大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận
Quyển 5
安An 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 糅Nhữu 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ

安an 慧tuệ 菩Bồ 薩Tát 糅nhữu

大đại 唐đường 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

本Bổn 事Sự 分Phần/phân 中Trung 三Tam 法Pháp 品Phẩm 第đệ 一nhất 之chi 五ngũ

等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 者giả 。 謂vị 中trung 無vô 間gian 隔cách 。 等đẳng 無vô 間gian 故cố 。 同đồng 分phần/phân 異dị 分phần/phân 心tâm 心tâm 法pháp 生sanh 。 等đẳng 無vô 間gian 故cố 。 是thị 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 義nghĩa 。 中trung 無vô 間gian 隔cách 等đẳng 無vô 間gian 者giả 。 不bất 必tất 剎sát 那na 中trung 無vô 間gian 隔cách 。 雖tuy 隔cách 剎sát 那na 。 但đãn 於ư 中trung 間gian 無vô 異dị 心tâm 隔cách 。 亦diệc 名danh 中trung 無vô 間gian 隔cách 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 入nhập 無vô 心tâm 定định 心tâm 望vọng 出xuất 定định 心tâm 。 應ưng 非phi 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 然nhiên 是thị 彼bỉ 緣duyên 。 是thị 故cố 於ư 一nhất 相tương 續tục 中trung 前tiền 心tâm 望vọng 後hậu 心tâm 。 中trung 間gian 無vô 餘dư 心tâm 隔cách 故cố 。 是thị 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 如như 心tâm 望vọng 心tâm 當đương 知tri 心tâm 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 同đồng 分phần/phân 異dị 分phần/phân 心tâm 心tâm 法pháp 生sanh 等đẳng 無vô 間gian 者giả 。 謂vị 善thiện 心tâm 心tâm 法pháp 望vọng 同đồng 分phần/phân 善thiện 異dị 分phần/phân 不bất 善thiện 無vô 記ký 無vô 間gian 。 生sanh 心tâm 心tâm 法pháp 為vi 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 如như 是thị 不bất 善thiện 無vô 記ký 心tâm 心tâm 法pháp 望vọng 同đồng 分phần/phân 異dị 分phần/phân 無vô 間gian 。 生sanh 心tâm 心tâm 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 欲dục 界giới 心tâm 心tâm 法pháp 望vọng 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 及cập 無vô 漏lậu 無vô 間gian 。 生sanh 心tâm 心tâm 法pháp 為vi 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 如như 是thị 色sắc 界giới 等đẳng 心tâm 心tâm 法pháp 各các 各các 別biệt 望vọng 色sắc 界giới 等đẳng 及cập 欲dục 界giới 等đẳng 無vô 間gian 。 生sanh 心tâm 心tâm 法pháp 如như 其kỳ 所sở 應ứng 盡tận 當đương 知tri 。

問vấn 為vi 一nhất 切thiết 心tâm 無vô 間gian 一nhất 切thiết 心tâm 生sanh 耶da 。 為vi 有hữu 各các 別biệt 決quyết 定định 耶da 。 答đáp 有hữu 。 今kim 於ư 此thử 中trung 。 若nhược 廣quảng 別biệt 說thuyết 如như 是thị 心tâm 無vô 間gian 如như 是thị 心tâm 生sanh 者giả 。 便tiện 生sanh 無vô 量lượng 言ngôn 論luận 。 是thị 故cố 唯duy 應ưng 略lược 總tổng 建kiến 立lập 心tâm 生sanh 起khởi 相tương/tướng 。 謂vị 諸chư 心tâm 生sanh 起khởi 由do 十thập 種chủng 力lực 。 一nhất 由do 串xuyến 習tập 力lực 。 二nhị 由do 樂nhạo 欲dục 力lực 。 三tam 由do 方phương 便tiện 力lực 。 四tứ 由do 等đẳng 至chí 力lực 。 五ngũ 由do 引dẫn 發phát 力lực 。 六lục 由do 因nhân 力lực 。 七thất 由do 境cảnh 界giới 力lực 。 八bát 由do 憶ức 念niệm 力lực 。 九cửu 由do 作tác 意ý 力lực 。 十thập 由do 相tương 續tục 力lực 。

串xuyến 習tập 力lực 者giả 。 復phục 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 下hạ 中trung 上thượng 品phẩm 。 若nhược 於ư 諸chư 定định 入nhập 住trụ 出xuất 相tương/tướng 。 未vị 了liễu 達đạt 故cố 是thị 下hạ 品phẩm 。 雖tuy 已dĩ 了liễu 達đạt 未vị 善thiện 串xuyến 習tập 故cố 是thị 中trung 品phẩm 。 既ký 了liễu 達đạt 已dĩ 復phục 善thiện 習tập 故cố 是thị 上thượng 品phẩm 。 若nhược 有hữu 下hạ 品phẩm 串xuyến 習tập 力lực 者giả 。 於ư 諸chư 靜tĩnh 慮lự 。 諸chư 無vô 色sắc 定định 唯duy 能năng 次thứ 第đệ 入nhập 。 若nhược 有hữu 中trung 品phẩm 串xuyến 習tập 力lực 者giả 。 亦diệc 能năng 超siêu 越việt 入nhập 。 唯duy 能năng 方phương 便tiện 超siêu 越việt 一nhất 間gian 。 若nhược 有hữu 上thượng 品phẩm 串xuyến 習tập 力lực 者giả 。 隨tùy 其kỳ 所sở 欲dục 。 或hoặc 超siêu 一nhất 切thiết 。 若nhược 順thuận 若nhược 逆nghịch 。 入nhập 諸chư 等Đẳng 至Chí 。

樂nhạo 欲dục 力lực 者giả 。 謂vị 已dĩ 得đắc 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 者giả 入nhập 初sơ 靜tĩnh 慮lự 已dĩ 。 若nhược 欲dục 以dĩ 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 地địa 心tâm 出xuất 。 或hoặc 欲dục 以dĩ 欲dục 界giới 善thiện 及cập 無vô 覆phú 無vô 記ký 心tâm 出xuất 。 即tức 能năng 現hiện 前tiền 而nhi 出xuất 於ư 定định 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。 餘dư 一nhất 切thiết 地địa 如như 理lý 當đương 知tri 。 方phương 便tiện 力lực 者giả 。 謂vị 初sơ 修tu 行hành 者giả 唯duy 欲dục 界giới 善thiện 心tâm 無vô 間gian 色sắc 界giới 心tâm 生sanh 。 未vị 至chí 定định 善thiện 心tâm 無vô 間gian 初sơ 根căn 本bổn 靜tĩnh 慮lự 心tâm 生sanh 。 初sơ 根căn 本bổn 靜tĩnh 慮lự 善thiện 心tâm 無vô 間gian 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 地địa 心tâm 生sanh 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。 乃nãi 至chí 有Hữu 頂Đảnh 。 皆giai 如như 理lý 知tri 。 等đẳng 至chí 力lực 者giả 。 謂vị 已dĩ 入nhập 清thanh 淨tịnh 。 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 。 或hoặc 時thời 還hoàn 生sanh 清thanh 淨tịnh 等đẳng 至chí 。 或hoặc 時thời 生sanh 染nhiễm 。 引dẫn 發phát 力lực 者giả 。 謂vị 從tùng 三tam 摩ma 地địa 起khởi 。 乃nãi 至chí 現hiện 行hành 定định 地địa 心tâm 。 與dữ 不bất 定định 剎sát 那na 心tâm 間gian 雜tạp 隨tùy 轉chuyển 。 乃nãi 至chí 由do 彼bỉ 相tương 違vi 。 煩phiền 惱não 現hiện 行hành 故cố 。 即tức 便tiện 退thoái 失thất 。 此thử 相tương 違vi 煩phiền 惱não 相tương 應ứng 心tâm 。 復phục 由do 因nhân 等đẳng 四tứ 力lực 方phương 得đắc 現hiện 行hành 。 因nhân 力lực 者giả 。 謂vị 先tiên 以dĩ 積tích 習tập 能năng 退thoái 障chướng 故cố 決quyết 定định 應ưng 退thoái 。 境cảnh 界giới 力lực 者giả 。 謂vị 淨tịnh 相tương/tướng 勢thế 力lực 增tăng 上thượng 。 境cảnh 界giới 現hiện 前tiền 故cố 。 能năng 隨tùy 順thuận 生sanh 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 。 憶ức 念niệm 力lực 者giả 。 謂vị 憶ức 念niệm 分phân 別biệt 過quá 去khứ 境cảnh 界giới 而nhi 生sanh 戲hí 論luận 。 作tác 意ý 力lực 者giả 。 謂vị 由do 觀quán 察sát 作tác 意ý 思tư 惟duy 。 種chủng 種chủng 淨tịnh 妙diệu 相tướng 貌mạo 。

