大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận
Quyển 11
安An 慧Tuệ 菩Bồ 薩Tát 糅Nhữu 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 一nhất

安an 慧tuệ 菩Bồ 薩Tát 糅nhữu 釋thích 上thượng 集tập 論luận

大đại 唐đường 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

決Quyết 擇Trạch 分Phần/phân 中Trung 法Pháp 品Phẩm 第đệ 二nhị 之chi 一nhất

云vân 何hà 法pháp 決quyết 擇trạch 。 法pháp 者giả 。 謂vị 十thập 二nhị 分phần 聖thánh 教giáo 。 何hà 者giả 十thập 二nhị 。 一nhất 契Khế 經Kinh 。 二nhị 應ưng 頌tụng 。 三tam 記ký 別biệt 。 四tứ 諷phúng 頌tụng 。 五ngũ 自tự 說thuyết 。 六lục 緣duyên 起khởi 。 七thất 譬thí 喻dụ 。 八bát 本bổn 事sự 。 九cửu 本bổn 生sanh 。 十thập 方Phương 廣Quảng 。 十thập 一nhất 希hy 法pháp 。 十thập 二nhị 論luận 議nghị 。

契Khế 經Kinh 者giả 。 謂vị 以dĩ 長trường/trưởng 行hành 綴chuế 緝tập 略lược 說thuyết 所sở 應ưng 說thuyết 義nghĩa 。 問vấn 何hà 故cố 如Như 來Lai 。 不bất 廣quảng 開khai 演diễn 所sở 應ưng 說thuyết 義nghĩa 耶da 。 答đáp 如Như 來Lai 觀quán 察sát 。 十thập 種chủng 勝thắng 利lợi 。 略lược 說thuyết 諸chư 法pháp 。 謂vị 易dị 可khả 建kiến 立lập 。 易dị 可khả 宣tuyên 說thuyết 。 易dị 可khả 受thọ 持trì 。 恭cung 敬kính 法Pháp 故cố 。 菩Bồ 提Đề 資tư 糧lương 。 速tốc 得đắc 圓viên 滿mãn 。 速tốc 能năng 通thông 達đạt 諸chư 法pháp 實thật 性tánh 。 於ư 諸chư 佛Phật 所sở 。 得đắc 證chứng 淨tịnh 信tín 。 於ư 法pháp 僧Tăng 所sở 得đắc 證chứng 淨tịnh 信tín 。 觸xúc 證chứng 第đệ 一nhất 。 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 。 談đàm 論luận 決quyết 擇trạch 悅duyệt 智trí 者giả 心tâm 得đắc 預dự 聰thông 明minh 英anh 叡duệ 者giả 數số 。 云vân 何hà 名danh 為vi 。 易dị 可khả 建kiến 立lập 。 諸chư 說thuyết 法Pháp 者giả 。 以dĩ 無vô 量lượng 門môn 。 安an 立lập 開khai 示thị 所sở 應ưng 說thuyết 義nghĩa 。 今kim 以dĩ 略lược 言ngôn 易dị 建kiến 立lập 故cố 。 云vân 何hà 名danh 為vi 。 易dị 可khả 宣tuyên 說thuyết 。 能năng 以dĩ 少thiểu 言ngôn 詞từ 廣quảng 顯hiển 大đại 義nghĩa 故cố 。 如như 說thuyết 能năng 令linh 心tâm 住trụ 等đẳng 住trụ 。 如như 是thị 廣quảng 說thuyết 。 易dị 可khả 受thọ 持trì 者giả 。 令linh 能năng 聞văn 者giả 易dị 受thọ 持trì 故cố 。 恭cung 敬kính 法Pháp 故cố 。 菩Bồ 提Đề 資tư 糧lương 。 速tốc 得đắc 圓viên 滿mãn 者giả 。 了liễu 知tri 佛Phật 法Pháp 深thâm 慧tuệ 所sở 證chứng 。 即tức 於ư 是thị 法pháp 深thâm 生sanh 敬kính 愛ái 。 由do 敬kính 愛ái 門môn 信tín 等đẳng 資tư 糧lương 速tốc 圓viên 滿mãn 故cố 。 速tốc 能năng 通thông 達đạt 諸chư 法pháp 實thật 性tánh 者giả 。 即tức 由do 敬kính 法pháp 。 方phương 便tiện 力lực 故cố 。 令linh 其kỳ 智trí 慧tuệ 轉chuyển 復phục 猛mãnh 利lợi 。 漸tiệm 能năng 通thông 達đạt 諸chư 法pháp 實thật 性tánh 。 於ư 三Tam 寶Bảo 所sở 。 得đắc 證chứng 淨tịnh 信tín 者giả 。 由do 悟ngộ 聖thánh 教giáo 妙diệu 善thiện 建kiến 立lập 。 於ư 說thuyết 者giả 等đẳng 淨tịnh 信tín 生sanh 故cố 。 觸xúc 證chứng 第đệ 一nhất 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 者giả 。 於ư 諸chư 如Như 來Lai 。 密mật 意ý 深thâm 義nghĩa 。 猛mãnh 利lợi 加gia 行hành 。 正chánh 思tư 量lượng 已dĩ 。 獲hoạch 得đắc 增tăng 上thượng 證chứng 歡hoan 喜hỷ 故cố 。 談đàm 論luận 決quyết 擇trạch 悅duyệt 智trí 者giả 心tâm 者giả 。 善thiện 能năng 開khai 發phát 深thâm 隱ẩn 義nghĩa 故cố 。 得đắc 預dự 聰thông 明minh 英anh 叡duệ 者giả 數số 者giả 。 廣quảng 大đại 美mỹ 稱xưng 流lưu 布bố 十thập 方phương 故cố 。 當đương 知tri 後hậu 二nhị 種chủng 合hợp 為vi 一nhất 勝thắng 利lợi 。

應ưng 頌tụng 者giả 。 即tức 諸chư 經kinh 中trung 或hoặc 中trung 或hoặc 後hậu 以dĩ 頌tụng 重trọng/trùng 頌tụng 。 又hựu 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 應ưng 更cánh 頌tụng 釋thích 。 故cố 名danh 應ưng 頌tụng 。

記ký 別biệt 者giả 。 謂vị 於ư 是thị 處xứ 聖thánh 弟đệ 子tử 等đẳng 謝tạ 往vãng 過quá 去khứ 。 記ký 別biệt 德đức 失thất 生sanh 處xứ 差sai 別biệt 。 又hựu 了liễu 義nghĩa 經kinh 說thuyết 名danh 記ký 別biệt 。 記ký 別biệt 開khai 示thị 深thâm 密mật 意ý 故cố 。

諷phúng 頌tụng 者giả 。 謂vị 諸chư 經kinh 中trung 以dĩ 句cú 宣tuyên 說thuyết 。 或hoặc 以dĩ 二nhị 句cú 或hoặc 三tam 或hoặc 四tứ 。 或hoặc 五ngũ 或hoặc 六lục 。

自tự 說thuyết 者giả 。 謂vị 諸chư 經kinh 中trung 或hoặc 時thời 如Như 來Lai 悅duyệt 意ý 自tự 說thuyết 如như 伽già 他tha 曰viết 。 若nhược 於ư 如như 是thị 。 法pháp 發phát 勇dũng 猛mãnh 精tinh 進tấn 。 靜tĩnh 慮lự 諦đế 思tư 惟duy 。

爾nhĩ 時thời 名danh 梵Phạm 志Chí 。

緣duyên 起khởi 者giả 。 謂vị 因nhân 請thỉnh 而nhi 說thuyết 。 隨tùy 依y 如như 是thị 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 起khởi 如như 是thị 說thuyết 故cố 。 又hựu 有hữu 因nhân 緣duyên 制chế 立lập 學học 處xứ 。 亦diệc 名danh 緣duyên 起khởi 。 謂vị 依y 如như 是thị 因nhân 緣duyên 。 依y 如như 是thị 事sự 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

譬thí 喻dụ 者giả 。 謂vị 諸chư 經kinh 中trung 有hữu 比tỉ 況huống 說thuyết 。 為vi 令linh 本bổn 義nghĩa 得đắc 明minh 了liễu 故cố 。 說thuyết 諸chư 譬thí 喻dụ 。

本bổn 事sự 者giả 。 所sở 謂vị 宣tuyên 說thuyết 聖thánh 弟đệ 子tử 等đẳng 前tiền 世thế 相tương 應ứng 事sự 。

本bổn 生sanh 者giả 。 所sở 謂vị 宣tuyên 說thuyết 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 行hành 本bổn 相tương 應ứng 事sự 。

方Phương 廣Quảng 者giả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 藏tạng 相tương 應ứng 言ngôn 說thuyết 。 如như 名danh 方Phương 廣Quảng 。 亦diệc 名danh 廣quảng 破phá 。 亦diệc 名danh 無vô 比tỉ 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 名danh 為vi 方Phương 廣Quảng 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 利lợi 益ích 安an 樂lạc 。 所sở 依y 處xứ 故cố 。 宣tuyên 說thuyết 廣quảng 大đại 甚thậm 深thâm 法pháp 故cố 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 名danh 為vi 廣quảng 破phá 。 以dĩ 能năng 廣quảng 破phá 一nhất 切thiết 障chướng 故cố 。 為vi 何hà 義nghĩa 故cố 名danh 為vi 無vô 比tỉ 。 無vô 有hữu 諸chư 法pháp 。 能năng 比tỉ 類loại 故cố 。 此thử 方Phương 廣Quảng 等đẳng 皆giai 是thị 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 差sai 別biệt 名danh 。 由do 與dữ 七thất 種chủng 大đại 性tánh 相tướng 應ưng 故cố 名danh 大Đại 乘Thừa 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 七thất 種chủng 大đại 性tánh 。 一nhất 境cảnh 大đại 性tánh 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 道Đạo 。 緣duyên 百bách 千thiên 等đẳng 無vô 量lượng 諸chư 經kinh 。 廣quảng 大đại 教giáo 法pháp 為vi 境cảnh 界giới 故cố 。 二nhị 行hành 大đại 性tánh 。 正chánh 行hạnh 一nhất 切thiết 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 廣quảng 大đại 行hành 故cố 。 三tam 智trí 大đại 性tánh 。 了liễu 知tri 廣quảng 大đại 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 法pháp 無vô 我ngã 故cố 。 四tứ 精tinh 進tấn 大đại 性tánh 。 於ư 三tam 大đại 劫kiếp 。 阿a 僧tăng 企xí 耶da 。 方phương 便tiện 勤cần 修tu 。 無vô 量lượng 百bách 千thiên 。 難nan 行hành 行hành 故cố 。 五ngũ 方phương 便tiện 善thiện 巧xảo 大đại 性tánh 。 不bất 住trụ 生sanh 死tử 。 及cập 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 六lục 證chứng 得đắc 大đại 性tánh 。 證chứng 得đắc 如Như 來Lai 。 諸chư 力Lực 、 無Vô 畏Úy 。 不Bất 共Cộng 佛Phật 法Pháp 。 等đẳng 無vô 量lượng 無vô 數số 。 大đại 功công 德đức 故cố 。 七thất 業nghiệp 大đại 性tánh 。 窮cùng 生sanh 死tử 際tế 示thị 現hiện 一nhất 切thiết 。 成thành 菩Bồ 提Đề 等đẳng 。 建kiến 立lập 廣quảng 大đại 。 諸chư 佛Phật 事sự 故cố 。

