大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ
Quyển 22
唐Đường 澄Trừng 觀Quán 撰Soạn

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷Quyển 。 第Đệ 二Nhị 十Thập 二Nhị

唐đường 清thanh 涼lương 山sơn 大đại 華hoa 嚴nghiêm 寺tự 沙Sa 門Môn 澄trừng 觀quán 撰soạn

十Thập 行Hành 品Phẩm 第Đệ 二Nhị 十Thập 一Nhất 。 從Tùng 第Đệ 十Thập 九Cửu 經Kinh 半Bán 盡Tận 第Đệ 二Nhị 十Thập 一Nhất 經Kinh )#

來lai 意ý 有hữu 二nhị 。 一nhất 前tiền 序tự 此thử 正chánh 故cố 。 二nhị 前tiền 辨biện 所sở 依y 佛Phật 智trí 。 此thử 辨biện 能năng 依y 之chi 行hành 故cố 。 二nhị 釋thích 名danh 者giả 。 隨tùy 緣duyên 順thuận 理lý 造tạo 修tu 名danh 行hành 。 數số 越việt 塵trần 沙sa 寄ký 圓viên 辨biện 十thập 。 仁nhân 王vương 名danh 為vi 十thập 止chỉ 。 就tựu 三tam 學học 中trung 定định 心tâm 增tăng 故cố 。 梵Phạm 網võng 名danh 。 為vi 長trưởng 養dưỡng 。 長trường/trưởng 道đạo 根căn 故cố 。 若nhược 具cụ 梵Phạm 本bổn 。 應ưng 云vân 功công 德đức 華hoa 聚tụ 。 菩Bồ 薩Tát 說thuyết 十thập 行hành 品phẩm 則tắc 兼kiêm 能năng 說thuyết 人nhân 。 今kim 文văn 略lược 耳nhĩ 。 宗tông 趣thú 可khả 知tri 。 四tứ 釋thích 文văn 者giả 。 此thử 品phẩm 不bất 同đồng 前tiền 二nhị 。 有hữu 行hành 德đức 者giả 以dĩ 行hành 為vi 主chủ 。 故cố 略lược 無vô 之chi 。 又hựu 行hành 德đức 已dĩ 純thuần 熟thục 進tiến 趣thú 中trung 收thu 。 故cố 唯duy 一nhất 品phẩm 義nghĩa 當đương 行hành 中trung 之chi 解giải 。 品phẩm 有hữu 七thất 分phần 。 一nhất 三tam 昧muội 分phần/phân 。 二nhị 加gia 分phần/phân 。 三tam 起khởi 分phần/phân 。 四tứ 本bổn 分phần/phân 。 五ngũ 說thuyết 分phần/phân 。 六lục 現hiện 證chứng 分phần/phân 。 七thất 重trùng 頌tụng 分phần/phân 。 今kim 初sơ 三tam 昧muội 分phần/phân 。 功công 德đức 林lâm 入nhập 者giả 為vi 眾chúng 首thủ 故cố 。 表biểu 說thuyết 十thập 行hành 眾chúng 德đức 建kiến 立lập 故cố 。 承thừa 佛Phật 神thần 力lực 。 是thị 入nhập 定định 因nhân 。 入nhập 菩Bồ 薩Tát 善thiện 思tư 惟duy 者giả 。 顯hiển 定định 別biệt 名danh 。 揀giản 因nhân 異dị 果quả 。 故cố 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 巧xảo 順thuận 事sự 理lý 揀giản 擇trạch 無vô 礙ngại 。 無vô 心tâm 成thành 事sự 。 名danh 善Thiện 思Tư 惟Duy 。 二nhị 入nhập 是thị 已dĩ 下hạ 明minh 加gia 分phần/phân 有hữu 三tam 。 初sơ 總tổng 辨biện 作tác 加gia 因nhân 緣duyên 。 二nhị 辨biện 加gia 所sở 為vi 。 三tam 正chánh 顯hiển 加gia 相tương/tướng 。 初sơ 中trung 四tứ 。 一nhất 總tổng 標tiêu 加gia 因nhân 。 二nhị 十thập 方phương 下hạ 加gia 緣duyên 顯hiển 現hiện 。 三tam 告cáo 功công 德đức 林lâm 下hạ 讚tán 有hữu 加gia 因nhân 。 四tứ 善thiện 男nam 子tử 下hạ 雙song 顯hiển 加gia 定định 因nhân 緣duyên 。 於ư 中trung 二nhị 。 初sơ 別biệt 顯hiển 所sở 因nhân 。 二nhị 令linh 汝nhữ 入nhập 下hạ 結kết 因nhân 所sở 屬thuộc 。 今kim 初sơ 。 亦diệc 有hữu 四tứ 因nhân 。 一nhất 伴bạn 佛Phật 同đồng 加gia 準chuẩn 十thập 住trụ 會hội 。 即tức 是thị 神thần 力lực 加gia 也dã 。 二nhị 主chủ 佛Phật 宿túc 願nguyện 。 三tam 主chủ 佛Phật 現hiện 威uy 。 四tứ 大đại 眾chúng 機cơ 感cảm 略lược 無vô 助trợ 化hóa 善thiện 根căn 。 或hoặc 是thị 諸chư 字tự 中trung 攝nhiếp 故cố 。 餘dư 義nghĩa 具cụ 於ư 前tiền 會hội 。 二nhị 為vi 增tăng 長trưởng 下hạ 辨biện 加gia 所sở 為vi 。 有hữu 十thập 一nhất 句cú 。 前tiền 十thập 別biệt 明minh 。 後hậu 所sở 謂vị 下hạ 一nhất 句cú 總tổng 結kết 。 乃nãi 至chí 起khởi 分phần/phân 皆giai 同đồng 前tiền 會hội 。 但đãn 住trụ 行hành 之chi 殊thù 。 第đệ 三tam 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 正chánh 辨biện 加gia 相tương/tướng 中trung 三tam 。 初sơ 語ngữ 業nghiệp 加gia 。 命mạng 其kỳ 說thuyết 故cố 。 二nhị 是thị 時thời 諸chư 佛Phật 。 下hạ 意ý 業nghiệp 加gia 。 與dữ 智trí 慧tuệ 故cố 。 