相tương 續tục 力lực 者giả 有hữu 九cửu 種chủng 。 命mạng 終chung 心tâm 與dữ 自tự 體thể 愛ái 相tương 應ứng 。 於ư 三tam 界giới 中trung 。 各các 令linh 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 界giới 生sanh 相tương 續tục 。 謂vị 從tùng 欲dục 界giới 沒một 還hoàn 生sanh 欲dục 界giới 者giả 。 即tức 以dĩ 欲dục 界giới 自tự 體thể 愛ái 相tương 應ứng 命mạng 終chung 心tâm 結kết 生sanh 相tương 續tục 。 若nhược 生sanh 色sắc 無vô 色sắc 界giới 者giả 。 即tức 以dĩ 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 自tự 體thể 愛ái 相tương 應ứng 命mạng 終chung 心tâm 結kết 生sanh 相tương 續tục 。 如như 是thị 從tùng 色sắc 無vô 色sắc 界giới 沒một 。 若nhược 即tức 生sanh 彼bỉ 若nhược 生sanh 餘dư 處xứ 。 有hữu 六lục 種chủng 心tâm 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 盡tận 當đương 知tri 。 又hựu 此thử 自tự 體thể 愛ái 唯duy 是thị 俱câu 生sanh 。 不bất 了liễu 所sở 緣duyên 境cảnh 。 有hữu 覆phú 無vô 記ký 性tánh 攝nhiếp 。 而nhi 能năng 分phân 別biệt 我ngã 自tự 體thể 。 生sanh 差sai 別biệt 境cảnh 界giới 。 由do 此thử 勢thế 力lực 諸chư 異dị 生sanh 輩bối 。 令linh 無vô 間gian 中trung 有hữu 相tương 續tục 。 未vị 離ly 欲dục 聖thánh 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。 臨lâm 命mạng 終chung 時thời 。 乃nãi 至chí 未vị 至chí 不bất 明minh 了liễu 想tưởng 位vị 。 其kỳ 中trung 能năng 起khởi 此thử 愛ái 現hiện 行hành 。 然nhiên 能năng 了liễu 別biệt 。 以dĩ 對đối 治trị 力lực 之chi 所sở 攝nhiếp 伏phục 。 已dĩ 離ly 欲dục 聖thánh 者giả 。 對đối 治trị 力lực 強cường/cưỡng 故cố 。 雖tuy 未vị 永vĩnh 斷đoạn 然nhiên 此thử 愛ái 。 不bất 復phục 現hiện 行hành 。 彼bỉ 由do 隨tùy 眠miên 勢thế 力lực 令linh 生sanh 相tương 續tục 中trung 有hữu 。 初sơ 相tương 續tục 剎sát 那na 唯duy 無vô 覆phú 無vô 記ký 。 以dĩ 是thị 異dị 熟thục 攝nhiếp 故cố 。 從tùng 此thử 已dĩ 後hậu 。 或hoặc 善thiện 或hoặc 不bất 善thiện 或hoặc 無vô 記ký 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 除trừ 彼bỉ 沒một 心tâm 。 以dĩ 中trung 有hữu 沒một 心tâm 常thường 是thị 染nhiễm 污ô 。 猶do 如như 死tử 有hữu 生sanh 有hữu 相tương 續tục 心tâm 剎sát 那na 。 亦diệc 唯duy 無vô 覆phú 無vô 記ký 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 願nguyện 力lực 受thọ 生sanh 者giả 。 命mạng 終chung 等đẳng 心tâm 當đương 知tri 一nhất 切thiết 。 一nhất 向hướng 是thị 善thiện 。 已dĩ 說thuyết 因nhân 論luận 生sanh 論luận 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 義nghĩa 。 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 謂vị 有hữu 分phân 齊tề 境cảnh 所sở 緣duyên 故cố 。 無vô 分phân 齊tề 境cảnh 所sở 緣duyên 故cố 。 無vô 異dị 行hành 相tương/tướng 境cảnh 所sở 緣duyên 故cố 。 有hữu 異dị 行hành 相tương/tướng 境cảnh 所sở 緣duyên 故cố 。 有hữu 事sự 境cảnh 所sở 緣duyên 故cố 。 無vô 事sự 境cảnh 所sở 緣duyên 故cố 。 事sự 所sở 緣duyên 故cố 。 分phân 別biệt 所sở 緣duyên 故cố 。 有hữu 顛điên 倒đảo 所sở 緣duyên 故cố 。 無vô 顛điên 倒đảo 所sở 緣duyên 故cố 。 有hữu 礙ngại 所sở 緣duyên 故cố 。 無vô 礙ngại 所sở 緣duyên 故cố 。 是thị 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 有hữu 分phân 齊tề 境cảnh 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 五ngũ 識thức 身thân 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 由do 五ngũ 識thức 身thân 各các 別biệt 境cảnh 界giới 故cố 。 無vô 分phân 齊tề 境cảnh 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 意ý 識thức 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 以dĩ 意ý 識thức 身thân 緣duyên 一nhất 切thiết 法pháp 為vi 境cảnh 界giới 故cố 。

無vô 異dị 行hành 相tương/tướng 境cảnh 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 不bất 能năng 了liễu 別biệt 。 名danh 想tưởng 眾chúng 生sanh 意ý 識thức 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 由do 彼bỉ 於ư 境cảnh 不bất 能năng 作tác 名danh 字tự 故cố 。 有hữu 異dị 行hành 相tương/tướng 境cảnh 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 與dữ 此thử 相tương 違vi 。

有hữu 事sự 境cảnh 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 除trừ 見kiến 慢mạn 及cập 此thử 相tương 應ứng 法pháp 。 餘dư 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 無vô 事sự 境cảnh 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 前tiền 所sở 除trừ 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 由do 彼bỉ 於ư 我ngã 處xứ 起khởi 故cố 。 事sự 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 除trừ 無vô 漏lậu 緣duyên 不bất 同đồng 分phần/phân 界giới 地địa 遍biến 行hành 於ư 事sự 不bất 決quyết 了liễu 及cập 未vị 來lai 所sở 緣duyên 。 餘dư 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 分phân 別biệt 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 前tiền 所sở 除trừ 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 由do 彼bỉ 唯duy 緣duyên 自tự 所sở 分phân 別biệt 為vi 境cảnh 界giới 故cố 。 有hữu 顛điên 倒đảo 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 常thường 等đẳng 行hành 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 無vô 顛điên 倒đảo 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 無vô 常thường 等đẳng 行hành 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 有hữu 礙ngại 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 未vị 斷đoạn 所sở 知tri 障chướng 者giả 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 無vô 礙ngại 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 已dĩ 斷đoạn 所sở 知tri 障chướng 者giả 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。

復phục 次thứ 若nhược 欲dục 。 決quyết 擇trạch 所sở 緣duyên 緣duyên 義nghĩa 。 應ưng 以dĩ 相tương/tướng 故cố 差sai 別biệt 故cố 安an 立lập 故cố 遍biến 知tri 故cố 斷đoạn 故cố 。 建kiến 立lập 所sở 緣duyên 相tướng 者giả 。 謂vị 若nhược 義nghĩa 是thị 似tự 此thử 顯hiển 現hiện 心tâm 心tâm 法pháp 生sanh 因nhân 。 彼bỉ 既ký 生sanh 已dĩ 還hoàn 能năng 執chấp 著trước 。 顯hiển 了liễu 內nội 證chứng 此thử 義nghĩa 。 是thị 所sở 緣duyên 相tương/tướng 。