希hy 法pháp 者giả 。 若nhược 於ư 是thị 處xứ 。 宣tuyên 說thuyết 聲Thanh 聞Văn 諸chư 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 如Như 來Lai 等đẳng 。 最tối 極cực 希hy 有hữu 甚thậm 奇kỳ 特đặc 法pháp 。

論luận 議nghị 者giả 。 若nhược 於ư 是thị 處xứ 。 無vô 有hữu 顛điên 倒đảo 。 解giải 釋thích 一nhất 切thiết 深thâm 隱ẩn 法pháp 相tướng 。 以dĩ 無vô 顛điên 倒đảo 。 一nhất 切thiết 法pháp 相tướng 。 論luận 議nghị 經kinh 等đẳng 深thâm 隱ẩn 義nghĩa 故cố 。

如như 是thị 契Khế 經Kinh 等đẳng 十thập 二nhị 分phần 聖thánh 教giáo 三tam 藏tạng 所sở 攝nhiếp 。 何hà 等đẳng 為vi 三tam 。

一nhất 素tố 怛đát 纜# 藏tạng 。 二nhị 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 藏tạng 。 三tam 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 。 此thử 復phục 有hữu 二nhị 。 一nhất 聲Thanh 聞Văn 藏tạng 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 藏tạng 。 契Khế 經Kinh 應ưng 頌tụng 記ký 別biệt 諷phúng 頌tụng 自tự 說thuyết 。 此thử 五ngũ 聲Thanh 聞Văn 藏tạng 中trung 素tố 怛đát 纜# 藏tạng 攝nhiếp 。 緣duyên 起khởi 譬thí 喻dụ 。 本bổn 事sự 本bổn 生sanh 。 此thử 四tứ 二nhị 藏tạng 中trung 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 藏tạng 并tinh 眷quyến 屬thuộc 攝nhiếp 。 緣duyên 起khởi 者giả 。 宣tuyên 說thuyết 有hữu 因nhân 緣duyên 建kiến 立lập 諸chư 學học 處xứ 。 是thị 正chánh 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 藏tạng 攝nhiếp 。 譬thí 喻dụ 等đẳng 三tam 。 是thị 彼bỉ 眷quyến 屬thuộc 攝nhiếp 。 方Phương 廣Quảng 希hy 法pháp 。 此thử 二nhị 菩Bồ 薩Tát 。 藏tạng 中trung 素tố 怛đát 纜# 藏tạng 攝nhiếp 。 方Phương 廣Quảng 者giả 。 文văn 義nghĩa 廣quảng 博bác 正chánh 菩Bồ 薩Tát 藏tạng 攝nhiếp 。 希hy 法pháp 差sai 別biệt 難nan 思tư 廣quảng 大đại 威uy 德đức 。 最tối 勝thắng 相tương 應ứng 。 是thị 故cố 亦diệc 是thị 菩Bồ 薩Tát 藏tạng 攝nhiếp 。 論luận 議nghị 一nhất 種chủng 。 聲Thanh 聞Văn 菩Bồ 薩Tát 。 二nhị 藏tạng 中trung 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 攝nhiếp 。 問vấn 何hà 故cố 如Như 來Lai 。 建kiến 立lập 三tam 藏tạng 。 答đáp 為vi 欲dục 對đối 治trị 疑nghi 。 隨tùy 煩phiền 惱não 故cố 。 建kiến 立lập 素tố 怛đát 纜# 藏tạng 。 為vì 欲dục 斷đoạn 除trừ 。 所sở 化hóa 有hữu 情tình 。 於ư 種chủng 種chủng 法pháp 發phát 起khởi 疑nghi 惑hoặc 。 宣tuyên 說thuyết 契Khế 經Kinh 應ưng 頌tụng 等đẳng 故cố 。 為vi 欲dục 對đối 治trị 受thọ 用dụng 二nhị 邊biên 。 隨tùy 煩phiền 惱não 故cố 。 建kiến 立lập 毘tỳ 柰nại 耶da 藏tạng 。 二nhị 邊biên 者giả 。 謂vị 欲dục 樂lạc 行hành 邊biên 。 自tự 苦khổ 行hạnh 邊biên 。 對đối 治trị 受thọ 用dụng 者giả 。 遮già 彼bỉ 受thọ 用dụng 畜súc 積tích 等đẳng 故cố 。 開khai 彼bỉ 受thọ 用dụng 百bách 千thiên 如như 法Pháp 衣y 服phục 等đẳng 故cố 。 為vi 欲dục 對đối 治trị 自tự 見kiến 取thủ 執chấp 。 隨tùy 煩phiền 惱não 故cố 。 建kiến 立lập 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 。 處xứ 處xứ 廣quảng 釋thích 諸chư 法pháp 差sai 別biệt 。 如như 實thật 相tướng 故cố 。

復phục 次thứ 為vi 欲dục 開khai 示thị 三tam 種chủng 學học 故cố 。 建kiến 立lập 素tố 怛đát 纜# 藏tạng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 要yếu 依y 此thử 藏tạng 所sở 化hóa 有hữu 情tình 。 解giải 了liễu 三tam 學học 。 由do 此thử 藏tạng 中trung 廣quảng 開khai 三tam 種chủng 所sở 修tu 學học 故cố 。 為vi 欲dục 成thành 立lập 增tăng 上thượng 戒giới 學học 。 增tăng 上thượng 心tâm 學học 故cố 。 建kiến 立lập 毘tỳ 柰nại 耶da 藏tạng 。 要yếu 依y 此thử 藏tạng 二nhị 增tăng 上thượng 學học 方phương 得đắc 成thành 立lập 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 廣quảng 釋thích 別Biệt 解Giải 脫Thoát 律luật 儀nghi 學học 道Đạo 聖thánh 教giáo 。 為vi 所sở 依y 止chỉ 。 方phương 能năng 修tu 治trị 淨tịnh 尸thi 羅la 故cố 。 依y 淨tịnh 尸thi 羅la 生sanh 無vô 悔hối 等đẳng 。 漸tiệm 次thứ 修tu 學học 。 心tâm 得đắc 定định 故cố 。 為vi 欲dục 成thành 立lập 增tăng 上thượng 慧tuệ 學học 故cố 。 建kiến 立lập 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 。 要yếu 依y 此thử 藏tạng 增tăng 上thượng 慧tuệ 學học 。 方phương 得đắc 成thành 立lập 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 由do 此thử 藏tạng 中trung 能năng 廣quảng 開khai 示thị 簡giản 擇trạch 諸chư 法pháp 巧xảo 方phương 便tiện 故cố 。

復phục 次thứ 為vi 欲dục 開khai 示thị 正Chánh 法Pháp 義nghĩa 故cố 。 建kiến 立lập 素tố 怛đát 纜# 藏tạng 。 依y 止chỉ 此thử 藏tạng 文văn 義nghĩa 易dị 了liễu 故cố 。 為vi 顯hiển 法pháp 義nghĩa 作tác 證chứng 安an 足túc 處xứ 故cố 。 建kiến 立lập 毘tỳ 柰nại 耶da 藏tạng 。 依y 止chỉ 此thử 藏tạng 能năng 修tu 二nhị 種chủng 作tác 證chứng 學học 行hành 故cố 。 毘tỳ 柰nại 耶da 是thị 法pháp 義nghĩa 作tác 證chứng 安an 足túc 處xứ 。 安an 足túc 處xứ 者giả 是thị 所sở 依y 義nghĩa 。 為vi 令linh 智trí 者giả 論luận 議nghị 決quyết 擇trạch 。 受thọ 用dụng 法Pháp 樂lạc 住trụ 故cố 。 建kiến 立lập 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 。 依y 止chỉ 此thử 藏tạng 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 更cánh 相tương 問vấn 答đáp 論luận 議nghị 決quyết 擇trạch 。 受thọ 法Pháp 樂lạc 住trụ 。 由do 此thử 藏tạng 中trung 以dĩ 無vô 量lượng 門môn 。 開khai 示thị 諸chư 法pháp 自tự 相tướng 。 共cộng 相tương 等đẳng 真chân 實thật 法pháp 性tánh 故cố 。 如như 是thị 三tam 藏tạng 具cụ 有hữu 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 法pháp 蘊uẩn 。 謂vị 依y 聲Thanh 聞Văn 乘Thừa 。 尊Tôn 者giả 阿A 難Nan 。 常thường 所sở 受thọ 持trì 。 問vấn 一nhất 一nhất 法pháp 蘊uẩn 。 其kỳ 量lượng 云vân 何hà 。 答đáp 十thập 百bách 之chi 數số 是thị 法pháp 蘊uẩn 量lượng 。 十thập 百bách 者giả 千thiên 數số 義nghĩa 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 不bất 直trực 說thuyết 是thị 千thiên 數số 耶da 。 為vi 顯hiển 建kiến 立lập 一nhất 一nhất 法pháp 蘊uẩn 千thiên 數số 因nhân 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 初sơ 一nhất 數số 增tăng 以dĩ 成thành 十thập 數số 。 十thập 數số 復phục 增tăng 以dĩ 成thành 百bách 數số 千thiên 等đẳng 數số 量lượng 。 因nhân 十thập 百bách 數số 方phương 得đắc 成thành 立lập 。 謂vị 十thập 百bách 名danh 千thiên 。 百bách 千thiên 名danh 百bách 千thiên 。 百bách 百bách 千thiên 名danh 俱câu 胝chi 。 如như 是thị 等đẳng 一nhất 切thiết 。 後hậu 後hậu 數số 位vị 決quyết 定định 用dụng 此thử 十thập 百bách 二nhị 數số 隨tùy 一nhất 為vi 因nhân 。 是thị 故cố 此thử 中trung 。 唯duy 總tổng 取thủ 十thập 百bách 兩lưỡng 數số 。 以dĩ 用dụng 建kiến 立lập 一nhất 一nhất 法pháp 蘊uẩn 由do 此thử 數số 量lượng 總tổng 計kế 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 法pháp 蘊uẩn 。 成thành 八bát 俱câu 胝chi 四tứ 十thập 洛lạc 叉xoa 。 問vấn 如như 是thị 三tam 藏tạng 所sở 攝nhiếp 法pháp 為vi 誰thùy 所sở 行hành 境cảnh 耶da 。 答đáp 是thị 聞văn 思tư 。 修tu 所sở 生sanh 諸chư 心tâm 心tâm 法pháp 。 所sở 行hành 境cảnh 界giới 。 所sở 行hành 者giả 是thị 所sở 緣duyên 義nghĩa 。

