 受thọ 諸chư 苦khổ 報báo 。 無vô 有hữu 間gián 斷đoạn 。 故cố 名danh 無vô 間gian 。 五ngũ 者giả 。 一nhất 趣thú 果quả 無vô 間gian 。 (# 趣thú 即tức 向hướng 也dã 。 眾chúng 生sanh 無vô 問vấn 男nam 女nữ 。 老lão 幼ấu 貴quý 賤tiện 。 及cập 天thiên 龍long 鬼quỷ 神thần 。 罪tội 業nghiệp 所sở 感cảm 。 墮đọa 在tại 地địa 獄ngục 。 悉tất 同đồng 受thọ 故cố )# 二nhị 。 受thọ 苦khổ 無vô 間gián 。 (# 謂vị 諸chư 有hữu 情tình 。 若nhược 墮đọa 地địa 獄ngục 。 則tắc 於ư 劍kiếm 樹thụ 刀đao 山sơn 。 鑊hoạch 湯thang 爐lô 炭thán 。 洋dương 銅đồng 鐵thiết 汁trấp 。 備bị 受thọ 眾chúng 苦khổ 。 無vô 有hữu 休hưu 歇hiết )# 三tam 時thời 無vô 間gian 。 (# 謂vị 諸chư 有hữu 情tình 。 墮đọa 此thử 地địa 獄ngục 。 歷lịch 劫kiếp 受thọ 罪tội 。 無vô 時thời 間gian 歇hiết )# 四tứ 壽thọ 命mạng 無vô 間gian 。 (# 謂vị 諸chư 有hữu 情tình 。 墮đọa 此thử 地địa 獄ngục 。 從tùng 初sơ 入nhập 時thời 。 至chí 百bách 千thiên 萬vạn 劫kiếp 。 一nhất 日nhật 一nhất 夜dạ 。 萬vạn 死tử 萬vạn 生sanh 。 受thọ 苦khổ 無vô 間gián 。 )# 五ngũ 身thân 形hình 無vô 間gian 。 (# 謂vị 地địa 獄ngục 縱tung 廣quảng 。 八bát 萬vạn 由do 旬tuần 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 於ư 中trung 受thọ 苦khổ 。 一nhất 人nhân 亦diệc 滿mãn 。 多đa 人nhân 亦diệc 滿mãn 。 )# 是thị 為vi 五ngũ 種chủng 無Vô 間Gián 地Địa 獄Ngục 果quả 也dã 。 因nhân 謂vị 生sanh 前tiền 造tạo 作tác 惡ác 業nghiệp 為vi 能năng 感cảm 。 亦diệc 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 弑# 父phụ 。 二nhị 弑# 母mẫu 。 三tam 弑# 阿A 羅La 漢Hán 。 四tứ 出xuất 佛Phật 身thân 血huyết 。 五ngũ 破phá 羯yết 磨ma 轉chuyển 法Pháp 輪luân 僧Tăng 。 令linh 造tạo 者giả 謂vị 使sử 令linh 也dã 。 由do 此thử 四tứ 倒đảo 為vi 利lợi 使sử 。 三tam 毒độc 為vi 鈍độn 使sử 。 使sử 令linh 眾chúng 生sanh 。 造tạo 作tác 諸chư 業nghiệp 。 乃nãi 舉cử 重trọng/trùng 該cai 輕khinh 。 但đãn 云vân 無vô 間gian 。 以dĩ 上thượng 三tam 句cú 。 為vi 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 末mạt 句cú 隨tùy 業nghiệp 受thọ 報báo 。 生sanh 死tử 即tức 苦khổ 果quả 也dã 。 輪luân 迴hồi 不bất 止chỉ 生sanh 死tử 。 亦diệc 兼kiêm 六lục 道đạo 。 鎮trấn 者giả 按án 也dã 。 壓áp 也dã 。 謂vị 生sanh 死tử 壓áp 伏phục 。 誰thùy 敢cảm 不bất 受thọ 。 相tương 續tục 有hữu 二nhị 。 一nhất 生sanh 死tử 相tương 續tục 。 二nhị 業nghiệp 果quả 相tương 續tục 。 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 。 皆giai 不bất 能năng 免miễn 。 有hữu 緣duyên 善thiện 人nhân 。 當đương 生sanh 恐khủng 怖bố 。 及cập 早tảo 回hồi 心tâm 。 求cầu 出xuất 世thế 道đạo 。 不bất 然nhiên 大đại 限hạn 到đáo 時thời 。 隨tùy 他tha 去khứ 也dã 。 慈từ 親thân 孝hiếu 子tử 。 不bất 能năng 相tương 救cứu 。 哀ai 哉tai 。

△# 二nhị 頌tụng 真chân 修tu 。

若nhược 人nhân 聞văn 經Kinh 深thâm 信tín 解giải 。 正chánh 見kiến 能năng 除trừ 顛điên 倒đảo 心tâm 。 菩Bồ 提Đề 種chủng 子tử 念niệm 念niệm 生sanh 。 大đại 智trí 神thần 通thông 三tam 昧muội 起khởi 。 若nhược 能năng 修tu 習tập 深thâm 妙diệu 觀quán 。 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 果quả 無vô 由do 起khởi 。

此thử 泛phiếm 頌tụng 三tam 慧tuệ 也dã 。 聞văn 即tức 聞văn 慧tuệ 。 信tín 解giải 思tư 慧tuệ 。 然nhiên 信tín 必tất 不bất 疑nghi 。 解giải 必tất 參tham 悟ngộ 。 用dụng 處xứ 綿miên 密mật 故cố 云vân 深thâm 也dã 。 正chánh 見kiến 者giả 為vi 信tín 解giải 之chi 本bổn 。 若nhược 非phi 正chánh 見kiến 則tắc 邪tà 信tín 邪tà 解giải 矣hĩ 。 蓋cái 明minh 能năng 破phá 暗ám 。 正chánh 能năng 除trừ 邪tà 。 正chánh 見kiến 一nhất 發phát 。 顛điên 倒đảo 妄vọng 想tưởng 。 頓đốn 然nhiên 而nhi 滅diệt 。 屬thuộc 修tu 慧tuệ 。 此thử 二nhị 句cú 。 但đãn 是thị 斷đoạn 惑hoặc 之chi 功công 。 為vi 現hiện 世thế 三tam 慧tuệ 也dã 。 菩Bồ 提Đề 下hạ 。 似tự 推thôi 往vãng 因nhân 。 釋thích 前tiền 起khởi 後hậu 。 釋thích 前tiền 者giả 。 由do 往vãng 昔tích 菩Bồ 提Đề 聖thánh 種chủng 念niệm 念niệm 生sanh 發phát 。 所sở 以dĩ 無vô 漏lậu 三tam 慧tuệ 始thỉ 能năng 頓đốn 現hiện 。 大đại 智trí 下hạ 。 正chánh 明minh 起khởi 後hậu 。 由do 菩Bồ 提Đề 種chủng 子tử 念niệm 念niệm 發phát 生sanh 。 所sở 以dĩ 三tam 昧muội 之chi 體thể 大đại 智trí 之chi 慧tuệ 神thần 通thông 之chi 用dụng 頓đốn 然nhiên 皆giai 起khởi 矣hĩ 。 然nhiên 有hữu 大đại 智trí 則tắc 能năng 說thuyết 法Pháp 。 有hữu 神thần 通thông 則tắc 能năng 降hàng 魔ma 。 有hữu 三tam 昧muội 則tắc 能năng 發phát 用dụng 。 千thiên 變biến 萬vạn 化hóa 。 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 。 皆giai 從tùng 聞văn 經Kinh 信tín 解giải 正chánh 見kiến 中trung 來lai 也dã 。 若nhược 能năng 下hạ 勸khuyến 結kết 。 言ngôn 妄vọng 想tưởng 生sanh 死tử 本bổn 空không 。 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 本bổn 具cụ 。 若nhược 能năng 修tu 習tập 。 深thâm 遠viễn 妙diệu 觀quán 。 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 三tam 無vô 由do 而nhi 起khởi 。 則tắc 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 。 居cư 然nhiên 可khả 證chứng 。

唯duy 觀quán 實thật 相tướng 真chân 性tánh 如như 。 能năng 所sở 俱câu 亡vong 離ly 諸chư 見kiến 。 男nam 女nữ 性tánh 相tướng 本bổn 來lai 空không 。 妄vọng 執chấp 隨tùy 緣duyên 生sanh 二nhị 相tướng 。 如Như 來Lai 永vĩnh 斷đoạn 妄vọng 想tưởng 因nhân 。 真chân 性tánh 本bổn 無vô 男nam 女nữ 相tướng 。 菩Bồ 提Đề 妙diệu 果Quả 證chứng 皆giai 同đồng 。 妄vọng 計kế 凡phàm 夫phù 生sanh 異dị 相tướng 。 三tam 十thập 二nhị 相tướng 本bổn 非phi 相tướng 。 了liễu 相tướng 非phi 相tướng 為vi 實thật 相tướng 。

此thử 正chánh 頌tụng 妙diệu 觀quán 也dã 。 長trường/trưởng 行hành 云vân 。 唯duy 觀quán 實thật 性tánh 。 不bất 見kiến 實thật 相tướng 。 頌tụng 又hựu 云vân 。 唯duy 觀quán 實thật 相tướng 者giả 。 當đương 知tri 長trường/trưởng 行hành 斥xích 相tương/tướng 妄vọng 。 獨độc 顯hiển 性tánh 真chân 。 謂vị 真chân 性tánh 體thể 中trung 。 不bất 見kiến 諸chư 法pháp 。 實thật 有hữu 之chi 相tướng 。 唯duy 性tánh 是thị 真chân 。 故cố 云vân 唯duy 觀quán 實thật 性tánh 。 頌tụng 中trung 會hội 相tương/tướng 歸quy 性tánh 。 謂vị 諸chư 法pháp 之chi 相tướng 。 全toàn 體thể 即tức 性tánh 皆giai 是thị 真Chân 如Như 。 故cố 知tri 實thật 相tướng 。 即tức 是thị 實thật 性tánh 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 幻huyễn 妄vọng 稱xưng 相tướng 。 其kỳ 性tánh 真chân 為vi 。 妙diệu 覺giác 明minh 體thể 。 故cố 云vân 唯duy 觀quán 實thật 相tướng 真chân 性tánh 如như 。 能năng 所sở 一nhất 句cú 。 釋thích 觀quán 字tự 深thâm 義nghĩa 。 言ngôn 正chánh 作tác 觀quán 時thời 。 不bất 見kiến 能năng 觀quán 。 不bất 著trước 所sở 觀quán 。 故cố 云vân 俱câu 亡vong 。 諸chư 見kiến 者giả 。 於ư 諸chư 法pháp 之chi 上thượng 。 妄vọng 起khởi 分phân 別biệt 。 故cố 曰viết 諸chư 見kiến 。 今kim 既ký 能năng 所sở 俱câu 亡vong 。 心tâm 境cảnh 皆giai 空không 。 而nhi 一nhất 切thiết 妄vọng 見kiến 皆giai 無vô 。 故cố 曰viết 離ly 矣hĩ 。 男nam 女nữ 下hạ 。 頌tụng 前tiền 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 體thể 本bổn 空không 寂tịch 。 男nam 女nữ 該cai 盡tận 有hữu 情tình 。 性tánh 相tướng 該cai 盡tận 萬vạn 法pháp 。 本bổn 來lai 空không 者giả 。 謂vị 真Chân 如Như 實thật 際tế 之chi 中trung 。 不bất 容dung 一nhất 法pháp 。 (# 問vấn 。 真Chân 如Như 實thật 際tế 即tức 性tánh 。 此thử 頌tụng 只chỉ 可khả 云vân 諸chư 相tướng 本bổn 空không 。 而nhi 卻khước 云vân 性tánh 相tướng 皆giai 空không 者giả 何hà 也dã 。 答đáp 。 對đối 相tương/tướng 言ngôn 性tánh 。 性tánh 亦diệc 未vị 真chân 也dã )# 妄vọng 執chấp 下hạ 。 言ngôn 眾chúng 生sanh 見kiến 有hữu 者giả 。 因nhân 妄vọng 想tưởng 執chấp 著trước 為vi 緣duyên 。 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 出xuất 生sanh 二nhị 相tương/tướng 。 二nhị 相tương/tướng 者giả 。 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 多đa 。 且thả 約ước 男nam 女nữ 為vi 二nhị 相tương/tướng 。 如Như 來Lai 下hạ 。 頌tụng 妄vọng 想tưởng 滅diệt 盡tận 。 即tức 是thị 如Như 來Lai 。 以dĩ 真chân 性tánh 體thể 中trung 本bổn 無vô 男nam 女nữ 二nhị 相tương/tướng 。 如như 眼nhãn 中trung 翳ế 病bệnh 若nhược 除trừ 。 空không 華hoa 自tự 滅diệt 矣hĩ 。 菩Bồ 提Đề 一nhất 句cú 。 頌tụng 眾chúng 生sanh 本bổn 來lai 是thị 佛Phật 。 若nhược 一nhất 念niệm 反phản 妄vọng 歸quy 真chân 。 證chứng 得đắc 之chi 時thời 。 與dữ 諸chư 佛Phật 不bất 二nhị 。 故cố 曰viết 皆giai 同đồng 。 妄vọng 計kế 下hạ 斥xích 妄vọng 。 謂vị 妙diệu 果Quả 本bổn 同đồng 。 眾chúng 生sanh 自tự 迷mê 。 異dị 相tướng 本bổn 無vô 。 凡phàm 夫phu 妄vọng 計kế 。 因nhân 妄vọng 想tưởng 見kiến 有hữu 。 故cố 云vân 生sanh 異dị 相tướng 。 亦diệc 如như 目mục 有hữu 赤xích 眚sảnh 。 妄vọng 見kiến 燈đăng 輪luân 也dã 。 (# 問vấn 。 前tiền 云vân 妄vọng 執chấp 隨tùy 緣duyên 生sanh 二nhị 相tướng 。 已dĩ 明minh 此thử 義nghĩa 。 何hà 得đắc 再tái 出xuất 。 似tự 覺giác 重trọng/trùng 繁phồn 何hà 也dã 。 答đáp 。 此thử 與dữ 前tiền 文văn 大đại 同đồng 小tiểu 異dị 。 大đại 同đồng 者giả 皆giai 真chân 性tánh 中trung 本bổn 無vô 。 因nhân 無vô 明minh 妄vọng 現hiện 。 小tiểu 異dị 者giả 前tiền 為vi 真Chân 如Như 隨tùy 緣duyên 。 此thử 為vi 眾chúng 生sanh 妄vọng 見kiến 。 故cố 不bất 同đồng 耳nhĩ )# 三tam 十thập 二nhị 相tướng 下hạ 。 遣khiển 聖thánh 凡phàm 見kiến 也dã 。 謂vị 真chân 性tánh 之chi 中trung 。 不bất 唯duy 無vô 男nam 女nữ 諸chư 相tướng 。 便tiện 是thị 如Như 來Lai 三tam 十thập 二nhị 相tướng 。 猶do 是thị 應ưng 緣duyên 假giả 現hiện 。 故cố 云vân 本bổn 來lai 非phi 相tướng 。 了liễu 相tương/tướng 下hạ 。 謂vị 若nhược 人nhân 修tu 習tập 觀quán 時thời 。 不bất 唯duy 不bất 著trước 男nam 女nữ 萬vạn 法pháp 之chi 相tướng 。 亦diệc 可khả 照chiếu 了liễu 如Như 來Lai 之chi 相tướng 。 當đương 體thể 非phi 相tướng 。 不bất 著trước 佛Phật 見kiến 。 不bất 著trước 法pháp 見kiến 。 則tắc 聖thánh 凡phàm 情tình 盡tận 。 而nhi 盡tận 性tánh 亦diệc 無vô 。 是thị 為vi 實thật 相tướng 也dã (# 問vấn 。 此thử 云vân 遣khiển 相tương/tướng 。 遣khiển 何hà 等đẳng 相tương/tướng 。 若nhược 言ngôn 畢tất 竟cánh 遣khiển 聖thánh 凡phàm 依y 正chánh 等đẳng 相tương/tướng 。 此thử 則tắc 一nhất 切thiết 全toàn 空không 。 與dữ 理lý 事sự 無vô 礙ngại 相tương 反phản 。 猶do 恐khủng 落lạc 空không 亡vong 之chi 見kiến 。 且thả 於ư 法pháp 性tánh 中trung 相tương 違vi 。 請thỉnh 何hà 以dĩ 教giáo 我ngã 。 答đáp 但đãn 遣khiển 執chấp 。 不bất 遣khiển 法pháp 也dã 。 謂vị 妄vọng 想tưởng 若nhược 除trừ 。 萬vạn 法pháp 全toàn 真chân 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 此thử 見kiến 及cập 緣duyên 。 元nguyên 是thị 菩Bồ 提Đề 。 妙diệu 淨tịnh 明minh 體thể 是thị 也dã )# 。

若nhược 人nhân 出xuất 家gia 修tu 梵Phạm 行hạnh 。 攝nhiếp 心tâm 寂tịch 靜tĩnh 處xử 空không 閑nhàn 。 是thị 為vi 菩Bồ 薩Tát 真chân 淨tịnh 心tâm 。 不bất 久cửu 當đương 證chứng 菩Bồ 提Đề 果Quả 。

梵Phạm 行hạnh 有hữu 二nhị 說thuyết 。 一nhất 即tức 戒giới 行hạnh 。 身thân 心tâm 潔khiết 白bạch 皎hiệu 如như 氷băng 霜sương 故cố 。 二nhị 凡phàm 所sở 作tác 為vi 不bất 起khởi 能năng 所sở 故cố 。 攝nhiếp 心tâm 即tức 最tối 初sơ 一nhất 步bộ 功công 夫phu 。 心tâm 即tức 妄vọng 想tưởng 雜tạp 念niệm 。 攝nhiếp 即tức 收thu 束thúc 反phản 照chiếu 。 寂tịch 靜tĩnh 乃nãi 無vô 相tướng 觀quán 成thành 。 如như 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 浩hạo 然nhiên 無vô 際tế 。 即tức 前tiền 梵Phạm 行hạnh 之chi 實thật 。 而nhi 且thả 約ước 心tâm 言ngôn 。 處xử 空không 閑nhàn 者giả 約ước 處xứ 言ngôn 。 意ý 謂vị 修tu 行hành 人nhân 必tất 宜nghi 閒gian/nhàn 靜tĩnh 故cố 。 然nhiên 空không 閑nhàn 亦diệc 寂tịch 義nghĩa 。 離ly 諸chư 喧huyên 閙náo 。 幽u 靜tĩnh 安an 然nhiên 。 正chánh 是thị 心tâm 境cảnh 俱câu 寂tịch 。 是thị 為vi 下hạ 顯hiển 道đạo 成thành 之chi 相tướng 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 出xuất 家gia 具cụ 道đạo 之chi 稱xưng 。 真chân 淨tịnh 心tâm 是thị 離ly 妄vọng 絕tuyệt 染nhiễm 之chi 名danh 。 由do 前tiền 處xứ 空không 閑nhàn 則tắc 外ngoại 境cảnh 不bất 入nhập 。 攝nhiếp 妄vọng 心tâm 則tắc 雜tạp 念niệm 不bất 生sanh 。 頓đốn 然nhiên 即tức 妄vọng 成thành 真chân 。 即tức 染nhiễm 成thành 淨tịnh 。 既ký 曰viết 真chân 心tâm 。 可khả 謂vị 狂cuồng 心tâm 歇hiết 處xứ 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 故cố 曰viết 不bất 久cửu 當đương 證chứng 。 不bất 久cửu 亦diệc 頓đốn 義nghĩa 。

△# 六lục 造tạo 立lập 舍xá 宅trạch 喻dụ 八bát 。 初sơ 標tiêu 立lập 喻dụ 本bổn 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 日nhật 夜dạ 恆hằng 觀quán 。 世thế 間gian 舍xá 宅trạch 。 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 。 煩phiền 惱não 生sanh 處xứ 。

舍xá 宅trạch 即tức 眾chúng 生sanh 身thân 。

△# 二nhị 徵trưng 起khởi 喻dụ 釋thích 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如như 有hữu 一nhất 人nhân 。 造tạo 立lập 舍xá 宅trạch 。 以dĩ 諸chư 寶bảo 物vật 。 而nhi 自tự 莊trang 嚴nghiêm 。 造tạo 此thử 宅trạch 已dĩ 。 而nhi 作tác 是thị 念niệm 。 今kim 此thử 舍xá 宅trạch 。 是thị 我ngã 所sở 有hữu 。 不bất 屬thuộc 他tha 人nhân 。 唯duy 我ngã 舍xá 宅trạch 。 最tối 為vi 吉cát 祥tường 。 他tha 人nhân 舍xá 宅trạch 。 所sở 不bất 能năng 及cập 。 如như 是thị 執chấp 著trước 。 能năng 生sanh 煩phiền 惱não 。 由do 煩phiền 惱não 故cố 。 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 。 而nhi 為vi 根căn 本bổn 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 諸chư 塵trần 勞lao 門môn 。 更cánh 相tương 競cạnh 起khởi 。 充sung 滿mãn 宅trạch 中trung 。

喻dụ 雖tuy 假giả 設thiết 。 世thế 間gian 凡phàm 夫phu 。 惑hoặc 業nghiệp 果quả 報báo 大đại 約ước 如như 此thử 。 初sơ 句cú 承thừa 標tiêu 徵trưng 起khởi 。 謂vị 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 。 煩phiền 惱não 生sanh 處xứ 。 果quả 何hà 以dĩ 故cố 。 如như 有hữu 下hạ 喻dụ 明minh 。 謂vị 假giả 如như 世thế 間gian 有hữu 一nhất 人nhân 。 造tạo 立lập 舍xá 宅trạch 等đẳng 。 良lương 以dĩ 喻dụ 中trung 以dĩ 造tạo 宅trạch 為vi 起khởi 煩phiền 惱não 之chi 本bổn 。 以dĩ 諸chư 下hạ 二nhị 句cú 。 為vi 起khởi 愛ái 之chi 本bổn 。 造tạo 此thử 下hạ 五ngũ 句cú 。 為vi 分phân 別biệt 之chi 本bổn 。 唯duy 我ngã 下hạ 四tứ 句cú 。 為vi 我ngã 慢mạn 憍kiêu 慠ngạo 之chi 本bổn 。 如như 是thị 執chấp 著trước 者giả 。 指chỉ 前tiền 諸chư 本bổn 。 妄vọng 生sanh 我ngã 見kiến 也dã 。 執chấp 謂vị 守thủ 持trì 。 著trước 謂vị 認nhận 真chân 。 能năng 生sanh 下hạ 。 謂vị 執chấp 著trước 故cố 。 則tắc 能năng 引dẫn 生sanh 。 種chủng 種chủng 煩phiền 惱não 。 是thị 知tri 造tạo 立lập 舍xá 宅trạch 。 則tắc 妄vọng 念niệm 起khởi 。 以dĩ 寶bảo 莊trang 嚴nghiêm 則tắc 愛ái 心tâm 起khởi 。 是thị 我ngã 舍xá 宅trạch 則tắc 分phân 別biệt 起khởi 。 我ngã 宅trạch 吉cát 等đẳng 則tắc 憍kiêu 慢mạn 起khởi 。 若nhược 希hy 望vọng 增tăng 盛thịnh 則tắc 貪tham 心tâm 起khởi 。 堅kiên 守thủ 不bất 捨xả 則tắc 悋lận 心tâm 起khởi 。 若nhược 他tha 人nhân 侵xâm 占chiêm 則tắc 嗔sân 心tâm 起khởi 。 堅kiên 執chấp 固cố 守thủ 則tắc 癡si 心tâm 起khởi 。 由do 是thị 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 。 俱câu 生sanh 分phân 別biệt 。 煩phiền 心tâm 受thọ 惱não 。 皆giai 依y 此thử 起khởi 。 故cố 曰viết 能năng 生sanh 煩phiền 惱não 。 由do 煩phiền 下hạ 。 躡niếp 上thượng 由do 種chủng 種chủng 煩phiền 惱não 。 則tắc 我ngã 見kiến 增tăng 熾sí 。 我ngã 即tức 自tự 認nhận 為vi 我ngã 執chấp 。 我ngã 所sở 即tức 舍xá 宅trạch 莊trang 嚴nghiêm 等đẳng 。 是thị 我ngã 所sở 有hữu 為vi 法pháp 執chấp 。 而nhi 為vi 下hạ 。 正chánh 明minh 增tăng 熾sí 。 由do 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 為vi 本bổn 。 則tắc 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 諸chư 塵trần 勞lao 門môn 。 更cánh 相tương 競cạnh 起khởi 。 (# 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 約ước 十thập 使sử 三tam 世thế 。 疊điệp 滿mãn 其kỳ 數số 。 二nhị 卷quyển 長trưởng 者giả 自tự 陳trần 己kỷ 志chí 。 小tiểu 註chú 中trung 說thuyết 過quá )# 更cánh 相tương 競cạnh 起khởi 者giả 。 或hoặc 因nhân 貪tham 動động 瞋sân 等đẳng 。 互hỗ 相tương 引dẫn 發phát 。 爭tranh 競cạnh 起khởi 矣hĩ 。 充sung 滿mãn 宅trạch 中trung 者giả 。 謂vị 因nhân 一nhất 造tạo 宅trạch 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 頓đốn 起khởi 。 至chí 於ư 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 。 可khả 謂vị 充sung 滿mãn 矣hĩ 。 又hựu 宅trạch 指chỉ 身thân 說thuyết 亦diệc 可khả 。 如như 不bất 離ly 一nhất 身thân 也dã 。 此thử 上thượng 為ví 喻dụ 。 雖tuy 假giả 設thiết 為vi 能năng 例lệ 。 下hạ 文văn 徵trưng 釋thích 合hợp 喻dụ 亦diệc 不bất 出xuất 此thử 。

△# 三tam 重trọng/trùng 徵trưng 合hợp 喻dụ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 在tại 家gia 凡phàm 夫phu 。 深thâm 著trước 五ngũ 欲dục 。 妻thê 子tử 眷quyến 屬thuộc 。 奴nô 婢tỳ 僕bộc 使sử 。 悉tất 皆giai 具cụ 足túc 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 生sanh 死tử 病bệnh 死tử 。 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 。 怨oán 憎tăng 合hợp 會hội 。 恩ân 愛ái 別biệt 離ly 。 貧bần 窮cùng 諸chư 衰suy 。 求cầu 不bất 得đắc 苦khổ 。 如như 是thị 眾chúng 苦khổ 。 如như 影ảnh 隨tùy 形hình 。 如như 響hưởng 應ứng 聲thanh 。 世thế 世thế 相tương 續tục 。 恆hằng 不bất 斷đoạn 絕tuyệt 。 如như 是thị 眾chúng 苦khổ 。 非phi 無vô 所sở 因nhân 。 大đại 小tiểu 煩phiền 惱não 。 而nhi 為vi 根căn 本bổn 。 一nhất 切thiết 財tài 寶bảo 。 追truy 求cầu 而nhi 得đắc 。 若nhược 無vô 先tiên 因nhân 。 不bất 可khả 追truy 求cầu 。 假giả 使sử 追truy 求cầu 。 亦diệc 無vô 所sở 獲hoạch 。

初sơ 句cú 徵trưng 曰viết 。 所sở 以dĩ 為vi 一nhất 造tạo 宅trạch 。 至chí 於ư 煩phiền 惱não 充sung 滿mãn 者giả 。 意ý 在tại 於ư 何hà 耶da 。 下hạ 釋thích 。 在tại 家gia 凡phàm 夫phu 。 合hợp 造tạo 宅trạch 之chi 人nhân 。 五ngũ 欲dục 妻thê 子tử 等đẳng 合hợp 宅trạch 。 悉tất 皆giai 具cụ 足túc 。 合hợp 莊trang 嚴nghiêm 等đẳng 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 者giả 。 即tức 五ngũ 欲dục 妻thê 子tử 為vi 生sanh 八bát 苦khổ 之chi 由do 致trí 。 合hợp 造tạo 宅trạch 之chi 緣duyên 。 生sanh 老lão 下hạ 。 合hợp 煩phiền 惱não 。 由do 前tiền 緣duyên 感cảm 發phát 。 故cố 今kim 世thế 有hữu 生sanh 苦khổ 。 謂vị 在tại 母mẫu 身thân 之chi 中trung 。 受thọ 胞bào 胎thai 拘câu 縛phược 之chi 苦khổ 。 出xuất 胎thai 。