差sai 別biệt 者giả 有hữu 二nhị 十thập 九cửu 種chủng 。 一nhất 非phi 有hữu 所sở 緣duyên 。 謂vị 顛điên 倒đảo 心tâm 心tâm 法pháp 及cập 緣duyên 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 夢mộng 影ảnh 幻huyễn 等đẳng 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 二nhị 有hữu 所sở 緣duyên 。 謂vị 餘dư 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 三tam 無vô 所sở 緣duyên 所sở 緣duyên 。 謂vị 色sắc 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 無vô 為vi 。 四tứ 有hữu 所sở 緣duyên 所sở 緣duyên 。 謂vị 心tâm 心tâm 法pháp 。 五ngũ 正chánh 性tánh 所sở 緣duyên 。 謂vị 善thiện 法Pháp 。 六lục 邪tà 性tánh 所sở 緣duyên 。 謂vị 染nhiễm 污ô 法pháp 。 七thất 非phi 正chánh 性tánh 非phi 邪tà 性tánh 所sở 緣duyên 。 謂vị 無vô 覆phú 無vô 記ký 法pháp 。 八bát 如như 理lý 所sở 緣duyên 。 謂vị 善thiện 心tâm 心tâm 法pháp 。 九cửu 不bất 如như 理lý 所sở 緣duyên 。 謂vị 染nhiễm 污ô 心tâm 心tâm 法pháp 。 十thập 非phi 如như 理lý 非phi 不bất 如như 理lý 所sở 緣duyên 。 謂vị 異dị 此thử 心tâm 心tâm 法pháp 。 十thập 一nhất 同đồng 類loại 所sở 緣duyên 。 謂vị 善thiện 等đẳng 緣duyên 善thiện 等đẳng 。 自tự 地địa 緣duyên 自tự 地địa 。 有hữu 漏lậu 緣duyên 有hữu 漏lậu 。 無vô 漏lậu 緣duyên 無vô 漏lậu 。 如như 是thị 等đẳng 。 十thập 二nhị 異dị 類loại 所sở 緣duyên 。 謂vị 善thiện 等đẳng 緣duyên 不bất 善thiện 等đẳng 。 餘dư 地địa 緣duyên 餘dư 地địa 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 緣duyên 無vô 漏lậu 有hữu 漏lậu 。 如như 是thị 等đẳng 十thập 三tam 異dị 性tánh 所sở 緣duyên 。 謂vị 有hữu 尋tầm 有hữu 伺tứ 。 心tâm 心tâm 法pháp 所sở 緣duyên 。 十thập 四tứ 一nhất 性tánh 所sở 緣duyên 。 謂vị 無vô 尋tầm 無vô 伺tứ 。 心tâm 心tâm 法pháp 所sở 緣duyên 。 十thập 五ngũ 威uy 勢thế 所sở 緣duyên 。 謂vị 無vô 想tưởng 及cập 彼bỉ 方phương 便tiện 心tâm 心tâm 法pháp 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 及cập 空không 識Thức 無Vô 邊Biên 處Xứ 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 此thử 中trung 前tiền 二nhị 句cú 能năng 除trừ 想tưởng 故cố 名danh 威uy 勢thế 。 所sở 餘dư 性tánh 大đại 故cố 名danh 威uy 勢thế 。 十thập 六lục 略lược 細tế 所sở 緣duyên 。 謂vị 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 十thập 七thất 極cực 細tế 所sở 緣duyên 。 謂vị 非phi 想tưởng 非phi 非phi 想tưởng 所sở 緣duyên 。 過quá 此thử 更cánh 無vô 極cực 細tế 性tánh 故cố 。 十thập 八bát 煩phiền 惱não 所sở 緣duyên 。 謂vị 即tức 此thử 能năng 有hữu 所sở 緣duyên 故cố 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 斷đoạn 滅diệt 所sở 緣duyên 。 十thập 九cửu 法pháp 所sở 緣duyên 。 謂vị 聖thánh 教giáo 名danh 句cú 文văn 身thân 。 二nhị 十thập 義nghĩa 所sở 緣duyên 。 謂vị 依y 此thử 法pháp 義nghĩa 。 二nhị 十thập 一nhất 狹hiệp 小tiểu 所sở 緣duyên 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 等đẳng 。 二nhị 十thập 二nhị 廣quảng 大đại 所sở 緣duyên 。 謂vị 大Đại 乘Thừa 。 二nhị 十thập 三tam 相tướng 所sở 緣duyên 。 謂vị 止chỉ 舉cử 捨xả 相tương/tướng 。 二nhị 十thập 四tứ 無vô 相tướng 所sở 緣duyên 。 謂vị 涅Niết 槃Bàn 及cập 第đệ 一nhất 有hữu 。 二nhị 十thập 五ngũ 真chân 實thật 所sở 緣duyên 。 謂vị 真Chân 如Như 及cập 十thập 六lục 行hành 所sở 緣duyên 諸chư 諦đế 。 二nhị 十thập 六lục 安an 住trụ 所sở 緣duyên 。 謂vị 滅diệt 盡tận 定định 及cập 定định 方phương 便tiện 心tâm 心tâm 法pháp 所sở 緣duyên 。 二nhị 十thập 七thất 自tự 在tại 所sở 緣duyên 。 謂vị 解giải 脫thoát 等đẳng 乃nãi 至chí 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 。 諸chư 功công 德đức 所sở 緣duyên 。 二nhị 十thập 八bát 須tu 臾du 所sở 緣duyên 。 謂vị 無Vô 學Học 所sở 緣duyên 唯duy 此thử 生sanh 故cố 。 二nhị 十thập 九cửu 隨tùy 轉chuyển 所sở 緣duyên 。 謂vị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。

安an 立lập 者giả 。 謂vị 所sở 緣duyên 境cảnh 體thể 非phi 真chân 實thật 。 唯duy 安an 立lập 故cố 。 由do 四tứ 種chủng 因nhân 知tri 所sở 緣duyên 境cảnh 體thể 非phi 真chân 實thật 。 謂vị 相tương 違vi 識thức 相tương/tướng 故cố 。 無vô 所sở 緣duyên 境cảnh 。 識thức 可khả 得đắc 故cố 不bất 由do 功công 用dụng 。 應ưng 無vô 倒đảo 故cố 隨tùy 三tam 智trí 轉chuyển 故cố 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 能năng 取thủ 體thể 性tánh 。 亦diệc 非phi 真chân 實thật 。 三tam 智trí 者giả 。 謂vị 自tự 在tại 智trí 。 觀quán 察sát 智trí 無vô 。 分phân 別biệt 智trí 。 為vi 顯hiển 四tứ 因nhân 。 乃nãi 說thuyết 頌tụng 曰viết 。

鬼quỷ 傍bàng 生sanh 人nhân 天thiên 。 各các 隨tùy 其kỳ 所sở 應ưng 。

等đẳng 事sự 心tâm 異dị 故cố 。 許hứa 義nghĩa 非phi 真chân 實thật 。

於ư 過quá 去khứ 事sự 等đẳng 。 夢mộng 像tượng 二nhị 影ảnh 中trung 。

雖tuy 所sở 緣duyên 非phi 實thật 。 而nhi 境cảnh 相tướng 成thành 就tựu 。

若nhược 義nghĩa 義nghĩa 性tánh 成thành 。 無vô 無vô 分phân 別biệt 智trí 。

此thử 若nhược 無vô 佛Phật 果Quả 。 證chứng 得đắc 不bất 應ưng 理lý 。

得đắc 自tự 在tại 菩Bồ 薩Tát 。 由do 願nguyện 解giải 力lực 故cố 。

如như 欲dục 地địa 等đẳng 成thành 。 得đắc 定định 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。

成thành 就tựu 簡giản 擇trạch 者giả 。 有hữu 智trí 得đắc 定định 者giả 。

思tư 惟duy 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 義nghĩa 皆giai 顯hiển 現hiện 。

無vô 分phân 別biệt 智trí 行hành 。 諸chư 義nghĩa 皆giai 不bất 現hiện 。

當đương 知tri 無vô 有hữu 義nghĩa 。 由do 此thử 亦diệc 無vô 識thức 。

遍biến 知tri 者giả 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 相tương/tướng 差sai 別biệt 安an 立lập 。 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。

斷đoạn 者giả 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 及cập 與dữ 大Đại 乘Thừa 。 所sở 得đắc 轉chuyển 依y 。 聲Thanh 聞Văn 乘thừa 等đẳng 所sở 得đắc 轉chuyển 依y 。 雖tuy 於ư 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 所sở 緣duyên 得đắc 解giải 脫thoát 。 然nhiên 於ư 彼bỉ 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 大Đại 乘Thừa 所sở 得đắc 轉chuyển 依y 。 具cụ 得đắc 二nhị 種chủng 已dĩ 說thuyết 。 所sở 緣duyên 緣duyên 隨tùy 文văn 決quyết 擇trạch 義nghĩa 。

增tăng 上thượng 緣duyên 者giả 。 謂vị 任nhậm 持trì 增tăng 上thượng 故cố 。 引dẫn 發phát 增tăng 上thượng 故cố 。 俱câu 有hữu 增tăng 上thượng 故cố 。 境cảnh 界giới 增tăng 上thượng 故cố 。 產sản 生sanh 增tăng 上thượng 故cố 。 住trụ 持trì 增tăng 上thượng 故cố 。 受thọ 用dụng 果quả 增tăng 上thượng 故cố 。 世thế 間gian 清thanh 淨tịnh 離ly 欲dục 增tăng 上thượng 故cố 。 出xuất 世thế 清thanh 淨tịnh 離ly 欲dục 增tăng 上thượng 故cố 。 是thị 增tăng 上thượng 緣duyên 義nghĩa 。

任nhậm 持trì 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 風phong 輪luân 等đẳng 。 於ư 水thủy 輪luân 等đẳng 器khí 世thế 間gian 。 於ư 有hữu 情tình 世thế 間gian 大đại 種chủng 。 於ư 所sở 造tạo 諸chư 根căn 。 於ư 諸chư 識thức 如như 是thị 等đẳng 。 引dẫn 發phát 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 共cộng 業nghiệp 於ư 器khí 世thế 間gian 故cố 。 有hữu 漏lậu 業nghiệp 於ư 異dị 熟thục 果quả 。 如như 是thị 等đẳng 俱câu 有hữu 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 心tâm 於ư 心tâm 法pháp 作tác 意ý 。 於ư 心tâm 觸xúc 。 於ư 受thọ 。 如như 是thị 等đẳng 。 此thử 後hậu 增tăng 上thượng 依y 二nhị 十thập 二nhị 根căn 建kiến 立lập 。 境cảnh 界giới 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 根căn 。 由do 此thử 增tăng 上thượng 力lực 色sắc 等đẳng 生sanh 故cố 。 產sản 生sanh 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 男nam 女nữ 根căn 。 由do 此thử 增tăng 上thượng 力lực 得đắc 入nhập 胎thai 故cố 。 住trụ 持trì 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 命mạng 根căn 。 由do 此thử 增tăng 上thượng 力lực 眾chúng 同đồng 分phần/phân 得đắc 住trụ 故cố 。 受thọ 用dụng 果quả 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 苦khổ 樂lạc 憂ưu 喜hỷ 捨xả 根căn 。 依y 此thử 能năng 受thọ 愛ái 非phi 愛ái 異dị 熟thục 故cố 。 世thế 間gian 清thanh 淨tịnh 離ly 欲dục 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 信tín 勤cần 念niệm 定định 慧tuệ 根căn 。 由do 此thử 制chế 伏phục 。 諸chư 煩phiền 惱não 故cố 。 出xuất 世thế 清thanh 淨tịnh 離ly 欲dục 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 所sở 建kiến 立lập 。 未vị 知tri 欲dục 知tri 根căn 。 已dĩ 知tri 根căn 。 具cụ 知tri 根căn 。 由do 此thử 永vĩnh 害hại 諸chư 隨tùy 眠miên 故cố 。