有hữu 別biệt 顯hiển 徵trưng 釋thích 。 別biệt 顯hiển 中trung 初sơ 總tổng 餘dư 別biệt 。 別biệt 中trung 一nhất 捷tiệp 辯biện 。 二nhị 無vô 斷đoạn 辯biện 。 三tam 無vô 師sư 智trí 。 前tiền 後hậu 二nhị 會hội 並tịnh 無vô 此thử 智trí 。 即tức 是thị 本bổn 覺giác 之chi 智trí 了liễu 因nhân 自tự 得đắc 悟ngộ 。 不bất 由do 師sư 。 假giả 佛Phật 緣duyên 顯hiển 故cố 得đắc 云vân 與dữ 。 及cập 無vô 癡si 智trí 並tịnh 是thị 迅tấn 辯biện 。 四tứ 應ưng 辯biện 五ngũ 無vô 謬mậu 錯thác 辯biện 。 六lục 豐phong 義nghĩa 味vị 辯biện 。 七thất 一nhất 切thiết 世thế 間gian 最tối 上thượng 妙diệu 辯biện 。 八bát 總tổng 策sách 前tiền 七thất 九cửu 。 此thử 七thất 無vô 勝thắng 。 三tam 爾nhĩ 時thời 下hạ 身thân 業nghiệp 加gia 。 增tăng 威uy 力lực 故cố 。 第đệ 三tam 時thời 功công 德đức 林lâm 下hạ 。 起khởi 分phần/phân 可khả 知tri 。 第đệ 四tứ 告cáo 諸chư 下hạ 本bổn 分phần/phân 文văn 二nhị 。 初sơ 行hành 體thể 後hậu 行hành 相tương/tướng 。 前tiền 中trung 若nhược 約ước 所sở 依y 。 即tức 前tiền 善thiện 思tư 三tam 昧muội 為vi 體thể 。 若nhược 約ước 所sở 觀quán 即tức 二nhị 諦đế 雙song 融dung 。 若nhược 約ước 能năng 觀quán 悲bi 智trí 無vô 礙ngại 。 今kim 從tùng 教giáo 相tương/tướng 。 即tức 下hạ 四tứ 行hành 為vi 體thể 。 若nhược 約ước 十thập 行hành 別biệt 體thể 。 即tức 以dĩ 十thập 波Ba 羅La 蜜Mật 為vi 體thể 。 義nghĩa 見kiến 初sơ 會hội 。 今kim 就tựu 教giáo 相tương/tướng 中trung 。 若nhược 直trực 就tựu 經kinh 文văn 文văn 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 標tiêu 顯hiển 。 二nhị 何hà 以dĩ 下hạ 徵trưng 釋thích 。 初sơ 中trung 先tiên 標tiêu 行hành 體thể 難nan 思tư 。 行hành 即tức 深thâm 心tâm 所sở 修tu 行hành 海hải 也dã 。 與dữ 法Pháp 界Giới 下hạ 顯hiển 難nan 思tư 之chi 相tướng 。 深thâm 等đẳng 法Pháp 界Giới 廣quảng 齊tề 虛hư 空không 。 故cố 心tâm 言ngôn 罔võng 及cập 也dã 。 又hựu 超siêu 下hạ 位vị 。 名danh 不bất 思tư 議nghị 。 又hựu 即tức 理lý 之chi 事sự 行hành 。 同đồng 事sự 法Pháp 界Giới 之chi 無vô 量lượng 。 等đẳng 虛hư 空không 之chi 無vô 邊biên 。 即tức 事sự 之chi 理lý 。 行hành 同đồng 理lý 法Pháp 界Giới 之chi 寂tịch 寥liêu 。 等đẳng 虛hư 空không 之chi 絕tuyệt 相tương/tướng 。 此thử 二nhị 俱câu 非phi 言ngôn 之chi 表biểu 詮thuyên 心tâm 之chi 顯hiển 詮thuyên 。 故cố 難nan 思tư 議nghị 。 況huống 二nhị 交giao 徹triệt 。 能năng 令linh 一nhất 行hành 攝nhiếp 一nhất 切thiết 行hành 。 一nhất 位vị 攝nhiếp 一nhất 切thiết 位vị 。 純thuần 雜tạp 無vô 礙ngại 故cố 。 第đệ 十thập 行hành 。 云vân 入nhập 因nhân 陀đà 羅la 網võng 法Pháp 界Giới 。 成thành 就tựu 如Như 來Lai 。 無vô 礙ngại 解giải 脫thoát 。 人nhân 中trung 雄hùng 猛mãnh 。 大đại 師sư 子tử 吼hống 。 乃nãi 至chí 到đáo 一nhất 切thiết 法pháp 實thật 相tướng 源nguyên 底để 故cố 。 又hựu 若nhược 唯duy 遮già 者giả 則tắc 凡phàm 聖thánh 絕tuyệt 分phần/phân 故cố 。 非phi 但đãn 遮già 常thường 心tâm 言ngôn 。 亦diệc 應ưng 融dung 常thường 心tâm 言ngôn 。 是thị 則tắc 於ư 中trung 思tư 議nghị 不bất 可khả 盡tận 也dã 。 遮già 融dung 無vô 二nhị 。 則tắc 思tư 與dữ 非phi 思tư 體thể 俱câu 寂tịch 滅diệt 。 方phương 曰viết 真chân 不bất 思tư 議nghị 。 從tùng 徵trưng 釋thích 中trung 。 何hà 以dĩ 因nhân 人nhân 之chi 行hành 便tiện 叵phả 思tư 耶da 。 釋thích 云vân 同đồng 佛Phật 果Quả 故cố 佛Phật 窮cùng 事sự 行hành 之chi 邊biên 。 極cực 理lý 行hành 之chi 際tế 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 障chướng 。 證chứng 一nhất 切thiết 理lý 。 因nhân 圓viên 果quả 滿mãn 融dung 無vô 障chướng 礙ngại 。 菩Bồ 薩Tát 同đồng 彼bỉ 寧ninh 可khả 思tư 議nghị 。 若nhược 取thủ 論luận 勢thế 。 菩Bồ 薩Tát 行hành 為vi 總tổng 句cú 。 餘dư 皆giai 是thị 別biệt 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 即tức 真chân 實thật 行hạnh 也dã 。 彼bỉ 約ước 地địa 前tiền 不bất 見kiến 。 