時thời 受thọ 冷lãnh 風phong 吹xuy 體thể 如như 生sanh 牛ngưu 剝bác 皮bì 之chi 苦khổ 。 蘊uẩn 熟thục 為vi 老lão 。 受thọ 龍long 鍾chung 衰suy 惱não 之chi 苦khổ 。 五ngũ 臟tạng 失thất 調điều 。 身thân 則tắc 有hữu 病bệnh 。 受thọ 肢chi 節tiết 疼đông 痛thống 呻thân 吟ngâm 難nạn/nan 奈nại 之chi 苦khổ 。 蘊uẩn 壞hoại 曰viết 死tử 。 受thọ 痰đàm 絕tuyệt 氣khí 盡tận 之chi 苦khổ 。 冤oan 憎tăng 合hợp 會hội 則tắc 受thọ 惱não 苦khổ 。 恩ân 愛ái 別biệt 離ly 。 則tắc 受thọ 悲bi 苦khổ 。 貧bần 窮cùng 諸chư 衰suy 。 則tắc 受thọ 憂ưu 苦khổ 。 求cầu 之chi 不bất 得đắc 。 則tắc 受thọ 困khốn 苦khổ 。 此thử 為vi 八bát 苦khổ 也dã 。 如như 是thị 下hạ 。 承thừa 上thượng 結kết 顯hiển 。 如như 影ảnh 等đẳng 。 復phục 以dĩ 喻dụ 例lệ 。 言ngôn 有hữu 形hình 則tắc 有hữu 影ảnh 。 影ảnh 不bất 離ly 形hình 。 故cố 云vân 隨tùy 形hình 。 有hữu 聲thanh 則tắc 有hữu 響hưởng 。 響hưởng 不bất 離ly 聲thanh 。 故cố 云vân 應ưng 聲thanh 。 然nhiên 妻thê 子tử 等đẳng 喻dụ 形hình 聲thanh 。 八bát 苦khổ 等đẳng 如như 影ảnh 響hưởng 也dã 。 世thế 世thế 下hạ 顯hiển 常thường 。 謂vị 一nhất 生sanh 而nhi 續tục 多đa 生sanh 。 一nhất 世thế 而nhi 增tăng 百bách 世thế 。 出xuất 生sanh 入nhập 死tử 。 改cải 形hình 易dị 報báo 。 經kinh 百bách 千thiên 劫kiếp 。 恆hằng 不bất 斷đoạn 絕tuyệt 。 如như 是thị 下hạ 。 又hựu 窮cùng 究cứu 源nguyên 本bổn 。 非phi 無vô 所sở 因nhân 者giả 。 正chánh 顯hiển 有hữu 因nhân 也dã 。 因nhân 即tức 煩phiền 惱não 。 故cố 為vi 根căn 本bổn 。 根căn 本bổn 六lục 惑hoặc 。 為vị 大đại 煩phiền 惱não 。 二nhị 十thập 隨tùy 惑hoặc 為vi 小tiểu 煩phiền 惱não 。 而nhi 為vi 下hạ 。 謂vị 大đại 小tiểu 煩phiền 惱não 。 雖tuy 為vi 根căn 本bổn 。 若nhược 無vô 助trợ 緣duyên 亦diệc 不bất 能năng 招chiêu 苦khổ 。 故cố 一nhất 切thiết 下hạ 顯hiển 助trợ 緣duyên 。 財tài 寶bảo 乃nãi 五ngũ 欲dục 境cảnh 之chi 一nhất 法pháp 。 兼kiêm 妻thê 子tử 等đẳng 。 五ngũ 欲dục 具cụ 足túc 皆giai 為vi 助trợ 發phát 資tư 緣duyên 。 因nhân 有hữu 財tài 寶bảo 等đẳng 為vi 緣duyên 。 引dẫn 起khởi 煩phiền 惱não 。 因nhân 煩phiền 惱não 起khởi 於ư 心tâm 。 追truy 求cầu 造tạo 業nghiệp 形hình 於ư 外ngoại 。 由do 惑hoặc 業nghiệp 追truy 求cầu 為vi 因nhân 緣duyên 。 故cố 受thọ 諸chư 苦khổ 惱não 也dã 。 以dĩ 上thượng 謂vị 有hữu 因nhân 無vô 緣duyên 因nhân 不bất 自tự 生sanh 。 必tất 待đãi 緣duyên 助trợ 方phương 生sanh 也dã 。 若nhược 無vô 下hạ 。 又hựu 顯hiển 有hữu 緣duyên 無vô 因nhân 。 亦diệc 不bất 能năng 生sanh 。 謂vị 若nhược 無vô 煩phiền 惱não 。 先tiên 起khởi 之chi 因nhân 。 雖tuy 有hữu 財tài 寶bảo 五ngũ 欲dục 之chi 緣duyên 助trợ 之chi 。 亦diệc 不bất 能năng 追truy 求cầu 造tạo 業nghiệp 矣hĩ 。 假giả 使sử 下hạ 。 詳tường 推thôi 所sở 以dĩ 。 謂vị 若nhược 無vô 緣duyên 助trợ 。 假giả 使sử 勉miễn 強cường/cưỡng 追truy 求cầu 。 亦diệc 無vô 所sở 獲hoạch 。 之chi 苦khổ 果quả 矣hĩ 。 總tổng 言ngôn 由do 五ngũ 欲dục 引dẫn 煩phiền 惱não 。 由do 煩phiền 惱não 起khởi 追truy 求cầu 。 由do 追truy 求cầu 造tạo 業nghiệp 。 故cố 受thọ 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 之chi 果quả 報báo 。 假giả 若nhược 世thế 間gian 無vô 五ngũ 欲dục 之chi 妄vọng 境cảnh 。 則tắc 無vô 煩phiền 惱não 。 既ký 無vô 煩phiền 惱não 。 必tất 無vô 追truy 求cầu 。 既ký 不bất 追truy 求cầu 造tạo 業nghiệp 。 則tắc 八bát 苦khổ 果quả 報báo 無vô 由do 而nhi 生sanh 矣hĩ 。 總tổng 合hợp 前tiền 喻dụ 。 若nhược 不bất 造tạo 舍xá 宅trạch 。 則tắc 不bất 生sanh 煩phiền 惱não 。 既ký 無vô 煩phiền 惱não 。 不bất 執chấp 我ngã 法pháp 。 既ký 無vô 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 之chi 根căn 本bổn 。 則tắc 八bát 萬vạn 等đẳng 塵trần 勞lao 無vô 由do 而nhi 起khởi 矣hĩ 。 只chỉ 可khả 總tổng 喻dụ 總tổng 合hợp 。 不bất 可khả 逐trục 句cú 強cường/cưỡng 配phối 。

△# 四tứ 結kết 示thị 追truy 求cầu 。

善thiện 男nam 子tử 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 追truy 求cầu 為vi 本bổn 。 若nhược 滅diệt 追truy 求cầu 。 無vô 量lượng 煩phiền 惱não 。 悉tất 皆giai 斷đoạn 盡tận 。

前tiền 義nghĩa 外ngoại 有hữu 五ngũ 欲dục 。 引dẫn 起khởi 煩phiền 惱não 。 而nhi 後hậu 追truy 求cầu 造tạo 業nghiệp 。 相tương 繼kế 受thọ 苦khổ 。 以dĩ 煩phiền 惱não 為vi 本bổn 者giả 。 彼bỉ 從tùng 次thứ 第đệ 生sanh 起khởi 說thuyết 。 此thử 科khoa 以dĩ 追truy 求cầu 為vi 本bổn 者giả 。 別biệt 約ước 造tạo 業nghiệp 說thuyết 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 者giả 。 躡niếp 上thượng 一nhất 切thiết 財tài 寶bảo 。 追truy 求cầu 而nhi 得đắc 之chi 義nghĩa 故cố 。 一nhất 切thiết 下hạ 。 謂vị 雖tuy 煩phiền 惱não 在tại 心tâm 。 因nhân 追truy 求cầu 則tắc 引dẫn 發phát 。 此thử 追truy 求cầu 又hựu 為vi 煩phiền 惱não 之chi 本bổn 。 即tức 惑hoặc 業nghiệp 互hỗ 相tương 薰huân 發phát 之chi 謂vị 也dã 。 若nhược 滅diệt 下hạ 。 人nhân 若nhược 修tu 行hành 。 先tiên 斷đoạn 追truy 求cầu 不bất 造tạo 諸chư 業nghiệp 。 既ký 不bất 造tạo 業nghiệp 亦diệc 不bất 薰huân 種chủng 。 故cố 粗thô 細tế 煩phiền 惱não 。 雖tuy 有hữu 無vô 量lượng 。 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 之chi 時thời 。 一nhất 時thời 斷đoạn 盡tận 矣hĩ 。 應ưng 知tri 生sanh 起khởi 自tự 細tế 而nhi 粗thô 。 修tu 斷đoạn 從tùng 粗thô 而nhi 細tế 。

△# 五ngũ 勸khuyến 離ly 引dẫn 偈kệ 。

然nhiên 今kim 是thị 身thân 。 眾chúng 苦khổ 所sở 依y 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 當đương 生sanh 厭yếm 離ly 。 如như 是thị 去khứ 世thế 。 迦Ca 葉Diếp 如Như 來Lai 。 為vì 諸chư 禽cầm 獸thú 。 而nhi 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 是thị 身thân 為vi 苦khổ 本bổn 。 餘dư 苦khổ 為vi 枝chi 葉diệp 。 若nhược 能năng 斷đoạn 苦khổ 本bổn 。 眾chúng 苦khổ 悉tất 皆giai 除trừ 。 汝nhữ 等đẳng 先tiên 世thế 業nghiệp 。 造tạo 罪tội 心tâm 不bất 悔hối 。 感cảm 得đắc 不bất 可khả 愛ái 。 雜tạp 類loại 受thọ 苦khổ 身thân 。 若nhược 起khởi 殷ân 重trọng 心tâm 。 一nhất 念niệm 求cầu 懺sám 悔hối 。 如như 火hỏa 焚phần 山sơn 澤trạch 。 眾chúng 罪tội 皆giai 銷tiêu 滅diệt 。 是thị 身thân 苦khổ 不bất 淨tịnh 。 無vô 我ngã 及cập 無vô 常thường 。 汝nhữ 等đẳng 咸hàm 應ưng 當đương 。 深thâm 生sanh 厭yếm 離ly 心tâm 。

然nhiên 是thị 語ngữ 辭từ 。 是thị 身thân 指chỉ 眾chúng 生sanh 自tự 身thân 說thuyết 。 眾chúng 苦khổ 所sở 依y 者giả 。 謂vị 惑hoặc 依y 身thân 起khởi 。 業nghiệp 依y 身thân 造tạo 。 苦khổ 即tức 身thân 受thọ 。 惑hoặc 業nghiệp 苦khổ 三tam 。 皆giai 依y 身thân 有hữu 。 故cố 為vi 眾chúng 苦khổ 之chi 所sở 依y 也dã 。 諸chư 有hữu 下hạ 勸khuyến 離ly 。 既ký 身thân 為vi 苦khổ 本bổn 。 當đương 生sanh 厭yếm 惡ác 離ly 之chi 可khả 也dã 。 不bất 拘câu 何hà 人nhân 何hà 類loại 。 但đãn 能năng 離ly 之chi 皆giai 為vi 智trí 者giả 。 故cố 曰viết 諸chư 有hữu 。 如như 是thị 下hạ 引dẫn 古cổ 證chứng 今kim 。 謂vị 如như 是thị 身thân 為vi 苦khổ 本bổn 。 非phi 我ngã 一nhất 佛Phật 所sở 說thuyết 。 去khứ 世thế 迦Ca 葉Diếp 如Như 來Lai 亦diệc 說thuyết 。 為vi 禽cầm 獸thú 說thuyết 者giả 。 蓋cái 佛Phật 所sở 說thuyết 法Pháp 。 不bất 擇trạch 其kỳ 機cơ 。 或hoặc 鳥điểu 獸thú 欲dục 脫thoát 其kỳ 倫luân 。 親thân 近cận 於ư 佛Phật 。 或hoặc 佛Phật 憐lân 鳥điểu 獸thú 佛Phật 性tánh 是thị 同đồng 。 業nghiệp 果quả 有hữu 異dị 。 若nhược 彼bỉ 脫thoát 倫luân 。 因nhân 之chi 說thuyết 偈kệ 也dã 。 是thị 身thân 下hạ 標tiêu 定định 。 餘dư 苦khổ 下hạ 釋thích 之chi 。 餘dư 者giả 是thị 身thân 之chi 餘dư 外ngoại 者giả 。 如như 貧bần 窮cùng 困khốn 。 愛ái 別biệt 離ly 等đẳng 。 種chủng 種chủng 諸chư 苦khổ 。 以dĩ 身thân 如như 樹thụ 莖hành 。 餘dư 苦khổ 即tức 如như 枝chi 葉diệp 。 此thử 二nhị 句cú 指chỉ 示thị 曉hiểu 解giải 之chi 言ngôn 。 若nhược 能năng 下hạ 。 訓huấn 導đạo 勸khuyến 修tu 之chi 意ý 。 斷đoạn 苦khổ 本bổn 者giả 。 本bổn 雖tuy 指chỉ 身thân 。 斷đoạn 須tu 除trừ 業nghiệp 。 惡ác 業nghiệp 不bất 造tạo 。 則tắc 苦khổ 果quả 不bất 生sanh 。 故cố 云vân 眾chúng 苦khổ 悉tất 皆giai 除trừ 。 汝nhữ 等đẳng 四tứ 句cú 釋thích 明minh 前tiền 義nghĩa 。 汝nhữ 等đẳng 下hạ 。 指chỉ 類loại 出xuất 本bổn 。 謂vị 由do 汝nhữ 先tiên 世thế 造tạo 業nghiệp 。 罪tội 心tâm 不bất 悔hối 。 乃nãi 為vi 招chiêu 身thân 之chi 本bổn 。 此thử 釋thích 初sơ 句cú 之chi 苦khổ 本bổn 也dã 。 感cảm 得đắc 等đẳng 二nhị 句cú 。 明minh 因nhân 業nghiệp 感cảm 報báo 。 雜tạp 類loại 即tức 異dị 類loại 禽cầm 獸thú 。 謂vị 因nhân 汝nhữ 前tiền 生sanh 罪tội 心tâm 不bất 悔hối 為vi 能năng 感cảm 之chi 因nhân 。 受thọ 禽cầm 獸thú 身thân 為vi 酬thù 因nhân 之chi 報báo 。 頭đầu 前tiền 尾vĩ 後hậu 故cố 不bất 可khả 愛ái 。 常thường 懷hoài 恐khủng 怖bố 。 是thị 為vi 苦khổ 身thân 。 若nhược 起khởi 下hạ 勸khuyến 修tu 。 殷ân 重trọng 心tâm 即tức 誠thành 心tâm 也dã 。 一nhất 念niệm 求cầu 懺sám 眾chúng 罪tội 皆giai 銷tiêu 者giả 。 以dĩ 罪tội 性tánh 本bổn 空không 。 由do 心tâm 所sở 造tạo 。 心tâm 生sanh 則tắc 罪tội 生sanh 。 心tâm 滅diệt 則tắc 罪tội 滅diệt 。 故cố 一nhất 念niệm 真chân 心tâm 悔hối 過quá 。 罪tội 性tánh 當đương 下hạ 即tức 滅diệt 矣hĩ 。 悔hối 心tâm 如như 火hỏa 。 罪tội 。 如như 山sơn 澤trạch 艸thảo 木mộc 。 懺sám 能năng 銷tiêu 罪tội 。 如như 火hỏa 燒thiêu 山sơn 。 艸thảo 木mộc 盡tận 矣hĩ 。 末mạt 四tứ 句cú 結kết 勸khuyến 。 謂vị 是thị 身thân 也dã 。 生sanh 死tử 逼bức 迫bách 為vi 苦khổ 。 膿nùng 血huyết 雜tạp 亂loạn 為vi 不bất 淨tịnh 。 自tự 無vô 主chủ 宰tể 即tức 無vô 我ngã 。 生sanh 滅diệt 不bất 停đình 即tức 無vô 常thường 。 前tiền 二nhị 句cú 警cảnh 策sách 。 後hậu 二nhị 句cú 勸khuyến 離ly 。

△# 六lục 禽cầm 獸thú 獲hoạch 益ích 。

爾nhĩ 時thời 無vô 量lượng 。 諸chư 禽cầm 獸thú 等đẳng 。 聞văn 此thử 偈kệ 已dĩ 。 於ư 一nhất 念niệm 心tâm 。 至chí 誠thành 懺sám 悔hối 。 便tiện 捨xả 惡ác 道đạo 。 生sanh 第đệ 四tứ 天thiên 。 奉phụng 覲cận 一nhất 生sanh 。 補bổ 處xứ 菩Bồ 薩Tát 。 聞văn 不bất 退thoái 法Pháp 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。

第đệ 四tứ 天thiên 。 即tức 兜Đâu 率Suất 陀Đà 天Thiên 。 彌Di 勒Lặc 內nội 院viện 。 奉phụng 者giả 承thừa 侍thị 也dã 。 覲cận 即tức 見kiến 也dã 。 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 是thị 彌Di 勒Lặc 。 一nhất 生sanh 者giả 。 再tái 一nhất 下hạ 生sanh 人nhân 間gian 。 即tức 能năng 成thành 佛Phật 。 補bổ 處xứ 者giả 。 補bổ 即tức 候hậu 補bổ 。 處xử 即tức 佛Phật 位vị 。 現hiện 居cư 菩Bồ 薩Tát 之chi 位vị 。 以dĩ 當đương 來lai 下hạ 生sanh 始thỉ 能năng 成thành 佛Phật 。 故cố 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 稱xưng 之chi 。 此thử 言ngôn 禽cầm 獸thú 聞văn 偈kệ 。 至chí 誠thành 懺sám 悔hối 。 便tiện 捨xả 禽cầm 獸thú 。 惡ác 道đạo 之chi 身thân 。 得đắc 生sanh 彼bỉ 天thiên 者giả 。 以dĩ 其kỳ 罪tội 性tánh 本bổn 空không 。 業nghiệp 果quả 如như 夢mộng 。 但đãn 一nhất 念niệm 心tâm 空không 。 當đương 下hạ 即tức 滅diệt 。 志chí 與dữ 道đạo 合hợp 。 故cố 生sanh 彼bỉ 天thiên 。 又hựu 聞văn 彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 。 說thuyết 不bất 退thoái 轉chuyển 法pháp 。 聞văn 即tức 聞văn 慧tuệ 。 義nghĩa 含hàm 思tư 修tu 。 至chí 於ư 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 當đương 成thành 佛Phật 果Quả 也dã 。 夫phu 真chân 源nguyên 本bổn 淨tịnh 。 惑hoặc 業nghiệp 全toàn 空không 。 由do 念niệm 起khởi 以dĩ 迷mê 心tâm 。 逐trục 迷mê 心tâm 而nhi 造tạo 業nghiệp 。 隨tùy 限hạn 量lượng 則tắc 六lục 道đạo 分phần/phân 然nhiên 。 悟ngộ 真chân 心tâm 則tắc 空không 明minh 闊khoát 徹triệt 。 人nhân 中trung 無vô 信tín 。 億ức 劫kiếp 輪luân 迴hồi 。 鳥điểu 獸thú 傾khuynh 誠thành 。 片phiến 言ngôn 成thành 道Đạo 。 且thả 佛Phật 法Pháp 難nan 聞văn 。 人nhân 身thân 難nan 得đắc 。 今kim 既ký 幸hạnh 得đắc 人nhân 身thân 。 復phục 聞văn 如Như 來Lai 大đại 教giáo 。 若nhược 迷mê 心tâm 不bất 開khai 。 堅kiên 執chấp 不bất 入nhập 。 罪tội 心tâm 不bất 懺sám 。 妙diệu 觀quán 不bất 修tu 。 自tự 心tâm 忖thốn 量lượng 。 人nhân 道đạo 何hà 貴quý 。 可khả 謂vị 甘cam 心tâm 苦khổ 趣thú 。 束thúc 守thủ 死tử 門môn 。 無vô 救cứu 無vô 歸quy 。 可khả 悲bi 可khả 痛thống 。 裴# 公công 云vân 。 人nhân 而nhi 不bất 為vi 。 吾ngô 末mạt 如như 之chi 何hà 也dã 已dĩ 矣hĩ 。

△# 七thất 結kết 勸khuyến 成thành 道Đạo 。

善thiện 男nam 子tử 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 今kim 此thử 苦khổ 身thân 。 猶do 如như 舍xá 宅trạch 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 即tức 為vi 宅trạch 主chủ 。 是thị 故cố 淨tịnh 信tín 善thiện 男nam 子tử 等đẳng 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 出xuất 家gia 入nhập 道Đạo 。 必tất 得đắc 解giải 脫thoát 。 一nhất 切thiết 眾chúng 苦khổ 。 皆giai 當đương 成thành 就tựu 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 者giả 。 指chỉ 前tiền 鳥điểu 獸thú 始thỉ 終chung 之chi 因nhân 緣duyên 。 應ưng 知tri 此thử 句cú 。 義nghĩa 含hàm 佛Phật 性tánh 本bổn 具cụ 。 罪tội 性tánh 本bổn 空không 。 所sở 以dĩ 一nhất 念niệm 心tâm 空không 。 罪tội 性tánh 即tức 是thị 佛Phật 性tánh 。 以dĩ 即tức 心tâm 是thị 佛Phật 。 故cố 至chí 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 今kim 此thử 下hạ 勸khuyến 勉miễn 。 先tiên 合hợp 前tiền 喻dụ 。 現hiện 今kim 所sở 具cụ 苦khổ 身thân 。 猶do 如như 喻dụ 中trung 所sở 造tạo 舍xá 宅trạch 。 一nhất 切thiết 大đại 小tiểu 煩phiền 惱não 。 即tức 為vi 造tạo 宅trạch 之chi 主chủ 。 意ý 謂vị 舍xá 宅trạch 本bổn 無vô 。 由do 宅trạch 主chủ 營doanh 造tạo 而nhi 有hữu 。 義nghĩa 合hợp 人nhân 身thân 苦khổ 果quả 本bổn 無vô 。 由do 煩phiền 惱não 起khởi 業nghiệp 而nhi 成thành 。 是thị 故cố 下hạ 承thừa 上thượng 勸khuyến 修tu 。 男nam 子tử 言ngôn 善thiện 。 言ngôn 淨tịnh 信tín 者giả 。 以dĩ 非phi 善thiện 不bất 能năng 信tín 道đạo 。 非phi 信tín 不bất 能năng 成thành 善thiện 。 信tín 之chi 不bất 淨tịnh 猶do 致trí 多đa 疑nghi 。 信tín 之chi 淨tịnh 者giả 。 則tắc 深thâm 忍nhẫn 樂nhạo 欲dục 。 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 為vi 入nhập 道đạo 之chi 資tư 。 既ký 得đắc 入nhập 道đạo 。 必tất 能năng 脫thoát 苦khổ 。 成thành 就tựu 菩Bồ 提Đề 。 則tắc 不bất 難nan 矣hĩ 。 故cố 云vân 皆giai 當đương 等đẳng 。

△# 八bát 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 重trùng 說thuyết 偈kệ 。 言ngôn 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 恆hằng 觀quán 察sát 。 舍xá 宅trạch 所sở 生sanh 諸chư 煩phiền 惱não 。

此thử 標tiêu 立lập 喻dụ 本bổn 也dã 。

如như 有hữu 一nhất 人nhân 造tạo 舍xá 宅trạch 。 種chủng 種chủng 珍trân 寶bảo 以dĩ 嚴nghiêm 飾sức 。 自tự 念niệm 壯tráng 麗lệ 無vô 能năng 比tỉ 。 不bất 屬thuộc 他tha 人nhân 唯duy 我ngã 有hữu 。 工công 巧xảo 所sở 修tu 最tối 殊thù 妙diệu 。 世thế 間gian 舍xá 宅trạch 無vô 能năng 及cập 。 如như 是thị 分phân 別biệt 生sanh 執chấp 著trước 。 以dĩ 我ngã 我ngã 所sở 為vi 根căn 本bổn 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 諸chư 煩phiền 惱não 。 充sung 滿mãn 舍xá 宅trạch 以dĩ 為vi 災tai 。

此thử 正chánh 頌tụng 譬thí 喻dụ 。 前tiền 九cửu 句cú 與dữ 長trường/trưởng 行hành 全toàn 同đồng 。 唯duy 第đệ 十thập 句cú 以dĩ 為vi 災tai 三tam 字tự 長trường/trưởng 行hành 無vô 。 頌tụng 中trung 欲dục 七thất 字tự 成thành 句cú 加gia 之chi 。 災tai 者giả 病bệnh 也dã 。 即tức 長trường/trưởng 行hành 執chấp 著trước 諸chư 煩phiền 惱não 等đẳng 是thị 也dã 。 今kim 不bất 言ngôn 煩phiền 惱não 而nhi 言ngôn 災tai 者giả 。 謂vị 法pháp 性tánh 真chân 體thể 。 清thanh 淨tịnh 本bổn 然nhiên 。 忽hốt 起khởi 無vô 明minh 轉chuyển 生sanh 煩phiền 惱não 。 發phát 業nghiệp 受thọ 報báo 。 煩phiền 心tâm 勞lao 身thân 。 即tức 法pháp 性tánh 真chân 體thể 之chi 災tai 病bệnh 耳nhĩ 。

世thế 間gian 一nhất 切thiết 諸chư 男nam 女nữ 。 六lục 親thân 眷quyến 屬thuộc 皆giai 圓viên 滿mãn 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 生sanh 眾chúng 苦khổ 。 所sở 謂vị 生sanh 老lão 及cập 病bệnh 死tử 。 憂ưu 悲bi 苦khổ 惱não 常thường 隨tùy 逐trục 。 如như 影ảnh 隨tùy 形hình 不bất 蹔tạm 離ly 。 諸chư 苦khổ 所sở 因nhân 貪tham 欲dục 生sanh 。 若nhược 斷đoạn 追truy 求cầu 盡tận 諸chư 苦khổ 。 是thị 身thân 能năng 為vi 諸chư 若nhược 本bổn 。 勤cần 修tu 厭yếm 離ly 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 三tam 界giới 身thân 心tâm 如như 舍xá 宅trạch 。 煩phiền 惱não 宅trạch 主chủ 居cư 其kỳ 中trung 。

此thử 頌tụng 法pháp 合hợp 。 男nam 女nữ 泛phiếm 說thuyết 有hữu 情tình 眾chúng 生sanh 。 及cập 六lục 親thân 眷quyến 屬thuộc 之chi 身thân 。 合hợp 前tiền 舍xá 宅trạch 也dã 。 (# 六lục 親thân 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 自tự 己kỷ 六lục 親thân 。 即tức 父phụ 母mẫu 兄huynh 弟đệ 姊tỷ 妹muội 。 二nhị 父phụ 六lục 親thân 。 即tức 伯bá 叔thúc 兄huynh 弟đệ 子tử 孫tôn 。 三tam 母mẫu 六lục 親thân 。 即tức 姑cô 姨di 兄huynh 弟đệ 兒nhi 孫tôn 。 通thông 為vi 六lục 親thân )# 因nhân 緣duyên 生sanh 苦khổ 等đẳng 者giả 。 或hoặc 因nhân 自tự 身thân 功công 名danh 富phú 貴quý 。 或hoặc 為vi 六lục 親thân 恩ân 愛ái 牽khiên 連liên 。 以dĩ 此thử 因nhân 緣duyên 故cố 生sanh 眾chúng 苦khổ 。 所sở 謂vị 下hạ 出xuất 苦khổ 相tương/tướng 也dã 。 以dĩ 生sanh 等đẳng 八bát 苦khổ 人nhân 不bất 能năng 免miễn 。 故cố 云vân 常thường 隨tùy 逐trục 。 如như 影ảnh 下hạ 喻dụ 明minh 身thân 及cập 六lục 親thân 如như 形hình 。 眾chúng 苦khổ 如như 影ảnh 。 然nhiên 形hình 影ảnh 既ký 不bất 蹔tạm 離ly 。 喻dụ 苦khổ 身thân 亦diệc 不bất 能năng 蹔tạm 脫thoát 矣hĩ 。 諸chư 苦khổ 下hạ 明minh 苦khổ 本bổn 。 以dĩ 現hiện 世thế 諸chư 苦khổ 推thôi 究cứu 所sở 因nhân 。 皆giai 前tiền 生sanh 貪tham 欲dục 所sở 生sanh 也dã 。 貪tham 欲dục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 貪tham 婬dâm 欲dục 。 為vi 受thọ 身thân 之chi 本bổn 。 法pháp 華hoa 云vân 。 諸chư 苦khổ 所sở 因nhân 。 貪tham 欲dục 為vi 本bổn 。 又hựu 經Kinh 云vân 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 由do 婬dâm 欲dục 而nhi 正chánh 性tánh 命mạng 是thị 也dã 。 二nhị 者giả 貪tham 五ngũ 欲dục 。 經Kinh 云vân 。 眾chúng 生sanh 以dĩ 五ngũ 欲dục 財tài 利lợi 故cố 。 現hiện 受thọ 眾chúng 苦khổ 。 後hậu 受thọ 地địa 獄ngục 。 餓ngạ 鬼quỷ 畜súc 生sanh 之chi 苦khổ 。 若nhược 生sanh 天thiên 上thượng 。 及cập 在tại 人nhân 間gian 。 貧bần 窮cùng 困khốn 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 如như 是thị 等đẳng 種chủng 種chủng 諸chư 苦khổ 。 眾chúng 生sanh 沒một 在tại 其kỳ 中trung 。 若nhược 斷đoạn 下hạ 勸khuyến 修tu 。 謂vị 若nhược 斷đoạn 追truy 求cầu 。 不bất 造tạo 諸chư 業nghiệp 。 則tắc 粗thô 惑hoặc 先tiên 盡tận 。 細tế 惑hoặc 亦diệc 銷tiêu 。 不bất 作tác 苦khổ 因nhân 。 諸chư 苦khổ 自tự 盡tận 矣hĩ 。 是thị 身thân 下hạ 指chỉ 苦khổ 再tái 勸khuyến 。 苦khổ 本bổn 者giả 。 為vi 造tạo 苦khổ 因nhân 之chi 本bổn 。 亦diệc 為vi 受thọ 苦khổ 之chi 本bổn 。 勤cần 修tu 厭yếm 離ly 四tứ 字tự 。 似tự 語ngữ 倒đảo 轉chuyển 換hoán 可khả 也dã 。 必tất 先tiên 厭yếm 而nhi 後hậu 修tu 之chi 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 合hợp 喻dụ 。 謂vị 三tam 界giới 內nội 凡phàm 夫phu 。 身thân 心tâm 如như 喻dụ 中trung 舍xá 宅trạch 。 此thử 句cú 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。 下hạ 句cú 卻khước 是thị 將tương 喻dụ 合hợp 法pháp 。 言ngôn 喻dụ 中trung 宅trạch 主chủ 。 因nhân 造tạo 舍xá 宅trạch 。 起khởi 諸chư 煩phiền 惱não 。 而nhi 具cụ 煩phiền 惱não 之chi 宅trạch 主chủ 。 居cư 住trụ 其kỳ 中trung 。 意ý 謂vị 宅trạch 主chủ 因nhân 宅trạch 生sanh 惱não 。 不bất 離ly 宅trạch 中trung 而nhi 戀luyến 宅trạch 。 如như 界giới 內nội 凡phàm 夫phu 。 因nhân 身thân 受thọ 苦khổ 。 猶do 不bất 離ly 身thân 而nhi 戀luyến 身thân 。 以dĩ 法pháp 喻dụ 互hỗ 顯hiển 。 合hợp 明minh 大đại 義nghĩa (# 三tam 界giới 一nhất 句cú 之chi 心tâm 字tự 是thị 帶đái 語ngữ 。 以dĩ 上thượng 諸chư 喻dụ 。 皆giai 以dĩ 舍xá 宅trạch 喻dụ 身thân 。 心tâm 即tức 賴lại 耶da 識thức 。 喻dụ 宅trạch 主chủ 。 今kim 云vân 身thân 心tâm 舍xá 宅trạch 者giả 。 譯dịch 經kinh 者giả 欲dục 七thất 字tự 成thành 句cú 。 兼kiêm 帶đái 言ngôn 之chi 。 其kỳ 所sở 取thủ 者giả 在tại 身thân 。 不bất 在tại 心tâm 。 以dĩ 下hạ 句cú 煩phiền 惱não 即tức 心tâm 之chi 差sai 別biệt 。 喻dụ 宅trạch 主chủ 。 學học 者giả 應ưng 知tri 。 不bất 必tất 強cường/cưỡng 辯biện )# 。