云vân 何hà 同đồng 分phần/phân 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 。 幾kỷ 是thị 同đồng 分phần/phân 彼bỉ 同đồng 分phân 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 。 觀quán 同đồng 分phần/phân 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 耶da 。 謂vị 不bất 離ly 識thức 彼bỉ 相tương 似tự 根căn 於ư 境cảnh 相tướng 續tục 生sanh 故cố 。 離ly 識thức 自tự 相tương 似tự 相tương 續tục 生sanh 故cố 。 是thị 同đồng 分phần/phân 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 義nghĩa 。 初sơ 是thị 同đồng 分phần/phân 。 諸chư 根căn 與dữ 識thức 俱câu 識thức 相tương 似tự 。 於ư 諸chư 境cảnh 界giới 。 相tương 續tục 生sanh 故cố 。 由do 根căn 與dữ 識thức 相tương 似tự 轉chuyển 義nghĩa 。 說thuyết 名danh 同đồng 分phần/phân 。 第đệ 二nhị 是thị 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 。 諸chư 根căn 離ly 識thức 自tự 類loại 相tương 似tự 。 相tương 續tục 生sanh 故cố 。 由do 根căn 不bất 與dữ 識thức 合hợp 。 唯duy 自tự 體thể 相tướng 似tự 相tương 續tục 生sanh 。 根căn 相tướng 相tương 似tự 義nghĩa 。 說thuyết 名danh 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 。 色sắc 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 。 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 有hữu 色sắc 界giới 處xứ 一nhất 分phần/phân 。 是thị 同đồng 分phần/phân 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 與dữ 識thức 相tương 應ứng 不bất 相tương 應ứng 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 同đồng 分phần/phân 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 。

云vân 何hà 執chấp 受thọ 。 幾kỷ 是thị 執chấp 受thọ 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 執chấp 受thọ 耶da 。 謂vị 受thọ 生sanh 所sở 依y 色sắc 故cố 。 是thị 執chấp 受thọ 義nghĩa 。 若nhược 依y 此thử 色sắc 受thọ 得đắc 生sanh 。 是thị 名danh 執chấp 受thọ 。 色sắc 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 。 五ngũ 有hữu 色sắc 界giới 處xứ 全toàn 。 及cập 四tứ 一nhất 分phần/phân 。 是thị 執chấp 受thọ 。 色sắc 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 者giả 。 謂vị 根căn 根căn 居cư 處xứ 所sở 攝nhiếp 。 五ngũ 有hữu 色sắc 界giới 處xứ 全toàn 者giả 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 。 四tứ 一nhất 分phần/phân 者giả 。 謂vị 不bất 離ly 根căn 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 身thân 自tự 在tại 轉chuyển 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 執chấp 受thọ 。

云vân 何hà 根căn 幾kỷ 是thị 根căn 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 根căn 耶da 。 謂vị 取thủ 境cảnh 增tăng 上thượng 故cố 。 種chủng 族tộc 不bất 斷đoạn 增tăng 上thượng 故cố 。 眾chúng 同đồng 分phần/phân 住trụ 增tăng 上thượng 故cố 。 受thọ 用dụng 淨tịnh 不bất 淨tịnh 業nghiệp 。 果quả 增tăng 上thượng 故cố 。 世thế 間gian 離ly 欲dục 增tăng 上thượng 故cố 。 出xuất 世thế 離ly 欲dục 增tăng 上thượng 故cố 。 是thị 根căn 義nghĩa 。 取thủ 境cảnh 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 六lục 由do 此thử 增tăng 上thượng 力lực 。 於ư 色sắc 等đẳng 境cảnh 心tâm 心tâm 法pháp 轉chuyển 故cố 。 種chủng 族tộc 不bất 斷đoạn 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 男nam 女nữ 根căn 由do 此thử 增tăng 上thượng 力lực 。 子tử 孫tôn 等đẳng 胤dận 流lưu 轉chuyển 不bất 絕tuyệt 故cố 。 餘dư 如như 增tăng 上thượng 緣duyên 中trung 說thuyết 。 受thọ 識thức 蘊uẩn 全toàn 。 色sắc 行hành 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 。 十thập 二nhị 界giới 六lục 處xứ 全toàn 。 法Pháp 界Giới 法pháp 處xứ 一nhất 分phân 是thị 根căn 。 色sắc 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 者giả 。 謂vị 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 男nam 女nữ 根căn 。 行hành 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 者giả 。 謂vị 命mạng 信tín 勤cần 念niệm 定định 慧tuệ 根căn 。 十thập 二nhị 界giới 全toàn 者giả 。 謂vị 六lục 根căn 六lục 識thức 界giới 。 六lục 處xứ 全toàn 者giả 。 謂vị 內nội 六lục 處xứ 。 法Pháp 界Giới 法pháp 處xứ 一nhất 分phần/phân 者giả 。 謂vị 命mạng 及cập 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 信tín 等đẳng 五ngũ 根căn 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 增tăng 上thượng 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 根căn 。

云vân 何hà 苦khổ 苦khổ 性tánh 。 幾kỷ 是thị 苦khổ 苦khổ 性tánh 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 苦khổ 苦khổ 性tánh 耶da 。 謂vị 苦khổ 受thọ 自tự 相tương/tướng 故cố 。 隨tùy 順thuận 苦khổ 受thọ 法pháp 自tự 相tương/tướng 故cố 。 是thị 苦khổ 苦khổ 性tánh 義nghĩa 。 苦khổ 受thọ 自tự 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 苦khổ 受thọ 即tức 用dụng 苦khổ 體thể 為vi 自tự 相tương/tướng 故cố 。 名danh 苦khổ 苦khổ 性tánh 。 隨tùy 順thuận 苦khổ 受thọ 法pháp 自tự 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 能năng 生sanh 此thử 受thọ 根căn 境cảnh 及cập 相tương 應ứng 法pháp 隨tùy 順thuận 苦khổ 受thọ 故cố 。 名danh 苦khổ 苦khổ 性tánh 。 一nhất 切thiết 一nhất 分phân 是thị 苦khổ 苦khổ 性tánh 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 有hữu 苦khổ 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 苦khổ 苦khổ 性tánh 。

云vân 何hà 壞hoại 苦khổ 性tánh 。 幾kỷ 是thị 壞hoại 苦khổ 性tánh 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 壞hoại 苦khổ 性tánh 耶da 。 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 變biến 壞hoại 自tự 相tương/tướng 故cố 。 隨tùy 順thuận 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 法pháp 變biến 壞hoại 自tự 相tương/tướng 故cố 。 於ư 彼bỉ 愛ái 心tâm 變biến 壞hoại 故cố 。 是thị 壞hoại 苦khổ 性tánh 義nghĩa 。 此thử 中trung 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 及cập 隨tùy 順thuận 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 法pháp 。 於ư 變biến 壞hoại 位vị 能năng 。 生sanh 憂ưu 惱não 故cố 。 此thử 變biến 壞hoại 是thị 壞hoại 苦khổ 性tánh 。 又hựu 由do 愛ái 故cố 令linh 心tâm 變biến 壞hoại 。 亦diệc 是thị 壞hoại 苦khổ 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 入nhập 變biến 壞hoại 心tâm 一nhất 切thiết 一nhất 分phần/phân 。 是thị 壞hoại 苦khổ 性tánh 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 壞hoại 苦khổ 性tánh 。

云vân 何hà 行hành 苦khổ 性tánh 。 幾kỷ 是thị 行hành 苦khổ 性tánh 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 行hành 苦khổ 性tánh 耶da 。 謂vị 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 自tự 相tương/tướng 故cố 。 隨tùy 順thuận 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 法pháp 自tự 相tương/tướng 故cố 。 彼bỉ 二nhị 麁thô 重trọng 所sở 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 不bất 離ly 二nhị 無vô 常thường 所sở 隨tùy 。 不bất 安an 隱ẩn 故cố 。 是thị 行hành 苦khổ 性tánh 義nghĩa 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 者giả 。 謂vị 阿a 賴lại 耶da 識thức 相tương 應ứng 受thọ 。 隨tùy 順thuận 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 法pháp 者giả 。 謂vị 順thuận 此thử 受thọ 。 諸chư 行hành 。 彼bỉ 二nhị 麁thô 重trọng 所sở 攝nhiếp 受thọ 者giả 。 謂vị 苦khổ 壞hoại 二nhị 苦khổ 麁thô 重trọng 所sở 隨tùy 故cố 。 不bất 離ly 二nhị 無vô 常thường 所sở 隨tùy 。 不bất 安an 隱ẩn 者giả 。 謂vị 不bất 解giải 脫thoát 二nhị 苦khổ 故cố 。 或hoặc 於ư 一nhất 時thời 。 墮đọa 在tại 苦khổ 位vị 。 或hoặc 於ư 一nhất 時thời 。 墮đọa 在tại 樂nhạo/nhạc/lạc 位vị 。 非phi 一nhất 切thiết 時thời 唯duy 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 位vị 。 是thị 故cố 無vô 常thường 所sở 隨tùy 。 不bất 安an 隱ẩn 義nghĩa 。 是thị 行hành 苦khổ 性tánh 。 除trừ 三tam 界giới 二nhị 處xứ 諸chư 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 。 一nhất 切thiết 是thị 行hành 苦khổ 性tánh 。 三tam 界giới 者giả 。 謂vị 意ý 界giới 法Pháp 界Giới 意ý 識thức 界giới 。 二nhị 處xứ 者giả 。 謂vị 意ý 處xứ 法pháp 處xứ 。 一nhất 分phần/phân 者giả 。 謂vị 除trừ 無vô 漏lậu 相tương/tướng 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 有hữu 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 行hành 苦khổ 性tánh 。