此thử 約ước 凡phàm 愚ngu 叵phả 思tư 。 亦diệc 名danh 真Chân 實Thật 行Hạnh 布bố 。 位vị 中trung 無vô 真Chân 如Như 觀quán 故cố 。 無vô 觀quán 相tương/tướng 行hành 。 二nhị 與dữ 法Pháp 界Giới 等đẳng 。 即tức 是thị 勝thắng 行hành 。 亦diệc 是thị 佛Phật 本bổn 故cố 。 三tam 與dữ 虛hư 空không 等đẳng 。 即tức 因nhân 行hành 也dã 。 是thị 無vô 常thường 因nhân 亦diệc 未vị 得đắc 地địa 智trí 。 缺khuyết 常thường 果quả 因nhân 也dã 。 四tứ 學học 三tam 世thế 佛Phật 而nhi 修tu 行hành 者giả 。 是thị 不bất 怯khiếp 弱nhược 行hành 。 未vị 能năng 順thuận 理lý 真chân 實thật 救cứu 護hộ 。 故cố 無vô 大đại 行hành 。 餘dư 同đồng 前tiền 會hội 。 第đệ 二nhị 佛Phật 子tử 何hà 等đẳng 下hạ 辨biện 行hành 相tương/tướng 。 文văn 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 總tổng 徵trưng 其kỳ 名danh 。 二nhị 佛Phật 子tử 下hạ 標tiêu 數số 顯hiển 勝thắng 。 故cố 云vân 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 同đồng 說thuyết 。 三tam 何hà 等đẳng 下hạ 徵trưng 數số 列liệt 名danh 。 先tiên 徵trưng 次thứ 列liệt 後hậu 結kết 。 列liệt 中trung 。 然nhiên 與dữ 本bổn 業nghiệp 名danh 雖tuy 小tiểu 異dị 。 而nhi 義nghĩa 意ý 大đại 同đồng 。 一nhất 施thí 悅duyệt 自tự 他tha 故cố 名danh 歡hoan 喜hỷ 。 約ước 三tam 施thí 說thuyết 在tại 因nhân 皆giai 悅duyệt 故cố 。 下hạ 經Kinh 云vân 。 為vì 令linh 眾chúng 生sanh 。 生sanh 歡hoan 喜hỷ 故cố 。 若nhược 就tựu 果quả 說thuyết 。 財tài 獲hoạch 富phú 饒nhiêu 無vô 畏úy 。 身thân 心tâm 安an 泰thái 。 法Pháp 施thí 當đương 獲hoạch 法Pháp 喜hỷ 皆giai 歡hoan 喜hỷ 義nghĩa 。 此thử 約ước 隨tùy 相tương/tướng 。 本bổn 業nghiệp 云vân 。 始thỉ 入nhập 法pháp 空không 不bất 為vi 外ngoại 道đạo 邪tà 論luận 所sở 倒đảo 。 入nhập 正chánh 位vị 故cố 。 名danh 歡Hoan 喜Hỷ 行Hạnh 。 此thử 約ước 離ly 相tương/tướng 。 二nhị 三Tam 聚Tụ 淨Tịnh 戒Giới 。 亦diệc 益ích 自tự 他tha 。 故cố 名danh 饒nhiêu 益ích 。 或hoặc 以dĩ 後hậu 攝nhiếp 前tiền 。 本bổn 業nghiệp 云vân 。 得đắc 常thường 化hóa 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 法pháp 。 皆giai 利lợi 眾chúng 生sanh 故cố 。 此thử 唯duy 據cứ 利lợi 他tha 。 三tam 忍nhẫn 順thuận 物vật 理lý 名danh 無vô 違vi 逆nghịch 。 彼bỉ 云vân 得đắc 實thật 法Pháp 忍Nhẫn 無vô 我ngã 我ngã 所sở 。 名danh 無vô 瞋sân 恨hận 。 此thử 約ước 以dĩ 後hậu 攝nhiếp 初sơ 。 晉tấn 云vân 無vô 恚khuể 恨hận 。 亦diệc 是thị 以dĩ 初sơ 攝nhiếp 後hậu 。 而nhi 實thật 二nhị 忍nhẫn 順thuận 物vật 法Pháp 忍Nhẫn 順thuận 理lý 。 以dĩ 後hậu 遵tuân 前tiền 。 皆giai 順thuận 事sự 理lý 。 四tứ 勤cần 無vô 怠đãi 退thoái 名danh 無vô 屈khuất 撓nạo 。 亦diệc 通thông 三tam 勤cần 。 彼bỉ 云vân 。 常thường 住trụ 功công 德đức 現hiện 化hóa 眾chúng 生sanh 。 故cố 名danh 無vô 盡tận 。 謂vị 若nhược 有hữu 怠đãi 退thoái 斯tư 則tắc 有hữu 盡tận 。 而nhi 攝nhiếp 論luận 三tam 精tinh 進tấn 中trung 。 三tam 名danh 無vô 弱nhược 無vô 退thoái 無vô 喜hỷ 足túc 。 則tắc 是thị 以dĩ 後hậu 攝nhiếp 初sơ 。 五ngũ 以dĩ 慧tuệ 資tư 定định 離ly 沈trầm 掉trạo 故cố 。 名danh 無vô 癡si 亂loạn 。 彼bỉ 云vân 。 命mạng 終chung 之chi 時thời 。 無vô 明minh 之chi 鬼quỷ 不bất 亂loạn 不bất 濁trược 住trụ 正chánh 念niệm 。 故cố 名danh 離ly 癡si 亂loạn 。 此thử 但đãn 從tùng 一nhất 義nghĩa 。 故cố 下hạ 經Kinh 云vân 。 於ư 死tử 此thử 生sanh 彼bỉ 。 心tâm 無vô 癡si 亂loạn 。 六lục 慧tuệ 能năng 顯hiển 發phát 三tam 諦đế 之chi 理lý 。 般Bát 若Nhã 現hiện 前tiền 故cố 名danh 善thiện 現hiện 。 彼bỉ 云vân 。 生sanh 生sanh 常thường 在tại 佛Phật 國quốc 中trung 生sanh 。 此thử 但đãn 據cứ 得đắc 報báo 。 謂vị 即tức 空không 照chiếu 有hữu 而nhi 能năng 現hiện 生sanh 。 七thất 不bất 滯trệ 事sự 理lý 故cố 名danh 無vô 著trước 。 彼bỉ 云vân 。 於ư 我ngã 無vô 我ngã 。 乃nãi 至chí 一nhất 切thiết 法pháp 空không 故cố 。 此thử 即tức 涉thiệp 有hữu 不bất 迷mê 於ư 空không 。 