汝nhữ 等đẳng 應ưng 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 捨xả 離ly 凡phàm 夫phu 出xuất 三tam 界giới 。

此thử 二nhị 句cú 結kết 勸khuyến 成thành 道Đạo 也dã 。 上thượng 句cú 勸khuyến 發phát 心tâm 。 下hạ 句cú 勸khuyến 出xuất 界giới 。 謂vị 既ký 能năng 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 必tất 修tu 無vô 漏lậu 道Đạo 。 方phương 得đắc 捨xả 凡phàm 夫phu 果quả 報báo 。 永vĩnh 出xuất 三tam 界giới 。 得đắc 證chứng 菩Bồ 提Đề 矣hĩ 應ưng 。 發phát 。 捨xả 離ly 。 及cập 出xuất 。 皆giai 勸khuyến 詞từ 也dã 。

△# 七thất 癡si 子tử 違vi 父phụ 喻dụ 七thất 。 一nhất 標tiêu 喻dụ 長trưởng 者giả 大đại 富phú 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 常thường 觀quán 在tại 家gia 。 猶do 如như 大đại 國quốc 。 有hữu 一nhất 長trưởng 者giả 。 其kỳ 家gia 豪hào 富phú 。 財tài 寶bảo 無vô 量lượng 。

出xuất 家gia 下hạ 舉cử 喻dụ 本bổn 。 猶do 如như 下hạ 舉cử 喻dụ 。 大đại 國quốc 喻dụ 凡phàm 聖thánh 同đồng 居cư 土thổ/độ 。 (# 佛Phật 有hữu 四tứ 土thổ/độ 。 且thả 約ước 同đồng 居cư )# 長trưởng 者giả 喻dụ 佛Phật 。 (# 佛Phật 具cụ 三Tam 身Thân 。 且thả 約ước 化hóa 身thân )# 其kỳ 家gia 下hạ 二nhị 句cú 喻dụ 佛Phật 富phú 有hữu 萬vạn 德đức 。 法Pháp 財tài 無vô 量lượng 。

△# 二nhị 父phụ 子tử 相tương/tướng 襲tập 行hành 善thiện 。

於ư 多đa 劫kiếp 中trung 。 父phụ 子tử 因nhân 緣duyên 。 相tương 襲tập 不bất 斷đoạn 。 修tu 諸chư 善thiện 行hành 。 名danh 稱xưng 遠viễn 聞văn 。 是thị 大đại 長trưởng 者giả 。 所sở 有hữu 財tài 寶bảo 。 皆giai 分phân 為vi 四tứ 。 一nhất 分phần 財tài 寶bảo 。 常thường 求cầu 息tức 利lợi 。 以dĩ 贍thiệm 家gia 業nghiệp 。 一nhất 分phần 財tài 寶bảo 。 以dĩ 充sung 隨tùy 日nhật 。 供cung 給cấp 所sở 須tu 。 一nhất 分phần 財tài 寶bảo 。 惠huệ 施thí 獨độc 孤cô 以dĩ 修tu 當đương 福phước 。 一nhất 分phần 財tài 寶bảo 。 拯chửng 濟tế 宗tông 親thân 。 往vãng 來lai 賓tân 旅lữ 。 如như 是thị 四tứ 分phần 。 曾tằng 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 。 父phụ 子tử 相tương 承thừa 。 為vi 世thế 家gia 業nghiệp 。

喻dụ 中trung 多đa 劫kiếp 者giả 。 從tùng 祖tổ 上thượng 以dĩ 來lai 久cửu 遠viễn 之chi 謂vị 。 父phụ 子tử 言ngôn 因nhân 緣duyên 者giả 。 即tức 順thuận 次thứ 生sanh 子tử 為vi 因nhân 。 承thừa 上thượng 接tiếp 續tục 為vi 緣duyên 。 故cố 云vân 相tương 襲tập 不bất 斷đoạn 。 襲tập 者giả 繼kế 嗣tự 也dã 。 喻dụ 前tiền 佛Phật 入nhập 滅diệt 。 後hậu 佛Phật 補bổ 處xứ 是thị 也dã 。 修tu 諸chư 下hạ 。 明minh 長trưởng 者giả 盛thịnh 德đức 。 因nhân 行hành 諸chư 善thiện 。 名danh 因nhân 德đức 表biểu 。 德đức 藉tạ 名danh 彰chương 。 所sở 以dĩ 名danh 稱xưng 遠viễn 聞văn 。 則tắc 見kiến 高cao 風phong 四tứ 達đạt 。 而nhi 無vô 處xứ 不bất 知tri 。 而nhi 喻dụ 佛Phật 權quyền 實thật 利lợi 物vật 。 十thập 界giới 同đồng 尊tôn 也dã 。 是thị 大đại 下hạ 。 明minh 行hành 善thiện 遠viễn 聞văn 之chi 實thật 行hạnh 也dã 。 財tài 寶bảo 分phần/phân 四tứ 者giả 。 以dĩ 見kiến 長trưởng 者giả 仁nhân 慈từ 。 有hữu 公công 物vật 之chi 德đức 。 喻dụ 佛Phật 大đại 悲bi 大đại 智trí 普phổ 利lợi 之chi 德đức 也dã 。 一nhất 分phần/phân 下hạ 。 喻dụ 佛Phật 實thật 智trí 證chứng 理lý 德đức 。 佛Phật 依y 本bổn 覺giác 發phát 始thỉ 覺giác 。 同đồng 長trưởng 者giả 出xuất 本bổn 求cầu 利lợi 。 以dĩ 始thỉ 覺giác 合hợp 本bổn 覺giác 成thành 究cứu 竟cánh 覺giác 。 同đồng 長trưởng 者giả 收thu 利lợi 贍thiệm 養dưỡng 家gia 業nghiệp 也dã 。 一nhất 分phần/phân 以dĩ 充sung 隨tùy 日nhật 。 供cung 給cấp 所sở 須tu 者giả 。 喻dụ 佛Phật 權quyền 智trí 應ưng 物vật 德đức 。 能năng 以dĩ 折chiết 攝nhiếp 兩lưỡng 門môn 。 隨tùy 機cơ 施thi 設thiết 。 以dĩ 權quyền 智trí 為vi 實thật 智trí 之chi 所sở 用dụng 。 以dĩ 充sung 實thật 智trí 之chi 所sở 須tu 。 合hợp 長trưởng 者giả 將tương 財tài 寶bảo 。 供cung 給cấp 自tự 己kỷ 所sở 須tu 也dã 。 一nhất 分phần/phân 惠huệ 施thí 孤cô 獨độc 者giả 。 顯hiển 長trưởng 者giả 惻trắc 隱ẩn 之chi 德đức 。 以dĩ 物vật 施thí 人nhân 曰viết 惠huệ 。 故cố 云vân 惠huệ 施thí 。 幼ấu 而nhi 無vô 父phụ 曰viết 孤cô 。 老lão 而nhi 無vô 子tử 曰viết 獨độc 。 以dĩ 能năng 濟tế 孤cô 獨độc 。 乃nãi 仁nhân 人nhân 之chi 心tâm 也dã 。 此thử 與dữ 下hạ 文văn 皆giai 喻dụ 如Như 來Lai 大đại 悲bi 設thiết 教giáo 德đức 。 教giáo 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 小tiểu 教giáo 。 二nhị 大đại 教giáo 。 此thử 喻dụ 說thuyết 小tiểu 教giáo 。 內nội 兼kiêm 人nhân 天thiên 戒giới 善thiện 。 如như 長trưởng 者giả 施thí 財tài 也dã 。 以dĩ 人nhân 天thiên 未vị 得đắc 無vô 漏lậu 。 小Tiểu 乘Thừa 未vị 發phát 大đại 心tâm 。 非phi 佛Phật 同đồng 類loại 。 故cố 同đồng 所sở 濟tế 陌mạch 路lộ 孤cô 獨độc 。 以dĩ 修tu 當đương 福phước 者giả 。 謂vị 長trưởng 者giả 惠huệ 施thí 。 以dĩ 修tu 當đương 來lai 自tự 己kỷ 之chi 福phước 。 喻dụ 佛Phật 施thí 教giáo 雖tuy 為vi 利lợi 他tha 卻khước 成thành 己kỷ 德đức 。 亦diệc 當đương 來lai 自tự 己kỷ 福phước 也dã 。 一nhất 分phần/phân 拯chửng 濟tế 宗tông 親thân 賓tân 旅lữ 者giả 。 宗tông 親thân 者giả 同đồng 一nhất 祖tổ 脉mạch 。 賓tân 旅lữ 者giả 與dữ 己kỷ 志chí 同đồng 。 有hữu 時thời 困khốn 乏phạp 。 長trưởng 者giả 有hữu 仁nhân 厚hậu 之chi 德đức 。 拯chửng 拔bạt 周chu 濟tế 之chi 。 喻dụ 佛Phật 施thí 大đại 教giáo 令linh 彼bỉ 修tu 證chứng 。 宗tông 親thân 喻dụ 此thử 方phương 大đại 機cơ 。 賓tân 旅lữ 喻dụ 他tha 方phương 菩Bồ 薩Tát 。 如như 是thị 下hạ 結kết 為vi 世thế 家gia 。 喻dụ 三tam 世thế 如Như 來Lai 。 相tương 繼kế 教giáo 化hóa 。 亦diệc 出xuất 世thế 間gian 之chi 世thế 家gia 也dã 。

△# 三tam 癡si 子tử 恣tứ 縱túng/tung 五ngũ 欲dục 。

後hậu 有hữu 一nhất 子tử 。 愚ngu 癡si 獘# 惡ác 。 深thâm 著trước 五ngũ 欲dục 。 恣tứ 行hành 放phóng 逸dật 。 違vi 父phụ 母mẫu 教giáo 。 不bất 依y 四tứ 業nghiệp 。 起khởi 諸chư 舍xá 宅trạch 。 七thất 層tằng 樓lâu 觀quán 。 倍bội 於ư 常thường 制chế 。 眾chúng 寶bảo 嚴nghiêm 飾sức 。 瑠lưu 璃ly 為vi 地địa 。 寶bảo 窻# 交giao 映ánh 。 龍long 首thủ 魚ngư 形hình 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 微vi 妙diệu 音âm 樂nhạc 。 晝trú 夜dạ 不bất 絕tuyệt 。 受thọ 五ngũ 欲dục 樂lạc 。 如như 忉Đao 利Lợi 天Thiên 。 鬼quỷ 神thần 憎tăng 嫌hiềm 。 人nhân 天thiên 遠viễn 離ly 。

一nhất 子tử 之chi 愚ngu 惡ác 者giả 喻dụ 諸chư 凡phàm 夫phu 也dã 。 以dĩ 愚ngu 癡si 則tắc 不bất 識thức 因nhân 果quả 。 獘# 惡ác 則tắc 能năng 造tạo 諸chư 業nghiệp 。 由do 愚ngu 癡si 故cố 。 深thâm 著trước 五ngũ 欲dục 。 由do 獘# 惡ác 故cố 。 恣tứ 行hành 放phóng 逸dật 。 違vi 父phụ 母mẫu 下hạ 。 正chánh 顯hiển 愚ngu 癡si 之chi 實thật 也dã 。 蓋cái 愚ngu 癡si 獘# 惡ác 。 喻dụ 俱câu 生sanh 思tư 惑hoặc 。 深thâm 著trước 五ngũ 欲dục 喻dụ 。 分phân 別biệt 見kiến 惑hoặc 且thả 。 喻dụ 起khởi 惑hoặc 。 恣tứ 行hành 放phóng 逸dật 。 喻dụ 造tạo 諸chư 業nghiệp 。 違vi 教giáo 二nhị 句cú 。 喻dụ 不bất 信tín 佛Phật 言ngôn 。 不bất 依y 佛Phật 教giáo 。 四tứ 業nghiệp 喻dụ 佛Phật 權quyền 實thật 二nhị 智trí 。 小tiểu 大đại 二nhị 教giáo 也dã 。 起khởi 諸chư 舍xá 下hạ 。 正chánh 明minh 放phóng 逸dật 所sở 為vi 之chi 事sự 。 奢xa 侈xỉ 之chi 極cực 矣hĩ 。 此thử 乃nãi 喻dụ 諸chư 凡phàm 夫phu 之chi 業nghiệp 果quả 也dã 。 舍xá 宅trạch 喻dụ 身thân 。 七thất 層tằng 樓lâu 觀quán 。 喻dụ 七thất 趣thú 果quả 報báo 。 (# 七thất 趣thú 即tức 地địa 獄ngục 。 餓ngạ 鬼quỷ 。 畜súc 生sanh 。 人nhân 道đạo 。 天thiên 道đạo 。 修tu 羅la 。 仙tiên 道đạo )# 雖tuy 善thiện 惡ác 不bất 同đồng 。 生sanh 死tử 同đồng 也dã 。 且thả 喻dụ 七thất 趣thú 總tổng 報báo 。 如như 其kỳ 眾chúng 寶bảo 嚴nghiêm 飾sức 等đẳng 。 又hựu 喻dụ 七thất 趣thú 別biệt 報báo 。 至chí 龍long 首thủ 魚ngư 形hình 者giả 。 顯hiển 樓lâu 閣các 房phòng 舍xá 。 彫điêu 刻khắc 彩thải 畫họa 。 奇kỳ 奇kỳ 恠# 恠# 而nhi 無vô 不bất 具cụ 足túc 也dã 。 其kỳ 於ư 音âm 樂nhạc 之chi 美mỹ 。 晝trú 夜dạ 之chi 歡hoan 。 五ngũ 欲dục 之chi 樂lạc 。 誠thành 然nhiên 尊tôn 貴quý 如như 天thiên 。 (# 問vấn 。 如như 人nhân 天thiên 等đẳng 善thiện 報báo 。 可khả 以dĩ 喻dụ 此thử 。 至chí 於ư 三tam 途đồ 惡ác 報báo 。 何hà 樂lạc 之chi 有hữu 。 答đáp 。 此thử 但đãn 喻dụ 七thất 趣thú 報báo 別biệt 。 有hữu 輕khinh 重trọng 不bất 同đồng 。 皆giai 惑hoặc 業nghiệp 所sở 招chiêu 。 還hoàn 自tự 所sở 受thọ 。 豈khởi 可khả 以dĩ 苦khổ 樂lạc 為vi 難nạn/nan 耶da )# 鬼quỷ 神thần 等đẳng 二nhị 句cú 。 顯hiển 奢xa 侈xỉ 不bất 訓huấn 之chi 極cực 。 至chí 於ư 鬼quỷ 神thần 憎tăng 。 人nhân 天thiên 離ly 。 喻dụ 聖thánh 凡phàm 相tương 遠viễn 之chi 義nghĩa 也dã 。 然nhiên 善thiện 神thần 既ký 憎tăng 。 凶hung 事sự 將tương 至chí 矣hĩ 。 此thử 喻dụ 諸chư 天thiên 有hữu 衰suy 相tương/tướng 。 人nhân 物vật 有hữu 病bệnh 災tai 。 皆giai 死tử 之chi 先tiên 兆triệu 也dã 。

△# 四tứ 招chiêu 災tai 焚phần 業nghiệp 喪táng 命mạng 。

於ư 是thị 隣lân 家gia 。 忽hốt 然nhiên 火hỏa 起khởi 。 猛mãnh 焰diễm 熾sí 盛thịnh 。 隨tùy 風phong 蔓mạn 延diên 。 焚phần 燒thiêu 庫khố 藏tạng 。 及cập 諸chư 樓lâu 臺đài 。

時thời 長trưởng 者giả 子tử 。 見kiến 是thị 猛mãnh 火hỏa 。 起khởi 大đại 瞋sân 心tâm 。 速tốc 命mệnh 妻thê 子tử 。 奴nô 婢tỳ 眷quyến 屬thuộc 。 入nhập 於ư 重trùng 舍xá 。 閉bế 樓lâu 閣các 門môn 。 以dĩ 愚ngu 癡si 故cố 。 一nhất 時thời 俱câu 死tử 。

風phong 火hỏa 燒thiêu 宅trạch 。 雖tuy 七thất 級cấp 重trọng/trùng 樓lâu 不bất 能năng 免miễn 死tử 。 喻dụ 無vô 常thường 殺sát 鬼quỷ 到đáo 時thời 。 雖tuy 諸chư 天thiên 至chí 尊tôn 猶do 不bất 能năng 免miễn 也dã 。 良lương 以dĩ 隣lân 家gia 喻dụ 業nghiệp 。 火hỏa 喻dụ 無vô 常thường 。 癡si 子tử 見kiến 火hỏa 起khởi 。 命mạng 妻thê 子tử 登đăng 樓lâu 不bất 能năng 免miễn 死tử 。 喻dụ 世thế 間gian 人nhân 見kiến 生sanh 死tử 逼bức 迫bách 。 修tu 有hữu 漏lậu 定định 。 生sanh 禪thiền 空không 二nhị 天thiên 。 將tương 欲dục 免miễn 死tử 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 喻dụ 中trung 子tử 違vi 父phụ 教giáo 。 以dĩ 愚ngu 癡si 故cố 。 所sở 以dĩ 喪táng 命mạng 。 法pháp 合hợp 眾chúng 生sanh 不bất 遵tuân 佛Phật 教giáo 。 以dĩ 迷mê 惑hoặc 故cố 而nhi 受thọ 輪luân 迴hồi 。

△# 五ngũ 佛Phật 生sanh 合hợp 喻dụ 父phụ 子tử 。

在tại 家gia 凡phàm 夫phu 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 世thế 間gian 愚ngu 人nhân 。 如như 長trưởng 者giả 子tử 。 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 猶do 如như 長trưởng 者giả 。 不bất 順thuận 佛Phật 教giáo 。 造tạo 作tác 惡ác 業nghiệp 。 墮đọa 三tam 惡ác 道đạo 。 受thọ 大đại 苦khổ 惱não 。

合hợp 文văn 最tối 明minh 。 但đãn 唯duy 顯hiển 三tam 途đồ 未vị 彰chương 七thất 趣thú 。 蓋cái 佛Phật 大đại 慈từ 悲bi 。 警cảnh 策sách 世thế 人nhân 。 令linh 人nhân 畏úy 苦khổ 發phát 心tâm 。 雖tuy 說thuyết 三tam 途đồ 。 義nghĩa 兼kiêm 七thất 趣thú 。 古cổ 德đức 云vân 。 從tùng 義nghĩa 不bất 從tùng 文văn 。 百bách 無vô 一nhất 失thất 。 今kim 從tùng 義nghĩa 釋thích 也dã 。

△# 六lục 結kết 勸khuyến 厭yếm 離ly 成thành 道Đạo 。

以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 當đương 觀quán 在tại 家gia 。 如như 長trưởng 者giả 子tử 。 不bất 順thuận 父phụ 母mẫu 。 為vị 火hỏa 所sở 燒thiêu 。 妻thê 子tử 俱câu 死tử 。 善thiện 男nam 子tử 等đẳng 。 應ưng 生sanh 厭yếm 離ly 。 人nhân 天thiên 世thế 樂lạc 。 修tu 清thanh 淨tịnh 行hạnh 。 當đương 證chứng 菩Bồ 提Đề 。

初sơ 句cú 承thừa 前tiền 。 以dĩ 是thị 不bất 順thuận 佛Phật 教giáo 。 墮đọa 苦khổ 因nhân 緣duyên 故cố 。 凡phàm 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 當đương 觀quán 在tại 家gia 時thời 。 如như 同đồng 癡si 子tử 想tưởng 。 深thâm 生sanh 厭yếm 離ly 。 捨xả 人nhân 天thiên 之chi 樂lạc 。 修tu 行hành 證chứng 果Quả 。 不bất 負phụ 出xuất 家gia 之chi 志chí 也dã 。

△# 七thất 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 觀quán 在tại 家gia 。 猶do 如như 長trưởng 者giả 生sanh 愚ngu 子tử 。 其kỳ 家gia 富phú 有hữu 諸chư 財tài 寶bảo 。 久cửu 遠viễn 相tương 承thừa 無vô 闕khuyết 乏phạp 。 先tiên 世thế 家gia 業nghiệp 傳truyền 子tử 孫tôn 。 一nhất 切thiết 資tư 產sản 為vi 四tứ 分phần 。 常thường 修tu 勝thắng 行hành 無vô 過quá 惡ác 。 名danh 稱xưng 徧biến 滿mãn 諸chư 國quốc 土độ 。 金kim 銀ngân 珍trân 寶bảo 數số 無vô 邊biên 。 出xuất 入nhập 息tức 利lợi 徧biến 他tha 國quốc 。 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 心tâm 無vô 倦quyện 。 惠huệ 施thí 孤cô 貧bần 常thường 不bất 絕tuyệt 。

初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 舉cử 法pháp 喻dụ 。 次thứ 十thập 句cú 頌tụng 父phụ 子tử 相tương/tướng 襲tập 行hành 善thiện 。 資tư 產sản 為vi 四tứ 分phần/phân 者giả 准chuẩn 長trường/trưởng 行hành 。 喻dụ 佛Phật 權quyền 實thật 二nhị 智trí 。 小tiểu 大đại 二Nhị 乘Thừa 。 出xuất 入nhập 息tức 利lợi 者giả 。 謂vị 出xuất 則tắc 取thủ 利lợi 。 入nhập 則tắc 息tức 利lợi 。 喻dụ 佛Phật 以dĩ 利lợi 他tha 之chi 功công 。 成thành 己kỷ 之chi 德đức 。 即tức 是thị 息tức 利lợi 。 徧biến 他tha 國quốc 者giả 。 喻dụ 佛Phật 法Pháp 利lợi 周chu 徧biến 十thập 方phương 也dã 。 慈từ 悲bi 下hạ 。 長trưởng 者giả 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 惠huệ 施thí 孤cô 貧bần 常thường 無vô 斷đoạn 絕tuyệt 。 喻dụ 佛Phật 之chi 四tứ 心tâm 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 法Pháp 施thí 無vô 量lượng 也dã 。

長trưởng 者giả 最tối 後hậu 生sanh 一nhất 子tử 。 愚ngu 癡si 不bất 孝hiếu 無vô 智trí 慧tuệ 。 年niên 齒xỉ 已dĩ 邁mại 筋cân 力lực 衰suy 。 家gia 財tài 內nội 外ngoại 皆giai 付phó 子tử 。 子tử 違vi 父phụ 命mệnh 行hành 放phóng 逸dật 。 四tứ 業nghiệp 不bất 紹thiệu 墮đọa 於ư 家gia 。 造tạo 立lập 七thất 層tằng 珍trân 寶bảo 樓lâu 。 用dụng 紺cám 瑠lưu 璃ly 作tác 窻# 牗# 。 歌ca 吹xuy 管quản 絃huyền 曾tằng 不bất 歇hiết 。 常thường 以dĩ 不bất 善thiện 師sư 於ư 心tâm 。 受thọ 五ngũ 欲dục 樂lạc 如như 天thiên 宮cung 。 一nhất 切thiết 龍long 神thần 皆giai 遠viễn 離ly 。

此thử 頌tụng 癡si 子tử 恣tứ 縱túng/tung 五ngũ 欲dục 也dã 。 癡si 子tử 既ký 言ngôn 最tối 後hậu 生sanh 者giả 。 足túc 知tri 以dĩ 前tiền 更cánh 有hữu 肖tiếu 子tử 。 而nhi 肖tiếu 子tử 喻dụ 受thọ 道đạo 之chi 機cơ 。 即tức 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 今kim 癡si 子tử 不bất 孝hiếu 無vô 慧tuệ 。 喻dụ 凡phàm 夫phu 愚ngu 癡si 。 不bất 解giải 佛Phật 旨chỉ 。 良lương 以dĩ 眾chúng 生sanh 之chi 癡si 猶do 彼bỉ 癡si 子tử 之chi 癡si 也dã 。 年niên 齒xỉ 下hạ 。 喻dụ 佛Phật 智trí 斷đoạn 二nhị 德đức 。 法pháp 華hoa 以dĩ 年niên 高cao 學học 廣quảng 喻dụ 佛Phật 智trí 德đức 。 衰suy 邁mại 根căn 純thuần 喻dụ 佛Phật 斷đoạn 德đức 。 今kim 經kinh 亦diệc 然nhiên 。 故cố 喻dụ 智trí 斷đoạn 二nhị 德đức 。 家gia 財tài 付phó 子tử 者giả 。 喻dụ 佛Phật 說thuyết 教giáo 。 遺di 與dữ 眾chúng 生sanh 也dã 。 子tử 違vi 父phụ 命mạng 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 不bất 遵tuân 佛Phật 教giáo 也dã 。 行hành 放phóng 逸dật 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 不bất 懼cụ 因nhân 果quả 也dã 。 四tứ 業nghiệp 下hạ 皆giai 准chuẩn 長trường/trưởng 行hành 。 不bất 善thiện 師sư 心tâm 者giả 。 師sư 者giả 法pháp 也dã 。 謂vị 心tâm 之chi 所sở 用dụng 皆giai 是thị 惡ác 法pháp 。 故cố 云vân 不bất 善thiện 。 又hựu 師sư 者giả 軍quân 旅lữ 也dã 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 煩phiền 惱não 。 眾chúng 惑hoặc 攻công 心tâm 。 如như 軍quân 旅lữ 之chi 交giao 戰chiến 也dã 。 五ngũ 欲dục 等đẳng 皆giai 准chuẩn 長trường/trưởng 行hành (# 師sư 字tự 或hoặc 施thí 字tự 之chi 誤ngộ )# 。

隣lân 家gia 欻hốt 然nhiên 災tai 火hỏa 起khởi 。 猛mãnh 燄diệm 隨tùy 風phong 難nan 可khả 禁cấm 。 庫khố 藏tạng 珍trân 財tài 及cập 妻thê 子tử 。 層tằng 樓lâu 舍xá 宅trạch 悉tất 焚phần 燒thiêu 。 積tích 惡ác 招chiêu 殃ương 遂toại 滅diệt 身thân 。 妻thê 子tử 眷quyến 屬thuộc 同đồng 殞vẫn 歿một 。

此thử 頌tụng 招chiêu 災tai 焚phần 業nghiệp 喪táng 命mạng 也dã 。 雖tuy 隣lân 家gia 之chi 延diên 火hỏa 。 實thật 積tích 惡ác 之chi 所sở 招chiêu 也dã 。 儒nho 典điển 云vân 。 積tích 不bất 善thiện 之chi 家gia 。 必tất 有hữu 餘dư 殃ương 。 殞vẫn 殃ương 即tức 死tử 也dã 。 妻thê 子tử 皆giai 死tử 者giả 。 餘dư 殃ương 也dã 。

三tam 世thế 諸chư 佛Phật 如như 長trưởng 者giả 。 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 是thị 愚ngu 子tử 。 不bất 修tu 正Chánh 道Đạo 起khởi 邪tà 心tâm 。 命mạng 終chung 墮đọa 在tại 諸chư 惡ác 趣thú 。 長trường 劫kiếp 獨độc 受thọ 焚phần 燒thiêu 苦khổ 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 無vô 盡tận 期kỳ 。

此thử 頌tụng 生sanh 佛Phật 合hợp 喻dụ 父phụ 子tử 也dã 。 焚phần 燒thiêu 苦khổ 者giả 。 謂vị 惡ác 業nghiệp 感cảm 報báo 。 三tam 途đồ 苦khổ 逼bức 。 皆giai 如như 焚phần 燒thiêu 。 如như 是thị 下hạ 。 既ký 曰viết 展triển 轉chuyển 。 義nghĩa 兼kiêm 七thất 趣thú 。 七thất 趣thú 輪luân 迴hồi 即tức 展triển 轉chuyển 也dã 。 然nhiên 三tam 途đồ 兼kiêm 七thất 。 長trường/trưởng 行hành 有hữu 辯biện 。

在tại 家gia 佛Phật 子tử 汝nhữ 當đương 知tri 。 不bất 貪tham 世thế 樂lạc 勤cần 修tu 證chứng 。 厭yếm 世thế 出xuất 家gia 修tu 梵Phạm 行hạnh 。 山sơn 林lâm 寂tịch 靜tĩnh 離ly 諸chư 緣duyên 。 為vì 報báo 四Tứ 恩Ân 修tu 世thế 德đức 。 當đương 於ư 三tam 界giới 為vi 法Pháp 王Vương 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 度độ 眾chúng 生sanh 。 作tác 不bất 請thỉnh 友hữu 常thường 說thuyết 法Pháp 。 永vĩnh 截tiệt 愛ái 流lưu 超siêu 彼bỉ 岸ngạn 。 住trụ 於ư 清thanh 淨tịnh 涅Niết 槃Bàn 城thành 。