云vân 何hà 有hữu 異dị 熟thục 。 幾kỷ 是thị 有hữu 異dị 熟thục 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 有hữu 異dị 熟thục 耶da 。 謂vị 不bất 善thiện 及cập 善thiện 有hữu 漏lậu 。 是thị 有hữu 異dị 熟thục 。 由do 不bất 善thiện 及cập 有hữu 漏lậu 善thiện 法Pháp 。 能năng 有hữu 當đương 來lai 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 及cập 相tương 應ứng 異dị 熟thục 。 由do 彼bỉ 異dị 熟thục 故cố 此thử 二nhị 種chủng 名danh 有hữu 異dị 熟thục 。 十thập 界giới 四tứ 處xứ 諸chư 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 。 是thị 有hữu 異dị 熟thục 。 十thập 界giới 者giả 。 謂vị 七thất 識thức 色sắc 聲thanh 法Pháp 界Giới 。 四tứ 處xứ 者giả 。 謂vị 色sắc 聲thanh 意ý 法pháp 處xứ 。 一nhất 分phần/phân 者giả 。 謂vị 除trừ 無vô 記ký 無vô 漏lậu 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 能năng 捨xả 能năng 續tục 諸chư 蘊uẩn 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 有hữu 異dị 熟thục 。 又hựu 異dị 熟thục 者giả 。 唯duy 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 及cập 相tương 應ứng 法pháp 。 餘dư 但đãn 異dị 熟thục 生sanh 非phi 異dị 熟thục 餘dư 者giả 謂vị 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 及cập 苦khổ 樂lạc 等đẳng 。 是thị 阿a 賴lại 耶da 識thức 餘dư 。 此thử 唯duy 得đắc 名danh 異dị 熟thục 生sanh 。 從tùng 異dị 熟thục 生sanh 故cố 。 云vân 何hà 食thực 。 幾kỷ 是thị 食thực 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 食thực 耶da 。 謂vị 變biến 壞hoại 故cố 有hữu 變biến 壞hoại 者giả 。 境cảnh 界giới 故cố 有hữu 境cảnh 界giới 者giả 。 悕hy 望vọng 故cố 有hữu 悕hy 望vọng 者giả 。 取thủ 故cố 有hữu 取thủ 者giả 。 是thị 食thực 義nghĩa 。 初sơ 是thị 段đoạn 食thực 。 由do 變biến 壞hoại 時thời 長trưởng 養dưỡng 根căn 大đại 故cố 。 二nhị 是thị 觸xúc 食thực 。 由do 依y 可khả 愛ái 境cảnh 觸xúc 攝nhiếp 益ích 所sở 依y 故cố 。 三tam 是thị 意ý 思tư 食thực 。 由do 繫hệ 意ý 悕hy 望vọng 可khả 愛ái 事sự 力lực 攝nhiếp 益ích 所sở 依y 故cố 。 四tứ 是thị 識thức 食thực 。 由do 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 執chấp 持trì 力lực 身thân 得đắc 住trụ 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 離ly 此thử 識thức 所sở 依y 止chỉ 身thân 便tiện 爛lạn 壞hoại 故cố 。 三tam 蘊uẩn 十thập 一nhất 界giới 五ngũ 處xứ 一nhất 分phân 是thị 食thực 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 由do 食thực 住trụ 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 食thực 。 又hựu 此thử 四tứ 食thực 差sai 別biệt 建kiến 立lập 略lược 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 不bất 淨tịnh 依y 止chỉ 住trụ 食thực 。 謂vị 欲dục 界giới 異dị 生sanh 由do 具cụ 縛phược 故cố 。 二nhị 淨tịnh 不bất 淨tịnh 依y 止chỉ 住trụ 食thực 。 謂vị 有hữu 學học 及cập 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 異dị 生sanh 有hữu 餘dư 縛phược 故cố 。 三tam 清thanh 淨tịnh 依y 止chỉ 住trụ 食thực 。 謂vị 阿A 羅La 漢Hán 。 等đẳng 解giải 脫thoát 一nhất 切thiết 縛phược 故cố 。 四tứ 示thị 現hiện 住trụ 食thực 。 謂vị 諸chư 佛Phật 及cập 已dĩ 證chứng 。 大Đại 威Uy 德Đức 菩Bồ 薩Tát 。 由do 唯duy 示thị 現hiện 食thực 力lực 住trụ 故cố 。

云vân 何hà 有hữu 上thượng 。 幾kỷ 是thị 有hữu 上thượng 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 有hữu 上thượng 耶da 。 謂vị 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 故cố 。 無vô 為vi 一nhất 分phần/phân 故cố 。 是thị 有hữu 上thượng 義nghĩa 。 除trừ 法Pháp 界Giới 法pháp 處xứ 一nhất 分phần/phân 。 一nhất 切thiết 是thị 有hữu 上thượng 。 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 中trung 涅Niết 槃Bàn 及cập 清thanh 淨tịnh 真Chân 如Như 。 是thị 最tối 勝thắng 相tương/tướng 故cố 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 下hạ 劣liệt 事sự 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 有hữu 上thượng 。

云vân 何hà 無vô 上thượng 。 幾kỷ 是thị 無vô 上thượng 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 觀quán 無vô 上thượng 耶da 。 謂vị 無vô 為vi 一nhất 分phần/phân 故cố 。 是thị 無vô 上thượng 義nghĩa 。 法Pháp 界Giới 法pháp 處xứ 一nhất 分phần/phân 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 是thị 無vô 上thượng 。 為vi 捨xả 執chấp 著trước 最tối 勝thắng 事sự 我ngã 故cố 。 觀quán 察sát 無vô 上thượng 。 由do 此thử 所sở 說thuyết 差sai 別biệt 道Đạo 理lý 。 餘dư 無vô 量lượng 門môn 可khả 類loại 觀quán 察sát 。

復phục 次thứ 蘊uẩn 界giới 處xứ 差sai 別biệt 。 略lược 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 遍biến 計kế 所sở 執chấp 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 所sở 分phân 別biệt 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 法pháp 性tánh 相tướng 差sai 別biệt 。 遍biến 計kế 所sở 執chấp 相tướng 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 於ư 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 中trung 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 我ngã 有hữu 情tình 命mạng 者giả 生sanh 者giả 養dưỡng 者giả 數số 取thủ 趣thú 者giả 意ý 生sanh 者giả 摩ma 納nạp 婆bà 等đẳng 。 於ư 蘊uẩn 等đẳng 中trung 實thật 無vô 我ngã 等đẳng 自tự 性tánh 。 但đãn 是thị 遍biến 計kế 所sở 執chấp 相tướng 故cố 。 所sở 分phân 別biệt 相tương/tướng 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 即tức 蘊uẩn 界giới 處xứ 法pháp 。 由do 於ư 此thử 處xứ 我ngã 有hữu 情tình 等đẳng 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 轉chuyển 故cố 。 法pháp 性tánh 相tướng 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 中trung 我ngã 等đẳng 無vô 性tánh 無vô 我ngã 有hữu 性tánh 。 由do 離ly 有hữu 無vô 相tướng 。 真Chân 如Như 用dụng 蘊uẩn 等đẳng 中trung 我ngã 等đẳng 無vô 性tánh 無vô 我ngã 有hữu 性tánh 為vi 相tương/tướng 故cố 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 依y 三tam 自tự 性tánh 及cập 多đa 分phần 依y 數số 取thủ 趣thú 無vô 我ngã 理lý 說thuyết 三tam 種chủng 相tương/tướng 。

復phục 有hữu 四tứ 種chủng 差sai 別biệt 。 謂vị 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 分phân 別biệt 差sai 別biệt 。 依y 止chỉ 差sai 別biệt 。 相tương 續tục 差sai 別biệt 。 相tương/tướng 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 蘊uẩn 界giới 處xứ 一nhất 一nhất 自tự 相tương/tướng 差sai 別biệt 如như 色sắc 受thọ 等đẳng 。 分phân 別biệt 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 蘊uẩn 界giới 處xứ 中trung 。 實thật 有hữu 假giả 有hữu 。 世thế 俗tục 有hữu 勝thắng 義nghĩa 有hữu 。 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 見kiến 無vô 見kiến 。 如như 是thị 等đẳng 無vô 量lượng 差sai 別biệt 。 分phân 別biệt 如như 前tiền 說thuyết 。 依y 止chỉ 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 乃nãi 至chí 有hữu 情tình 依y 止chỉ 差sai 別biệt 有hữu 爾nhĩ 所sở 。 當đương 知tri 蘊uẩn 界giới 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 。 由do 依y 各các 別biệt 內nội 身thân 蘊uẩn 等đẳng 諸chư 法pháp 種chủng 種chủng 異dị 故cố 。 相tương 續tục 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 一nhất 一nhất 剎sát 那na 蘊uẩn 界giới 處xứ 轉chuyển 。 於ư 一nhất 身thân 中trung 。 蘊uẩn 等đẳng 諸chư 法pháp 一nhất 一nhất 剎sát 那na 性tánh 變biến 異dị 故cố 。

問vấn 於ư 相tương/tướng 差sai 別biệt 善thiện 巧xảo 為vi 何hà 所sở 了liễu 知tri 耶da 。 答đáp 了liễu 知tri 我ngã 執chấp 過quá 患hoạn 。 問vấn 於ư 分phân 別biệt 差sai 別biệt 善thiện 巧xảo 為vi 何hà 所sở 了liễu 知tri 耶da 。 答đáp 了liễu 知tri 聚tụ 想tưởng 過quá 患hoạn 。 問vấn 於ư 依y 止chỉ 差sai 別biệt 善thiện 巧xảo 為vi 何hà 所sở 了liễu 知tri 耶da 。 答đáp 了liễu 知tri 不bất 作tác 而nhi 得đắc 雖tuy 作tác 而nhi 失thất 想tưởng 過quá 患hoạn 。 問vấn 於ư 相tương 續tục 差sai 別biệt 。 善thiện 巧xảo 為vi 何hà 所sở 了liễu 知tri 耶da 。 答đáp 了liễu 知tri 安an 住trụ 想tưởng 過quá 患hoạn 。