復phục 次thứ 因nhân 此thử 所sở 緣duyên 相tương/tướng 。 依y 心tâm 心tâm 法pháp 建kiến 立lập 有hữu 緣duyên 等đẳng 義nghĩa 。 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 諸chư 心tâm 心tâm 法pháp 有hữu 緣duyên 有hữu 行hành 有hữu 依y 相tương 應ứng 彼bỉ 於ư 此thử 法pháp 為vi 何hà 所sở 緣duyên 。 謂vị 契Khế 經Kinh 等đẳng 此thử 顯hiển 名danh 身thân 句cú 身thân 文văn 身thân 。 所sở 攝nhiếp 契Khế 經Kinh 等đẳng 教giáo 法pháp 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 作tác 何hà 等đẳng 行hành 。 謂vị 蘊uẩn 等đẳng 相tương 應ứng 義nghĩa 。 此thử 顯hiển 依y 蘊uẩn 等đẳng 義nghĩa 所sở 起khởi 言ngôn 教giáo 法pháp 。 彼bỉ 心tâm 心tâm 法pháp 作tác 此thử 行hành 相tương/tướng 。 何hà 所sở 依y 止chỉ 。 謂vị 他tha 表biểu 了liễu 憶ức 念niệm 習tập 氣khí 。 此thử 顯hiển 正chánh 說thuyết 法Pháp 時thời 用dụng 他tha 表biểu 了liễu 。 為vi 所sở 依y 止chỉ 。 如như 說thuyết 從tùng 他tha 言ngôn 音âm 故cố 。 次thứ 此thử 後hậu 時thời 憶ức 念niệm 。 為vi 所sở 依y 止chỉ 。 如như 所sở 聞văn 已dĩ 隨tùy 念niệm 數số 習tập 故cố 。 復phục 此thử 後hậu 時thời 習tập 氣khí 。 為vi 所sở 依y 止chỉ 。 由do 後hậu 串xuyến 習tập 習tập 氣khí 力lực 強cường/cưỡng 。 雖tuy 離ly 憶ức 念niệm 而nhi 似tự 彼bỉ 顯hiển 現hiện 故cố 。 何hà 等đẳng 相tương 應ứng 。 謂vị 互hỗ 為vi 助trợ 伴bạn 於ư 所sở 緣duyên 行hành 平bình 等đẳng 解giải 了liễu 。 由do 心tâm 心tâm 法pháp 互hỗ 為vi 助trợ 伴bạn 。 於ư 契Khế 經Kinh 等đẳng 所sở 緣duyên 境cảnh 界giới 。 以dĩ 蘊uẩn 等đẳng 相tương 應ứng 義nghĩa 行hành 平bình 等đẳng 解giải 了liễu 故cố 。

云vân 何hà 於ư 法pháp 所sở 緣duyên 差sai 別biệt 。 若nhược 略lược 說thuyết 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 遍biến 滿mãn 所sở 緣duyên 。 治trị 行hành 所sở 緣duyên 。 善thiện 巧xảo 所sở 緣duyên 。 淨tịnh 惑hoặc 所sở 緣duyên 。 遍biến 滿mãn 所sở 緣duyên 。 復phục 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 有hữu 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 所sở 緣duyên 。 無vô 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 所sở 緣duyên 。 事sự 邊biên 際tế 所sở 緣duyên 。 所sở 作tác 成thành 就tựu 所sở 緣duyên 。 有hữu 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 由do 勝thắng 解giải 作tác 意ý 。 所sở 有hữu 奢xa 摩ma 他tha 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 所sở 緣duyên 境cảnh 。 勝thắng 解giải 作tác 意ý 者giả 。 一nhất 向hướng 世thế 間gian 作tác 意ý 。 無vô 分phân 別biệt 影ảnh 像tượng 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 由do 真chân 實thật 作tác 意ý 。 所sở 有hữu 止Chỉ 觀Quán 所sở 緣duyên 境cảnh 。 真chân 實thật 作tác 意ý 者giả 。 一nhất 向hướng 出xuất 世thế 間gian 。 及cập 此thử 後hậu 所sở 得đắc 作tác 意ý 。 事sự 邊biên 際tế 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 盡tận 所sở 有hữu 性tánh 。 如như 所sở 有hữu 性tánh 。 盡tận 所sở 有hữu 性tánh 者giả 。 謂vị 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 為vi 顯hiển 所sở 知tri 諸chư 法pháp 體thể 事sự 唯duy 有hữu 爾nhĩ 所sở 分phần/phân 量lượng 邊biên 際tế 。 是thị 故cố 建kiến 立lập 。 蘊uẩn 界giới 處xứ 三tam 。 如như 所sở 有hữu 性tánh 者giả 。 謂vị 四tứ 聖Thánh 諦Đế 十thập 六lục 行hành 真Chân 如Như 。 一nhất 切thiết 行hành 無vô 常thường 。 一nhất 切thiết 行hành 苦khổ 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 我ngã 。 涅Niết 槃Bàn 寂tịch 靜tĩnh 。 空không 無vô 願nguyện 無vô 相tướng 。 由do 如như 是thị 等đẳng 義nghĩa 。 差sai 別biệt 門môn 了liễu 所sở 知tri 境cảnh 故cố 。 名danh 如như 所sở 有hữu 性tánh 。 或hoặc 以dĩ 諦đế 門môn 了liễu 所sở 知tri 境cảnh 。 謂vị 即tức 前tiền 所sở 說thuyết 諸chư 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 了liễu 知tri 是thị 苦khổ 乃nãi 至chí 是thị 道đạo 。 或hoặc 以dĩ 行hành 門môn 了liễu 所sở 知tri 境cảnh 。 謂vị 一nhất 一nhất 諦đế 各các 由do 四tứ 行hành 及cập 一nhất 切thiết 法pháp 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 皆giai 真Chân 如Như 行hành 。 或hoặc 以dĩ 諸chư 法pháp 鄔ổ 柁đả 南nam 門môn 了liễu 所sở 知tri 境cảnh 。 謂vị 諸chư 行hành 無vô 常thường 。 乃nãi 至chí 涅Niết 槃Bàn 寂tịch 靜tĩnh 。 或hoặc 以dĩ 解giải 脫thoát 門môn 了liễu 所sở 知tri 境cảnh 。 謂vị 空không 無vô 願nguyện 無vô 相tướng 。 如như 是thị 等đẳng 所sở 作tác 成thành 就tựu 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 轉chuyển 依y 。 已dĩ 得đắc 轉chuyển 依y 者giả 。 無vô 有hữu 顛điên 倒đảo 。 所sở 緣duyên 顯hiển 現hiện 故cố 。 如như 是thị 轉chuyển 依y 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 前tiền 說thuyết 如như 所sở 有hữu 性tánh 。 中trung 有hữu 十thập 六lục 行hành 及cập 。 三tam 解giải 脫thoát 門môn 。 如như 是thị 二nhị 種chủng 。 更cánh 互hỗ 相tương 攝nhiếp 。 問vấn 空không 攝nhiếp 幾kỷ 行hành 。 答đáp 二nhị 。 謂vị 空không 行hành 無vô 我ngã 行hành 。 問vấn 無vô 願nguyện 攝nhiếp 幾kỷ 行hành 。 答đáp 六lục 。 謂vị 無vô 常thường 行hành 苦khổ 行hạnh 因nhân 行hành 集tập 行hành 生sanh 行hành 緣duyên 行hành 。 由do 彼bỉ 於ư 三tam 界giới 無vô 所sở 願nguyện 求cầu 故cố 。 問vấn 無vô 相tướng 攝nhiếp 幾kỷ 行hành 。 答đáp 八bát 。 謂vị 滅diệt 道đạo 八bát 行hành 。 由do 彼bỉ 不bất 能năng 行hành 諸chư 相tướng 故cố 。 治trị 行hành 所sở 緣duyên 者giả 。 略lược 說thuyết 有hữu 五ngũ 種chủng 。 謂vị 多đa 貪tham 行hành 者giả 緣duyên 不bất 淨tịnh 境cảnh 。 多đa 瞋sân 行hành 者giả 緣duyên 修tu 慈từ 境cảnh 。 多đa 癡si 行hành 者giả 緣duyên 眾chúng 緣duyên 性tánh 諸chư 緣duyên 起khởi 境cảnh 。 憍kiêu 慢mạn 行hành 者giả 緣duyên 界giới 差sai 別biệt 境cảnh 。 尋tầm 思tư 行hành 者giả 緣duyên 入nhập 出xuất 息tức 念niệm 境cảnh 。 何hà 故cố 多đa 貪tham 行hành 者giả 等đẳng 緣duyên 不bất 淨tịnh 等đẳng 。 修tu 治trị 行hành 所sở 緣duyên 境cảnh 耶da 。 由do 此thử 能năng 息tức 除trừ 增tăng 上thượng 貪tham 等đẳng 故cố 。 善thiện 巧xảo 所sở 緣duyên 者giả 。 略lược 有hữu 五ngũ 種chủng 。 謂vị 蘊uẩn 善thiện 巧xảo 。 界giới 善thiện 巧xảo 。 處xử 善thiện 巧xảo 。 緣duyên 起khởi 善thiện 巧xảo 。 處xử 非phi 處xứ 善thiện 巧xảo 。 處xử 非phi 處xứ 善thiện 巧xảo 應ưng 云vân 何hà 觀quán 。 應ưng 如như 緣duyên 起khởi 善thiện 巧xảo 觀quán 。 問vấn 緣duyên 起khởi 善thiện 巧xảo 。 處xử 非phi 處xứ 善thiện 巧xảo 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 答đáp 若nhược 以dĩ 諸chư 法pháp 。 流lưu 潤nhuận 諸chư 法pháp 。 令linh 離ly 無vô 因nhân 不bất 平bình 等đẳng 因nhân 生sanh 故cố 。 是thị 緣duyên 起khởi 善thiện 巧xảo 。 謂vị 以dĩ 無vô 明minh 等đẳng 諸chư 法pháp 流lưu 潤nhuận 行hành 等đẳng 諸chư 法pháp 。 非phi 彼bỉ 諸chư 法pháp 無vô 因nhân 而nhi 生sanh 。 亦diệc 非phi 自tự 在tại 天thiên 。 等đẳng 不bất 平bình 等đẳng 因nhân 生sanh 。 如như 是thị 觀quán 智trí 名danh 。 緣duyên 起khởi 善thiện 巧xảo 。 因nhân 果quả 相tương 稱xứng 攝nhiếp 受thọ 生sanh 起khởi 故cố 。 是thị 處xứ 非phi 處xứ 善thiện 巧xảo 。 謂vị 雖tuy 唯duy 有hữu 法pháp 為vi 因nhân 。 然nhiên 由do 攝nhiếp 受thọ 相tương 稱xứng 因nhân 。 方phương 能năng 生sanh 起khởi 相tương 稱xứng 果quả 。 如như 善thiện 行hành 感cảm 可khả 愛ái 異dị 熟thục 惡ác 行hành 感cảm 不bất 可khả 愛ái 異dị 熟thục 。 如như 是thị 比tỉ 如như 是thị 觀quán 智trí 。 名danh 處xứ 非phi 處xứ 善thiện 巧xảo 。 淨tịnh 惑hoặc 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 下hạ 地địa 麁thô 性tánh 上thượng 地địa 靜tĩnh 性tánh 。 真Chân 如Như 及cập 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 下hạ 地địa 麁thô 性tánh 上thượng 地địa 靜tĩnh 性tánh 者giả 。 依y 世thế 間gian 道đạo 說thuyết 。 由do 此thử 制chế 伏phục 諸chư 纏triền 故cố 。 真Chân 如Như 及cập 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 者giả 。 依y 出xuất 世thế 道đạo 說thuyết 。 略lược 故cố 真Chân 如Như 。 廣quảng 故cố 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。 由do 此thử 永vĩnh 害hại 諸chư 隨tùy 眠miên 故cố 。