此thử 頌tụng 結kết 觀quán 厭yếm 離ly 成thành 道Đạo 也dã 。 初sơ 句cú 呼hô 召triệu 訓huấn 曉hiểu 。 次thứ 句cú 戒giới 貪tham 勸khuyến 修tu 。 三tam 四tứ 二nhị 句cú 。 修tu 行hành 必tất 欲dục 山sơn 林lâm 者giả 。 以dĩ 外ngoại 離ly 喧huyên 雜tạp 。 妄vọng 塵trần 不bất 入nhập 。 則tắc 必tất 妄vọng 心tâm 。 易dị 銷tiêu 矣hĩ 。 諸chư 緣duyên 即tức 是thị 五ngũ 塵trần 。 以dĩ 塵trần 為vi 助trợ 發phát 。 能năng 引dẫn 妄vọng 心tâm 故cố 勸khuyến 。 若nhược 欲dục 修tu 行hành 。 必tất 要yếu 離ly 緣duyên 始thỉ 得đắc 。 修tu 勝thắng 德đức 者giả 。 即tức 如như 前tiền 章chương 作tác 無vô 相tướng 觀quán 是thị 也dã 。 為vì 報báo 四Tứ 恩Ân 者giả 。 當đương 重trọng/trùng 看khán 。 以dĩ 智trí 光quang 為vi 聞văn 四Tứ 恩Ân 。 請thỉnh 佛Phật 重trùng 說thuyết 。 故cố 佛Phật 以dĩ 多đa 喻dụ 。 勸khuyến 令linh 出xuất 家gia 。 修tu 道Đạo 可khả 以dĩ 報báo 之chi 。 以dĩ 滿mãn 智trí 光quang 之chi 本bổn 願nguyện 也dã 。 為vi 法Pháp 王Vương 者giả 即tức 是thị 成thành 佛Phật 。 作tác 不bất 請thỉnh 友hữu 者giả 。 即tức 是thị 承thừa 願nguyện 度độ 生sanh 。 不bất 待đãi 請thỉnh 而nhi 自tự 至chí 也dã 。 常thường 說thuyết 法Pháp 者giả 。 悲bi 心tâm 之chi 感cảm 發phát 也dã 。 而nhi 世thế 人nhân 所sở 不bất 見kiến 者giả 。 業nghiệp 力lực 自tự 障chướng 也dã 。 愛ái 流lưu 即tức 是thị 見kiến 思tư 無vô 明minh 。 彼bỉ 岸ngạn 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 截tiệt 者giả 斷đoạn 也dã 。 住trụ 者giả 居cư 也dã 。 謂vị 既ký 斷đoạn 見kiến 思tư 無vô 明minh 。 則tắc 住trụ 涅Niết 槃Bàn 彼bỉ 岸ngạn 矣hĩ 。 然nhiên 涅Niết 槃Bàn 喻dụ 城thành 者giả 。 城thành 乃nãi 防phòng 非phi 禦ngữ 敵địch 。 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 然nhiên 。 防phòng 五ngũ 住trụ 之chi 非phi 。 禦ngữ 二nhị 死tử 之chi 敵địch 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 言ngôn 清thanh 淨tịnh 者giả 。 揀giản 二Nhị 乘Thừa 涅Niết 槃Bàn 。 細tế 惑hoặc 未vị 盡tận 。 不bất 名danh 清thanh 淨tịnh 。 此thử 佛Phật 之chi 涅Niết 槃Bàn 故cố 名danh 清thanh 淨tịnh 也dã 。 良lương 以dĩ 佛Phật 勸khuyến 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 必tất 證chứng 法Pháp 王Vương 者giả 。 自tự 不bất 負phụ 出xuất 家gia 己kỷ 利lợi 之chi 志chí 。 又hựu 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 度độ 化hóa 眾chúng 生sanh 。 作tác 不bất 請thỉnh 友hữu 。 復phục 滿mãn 利lợi 他tha 之chi 願nguyện 。 而nhi 如như 是thị 自tự 他tha 兩lưỡng 利lợi 之chi 功công 。 不bất 辜cô 佛Phật 教giáo 。 不bất 負phụ 己kỷ 靈linh 。 可khả 謂vị 真chân 報báo 四Tứ 恩Ân 者giả 也dã 。

△# 八bát 童đồng 女nữ 作tác 夢mộng 喻dụ 八bát 。 初sơ 標tiêu 舉cử 法pháp 喻dụ 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 於ư 世thế 間gian 。 一nhất 切thiết 舍xá 宅trạch 。 猶do 如như 大đại 夢mộng 。

△# 二nhị 合hợp 家gia 歡hoan 樂lạc 。

譬thí 如như 長trưởng 者giả 。 有hữu 一nhất 童đồng 女nữ 。 年niên 始thỉ 十thập 五ngũ 。 端đoan 正chánh 殊thù 妙diệu 。

爾nhĩ 時thời 父phụ 母mẫu 。 處xử 三tam 層tằng 樓lâu 。 將tương 其kỳ 愛ái 女nữ 。 受thọ 諸chư 歡hoan 樂lạc 。 於ư 夜dạ 分phân 中trung 。 母mẫu 女nữ 同đồng 宿túc 。 在tại 一nhất 寶bảo 牀sàng 。 而nhi 共cộng 安an 寢tẩm 。

長trưởng 者giả 等đẳng 事sự 出xuất 假giả 設thiết 。 故cố 以dĩ 為ví 喻dụ 。 但đãn 比tỉ 三tam 界giới 娛ngu 樂lạc 凡phàm 夫phu 。 其kỳ 五ngũ 欲dục 之chi 歡hoan 。 合hợp 家gia 之chi 樂lạc 。 大đại 槩# 如như 此thử 。 不bất 必tất 又hựu 將tương 長trưởng 者giả 喻dụ 佛Phật 。

△# 三tam 夢mộng 娉phinh 生sanh 子tử 。

於ư 是thị 童đồng 女nữ 。 夢mộng 見kiến 父phụ 母mẫu 。 娉phinh 與dữ 夫phu 家gia 。 經kinh 歷lịch 多đa 年niên 。 遂toại 生sanh 一nhất 子tử 。 端đoan 正chánh 殊thù 妙diệu 。 有hữu 聰thông 慧tuệ 相tướng 。 日nhật 漸tiệm 恩ân 養dưỡng 。 能năng 自tự 行hành 步bộ 。 處xử 在tại 高cao 樓lâu 。

夢mộng 事sự 雖tuy 虗hư 幻huyễn 之chi 境cảnh 。 然nhiên 亦diệc 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 所sở 現hiện 影ảnh 像tượng 。 當đương 體thể 無vô 實thật 。 妄vọng 生sanh 分phân 別biệt 。 良lương 以dĩ 童đồng 女nữ 夢mộng 中trung 嫁giá 夫phù 生sanh 子tử 。 喻dụ 盡tận 世thế 間gian 人nhân 倫luân 之chi 道đạo 也dã 。 然nhiên 子tử 有hữu 殊thù 妙diệu 之chi 相tướng 。 聰thông 明minh 之chi 資tư 。 其kỳ 母mẫu 必tất 愛ái 。 此thử 又hựu 喻dụ 盡tận 世thế 間gian 恩ân 愛ái 也dã 。 能năng 自tự 行hành 步bộ 。 處xử 在tại 高cao 樓lâu 。 又hựu 喻dụ 盡tận 世thế 間gian 名danh 高cao 顯hiển 達đạt 之chi 者giả 。

△# 四tứ 子tử 墮đọa 虎hổ 食thực 。

因nhân 危nguy 墮đọa 落lạc 。 未vị 至chí 於ư 地địa 。 見kiến 有hữu 餓ngạ 虎hổ 。 接tiếp 而nhi 食thực 之chi 。 是thị 時thời 童đồng 女nữ 。 倍bội 復phục 驚kinh 怖bố 。 舉cử 聲thanh 號hào 哭khốc 。 遂toại 便tiện 夢mộng 覺giác 。

因nhân 危nguy 墮đọa 落lạc 者giả 。 危nguy 謂vị 高cao 危nguy 。 喻dụ 人nhân 間gian 雖tuy 貴quý 。 天thiên 上thượng 雖tuy 高cao 。 然nhiên 報báo 盡tận 還hoàn 來lai 。 墮đọa 落lạc 諸chư 趣thú 也dã 。 餓ngạ 虎hổ 喻dụ 琰Diêm 魔Ma 王vương 。 可khả 知tri 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 之chi 福phước 。 縱túng/tung 至chí 非phi 想tưởng 之chi 定định 。 猶do 不bất 免miễn 鐵thiết 面diện 老lão 子tử 之chi 手thủ 也dã 。 其kỳ 夢mộng 中trung 驚kinh 怖bố 號hào 哭khốc 。 又hựu 喻dụ 盡tận 世thế 間gian 恩ân 愛ái 別biệt 離ly 之chi 苦khổ 也dã 。 夢mộng 覺giác 者giả 。 喻dụ 大đại 智trí 慧tuệ 人nhân 忽hốt 然nhiên [怡-台+省]# 悟ngộ 。 方phương 覺giác 萬vạn 法pháp 唯duy 心tâm 。 生sanh 死tử 是thị 幻huyễn 也dã 。

△# 五ngũ 夢mộng 覺giác 知tri 羞tu 。

爾nhĩ 時thời 父phụ 母mẫu 。 問vấn 其kỳ 女nữ 言ngôn 。 以dĩ 何hà 因nhân 緣duyên 。 忽hốt 然nhiên 驚kinh 怖bố 。

時thời 女nữ 羞tu 耻sỉ 。 不bất 肯khẳng 說thuyết 之chi 。 其kỳ 母mẫu 慇ân 懃cần 。 竊thiết 問vấn 其kỳ 故cố 。

時thời 女nữ 為vì 母mẫu 。 密mật 說thuyết 如như 上thượng 。 所sở 夢mộng 之chi 事sự 。

父phụ 母mẫu 問vấn 女nữ 。 如như 世thế 間gian 未vị 悟ngộ 之chi 人nhân 。 問vấn 已dĩ 悟ngộ 之chi 人nhân 。 云vân 何hà 便tiện 悟ngộ 。 然nhiên 彼bỉ 悟ngộ 人nhân 。 有hữu 口khẩu 道đạo 不bất 出xuất 。 何hà 也dã 。 蓋cái 此thử 一nhất 著trước 。 如như 人nhân 飲ẩm 水thủy 。 冷lãnh 煖noãn 自tự 知tri 。 古cổ 德đức 云vân 。 到đáo 這giá 裏lý 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 口khẩu 掛quải 壁bích 上thượng 。 歷lịch 代đại 祖tổ 師sư 望vọng 風phong 截tiệt 舌thiệt 。 密mật 說thuyết 者giả 。 如như 善Thiện 知Tri 識Thức 。 或hoặc 機cơ 緣duyên 語ngữ 句cú 。 或hoặc 棒bổng 或hoặc 喝hát 。 就tựu 中trung 一nhất 點điểm 消tiêu 息tức 。 畢tất 竟cánh 向hướng 人nhân 吐thổ 露lộ 不bất 出xuất 。 便tiện 是thị 如Như 來Lai 無vô 非phi 因nhân 緣duyên 譬thí 喻dụ 。 方phương 便tiện 開khai 示thị 。 其kỳ 自tự 覺giác 聖thánh 智trí 亦diệc 不bất 能năng 道đạo 。 如như 彼bỉ 童đồng 女nữ 。 雖tuy 密mật 說thuyết 夢mộng 。 必tất 不bất 能năng 得đắc 夢mộng 中trung 之chi 事sự 。 良lương 以dĩ 夢mộng 事sự 顛điên 倒đảo 。 醒tỉnh 後hậu 所sở 以dĩ 羞tu 耻sỉ 。 喻dụ 生sanh 死tử 顛điên 倒đảo 。 悟ngộ 後hậu 反phản 成thành 大đại 笑tiếu 矣hĩ 。

△# 六lục 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。

善thiện 男nam 子tử 。 世thế 間gian 生sanh 死tử 。 有hữu 為vi 舍xá 宅trạch 。 長trường 處xử 輪luân 迴hồi 。 未vị 得đắc 真chân 覺giác 。 爾nhĩ 所sở 分phân 位vị 。 恆hằng 處xứ 夢mộng 中trung 。 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 三tam 界giới 舍xá 宅trạch 。 如như 彼bỉ 童đồng 女nữ 。 處xử 於ư 夢mộng 中trung 。 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 琰Diêm 魔Ma 鬼quỷ 使sứ 。 忽hốt 然nhiên 而nhi 至chí 。 如như 彼bỉ 餓ngạ 虎hổ 。 於ư 虗hư 空không 中trung 接tiếp 彼bỉ 嬰anh 孩hài 。 而nhi 噉đạm 食thực 之chi 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 念niệm 念niệm 無vô 常thường 。 老lão 病bệnh 死tử 苦khổ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

世thế 間gian 該cai 盡tận 三tam 界giới 依y 報báo 。 生sanh 死tử 且thả 約ước 六lục 凡phàm 分phân 段đoạn 。 有hữu 為vi 即tức 有hữu 情tình 。 舍xá 宅trạch 即tức 眾chúng 生sanh 身thân 。 長trường/trưởng 處xứ 即tức 是thị 不bất 離ly 。 輪luân 迴hồi 即tức 是thị 生sanh 死tử 。 真chân 覺giác 即tức 是thị 本bổn 覺giác 。 未vị 得đắc 即tức 是thị 迷mê 惑hoặc 。 爾nhĩ 所sở 是thị 指chỉ 辭từ 。 分phần/phân 位vị 即tức 六lục 道Đạo 果Quả 報báo 。 如như 人nhân 有hữu 人nhân 之chi 分phần 位vị 。 天thiên 等đẳng 亦diệc 然nhiên 。 其kỳ 恆hằng 處xứ 分phần/phân 位vị 。 如như 在tại 夢mộng 中trung 也dã 。 良lương 以dĩ 眾chúng 生sanh 真Chân 如Như 本bổn 覺giác 。 動động 靜tĩnh 之chi 間gian 未vị 嘗thường 離ly 卻khước 片phiến 時thời 。 而nhi 任nhậm 運vận 不bất 覺giác 徒đồ 受thọ 生sanh 死tử 。 實thật 為vi 世Thế 尊Tôn 大đại 可khả 憐lân 愍mẫn 之chi 事sự 。 所sở 以dĩ 種chủng 種chủng 譬thí 喻dụ 。 曉hiểu 訓huấn 於ư 人nhân 也dã 。 生sanh 老lão 下hạ 。 正chánh 合hợp 喻dụ 中trung 童đồng 女nữ 。 故cố 云vân 虗hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 以dĩ 上thượng 通thông 合hợp 夢mộng 中trung 娉phinh 夫phù 生sanh 子tử 喜hỷ 樂lạc 之chi 事sự 也dã 。 琰Diêm 魔Ma 下hạ 。 合hợp 餓ngạ 虎hổ 食thực 子tử 也dã 。 琰Diêm 魔Ma 即tức 是thị 閻diêm 羅la 。 鬼quỷ 使sứ 即tức 是thị 追truy 魂hồn 取thủ 命mạng 者giả 。 生sanh 死tử 不bất 保bảo 朝triêu 暮mộ 。 故cố 云vân 忽hốt 然nhiên 而nhi 至chí 。 如như 彼bỉ 下hạ 。 又hựu 提đề 喻dụ 帖# 合hợp 。 一nhất 切thiết 下hạ 。 復phục 以dĩ 法pháp 合hợp 。 念niệm 念niệm 無vô 常thường 。 即tức 是thị 行hành 陰ấm 遷thiên 流lưu 。 催thôi 逼bức 不bất 由do 自tự 己kỷ 。 而nhi 無vô 常thường 殺sát 鬼quỷ 忽hốt 至chí 。 不bất 順thuận 人nhân 情tình 。 不bất 懼cụ 權quyền 勢thế 。 不bất 受thọ 財tài 賄hối 。 亦diệc 不bất 能năng 推thôi 託thác 。 嗚ô 呼hô 。 只chỉ 得đắc 隨tùy 他tha 去khứ 也dã 。 到đáo 此thử 慈từ 親thân 孝hiếu 子tử 。 不bất 能năng 相tương 救cứu 。 功công 名danh 富phú 貴quý 盡tận 非phi 己kỷ 有hữu 。 可khả 謂vị 萬vạn 般ban 將tương 不bất 去khứ 。 唯duy 有hữu 業nghiệp 隨tùy 身thân 。 何hà 異dị 餓ngạ 虎hổ 食thực 子tử 。 故cố 云vân 老lão 病bệnh 死tử 苦khổ 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

△# 七thất 結kết 勸khuyến 修tu 道Đạo 。

誰thùy 有hữu 智trí 者giả 。 愛ái 樂nhạo 此thử 身thân 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 觀quán 於ư 生sanh 死tử 。 長trường 夜dạ 夢mộng 中trung 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 厭yếm 離ly 世thế 間gian 。 當đương 得đắc 如Như 來Lai 。 常thường 住trụ 妙diệu 果Quả 。

誰thùy 有hữu 二nhị 句cú 言ngôn 活hoạt 意ý 決quyết 。 正chánh 顯hiển 愚ngu 者giả 愛ái 身thân 。 智trí 者giả 厭yếm 身thân 。 而nhi 厭yếm 身thân 者giả 必tất 求cầu 出xuất 離ly 。 愛ái 身thân 者giả 必tất 受thọ 纏triền 縛phược 。 纏triền 縛phược 者giả 永vĩnh 墮đọa 生sanh 死tử 。 出xuất 離ly 者giả 必tất 證chứng 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 是thị 智trí 者giả 不bất 愛ái 因nhân 緣duyên 。 故cố 觀quán 察sát 生sanh 死tử 。 無vô 明minh 如như 同đồng 長trường 夜dạ 。 諸chư 事sự 無vô 常thường 。 猶do 如như 夢mộng 中trung 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 下hạ 。 正chánh 結kết 勸khuyến 修tu 道Đạo 。

△# 八bát 以dĩ 偈kệ 重trọng/trùng 頌tụng 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 佛Phật 子tử 至chí 求cầu 無vô 上thượng 道Đạo 。 當đương 觀quán 舍xá 宅trạch 如như 夢mộng 中trung 。 譬thí 如như 富phú 貴quý 大đại 長trưởng 者giả 。 有hữu 一nhất 童đồng 女nữ 妙diệu 端đoan 嚴nghiêm 。 隨tùy 其kỳ 父phụ 母mẫu 上thượng 高cao 樓lâu 。 觀quan 視thị 遊du 從tùng 甚thậm 歡hoan 樂lạc 。

初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 舉cử 法pháp 喻dụ 。 次thứ 四tứ 句cú 頌tụng 合hợp 家gia 歡hoan 樂lạc 。 喻dụ 盡tận 世thế 間gian 父phụ 子tử 之chi 情tình 。 富phú 貴quý 之chi 樂lạc 。 不bất 過quá 如như 此thử 。

女nữ 向hướng 樓lâu 中trung 作tác 是thị 夢mộng 。 分phân 明minh 夢mộng 見kiến 適thích 他tha 人nhân 。 後hậu 於ư 夫phu 家gia 誕đản 一nhất 子tử 。 其kỳ 母mẫu 愛ái 念niệm 心tâm 憐lân 愍mẫn 。

此thử 頌tụng 夢mộng 娉phinh 生sanh 子tử 也dã 。 適thích 者giả 嫁giá 也dã 。 誕đản 者giả 生sanh 也dã 。 餘dư 准chuẩn 長trường/trưởng 行hành 。

子tử 上thượng 高cao 樓lâu 躭đam 喜hỷ 樂lạc 。 因nhân 危nguy 墜trụy 墮đọa 於ư 虎hổ 口khẩu 。 遂toại 乃nãi 失thất 聲thanh 從tùng 夢mộng 覺giác 。 方phương 知tri 夢mộng 想tưởng 本bổn 非phi 真chân 。 無vô 明minh 闇ám 障chướng 如như 長trường 夜dạ 。 未vị 成thành 正chánh 覺giác 知tri 夢mộng 中trung 。 生sanh 死tử 世thế 間gian 常thường 不bất 實thật 。 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 亦diệc 如như 是thị 。 唯duy 有hữu 四Tứ 智Trí 大đại 圓viên 明minh 。 破phá 闇ám 稱xưng 為vi 真chân 妙diệu 覺giác 。 無vô 常thường 念niệm 念niệm 如như 餓ngạ 虎hổ 。 有hữu 為vi 虗hư 假giả 難nạn/nan 久cửu 停đình 。 宿túc 鳥điểu 平bình 旦đán 各các 分phân 飛phi 。 命mạng 盡tận 別biệt 離ly 亦diệc 如như 是thị 。 往vãng 來lai 任nhậm 業nghiệp 受thọ 諸chư 報báo 。 父phụ 母mẫu 恩ân 情tình 不bất 相tương 識thức 。 哀ai 哉tai 凡phàm 夫phù 生sanh 死tử 身thân 。 輪luân 轉chuyển 三tam 塗đồ 長trường 受thọ 苦khổ 。

初sơ 二nhị 句cú 頌tụng 子tử 墮đọa 虎hổ 食thực 。 次thứ 二nhị 句cú 頌tụng 夢mộng 覺giác 知tri 羞tu 。 無vô 明minh 下hạ 頌tụng 法pháp 合hợp 之chi 文văn 。 未vị 成thành 下hạ 三tam 句cú 。 不bất 惟duy 凡phàm 夫phu 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 不bất 實thật 如như 夢mộng 。 便tiện 是thị 二Nhị 乘Thừa 權quyền 教giáo 之chi 果quả 如như 止chỉ 化hóa 城thành 。 法pháp 華hoa 云vân 。 無vô 有hữu 餘dư 乘thừa 。 若nhược 二nhị 若nhược 三tam 。 皆giai 如như 夢mộng 中trung 也dã 。 唯duy 有hữu 下hạ 二nhị 句cú 。 當đương 文văn 外ngoại 加gia 徵trưng 。 如như 云vân 二Nhị 乘Thừa 權quyền 果quả 猶do 夢mộng 未vị 實thật 。 然nhiên 實thật 證chứng 者giả 其kỳ 誰thùy 乎hồ 。 曰viết 。 唯duy 有hữu 四Tứ 智Trí 等đẳng 。 四Tứ 智Trí 者giả 。 即tức 轉chuyển 八bát 識thức 心tâm 品phẩm 所sở 成thành 者giả 。 如như 二nhị 卷quyển 中trung 解giải 。 大đại 圓viên 明minh 即tức 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 也dã 。 闇ám 即tức 無vô 明minh 。 破phá 通thông 能năng 所sở 。 謂vị 智trí 為vi 能năng 破phá 。 闇ám 為vi 所sở 破phá 。 是thị 以dĩ 無vô 明minh 既ký 破phá 。 生sanh 死tử 全toàn 空không 。 妄vọng 想tưởng 塵trần 勞lao 。 應ưng 念niệm 化hóa 為vi 真chân 覺giác 妙diệu 明minh 矣hĩ 。 無vô 常thường 下hạ 法pháp 喻dụ 易dị 知tri 。 宿túc 鳥điểu 二nhị 句cú 別biệt 以dĩ 喻dụ 明minh 。 林lâm 中trung 宿túc 鳥điểu 一nhất 宿túc 同đồng 眠miên 。 平bình 旦đán 各các 飛phi 。 喻dụ 盡tận 世thế 間gian 恩ân 愛ái 別biệt 離ly 。 故cố 曰viết 亦diệc 如như 是thị 。 往vãng 來lai 即tức 是thị 。 輪luân 迴hồi 生sanh 死tử 。 任nhậm 業nghiệp 即tức 是thị 魂hồn 隨tùy 業nghiệp 轉chuyển 。 亡vong 者giả 無vô 自tự 由do 分phần/phân 。 受thọ 諸chư 報báo 者giả 。 且thả 約ước 五ngũ 道đạo 凡phàm 夫phu 。 各các 隨tùy 本bổn 業nghiệp 。 受thọ 報báo 差sai 別biệt 。 然nhiên 有hữu 墮đọa 胎thai 之chi 迷mê 。 改cải 頭đầu 換hoán 面diện 。 雖tuy 父phụ 母mẫu 之chi 恩ân 。 骨cốt 肉nhục 之chi 情tình 。 誰thùy 能năng 知tri 之chi 。 故cố 曰viết 不bất 相tương 識thức 。 哀ai 哉tai 歎thán 辭từ 也dã 。 所sở 謂vị 惑hoặc 業nghiệp 襲tập 習tập 。 報báo 應ứng 綸luân 輪luân 。 塵trần 沙sa 劫kiếp 波ba 。 莫mạc 之chi 遏át 絕tuyệt 。 故cố 云vân 輪luân 轉chuyển 等đẳng 。

若nhược 知tri 善thiện 惡ác 隨tùy 業nghiệp 感cảm 。 應ưng 當đương 懺sám 悔hối 令linh 消tiêu 滅diệt 。 一nhất 切thiết 人nhân 天thiên 妙diệu 樂lạc 果quả 。 慚tàm 愧quý 正chánh 見kiến 為vi 所sở 因nhân 。 應ưng 發phát 堅kiên 固cố 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 被bị 精tinh 進tấn 甲giáp 勤cần 修tu 學học 。

此thử 頌tụng 結kết 勸khuyến 修tu 道Đạo 也dã 。 善thiện 惡ác 二nhị 業nghiệp 。 輕khinh 重trọng 不bất 等đẳng 。 惡ác 業nghiệp 重trọng 者giả 即tức 。 五ngũ 逆nghịch 十thập 惡ác 。 人nhân 死tử 之chi 時thời 。 本bổn 業nghiệp 牽khiên 引dẫn 。 或hoặc 殺sát 鬼quỷ 擒cầm 捉tróc 。 直trực 墮đọa 阿A 鼻Tỳ 大Đại 地Địa 獄Ngục 中trung 。 五ngũ 無vô 間gián 苦khổ 。 無vô 所sở 不bất 受thọ 。 若nhược 五ngũ 逆nghịch 十thập 惡ác 。 造tạo 不bất 全toàn 者giả 。 墮đọa 有hữu 間gian 獄ngục 。 受thọ 苦khổ 或hoặc 間gian 歇hiết 。 若nhược 再tái 輕khinh 者giả 受thọ 報báo 亦diệc 輕khinh 。 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 輕khinh 生sanh 有hữu 間gián 。 重trọng 生sanh 無vô 間gián 等đẳng 。 鬼quỷ 道đạo 亦diệc 然nhiên 。 如như 毀hủy 謗báng 三Tam 寶Bảo 。 慳san 悋lận 之chi 極cực 。 加gia 嫉tật 妬đố 障chướng 礙ngại 。 如như 是thị 重trọng/trùng 者giả 。 墮đọa 餓ngạ 鬼quỷ 。 如như 針châm 咽yến/ế/yết 炬cự 口khẩu 。 支chi 節tiết 火hỏa 燃nhiên 。 次thứ 少thiểu 輕khinh 者giả 。 擔đảm 沙sa 負phụ 石thạch 。 填điền 河hà 塞tắc 海hải 。 再tái 輕khinh 者giả 。 食thực 人nhân 不bất 淨tịnh 等đẳng 。 畜súc 生sanh 之chi 業nghiệp 者giả 。 如như 其kỳ 傷thương 人nhân 倫luân 。 敗bại 風phong 化hóa 。 欺khi 瞞man 盜đạo 物vật 。 或hoặc 借tá 貸thải 不bất 還hoàn 。 即tức 墮đọa 其kỳ 類loại 。 重trọng 為vi 毛mao 群quần 。 輕khinh 為vi 羽vũ 族tộc 。 酬thù 人nhân 宿túc 債trái 。 或hoặc 酬thù 命mạng 債trái 等đẳng 。 若nhược 從tùng 三tam 途đồ 罪tội 滿mãn 。 初sơ 出xuất 為vi 人nhân 。 必tất 愚ngu 癡si 暗ám 獘# 。 六lục 根căn 不bất 全toàn 。 貧bần 窮cùng 下hạ 賤tiện 。 為vị 人nhân 所sở 使sử 。 惡ác 業nghiệp 既ký 爾nhĩ 。 善thiện 業nghiệp 亦diệc 然nhiên 。 若nhược 從tùng 禮lễ 事sự 三Tam 寶Bảo 中trung 來lai 者giả 。 必tất 有hữu 聰thông 明minh 之chi 資tư 。 豪hào 富phú 尊tôn 貴quý 。 亦diệc 隨tùy 本bổn 業nghiệp 輕khinh 重trọng 。 受thọ 報báo 不bất 同đồng 。 若nhược 上thượng 品phẩm 有hữu 漏lậu 戒giới 善thiện 。 引dẫn 生sanh 諸chư 天thiên 。 亦diệc 有hữu 輕khinh 重trọng 。 若nhược 但đãn 行hành 戒giới 善thiện 。 生sanh 六lục 欲dục 天thiên 。 加gia 之chi 有hữu 漏lậu 禪thiền 定định 。 感cảm 生sanh 禪thiền 天thiên 。 若nhược 修tu 空không 定định 。 感cảm 生sanh 四tứ 空không 天thiên 。 若nhược 雖tuy 行hành 戒giới 善thiện 動động 嗔sân 怒nộ 者giả 。 感cảm 生sanh 修tu 羅la 。 良lương 以dĩ 善thiện 惡ác 業nghiệp 緣duyên 。 受thọ 報báo 好hảo 醜xú 。 誰thùy 敢cảm 不bất 信tín 。 若nhược 知tri 下hạ 。 承thừa 前tiền 勸khuyến 離ly 。 謂vị 諸chư 天thiên 雖tuy 勝thắng 。 猶do 有hữu 生sanh 死tử 。 理lý 宜nghi 求cầu 出xuất 。 若nhược 欲dục 免miễn 苦khổ 。 欲dục 脫thoát 其kỳ 倫luân 。 須tu 求cầu 懺sám 悔hối 。 消tiêu 滅diệt 諸chư 障chướng 。 若nhược 不bất 懺sám 悔hối 。 必tất 不bất 能năng 離ly 。 然nhiên 懺sám 悔hối 之chi 功công 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 故cố 佛Phật 急cấp 勸khuyến 應ưng 當đương 等đẳng 。 一nhất 切thiết 下hạ 別biệt 明minh 善thiện 道đạo 。 即tức 果quả 推thôi 因nhân 。 上thượng 句cú 果quả 。 下hạ 句cú 因nhân 。 既ký 云vân 慚tàm 愧quý 正chánh 見kiến 為vi 人nhân 天thiên 因nhân 。 反phản 顯hiển 不bất 慚tàm 愧quý 為vi 畜súc 類loại 因nhân 。 邪tà 見kiến 為vi 妖yêu 魅mị 因nhân 等đẳng 。 應ưng 發phát 下hạ 結kết 勸khuyến 。 良lương 以dĩ 人nhân 天thiên 之chi 果quả 雖tuy 妙diệu 雖tuy 樂nhạo/nhạc/lạc 。 而nhi 佛Phật 所sở 勸khuyến 者giả 未vị 嘗thường 教giáo 發phát 人nhân 天thiên 。 有hữu 漏lậu 之chi 心tâm 。 而nhi 世Thế 尊Tôn 大đại 慈từ 。 往vãng 往vãng 勸khuyến 發phát 者giả 皆giai 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 且thả 要yếu 堅kiên 固cố 。 然nhiên 人nhân 天thiên 戒giới 善thiện 。 佛Phật 非phi 不bất 勸khuyến 。 蓋cái 有hữu 漏lậu 因nhân 果quả 。 不bất 足túc 勸khuyến 也dã 。 是thị 知tri 菩Bồ 提Đề 心tâm 尤vưu 不bất 易dị 發phát 。 其kỳ 所sở 勸khuyến 發phát 者giả 。 元nguyên 為vi 修tu 行hành 。 而nhi 更cánh 加gia 精tinh 進tấn 。 復phục 喻dụ 如như 被bị 甲giáp 者giả 。 恐khủng 其kỳ 佛Phật 道Đạo 長trường 遠viễn 。 倘thảng 一nhất 念niệm 退thoái 縮súc 。 則tắc 懈giải 怠đãi 隨tùy 生sanh 。 反phản 成thành 徒đồ 衒huyễn 虗hư 名danh 。 終chung 無vô 實thật 果quả 。 可khả 不bất 惜tích 乎hồ 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 勉miễn 之chi 。 言ngôn 精tinh 進tấn 必tất 假giả 堅kiên 固cố 。 如như 大đại 將tướng 被bị 甲giáp 冑trụ 。 不bất 懼cụ 強cường 敵địch 也dã 。 意ý 在tại 克khắc 證chứng 故cố 耳nhĩ 。 應ưng 知tri 頌tụng 文văn 與dữ 長trường/trưởng 行hành 。 修tu 證chứng 二nhị 事sự 互hỗ 有hữu 隱ẩn 顯hiển 。 以dĩ 長trường/trưởng 行hành 但đãn 云vân 當đương 得đắc 如Như 來Lai 。 常thường 住trụ 妙diệu 果Quả 。 不bất 說thuyết 修tu 學học 。 而nhi 頌tụng 文văn 但đãn 云vân 。 發phát 心tâm 修tu 學học 。 不bất 云vân 證chứng 果Quả 。 蓋cái 譯dịch 人nhân 之chi 巧xảo 耳nhĩ 。 意ý 在tại 果quả 必tất 因nhân 成thành 。 而nhi 因nhân 終chung 證chứng 果Quả 也dã 。