謂vị 於ư 我ngã 而nhi 無vô 有hữu 我ngã 也dã 。 若nhược 於ư 我ngã 無vô 我ngã 。 皆giai 不bất 著trước 者giả 。 則tắc 雙song 不bất 滯trệ 也dã 。 以dĩ 有hữu 不bất 捨xả 不bất 受thọ 。 方phương 便tiện 智trí 故cố 。 八bát 大đại 願nguyện 可khả 尊tôn 故cố 。 又hựu 成thành 大đại 行hạnh 願nguyện 乃nãi 能năng 得đắc 故cố 。 故cố 名danh 難nan 得đắc 。 彼bỉ 云vân 。 三tam 世thế 佛Phật 法Pháp 。 中trung 常thường 敬kính 順thuận 故cố 。 名danh 尊Tôn 重Trọng 行Hạnh 。 彼bỉ 約ước 修tu 心tâm 此thử 約ước 難nan 勝thắng 。 九cửu 善thiện 巧xảo 說thuyết 法Pháp 。 名danh 善Thiện 法Pháp 行Hạnh 。 彼bỉ 經Kinh 云vân 。 說thuyết 法Pháp 授thọ 人nhân 動động 成thành 物vật 則tắc 故cố 。 同đồng 於ư 九cửu 地địa 法Pháp 師sư 位vị 故cố 。 十thập 言ngôn 行hạnh 不bất 虛hư 故cố 名danh 真chân 實thật 。 又hựu 稱xưng 二nhị 諦đế 故cố 。 故cố 彼bỉ 經Kinh 云vân 。 二nhị 諦đế 非phi 如như 。 非phi 相tướng 非phi 非phi 相tướng 。 故cố 名danh 真chân 實thật 。 然nhiên 上thượng 約ước 十thập 度độ 釋thích 名danh 。 度độ 各các 有hữu 三tam 。 並tịnh 見kiến 初sơ 會hội 。 第đệ 五ngũ 佛Phật 子tử 何hà 等đẳng 為vi 下hạ 說thuyết 分phần/phân 。

十thập 行hành 則tắc 為vi 十thập 段đoạn 。 一nhất 一nhất 各các 三tam 。 謂vị 一nhất 徵trưng 名danh 。 二nhị 釋thích 相tương/tướng 。 三tam 結kết 名danh 。 今kim 初sơ 。 歡hoan 喜hỷ 行hành 即tức 是thị 檀đàn 度độ 。 初sơ 徵trưng 名danh 中trung 已dĩ 如như 前tiền 釋thích 。 第đệ 二nhị 佛Phật 子tử 此thử 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 釋thích 相tương/tướng 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 略lược 辨biện 體thể 相tướng 。 後hậu 修tu 此thử 行hành 時thời 下hạ 。 廣quảng 顯hiển 名danh 相tướng 。 今kim 初sơ 。 瑜du 伽già 菩Bồ 薩Tát 地địa 。 菩Bồ 薩Tát 六Lục 度Độ 。 各các 有hữu 九cửu 門môn 。 一nhất 者giả 自tự 性tánh 。 謂vị 出xuất 行hành 體thể 。 二nhị 者giả 一nhất 切thiết 。 謂vị 能năng 具cụ 行hành 。 三tam 者giả 難nan 行hành 。 謂vị 就tựu 中trung 別biệt 顯hiển 。 四tứ 者giả 一nhất 切thiết 門môn 。 謂vị 行hành 差sai 別biệt 。 五ngũ 者giả 善thiện 士sĩ 。 謂vị 作tác 饒nhiêu 益ích 。 六lục 者giả 一nhất 切thiết 種chủng 。 謂vị 偏thiên 攝nhiếp 聖thánh 教giáo 。 七thất 者giả 遂toại 求cầu 。 謂vị 隨tùy 所sở 須tu 。 八bát 者giả 與dữ 二nhị 世thế 樂lạc 。 謂vị 於ư 現hiện 在tại 。 作tác 大đại 饒nhiêu 益ích 。 令linh 得đắc 未vị 來lai 廣quảng 大đại 安an 樂lạc 。 九cửu 者giả 清thanh 淨tịnh 。 謂vị 勝thắng 離ly 相tương/tướng 成thành 波Ba 羅La 蜜Mật 。 今kim 文văn 分phần/phân 三tam 。 以dĩ 攝nhiếp 於ư 九cửu 。 一nhất 總tổng 標tiêu 施thí 主chủ 。 二nhị 其kỳ 心tâm 下hạ 離ly 所sở 不bất 應ưng 。 三tam 但đãn 為vi 下hạ 彰chương 其kỳ 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 。 今kim 初sơ 。 含hàm 攝nhiếp 前tiền 四tứ 及cập 與dữ 六lục 七thất 。 謂vị 一nhất 者giả 施thí 主chủ 惠huệ 施thí 。 顯hiển 施thí 自tự 性tánh 。 惠huệ 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 惠huệ 即tức 是thị 施thí 。 二nhị 謂vị 巧xảo 惠huệ 籌trù 量lượng 可khả 不phủ 。 凡phàm 所sở 有hữu 物vật 悉tất 能năng 施thí 者giả 。 攝nhiếp 餘dư 五ngũ 門môn 。 謂vị 一nhất 若nhược 內nội 若nhược 外ngoại 。 二nhị 若nhược 難nạn/nan 若nhược 易dị 。 三tam 財tài 法pháp 無vô 畏úy 。 四tứ 一nhất 切thiết 種chủng 門môn 。 五ngũ 隨tùy 求cầu 與dữ 故cố 。 二nhị 離ly 所sở 不bất 應ưng 即tức 清thanh 淨tịnh 施thí 。 文văn 有hữu 五ngũ 句cú 。 以dĩ 攝nhiếp 十thập 義nghĩa 。 心tâm 平bình 等đẳng 者giả 略lược 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 無vô 執chấp 取thủ 。 離ly 妄vọng 見kiến 故cố 。 二nhị 不bất 積tích 聚tụ 。 施thí 觀quán 漸tiệm 與dữ 頓đốn 。 皆giai 平bình 等đẳng 故cố 。 三tam 不bất 高cao 舉cử 。 但đãn 行hành 謙khiêm 下hạ 不bất 與dữ 他tha 競cạnh 。 