復phục 次thứ 因nhân 辯biện 觀quán 察sát 。 契Khế 經Kinh 等đẳng 法Pháp 。 應ưng 當đương 解giải 釋thích 諸chư 法pháp 道Đạo 理lý 。 由do 依y 此thử 道Đạo 理lý 能năng 觀quán 彼bỉ 法pháp 故cố 。 問vấn 若nhược 欲dục 於ư 諸chư 法pháp 正chánh 勤cần 審thẩm 觀quán 察sát 。 由do 幾kỷ 種chủng 道Đạo 理lý 能năng 正chánh 觀quán 察sát 耶da 。 答đáp 由do 四tứ 種chủng 道Đạo 理lý 。 謂vị 觀quán 待đãi 道Đạo 理lý 。 作tác 用dụng 道Đạo 理lý 。 證chứng 成thành 道Đạo 理lý 。 法pháp 爾nhĩ 道Đạo 理lý 。 觀quán 待đãi 道Đạo 理lý 者giả 。 謂vị 諸chư 行hành 生sanh 時thời 要yếu 待đãi 眾chúng 緣duyên 。 如như 芽nha 生sanh 時thời 要yếu 待đãi 種chủng 子tử 時thời 節tiết 水thủy 田điền 等đẳng 緣duyên 。 諸chư 識thức 生sanh 時thời 要yếu 待đãi 根căn 境cảnh 作tác 意ý 等đẳng 緣duyên 。 如như 是thị 等đẳng 。 作tác 用dụng 道Đạo 理lý 者giả 。 謂vị 異dị 相tướng 諸chư 法pháp 各các 別biệt 作tác 用dụng 。 如như 眼nhãn 根căn 等đẳng 為vi 眼nhãn 識thức 等đẳng 所sở 依y 作tác 用dụng 。 色sắc 等đẳng 境cảnh 界giới 。 為vi 眼nhãn 識thức 等đẳng 所sở 緣duyên 作tác 用dụng 。 眼nhãn 等đẳng 諸chư 識thức 了liễu 別biệt 色sắc 等đẳng 。 金kim 銀ngân 匠tượng 等đẳng 善thiện 修tu 造tạo 金kim 銀ngân 等đẳng 物vật 。 如như 是thị 比tỉ 。 證chứng 成thành 道Đạo 理lý 者giả 。 謂vị 為vi 證chứng 成thành 所sở 應ưng 成thành 義nghĩa 。 宣tuyên 說thuyết 諸chư 量lượng 不bất 相tương 違vi 語ngữ 。 所sở 應ưng 成thành 義nghĩa 者giả 。 謂vị 自tự 體thể 差sai 別biệt 所sở 攝nhiếp 所sở 應ưng 成thành 義nghĩa 。 諸chư 量lượng 不bất 相tương 違vi 語ngữ 者giả 。 謂vị 現hiện 量lượng 等đẳng 不bất 相tương 違vi 立lập 宗tông 等đẳng 言ngôn 。 法pháp 爾nhĩ 道Đạo 理lý 者giả 。 謂vị 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 於ư 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 所sở 住trụ 法pháp 中trung 。 所sở 有hữu 成thành 就tựu 法pháp 性tánh 法pháp 爾nhĩ 。 如như 火hỏa 能năng 燒thiêu 水thủy 能năng 爛lạn 。 如như 是thị 等đẳng 諸chư 法pháp 。 成thành 就tựu 法pháp 性tánh 法pháp 爾nhĩ 。 如như 經kinh 言ngôn 。 眼nhãn 雖tuy 圓viên 淨tịnh 空không 無vô 有hữu 常thường 乃nãi 至chí 無vô 我ngã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 其kỳ 性tánh 法pháp 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 正chánh 勤cần 觀quán 察sát 四tứ 道Đạo 理lý 已dĩ 。 云vân 何hà 而nhi 起khởi 尋tầm 思tư 。 謂vị 起khởi 四tứ 種chủng 尋tầm 思tư 。 一nhất 名danh 尋tầm 思tư 。 二nhị 事sự 尋tầm 思tư 。 三tam 自tự 體thể 假giả 立lập 尋tầm 思tư 。 四tứ 差sai 別biệt 假giả 立lập 尋tầm 思tư 。 名danh 尋tầm 思tư 者giả 。 謂vị 推thôi 求cầu 諸chư 法pháp 。 名danh 身thân 句cú 身thân 文văn 身thân 自tự 相tương/tướng 皆giai 不bất 成thành 實thật 。 由do 名danh 身thân 等đẳng 是thị 假giả 有hữu 故cố 。 觀quán 彼bỉ 自tự 相tương/tướng 皆giai 不bất 成thành 實thật 。 事sự 尋tầm 思tư 者giả 。 謂vị 推thôi 求cầu 諸chư 法pháp 。 蘊uẩn 界giới 處xứ 相tương/tướng 皆giai 不bất 成thành 實thật 。 由do 諸chư 蘊uẩn 等đẳng 如như 名danh 身thân 等đẳng 。 所sở 宣tuyên 說thuyết 事sự 。 皆giai 不bất 成thành 實thật 。 是thị 故cố 觀quán 彼bỉ 相tương/tướng 不bất 成thành 實thật 。 推thôi 求cầu 者giả 是thị 觀quán 察sát 義nghĩa 。 自tự 體thể 假giả 立lập 尋tầm 思tư 者giả 。 謂vị 於ư 諸chư 法pháp 。 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 相tương 應ứng 中trung 推thôi 求cầu 自tự 體thể 。 唯duy 是thị 假giả 立lập 言ngôn 說thuyết 因nhân 性tánh 。 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 此thử 二nhị 互hỗ 為vi 領lãnh 解giải 因nhân 性tánh 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 善thiện 名danh 言ngôn 者giả 。 但đãn 聞văn 能năng 詮thuyên 由do 憶ức 念niệm 門môn 。 便tiện 於ư 所sở 詮thuyên 得đắc 生sanh 領lãnh 解giải 。 或hoặc 但đãn 得đắc 所sở 詮thuyên 由do 憶ức 念niệm 門môn 。 便tiện 於ư 能năng 詮thuyên 得đắc 生sanh 領lãnh 解giải 。 於ư 如như 是thị 種chủng 類loại 。 共cộng 立lập 相tương 應ứng 中trung 。 眼nhãn 等đẳng 自tự 相tương/tướng 唯duy 是thị 假giả 立lập 。 但đãn 於ư 肉nhục 團đoàn 等đẳng 名danh 言ngôn 。 因nhân 中trung 起khởi 此thử 名danh 言ngôn 故cố 。 若nhược 如như 是thị 觀quán 。 察sát 是thị 名danh 自tự 體thể 假giả 立lập 尋tầm 思tư 。 差sai 別biệt 假giả 立lập 尋tầm 思tư 者giả 。 謂vị 於ư 諸chư 法pháp 。 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 相tương 應ứng 中trung 推thôi 求cầu 差sai 別biệt 。 唯duy 是thị 假giả 立lập 名danh 言ngôn 因nhân 性tánh 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 於ư 能năng 詮thuyên 所sở 詮thuyên 相tương 應ứng 中trung 。 推thôi 求cầu 若nhược 常thường 無vô 常thường 有hữu 上thượng 無vô 上thượng 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 。 有hữu 見kiến 無vô 見kiến 等đẳng 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 唯duy 是thị 假giả 立lập 名danh 言ngôn 因nhân 性tánh 。 如như 是thị 觀quán 察sát 。 是thị 名danh 差sai 別biệt 假giả 立lập 尋tầm 思tư 。