△# 九cửu 眾chúng 商thương 採thải 寶bảo 喻dụ 八bát 。 初sơ 標tiêu 舉cử 法pháp 喻dụ 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 觀quán 於ư 舍xá 宅trạch 。 如như 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 出xuất 於ư 猛mãnh 燄diệm 。 吞thôn 納nạp 四tứ 瀆độc 。 百bách 川xuyên 眾chúng 流lưu 。 無vô 不bất 燒thiêu 盡tận 。

此thử 卷quyển 共cộng 九cửu 喻dụ 。 前tiền 八bát 皆giai 喻dụ 煩phiền 惱não 生sanh 死tử 之chi 差sai 別biệt 。 種chủng 種chủng 警cảnh 策sách 。 種chủng 種chủng 勸khuyến 勉miễn 。 必tất 令linh 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 求cầu 無vô 上thượng 果quả 。 方phương 可khả 脫thoát 離ly 也dã 。 今kim 第đệ 九cửu 。 別biệt 為vi 警cảnh 策sách 。 已dĩ 發phát 心tâm 後hậu 。 修tu 行hành 邊biên 事sự 。 須tu 求cầu 善Thiện 知Tri 識Thức 引dẫn 導đạo 。 庶thứ 其kỳ 不bất 遭tao 墮đọa 落lạc 。 理lý 宜nghi 珍trân 重trọng 。 當đương 知tri 舍xá 宅trạch 雖tuy 喻dụ 人nhân 身thân 。 義nghĩa 含hàm 總tổng 別biệt 。 總tổng 喻dụ 三tam 界giới 一nhất 切thiết 凡phàm 夫phu 。 別biệt 喻dụ 自tự 己kỷ 一nhất 身thân 。 善thiện 男nam 下hạ 。 謂vị 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 既ký 已dĩ 出xuất 家gia 。 理lý 宜nghi 反phản 觀quán 。 在tại 家gia 之chi 時thời 。 五ngũ 蘊uẩn 舍xá 宅trạch 具cụ 真chân 妄vọng 二nhị 心tâm 。 真chân 心tâm 即tức 佛Phật 性tánh 。 妄vọng 心tâm 即tức 煩phiền 惱não 。 真chân 心tâm 如như 大đại 海hải 。 浩hạo 然nhiên 無vô 際tế 。 具cụ 足túc 法Pháp 寶bảo 。 妄vọng 心tâm 如như 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 出xuất 於ư 猛mãnh 焰diễm 。 然nhiên 此thử 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 一nhất 能năng 納nạp 流lưu 。 二nhị 能năng 燒thiêu 盡tận 。 (# 三tam 途đồ 果quả 報báo 。 身thân 口khẩu 惡ác 業nghiệp 。 五ngũ 住trụ 煩phiền 惱não 。 皆giai 可khả 喻dụ 火hỏa )# 四tứ 瀆độc 者giả 。 江giang 河hà 淮hoài 濟tế 。 百bách 川xuyên 者giả 。 眾chúng 流lưu 之chi 別biệt 稱xưng 。 喻dụ 界giới 內nội 一nhất 切thiết 五ngũ 欲dục 之chi 境cảnh 。 貪tham 喻dụ 納nạp 流lưu 。 嗔sân 喻dụ 猛mãnh 焰diễm 。 且thả 作tác 喻dụ 本bổn 標tiêu 住trụ 耳nhĩ 。

△# 二nhị 眾chúng 商thương 求cầu 師sư 。

譬thí 如như 往vãng 昔tích 。 羅La 陀Đà 國Quốc 中trung 。 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 。 名danh 妙Diệu 得Đắc 彼Bỉ 岸Ngạn 。 然nhiên 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 慈từ 悲bi 心tâm 。 常thường 懷hoài 饒nhiêu 益ích 。 有hữu 諸chư 商thương 人nhân 。 入nhập 海hải 採thải 寶bảo 。 將tương 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 同đồng 載tải 船thuyền 舶bạc 。 皆giai 達đạt 寶bảo 洲châu 。 度độ 於ư 嶮hiểm 難nạn 。 而nhi 無vô 所sở 礙ngại 。 到đáo 於ư 彼bỉ 岸ngạn 。

羅la 陀đà 華hoa 言ngôn 未vị 詳tường 。 既ký 云vân 往vãng 昔tích 。 又hựu 指chỉ 出xuất 國quốc 名danh 。 及cập 菩Bồ 薩Tát 名danh 。 必tất 是thị 前tiền 代đại 實thật 事sự 。 今kim 借tá 來lai 作tác 喻dụ 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 道Đạo 心tâm 人nhân 之chi 總tổng 稱xưng 。 即tức 引dẫn 導đạo 之chi 師sư 也dã 。 名danh 妙Diệu 得Đắc 彼Bỉ 岸Ngạn 者giả 。 以dĩ 有hữu 慈từ 悲bi 導đạo 眾chúng 之chi 心tâm 。 真chân 實thật 之chi 語ngữ 。 加gia 善thiện 神thần 護hộ 佑hữu 。 行hành 不bất 遭tao 難nạn/nan 。 且thả 識thức 路lộ 逕kính 嶮hiểm 夷di 。 心tâm 達đạt 彼bỉ 岸ngạn 。 故cố 據cứ 實thật 德đức 彰chương 名danh 。 喻dụ 諸chư 佛Phật 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 。 慈từ 悲bi 利lợi 物vật 。 指chỉ 津tân 導đạo 人nhân 也dã 。 然nhiên 是thị 下hạ 歎thán 德đức 。 諸chư 商thương 喻dụ 出xuất 家gia 人nhân 。 舉cử 心tâm 修tu 行hành 。 求cầu 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 如như 入nhập 海hải 採thải 寶bảo 。 將tương 者giả 舉cử 心tâm 也dã 。 同đồng 載tái 者giả 欲dục 共cộng 船thuyền 指chỉ 示thị 也dã 。 洲châu 者giả 海hải 中trung 現hiện 出xuất 陸lục 地địa 也dã 。 洲châu 中trung 出xuất 寶bảo 。 故cố 曰viết 寶bảo 洲châu 。 喻dụ 佛Phật 果Quả 也dã 。 海hải 中trung 大đại 船thuyền 曰viết 舶bạc 。 避tị 險hiểm 行hành 夷di 云vân 度độ 。 不bất 遭tao 危nguy 難nạn/nan 曰viết 無vô 所sở 礙ngại 。 遂toại 志chí 得đắc 所sở 云vân 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 即tức 到đáo 寶bảo 洲châu 之chi 岸ngạn 也dã 。 然nhiên 喻dụ 中trung 洲châu 有hữu 眾chúng 寶bảo 。 非phi 導đạo 師sư 不bất 能năng 達đạt 。 法pháp 中trung 性tánh 具cụ 法Pháp 寶bảo 。 非phi 佛Phật 師sư 不bất 能năng 證chứng 。

△# 三tam 後hậu 商thương 哀ai 請thỉnh 。

後hậu 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 年niên 漸tiệm 衰suy 老lão 。 已dĩ 經kinh 百bách 歲tuế 。 起khởi 坐tọa 扶phù 策sách 。 力lực 不bất 能năng 前tiền 。 有hữu 一nhất 商thương 主chủ 。 詣nghệ 菩Bồ 薩Tát 所sở 。 禮lễ 拜bái 供cúng 養dường 。 白bạch 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。 我ngã 欲dục 入nhập 海hải 。 求cầu 諸chư 珍trân 寶bảo 。 永vĩnh 離ly 貧bần 窮cùng 。 得đắc 大đại 富phú 貴quý 。 今kim 請thỉnh 菩Bồ 薩Tát 。 與dữ 我ngã 同đồng 往vãng 。

爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 告cáo 商thương 主chủ 言ngôn 。 我ngã 今kim 衰suy 老lão 。 筋cân 力lực 微vi 弱nhược 。 不bất 能năng 入nhập 海hải 。 商thương 主chủ 復phục 言ngôn 。 惟duy 願nguyện 大Đại 士Sĩ 。 不bất 捨xả 慈từ 悲bi 。 哀ai 受thọ 我ngã 請thỉnh 。 於ư 我ngã 舶bạc 中trung 。 但đãn 自tự 安an 坐tọa 。 是thị 我ngã 所sở 願nguyện 。

應ưng 知tri 前tiền 科khoa 喻dụ 。 約ước 佛Phật 在tại 因nhân 中trung 行hành 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 時thời 說thuyết 。 此thử 科khoa 約ước 佛Phật 到đáo 果quả 上thượng 說thuyết 。 年niên 漸tiệm 衰suy 老lão 者giả 。 年niên 謂vị 年niên 高cao 學học 滿mãn 。 喻dụ 佛Phật 智trí 德đức 。 衰suy 謂vị 根căn 志chí 純thuần 熟thục 。 喻dụ 佛Phật 斷đoạn 德đức 。 百bách 歲tuế 者giả 。 壽thọ 之chi 滿mãn 數số 。 喻dụ 佛Phật 證chứng 法Pháp 身thân 。 萬vạn 德đức 具cụ 足túc 也dã 。 起khởi 坐tọa 下hạ 。 喻dụ 佛Phật 既ký 證chứng 法Pháp 身thân 。 理lý 宜nghi 常thường 寂tịch 光quang 中trung 。 受thọ 享hưởng 法Pháp 樂lạc 。 有hữu 一nhất 下hạ 。 商thương 主chủ 喻dụ 後hậu 學học 求cầu 佛Phật 之chi 機cơ 。 而nhi 佛Phật 雖tuy 愛ái 享hưởng 法Pháp 樂lạc 。 亦diệc 有hữu 感cảm 必tất 應ưng 也dã 。 商thương 主chủ 詣nghệ 拜bái 等đẳng 。 喻dụ 誠thành 心tâm 感cảm 格cách 。 我ngã 欲dục 下hạ 述thuật 志chí 。 喻dụ 請thỉnh 佛Phật 開khai 示thị 也dã 。 離ly 貧bần 窮cùng 喻dụ 捨xả 生sanh 死tử 。 得đắc 富phú 貴quý 喻dụ 求cầu 佛Phật 果Quả 。 今kim 請thỉnh 下hạ 。 欲dục 佛Phật 必tất 應ưng 開khai 示thị 引dẫn 導đạo 之chi 謂vị 也dã 。

爾nhĩ 時thời 下hạ 。 推thôi 阻trở 不bất 去khứ 者giả 。 喻dụ 佛Phật 看khán 驗nghiệm 其kỳ 機cơ 。 若nhược 非phi 機cơ 不bất 肯khẳng 傳truyền 與dữ 心tâm 法pháp 也dã 。 商thương 主chủ 下hạ 。 述thuật 願nguyện 顯hiển 誠thành 之chi 至chí 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 真chân 心tâm 大đại 機cơ 發phát 動động 也dã 。 良lương 以dĩ 喻dụ 中trung 非phi 誠thành 且thả 不bất 能năng 感cảm 導đạo 師sư 。 況huống 佛Phật 法Pháp 杳# 冥minh 。 非phi 至chí 誠thành 焉yên 能năng 應ưng 之chi 哉tai 。

△# 四tứ 受thọ 請thỉnh 引dẫn 導đạo 。

爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 受thọ 商thương 人nhân 請thỉnh 。 乘thừa 大đại 舶bạc 船thuyền 。 入nhập 於ư 大đại 海hải 。 向hướng 東đông 南nam 隅ngung 。 詣nghệ 其kỳ 寶bảo 所sở 。

此thử 喻dụ 上thượng 說thuyết 最tối 明minh 。 若nhược 以dĩ 法pháp 合hợp 。 大đại 舶bạc 船thuyền 喻dụ 大Đại 乘Thừa 實thật 教giáo 。 大đại 海hải 喻dụ 一Nhất 乘Thừa 心tâm 法pháp 。 向hướng 東đông 南nam 隅ngung 。 詣nghệ 其kỳ 寶bảo 所sở 者giả 。 東đông 南nam 為vi 巽# 地địa 。 具cụ 柔nhu 順thuận 德đức 。 喻dụ 佛Phật 權quyền 法pháp 。 以dĩ 權quyền 法pháp 能năng 。 隨tùy 順thuận 眾chúng 生sanh 。 寶bảo 所sở 喻dụ 佛Phật 果Quả 。 義nghĩa 謂vị 乘thừa 大đại 教giáo 。 入nhập 大đại 理lý 。 順thuận 權quyền 達đạt 實thật 。 究cứu 竟cánh 佛Phật 果Quả 也dã 。

△# 五ngũ 猛mãnh 風phong 易dị 處xứ 。

時thời 遇ngộ 北bắc 風phong 。 漂phiêu 墮đọa 南nam 海hải 。 猛mãnh 風phong 迅tấn 疾tật 。 晝trú 夜dạ 不bất 停đình 。

北bắc 風phong 者giả 。 北bắc 為vi 坎khảm 。 乃nãi 險hiểm 陷hãm 之chi 地địa 。 於ư 中trung 風phong 起khởi 。 即tức 險hiểm 風phong 也dã 。 南nam 方phương 離ly 。 為vi 虗hư 明minh 之chi 地địa 。 然nhiên 則tắc 險hiểm 風phong 喻dụ 生sanh 死tử 催thôi 逼bức 。 虗hư 明minh 喻dụ 聲Thanh 聞Văn 但đãn 空không 三tam 昧muội 。 應ưng 知tri 此thử 喻dụ 。 初sơ 則tắc 舉cử 心tâm 求cầu 寶bảo 。 如như 人nhân 發phát 心tâm 成thành 佛Phật 。 導đạo 師sư 引dẫn 向hướng 東đông 南nam 。 喻dụ 佛Phật 觀quán 眾chúng 生sanh 根căn 不bất 甚thậm 利lợi 。 且thả 令linh 從tùng 權quyền 。 向hướng 漸tiệm 教giáo 中trung 入nhập 。 未vị 免miễn 經kinh 歷lịch 時thời 長trường/trưởng 。 其kỳ 機cơ 心tâm 恐khủng 怖bố 。 謂vị 佛Phật 道Đạo 長trường 遠viễn 。 難nan 以dĩ 近cận 成thành 。 欲dục 望vọng 小tiểu 果quả 易dị 就tựu 。 一nhất 念niệm 初sơ 起khởi 。 猶do 如như 猛mãnh 風phong 。 念niệm 念niệm 欲dục 進tiến 。 如như 猛mãnh 風phong 不bất 住trụ 。 志chí 向hướng 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 如như 漂phiêu 墮đọa 南nam 海hải 。 又hựu 猛mãnh 風phong 迅tấn 疾tật 不bất 停đình 者giả 。 喻dụ 涅Niết 槃Bàn 欲dục 證chứng 而nhi 未vị 證chứng 。 愈dũ 加gia 功công 進tiến 行hành 。 如như 猛mãnh 風phong 之chi 不bất 停đình 也dã 。 當đương 知tri 猛mãnh 風phong 具cụ 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 喻dụ 生sanh 死tử 催thôi 逼bức 。 一nhất 喻dụ 行hành 人nhân 之chi 志chí 願nguyện 。 然nhiên 凡phàm 夫phù 生sanh 死tử 固cố 喻dụ 猛mãnh 風phong 。 而nhi 猶do 不bất 知tri 二Nhị 乘Thừa 志chí 願nguyện 。 縱túng/tung 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 猶do 未vị 免miễn 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 雖tuy 聖thánh 凡phàm 不bất 同đồng 。 生sanh 死tử 不bất 異dị 。 故cố 皆giai 喻dụ 猛mãnh 風phong 也dã (# 問vấn 。 此thử 經Kinh 頓đốn 教giáo 。 何hà 又hựu 從tùng 權quyền 。 答đáp 。 此thử 因nhân 智trí 光quang 。 心tâm 欲dục 出xuất 家gia 。 持trì 疑nghi 未vị 決quyết 。 佛Phật 恐khủng 退thoái 墮đọa 。 故cố 以dĩ 從tùng 權quyền 入nhập 。 未vị 免miễn 驚kinh 風phong 胃vị 浪lãng 。 經kinh 歷lịch 時thời 長trường/trưởng 。 而nhi 不bất 如như 一nhất 念niệm 決quyết 定định 。 直trực 入nhập 菩Bồ 提Đề 。 是thị 為vi 頓đốn 入nhập 。 應ưng 知tri 佛Phật 用dụng 此thử 喻dụ 。 有hữu 深thâm 意ý 存tồn 焉yên )# 。

△# 六lục 利lợi 害hại 雙song 舉cử 三tam 。 初sơ 隨tùy 風phong 見kiến 利lợi 四tứ 。 初sơ 隨tùy 風phong 見kiến 金kim 。

經kinh 於ư 七thất 日nhật 。 見kiến 大đại 海hải 水thủy 。 變biến 為vi 金kim 色sắc 。 猶do 如như 鎔dong 金kim 。

爾nhĩ 時thời 眾chúng 商thương 。 白bạch 菩Bồ 薩Tát 言ngôn 。 以dĩ 何hà 因nhân 緣duyên 。 水thủy 變biến 金kim 色sắc 。 有hữu 如như 是thị 相tướng 。 菩Bồ 薩Tát 告cáo 言ngôn 。 汝nhữ 等đẳng 當đương 知tri 。 我ngã 今kim 已dĩ 入nhập 。 黃hoàng 金kim 大đại 海hải 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 紫tử 磨ma 真chân 金kim 。 充sung 滿mãn 大đại 海hải 。 金kim 寶bảo 交giao 映ánh 。 有hữu 如như 是thị 相tướng 。 汝nhữ 等đẳng 既ký 能năng 。 超siêu 過quá 正chánh 路lộ 。 墮đọa 此thử 海hải 中trung 。 各các 自tự 勤cần 求cầu 。 設thiết 諸chư 方phương 便tiện 。 還hoàn 歸quy 北bắc 方phương 。

事sự 上thượng 顯hiển 然nhiên 。 但đãn 法pháp 上thượng 欲dục 。 證chứng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 須tu 從tùng 人nhân 天thiên 經kinh 歷lịch 。 而nhi 過quá 人nhân 天thiên 。 超siêu 小tiểu 果quả 。 寶bảo 位vị 則tắc 至chí 矣hĩ 。 今kim 到đáo 金kim 色sắc 海hải 者giả 。 喻dụ 人nhân 道đạo 也dã 。 此thử 文văn 以dĩ 下hạ 。 經kinh 歷lịch 諸chư 海hải 。 通thông 喻dụ 六lục 道đạo 。 善thiện 惡ác 開khai 合hợp 配phối 之chi 。 今kim 人nhân 道đạo 喻dụ 金kim 者giả 。 金kim 為vi 諸chư 寶bảo 之chi 首thủ 。 喻dụ 諸chư 賢hiền 聖thánh 皆giai 人nhân 道đạo 中trung 成thành 。 所sở 謂vị 拯chửng 心tâm 慮lự 。 趣thú 菩Bồ 提Đề 。 唯duy 人nhân 道đạo 為vi 能năng 耳nhĩ 。 喻dụ 中trung 商thương 主chủ 白bạch 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 喻dụ 修tu 行hành 人nhân 。 既ký 投đầu 師sư 從tùng 教giáo 。 有hữu 疑nghi 當đương 問vấn 之chi 義nghĩa 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 告cáo 言ngôn 。 即tức 承thừa 問vấn 開khai 示thị 也dã 。 我ngã 今kim 下hạ 。 喻dụ 佛Phật 開khai 示thị 。 人nhân 身thân 難nan 得đắc 。 囑chúc 其kỳ 珍trân 重trọng 。 勿vật 得đắc 退thoái 墮đọa 之chi 義nghĩa 也dã 。 汝nhữ 等đẳng 下hạ 。 喻dụ 佛Phật 深thâm 為vi 警cảnh 策sách 。 正chánh 路lộ 喻dụ 心tâm 地địa 法Pháp 門môn 。 超siêu 過quá 二nhị 字tự 。 當đương 錯thác 過quá 二nhị 字tự 看khán 。 謂vị 舉cử 心tâm 元nguyên 為vi 從tùng 心tâm 地địa 法pháp 。 求cầu 菩Bồ 提Đề 果quả 。 今kim 雖tuy 人nhân 身thân 難nan 得đắc 。 猶do 為vi 錯thác 過quá 了liễu 也dã 。 各các 自tự 下hạ 勸khuyến 修tu 。 方phương 便tiện 即tức 存tồn 心tâm 注chú 念niệm 。 還hoàn 歸quy 北bắc 方phương 者giả 。 北bắc 方phương 即tức 此thử 岸ngạn 。 喻dụ 生sanh 死tử 。 如như 行hành 人nhân 修tu 證chứng 。 既ký 得đắc 人nhân 身thân 。 不bất 可khả 忘vong 卻khước 生sanh 死tử 。 歸quy 者giả 即tức 歸quy 念niệm 生sanh 死tử 。 不bất 可khả 放phóng 肆tứ 之chi 謂vị (# 上thượng 云vân 諸chư 海hải 。 喻dụ 六lục 道đạo 善thiện 惡ác 開khai 合hợp 者giả 。 言ngôn 六lục 道đạo 為vi 善thiện 惡ác 兩lưỡng 種chủng 為vi 合hợp 。 又hựu 將tương 善thiện 惡ác 二nhị 種chủng 。 分phân 為vi 人nhân 天thiên 等đẳng 為vi 開khai )# 。

△# 二nhị 復phục 見kiến 真chân 珠châu 。

復phục 經kinh 數sổ 日nhật 。 見kiến 大đại 海hải 水thủy 。 變biến 為vi 白bạch 色sắc 。 猶do 如như 珂kha 雪tuyết 。 菩Bồ 薩Tát 告cáo 言ngôn 。 汝nhữ 等đẳng 當đương 知tri 。 我ngã 今kim 已dĩ 入nhập 。 真chân 珠châu 大đại 海hải 。 白bạch 玉ngọc 真chân 珠châu 。 充sung 滿mãn 海hải 中trung 。 珠châu 映ánh 水thủy 色sắc 。 有hữu 如như 是thị 相tướng 。 汝nhữ 當đương 盡tận 力lực 。 設thiết 諸chư 方phương 便tiện 。 還hoàn 歸quy 北bắc 方phương 。

商thương 主chủ 不bất 問vấn 者giả 缺khuyết 文văn 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 告cáo 言ngôn 等đẳng 訓huấn 曉hiểu 也dã 。 法pháp 中trung 白bạch 海hải 。 喻dụ 欲dục 界giới 天thiên 道đạo 也dã 。 如như 行hành 人nhân 修tu 進tiến 。 自tự 人nhân 道đạo 。 勤cần 修tu 戒giới 善thiện 。 得đắc 達đạt 彼bỉ 天thiên 。 白bạch 玉ngọc 真chân 珠châu 等đẳng 。 喻dụ 天thiên 上thượng 有hữu 視thị 東đông 忘vong 西tây 之chi 樂lạc 境cảnh 。 汝nhữ 當đương 下hạ 。 即tức 佛Phật 慈từ 警cảnh 策sách 。 天thiên 福phước 雖tuy 樂nhạo/nhạc/lạc 。 久cửu 必tất 壞hoại 生sanh 。 勿vật 得đắc 淹yêm 留lưu 住trú 此thử 。 當đương 奮phấn 力lực 前tiền 進tiến 。 念niệm 生sanh 死tử 苦khổ 。 如như 還hoàn 歸quy 北bắc 方phương 。

△# 三tam 見kiến 玻pha 瓈lê 寶bảo 。

復phục 經kinh 數sổ 日nhật 。 大đại 海hải 之chi 水thủy 。 變biến 為vi 青thanh 色sắc 。 如như 青thanh 瑠lưu 璃ly 。 菩Bồ 薩Tát 告cáo 言ngôn 。 我ngã 及cập 汝nhữ 等đẳng 。 已dĩ 入nhập 青thanh 玻pha 瓈lê 海hải 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 青thanh 玻pha 瓈lê 寶bảo 。 充sung 滿mãn 大đại 海hải 。 玻pha 瓈lê 之chi 色sắc 。 交giao 映ánh 如như 是thị 。

此thử 喻dụ 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 果quả 位vị 也dã 。 如như 修tu 行hành 人nhân 。 戒giới 善thiện 之chi 上thượng 。 加gia 有hữu 漏lậu 禪thiền 定định 得đắc 達đạt 彼bỉ 天thiên 。 青thanh 玻pha 瓈lê 等đẳng 。 喻dụ 禪thiền 天thiên 之chi 樂lạc 。 此thử 中trung 無vô 還hoàn 歸quy 北bắc 方phương 者giả 。 理lý 應ưng 有hữu 之chi 。 但đãn 是thị 缺khuyết 文văn 。 義nghĩa 兼kiêm 警cảnh 誡giới 同đồng 前tiền 。

△# 四tứ 見kiến 紅hồng 色sắc 寶bảo 。

復phục 經kinh 數sổ 日nhật 。 大đại 海hải 之chi 水thủy 。 變biến 為vi 紅hồng 色sắc 。 猶do 如như 血huyết 現hiện 。 菩Bồ 薩Tát 告cáo 言ngôn 。 我ngã 及cập 汝nhữ 等đẳng 。 已dĩ 入nhập 紅hồng 玻pha 瓈lê 海hải 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 紅hồng 玻pha 瓈lê 寶bảo 。 充sung 滿mãn 大đại 海hải 。 寶bảo 色sắc 紅hồng 赤xích 。 交giao 映ánh 如như 是thị 。

此thử 喻dụ 無vô 色sắc 界giới 天thiên 。 紅hồng 玻pha 瓈lê 等đẳng 。 喻dụ 彼bỉ 空không 定định 樂nhạo/nhạc/lạc 境cảnh 。 其kỳ 警cảnh 策sách 勉miễn 進tiến 亦diệc 同đồng 前tiền 二nhị (# 問vấn 。 警cảnh 策sách 等đẳng 義nghĩa 必tất 有hữu 者giả 。 何hà 謂vị 也dã 。 答đáp 。 欲dục 界giới 諸chư 天thiên 。 尚thượng 有hữu 視thị 東đông 忘vong 西tây 之chi 樂lạc 。 何hà 況huống 禪thiền 空không 二nhị 天thiên 。 若nhược 非phi 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 提đề 撕# 警cảnh 策sách 。 且thả 非phi 果quả 計kế 果quả 。 認nhận 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 何hà 由do 能năng 得đắc 。 如Như 來Lai 果quả 位vị 也dã 。 再tái 問vấn 。 喻dụ 中trung 導Đạo 師Sư 菩Bồ 薩Tát 。 與dữ 眾chúng 商thương 同đồng 船thuyền 。 便tiện 於ư 警cảnh 策sách 。 法pháp 中trung 豈khởi 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 隨tùy 之chi 行hành 耶da 。 答đáp 。 教giáo 中trung 云vân 。 三tam 界giới 天thiên 王vương 。 皆giai 不bất 思tư 議nghị 。 菩Bồ 薩Tát 現hiện 身thân 。 與dữ 其kỳ 同đồng 事sự 攝nhiếp 化hóa 。 令linh 彼bỉ 脫thoát 倫luân 。 即tức 是thị 導đạo 師sư 義nghĩa )# 。

△# 二nhị 因nhân 風phong 墮đọa 苦khổ 七thất 。 初sơ 水thủy 中trung 火hỏa 現hiện 。

復phục 經kinh 數sổ 日nhật 。 水thủy 變biến 黑hắc 色sắc 。 猶do 如như 墨mặc 汁trấp 。 遙diêu 聞văn 猛mãnh 火hỏa 。 爆bộc 裂liệt 之chi 聲thanh 。 猶do 如như 大đại 火hỏa 。 燒thiêu 乾can 竹trúc 林lâm 。 熾sí 然nhiên 烽phong 㶿# 。 甚thậm 可khả 怖bố 畏úy 。 如như 是thị 相tướng 貌mạo 。 曾tằng 未vị 見kiến 聞văn 。 又hựu 見kiến 大đại 火hỏa 。 起khởi 於ư 南nam 方phương 。 猶do 如như 攢toàn 峯phong 。 高cao 逾du 百bách 丈trượng 。 焰diễm 勢thế 飛phi 空không 。 或hoặc 合hợp 或hoặc 散tán 。 光quang 流lưu 掣xiết 電điện 。 如như 是thị 之chi 相tướng 。 未vị 曾tằng 見kiến 聞văn 。 我ngã 等đẳng 身thân 命mạng 。 實thật 難nan 可khả 保bảo 。