又hựu 蘊uẩn 界giới 處xứ 有hữu 六lục 種chủng 差sai 別biệt 。 謂vị 外ngoại 門môn 差sai 別biệt 。 內nội 門môn 差sai 別biệt 。 長trường 時thời 差sai 別biệt 。 分phần/phân 限hạn 差sai 別biệt 。 暫tạm 時thời 差sai 別biệt 。 顯hiển 示thị 差sai 別biệt 。 外ngoại 門môn 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 多đa 分phần 欲dục 界giới 差sai 別biệt 。 多đa 分phần 言ngôn 為vi 簡giản 等đẳng 流lưu 法pháp 。 為vi 因nhân 聞văn 思tư 所sở 生sanh 慧tuệ 。 內nội 門môn 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 定định 地địa 。 長trường 時thời 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 諸chư 異dị 生sanh 。 分phần/phân 限hạn 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 諸chư 有hữu 學học 及cập 除trừ 最tối 後hậu 剎sát 那na 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 所sở 餘dư 無Vô 學Học 。 暫tạm 時thời 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 諸chư 無Vô 學Học 最tối 後hậu 剎sát 那na 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 顯hiển 示thị 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 諸chư 佛Phật 及cập 已dĩ 得đắc 究cứu 竟cánh 菩Bồ 薩Tát 摩ma 訶ha 薩tát 。 所sở 示thị 現hiện 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 。

大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận 本Bổn 事Sự 分Phần/phân 中Trung 攝Nhiếp 品Phẩm 第đệ 二nhị

復phục 次thứ 若nhược 略lược 說thuyết 攝nhiếp 。 有hữu 十thập 一nhất 種chủng 。 謂vị 相tương/tướng 攝nhiếp 界giới 攝nhiếp 種chủng 類loại 攝nhiếp 分phần/phân 位vị 攝nhiếp 。 伴bạn 攝nhiếp 方phương 攝nhiếp 時thời 攝nhiếp 一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 具cụ 分phần/phân 攝nhiếp 更cánh 互hỗ 攝nhiếp 勝thắng 義nghĩa 攝nhiếp 。

相tương/tướng 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 蘊uẩn 界giới 處xứ 一nhất 一nhất 自tự 相tương/tướng 即tức 體thể 自tự 攝nhiếp 。 如như 色sắc 蘊uẩn 攝nhiếp 色sắc 蘊uẩn 。 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 法pháp 處xứ 攝nhiếp 法pháp 處xứ 。 界giới 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 蘊uẩn 界giới 處xứ 所sở 有hữu 種chủng 子tử 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 能năng 攝nhiếp 彼bỉ 界giới 。 由do 彼bỉ 種chủng 子tử 此thử 中trung 有hữu 故cố 。 種chủng 類loại 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 蘊uẩn 界giới 處xứ 其kỳ 相tương/tướng 雖tuy 異dị 。 蘊uẩn 義nghĩa 界giới 義nghĩa 處xứ 義nghĩa 等đẳng 故cố 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 攝nhiếp 。 蘊uẩn 義nghĩa 等đẳng 者giả 。 謂vị 色sắc 受thọ 等đẳng 皆giai 有hữu 聚tụ 義nghĩa 。 雖tuy 相tương/tướng 各các 異dị 一nhất 切thiết 相tương/tướng 攝nhiếp 更cánh 互hỗ 相tương 望vọng 同đồng 一nhất 類loại 故cố 。 界giới 義nghĩa 等đẳng 者giả 。 謂vị 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 皆giai 有hữu 能năng 持trì 受thọ 用dụng 義nghĩa 故cố 一nhất 切thiết 相tương/tướng 攝nhiếp 。 處xử 義nghĩa 等đẳng 者giả 。 謂vị 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 皆giai 生sanh 長trưởng 門môn 義nghĩa 相tương 應ứng 故cố 一nhất 切thiết 相tương/tướng 攝nhiếp 。

分phần/phân 位vị 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 位vị 蘊uẩn 界giới 處xứ 即tức 自tự 相tương/tướng 攝nhiếp 。 苦khổ 位vị 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 位vị 亦diệc 爾nhĩ 。 分phần/phân 位vị 等đẳng 故cố 。 如như 色sắc 受thọ 等đẳng 雖tuy 同đồng 蘊uẩn 類loại 。 然nhiên 苦khổ 樂lạc 等đẳng 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 。 樂nhạo/nhạc/lạc 位vị 還hoàn 攝nhiếp 樂nhạo/nhạc/lạc 位vị 非phi 苦khổ 等đẳng 位vị 。 如như 是thị 苦khổ 位vị 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 位vị 還hoàn 自tự 相tương/tướng 攝nhiếp 。 如như 蘊uẩn 界giới 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 。

伴bạn 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 色sắc 蘊uẩn 與dữ 餘dư 蘊uẩn 互hỗ 為vi 伴bạn 故cố 。 即tức 攝nhiếp 助trợ 伴bạn 。 餘dư 蘊uẩn 界giới 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 色sắc 蘊uẩn 與dữ 餘dư 受thọ 等đẳng 互hỗ 為vi 助trợ 伴bạn 能năng 攝nhiếp 五ngũ 蘊uẩn 。 如như 是thị 受thọ 等đẳng 一nhất 一nhất 助trợ 伴bạn 各các 攝nhiếp 五ngũ 蘊uẩn 。 如như 蘊uẩn 界giới 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 。 互hỗ 為vi 伴bạn 故cố 。 一nhất 一nhất 皆giai 攝nhiếp 一nhất 切thiết 界giới 處xứ 。 方phương 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 依y 東đông 方phương 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 還hoàn 自tự 相tương/tướng 攝nhiếp 餘dư 方phương 。 蘊uẩn 界giới 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 時thời 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 過quá 去khứ 世thế 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 還hoàn 自tự 相tương/tướng 攝nhiếp 。 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 。

一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 所sở 有hữu 法pháp 蘊uẩn 界giới 處xứ 所sở 攝nhiếp 。 但đãn 攝nhiếp 一nhất 分phần/phân 非phi 餘dư 。 如như 戒giới 蘊uẩn 但đãn 攝nhiếp 色sắc 蘊uẩn 等đẳng 一nhất 分phần/phân 。 定định 慧tuệ 蘊uẩn 等đẳng 但đãn 攝nhiếp 行hành 蘊uẩn 一nhất 分phần/phân 。 欲dục 恚khuể 害hại 界giới 但đãn 攝nhiếp 法Pháp 界Giới 一nhất 分phần/phân 。 空Không 無Vô 邊Biên 處Xứ 。 等đẳng 但đãn 攝nhiếp 意ý 法pháp 處xứ 一nhất 分phần/phân 。 如như 是thị 等đẳng 。

具cụ 分phần/phân 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 所sở 有hữu 法pháp 蘊uẩn 界giới 處xứ 所sở 攝nhiếp 。 能năng 攝nhiếp 全toàn 分phần/phân 。 如như 苦khổ 蘊uẩn 攝nhiếp 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 欲dục 界giới 攝nhiếp 十thập 八bát 界giới 。 無vô 想tưởng 有hữu 情tình 處xứ 攝nhiếp 十thập 處xứ 除trừ 香hương 味vị 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 於ư 餘dư 經kinh 中trung 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 所sở 攝nhiếp 。 一nhất 切thiết 法pháp 能năng 攝nhiếp 全toàn 分phần/phân 。