復phục 次thứ 於ư 法pháp 正chánh 勤cần 修tu 尋tầm 思tư 已dĩ 。 必tất 於ư 諸chư 法pháp 得đắc 如như 實thật 智trí 。 云vân 何hà 而nhi 起khởi 如như 實thật 智trí 耶da 。 謂vị 起khởi 四tứ 如như 實thật 智trí 。 一nhất 名danh 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 。 二nhị 事sự 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 。 三tam 自tự 體thể 假giả 立lập 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 。 四tứ 差sai 別biệt 假giả 立lập 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 。 名danh 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 者giả 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 名danh 不bất 可khả 得đắc 智trí 。 事sự 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 者giả 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 事sự 相tướng 亦diệc 不bất 可khả 得đắc 智trí 。 自tự 體thể 假giả 立lập 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 者giả 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 實thật 有hữu 自tự 性tánh 不bất 可khả 得đắc 智trí 。 差sai 別biệt 假giả 立lập 尋tầm 思tư 所sở 引dẫn 如như 實thật 智trí 者giả 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 實thật 有hữu 差sai 別biệt 。 不bất 可khả 得đắc 智trí 。 此thử 四tứ 如như 實thật 智trí 如như 前tiền 所sở 尋tầm 思tư 了liễu 知tri 。 名danh 等đẳng 如như 實thật 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。

復phục 次thứ 依y 法pháp 修tu 三tam 摩ma 地địa 。 者giả 瑜du 伽già 地địa 。 云vân 何hà 當đương 知tri 。 此thử 地địa 略lược 有hữu 五ngũ 種chủng 。 謂vị 持trì 任nhậm 鏡kính 明minh 依y 。 持trì 者giả 。 謂vị 已dĩ 積tích 集tập 菩Bồ 提Đề 資tư 糧lương 。 於ư 煖noãn 等đẳng 位vị 依y 諸chư 聖Thánh 諦Đế 所sở 有hữu 多đa 聞văn 。 如như 所sở 多đa 聞văn 安an 立lập 止Chỉ 觀Quán 。 所sở 緣duyên 境cảnh 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 持trì 。 又hựu 已dĩ 積tích 集tập 菩Bồ 提Đề 資tư 糧lương 者giả 。 為vi 求cầu 諦đế 現hiện 觀quán 聽thính 受thọ 。 契Khế 經Kinh 等đẳng 法Pháp 。 故cố 名danh 多đa 聞văn 。 任nhậm 者giả 。 謂vị 緣duyên 此thử 境cảnh 。 如như 理lý 作tác 意ý 。 由do 此thử 作tác 意ý 。 依y 所sở 多đa 聞văn 。 無vô 倒đảo 思tư 惟duy 。 所sở 聞văn 義nghĩa 相tương/tướng 任nhậm 持trì 心tâm 故cố 。 鏡kính 者giả 。 謂vị 緣duyên 此thử 境cảnh 。 有Hữu 相Tướng 三Tam 摩Ma 地Địa 。 此thử 三tam 摩ma 地địa 。 即tức 緣duyên 多đa 聞văn 。 為vi 境cảnh 與dữ 定định 相tương/tướng 俱câu 故cố 名danh 有hữu 相tương/tướng 。 由do 此thử 三tam 摩ma 地địa 。 猶do 帶đái 所sở 知tri 事sự 同đồng 分phần 。 影ảnh 像tượng 相tương/tướng 故cố 。 又hựu 此thử 三tam 摩ma 地địa 。 能năng 審thẩm 照chiếu 察sát 所sở 知tri 事sự 質chất 。 故cố 譬thí 於ư 鏡kính 。 明minh 者giả 。 謂vị 能năng 取thủ 所sở 取thủ 無vô 所sở 得đắc 智trí 。 由do 此thử 智trí 見kiến 道đạo 所sở 攝nhiếp 現hiện 觀quán 轉chuyển 故cố 。 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 依y 瑜du 伽già 地địa 方phương 便tiện 修tu 學học 。 證chứng 無vô 所sở 得đắc 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 已dĩ 善thiện 積tích 集tập 。 福phước 德đức 智trí 慧tuệ 。 二nhị 種chủng 資tư 糧lương 已dĩ 。 過quá 第đệ 一nhất 無vô 數số 大đại 劫kiếp 已dĩ 。 聞văn 隨tùy 順thuận 通thông 達đạt 真Chân 如Như 。 契Khế 經Kinh 等đẳng 法Pháp 。 如như 理lý 作tác 意ý 。 發phát 三tam 摩ma 地địa 依y 止chỉ 定định 心tâm 。 思tư 惟duy 定định 中trung 所sở 知tri 影ảnh 像tượng 。 觀quán 此thử 影ảnh 像tượng 不bất 異dị 定định 心tâm 。 依y 此thử 影ảnh 像tượng 捨xả 外ngoại 境cảnh 想tưởng 。 唯duy 定định 觀quán 察sát 自tự 想tưởng 影ảnh 像tượng 。

爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 了liễu 知tri 諸chư 法pháp 。 唯duy 自tự 心tâm 故cố 。 內nội 住trụ 其kỳ 心tâm 知tri 一nhất 切thiết 種chủng 所sở 取thủ 境cảnh 界giới 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 所sở 取thủ 無vô 故cố 。 一nhất 切thiết 能năng 取thủ 。 亦diệc 非phi 真chân 實thật 。 故cố 次thứ 了liễu 知tri 能năng 取thủ 非phi 有hữu 。 次thứ 復phục 於ư 內nội 捨xả 離ly 所sở 得đắc 二nhị 種chủng 自tự 性tánh 證chứng 無vô 所sở 得đắc 。 依y 此thử 道Đạo 理lý 佛Phật 薄Bạc 伽Già 梵Phạm 。 妙diệu 善thiện 宣tuyên 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 定định 位vị 觀quán 影ảnh 唯duy 是thị 心tâm 。 義nghĩa 想tưởng 既ký 滅diệt 除trừ 。 審thẩm 觀quán 唯duy 自tự 想tưởng 。 知tri 所sở 住trụ 內nội 心tâm 知tri 所sở 取thủ 非phi 有hữu 。 次thứ 能năng 取thủ 亦diệc 無vô 。 後hậu 觸xúc 無vô 所sở 得đắc 。 依y 者giả 。 謂vị 轉chuyển 依y 。 捨xả 離ly 一nhất 切thiết 。 麁thô 重trọng 得đắc 清thanh 淨tịnh 轉chuyển 依y 故cố 。 當đương 知tri 此thử 中trung 。 以dĩ 因nhân 果quả 兩lưỡng 位vị 釋thích 瑜du 伽già 地địa 。 由do 持trì 等đẳng 四tứ 種chủng 釋thích 此thử 地địa 因nhân 。 最tối 後hậu 一nhất 種chủng 釋thích 此thử 地địa 果quả 。