此thử 喻dụ 三tam 途đồ 惡ác 道đạo 。 境cảnh 相tướng 差sai 別biệt 也dã 。 以dĩ 上thượng 四tứ 科khoa 。 喻dụ 人nhân 天thiên 善thiện 果quả 。 極cực 於ư 四tứ 空không 。 非Phi 非Phi 想Tưởng 天Thiên 。 報báo 盡tận 則tắc 墮đọa 。 不bất 免miễn 三tam 途đồ 。 當đương 知tri 此thử 下hạ 諸chư 喻dụ 。 於ư 修tu 行hàng 行hàng 人nhân 。 大đại 有hữu 警cảnh 策sách 。 良lương 以dĩ 水thủy 變biến 黑hắc 色sắc 者giả 。 喻dụ 人nhân 間gian 四tứ 相tương/tướng 。 天thiên 上thượng 五ngũ 衰suy 。 凡phàm 衰suy 相tướng 現hiện 前tiền 。 將tương 死tử 不bất 久cửu 之chi 謂vị 也dã 。 猛mãnh 火hỏa 爆bộc 裂liệt 之chi 聲thanh 。 偏thiên 喻dụ 死tử 相tướng 。 四tứ 大đại 分phần/phân 張trương 。 觔# 絕tuyệt 骨cốt 離ly 。 神thần 識thức 惶hoàng 惶hoàng 。 苦khổ 聲thanh 悲bi 慟đỗng 。 是thị 為vi 死tử 火hỏa 燒thiêu 然nhiên 之chi 相tướng 也dã 。 又hựu 遙diêu 聞văn 者giả 。 喻dụ 未vị 及cập 墮đọa 彼bỉ 。 先tiên 有hữu 衰suy 相tương/tướng 。 如như 同đồng 遙diêu 聞văn 。 以dĩ 上thượng 偏thiên 喻dụ 死tử 相tướng 。 策sách 發phát 人nhân 心tâm 也dã 。 若nhược 通thông 喻dụ 三tam 途đồ 者giả 。 地địa 獄ngục 以dĩ 火hỏa 為vi 體thể 。 無vô 不bất 燒thiêu 然nhiên 。 餓ngạ 鬼quỷ 肢chi 節tiết 火hỏa 然nhiên 。 畜súc 生sanh 道đạo 中trung 。 雖tuy 無vô 火hỏa 燒thiêu 。 而nhi 愚ngu 癡si 之chi 火hỏa 未vị 免miễn 焚phần 燒thiêu 也dã 。 熾sí 然nhiên 者giả 。 火hỏa 勝thắng 之chi 貌mạo 。 烽phong 㶿# 者giả 。 煙yên 密mật 之chi 貌mạo 。 甚thậm 可khả 怖bố 畏úy 者giả 。 喻dụ 三tam 途đồ 惡ác 趣thú 。 聞văn 之chi 膽đảm 寒hàn 。 孰thục 不bất 驚kinh 怖bố 。 以dĩ 上thượng 三tam 途đồ 苦khổ 相tương/tướng 。 大đại 槩# 如như 此thử 。 又hựu 見kiến 大đại 火hỏa 。 起khởi 於ư 南nam 方phương 者giả 。 南nam 方phương 前tiền 文văn 喻dụ 二Nhị 乘Thừa 但đãn 空không 三tam 昧muội 。 即tức 小tiểu 果quả 涅Niết 槃Bàn 。 何hà 得đắc 言ngôn 火hỏa 。 義nghĩa 如như 天thiên 台thai 釋thích 普phổ 門môn 品phẩm 。 有hữu 果quả 報báo 火hỏa 。 惡ác 業nghiệp 火hỏa 。 煩phiền 惱não 火hỏa 。 果quả 報báo 火hỏa 即tức 三tam 途đồ 受thọ 報báo 。 燒thiêu 然nhiên 之chi 火hỏa 。 惡ác 業nghiệp 火hỏa 通thông 三tam 界giới 。 如như 人nhân 間gian 四tứ 相tương/tướng 。 天thiên 上thượng 五ngũ 衰suy 。 皆giai 業nghiệp 轉chuyển 變biến 。 但đãn 有hữu 燒thiêu 義nghĩa 。 非phi 實thật 火hỏa 也dã 。 煩phiền 惱não 火hỏa 通thông 三tam 乘thừa 。 如như 今kim 所sở 言ngôn 。 小tiểu 果quả 尚thượng 有hữu 塵trần 沙sa 無vô 明minh 。 何hà 況huống 諸chư 天thiên 。 然nhiên 不bất 唯duy 小tiểu 果quả 。 便tiện 是thị 菩Bồ 薩Tát 猶do 有hữu 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 喻dụ 中trung 猶do 如như 攢toàn 峯phong 。 高cao 逾du 百bách 丈trượng 等đẳng 者giả 。 無vô 非phi 顯hiển 盛thịnh 。 然nhiên 火hỏa 勢thế 以dĩ 燒thiêu 為vi 害hại 。 二Nhị 乘Thừa 人nhân 躭đam 著trước 涅Niết 槃Bàn 。 沉trầm 冥minh 滯trệ 寂tịch 。 灰hôi 斷đoạn 纏triền 空không 。 不bất 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 不bất 行hành 菩Bồ 薩Tát 道đạo 。 觀quán 三tam 界giới 如như 火hỏa 宅trạch 。 於ư 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 為vi 害hại 非phi 細tế 。 故cố 以dĩ 盛thịnh 猛mãnh 之chi 火hỏa 喻dụ 之chi 。 因nhân 害hại 菩Bồ 提Đề 為vi 火hỏa 。 亦diệc 非phi 實thật 火hỏa 也dã 。 其kỳ 焰diễm 勢thế 飛phi 空không 。 合hợp 散tán 掣xiết 電điện 等đẳng 。 形hình 容dung 火hỏa 相tương/tướng 。 法pháp 中trung 不bất 必tất 逐trục 句cú 強cường/cưỡng 配phối 。 但đãn 以dĩ 大đại 義nghĩa 合hợp 之chi 。 未vị 曾tằng 下hạ 。 假giả 設thiết 怖bố 畏úy 而nhi 已dĩ 。 若nhược 夫phu 二Nhị 乘Thừa 果quả 人nhân 。 躭đam 之chi 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。 豈khởi 知tri 是thị 火hỏa 。 唯duy 佛Phật 觀quán 之chi 。 有hữu 害hại 法Pháp 身thân 。 以dĩ 慈từ 悲bi 故cố 。 似tự 有hữu 怖bố 義nghĩa 。 故cố 菩Bồ 薩Tát 戒giới 中trung 。 若nhược 發phát 聲Thanh 聞Văn 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 心tâm 者giả 。 為vi 犯phạm 菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 須tu 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 者giả 。 為vi 佛Phật 弟đệ 子tử 。 然nhiên 火hỏa 義nghĩa 雖tuy 通thông 三tam 乘thừa 。 今kim 且thả 約ước 三tam 界giới 說thuyết 。 權quyền 小tiểu 義nghĩa 兼kiêm 耳nhĩ 。

△# 二nhị 菩Bồ 薩Tát 警cảnh 眾chúng 。

於ư 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 告cáo 眾chúng 人nhân 言ngôn 。 汝nhữ 等đẳng 今kim 者giả 。 甚thậm 何hà 怖bố 畏úy 。

何hà 以dĩ 故cố 。 我ngã 等đẳng 已dĩ 入nhập 。 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 皆giai 被bị 燒thiêu 盡tận 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 由do 諸chư 眾chúng 生sanh 。 業nghiệp 增tăng 上thượng 力lực 。 自tự 然nhiên 天thiên 火hỏa 。 能năng 燒thiêu 海hải 水thủy 。 若nhược 是thị 天thiên 火hỏa 。 不bất 燒thiêu 海hải 水thủy 。 一nhất 日nhật 夜dạ 中trung 。 一nhất 切thiết 陸lục 地địa 。 變biến 成thành 大đại 海hải 。 所sở 有hữu 眾chúng 生sanh 。 悉tất 皆giai 漂phiêu 沒một 。 然nhiên 今kim 我ngã 等đẳng 。 遇ngộ 大đại 黑hắc 風phong 。 漂phiêu 流lưu 如như 是thị 。 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 我ngã 今kim 眾chúng 人nhân 。 餘dư 命mạng 無vô 幾kỷ 。

喻dụ 中trung 菩Bồ 薩Tát 告cáo 眾chúng 。 內nội 合hợp 如Như 來Lai 說thuyết 法Pháp 。 甚thậm 何hà 怖bố 畏úy 。 正chánh 喻dụ 佛Phật 說thuyết 無vô 常thường 苦khổ 空không 。 四tứ 相tương/tướng 五ngũ 衰suy 等đẳng 警cảnh 覺giác 之chi 。 何hà 以dĩ 下hạ 徵trưng 釋thích 可khả 畏úy 之chi 義nghĩa 。 謂vị 人nhân 之chi 妄vọng 心tâm 。 具cụ 諸chư 煩phiền 惱não 。 能năng 造tạo 惡ác 業nghiệp 。 能năng 感cảm 生sanh 死tử 。 如như 入nhập 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 其kỳ 性tánh 分phần/phân 所sở 具cụ 法Pháp 財tài 功công 德đức 。 皆giai 為vi 妄vọng 業nghiệp 燒thiêu 盡tận 。 所sở 以dĩ 下hạ 。 重trọng/trùng 徵trưng 再tái 釋thích 。 喻dụ 中trung 由do 眾chúng 生sanh 增tăng 上thượng 業nghiệp 力lực 所sở 感cảm 。 自tự 然nhiên 天thiên 火hỏa 燒thiêu 海hải 水thủy 。 則tắc 世thế 間gian 陸lục 地địa 安an 平bình 。 世thế 人nhân 所sở 以dĩ 居cư 止chỉ 。 五ngũ 穀cốc 草thảo 木mộc 。 所sở 以dĩ 發phát 生sanh 。 假giả 若nhược 天thiên 火hỏa 不bất 燒thiêu 。 則tắc 一nhất 晝trú 夜dạ 間gian 。 大đại 地địa 人nhân 物vật 皆giai 遭tao 淹yêm 沒một 矣hĩ 。 然nhiên 今kim 下hạ 。 正chánh 以dĩ 警cảnh 眾chúng 。 言ngôn 天thiên 火hỏa 燒thiêu 海hải 。 雖tuy 於ư 世thế 間gian 有hữu 益ích 。 但đãn 人nhân 不bất 可khả 觸xúc 犯phạm 。 設thiết 若nhược 觸xúc 之chi 則tắc 燒thiêu 。 入nhập 之chi 必tất 死tử 。 故cố 結kết 云vân 餘dư 命mạng 無vô 幾kỷ 。 (# 即tức 活hoạt 不bất 久cửu 也dã )# 喻dụ 上thượng 如như 此thử 易dị 解giải 。 法pháp 合hợp 水thủy 喻dụ 生sanh 。 火hỏa 喻dụ 死tử 。 假giả 若nhược 有hữu 生sanh 無vô 死tử 。 則tắc 有hữu 情tình 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 。 不bất 能năng 容dung 矣hĩ 。 何hà 異dị 水thủy 淹yêm 大đại 地địa 等đẳng 。 增tăng 上thượng 業nghiệp 力lực 喻dụ 行hành 陰ấm 遷thiên 流lưu 。 故cố 有hữu 生sanh 有hữu 死tử 。 黑hắc 風phong 喻dụ 無vô 明minh 。 然nhiên 前tiền 喻dụ 生sanh 死tử 此thử 喻dụ 無vô 明minh 者giả 。 隨tùy 文văn 定định 義nghĩa 。 而nhi 法pháp 喻dụ 多đa 有hữu 轉chuyển 變biến 者giả 。 但đãn 以dĩ 義nghĩa 合hợp 不bất 以dĩ 文văn 拘câu 。 佛Phật 義nghĩa 活hoạt 潑bát 。 勿vật 得đắc 以dĩ 喻dụ 難nạn/nan 法pháp 。 蓋cái 喻dụ 上thượng 因nhân 風phong 吹xuy 船thuyền 。 故cố 流lưu 入nhập 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 法pháp 上thượng 因nhân 無vô 明minh 薰huân 真Chân 如Như 。 則tắc 墮đọa 入nhập 於ư 妄vọng 心tâm 矣hĩ 。 我ngã 今kim 下hạ 。 喻dụ 佛Phật 說thuyết 警cảnh 世thế 法pháp 。 如như 生sanh 死tử 事sự 大đại 。 無vô 常thường 迅tấn 速tốc 。 又hựu 喻dụ 上thượng 由do 導đạo 師sư 警cảnh 策sách 。 眾chúng 商thương 所sở 以dĩ 悲bi 號hào 。 法pháp 上thượng 由do 佛Phật 開khai 示thị 。 行hành 人nhân 所sở 以dĩ 警cảnh 心tâm 焉yên 。

△# 三tam 眾chúng 悲bi 求cầu 救cứu 。

爾nhĩ 時thời 舶bạc 船thuyền 。 有hữu 千thiên 餘dư 人nhân 。 同đồng 時thời 發phát 聲thanh 。 悲bi 號hào 啼đề 哭khốc 。 或hoặc 自tự 拔bạt 髮phát 。 或hoặc 自tự 投đầu 身thân 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 今kim 者giả 。 為vì 求cầu 珍trân 寶bảo 。 入nhập 於ư 大đại 海hải 。 遇ngộ 此thử 險hiểm 難nạn 。 哀ai 哉tai 苦khổ 哉tai 。 以dĩ 何hà 方phương 便tiện 。 得đắc 免miễn 是thị 難nạn 。

時thời 千thiên 人nhân 等đẳng 。 至chí 誠thành 歸quy 命mạng 。 或hoặc 稱xưng 悲bi 母mẫu 。 或hoặc 稱xưng 慈từ 父phụ 。 或hoặc 稱xưng 梵Phạm 天Thiên 。 或hoặc 稱xưng 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 天Thiên 王vương 。 或hoặc 稱xưng 大đại 力lực 。 那Na 羅La 延Diên 天Thiên 。

千thiên 人nhân 悲bi 號hào 者giả 。 意ý 在tại 有hữu 死tử 無vô 生sanh 。 至chí 於ư 拔bạt 髮phát 投đầu 身thân 。 愈dũ 顯hiển 悲bi 傷thương 之chi 至chí 也dã 。 喻dụ 人nhân 之chi 死tử 時thời 。 孰thục 不bất 恐khủng 怖bố 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 等đẳng 。 即tức 自tự 陳trần 己kỷ 過quá 。 元nguyên 為vi 貪tham 圖đồ 。 不bất 期kỳ 遭tao 苦khổ 。 苦khổ 哉tai 者giả 歎thán 聲thanh 也dã 。 以dĩ 何hà 等đẳng 者giả 求cầu 脫thoát 離ly 也dã 。 至chí 誠thành 下hạ 祈kỳ 禱đảo 求cầu 神thần 。 摩Ma 醯Hê 首Thủ 羅La 。 云vân 色sắc 究cứu 竟cánh 。 即tức 色sắc 界giới 頂đảnh 天thiên 。 三tam 目mục 八bát 臂tý 。 騎kỵ 白bạch 牛ngưu 。 執chấp 白bạch 拂phất 者giả 。 為vi 三tam 界giới 之chi 尊tôn 。 神thần 通thông 自tự 在tại 。 故cố 以dĩ 求cầu 之chi 。 那Na 羅La 延Diên 云vân 天thiên 力lực 士sĩ 。 亦diệc 可khả 救cứu 人nhân 也dã 。 喻dụ 上thượng 易dị 明minh 。 法pháp 合hợp 修tu 行hành 人nhân 。 或hoặc 戒giới 體thể 有hữu 犯phạm 。 或hoặc 定định 力lực 不bất 堅kiên 。 衰suy 相tương/tướng 現hiện 時thời 。 慚tàm 愧quý 悔hối 過quá 之chi 義nghĩa 。 祈kỳ 禱đảo 求cầu 神thần 。 喻dụ 妄vọng 本bổn 逐trục 末mạt 。 向hướng 外ngoại 馳trì 求cầu 。 或hoặc 發phát 人nhân 天thiên 等đẳng 。 願nguyện 不bất 能năng 了liễu 脫thoát 生sanh 死tử 也dã 。 與dữ 此thử 求cầu 神thần 無vô 效hiệu 。 等đẳng 無vô 異dị 也dã 。

△# 四tứ 覿# 面diện 求cầu 師sư 。

或hoặc 有hữu 歸quy 命mạng 。 得Đắc 岸Ngạn 菩Bồ 薩Tát 。 敬kính 禮lễ 大Đại 士Sĩ 。 而nhi 作tác 是thị 言ngôn 。 惟duy 願nguyện 菩Bồ 薩Tát 。 濟tế 我ngã 等đẳng 輩bối 。

此thử 喻dụ 一nhất 切thiết 修tu 行hành 人nhân 。 求cầu 脫thoát 之chi 心tâm 雖tuy 同đồng 。 其kỳ 知tri 見kiến 各các 別biệt 。 有hữu 向hướng 外ngoại 馳trì 求cầu 者giả 。 亦diệc 有hữu 提đề 撕# 本bổn 參tham 者giả 。 故cố 知tri 別biệt 求cầu 者giả 枉uổng 然nhiên 。 顧cố 本bổn 者giả 獲hoạch 益ích 。 然nhiên 得Đắc 岸Ngạn 菩Bồ 薩Tát 有hữu 兩lưỡng 喻dụ 。 一nhất 內nội 二nhị 外ngoại 。 一nhất 喻dụ 內nội 具cụ 參tham 究cứu 自tự 心tâm 之chi 菩Bồ 薩Tát 。 仍nhưng 救cứu 自tự 心tâm 之chi 苦khổ 難nạn 。 二nhị 喻dụ 外ngoại 求cầu 佛Phật 聖thánh 。 皈quy 命mạng 救cứu 我ngã 。 得đắc 免miễn 生sanh 死tử 。

△# 五ngũ 菩Bồ 薩Tát 安an 慰úy 。

爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 為vì 是thị 眾chúng 人nhân 。 離ly 諸chư 恐khủng 怖bố 。 而nhi 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 世thế 間gian 最tối 上thượng 大đại 丈trượng 夫phu 。 雖tuy 入nhập 死tử 門môn 不bất 生sanh 畏úy 。 汝nhữ 若nhược 憂ưu 悲bi 失thất 智trí 慧tuệ 。 應ưng 當đương 一nhất 心tâm 設thiết 方phương 便tiện 。 若nhược 得đắc 善thiện 巧xảo 方phương 便tiện 門môn 。 離ly 諸chư 八bát 難nạn 超siêu 彼bỉ 岸ngạn 。 是thị 故cố 安an 心tâm 勿vật 憂ưu 懼cụ 。 應ưng 當đương 懇khẩn 念niệm 大đại 慈từ 尊tôn 。

喻dụ 中trung 菩Bồ 薩Tát 或hoặc 喻dụ 佛Phật 。 或hoặc 喻dụ 一nhất 切thiết 知tri 識thức 。 必tất 有hữu 格cách 言ngôn 教giáo 之chi 也dã 。 世thế 間gian 下hạ 安an 慰úy 之chi 言ngôn 。 如như 大đại 丈trượng 夫phu 視thị 死tử 如như 歸quy 。 若nhược 法pháp 上thượng 會hội 之chi 。 如như 說thuyết 生sanh 死tử 如như 幻huyễn 。 不bất 可khả 多đa 憂ưu 。 若nhược 憂ưu 之chi 過quá 度độ 。 慧tuệ 不bất 能năng 發phát 。 死tử 不bất 能năng 離ly 。 故cố 當đương 專chuyên 住trụ 一nhất 心tâm 。 設thiết 修tu 方phương 便tiện 法Pháp 門môn 。 若nhược 得đắc 善thiện 巧xảo 惟duy 心tâm 法Pháp 門môn 參tham 之chi 。 果quả 若nhược 悟ngộ 得đắc 惟duy 心tâm 。 則tắc 八bát 難nạn 皆giai 超siêu 矣hĩ 。 慈từ 尊tôn 即tức 是thị 自tự 心tâm 。 佛Phật 也dã (# 八bát 難nạn 者giả 。 即tức 地địa 獄ngục 。 畜súc 生sanh 。 餓ngạ 鬼quỷ 。 盲manh 聾lung 瘖âm 啞á 。 世thế 智trí 辨biện 聰thông 。 佛Phật 前tiền 佛Phật 後hậu 。 北Bắc 俱Câu 盧Lô 洲Châu 。 長Trường 壽Thọ 天Thiên 。 人nhân 若nhược 墮đọa 此thử 八bát 難nạn 中trung 。 不bất 能năng 見kiến 佛Phật 聞văn 法Pháp 。 不bất 能năng 了liễu 脫thoát 生sanh 死tử 。 故cố 此thử 為vi 難nạn/nan )# 。

△# 六lục 發phát 願nguyện 濟tế 眾chúng 。

於ư 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 說thuyết 此thử 偈kệ 已dĩ 。 燒thiêu 眾chúng 名danh 香hương 。 禮lễ 拜bái 供cúng 養dường 。 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 發phát 是thị 願nguyện 言ngôn 。 南Nam 無mô 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 南Nam 無mô 十thập 方phương 諸chư 佛Phật 。 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 眾chúng 。 四Tứ 向Hướng 四Tứ 果Quả 。 一nhất 切thiết 賢hiền 聖thánh 。 有hữu 天thiên 眼nhãn 者giả 。 有hữu 天thiên 耳nhĩ 者giả 。 知tri 他tha 心tâm 者giả 。 眾chúng 自tự 在tại 者giả 。 我ngã 為vì 眾chúng 生sanh 。 運vận 大đại 悲bi 心tâm 。 棄khí 捨xả 身thân 命mạng 。 濟tế 諸chư 苦khổ 難nạn 。 然nhiên 今kim 我ngã 身thân 。 有hữu 一nhất 善thiện 根căn 。 受thọ 持trì 如Như 來Lai 。 不bất 妄vọng 語ngữ 戒giới 。 無vô 量lượng 生sanh 中trung 。 未vị 曾tằng 缺khuyết 犯phạm 。 若nhược 我ngã 一nhất 生sanh 。 有hữu 妄vọng 語ngữ 者giả 。 今kim 此thử 惡ác 風phong 。 轉chuyển 加gia 增tăng 盛thịnh 。 如như 是thị 戒giới 德đức 。 非phi 虗hư 妄vọng 者giả 。 願nguyện 以dĩ 此thử 善thiện 。 迴hồi 施thí 一nhất 切thiết 。 我ngã 與dữ 眾chúng 生sanh 。 當đương 成thành 佛Phật 道Đạo 。 若nhược 實thật 不bất 虗hư 。 願nguyện 此thử 惡ác 風phong 。 應ứng 時thời 休hưu 息tức 。 如như 意ý 便tiện 風phong 。 隨tùy 念niệm 而nhi 至chí 。 然nhiên 諸chư 眾chúng 生sanh 。 即tức 是thị 我ngã 身thân 。 眾chúng 生sanh 與dữ 我ngã 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。

喻dụ 雖tuy 假giả 設thiết 。 亦diệc 表biểu 真chân 誠thành 。 若nhược 修tu 行hành 人nhân 。 痛thống 念niệm 生sanh 死tử 事sự 大đại 。 無vô 常thường 迅tấn 速tốc 。 洗tẩy 心tâm 求cầu 懺sám 。 自tự 有hữu 感cảm 應ứng 。 與dữ 喻dụ 無vô 異dị 也dã 。 燒thiêu 香hương 表biểu 信tín 。 禮lễ 拜bái 表biểu 誠thành 。 然nhiên 喻dụ 中trung 菩Bồ 薩Tát 信tín 誠thành 祈kỳ 禱đảo 。 元nguyên 為vi 濟tế 眾chúng 救cứu 苦khổ 得đắc 樂lạc 。 若nhược 法pháp 合hợp 菩Bồ 薩Tát 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 喻dụ 諸chư 佛Phật 。 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 。 神thần 力lực 道Đạo 力lực 。 加gia 被bị 護hộ 佑hữu 。 令linh 其kỳ 離ly 苦khổ 得đắc 樂lạc 。 (# 神thần 力lực 道Đạo 力lực 等đẳng 。 合hợp 前tiền 焚phần 香hương 祈kỳ 禱đảo 等đẳng 喻dụ )# 一nhất 者giả 菩Bồ 薩Tát 喻dụ 自tự 心tâm 慈từ 悲bi 。 發phát 自tự 心tâm 之chi 誠thành 信tín 。 求cầu 自tự 心tâm 之chi 諸chư 佛Phật 。 救cứu 自tự 心tâm 之chi 苦khổ 難nạn 。 所sở 謂vị 應ưng 觀quán 法Pháp 界Giới 性tánh 。 一nhất 切thiết 唯duy 心tâm 造tạo 是thị 也dã 。 良lương 以dĩ 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 四Tứ 向Hướng 四Tứ 果Quả 。 及cập 三Tam 明Minh 六Lục 通Thông 。 皆giai 自tự 心tâm 本bổn 具cụ 。 若nhược 發phát 佛Phật 心tâm 則tắc 能năng 成thành 佛Phật 。 菩Bồ 薩Tát 聲Thanh 聞Văn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 若nhược 心tâm 外ngoại 求cầu 法Pháp 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 然nhiên 今kim 下hạ 。 明minh 戒giới 為vi 感cảm 應ứng 之chi 本bổn 。 而nhi 戒giới 品phẩm 雖tuy 多đa 。 語ngữ 言ngôn 為vi 重trọng/trùng 。 蓋cái 妄vọng 語ngữ 從tùng 妄vọng 心tâm 中trung 出xuất 。 實thật 語ngữ 從tùng 真chân 心tâm 中trung 出xuất 。 今kim 以dĩ 實thật 語ngữ 感cảm 格cách 。 故cố 惡ác 風phong 休hưu 息tức 。 便tiện 風phong 隨tùy 至chí 矣hĩ 。 然nhiên 諸chư 下hạ 。 明minh 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 良lương 以dĩ 喻dụ 上thượng 如như 是thị 。 法pháp 上thượng 亦diệc 然nhiên 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 用dụng 真chân 實thật 語ngữ 。 持trì 堅kiên 固cố 戒giới 。 根căn 深thâm 蒂# 固cố 。 一nhất 切thiết 定định 慧tuệ 枝chi 葉diệp 自tự 然nhiên 發phát 生sanh 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 庶thứ 其kỳ 可khả 望vọng 矣hĩ (# 一nhất 切thiết 賢hiền 聖thánh 者giả 。 通thông 大đại 小Tiểu 乘Thừa 。 大Đại 乘Thừa 以dĩ 十thập 住trụ 十thập 行hành 十thập 迴hồi 向hướng 為vi 三tam 賢hiền 。 初Sơ 地Địa 至chí 十Thập 地Địa 等đẳng 覺giác 妙diệu 覺giác 皆giai 為vi 聖thánh 。 小Tiểu 乘Thừa 以dĩ 五ngũ 停đình 心tâm 。 別biệt 相tướng 念niệm 。 總tổng 相tương/tướng 念niệm 。 煖noãn 頂đảnh 忍nhẫn 。 世thế 第đệ 一nhất 。 為vi 七thất 賢hiền 。 四Tứ 果Quả 四tứ 向hướng 為vi 聖thánh 。 四Tứ 果Quả 者giả 。 即tức 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 為vi 初sơ 果quả 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 為vi 二nhị 果quả 。 阿A 那Na 含Hàm 為vi 三tam 果quả 。 阿A 羅La 漢Hán 為vi 四Tứ 果Quả 。 四tứ 向hướng 者giả 。 未vị 及cập 到đáo 果quả 。 向hướng 果quả 不bất 久cửu 之chi 義nghĩa 也dã 。 如như 斷đoạn 惑hoặc 。 將tương 八bát 十thập 八bát 使sử 見kiến 惑hoặc 全toàn 斷đoạn 。 為vi 初sơ 果quả 。 若nhược 斷đoạn 之chi 未vị 盡tận 。 少thiểu 有hữu 遺di 餘dư 。 只chỉ 名danh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 向hướng 。 若nhược 再tái 斷đoạn 思tư 惑hoặc 分phần/phân 三tam 界giới 九cửu 地địa 。 每mỗi 地địa 有hữu 九cửu 品phẩm 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 若nhược 斷đoạn 盡tận 欲dục 界giới 前tiền 六lục 品phẩm 思tư 惑hoặc 。 名danh 斯Tư 陀Đà 含Hàm 果quả 。 若nhược 斷đoạn 至chí 五ngũ 品phẩm 。 只chỉ 名danh 斯Tư 陀Đà 含Hàm 向hướng 。 若nhược 再tái 斷đoạn 後hậu 三tam 品phẩm 。 殘tàn 思tư 盡tận 。 名danh 阿A 那Na 含Hàm 果quả 。 不bất 來lai 欲dục 界giới 受thọ 生sanh 。 若nhược 斷đoạn 三tam 品phẩm 未vị 盡tận 乃nãi 至chí 二nhị 品phẩm 。 只chỉ 名danh 阿A 那Na 含Hàm 向hướng 。 再tái 將tương 上thượng 二nhị 界giới 八bát 地địa 七thất 十thập 二nhị 品phẩm 。 思tư 惑hoặc 斷đoạn 盡tận 。 名danh 阿A 羅La 漢Hán 果quả 。 若nhược 斷đoạn 之chi 未vị 盡tận 至chí 七thất 十thập 一nhất 品phẩm 。 只chỉ 名danh 阿A 羅La 漢Hán 向hướng )# 。

△# 七thất 隨tùy 願nguyện 脫thoát 苦khổ 。

是thị 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 發phát 起khởi 如như 是thị 。 同đồng 體thể 大đại 悲bi 。 無vô 礙ngại 願nguyện 已dĩ 。 經kinh 一nhất 念niệm 頃khoảnh 。 惡ác 風phong 尋tầm 止chỉ 。 便tiện 得đắc 順thuận 風phong 。 解giải 脫thoát 眾chúng 難nạn 。

喻dụ 中trung 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 同đồng 體thể 之chi 悲bi 。 真chân 實thật 之chi 語ngữ 。 無vô 礙ngại 之chi 願nguyện 。 便tiện 得đắc 解giải 脫thoát 眾chúng 難nạn 。 然nhiên 不bất 負phụ 其kỳ 眾chúng 商thương 之chi 請thỉnh 。 誠thành 可khả 為vi 之chi 師sư 矣hĩ 。 若nhược 法pháp 上thượng 。 諸chư 佛Phật 大đại 悲bi 實thật 語ngữ 。 固cố 不bất 待đãi 言ngôn 也dã 。 (# 喻dụ 中trung 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 戒giới 德đức 實thật 語ngữ 。 固cố 能năng 感cảm 格cách 脫thoát 難nạn/nan 如như 此thử 。 法pháp 中trung 理lý 應ưng 諸chư 佛Phật 教giáo 導đạo 。 眾chúng 生sanh 遵tuân 行hành 。 亦diệc 可khả 以dĩ 三tam 途đồ 離ly 難nạn/nan 。 人nhân 天thiên 脫thoát 倫luân 。 永vĩnh 離ly 生sanh 死tử 。 高cao 登đăng 彼bỉ 岸ngạn 。 假giả 若nhược 佛Phật 雖tuy 善thiện 教giáo 。 而nhi 眾chúng 生sanh 不bất 行hành 者giả 。 亦diệc 未vị 必tất 然nhiên 。 當đương 知tri 。 今kim 約ước 遵tuân 行hành 說thuyết 之chi 也dã )# 嗚ô 呼hô 。 師sư 明minh 資tư 順thuận 。 所sở 以dĩ 脫thoát 苦khổ 。 假giả 若nhược 名danh 字tự 知tri 識thức 。 自tự 無vô 實thật 德đức 。 自tự 己kỷ 苦khổ 難nạn 尚thượng 不bất 能năng 離ly 。 欲dục 脫thoát 人nhân 之chi 苦khổ 難nạn 者giả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 是thị 故cố 為vi 人nhân 師sư 者giả 。 必tất 己kỷ 利lợi 而nhi 後hậu 利lợi 人nhân 。 己kỷ 達đạt 而nhi 後hậu 達đạt 人nhân 。 若nhược 夫phu 自tự 己kỷ 昏hôn 昏hôn 。 欲dục 使sử 人nhân 之chi 昭chiêu 昭chiêu 者giả 。 是thị 為vi 無vô 慚tàm 之chi 人nhân 。 可khả 不bất 羞tu 死tử 耶da 。 而nhi 參tham 師sư 學học 道Đạo 者giả 。 空không 有hữu 慕mộ 道đạo 之chi 心tâm 。 不bất 下hạ 真chân 實thật 之chi 苦khổ 。 徒đồ 衒huyễn 虗hư 名danh 。 將tương 謂vị 修tu 行hành 無vô 効hiệu 。 此thử 等đẳng 之chi 流lưu 。 不bất 唯duy 不bất 能năng 成thành 道Đạo 。 且thả 有hữu 謗báng 法pháp 之chi 愆khiên 。 亦diệc 不bất 以dĩ 羞tu 死tử 乎hồ 。