更cánh 互hỗ 攝nhiếp 者giả 。 色sắc 蘊uẩn 攝nhiếp 幾kỷ 界giới 幾kỷ 處xứ 。 十thập 全toàn 一nhất 少thiểu 分phần 。 受thọ 蘊uẩn 攝nhiếp 幾kỷ 界giới 幾kỷ 處xứ 。 一nhất 少thiểu 分phần 。 如như 受thọ 蘊uẩn 想tưởng 行hành 蘊uẩn 亦diệc 爾nhĩ 。 識thức 蘊uẩn 攝nhiếp 幾kỷ 界giới 幾kỷ 處xứ 。 七thất 界giới 一nhất 處xứ 。 眼nhãn 界giới 攝nhiếp 幾kỷ 蘊uẩn 幾kỷ 處xứ 。 色sắc 蘊uẩn 少thiểu 分phần 一nhất 處xứ 全toàn 。 如như 眼nhãn 界giới 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 。 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 界giới 亦diệc 爾nhĩ 。 意ý 界giới 攝nhiếp 幾kỷ 蘊uẩn 幾kỷ 處xứ 。 一nhất 蘊uẩn 一nhất 處xứ 。 法Pháp 界Giới 攝nhiếp 幾kỷ 蘊uẩn 幾kỷ 處xứ 。 三tam 蘊uẩn 全toàn 色sắc 蘊uẩn 少thiểu 分phần 一nhất 處xứ 全toàn 。 眼nhãn 識thức 界giới 攝nhiếp 幾kỷ 蘊uẩn 幾kỷ 處xứ 。 識thức 蘊uẩn 意ý 處xứ 少thiểu 分phần 。 如như 眼nhãn 識thức 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 識thức 界giới 亦diệc 爾nhĩ 。 眼nhãn 處xứ 攝nhiếp 幾kỷ 蘊uẩn 幾kỷ 界giới 。 色sắc 蘊uẩn 少thiểu 分phần 一nhất 界giới 全toàn 。 如như 眼nhãn 處xứ 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 。 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 處xứ 亦diệc 爾nhĩ 。 意ý 處xứ 攝nhiếp 幾kỷ 蘊uẩn 幾kỷ 界giới 。 一nhất 蘊uẩn 七thất 界giới 。 法pháp 處xứ 攝nhiếp 幾kỷ 蘊uẩn 幾kỷ 界giới 。 三tam 蘊uẩn 全toàn 一nhất 少thiểu 分phần 一nhất 界giới 全toàn 。 如như 是thị 諸chư 餘dư 法pháp 以dĩ 蘊uẩn 界giới 處xứ 名danh 說thuyết 。 及cập 餘dư 非phi 蘊uẩn 界giới 處xứ 名danh 說thuyết 。 如như 實thật 有hữu 假giả 有hữu 世thế 俗tục 有hữu 勝thắng 義nghĩa 有hữu 所sở 知tri 所sở 識thức 所sở 達đạt 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 見kiến 無vô 見kiến 。 如như 是thị 等đẳng 如như 前tiền 所sở 顯hiển 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 與dữ 蘊uẩn 界giới 處xứ 更cánh 互hỗ 相tương 攝nhiếp 盡tận 當đương 知tri 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 者giả 。 如như 蘊uẩn 一nhất 一nhất 攝nhiếp 諸chư 界giới 處xứ 。 界giới 一nhất 一nhất 攝nhiếp 諸chư 蘊uẩn 處xứ 。 處xử 一nhất 一nhất 攝nhiếp 諸chư 蘊uẩn 界giới 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。 當đương 思tư 了liễu 知tri 。 勝thắng 義nghĩa 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 蘊uẩn 界giới 處xứ 真Chân 如Như 所sở 攝nhiếp 。

如như 是thị 攝nhiếp 相tương/tướng 。 隨tùy 諸chư 世thế 間gian 共cộng 所sở 成thành 立lập 。 相tương/tướng 攝nhiếp 道Đạo 理lý 復phục 有hữu 六lục 種chủng 。 一nhất 依y 處xứ 攝nhiếp 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 。 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 攝nhiếp 於ư 人nhân 。 阿a 練luyện 若nhã 攝nhiếp 於ư 鹿lộc 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 眼nhãn 等đẳng 諸chư 根căn 攝nhiếp 眼nhãn 等đẳng 識thức 亦diệc 爾nhĩ 。 二nhị 任nhậm 持trì 攝nhiếp 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 。 繩thằng 等đẳng 攝nhiếp 薪tân 束thúc 等đẳng 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 身thân 根căn 攝nhiếp 眼nhãn 等đẳng 根căn 亦diệc 爾nhĩ 。 三tam 同đồng 事sự 攝nhiếp 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 。 眾chúng 人nhân 同đồng 事sự 共cộng 相tương 保bảo 信tín 更cánh 互hỗ 相tương 攝nhiếp 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 同đồng 一nhất 緣duyên 轉chuyển 。 諸chư 相tướng 應ưng 法pháp 更cánh 互hỗ 相tương 攝nhiếp 亦diệc 爾nhĩ 四tứ 攝nhiếp 受thọ 攝nhiếp 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 。 主chủ 能năng 攝nhiếp 錄lục 自tự 僕bộc 使sử 等đẳng 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 攝nhiếp 受thọ 自tự 身thân 亦diệc 爾nhĩ 。 五ngũ 不bất 流lưu 散tán 攝nhiếp 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 。 瓶bình 攝nhiếp 持trì 水thủy 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 諸chư 三tam 摩ma 地địa 。 攝nhiếp 餘dư 心tâm 心tâm 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 六lục 略lược 集tập 攝nhiếp 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 。 海hải 攝nhiếp 眾chúng 流lưu 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 色sắc 受thọ 蘊uẩn 等đẳng 攝nhiếp 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 十thập 一nhất 種chủng 攝nhiếp 。 皆giai 依y 此thử 中trung 略lược 集tập 攝nhiếp 說thuyết 。

問vấn 於ư 攝nhiếp 善thiện 巧xảo 得đắc 何hà 勝thắng 利lợi 。 答đáp 得đắc 於ư 所sở 緣duyên 略lược 集tập 勝thắng 利lợi 隨tùy 彼bỉ 彼bỉ 境cảnh 略lược 聚tụ 其kỳ 心tâm 。 如như 是thị 如như 是thị 。 善thiện 根căn 增tăng 勝thắng 。

大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận 本Bổn 事Sự 分Phần/phân 中Trung 相Tương 應Ứng 品Phẩm 第đệ 三tam

復phục 次thứ 略lược 說thuyết 相tương 應ứng 有hữu 六lục 種chủng 。 謂vị 不bất 相tương 離ly 相tướng 應ưng 。 和hòa 合hợp 相tương 應ứng 。 聚tụ 集tập 相tương 應ứng 。 俱câu 有hữu 相tương 應ứng 。 作tác 事sự 相tướng 應ưng 。 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 不bất 相tương 離ly 相tướng 應ưng 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 有hữu 方phương 分phần/phân 色sắc 與dữ 極cực 微vi 處xứ 互hỗ 不bất 相tương 離ly 。 由do 諸chư 色sắc 等đẳng 極cực 微vi 所sở 攝nhiếp 同đồng 一nhất 處xứ 所sở 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 和hòa 合hợp 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 極cực 微vi 已dĩ 上thượng 一nhất 切thiết 有hữu 方phương 分phần/phân 色sắc 更cánh 互hỗ 和hòa 合hợp 。 如như 濁trược 水thủy 中trung 地địa 水thủy 極cực 微vi 更cánh 互hỗ 和hòa 合hợp 。 聚tụ 集tập 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 方phương 分phần/phân 聚tụ 色sắc 展triển 轉chuyển 集tập 會hội 。 如như 二nhị 埿nê 團đoàn 相tương 擊kích 成thành 聚tụ 。

俱câu 有hữu 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 一nhất 身thân 中trung 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 俱câu 時thời 流lưu 轉chuyển 同đồng 生sanh 住trụ 滅diệt 。 作tác 事sự 相tướng 應ưng 者giả 。 謂vị 於ư 一nhất 所sở 作tác 事sự 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 攝nhiếp 。 如như 二nhị 苾Bật 芻Sô 隨tùy 一nhất 所sở 作tác 更cánh 互hỗ 相tương 應ưng 。

同đồng 行hành 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 心tâm 心tâm 法pháp 於ư 一nhất 所sở 緣duyên 展triển 轉chuyển 同đồng 行hành 。 此thử 同đồng 行hành 相tương 應ứng 復phục 有hữu 多đa 義nghĩa 。 謂vị 他tha 性tánh 相tướng 應ưng 非phi 己kỷ 性tánh 。 如như 心tâm 不bất 與dữ 餘dư 心tâm 相tương 應ứng 。 受thọ 不bất 與dữ 餘dư 受thọ 相tương 應ứng 。 如như 是thị 等đẳng 。 又hựu 不bất 相tương 違vi 相tương 應ứng 非phi 相tướng 違vi 。 如như 貪tham 瞋sân 不bất 相tương 應ứng 。 善thiện 不bất 善thiện 不bất 相tương 應ứng 。 如như 是thị 等đẳng 。 又hựu 同đồng 時thời 相tương 應ứng 非phi 異dị 時thời 。 如như 現hiện 在tại 去khứ 來lai 不bất 相tương 應ứng 。 又hựu 同đồng 分phần/phân 界giới 地địa 相tương 應ứng 非phi 異dị 分phần/phân 界giới 地địa 。 如như 欲dục 界giới 色sắc 無vô 色sắc 界giới 不bất 相tương 應ứng 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 不bất 相tương 應ứng 。 如như 是thị 等đẳng 。 又hựu 有hữu 一nhất 切thiết 遍biến 行hành 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 受thọ 想tưởng 思tư 觸xúc 作tác 意ý 及cập 識thức 。 由do 此thử 六lục 法pháp 於ư 一nhất 切thiết 位vị 決quyết 定định 相tương 應ứng 。 隨tùy 無vô 一nhất 法pháp 餘dư 亦diệc 無vô 故cố 。 又hựu 有hữu 染nhiễm 污ô 遍biến 行hành 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 於ư 染nhiễm 污ô 意ý 四tứ 種chủng 煩phiền 惱não 。 由do 此thử 四tứ 法pháp 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 恆hằng 相tương 應ứng 故cố 。 又hựu 有hữu 非phi 一nhất 切thiết 時thời 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 依y 止chỉ 心tâm 或hoặc 時thời 起khởi 信tín 等đẳng 善thiện 法Pháp 。 或hoặc 時thời 起khởi 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 隨tùy 煩phiền 惱não 法pháp 。 又hựu 有hữu 分phần/phân 位vị 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 諸chư 相tướng 應ưng 法pháp 。 與dữ 苦khổ 受thọ 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 諸chư 相tướng 應ưng 法pháp 。 又hựu 有hữu 無vô 間gian 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 在tại 有hữu 心tâm 位vị 又hựu 有hữu 有hữu 間gian 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 無vô 心tâm 定định 所sở 間gian 。 又hựu 有hữu 外ngoại 門môn 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 多đa 分phần 欲dục 界giới 繫hệ 心tâm 心tâm 法pháp 。 又hựu 有hữu 內nội 門môn 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 諸chư 定định 地địa 所sở 有hữu 心tâm 心tâm 法pháp 。 又hựu 有hữu 曾tằng 習tập 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 諸chư 異dị 生sanh 所sở 有hữu 心tâm 心tâm 法pháp 。 及cập 有Hữu 學Học 無Vô 學Học 。 者giả 一nhất 分phần/phân 心tâm 心tâm 法pháp 。 一nhất 分phần/phân 言ngôn 謂vị 攝nhiếp 一nhất 向hướng 世thế 間gian 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 法pháp 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 又hựu 有hữu 未vị 曾tằng 習tập 同đồng 行hành 相tương 應ứng 。 謂vị 出xuất 世thế 間gian 諸chư 心tâm 心tâm 法pháp 。 及cập 初sơ 後hậu 時thời 出xuất 世thế 後hậu 所sở 得đắc 諸chư 心tâm 心tâm 法pháp 。 初sơ 後hậu 時thời 言ngôn 為vi 顯hiển 非phi 先tiên 種chủng 類loại 初sơ 念niệm 已dĩ 去khứ 及cập 第đệ 二nhị 念niệm 等đẳng 已dĩ 去khứ 出xuất 世thế 心tâm 心tâm 法pháp 是thị 未vị 曾tằng 習tập 性tánh 。