復phục 次thứ 云vân 何hà 。 於ư 諸chư 法pháp 中trung 法pháp 善thiện 巧xảo 。 云vân 何hà 義nghĩa 善thiện 巧xảo 。 云vân 何hà 文văn 善thiện 巧xảo 。 云vân 何hà 詞từ 善thiện 巧xảo 。 云vân 何hà 前tiền 際tế 後hậu 際tế 。 密mật 意ý 善thiện 巧xảo 。 如như 是thị 五ngũ 問vấn 隨tùy 順thuận 經Kinh 中trung 所sở 說thuyết 諸chư 句cú 。 如như 尊Tôn 者giả 阿A 難Nan 。 告cáo 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 長trưởng 老lão 當đương 知tri 。 若nhược 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 成thành 就tựu 五ngũ 法Pháp 。 即tức 能năng 速tốc 受thọ 多đa 受thọ 善thiện 受thọ 受thọ 已dĩ 不bất 失thất 。 於ư 此thử 經Kinh 中trung 。 即tức 由do 五ngũ 法pháp 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 成thành 速tốc 受thọ 等đẳng 四tứ 種chủng 句cú 義nghĩa 。 云vân 何hà 法pháp 善thiện 巧xảo 。 謂vị 多đa 聞văn 故cố 。 於ư 法pháp 善thiện 巧xảo 便tiện 能năng 速tốc 受thọ 。 由do 具cụ 多đa 聞văn 者giả 。 多đa 分phần 能năng 速tốc 受thọ 文văn 句cú 差sai 別biệt 故cố 。 云vân 何hà 義nghĩa 善thiện 巧xảo 。 謂vị 於ư 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 中trung 。 善thiện 知tri 其kỳ 相tương/tướng 故cố 。 於ư 義nghĩa 善thiện 巧xảo 便tiện 能năng 多đa 受thọ 。 若nhược 善thiện 了liễu 知tri 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 等đẳng 相tương/tướng 。 乃nãi 於ư 蘊uẩn 界giới 處xứ 。 等đẳng 所sở 說thuyết 事sự 中trung 。 便tiện 能năng 攝nhiếp 集tập 眾chúng 多đa 文văn 故cố 。 云vân 何hà 文văn 善thiện 巧xảo 。 謂vị 善thiện 知tri 訓huấn 釋thích 文văn 詞từ 故cố 。 云vân 何hà 詞từ 善thiện 巧xảo 。 謂vị 能năng 善thiện 知tri 我ngã 我ngã 所sở 等đẳng 世thế 俗tục 言ngôn 詞từ 。 不bất 深thâm 執chấp 著trước 隨tùy 順thuận 說thuyết 故cố 。 若nhược 於ư 文văn 詞từ 俱câu 得đắc 善thiện 巧xảo 。 便tiện 能năng 妙diệu 善thiện 領lãnh 受thọ 所sở 說thuyết 。 善thiện 知tri 訓huấn 釋thích 文văn 詞từ 故cố 。 善thiện 知tri 我ngã 我ngã 所sở 等đẳng 世thế 俗tục 言ngôn 詞từ 。 不bất 深thâm 執chấp 著trước 隨tùy 順thuận 說thuyết 故cố 。 即tức 能năng 無vô 倒đảo 領lãnh 受thọ 文văn 義nghĩa 。 云vân 何hà 前tiền 際tế 後hậu 際tế 。 密mật 意ý 善thiện 巧xảo 。 謂vị 能năng 善thiện 知tri 於ư 前tiền 際tế 領lãnh 受thọ 於ư 後hậu 際tế 出xuất 離ly 故cố 。 若nhược 於ư 前tiền 際tế 後hậu 際tế 。 密mật 意ý 善thiện 巧xảo 。 便tiện 能năng 受thọ 已dĩ 而nhi 不bất 失thất 壞hoại 。 依y 止chỉ 前tiền 際tế 所sở 受thọ 法pháp 。 後hậu 能năng 證chứng 得đắc 出xuất 離ly 故cố 。 由do 善thiện 了liễu 知tri 如Như 來Lai 密mật 意ý 。 便tiện 能năng 證chứng 取thủ 聖thánh 教giáo 堅kiên 實thật 。 云vân 何hà 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 安an 住trụ 於ư 法pháp 。 若nhược 不bất 得đắc 修tu 慧tuệ 唯duy 勤cần 方phương 便tiện 修tu 習tập 聞văn 思tư 。 不bất 得đắc 名danh 為vi 。 安an 住trụ 於ư 法pháp 。 若nhược 不bất 得đắc 聞văn 。 思tư 唯duy 勤cần 方phương 便tiện 修tu 習tập 修tu 慧tuệ 。 亦diệc 不bất 得đắc 名danh 安an 住trụ 於ư 法pháp 。 若nhược 俱câu 得đắc 二nhị 種chủng 方phương 便tiện 安an 住trụ 。 如như 是thị 乃nãi 名danh 安an 住trụ 於ư 法pháp 。 如như 經kinh 言ngôn 。 大đại 德đức 當đương 知tri 。 若nhược 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 如như 是thị 住trụ 法pháp 。 乃nãi 可khả 名danh 為vi 。 住trụ 法pháp 比Bỉ 丘Khâu 。 於ư 此thử 經Kinh 中trung 。 世Thế 尊Tôn 顯hiển 示thị 。 若nhược 能năng 具cụ 依y 聞văn 思tư 修tu 住trụ 。 方phương 名danh 住trụ 法pháp 。 非phi 隨tùy 住trụ 一nhất 方phương 便tiện 修tu 習tập 。 得đắc 名danh 住trụ 法pháp 。 若nhược 唯duy 於ư 法pháp 受thọ 持trì 讀đọc 誦tụng 。 為vì 他tha 宣tuyên 說thuyết 等đẳng 。 是thị 名danh 聞văn 思tư 所sở 生sanh 慧tuệ 。 如như 說thuyết 若nhược 於ư 是thị 處xứ 。 多đa 究cứu 其kỳ 文văn 。 讀đọc 誦tụng 宣tuyên 說thuyết 。 又hựu 多đa 尋tầm 思tư 。 唯duy 修tu 聞văn 思tư 慧tuệ 不bất 修tu 習tập 。 修tu 慧tuệ 捨xả 離ly 瑜du 伽già 等đẳng 。 不bất 可khả 建kiến 立lập 為vi 住trụ 法pháp 。 若nhược 修tu 三tam 摩ma 地địa 。 方phương 便tiện 不bất 知tri 足túc 。 是thị 名danh 修tu 所sở 生sanh 慧tuệ 。 如như 說thuyết 若nhược 有hữu 不bất 得đắc 聞văn 思tư 唯duy 修tu 修tu 慧tuệ 。 亦diệc 不bất 可khả 立lập 為vi 住trụ 法pháp 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 因nhân 住trụ 法pháp 比Bỉ 丘Khâu 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 若nhược 比Bỉ 丘Khâu 於ư 法pháp 究cứu 竟cánh 。 所sở 謂vị 契Khế 經Kinh 。 應ưng 頌tụng 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 已dĩ 後hậu 復phục 說thuyết 言ngôn 。 不bất 捨xả 瑜du 伽già 。 如như 是thị 等đẳng 應ưng 如như 理lý 知tri 。 若nhược 有hữu 具cụ 得đắc 聞văn 思tư 修tu 慧tuệ 。 依y 二nhị 種chủng 住trụ 。 是thị 名danh 住trụ 法pháp 不bất 捨xả 瑜du 伽già 。 如như 是thị 等đẳng 者giả 。 謂vị 修tu 三tam 摩ma 地địa 。 方phương 便tiện 不bất 知tri 足túc 。 顯hiển 示thị 修tu 所sở 生sanh 慧tuệ 。 三tam 摩ma 地địa 方phương 便tiện 者giả 。 謂vị 無vô 間gian 殷ân 重trọng 方phương 便tiện 。 及cập 無vô 顛điên 倒đảo 方phương 便tiện 。 此thử 則tắc 顯hiển 示thị 。 二nhị 種chủng 方phương 便tiện 。 一nhất 無vô 間gian 殷ân 重trọng 。 方phương 便tiện 所sở 攝nhiếp 。 如như 說thuyết 不bất 捨xả 瑜du 伽già 故cố 。 二nhị 無vô 顛điên 倒đảo 。 方phương 便tiện 所sở 攝nhiếp 。 如như 說thuyết 不bất 捨xả 作tác 意ý 故cố 。 不bất 知tri 足túc 者giả 。 謂vị 不bất 生sanh 味vị 著trước 修tu 上thượng 奢xa 摩ma 他tha 方phương 便tiện 。 如như 說thuyết 不bất 捨xả 內nội 心tâm 。 奢Xa 摩Ma 他Tha 故cố 。 此thử 則tắc 顯hiển 示thị 。 不bất 生sanh 味vị 著trước 故cố 。 及cập 修tu 上thượng 奢xa 摩ma 他tha 方phương 便tiện 故cố 。 名danh 為vi 不bất 捨xả 。

復phục 次thứ 何hà 因nhân 緣duyên 故cố 。 十thập 二nhị 分phần 聖thánh 教giáo 中trung 方Phương 廣Quảng 分phần/phân 名danh 菩Bồ 薩Tát 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 藏tạng 耶da 。 由do 此thử 分phần/phân 中trung 廣quảng 說thuyết 一nhất 切thiết 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 數số 故cố 。 相tương/tướng 故cố 次thứ 第đệ 故cố 釋thích 詞từ 故cố 修tu 故cố 差sai 別biệt 故cố 攝nhiếp 故cố 所sở 治trị 故cố 功công 德đức 故cố 更cánh 互hỗ 決quyết 擇trạch 故cố 。 問vấn 於ư 何hà 處xứ 說thuyết 。 答đáp 如như 經Kinh 中trung 說thuyết 。 大Đại 乘Thừa 者giả 即tức 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 藏tạng 。 云vân 何hà 宣tuyên 說thuyết 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 數số 相tương 次thứ 第đệ 。 乃nãi 至chí 更cánh 互hỗ 決quyết 擇trạch 。 數số 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 計kế 算toán 數số 。 二nhị 決quyết 定định 數số 。 計kế 算toán 數số 者giả 。 謂vị 六Lục 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 決quyết 定định 數số 者giả 。 謂vị 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 數số 唯duy 有hữu 六lục 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。

何hà 以dĩ 故cố 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 道đạo 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 增tăng 上thượng 生sanh 道đạo 。 二nhị 決quyết 定định 勝thắng 道đạo 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 三tam 三tam 攝nhiếp 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 增tăng 上thượng 生sanh 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 大đại 資tư 財tài 。 二nhị 大đại 自tự 體thể 。 三tam 大đại 眷quyến 屬thuộc 。 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 感cảm 大đại 資tư 財tài 果quả 。 戒Giới 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 感cảm 大đại 自tự 體thể 果quả 。 由do 持trì 淨tịnh 戒giới 生sanh 善thiện 趣thú 中trung 得đắc 尊tôn 貴quý 身thân 故cố 忍Nhẫn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 感cảm 大đại 眷quyến 屬thuộc 果quả 。 能năng 行hành 忍nhẫn 者giả 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 咸hàm 所sở 歸quy 附phụ 故cố 。 決quyết 定định 勝thắng 道đạo 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 伏phục 諸chư 煩phiền 惱não 修tu 習tập 善thiện 品phẩm 方phương 便tiện 。 二nhị 成thành 熟thục 有hữu 情tình 方phương 便tiện 。 三tam 成thành 熟thục 佛Phật 法Pháp 方phương 便tiện 。 如như 是thị 三tam 中trung 隨tùy 闕khuyết 一nhất 種chủng 。 菩Bồ 薩Tát 決quyết 定định 。 勝thắng 道đạo 必tất 不bất 成thành 就tựu 。 成thành 熟thục 有hữu 情tình 方phương 便tiện 者giả 。 謂vị 靜tĩnh 慮lự 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 依y 此thử 發phát 神thần 通thông 成thành 熟thục 有hữu 情tình 故cố 。

復phục 次thứ 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 是thị 無vô 住trú 處xứ 涅Niết 槃Bàn 方phương 便tiện 故cố 。 其kỳ 數số 唯duy 六lục 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 由do 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 翻phiên 住trụ 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 於ư 生sanh 死tử 中trung 。 攝nhiếp 增tăng 上thượng 生sanh 。 為vi 翻phiên 住trụ 生sanh 死tử 故cố 。 即tức 於ư 生sanh 死tử 。 而nhi 不bất 染nhiễm 污ô 。 是thị 故cố 前tiền 三tam 是thị 得đắc 增tăng 上thượng 生sanh 方phương 便tiện 。 後hậu 三tam 是thị 不bất 染nhiễm 污ô 方phương 便tiện 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 如như 前tiền 應ưng 知tri 。 不bất 染nhiễm 污ô 方phương 便tiện 者giả 。 由do 精tinh 進tấn 故cố 。 修tu 習tập 對đối 治trị 。 由do 靜tĩnh 慮lự 故cố 。 伏phục 諸chư 煩phiền 惱não 。 由do 智trí 慧tuệ 故cố 永vĩnh 害hại 一nhất 切thiết 。 煩phiền 惱não 隨tùy 眠miên 。