離ly 憍kiêu 慢mạn 故cố 。 四tứ 無vô 向hướng 背bối/bội 。 不bất 朋bằng 黨đảng 故cố 。 言ngôn 無vô 有hữu 悔hối 悋lận 者giả 。 此thử 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 不bất 退thoái 弱nhược 。 施thí 已dĩ 無vô 悔hối 故cố 。 二nhị 不bất 下hạ 劣liệt 。 勝thắng 物vật 無vô 悋lận 故cố 。 三tam 不bất 留lưu 滯trệ 。 速tốc 與dữ 無vô 悋lận 故cố 。 言ngôn 不bất 望vọng 果quả 報báo 者giả 。 不bất 求cầu 異dị 熟thục 果quả 故cố 。 不bất 求cầu 名danh 稱xưng 者giả 。 無vô 所sở 依y 故cố 。 不bất 貪tham 利lợi 養dưỡng 者giả 。 不bất 望vọng 報báo 恩ân 故cố 。 三tam 彰chương 其kỳ 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 中trung 。 有hữu 十thập 二nhị 句cú 攝nhiếp 上thượng 二nhị 門môn 。 謂vị 前tiền 十thập 一nhất 句cú 明minh 善thiện 士sĩ 施thí 。 此thử 有hữu 五ngũ 相tương/tướng 。 一nhất 但đãn 為vi 救cứu 護hộ 者giả 。 不bất 損tổn 惱não 故cố 。 二nhị 攝nhiếp 受thọ 者giả 。 自tự 手thủ 授thọ 與dữ 故cố 。 三tam 饒nhiêu 益ích 者giả 。 應ứng 其kỳ 時thời 故cố 。 上thượng 三tam 下hạ 益ích 。 次thứ 有hữu 八bát 句cú 。 明minh 其kỳ 上thượng 攀phàn 不bất 出xuất 二nhị 意ý 。 一nhất 淨tịnh 信tín 故cố 。 二nhị 恭cung 敬kính 故cố 。 八bát 中trung 一nhất 創sáng/sang 起khởi 習tập 學học 。 二nhị 憶ức 持trì 不bất 忘vong 。 三tam 愛ái 樂nhạo 不bất 捨xả 。 四tứ 淨tịnh 治trị 其kỳ 障chướng 。 五ngũ 更cánh 修tu 增tăng 廣quảng 。 六lục 住trụ 持trì 不bất 斷đoạn 。 七thất 令linh 不bất 隱ẩn 沒một 。 八bát 演diễn 以dĩ 示thị 人nhân 。 後hậu 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 離ly 苦khổ 得đắc 樂lạc 。 結kết 歸quy 慈từ 悲bi 。 即tức 二nhị 世thế 樂lạc 。 上thượng 但đãn 為vi 之chi 言ngôn 流lưu 下hạ 諸chư 句cú 。 又hựu 上thượng 救cứu 護hộ 是thị 無vô 畏úy 施thí 。 攝nhiếp 受thọ 是thị 財tài 饒nhiêu 益ích 是thị 法pháp 。 第đệ 二nhị 廣quảng 顯hiển 名danh 相tướng 中trung 。 廣quảng 前tiền 一nhất 切thiết 施thí 也dã 。 亦diệc 具cụ 諸chư 施thí 恐khủng 繁phồn 不bất 配phối 。 文văn 中trung 二nhị 。 先tiên 現hiện 行hành 財tài 施thí 。 後hậu 願nguyện 行hành 法Pháp 施thí 。 財tài 中trung 復phục 二nhị 。 一nhất 隨tùy 相tương/tướng 。 二nhị 離ly 相tương/tướng 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 一nhất 明minh 施thi 行hành 。 二nhị 迴hồi 向hướng 行hành 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 初sơ 願nguyện 受thọ 勝thắng 生sanh 行hành 施thí 。 二nhị 示thị 異dị 類loại 身thân 行hành 施thí 。 前tiền 中trung 依y 無vô 著trước 論luận 有hữu 六lục 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 。 一nhất 方phương 便tiện 。 二nhị 歡hoan 喜hỷ 。 三tam 恩ân 德đức 。 四tứ 廣quảng 大đại 。 五ngũ 善thiện 好hảo/hiếu 。 六lục 清thanh 淨tịnh 。 下hạ 並tịnh 具cụ 之chi 。 於ư 中trung 文văn 四tứ 。 一nhất 願nguyện 具cụ 施thí 緣duyên 。 即tức 方phương 便tiện 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 先tiên 作tác 意ý 故cố 。 亦diệc 即tức 廣quảng 前tiền 。 為vi 大đại 施thí 主chủ 。 二nhị 假giả 使sử 下hạ 難nạn/nan 求cầu 能năng 求cầu 。 三tam 爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 明minh 難nan 捨xả 能năng 捨xả 。 舉cử 難nạn/nan 況huống 易dị 。 即tức 便tiện 施thí 者giả 無vô 留lưu 滯trệ 也dã 。 四tứ 如như 是thị 下hạ 明minh 一nhất 切thiết 無vô 違vi 。 有hữu 三tam 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 。 初sơ 即tức 廣quảng 大đại 意ý 樂lạc 。 能năng 廣quảng 行hành 故cố 。 二nhị 但đãn 更cánh 下hạ 。 即tức 歡hoan 喜hỷ 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 三tam 作tác 如như 是thị 念niệm 下hạ 。 恩ân 德đức 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 也dã 。 我ngã 今kim 應ưng 下hạ 是thị 隨tùy 順thuận 心tâm 。 第đệ 二nhị 又hựu 作tác 下hạ 。 