△# 三tam 回hồi 頭đầu 到đáo 岸ngạn 。

得đắc 至chí 寶bảo 所sở 。 獲hoạch 諸chư 珍trân 寶bảo 。

爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 告cáo 商thương 人nhân 言ngôn 。 如như 是thị 珍trân 寶bảo 。 難nan 逢phùng 難nan 遇ngộ 。 汝nhữ 等đẳng 先tiên 世thế 。 廣quảng 行hành 檀đàn 施thí 。 得đắc 值trị 如như 是thị 。 眾chúng 妙diệu 珍trân 寶bảo 。 昔tích 修tu 施thí 時thời 。 心tâm 有hữu 悋lận 惜tích 。 以dĩ 是thị 因nhân 緣duyên 。 遇ngộ 是thị 惡ác 風phong 。 汝nhữ 諸chư 商thương 人nhân 。 所sở 得đắc 珍trân 寶bảo 。 須tu 知tri 限hạn 量lượng 。 無vô 使sử 多đa 取thủ 。 以dĩ 縱túng 貪tham 心tâm 。 後hậu 招chiêu 大đại 難nạn 。 汝nhữ 等đẳng 當đương 知tri 。 眾chúng 寶bảo 之chi 中trung 。 命mạng 寶bảo 為vi 最tối 。 若nhược 存tồn 其kỳ 命mạng 。 是thị 無vô 價giá 寶bảo 。

時thời 商thương 人nhân 等đẳng 。 蒙mông 菩Bồ 薩Tát 教giáo 。 生sanh 知tri 足túc 心tâm 。 不bất 敢cảm 多đa 取thủ 。

爾nhĩ 時thời 眾chúng 人nhân 。 得đắc 免miễn 災tai 難nạn 。 獲hoạch 大đại 珍trân 寶bảo 。 遠viễn 離ly 貧bần 窮cùng 。 到đáo 於ư 彼bỉ 岸ngạn 。

喻dụ 中trung 既ký 能năng 脫thoát 難nan 得đắc 達đạt 寶bảo 所sở 。 其kỳ 師sư 又hựu 警cảnh 是thị 寶bảo 難nan 遇ngộ 。 復phục 以dĩ 因nhân 果quả 之chi 事sự 示thị 之chi 。 謂vị 先tiên 世thế 之chi 廣quảng 施thí 為vi 因nhân 。 今kim 得đắc 珍trân 寶bảo 為vi 報báo 。 前tiền 世thế 之chi 悋lận 心tâm 為vi 因nhân 。 今kim 遇ngộ 惡ác 風phong 亦diệc 報báo 。 又hựu 戒giới 其kỳ 無vô 使sử 多đa 取thủ 。 以dĩ 縱túng 貪tham 心tâm 。 後hậu 招chiêu 大đại 難nạn 。 復phục 警cảnh 之chi 以dĩ 。 命mạng 寶bảo 為vi 最tối 。 實thật 菩Bồ 薩Tát 之chi 格cách 言ngôn 也dã 。

時thời 商thương 下hạ 。 尊tôn 師sư 量lượng 取thủ 。 亦diệc 眾chúng 商thương 之chi 知tri 足túc 也dã 。

爾nhĩ 時thời 下hạ 結kết 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 然nhiên 喻dụ 固cố 如như 此thử 。 內nội 合hợp 法pháp 者giả 。 言ngôn 行hạnh 人nhân 既ký 到đáo 寶bảo 所sở 。 即tức 合hợp 佛Phật 位vị 。 而nhi 稱xưng 性tánh 法Pháp 財tài 無vô 不bất 具cụ 焉yên 。 菩Bồ 薩Tát 警cảnh 眾chúng 。 合hợp 諸chư 佛Phật 證chứng 明minh 。 或hoặc 知tri 識thức 印ấn 證chứng 等đẳng 。 須tu 知tri 限hạn 量lượng 。 戒giới 無vô 多đa 取thủ 者giả 。 合hợp 宜nghi 中trung 道đạo 平bình 等đẳng 也dã 。 縱túng/tung 心tâm 招chiêu 難nạn/nan 者giả 。 合hợp 不bất 從tùng 中trung 道đạo 。 而nhi 偏thiên 空không 則tắc 招chiêu 二Nhị 乘Thừa 沉trầm 冥minh 之chi 難nạn/nan 。 偏thiên 假giả 則tắc 招chiêu 有hữu 為vi 繫hệ 縛phược 之chi 難nạn/nan 。 以dĩ 墮đọa 落lạc 二nhị 邊biên 背bối/bội 卻khước 菩Bồ 提Đề 。 故cố 為vi 大đại 難nạn/nan 矣hĩ 。 所sở 謂vị 不bất 著trước 空không 有hữu 。 棲tê 神thần 中trung 道đạo 。 妙diệu 證chứng 真chân 常thường 。 是thị 為vi 現hiện 量lượng 親thân 證chứng 也dã 。 命mạng 寶bảo 即tức 合hợp 慧tuệ 命mạng 。 而nhi 慧tuệ 命mạng 真chân 無vô 價giá 也dã 。

時thời 商thương 下hạ 。 合hợp 尊tôn 教giáo 克khắc 中trung 。 歸quy 恩ân 於ư 佛Phật 。 得đắc 免miễn 災tai 難nạn 。 遠viễn 離ly 貧bần 窮cùng 者giả 。 合hợp 五ngũ 住trụ 究cứu 盡tận 。 二nhị 死tử 永vĩnh 亡vong 。 獲hoạch 大đại 珍trân 寶bảo 。 到đáo 於ư 彼bỉ 岸ngạn 者giả 。 合hợp 親thân 證chứng 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

△# 七thất 以dĩ 法pháp 合hợp 喻dụ 。

諸chư 善thiện 男nam 子tử 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 親thân 近cận 諸chư 佛Phật 。 善thiện 友hữu 知tri 識thức 。 如như 彼bỉ 商thương 人nhân 。 得đắc 遇ngộ 菩Bồ 薩Tát 。 永vĩnh 離ly 生sanh 死tử 。 到đáo 於ư 彼bỉ 岸ngạn 。 猶do 如như 商thương 主chủ 。 獲hoạch 大đại 富phú 貴quý 。 世thế 間gian 所sở 有hữu 。 有hữu 為vi 舍xá 宅trạch 。 如như 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 能năng 燒thiêu 眾chúng 流lưu 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 審thẩm 諦đế 觀quán 察sát 。 在tại 家gia 過quá 失thất 。 汝nhữ 善thiện 男nam 子tử 。 不bất 染nhiễm 世thế 間gian 。 諸chư 五ngũ 欲dục 樂lạc 。 厭yếm 離ly 三tam 界giới 。 生sanh 死tử 苦khổ 難nạn 。 得đắc 入nhập 清thanh 涼lương 。 安an 樂lạc 大đại 城thành 。

初sơ 二nhị 句cú 總tổng 合hợp 前tiền 喻dụ 。 親thân 近cận 下hạ 別biệt 合hợp 差sai 別biệt 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 合hợp 商thương 人nhân 。 諸chư 佛Phật 善thiện 友hữu 知tri 識thức 。 合hợp 妙diệu 得đắc 彼bỉ 岸ngạn 菩Bồ 薩Tát 。 謂vị 出xuất 家gia 人nhân 。 親thân 近cận 真chân 善Thiện 知Tri 識Thức 。 如như 商thương 人nhân 得đắc 彼bỉ 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 然nhiên 法pháp 喻dụ 合hợp 明minh 。 其kỳ 文văn 最tối 顯hiển 。 但đãn 有hữu 為vi 舍xá 宅trạch 。 即tức 五ngũ 蘊uẩn 身thân 。 具cụ 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 八bát 苦khổ 五ngũ 濁trược 。 合hợp 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 能năng 燒thiêu 眾chúng 流lưu 。 蓋cái 喻dụ 中trung 火hỏa 能năng 燒thiêu 水thủy 。 如như 法Pháp 中trung 死tử 能năng 克khắc 生sanh 也dã 。 在tại 家gia 過quá 失thất 。 不bất 過quá 五ngũ 欲dục 。 恐khủng 有hữu 忽hốt 略lược 。 又hựu 囑chúc 審thẩm 諦đế 觀quán 察sát 。 世thế 間gian 五ngũ 欲dục 。 即tức 合hợp 喻dụ 中trung 金kim 色sắc 寶bảo 海hải 等đẳng 。 不bất 染nhiễm 及cập 厭yếm 離ly 。 合hợp 前tiền 各các 自tự 勤cần 求cầu 。 設thiết 諸chư 方phương 便tiện 。 三tam 界giới 生sanh 死tử 苦khổ 難nạn 。 合hợp 猛mãnh 火hỏa 燒thiêu 水thủy 。 得đắc 入nhập 二nhị 句cú 。 合hợp 前tiền 息tức 風phong 到đáo 岸ngạn 。 清thanh 涼lương 者giả 。 生sanh 死tử 如như 大đại 火hỏa 炬cự 。 涅Niết 槃Bàn 如như 清thanh 涼lương 池trì 。 苦khổ 身thân 如như 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 。 涅Niết 槃Bàn 如như 安an 樂lạc 大đại 城thành 也dã 。 此thử 為vi 正chánh 合hợp 之chi 文văn 。 而nhi 前tiền 喻dụ 中trung 逐trục 節tiết 有hữu 合hợp 釋thích 者giả 。 以dĩ 喻dụ 中trung 汗hãn 漫mạn 文văn 長trường/trưởng 。 而nhi 合hợp 文văn 尚thượng 遠viễn 。 落lạc 落lạc 無vô 歸quy 。 不bất 得đắc 不bất 合hợp 。 然nhiên 亦diệc 法pháp 古cổ 不bất 為vi 杜đỗ 撰soạn (# 法pháp 古cổ 者giả 。 如như 天thiên 台thai 解giải 法pháp 華hoa 火hỏa 宅trạch 等đẳng 喻dụ 。 合hợp 文văn 最tối 遠viễn 。 所sở 以dĩ 喻dụ 文văn 中trung 逐trục 節tiết 配phối 釋thích 。 使sử 學học 者giả 因nhân 喻dụ 知tri 法pháp 。 今kim 亦diệc 如như 是thị 。 故cố 曰viết 法pháp 古cổ 。 杜đỗ 撰soạn 者giả 。 古cổ 時thời 有hữu 杜đỗ 光quang 庭đình 。 自tự 撰soạn 道đạo 經kinh 。 謂vị 是thị 天thiên 尊tôn 所sở 說thuyết 。 是thị 為vi 杜đỗ 撰soạn 。 言ngôn 其kỳ 自tự 專chuyên 也dã )# 。

△# 八bát 重trọng/trùng 頌tụng 法pháp 喻dụ 。

爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 重trùng 說thuyết 偈kệ 言ngôn 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 觀quán 舍xá 宅trạch 。 如như 牝tẫn 馬mã 海hải 燒thiêu 眾chúng 流lưu 。 譬thí 如như 往vãng 昔tích 羅La 陀Đà 國Quốc 。 有hữu 一nhất 菩Bồ 薩Tát 名danh 得Đắc 岸Ngạn 。 具cụ 大đại 富phú 智trí 巧xảo 方phương 便tiện 。 無vô 緣duyên 慈từ 悲bi 攝nhiếp 有hữu 情tình 。 得đắc 是thị 菩Bồ 薩Tát 乘Thừa 舶bạc 船thuyền 。 商thương 人nhân 獲hoạch 寶bảo 超siêu 彼bỉ 岸ngạn 。 然nhiên 是thị 大Đại 士Sĩ 年niên 衰suy 老lão 。 不bất 樂nhạo 利lợi 他tha 好hảo/hiếu 禪thiền 寂tịch 。 有hữu 一nhất 商thương 主chủ 請thỉnh 菩Bồ 薩Tát 。 欲dục 入nhập 大đại 海hải 求cầu 珍trân 寶bảo 。

初sơ 二nhị 句cú 標tiêu 舉cử 法pháp 喻dụ 。 次thứ 十thập 句cú 頌tụng 眾chúng 商thương 求cầu 師sư 。 具cụ 大đại 富phú 智trí 之chi 富phú 字tự 。 或hoặc 福phước 字tự 之chi 錯thác 也dã 。 以dĩ 有hữu 福phước 故cố 達đạt 寶bảo 所sở 。 有hữu 智trí 故cố 識thức 險hiểm 夷di 。 喻dụ 佛Phật 福phước 智trí 兩lưỡng 足túc 。 餘dư 文văn 准chuẩn 前tiền 。

惟duy 願nguyện 大Đại 士Sĩ 受thọ 我ngã 請thỉnh 。 令linh 我ngã 富phú 饒nhiêu 無vô 闕khuyết 乏phạp 。

此thử 頌tụng 商thương 主chủ 哀ai 請thỉnh 也dã 。 喻dụ 行hành 人nhân 誠thành 心tâm 感cảm 佛Phật 。 或hoặc 志chí 願nguyện 求cầu 師sư 。 初sơ 句cú 哀ai 請thỉnh 之chi 言ngôn 。 次thứ 句cú 哀ai 請thỉnh 之chi 意ý 。

於ư 是thị 菩Bồ 薩Tát 運vận 大đại 悲bi 。 即tức 便tiện 受thọ 請thỉnh 乘thừa 舶bạc 船thuyền 。

時thời 張trương 大đại 帆phàm 遇ngộ 順thuận 風phong 。 直trực 往vãng 東đông 南nam 詣nghệ 寶bảo 所sở 。

此thử 頌tụng 受thọ 請thỉnh 引dẫn 導đạo 也dã 。 喻dụ 如Như 來Lai 隨tùy 緣duyên 赴phó 感cảm 。 以dĩ 度độ 群quần 機cơ 。 菩Bồ 薩Tát 喻dụ 佛Phật 。 船thuyền 喻dụ 教giáo 法pháp 。 風phong 喻dụ 善thiện 根căn 。 東đông 南nam 喻dụ 權quyền 法pháp 。 寶bảo 所sở 喻dụ 實thật 果quả 。 謂vị 先tiên 以dĩ 權quyền 乘thừa 引dẫn 導đạo 。 後hậu 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 證chứng 果Quả 。 如như 長trường/trưởng 行hành 解giải 。

忽hốt 遇ngộ 暴bạo 風phong 吹xuy 舶bạc 船thuyền 。 漂phiêu 墮đọa 南nam 海hải 迷mê 所sở 往vãng 。

此thử 頌tụng 猛mãnh 風phong 易dị 處xứ 也dã 。 喻dụ 中trung 因nhân 多đa 生sanh 悋lận 心tâm 。 所sở 感cảm 暴bạo 風phong 迷mê 其kỳ 所sở 往vãng 。 法pháp 上thượng 因nhân 行hành 人nhân 以dĩ 無vô 明minh 薰huân 真Chân 如Như 。 忽hốt 生sanh 退thoái 怯khiếp 。 畏úy 佛Phật 道Đạo 長trường 遠viễn 。 欲dục 就tựu 小tiểu 果quả 。 故cố 迷mê 佛Phật 菩Bồ 提Đề 也dã 。 南nam 海hải 喻dụ 二Nhị 乘Thừa 但đãn 空không 三tam 昧muội 。 以dĩ 退thoái 失thất 大đại 心tâm 。 有hữu 向hướng 小tiểu 之chi 意ý 。 故cố 如như 猛mãnh 風phong 易dị 處xứ 。

經kinh 過quá 七thất 日nhật 大đại 海hải 水thủy 。 悉tất 皆giai 變biến 作tác 黃hoàng 金kim 色sắc 。 紫tử 磨ma 黃hoàng 金kim 滿mãn 海hải 中trung 。 寶bảo 映ánh 光quang 現hiện 真chân 金kim 色sắc 。 復phục 經kinh 數sổ 日nhật 大đại 海hải 水thủy 。 變biến 為vi 白bạch 色sắc 如như 珂kha 雪tuyết 。 真chân 珠châu 珍trân 寶bảo 滿mãn 海hải 中trung 。 所sở 以dĩ 海hải 水thủy 成thành 白bạch 色sắc 。 又hựu 經kinh 數sổ 日nhật 大đại 海hải 水thủy 。 變biến 作tác 紺cám 青thanh 如như 瑠lưu 璃ly 。 青thanh 玻pha 瓈lê 珠châu 滿mãn 大đại 海hải 。 所sở 以dĩ 水thủy 作tác 紺cám 青thanh 色sắc 。 又hựu 經kinh 數sổ 日nhật 大đại 海hải 水thủy 。 悉tất 皆giai 變biến 作tác 紅hồng 赤xích 色sắc 。 紅hồng 玻pha 瓈lê 珠châu 滿mãn 海hải 中trung 。 故cố 變biến 水thủy 色sắc 同đồng 於ư 彼bỉ 。

此thử 下hạ 皆giai 頌tụng 利lợi 害hại 雙song 舉cử 。 先tiên 頌tụng 隨tùy 風phong 見kiến 利lợi 。 喻dụ 未vị 證chứng 小tiểu 果quả 先tiên 歷lịch 人nhân 天thiên 也dã 。 初sơ 四tứ 句cú 喻dụ 人nhân 道đạo 。 次thứ 四tứ 句cú 喻dụ 。 六lục 欲dục 諸chư 天thiên 。 再tái 次thứ 四tứ 句cú 喻dụ 色sắc 界giới 禪thiền 天thiên 。 末mạt 四tứ 句cú 喻dụ 四tứ 空không 天thiên 。 法pháp 喻dụ 皆giai 准chuẩn 長trường/trưởng 行hành 。

復phục 經kinh 數sổ 日nhật 大đại 海hải 水thủy 。 變biến 為vi 黑hắc 水thủy 如như 墨mặc 汁trấp 。 如như 是thị 天thiên 火hỏa 所sở 焚phần 燒thiêu 。 海hải 水thủy 盡tận 皆giai 如như 墨mặc 色sắc 。 此thử 海hải 名danh 為vi 牝tẫn 馬mã 口khẩu 。 吞thôn 納nạp 四tứ 海hải 及cập 眾chúng 流lưu 。 一nhất 切thiết 船thuyền 舶bạc 若nhược 經kinh 過quá 。 有hữu 人nhân 到đáo 此thử 多đa 皆giai 死tử 。 天thiên 火hỏa 熾sí 盛thịnh 如như 山sơn 集tập 。 爆bộc 裂liệt 之chi 聲thanh 如như 雷lôi 震chấn 。 眾chúng 人nhân 遙diêu 見kiến 心tâm 驚kinh 怖bố 。 號hiệu 呌khiếu 搥trùy 胸hung 白bạch 大đại 師sư 。

此thử 頌tụng 因nhân 風phong 墮đọa 苦khổ 也dã 。 黑hắc 水thủy 喻dụ 人nhân 間gian 有hữu 四tứ 相tương/tướng 。 (# 即tức 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 )# 天thiên 上thượng 有hữu 五ngũ 衰suy 。 (# 即tức 華hoa 冠quan 萎nuy 悴tụy 。 脇hiếp 下hạ 汗hãn 流lưu 。 目mục 睛tình 瞬thuấn 動động 。 眷quyến 屬thuộc 不bất 和hòa 。 不bất 樂nhạo 本bổn 位vị 。 是thị 為vi 五ngũ 衰suy )# 凡phàm 衰suy 相tương/tướng 現hiện 時thời 。 諸chư 天thiên 大đại 生sanh 恐khủng 怖bố 。 自tự 知tri 將tương 墮đọa 不bất 久cửu 。 如như 海hải 水thủy 忽hốt 變biến 黑hắc 色sắc 。 誰thùy 不bất 恐khủng 怖bố 。 准chuẩn 長trường/trưởng 行hành 牝tẫn 馬mã 口khẩu 海hải 喻dụ 妄vọng 心tâm 。 吞thôn 流lưu 喻dụ 貪tham 。 大đại 火hỏa 喻dụ 嗔sân 。 (# 問vấn 。 人nhân 間gian 有hữu 嗔sân 故cố 可khả 喻dụ 之chi 。 教giáo 云vân 諸chư 天thiên 無vô 嗔sân 。 此thử 天thiên 火hỏa 喻dụ 嗔sân 。 恐khủng 與dữ 聖thánh 教giáo 相tương 違vi 可khả 乎hồ 。 答đáp 。 諸chư 天thiên 純thuần 樂nhạo/nhạc/lạc 。 嗔sân 不bất 行hành 現hiện 行hành 。 非phi 無vô 種chủng 子tử 。 若nhược 衰suy 相tương/tướng 現hiện 時thời 。 嗔sân 心tâm 發phát 動động )# 有hữu 人nhân 到đáo 此thử 多đa 皆giai 死tử 者giả 。 喻dụ 天thiên 上thượng 人nhân 間gian 。 皆giai 不bất 能năng 免miễn 。 天thiên 火hỏa 下hạ 二nhị 句cú 。 喻dụ 死tử 相tướng 現hiện 前tiền 。 業nghiệp 火hỏa 燒thiêu 身thân 。 四tứ 大đại 分phần/phân 張trương 。 如như 火hỏa 爆bộc 裂liệt 。 呌khiếu 苦khổ 之chi 聲thanh 。 猶do 如như 雷lôi 震chấn 。 眾chúng 人nhân 下hạ 二nhị 句cú 。 喻dụ 迴hồi 心tâm 向hướng 道đạo 。 如như 白bạch 大đại 師sư 。 良lương 以dĩ 初sơ 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 求cầu 無vô 上thượng 道Đạo 。 非phi 佛Phật 師sư 不bất 能năng 引dẫn 導đạo 。 又hựu 畏úy 佛Phật 道Đạo 長trường 遠viễn 。 欲dục 向hướng 二Nhị 乘Thừa 。 然nhiên 二Nhị 乘Thừa 未vị 就tựu 。 先tiên 歷lịch 人nhân 天thiên 。 此thử 皆giai 凡phàm 夫phu 眾chúng 生sanh 常thường 情tình 也dã 。 及cập 至chí 人nhân 天thiên 雖tuy 善thiện 果quả 。 猶do 不bất 能năng 免miễn 生sanh 死tử 。 及cập 至chí 死tử 相tướng 現hiện 時thời 。 道Đạo 心tâm 復phục 舉cử 。 克khắc 志chí 求cầu 離ly 。 知tri 其kỳ 苦khổ 固cố 心tâm 造tạo 。 佛Phật 亦diệc 心tâm 成thành 。 故cố 下hạ 文văn 有hữu 感cảm 應ứng 。 如như 影ảnh 響hưởng 焉yên 。

於ư 是thị 菩Bồ 薩Tát 起khởi 慈từ 悲bi 。 不bất 惜tích 身thân 命mạng 垂thùy 救cứu 護hộ 。 暴bạo 風phong 尋tầm 止chỉ 順thuận 風phong 起khởi 。 渡độ 於ư 險hiểm 難nạn 至chí 寶bảo 所sở 。 各các 獲hoạch 珍trân 琦kỳ 達đạt 彼bỉ 岸ngạn 。 永vĩnh 離ly 貧bần 窮cùng 受thọ 安an 樂lạc 。

此thử 頌tụng 迴hồi 頭đầu 到đáo 岸ngạn 也dã 。 初sơ 二nhị 句cú 。 喻dụ 諸chư 佛Phật 及cập 善Thiện 知Tri 識Thức 。 親thân 切thiết 為vi 人nhân 。 權quyền 實thật 利lợi 物vật 。 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 喻dụ 從tùng 法pháp 垂thùy 應ưng 也dã 。 暴bạo 風phong 尋tầm 止chỉ 者giả 。 喻dụ 無vô 明minh 頓đốn 息tức 也dã 。 順thuận 風phong 起khởi 者giả 。 喻dụ 本bổn 覺giác 內nội 薰huân 真chân 智trí 將tương 現hiện 也dã 。 渡độ 於ư 險hiểm 難nạn 。 喻dụ 二nhị 死tử 永vĩnh 亡vong 也dã 。 至chí 寶bảo 所sở 者giả 。 喻dụ 親thân 證chứng 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 。 喻dụ 受thọ 享hưởng 法Pháp 樂lạc 。 皆giai 歸quy 恩ân 於ư 佛Phật 也dã 。

出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 如như 是thị 。 親thân 近cận 諸chư 佛Phật 如như 商thương 主chủ 。 永vĩnh 離ly 火hỏa 宅trạch 超siêu 真chân 覺giác 。 猶do 如như 商thương 人nhân 歸quy 本bổn 處xứ 。 世thế 間gian 所sở 有hữu 諸chư 宅trạch 舍xá 。 如như 彼bỉ 牝tẫn 馬mã 大đại 口khẩu 海hải 。 出xuất 家gia 常thường 厭yếm 於ư 在tại 家gia 。 不bất 染nhiễm 世thế 間gian 離ly 五ngũ 欲dục 。 樂nhạo 住trú 空không 閑nhàn 心tâm 不bất 動động 。 善thiện 達đạt 甚thậm 深thâm 真chân 妙diệu 理lý 。 或hoặc 處xử 人nhân 間gian 聚tụ 落lạc 中trung 。 如như 蜂phong 採thải 華hoa 無vô 所sở 損tổn 。 四tứ 威uy 儀nghi 中trung 恆hằng 利lợi 物vật 。 不bất 貪tham 世thế 樂lạc 及cập 名danh 聞văn 。 口khẩu 中trung 常thường 出xuất 柔nhu 輭nhuyễn 音âm 。 麤thô 鄙bỉ 惡ác 言ngôn 斷đoạn 相tương 續tục 。 知tri 恩ân 報báo 恩ân 修tu 善thiện 業nghiệp 。 自tự 他tha 俱câu 得đắc 入nhập 真chân 常thường 。