復phục 次thứ 為vi 攝nhiếp 益ích 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 故cố 。 對đối 治trị 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 故cố 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 唯duy 有hữu 六lục 種chủng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 由do 布bố 施thí 故cố 。 引dẫn 攝nhiếp 資tư 財tài 。 方phương 便tiện 攝nhiếp 益ích 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 由do 持trì 戒giới 故cố 。 不bất 起khởi 侵xâm 損tổn 。 逼bức 迫bách 惱não 亂loạn 。 方phương 便tiện 攝nhiếp 益ích 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 不bất 毀hủy 壞hoại 他tha 財tài 身thân 心tâm 故cố 。 由do 忍nhẫn 辱nhục 故cố 。 堪kham 受thọ 侵xâm 損tổn 。 逼bức 迫bách 惱não 亂loạn 。 方phương 便tiện 攝nhiếp 益ích 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 由do 堪kham 忍nhẫn 他tha 侵xâm 損tổn 己kỷ 財tài 等đẳng 故cố 。 由do 此thử 三tam 種chủng 善thiện 能năng 攝nhiếp 益ích 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 由do 精tinh 進tấn 故cố 。 雖tuy 未vị 永vĩnh 伏phục 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 而nhi 依y 善thiện 品phẩm 修tu 彼bỉ 對đối 治trị 。 由do 靜tĩnh 慮lự 故cố 。 永vĩnh 伏phục 煩phiền 惱não 。 由do 智trí 慧tuệ 故cố 。 永vĩnh 害hại 隨tùy 眠miên 。 由do 此thử 三tam 種chủng 善thiện 能năng 對đối 治trị 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 相tương/tướng 。 云vân 何hà 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 相tương/tướng 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 安an 住trụ 菩Bồ 薩Tát 。 法pháp 性tánh 菩Bồ 提Đề 心tâm 為vi 依y 止chỉ 。 以dĩ 悲bi 導đạo 心tâm 捨xả 一nhất 切thiết 時thời 。 所sở 有hữu 身thân 語ngữ 意ý 業nghiệp 。 如như 是thị 由do 種chủng 性tánh 故cố 願nguyện 故cố 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 事sự 故cố 自tự 體thể 故cố 。 顯hiển 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 相tương/tướng 。 種chủng 性tánh 者giả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 法pháp 性tánh 。 願nguyện 者giả 。 謂vị 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 謂vị 悲bi 導đạo 心tâm 。 事sự 者giả 。 謂vị 捨xả 諸chư 所sở 有hữu 。 自tự 體thể 者giả 。 謂vị 身thân 語ngữ 意ý 業nghiệp 。 云vân 何hà 戒Giới 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 相tương/tướng 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 安an 住trụ 菩Bồ 薩Tát 。 法pháp 性tánh 菩Bồ 提Đề 心tâm 為vi 依y 止chỉ 。 以dĩ 悲bi 導đạo 心tâm 受thọ 持trì 一nhất 切thiết 。 菩Bồ 薩Tát 戒giới 時thời 。 所sở 有hữu 身thân 語ngữ 意ý 業nghiệp 。 云vân 何hà 忍Nhẫn 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 相tương/tướng 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 安an 住trụ 菩Bồ 薩Tát 。 法pháp 性tánh 菩Bồ 提Đề 心tâm 為vi 依y 止chỉ 。 以dĩ 悲bi 導đạo 心tâm 堪kham 忍nhẫn 安an 受thọ 諸chư 怨oán 苦khổ 時thời 。 所sở 有hữu 身thân 語ngữ 意ý 業nghiệp 。 云vân 何hà 精tinh 進tấn 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 相tương/tướng 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 安an 住trụ 菩Bồ 薩Tát 。 法pháp 性tánh 菩Bồ 提Đề 心tâm 為vi 依y 止chỉ 。 以dĩ 悲bi 導đạo 心tâm 引dẫn 發phát 一nhất 切thiết 勝thắng 善thiện 法Pháp 時thời 。 所sở 有hữu 身thân 語ngữ 意ý 業nghiệp 。 云vân 何hà 靜tĩnh 慮lự 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 相tương 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 安an 住trụ 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 性tánh 菩Bồ 提Đề 心tâm 為vi 依y 止chỉ 。 以dĩ 悲bi 導đạo 心tâm 起khởi 一nhất 切thiết 種chủng 身thân 語ngữ 意ý 業nghiệp 。 自tự 在tại 用dụng 時thời 。 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 。 心tâm 恆hằng 安an 住trụ 。 云vân 何hà 慧Tuệ 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 相tương/tướng 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 安an 住trụ 。 菩Bồ 薩Tát 法pháp 性tánh 菩Bồ 提Đề 心tâm 為vi 依y 止chỉ 。 以dĩ 悲bi 導đạo 心tâm 起khởi 一nhất 切thiết 種chủng 身thân 語ngữ 意ý 業nghiệp 。 自tự 在tại 用dụng 時thời 。 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 。 諸chư 法pháp 簡giản 擇trạch 復phục 次thứ 若nhược 所sở 行hành 施thí 依y 止chỉ 薩tát 伐phạt 若nhược 性tánh 。 能năng 感cảm 薩tát 伐phạt 若nhược 性tánh 。 攝nhiếp 受thọ 薩tát 伐phạt 若nhược 性tánh 。 能năng 為vì 一nhất 切thiết 。 薩tát 伐phạt 若nhược 事sự 。 是thị 名danh 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 相tương/tướng 。 如như 是thị 四tứ 句cú 。 隨tùy 其kỳ 次thứ 第đệ 。 由do 發phát 起khởi 故cố 習tập 氣khí 故cố 自tự 體thể 故cố 等đẳng 流lưu 故cố 。 顯hiển 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 相tương/tướng 。 發phát 起khởi 者giả 。 謂vị 依y 止chỉ 一nhất 切thiết 智trí 性tánh 。 凡phàm 所sở 生sanh 起khởi 一nhất 切thiết 施thi 行hành 。 皆giai 迴hồi 向hướng 薩tát 伐phạt 若nhược 性tánh 故cố 。 習tập 氣khí 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 一nhất 切thiết 智trí 性tánh 。 即tức 所sở 行hành 施thí 熏huân 修tu 相tương 續tục 。 於ư 當đương 來lai 世thế 。 能năng 感cảm 薩tát 伐phạt 若nhược 性tánh 故cố 。 自tự 體thể 者giả 。 謂vị 攝nhiếp 受thọ 一nhất 切thiết 智trí 性tánh 。 即tức 所sở 行hành 施thí 。 究cứu 竟cánh 圓viên 滿mãn 。

爾nhĩ 時thời 能năng 辦biện 佛Phật 法Pháp 身thân 故cố 。 等đẳng 流lưu 者giả 。 謂vị 能năng 為vì 一nhất 切thiết 。 一Nhất 切Thiết 智Trí 事sự 。 從tùng 此thử 後hậu 時thời 由do 受thọ 用dụng 變biến 化hóa 身thân 等đẳng 流lưu 門môn 。 發phát 起khởi 一nhất 切thiết 。 薩tát 伐phạt 若nhược 事sự 故cố 。 如như 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 相tương/tướng 乃nãi 至chí 慧Tuệ 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 相tương/tướng 。 皆giai 應ưng 如như 是thị 說thuyết 。

次thứ 第đệ 者giả 。 謂vị 前tiền 前tiền 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 能năng 為vi 後hậu 後hậu 。 所sở 依y 止chỉ 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 由do 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 串xuyến 習tập 捨xả 施thí 內nội 外ngoại 事sự 故cố 。 不bất 顧cố 身thân 命mạng 。 棄khí 大đại 寶bảo 藏tạng 受thọ 持trì 禁cấm 戒giới 。 由do 護hộ 戒giới 故cố 。 他tha 所sở 毀hủy 罵mạ 終chung 不bất 反phản 報báo 。 由do 如như 是thị 等đẳng 遂toại 能năng 堪kham 忍nhẫn 。 以dĩ 能năng 堪kham 忍nhẫn 寒hàn 熱nhiệt 等đẳng 苦khổ 。 雖tuy 遭tao 此thử 緣duyên 加gia 行hành 不bất 息tức 。 發phát 勤cần 精tinh 進tấn 。 精tinh 進tấn 方phương 便tiện 。 證chứng 究cứu 竟cánh 果quả 成thành 滿mãn 靜tĩnh 慮lự 。 靜tĩnh 慮lự 滿mãn 已dĩ 。 由do 淨tịnh 定định 心tâm 。 如như 實thật 知tri 故cố 。 證chứng 得đắc 出xuất 世thế 究cứu 竟cánh 大đại 慧tuệ 。

復phục 次thứ 前tiền 前tiền 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 後hậu 後hậu 所sở 持trì 故cố 。 謂vị 戒giới 能năng 持trì 施thí 。 乃nãi 至chí 慧tuệ 能năng 持trì 靜tĩnh 慮lự 。 由do 具cụ 尸thi 羅la 施thí 得đắc 清thanh 淨tịnh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 行hành 布bố 施thí 攝nhiếp 益ích 有hữu 情tình 。 由do 具cụ 尸thi 羅la 不bất 為vi 惱não 害hại 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 受thọ 施thí 者giả 。 以dĩ 離ly 惱não 害hại 善thiện 能năng 施thí 與dữ 清thanh 淨tịnh 樂nhạc 具cụ 故cố 。 由do 淨tịnh 戒giới 力lực 施thí 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 如như 是thị 由do 忍nhẫn 力lực 故cố 戒giới 得đắc 清thanh 淨tịnh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 能năng 忍nhẫn 受thọ 他tha 不bất 饒nhiêu 益ích 。 終chung 不bất 毀hủy 犯phạm 。 所sở 學học 處xứ 故cố 。 由do 精tinh 進tấn 故cố 。 忍nhẫn 得đắc 清thanh 淨tịnh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 勇dũng 猛mãnh 力lực 故cố 久cửu 處xứ 生sanh 死tử 。 不bất 以dĩ 為vi 難nan 。 能năng 受thọ 眾chúng 生sanh 違vi 逆nghịch 等đẳng 苦khổ 。 由do 靜tĩnh 慮lự 故cố 。 精tinh 進tấn 清thanh 淨tịnh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 喜hỷ 樂lạc 俱câu 能năng 勤cần 修tu 習tập 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 無vô 休hưu 息tức 故cố 。 由do 具cụ 慧tuệ 故cố 靜tĩnh 慮lự 清thanh 淨tịnh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 由do 無vô 量lượng 門môn 數sác 數sác 觀quán 諸chư 法pháp 。 能năng 證chứng 內nội 寂tịch 靜tĩnh 。 增tăng 長trưởng 三tam 摩ma 地địa 。 又hựu 伽già 他tha 說thuyết 。 無vô 有hữu 靜tĩnh 慮lự 而nhi 不bất 因nhân 慧tuệ 。