明minh 示thị 異dị 類loại 身thân 。 而nhi 行hành 布bố 施thí 。 迴hồi 現hiện 施thí 善thiện 未vị 來lai 受thọ 身thân 。 以dĩ 悲bi 深thâm 故cố 。 亦diệc 廣quảng 大đại 心tâm 也dã 。 第đệ 二nhị 以dĩ 此thử 下hạ 迴hồi 向hướng 行hành 。 初sơ 自tự 期kỳ 大đại 果quả 。 亦diệc 廣quảng 大đại 意ý 樂lạc 也dã 。 後hậu 願nguyện 施thí 田điền 亦diệc 得đắc 二nhị 果quả 。 是thị 善thiện 好hảo/hiếu 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 。 第đệ 二nhị 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 下hạ 。 明minh 離ly 相tương/tướng 施thí 即tức 清thanh 淨tịnh 意ý 樂lạc 也dã 。 隨tùy 相tương 離ly 相tương/tướng 行hành 必tất 同đồng 時thời 。 言ngôn 不bất 並tịnh 彰chương 故cố 分phần/phân 前tiền 後hậu 。 應ưng 將tương 離ly 相tương/tướng 別biệt 別biệt 貫quán 前tiền 。 如như 大đại 般Bát 若Nhã 。 不bất 欲dục 繁phồn 文văn 故cố 。 併tinh 居cư 一nhất 處xứ 。 前tiền 後hậu 體thể 勢thế 類loại 此thử 可khả 知tri 。 文văn 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 人nhân 空không 觀quán 。 次thứ 法pháp 空không 觀quán 。 後hậu 二nhị 觀quán 之chi 益ích 。 即tức 成thành 彼bỉ 岸ngạn 智trí 。 今kim 初sơ 也dã 。 如như 是thị 利lợi 益ích 眾chúng 生sanh 者giả 。 牒điệp 前tiền 事sự 行hành 。 欲dục 顯hiển 正chánh 利lợi 益ích 時thời 。 即tức 無vô 我ngã 想tưởng 等đẳng 故cố 。 所sở 無vô 之chi 法pháp 略lược 有hữu 十thập 句cú 。 我ngã 謂vị 主chủ 宰tể 諸chư 蘊uẩn 假giả 者giả 也dã 。 故cố 智trí 論luận 三tam 十thập 五ngũ 云vân 。 於ư 五ngũ 蘊uẩn 中trung 我ngã 我ngã 所sở 心tâm 起khởi 故cố 。 瑜du 伽già 大đại 同đồng 此thử 說thuyết 。 此thử 句cú 為vi 總tổng 。 但đãn 是thị 一nhất 我ngã 隨tùy 事sự 立lập 下hạ 別biệt 名danh 。 然nhiên 由do 迷mê 緣duyên 生sanh 實thật 性tánh 。 計kế 有hữu 即tức 蘊uẩn 異dị 蘊uẩn 之chi 我ngã 。 既ký 了liễu 性tánh 空không 迷mê 想tưởng 斯tư 寂tịch 。 故cố 云vân 無vô 也dã 。 若nhược 別biệt 別biệt 觀quán 無vô 之chi 所sở 以dĩ 。 如như 十thập 定định 品phẩm 第đệ 二nhị 定định 辨biện 。 二nhị 眾chúng 生sanh 者giả 。 智trí 論luận 云vân 。 五ngũ 蘊uẩn 和hòa 合hợp 中trung 生sanh 故cố 。 瑜du 伽già 名danh 為vi 有hữu 情tình 。 謂vị 諸chư 賢hiền 聖thánh 。 如như 實thật 了liễu 知tri 。 唯duy 有hữu 此thử 法Pháp 。 更cánh 無vô 餘dư 故cố 。 三tam 有hữu 想tưởng 者giả 。 智trí 論luận 瑜du 伽già 俱câu 名danh 生sanh 者giả 。 謂vị 計kế 有hữu 我ngã 人nhân 能năng 起khởi 眾chúng 事sự 。 如như 父phụ 生sanh 子tử 故cố 。 有hữu 即tức 所sở 起khởi 諸chư 趣thú 生sanh 也dã 。 四tứ 命mạng 者giả 。 謂vị 命mạng 根căn 成thành 就tựu 故cố 。 瑜du 伽già 云vân 。 壽thọ 命mạng 和hòa 合hợp 故cố 活hoạt 存tồn 現hiện 。 五ngũ 種chủng 種chủng 者giả 。 智trí 論luận 名danh 為vi 眾chúng 數số 。 謂vị 陰ấm 界giới 入nhập 等đẳng 諸chư 因nhân 緣duyên 。 是thị 眾chúng 數số 法pháp 故cố 。 新tân 譯dịch 名danh 異dị 生sanh 。 能năng 受thọ 異dị 趣thú 生sanh 故cố 。 六lục 補bổ 特đặc 伽già 羅la 者giả 。 此thử 云vân 數số 取thủ 趣thú 。 瑜du 伽già 云vân 。 計kế 有hữu 我ngã 人nhân 。 數sác 數sác 往vãng 取thủ 諸chư 趣thú 無vô 厭yếm 故cố 。 此thử 名danh 依y 一nhất 聲thanh 中trung 呼hô 一nhất 人nhân 。 若nhược 依y 多đa 聲thanh 中trung 呼hô 多đa 人nhân 。 即tức 云vân 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 七thất 人nhân 者giả 。 有hữu 靈linh 於ư 土thổ/độ 木mộc 之chi 稱xưng 。 智trí 論luận 云vân 。 行hành 人nhân 法pháp 故cố 。 大đại 般Bát 若Nhã 名danh 士sĩ 夫phu 。 瑜du 伽già 釋thích 云vân 能năng 作tác 一nhất 切thiết 。 士sĩ 夫phu 用dụng 故cố 。 八bát 摩ma 納nạp 婆bà 。 此thử 云vân 儒nho 童đồng 。 謂vị 計kế 有hữu 我ngã 人nhân 。 為vi 少thiếu 年niên 有hữu 學học 之chi 者giả 。 此thử 名danh 依y 一nhất 聲thanh 中trung 但đãn 呼hô 一nhất 人nhân 。 若nhược 呼hô 多đa 人nhân 多đa 聲thanh 中trung 呼hô 。 應ưng 云vân 摩ma 納nạp 婆bà 嚩phạ 迦ca 也dã 。 