此thử 頌tụng 法pháp 合hợp 。 初sơ 二nhị 句cú 合hợp 總tổng 喻dụ 。 諸chư 佛Phật 合hợp 喻dụ 中trung 菩Bồ 薩Tát 。 謂vị 出xuất 家gia 行hành 人nhân 。 親thân 近cận 諸chư 佛Phật 。 如như 商thương 主chủ 親thân 近cận 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 火hỏa 宅trạch 猶do 為vi 別biệt 喻dụ 。 宅trạch 喻dụ 三tam 界giới 依y 報báo 。 火hỏa 喻dụ 八bát 苦khổ 五ngũ 濁trược 。 若nhược 從tùng 佛Phật 教giáo 修tu 行hành 。 能năng 出xuất 三tam 界giới 火hỏa 宅trạch 。 真chân 覺giác 者giả 。 謂vị 真Chân 如Như 本bổn 覺giác 也dã 。 當đương 體thể 無vô 妄vọng 曰viết 真chân 。 當đương 體thể 不bất 迷mê 曰viết 覺giác 。 只chỉ 因nhân 無vô 明minh 晦hối 昧muội 。 馳trì 背bối/bội 自tự 迷mê 。 如như 雲vân 籠lung 月nguyệt 。 月nguyệt 本bổn 不bất 失thất 。 今kim 依y 教giáo 開khai 心tâm 。 群quần 迷mê 頓đốn 超siêu 。 真chân 覺giác 自tự 現hiện 。 如như 雲vân 斂liểm 長trường/trưởng 空không 。 冰băng 輪luân 獨độc 照chiếu 也dã 。 猶do 如như 下hạ 合hợp 喻dụ 歸quy 本bổn 處xứ 。 即tức 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 以dĩ 生sanh 死tử 如như 他tha 國quốc 。 涅Niết 槃Bàn 如như 本bổn 處xứ 。 世thế 間gian 下hạ 二nhị 句cú 法pháp 喻dụ 可khả 知tri 。 出xuất 家gia 二nhị 句cú 。 發phát 覺giác 之chi 初sơ 心tâm 也dã 。 世thế 間gian 五ngũ 欲dục 。 乃nãi 人nhân 之chi 樂lạc 境cảnh 也dã 。 在tại 家gia 凡phàm 夫phu 。 以dĩ 癡si 心tâm 染nhiễm 著trước 。 故cố 不bất 離ly 世thế 間gian 。 汩# 沒một 生sanh 死tử 。 是thị 故cố 出xuất 家gia 學học 者giả 。 常thường 生sanh 厭yếm 離ly 。 而nhi 不bất 染nhiễm 著trước 。 則tắc 妄vọng 念niệm 息tức 矣hĩ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 住trụ 下hạ 。 心tâm 境cảnh 皆giai 寂tịch 。 善thiện 達đạt 下hạ 。 理lý 智trí 契khế 合hợp 。 然nhiên 初sơ 住trụ 空không 閑nhàn 。 心tâm 雖tuy 不bất 動động 。 始thỉ 為vi 入nhập 道đạo 之chi 初sơ 步bộ 。 未vị 必tất 全toàn 獲hoạch 二nhị 空không 至chí 於ư 善thiện 達đạt 更cánh 復phục 甚thậm 深thâm 。 以dĩ 見kiến 功công 夫phu 純thuần 靜tĩnh 。 人nhân 法pháp 皆giai 空không 。 稱xưng 真chân 妙diệu 理lý 。 始thỉ 得đắc 親thân 證chứng 也dã 。 或hoặc 處xứ 下hạ 。 明minh 既ký 證chứng 真chân 理lý 。 然nhiên 後hậu 隨tùy 所sở 度độ 生sanh 。 無vô 一nhất 定định 之chi 處xứ 。 故cố 云vân 或hoặc 處xứ 。 (# 處xứ 音âm 觸xúc )# 即tức 人nhân 間gian 聚tụ 落lạc 。 熱nhiệt 閙náo 場tràng 中trung 。 大đại 作tác 佛Phật 事sự 也dã 。 如như 蜂phong 下hạ 。 蜂phong 喻dụ 證chứng 理lý 之chi 人nhân 。 華hoa 喻dụ 聚tụ 落lạc 五ngũ 欲dục 。 然nhiên 蜂phong 雖tuy 採thải 華hoa 。 而nhi 蜂phong 無vô 情tình 見kiến 。 華hoa 無vô 所sở 損tổn 。 喻dụ 證chứng 理lý 之chi 人nhân 。 雖tuy 在tại 聚tụ 落lạc 五ngũ 欲dục 堆đôi 頭đầu 。 自tự 心tâm 妄vọng 念niệm 全toàn 空không 。 五ngũ 欲dục 不bất 入nhập 。 所sở 謂vị 長trường/trưởng 安an 雖tuy 閙náo 。 我ngã 國quốc 晏# 然nhiên 。 此thử 二nhị 句cú 標tiêu 住trụ 。 四tứ 威uy 下hạ 正chánh 明minh 利lợi 他tha 。 以dĩ 行hành 住trụ 坐tọa 臥ngọa 為vi 四tứ 。 威uy 則tắc 體thể 重trọng/trùng 。 儀nghi 則tắc 有hữu 法pháp 。 又hựu 威uy 則tắc 可khả 畏úy 。 儀nghi 則tắc 可khả 法pháp 。 又hựu 威uy 則tắc 折chiết 伏phục 。 儀nghi 則tắc 攝nhiếp 受thọ 。 既ký 於ư 四tứ 威uy 儀nghi 中trung 。 利lợi 物vật 不bất 倦quyện 。 故cố 云vân 恆hằng 利lợi 。 不bất 貪tham 等đẳng 正chánh 明minh 。 清thanh 淨tịnh 說thuyết 法Pháp 。 名danh 尚thượng 不bất 著trước 。 何hà 況huống 世thế 樂lạc 。 口khẩu 中trung 下hạ 明minh 說thuyết 法Pháp 之chi 善thiện 巧xảo 。 即tức 言ngôn 辭từ 柔nhu 軟nhuyễn 。 悅duyệt 可khả 眾chúng 心tâm 。 可khả 謂vị 利lợi 他tha 之chi 善thiện 權quyền 也dã 。 麤thô 鄙bỉ 惡ác 言ngôn 。 豈khởi 出xuất 正chánh 人nhân 君quân 子tử 之chi 口khẩu 。 故cố 云vân 斷đoạn 相tương 續tục 。 是thị 為vi 弘hoằng 法pháp 人nhân 千thiên 世thế 之chi 龜quy 鏡kính 也dã 。 末mạt 二nhị 句cú 結kết 。 如như 此thử 利lợi 物vật 。 可khả 謂vị 自tự 他tha 兩lưỡng 利lợi 。 共cộng 入nhập 真chân 常thường 。 (# 至chí 道đạo 無vô 妄vọng 曰viết 真chân 。 永vĩnh 無vô 生sanh 滅diệt 曰viết 常thường 。 即tức 所sở 入nhập 之chi 涅Niết 槃Bàn 也dã )# 凡phàm 如như 此thử 行hành 持trì 。 是thị 為vi 知tri 恩ân 報báo 恩ân 。 是thị 為vi 出xuất 家gia 善thiện 業nghiệp 。 當đương 知tri 前tiền 八bát 句cú 合hợp 喻dụ 大đại 義nghĩa 。 次thứ 八bát 句cú 為vi 孤cô 起khởi 頌tụng 。 明minh 二nhị 利lợi 規quy 模mô 。 末mạt 二nhị 句cú 結kết 勸khuyến 報báo 恩ân 也dã 。 良lương 以dĩ 智Trí 光Quang 長Trưởng 者Giả 等đẳng 。 因nhân 聞văn 四Tứ 恩Ân 。 欲dục 以dĩ 酬thù 報báo 。 投đầu 佛Phật 出xuất 家gia 。 有hữu 疑nghi 未vị 決quyết 。 請thỉnh 佛Phật 決quyết 之chi 。 是thị 以dĩ 如Như 來Lai 。 以dĩ 九cửu 重trọng/trùng 譬thí 喻dụ 。 詳tường 細tế 發phát 明minh 。 顯hiển 出xuất 家gia 閒gian/nhàn 曠khoáng 。 猶do 若nhược 虗hư 空không 。 在tại 家gia 籠lung 繁phồn 。 種chủng 種chủng 過quá 失thất 。 至chí 此thử 九cửu 喻dụ 已dĩ 竟cánh 。 勝thắng 劣liệt 已dĩ 分phần/phân 。 所sở 以dĩ 結kết 勸khuyến 。 令linh 其kỳ 莫mạc 忘vong 報báo 恩ân 之chi 心tâm 。 莫mạc 退thoái 出xuất 家gia 之chi 志chí 。 以dĩ 盡tận 如Như 來Lai 一nhất 片phiến 婆bà 心tâm 如như 此thử 。 以dĩ 上thượng 佛Phật 與dữ 決quyết 疑nghi 一nhất 大đại 科khoa 已dĩ 竟cánh 。

△# 三tam 求cầu 佛Phật 出xuất 家gia 五ngũ 。 初sơ 當đương 機cơ 深thâm 悟ngộ 佛Phật 旨chỉ 。

爾nhĩ 時thời 智Trí 光Quang 。 及cập 諸chư 長trưởng 者giả 。 一nhất 萬vạn 人nhân 俱câu 。 異dị 口khẩu 同đồng 音âm 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 善thiện 哉tai 世Thế 尊Tôn 。 希hy 有hữu 善Thiện 逝Thệ 。 如như 是thị 如như 是thị 。 世Thế 尊Tôn 所sở 說thuyết 。 微vi 妙diệu 第đệ 一nhất 。 善thiện 巧xảo 方phương 便tiện 。 饒nhiêu 益ích 有hữu 情tình 。 如như 佛Phật 所sở 說thuyết 。

聞văn 佛Phật 法Pháp 喻dụ 詳tường 明minh 。 群quần 疑nghi 頓đốn 釋thích 。 始thỉ 知tri 出xuất 家gia 之chi 勝thắng 。 故cố 極cực 稱xưng 善thiện 哉tai 希hy 有hữu 也dã 。 善Thiện 逝Thệ 者giả 。 稱xưng 佛Phật 妙diệu 往vãng 菩Bồ 提Đề 號hiệu 與dữ 上thượng 句cú 世Thế 尊Tôn 總tổng 是thị 稱xưng 佛Phật 。 如như 是thị 如như 是thị 者giả 。 領lãnh 悟ngộ 之chi 辭từ 。 世Thế 尊Tôn 下hạ 。 述thuật 領lãnh 悟ngộ 之chi 旨chỉ 。 謂vị 教giáo 能năng 合hợp 機cơ 曰viết 妙diệu 。 旨chỉ 趣thú 詳tường 細tế 曰viết 微vi 。 稱xưng 實thật 之chi 談đàm 曰viết 第đệ 一nhất 。 借tá 喻dụ 顯hiển 法pháp 曰viết 。 善thiện 巧xảo 方phương 便tiện 。 發phát 人nhân 正chánh 解giải 曰viết 。 饒nhiêu 益ích 有hữu 情tình 。 悟ngộ 從tùng 佛Phật 得đắc 曰viết 。 如như 佛Phật 所sở 說thuyết 。

△# 二nhị 出xuất 家gia 離ly 苦khổ 求cầu 樂nhạo/nhạc/lạc 。

我ngã 今kim 悉tất 知tri 。 世thế 間gian 舍xá 宅trạch 。 猶do 如như 牢lao 獄ngục 。 一nhất 切thiết 惡ác 法pháp 。 從tùng 舍xá 宅trạch 生sanh 。 出xuất 家gia 之chi 人nhân 。 實thật 有hữu 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 勝thắng 利lợi 。 由do 是thị 我ngã 等đẳng 。 深thâm 樂nhạo 出xuất 家gia 。 現hiện 在tại 當đương 來lai 。 恆hằng 受thọ 法Pháp 樂lạc 。

猶do 如như 下hạ 。 是thị 智trí 光quang 厭yếm 惡ác 之chi 比tỉ 況huống 也dã 。 言ngôn 在tại 家gia 有hữu 六lục 親thân 妻thê 子tử 。 恩ân 愛ái 牽khiên 連liên 。 雖tuy 有hữu 出xuất 世thế 之chi 心tâm 。 而nhi 難nạn/nan 免miễn 五ngũ 欲dục 之chi 事sự 。 心tâm 有hữu 餘dư 而nhi 力lực 不bất 足túc 者giả 。 蓋cái 為vi 家gia 緣duyên 籠lung 繫hệ 。 不bất 能năng 自tự 脫thoát 。 如như 人nhân 在tại 獄ngục 何hà 異dị 哉tai 。 一nhất 切thiết 惡ác 法pháp 者giả 。 不bất 出xuất 見kiến 思tư 惑hoặc 業nghiệp 。 皆giai 從tùng 恩ân 愛ái 五ngũ 欲dục 中trung 生sanh 。 以dĩ 上thượng 顯hiển 在tại 家gia 之chi 過quá 如như 此thử 也dã 。 出xuất 家gia 下hạ 。 極cực 言ngôn 勝thắng 利lợi 解giải 脫thoát 之chi 無vô 盡tận 也dã 。 良lương 以dĩ 既ký 已dĩ 出xuất 家gia 。 如như 鳥điểu 出xuất 籠lung 。 自tự 在tại 無vô 礙ngại 。 故cố 得đắc 解giải 脫thoát 。 實thật 有hữu 勝thắng 利lợi 者giả 。 略lược 言ngôn 。 近cận 則tắc 人nhân 天thiên 供cúng 養dường 。 鬼quỷ 神thần 護hộ 持trì 。 遠viễn 則tắc 果quả 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 受thọ 享hưởng 法Pháp 樂lạc 。 加gia 之chi 神thần 通thông 變biến 化hóa 。 利lợi 物vật 隨tùy 心tâm 。 皆giai 出xuất 思tư 議nghị 之chi 表biểu 。 故cố 云vân 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 由do 是thị 下hạ 決quyết 意ý 出xuất 家gia 。 現hiện 在tại 等đẳng 欲dục 求cầu 妙diệu 證chứng 也dã 。 謂vị 我ngã 若nhược 有hữu 緣duyên 則tắc 今kim 生sanh 成thành 道Đạo 。 不bất 然nhiên 則tắc 當đương 來lai 成thành 道Đạo 。 意ý 在tại 決quyết 志chí 成thành 佛Phật 。 故cố 云vân 恆hằng 受thọ 法Pháp 樂lạc 。

△# 三tam 如Như 來Lai 印ấn 讚tán 勸khuyến 眾chúng 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 諸chư 長trưởng 者giả 。

善thiện 哉tai 善thiện 哉tai 。 汝nhữ 等đẳng 發phát 心tâm 。 樂nhạo 欲dục 出xuất 家gia 。 若nhược 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 一nhất 日nhật 一nhất 夜dạ 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 二nhị 百bách 萬vạn 劫kiếp 。 不bất 墮đọa 惡ác 趣thú 。 常thường 生sanh 善thiện 處xứ 。 受thọ 勝thắng 妙diệu 樂lạc 。 遇ngộ 善Thiện 知Tri 識Thức 。 永vĩnh 不bất 退thoái 轉chuyển 。 得đắc 值trị 諸chư 佛Phật 。 受thọ 菩Bồ 提Đề 記ký 。 坐tọa 金kim 剛cang 座tòa 。 成thành 正chánh 覺giác 道Đạo 。

初sơ 一nhất 行hành 即tức 讚tán 智trí 光quang 。 及cập 五ngũ 百bách 長trưởng 者giả 。 出xuất 家gia 志chí 決quyết 。 再tái 不bất 生sanh 疑nghi 。 故cố 曰viết 樂nhạo 欲dục 。 善thiện 男nam 下hạ 。 普phổ 勸khuyến 大đại 眾chúng 。 令linh 其kỳ 發phát 心tâm 。 謂vị 一nhất 念niệm 舉cử 心tâm 。 惡ác 業nghiệp 頓đốn 空không 。 所sở 以dĩ 永vĩnh 無vô 惡ác 趣thú 之chi 分phần 。 故cố 云vân 不bất 墮đọa 。 以dĩ 無vô 漏lậu 善thiện 願nguyện 。 感cảm 發phát 善thiện 處xứ 。 故cố 曰viết 常thường 生sanh 。 善thiện 處xứ 者giả 。 即tức 人nhân 天thiên 善thiện 報báo 之chi 處xứ 也dã 。 然nhiên 雖tuy 生sanh 人nhân 天thiên 。 不bất 為vi 人nhân 天thiên 所sở 迷mê 。 雖tuy 受thọ 勝thắng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 亦diệc 不bất 為vi 勝thắng 樂nhạo/nhạc/lạc 所sở 染nhiễm 。 蓋cái 為vi 無vô 漏lậu 聖thánh 種chủng 所sở 持trì 。 名danh 為vi 妙diệu 樂lạc 。 以dĩ 上thượng 明minh 聖thánh 志chí 不bất 亡vong 也dã 。 遇ngộ 善thiện 下hạ 。 明minh 善thiện 緣duyên 接tiếp 化hóa 。 謂vị 承thừa 其kỳ 善thiện 種chủng 善thiện 願nguyện 。 世thế 世thế 得đắc 遇ngộ 。 真chân 善Thiện 知Tri 識Thức 。 提đề 撕# 接tiếp 引dẫn 。 令linh 其kỳ 善thiện 根căn 增tăng 長trưởng 。 永vĩnh 不bất 退thoái 轉chuyển 。 以dĩ 至chí 善thiện 根căn 緣duyên 熟thục 。 得đắc 值trị 諸chư 佛Phật 授thọ 記ký 。 成thành 正chánh 覺giác 道Đạo 。 (# 值trị 者giả 遇ngộ 也dã 。 諸chư 佛Phật 授thọ 記ký 者giả 。 非phi 一nhất 切thiết 佛Phật 皆giai 與dữ 其kỳ 記ký 。 但đãn 一nhất 佛Phật 授thọ 與dữ 記ký 莂biệt 。 則tắc 與dữ 諸chư 佛Phật 同đồng 耳nhĩ )# 金kim 剛cang 座tòa 者giả 。 座tòa 表biểu 所sở 證chứng 之chi 理lý 。 不bất 壞hoại 不bất 滅diệt 。 喻dụ 金kim 剛cang 之chi 堅kiên 也dã 。 良lương 以dĩ 發phát 心tâm 出xuất 家gia 。 一nhất 晝trú 夜dạ 者giả 。 但đãn 言ngôn 志chí 之chi 未vị 決quyết 。 行hành 之chi 未vị 永vĩnh 。 尚thượng 感cảm 如như 此thử 之chi 報báo 。 何hà 況huống 智trí 光quang 等đẳng 。 其kỳ 志chí 已dĩ 決quyết 。 必tất 一nhất 世thế 道đạo 成thành 者giả 不bất 在tại 此thử 例lệ 。 乃nãi 以dĩ 劣liệt 顯hiển 勝thắng 也dã 。

△# 四tứ 警cảnh 策sách 。 持trì 戒giới 最tối 難nan 。

然nhiên 出xuất 家gia 者giả 。 持trì 戒giới 最tối 難nan 。 能năng 持trì 戒giới 者giả 。 是thị 真chân 出xuất 家gia 。

長trưởng 者giả 將tương 欲dục 出xuất 家gia 。 如Như 來Lai 警cảnh 策sách 持trì 戒giới 最tối 難nan 者giả 。 以dĩ 藏tạng 識thức 之chi 中trung 所sở 含hàm 婬dâm 殺sát 種chủng 子tử 。 念niệm 念niệm 相tương 續tục 。 而nhi 行hành 人nhân 似tự 如như 不bất 由do 己kỷ 者giả 。 所sở 謂vị 好hảo/hiếu 正chánh 固cố 邪tà 。 欲dục 潔khiết 偏thiên 染nhiễm 。 蓋cái 業nghiệp 種chủng 使sử 然nhiên 也dã 。 能năng 持trì 戒giới 者giả 。 起khởi 無vô 漏lậu 聖thánh 智trí 。 消tiêu 滅diệt 積tích 習tập 種chủng 子tử 。 所sở 謂vị 一nhất 念niệm 不bất 生sanh 。 即tức 心tâm 是thị 佛Phật 。 是thị 名danh 真chân 實thật 出xuất 家gia 。

△# 五ngũ 長trưởng 者giả 決quyết 願nguyện 成thành 道Đạo 。

時thời 諸chư 長trưởng 者giả 。 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 等đẳng 持trì 戒giới 。 修tu 諸chư 梵Phạm 行hạnh 。 願nguyện 我ngã 速tốc 出xuất 。 生sanh 死tử 苦khổ 海hải 。 願nguyện 我ngã 速tốc 入nhập 。 常thường 樂lạc 寶bảo 宮cung 。 願nguyện 我ngã 廣quảng 度độ 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 願nguyện 我ngã 疾tật 證chứng 。 於ư 無Vô 生Sanh 智Trí 。

持trì 戒giới 梵Phạm 行hạnh 遵tuân 從tùng 佛Phật 命mạng 也dã 。 願nguyện 我ngã 下hạ 發phát 願nguyện 述thuật 志chí 。 生sanh 死tử 必tất 兼kiêm 二nhị 種chủng 。 苦khổ 海hải 義nghĩa 兼kiêm 五ngũ 住trụ 。 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 亦diệc 含hàm 我ngã 淨tịnh 。 寶bảo 宮cung 即tức 喻dụ 涅Niết 槃Bàn 。 生sanh 死tử 願nguyện 出xuất 。 涅Niết 槃Bàn 願nguyện 入nhập 。 二nhị 皆giai 願nguyện 速tốc 者giả 。 以dĩ 度độ 生sanh 之chi 心tâm 急cấp 也dã 。 意ý 謂vị 不bất 成thành 佛Phật 道Đạo 。 度độ 生sanh 不bất 廣quảng 。 若nhược 得đắc 成thành 佛Phật 。 則tắc 具cụ 無vô 量lượng 神thần 通thông 。 無vô 量lượng 智trí 慧tuệ 。 或hoặc 以dĩ 神thần 通thông 提đề 拔bạt 。 或hoặc 以dĩ 智trí 慧tuệ 隨tùy 應ứng 。 及cập 至chí 分phần/phân 形hình 散tán 影ảnh 。 隨tùy 方phương 利lợi 物vật 。 令linh 其kỳ 聞văn 名danh 歸quy 依y 。 見kiến 相tương 從tùng 化hóa 。 受thọ 道đạo 者giả 眾chúng 。 故cố 云vân 廣quảng 度độ 一nhất 切thiết 。 夫phu 既ký 發phát 自tự 他tha 兩lưỡng 利lợi 之chi 願nguyện 。 身thân 雖tuy 未vị 及cập 出xuất 家gia 。 其kỳ 心tâm 已dĩ 成thành 菩Bồ 薩Tát 矣hĩ 。 但đãn 末mạt 後hậu 二nhị 句cú 。 似tự 文văn 義nghĩa 不bất 順thuận 。 當đương 疾tật 證chứng 一nhất 句cú 。 置trí 於ư 寶bảo 宮cung 之chi 下hạ 。 為vi 自tự 利lợi 之chi 智trí 。 隨tùy 接tiếp 度độ 生sanh 。 是thị 為vi 利lợi 他tha 之chi 悲bi 。 其kỳ 文văn 順thuận 義nghĩa 顯hiển 學học 者giả 知tri 之chi 。 無vô 生sanh 智trí 者giả 。 類loại 同đồng 小Tiểu 乘Thừa 。 似tự 羅La 漢Hán 斷đoạn 三tam 界giới 見kiến 思tư 煩phiền 惱não 已dĩ 盡tận 。 知tri 諸chư 縛phược 已dĩ 解giải 。 更cánh 不bất 三tam 界giới 受thọ 生sanh 。 是thị 名danh 無Vô 生Sanh 智Trí 。 今kim 以dĩ 前tiền 後hậu 照chiếu 應ưng 。 前tiền 願nguyện 廣quảng 度độ 一nhất 切thiết 。 乃nãi 菩Bồ 薩Tát 願nguyện 也dã 。 後hậu 云vân 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 又hựu 云vân 入nhập 如Như 來Lai 祕bí 密mật 境cảnh 界giới 等đẳng 。 是thị 知tri 無vô 生sanh 智trí 者giả 。 非phi 小Tiểu 乘Thừa 智trí 也dã 。 今kim 依y 名danh 釋thích 義nghĩa 。 分phân 為vi 兩lưỡng 說thuyết 。 其kỳ 一nhất 或hoặc 智trí 光quang 雖tuy 求cầu 出xuất 家gia 。 雖tuy 發phát 大đại 願nguyện 。 然nhiên 於ư 教giáo 義nghĩa 名danh 相tướng 。 未vị 必tất 全toàn 通thông 。 故cố 隨tùy 口khẩu 發phát 願nguyện 。 言ngôn 雖tuy 濫lạm 小tiểu 。 意ý 實thật 在tại 大đại 。 二nhị 者giả 或hoặc 譯dịch 人nhân 忽hốt 略lược 。 誤ngộ 置trí 其kỳ 名danh 。 今kim 則tắc 將tương 錯thác 就tựu 錯thác 。 釋thích 為vi 能năng 證chứng 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 之chi 智trí 。 故cố 名danh 無vô 生sanh 智trí 也dã 。

△# 四tứ 世Thế 尊Tôn 命mạng 度độ 三tam 。 初sơ 佛Phật 命mạng 大Đại 士Sĩ 令linh 度độ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 彌Di 勒Lặc 菩Bồ 薩Tát 。

及cập 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 如như 是thị 長trưởng 者giả 。 付phó 曯# 汝nhữ 等đẳng 。 勸khuyến 令linh 出xuất 家gia 。 受thọ 持trì 淨tịnh 戒giới 。

智trí 光quang 等đẳng 求cầu 佛Phật 出xuất 家gia 。 今kim 世Thế 尊Tôn 卻khước 命mạng 菩Bồ 薩Tát 分phần/phân 度độ 者giả 。 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 者giả 從tùng 事sự 。 二nhị 者giả 表biểu 法pháp 。 從tùng 事sự 者giả 。 佛Phật 命mạng 彌Di 勒Lặc 等đẳng 勸khuyến 度độ 。 即tức 佛Phật 度độ 也dã 。 表biểu 法pháp 者giả 。 彌Di 勒Lặc 表biểu 悲bi 。 文Văn 殊Thù 表biểu 智trí 。 良lương 以dĩ 非phi 悲bi 不bất 能năng 度độ 生sanh 。 非phi 智trí 不bất 能năng 自tự 證chứng 。 以dĩ 悲bi 智trí 相tương/tướng 導đạo 。 故cố 見kiến 兩lưỡng 利lợi 之chi 功công 。 然nhiên 則tắc 合hợp 之chi 則tắc 雙song 顯hiển 。 離ly 之chi 則tắc 各các 兼kiêm 。 雙song 顯hiển 則tắc 悲bi 智trí 互hỗ 導đạo 。 各các 兼kiêm 則tắc 皆giai 有hữu 隱ẩn 顯hiển 。 如như 彌Di 勒Lặc 悲bi 顯hiển 智trí 隱ẩn 。 若nhược 非phi 智trí 暗ám 導đạo 。 久cửu 之chi 則tắc 著trước 生sanh 死tử 。 如như 文Văn 殊Thù 智trí 顯hiển 悲bi 隱ẩn 。 若nhược 非phi 悲bi 暗ám 導đạo 久cửu 之chi 則tắc 沉trầm 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 知tri 以dĩ 智trí 導đạo 悲bi 。 不bất 墮đọa 生sanh 死tử 。 以dĩ 悲bi 導đạo 智trí 。 不bất 墮đọa 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 相tương 背bội 而nhi 實thật 相tướng 合hợp 也dã (# 彌Di 勒Lặc 表biểu 悲bi 者giả 。 以dĩ 彌Di 勒Lặc 此thử 云vân 慈từ 民dân 。 慈từ 必tất 兼kiêm 悲bi )# 。

△# 二nhị 大Đại 士Sĩ 領lãnh 旨chỉ 分phần/phân 度độ 。

時thời 九cửu 千thiên 人nhân 。 於ư 彌Di 勒Lặc 前tiền 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 受thọ 持trì 佛Phật 戒giới 。 七thất 千thiên 人nhân 俱câu 。 於ư 文Văn 殊Thù 前tiền 。 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 受thọ 佛Phật 禁cấm 戒giới 。

此thử 後hậu 皆giai 經kinh 家gia 序tự 文văn 也dã 。 然nhiên 出xuất 家gia 必tất 言ngôn 修tu 道Đạo 者giả 。 謂vị 出xuất 家gia 本bổn 為vi 修tu 道Đạo 。 若nhược 不bất 修tu 道Đạo 。 徒đồ 衒huyễn 虗hư 名danh 。 出xuất 家gia 無vô 益ích 。 修tu 道Đạo 不bất 離ly 定định 慧tuệ 。 定định 慧tuệ 必tất 依y 戒giới 生sanh 。 領lãnh 納nạp 戒giới 品phẩm 曰viết 受thọ 。 秉bỉnh 任nhậm 為vi 持trì 。 必tất 義nghĩa 兼kiêm 止chỉ 作tác 也dã 。 定định 慧tuệ 則tắc 履lý 踐tiễn 曰viết 修tu 。 達đạt 理lý 為vi 道đạo 。 義nghĩa 兼kiêm 權quyền 實thật 也dã 。 良lương 以dĩ 人nhân 數số 九cửu 千thiên 七thất 千thiên 。 共cộng 一nhất 萬vạn 六lục 千thiên 。 理lý 應ưng 人nhân 各các 八bát 千thiên 。 今kim 以dĩ 九cửu 千thiên 七thất 千thiên 分phần 者giả 。 不bất 無vô 所sở 表biểu 也dã 。 蓋cái 九cửu 表biểu 九cửu 有hữu 。 非phi 悲bi 不bất 能năng 救cứu 苦khổ 。 所sở 以dĩ 歸quy 彌Di 勒Lặc 。 望vọng 其kỳ 拔bạt 苦khổ 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 出xuất 九cửu 有hữu 生sanh 死tử 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 法Pháp 樂lạc 。 七thất 表biểu 七thất 方phương 便tiện 人nhân 。 非phi 智trí 不bất 能năng 入nhập 實thật 。 所sở 以dĩ 歸quy 文Văn 殊Thù 。 望vọng 其kỳ 引dẫn 小tiểu 歸quy 大đại 。 出xuất 小tiểu 道đạo 化hóa 城thành 。 入nhập 一Nhất 乘Thừa 寶bảo 所sở (# 九cửu 有hữu 即tức 欲dục 界giới 。 及cập 色sắc 界giới 四tứ 禪thiền 。 無vô 色sắc 界giới 四tứ 空không 。 共cộng 為vi 九cửu 。 因nhân 果quả 不bất 亡vong 云vân 有hữu 也dã 。 七thất 方phương 便tiện 者giả 。 即tức 小Tiểu 乘Thừa 五ngũ 停đình 心tâm 。 別biệt 相tướng 念niệm 。 總tổng 相tương/tướng 念niệm 。 煖noãn 頂đảnh 忍nhẫn 。 世thế 第đệ 一nhất 。 是thị 為vi 小Tiểu 乘Thừa 七thất 種chủng 方phương 便tiện 。 若nhược 非phi 文Văn 殊Thù 大đại 智trí 。 自tự 不bất 能năng 迴hồi 小tiểu 向hướng 大đại 。 則tắc 永vĩnh 墮đọa 化hóa 城thành 。 難nạn/nan 歸quy 寶bảo 所sở 。 是thị 以dĩ 從tùng 智trí 歸quy 實thật 。 故cố 文Văn 殊Thù 度độ 化hóa 表biểu 之chi 耳nhĩ )# 。

△# 三tam 分phân 別biệt 所sở 獲hoạch 勝thắng 益ích 二nhị 。 初sơ 出xuất 家gia 勝thắng 益ích 。

如như 是thị 人nhân 等đẳng 。 既ký 得đắc 出xuất 家gia 。 成thành 就tựu 法Pháp 忍Nhẫn 。 入nhập 於ư 如Như 來Lai 。 祕bí 密mật 境cảnh 界giới 。 不bất 復phục 退thoái 轉chuyển 。

法Pháp 忍Nhẫn 者giả 。 因nhân 前tiền 持trì 戒giới 修tu 道Đạo 。 以dĩ 道đạo 證chứng 法pháp 。 默mặc 忍nhẫn 於ư 己kỷ 。 是thị 自tự 得đắc 之chi 益ích 也dã 。 如Như 來Lai 祕bí 密mật 境cảnh 界giới 者giả 。 乃nãi 諸chư 佛Phật 之chi 證chứng 境cảnh 。 深thâm 固cố 幽u 遠viễn 。 無vô 人nhân 能năng 到đáo 。 即tức 是thị 法Pháp 忍Nhẫn 。 入nhập 者giả 成thành 就tựu 義nghĩa 。 有hữu 智trí 理lý 契khế 合hợp 之chi 益ích 也dã 。 不bất 復phục 退thoái 轉chuyển 者giả 。 一nhất 入nhập 永vĩnh 入nhập 。

△# 二nhị 聞văn 法Pháp 勝thắng 益ích 。

無vô 量lượng 萬vạn 人nhân 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 至chí 不bất 退thoái 轉chuyển 位vị 。 無vô 數số 人nhân 天thiên 。 遠viễn 塵trần 離ly 垢cấu 。 得đắc 法Pháp 眼nhãn 淨tịnh 。

菩Bồ 提Đề 心tâm 。 即tức 成thành 佛Phật 因nhân 心tâm 。 不bất 出xuất 三tam 心tâm 四tứ 願nguyện 。 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 不bất 退thoái 轉chuyển 。 當đương 八bát 地địa 位vị 。 遠viễn 塵trần 離ly 垢cấu 。 即tức 斷đoạn 分phân 別biệt 二nhị 障chướng 也dã 。 (# 煩phiền 惱não 障chướng 。 所sở 知tri 障chướng 。 二nhị 種chủng 分phân 別biệt )# 法Pháp 眼nhãn 即tức 見kiến 道đạo 之chi 智trí 。 以dĩ 能năng 見kiến 道đạo 故cố 名danh 眼nhãn 。 以dĩ 離ly 二nhị 障chướng 故cố 云vân 淨tịnh 。 以dĩ 上thượng 正chánh 投đầu 出xuất 家gia 述thuật 疑nghi 請thỉnh 法pháp 已dĩ 竟cánh 。

大Đại 乘Thừa 本Bổn 生Sanh 心Tâm 地Địa 觀Quán 經Kinh 。 淺Thiển 註Chú 卷quyển 第đệ 四tứ