復phục 次thứ 由do 麁thô 細tế 故cố 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 前tiền 後hậu 次thứ 第đệ 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 於ư 諸chư 行hành 中trung 。 施thi 行hành 最tối 麁thô 故cố 先tiên 建kiến 立lập 。 於ư 忍nhẫn 等đẳng 行hành 戒giới 復phục 為vi 麁thô 故cố 次thứ 建kiến 立lập 。 乃nãi 至chí 於ư 慧tuệ 靜tĩnh 慮lự 為vi 麁thô 。 一nhất 切thiết 行hành 中trung 。 慧tuệ 為vi 最tối 細tế 故cố 最tối 後hậu 立lập 。

釋thích 詞từ 者giả 。 謂vị 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 所sở 行hành 布bố 施thí 。 所sở 以dĩ 名danh 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 者giả 。 謂vị 由do 大đại 施thí 故cố 離ly 過quá 故cố 離ly 垢cấu 故cố 。 名danh 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 大đại 施thí 者giả 。 盡tận 捨xả 一nhất 切thiết 。 內nội 外ngoại 事sự 故cố 。 長trường 時thời 施thí 故cố 。 離ly 過quá 者giả 。 遠viễn 離ly 不bất 平bình 等đẳng 。 追truy 求cầu 等đẳng 過quá 故cố 。 離ly 垢cấu 者giả 。 永vĩnh 斷đoạn 一nhất 切thiết 。 所sở 治trị 慳san 故cố 。 如như 無vô 盡tận 慧tuệ 經kinh 施thí 無vô 盡tận 中trung 說thuyết 云vân 何hà 離ly 垢cấu 。 永vĩnh 斷đoạn 所sở 治trị 并tinh 習tập 氣khí 故cố 。 如như 是thị 三tam 句cú 顯hiển 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 三tam 種chủng 最tối 勝thắng 。 何hà 等đẳng 為vi 三tam 。

一nhất 自tự 體thể 最tối 勝thắng 并tinh 積tích 習tập 。 二nhị 方phương 便tiện 最tối 勝thắng 。 三tam 果quả 最tối 勝thắng 。 積tích 習tập 者giả 。 謂vị 長trường 時thời 施thí 故cố 。 如như 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 有hữu 三tam 種chủng 。 乃nãi 至chí 慧Tuệ 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 亦diệc 爾nhĩ 。 戒giới 等đẳng 離ly 過quá 者giả 。 謂vị 遠viễn 離ly 我ngã 增tăng 益ích 等đẳng 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 如như 無vô 盡tận 慧tuệ 經kinh 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 由do 與dữ 十thập 二nhị 種chủng 最tối 勝thắng 相tương 應ứng 故cố 。 名danh 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 十thập 二nhị 最tối 勝thắng 。 一nhất 廣quảng 大đại 最tối 勝thắng 。 不bất 求cầu 一nhất 切thiết 世thế 間gian 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 。 又hựu 最tối 上thượng 故cố 。 二nhị 長trường 時thời 最tối 勝thắng 。 經kinh 三tam 大đại 劫kiếp 。 阿a 僧tăng 企xí 耶da 。 所sở 積tích 習tập 故cố 。 三tam 所sở 為vi 最tối 勝thắng 。 為vi 利lợi 益ích 安an 樂lạc 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 故cố 。 四tứ 無vô 盡tận 最tối 勝thắng 。 由do 迴hồi 向hướng 大đại 菩Bồ 提Đề 究cứu 竟cánh 無vô 盡tận 故cố 。 五ngũ 無vô 間gián 最tối 勝thắng 。 由do 得đắc 自tự 他tha 平bình 等đẳng 勝thắng 解giải 令linh 諸chư 有hữu 情tình 。 於ư 施thí 等đẳng 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 速tốc 圓viên 滿mãn 故cố 。 六lục 無vô 難nạn/nan 最tối 勝thắng 。 唯duy 由do 隨tùy 喜hỷ 他tha 所sở 行hành 施thí 等đẳng 令linh 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 速tốc 圓viên 滿mãn 故cố 。 七thất 大đại 自tự 在tại 最tối 勝thắng 。 由do 得đắc 虛Hư 空Không 藏Tạng 等đẳng 。 諸chư 三tam 摩ma 地địa 。 令linh 布bố 施thí 等đẳng 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 速tốc 圓viên 滿mãn 故cố 。 八bát 攝nhiếp 受thọ 最tối 勝thắng 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 所sở 攝nhiếp 受thọ 故cố 。 九cửu 發phát 起khởi 最tối 勝thắng 。 謂vị 解giải 行hành 地địa 中trung 上thượng 品phẩm 忍nhẫn 位vị 所sở 行hành 施thí 等đẳng 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 十thập 證chứng 得đắc 最tối 勝thắng 。 謂vị 初Sơ 地Địa 中trung 所sở 得đắc 施thí 等đẳng 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 十thập 一nhất 等đẳng 流lưu 最tối 勝thắng 。 謂vị 餘dư 八bát 地địa 中trung 所sở 行hành 施thí 等đẳng 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 十thập 二nhị 圓viên 滿mãn 最tối 勝thắng 。 謂vị 第đệ 十Thập 地Địa 及cập 如Như 來Lai 地địa 所sở 有hữu 施thí 等đẳng 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 菩Bồ 薩Tát 圓viên 滿mãn 故cố 。 佛Phật 圓viên 滿mãn 故cố 。

復phục 次thứ 最Tối 勝Thắng 所sở 作tác 故cố 。 最tối 勝thắng 所sở 至chí 故cố 。 名danh 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 一nhất 切thiết 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 所sở 。 為vi 所sở 到đáo 故cố 。

復phục 次thứ 到đáo 所sở 知tri 彼bỉ 岸ngạn 故cố 。 名danh 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 安an 住trụ 佛Phật 性tánh 故cố 。

復phục 次thứ 濟tế 度độ 自tự 他tha 最tối 極cực 災tai 橫hoạnh 故cố 。 名danh 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 能năng 令linh 自tự 他tha 。 越việt 度độ 生sanh 死tử 。 大đại 苦khổ 海hải 故cố 。 共cộng 詞từ 已dĩ 釋thích 。 不bất 共cộng 今kim 當đương 說thuyết 。 能năng 捨xả 施thí 者giả 當đương 來lai 貧bần 苦khổ 。 能năng 捨xả 受thọ 者giả 現hiện 在tại 熱nhiệt 惱não 。 故cố 名danh 為vi 施thí 。 能năng 令linh 諸chư 根căn 永vĩnh 寂tịch 靜tĩnh 故cố 。 能năng 趣thú 清thanh 淨tịnh 諸chư 善thiện 趣thú 故cố 。 能năng 為vi 清thanh 涼lương 。 所sở 依y 處xứ 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 戒giới 。 隨tùy 其kỳ 次thứ 第đệ 。 能năng 引dẫn 守thủ 護hộ 諸chư 根căn 門môn 故cố 。 是thị 往vãng 清thanh 淨tịnh 善thiện 趣thú 因nhân 故cố 。 能năng 為vi 無vô 悔hối 等đẳng 漸tiệm 次thứ 乃nãi 至chí 涅Niết 槃Bàn 所sở 依y 故cố 。 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 忿phẫn 熱nhiệt 灰hôi 故cố 。 遠viễn 離ly 不bất 捨xả 怨oán 害hại 心tâm 故cố 。 顯hiển 發phát 損tổn 者giả 常thường 安an 隱ẩn 故cố 。 說thuyết 名danh 為vi 忍nhẫn 。 怨oán 害hại 心tâm 者giả 。 謂vị 起khởi 報báo 怨oán 心tâm 。 不bất 捨xả 者giả 。 謂vị 不bất 棄khí 此thử 心tâm 。 能năng 壞hoại 怨oán 心tâm 名danh 為vi 損tổn 者giả 。 顯hiển 此thử 無vô 畏úy 故cố 名danh 顯hiển 發phát 。 損tổn 者giả 常thường 安an 隱ẩn 故cố 。 損tổn 害hại 生sanh 長trưởng 作tác 用dụng 相tương 應ứng 故cố 名danh 精tinh 進tấn 。 損tổn 害hại 作tác 用dụng 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 前tiền 二nhị 正Chánh 斷Đoạn 。 以dĩ 能năng 損tổn 害hại 。 不bất 善thiện 法pháp 故cố 。 生sanh 長trưởng 作tác 用dụng 相tương 應ứng 者giả 。 謂vị 後hậu 二nhị 正Chánh 斷Đoạn 。 以dĩ 能năng 生sanh 長trưởng 諸chư 善thiện 法Pháp 故cố 。 能năng 持trì 能năng 息tức 能năng 靜tĩnh 能năng 調điều 。 又hựu 能năng 引dẫn 發phát 故cố 名danh 靜tĩnh 慮lự 。 能năng 持trì 者giả 。 謂vị 於ư 境cảnh 繫hệ 心tâm 。 能năng 息tức 者giả 。 謂vị 息tức 諸chư 散tán 亂loạn 。 能năng 靜tĩnh 者giả 。 謂vị 令linh 心tâm 寂tịch 靜tĩnh 。 能năng 調điều 者giả 。 謂vị 制chế 伏phục 諸chư 纏triền 。 能năng 引dẫn 發phát 者giả 。 謂vị 能năng 引dẫn 發phát 自tự 在tại 作tác 用dụng 。 他tha 所sở 發phát 智trí 故cố 。 內nội 證chứng 智trí 故cố 。 種chủng 別biệt 智trí 故cố 。 得đắc 寂tịch 靜tĩnh 智trí 故cố 。 勝thắng 德đức 智trí 故cố 。 名danh 為vi 慧tuệ 。 他tha 所sở 發phát 智trí 者giả 。 謂vị 從tùng 他tha 言ngôn 音âm 所sở 生sanh 慧tuệ 。 及cập 如như 理lý 作tác 意ý 相tương 應ứng 慧tuệ 。 內nội 證chứng 智trí 者giả 。 謂vị 出xuất 世thế 間gian 慧tuệ 。 種chủng 別biệt 智trí 者giả 。 謂vị 出xuất 世thế 間gian 後hậu 所sở 得đắc 慧tuệ 。 得đắc 寂tịch 靜tĩnh 智trí 者giả 。 謂vị 修tu 道Đạo 中trung 治trị 煩phiền 惱não 慧tuệ 。 勝thắng 德đức 智trí 者giả 。 謂vị 能năng 引dẫn 發phát 勝thắng 功công 德đức 慧tuệ 。

大Đại 乘Thừa 阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 雜Tạp 集Tập 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 一nhất

Print Friendly, PDF & Email