九cửu 作tác 者giả 者giả 。 作tác 諸chư 業nghiệp 故cố 。 智trí 論luận 云vân 。 手thủ 足túc 能năng 有hữu 所sở 作tác 故cố 。 十thập 受thọ 者giả 者giả 。 智trí 論luận 云vân 。 計kế 後hậu 世thế 受thọ 罪tội 福phước 果quả 報báo 故cố 。 大đại 般Bát 若Nhã 第đệ 三tam 四tứ 。 大đại 品phẩm 第đệ 二nhị 及cập 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 中trung 說thuyết 數số 有hữu 增tăng 減giảm 。 名danh 或hoặc 小tiểu 異dị 。 大đại 意ý 不bất 殊thù 。 迴hồi 向hướng 十thập 定định 準chuẩn 斯tư 會hội 釋thích 。 二nhị 但đãn 觀quán 下hạ 明minh 法pháp 空không 觀quán 。 菩Bồ 薩Tát 既ký 了liễu 法pháp 空không 。 安an 有hữu 我ngã 耶da 。 故cố 上thượng 云vân 人nhân 空không 非phi 如như 二Nhị 乘Thừa 人nhân 空không 法pháp 有hữu 。 故cố 此thử 直trực 云vân 但đãn 觀quán 法Pháp 界Giới 空không 等đẳng 。 法Pháp 界Giới 眾chúng 生sanh 界giới 。 總tổng 舉cử 所sở 觀quán 法pháp 體thể 。 不bất 出xuất 此thử 二nhị 。 菩Bồ 薩Tát 了liễu 之chi 究cứu 竟cánh 無vô 差sai 。 橫hoạnh/hoành 則tắc 無vô 邊biên 。 等đẳng 虛hư 空không 故cố 。 竪thụ 則tắc 無vô 際tế 。 離ly 始thỉ 終chung 故cố 。 空không 法pháp 者giả 此thử 二nhị 皆giai 空không 也dã 。 空không 亦diệc 總tổng 句cú 。 何hà 以dĩ 知tri 空không 。 但đãn 有hữu 名danh 字tự 。 無vô 實thật 所sở 有hữu 故cố 。 無vô 何hà 所sở 有hữu 。 一nhất 外ngoại 無vô 自tự 共cộng 之chi 相tướng 狀trạng 。 二nhị 內nội 無vô 有hữu 為vi 無vô 為vi 之chi 體thể 性tánh 。 三tam 無vô 所sở 住trú 之chi 處xứ 。 所sở 謂vị 不bất 在tại 內nội 外ngoại 。 中trung 間gian 有hữu 中trung 住trụ 故cố 。 四tứ 無vô 二nhị 法pháp 之chi 相tướng 依y 。 有hữu 去khứ 不bất 留lưu 空không 故cố 。 五ngũ 無vô 造tạo 作tác 之chi 功công 用dụng 故cố 無vô 所sở 有hữu 。 無vô 所sở 有hữu 故cố 空không 。 空không 故cố 眾chúng 生sanh 界giới 即tức 法Pháp 界Giới 也dã 。 第đệ 三tam 作tác 是thị 下hạ 觀quán 益ích 。 九cửu 句cú 皆giai 云vân 不bất 見kiến 者giả 。 窮cùng 於ư 法pháp 性tánh 。 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 故cố 。 初sơ 三tam 即tức 是thị 三tam 輪luân 。 福phước 田điền 者giả 施thí 所sở 生sanh 也dã 。 業nghiệp 約ước 成thành 因nhân 而nhi 招chiêu 當đương 果quả 。 剋khắc 獲hoạch 為vi 果quả 酬thù 因nhân 曰viết 報báo 。 習tập 因nhân 習tập 續tục 於ư 前tiền 。 習tập 果quả 剋khắc 獲hoạch 為vi 後hậu 。 習tập 因nhân 習tập 果quả 通thông 名danh 為vi 因nhân 。 能năng 牽khiên 後hậu 報báo 此thử 報báo 酬thù 因nhân 。 此thử 則tắc 果quả 通thông 現hiện 得đắc 又hựu 報báo 謂vị 有hữu 漏lậu 。 果quả 謂vị 無vô 漏lậu 。 同đồng 是thị 當đương 果quả 。 漏lậu 無vô 漏lậu 殊thù 。 小tiểu 施thí 小tiểu 果quả 大đại 施thí 大đại 果quả 。 第đệ 二nhị 願nguyện 行hành 法Pháp 施thí 。 文văn 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 觀quán 悲bi 境cảnh 為vi 起khởi 願nguyện 由do 。 二nhị 我ngã 當đương 盡tận 學học 下hạ 。 起khởi 願nguyện 利lợi 益ích 。 不bất 壞hoại 法pháp 性tánh 。 是thị 堅kiên 固cố 因nhân 。 安an 隱ẩn 快khoái 樂lạc 。 是thị 堅kiên 固cố 果quả 。 第đệ 二nhị 饒nhiêu 益ích 行hành 。 釋thích 相tương/tướng 之chi 中trung 先tiên 略lược 後hậu 廣quảng 。 皆giai 顯hiển 三tam 聚tụ 含hàm 於ư 九cửu 戒giới 。 今kim 初sơ 。 略lược 中trung 文văn 三tam 。 初sơ 明minh 持trì 相tương/tướng 。 次thứ 彰chương 離ly 過quá 。 後hậu 顯hiển 持trì 意ý 。 今kim 初sơ 。 初sơ 句cú 為vi 總tổng 。 總tổng 該cai 三tam 聚tụ 即tức 戒giới 自tự 性tánh 。 於ư 色sắc 聲thanh 下hạ 別biệt 釋thích 淨tịnh 義nghĩa 。 意ý 地địa 無vô 著trước 是thị 真chân 律luật 義nghĩa 。 亦diệc 為vi 生sanh 說thuyết 。 即tức 饒nhiêu 益ích 有hữu 情tình 戒giới 也dã 。 二nhị 不bất 求cầu 下hạ 彰chương 其kỳ 離ly 過quá 。 亦diệc 是thị 於ư 果quả 無vô 依y 。 顯hiển 清thanh 淨tịnh 義nghĩa 。 三tam 但đãn 堅kiên 持trì 下hạ 。 顯hiển 持trì 戒giới 意ý 。 初sơ 句cú 為vi 總tổng 。 盡tận 壽thọ 堅kiên 持trì 。 