問vấn 於ư 相tương 應ứng 善thiện 巧xảo 得đắc 何hà 勝thắng 利lợi 。 答đáp 能năng 善thiện 了liễu 悟ngộ 。 唯duy 依y 止chỉ 心tâm 。 有hữu 受thọ 想tưởng 等đẳng 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 法pháp 相tướng 應ưng 。 不bất 相tương 應ứng 義nghĩa 。 由do 此thử 了liễu 悟ngộ 。 即tức 能năng 捨xả 離ly 計kế 我ngã 能năng 受thọ 能năng 想tưởng 能năng 思tư 能năng 念niệm 染nhiễm 淨tịnh 執chấp 著trước 。 又hựu 能năng 善thiện 巧xảo 速tốc 入nhập 無vô 我ngã 。

大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận 本Bổn 事Sự 分Phần/phân 中Trung 成Thành 就Tựu 品Phẩm 第đệ 四tứ

復phục 次thứ 成thành 就tựu 相tương/tướng 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 謂vị 於ư 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 法pháp 。 若nhược 增tăng 若nhược 減giảm 。 假giả 立lập 獲hoạch 得đắc 成thành 就tựu 。 此thử 差sai 別biệt 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 種chủng 子tử 成thành 就tựu 。 自tự 在tại 成thành 就tựu 。 現hiện 行hành 成thành 就tựu 。

種chủng 子tử 成thành 就tựu 者giả 。 謂vị 若nhược 生sanh 欲dục 界giới 。 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 繫hệ 煩phiền 惱não 隨tùy 煩phiền 惱não 由do 種chủng 子tử 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。 及cập 生sanh 得đắc 善thiện 生sanh 欲dục 界giới 。 三tam 界giới 煩phiền 惱não 。 隨tùy 煩phiền 惱não 成thành 就tựu 者giả 依y 未vị 離ly 欲dục 異dị 生sanh 說thuyết 。 若nhược 已dĩ 離ly 欲dục 。 或hoặc 生sanh 上thượng 地địa 隨tùy 所sở 離ly 欲dục 地địa 。 即tức 此thử 地địa 煩phiền 惱não 隨tùy 煩phiền 惱não 亦diệc 成thành 就tựu 。 亦diệc 不bất 成thành 就tựu 。 未vị 永vĩnh 害hại 隨tùy 眠miên 故cố 。 對đối 治trị 道đạo 所sở 損tổn 故cố 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 及cập 生sanh 得đắc 善thiện 者giả 。 隨tùy 所sở 生sanh 地địa 即tức 此thử 地địa 成thành 就tựu 。 若nhược 生sanh 色sắc 界giới 。 欲dục 界giới 繫hệ 煩phiền 惱não 隨tùy 煩phiền 惱não 由do 種chủng 子tử 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。 亦diệc 名danh 不bất 成thành 就tựu 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 繫hệ 煩phiền 惱não 隨tùy 煩phiền 惱não 。 由do 種chủng 子tử 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。 及cập 生sanh 得đắc 善thiện 。 若nhược 生sanh 無vô 色sắc 界giới 。 欲dục 色sắc 界giới 繫hệ 煩phiền 惱não 隨tùy 煩phiền 惱não 由do 種chủng 子tử 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。 亦diệc 名danh 不bất 成thành 就tựu 。 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 煩phiền 惱não 隨tùy 煩phiền 惱não 。 由do 種chủng 子tử 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。 及cập 生sanh 得đắc 善thiện 。 若nhược 已dĩ 得đắc 三tam 界giới 對đối 治trị 道đạo 。 隨tùy 如như 是thị 如như 是thị 。 品phẩm 類loại 對đối 治trị 已dĩ 生sanh 。 如như 此thử 如như 此thử 品phẩm 類loại 種chủng 子tử 成thành 就tựu 。 得đắc 不bất 成thành 就tựu 。 隨tùy 如như 是thị 如như 是thị 。 品phẩm 類loại 對đối 治trị 未vị 生sanh 。 如như 此thử 如như 此thử 品phẩm 類loại 由do 種chủng 子tử 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。 已dĩ 得đắc 三tam 界giới 對đối 治trị 道đạo 者giả 。 謂vị 已dĩ 得đắc 出xuất 世thế 聖thánh 道Đạo 。 隨tùy 如như 是thị 如như 是thị 。 品phẩm 類loại 對đối 治trị 已dĩ 生sanh 者giả 。 謂vị 修tu 道Đạo 所sở 斷đoạn 。 上thượng 品phẩm 等đẳng 煩phiền 惱não 對đối 治trị 已dĩ 生sanh 。 如như 此thử 如như 此thử 種chủng 類loại 種chủng 子tử 成thành 就tựu 得đắc 不bất 成thành 就tựu 者giả 。 謂vị 已dĩ 永vĩnh 害hại 隨tùy 眠miên 故cố 。

自tự 在tại 成thành 就tựu 者giả 。 謂vị 諸chư 方phương 便tiện 善thiện 法Pháp 。 若nhược 世thế 出xuất 世thế 靜tĩnh 慮lự 解giải 脫thoát 。 三tam 摩ma 地địa 三Tam 摩Ma 鉢Bát 底Để 等đẳng 功công 德đức 。 及cập 一nhất 分phần/phân 無vô 記ký 法pháp 。 由do 自tự 在tại 成thành 就tựu 。 故cố 成thành 就tựu 方phương 便tiện 善thiện 法Pháp 者giả 。 謂vị 聞văn 所sở 生sanh 慧tuệ 等đẳng 。 雖tuy 先tiên 有hữu 種chủng 子tử 。 若nhược 離ly 今kim 生sanh 數số 習tập 增tăng 長trưởng 。 終chung 不bất 能năng 起khởi 現hiện 前tiền 故cố 。 一nhất 分phần/phân 無vô 記ký 法pháp 者giả 。 謂vị 工công 巧xảo 處xứ 變biến 化hóa 心tâm 等đẳng 。

現hiện 行hành 成thành 就tựu 者giả 。 謂vị 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 法pháp 。 隨tùy 所sở 現hiện 前tiền 若nhược 善thiện 若nhược 不bất 善thiện 若nhược 無vô 記ký 。 彼bỉ 由do 現hiện 行hành 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。

若nhược 已dĩ 斷đoạn 善thiện 根căn 者giả 。 所sở 有hữu 善thiện 法Pháp 。 由do 種chủng 子tử 成thành 就tựu 故cố 成thành 就tựu 。 亦diệc 名danh 不bất 成thành 就tựu 。 若nhược 非phi 涅Niết 槃Bàn 法Pháp 。 一nhất 闡xiển 底để 迦ca 究cứu 竟cánh 成thành 就tựu 。 雜tạp 染nhiễm 諸chư 法pháp 。 由do 闕khuyết 解giải 脫thoát 因nhân 。 亦diệc 名danh 阿a 顛điên 底để 迦ca 。 以dĩ 彼bỉ 解giải 脫thoát 得đắc 因nhân 畢tất 竟cánh 不bất 成thành 就tựu 故cố 。

問vấn 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 解giải 脫thoát 得đắc 因nhân 。

答đáp 若nhược 於ư 真Chân 如Như 先tiên 以dĩ 集tập 起khởi 煩phiền 惱não 麁thô 重trọng 。 若nhược 遇ngộ 隨tùy 順thuận 得đắc 對đối 治trị 緣duyên 。 便tiện 能năng 永vĩnh 害hại 此thử 堪kham 任nhậm 性tánh 。 名danh 解giải 脫thoát 得đắc 因nhân 。 若nhược 與dữ 此thử 相tương 違vi 名danh 無vô 解giải 脫thoát 因nhân 。

問vấn 於ư 成thành 就tựu 善thiện 巧xảo 得đắc 何hà 勝thắng 利lợi 。 答đáp 能năng 善thiện 了liễu 知tri 。 諸chư 法pháp 增tăng 減giảm 。 知tri 增tăng 減giảm 故cố 。 於ư 世thế 興hưng 衰suy 離ly 決quyết 定định 想tưởng 。 乃nãi 至chí 能năng 斷đoạn 若nhược 愛ái 若nhược 恚khuể 。

大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ

Print Friendly, PDF & Email