作tác 如như 是thị 下hạ 以dĩ 誓thệ 自tự 要yếu 。 成thành 上thượng 堅kiên 相tương/tướng 。 謂vị 一nhất 切thiết 利lợi 養dưỡng 恭cung 敬kính 。 他tha 論luận 本bổn 隨tùy 煩phiền 惱não 不bất 能năng 伏phục 故cố 。 一nhất 切thiết 惡ác 止chỉ 。 得đắc 佛Phật 正Chánh 法Pháp 。 是thị 真chân 善thiện 行hành 。 纏triền 謂vị 八bát 纏triền 。 即tức 無vô 慚tàm 無vô 愧quý 。 掉trạo 舉cử 惡ác 作tác 。 惛hôn 睡thụy 慳san 嫉tật 。 初sơ 二nhị 障chướng 戒giới 。 正chánh 障chướng 律luật 儀nghi 。 次thứ 二nhị 障chướng 止chỉ 。 次thứ 二nhị 障chướng 觀quán 。 後hậu 二nhị 障chướng 捨xả 。 即tức 障chướng 善thiện 法Pháp 饒nhiêu 益ích 。 於ư 相tương/tướng 修tu 中trung 。 纏triền 繞nhiễu 身thân 心tâm 所sở 以dĩ 偏thiên 說thuyết 。 或hoặc 說thuyết 十thập 纏triền 。 謂vị 加gia 忿phẫn 覆phú 。 於ư 被bị 舉cử 時thời 為vi 重trọng 障chướng 故cố 。 此thử 即tức 隨tùy 惑hoặc 。 縛phược 謂vị 四tứ 縛phược 。 即tức 貪tham 欲dục 瞋sân 恚khuể 。 戒giới 取thủ 我ngã 見kiến 。 貪tham 利lợi 不bất 遂toại 熱nhiệt 惱não 生sanh 瞋sân 。 梵Phạm 行hạnh 命mạng 難nạn 則tắc 生sanh 毀hủy 謗báng 。 謗báng 則tắc 戒giới 取thủ 我ngã 則tắc 濁trược 亂loạn 。 不bất 毀hủy 不bất 持trì 方phương 為vi 平bình 等đẳng 。 第đệ 二nhị 佛Phật 子tử 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 下hạ 。 廣quảng 顯hiển 三tam 聚tụ 。 即tức 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 攝nhiếp 律luật 儀nghi 。 二nhị 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 。 三tam 攝nhiếp 善thiện 法Pháp 。 今kim 初sơ 即tức 堅kiên 持trì 不bất 犯phạm 。 為vi 第đệ 一nhất 難nan 持trì 。 文văn 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 顯hiển 難nan 持trì 之chi 境cảnh 。 謂vị 多đa 而nhi 且thả 麗lệ 加gia 以dĩ 惑hoặc 心tâm 。 日nhật 日nhật 長trường 時thời 。 故cố 為vi 難nạn/nan 也dã 。 後hậu 爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 起khởi 觀quán 對đối 治trị 。 即tức 能năng 持trì 於ư 難nan 持trì 也dã 。 言ngôn 乃nãi 至chí 者giả 。 大đại 品phẩm 云vân 。 貪tham 著trước 五ngũ 欲dục 。 障chướng 礙ngại 生sanh 天thiên 。 況huống 復phục 菩Bồ 提Đề 勝thắng 事sự 皆giai 障chướng 故cố 。 云vân 乃nãi 至chí 。 第đệ 二nhị 唯duy 除trừ 下hạ 。 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 戒giới 。 於ư 中trung 四tứ 。 初sơ 明minh 忘vong 犯phạm 濟tế 物vật 。 如như 祇kỳ 陀đà 末mạt 利lợi 唯duy 酒tửu 唯duy 戒giới 。 唯duy 除trừ 教giáo 化hóa 。 即tức 行hành 於ư 非phi 道đạo 。 不bất 捨xả 智trí 心tâm 。 即tức 通thông 達đạt 佛Phật 道Đạo 。 二nhị 佛Phật 子tử 下hạ 輕khinh 身thân 益ích 物vật 。 為vi 第đệ 二nhị 難nan 持trì 。 乃nãi 至chí 捨xả 命mạng 。 亦diệc 無vô 缺khuyết 故cố 。 三tam 菩Bồ 薩Tát 自tự 得đắc 下hạ 。 彰chương 持trì 分phân 齊tề 。 是thị 第đệ 三tam 難nan 持trì 。 謂vị 恆hằng 住trụ 正chánh 念niệm 無vô 誤ngộ 失thất 故cố 。 即tức 以dĩ 難nạn/nan 況huống 易dị 以dĩ 誤ngộ 況huống 故cố 。 本bổn 性tánh 慣quán 習tập 故cố 分phân 齊tề 者giả 。 初sơ 發phát 心tâm 住trụ 。 了liễu 見kiến 心tâm 性tánh 成thành 正chánh 覺giác 故cố 。 解giải 法pháp 無vô 生sanh 常thường 見kiến 佛Phật 故cố 。 觸xúc 境cảnh 皆giai 佛Phật 。 豈khởi 容dung 佛Phật 所sở 生sanh 欲dục 想tưởng 耶da 。 四tứ 爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 明minh 深thâm 起khởi 大đại 悲bi 是thị 善thiện 士sĩ 相tương/tướng 。 在tại 文văn 分phần/phân 三tam 。 初sơ 悲bi 物vật 著trước 欲dục 。 二nhị 生sanh 勸khuyến 持trì 心tâm 。 三tam 徵trưng 釋thích 所sở 以dĩ 。 今kim 初sơ 。 七thất 句cú 初sơ 二nhị 為vi 總tổng 。 無vô 時thời 不bất 起khởi 。 是thị 長trường 夜dạ 中trung 想tưởng 念niệm 。 下hạ 別biệt 。 一nhất 想tưởng 念niệm 未vị 得đắc 。 二nhị 趣thú 向hướng 可khả 得đắc 。 三tam 貪tham 著trước 已dĩ 得đắc 。 四tứ 決quyết 謂vị 為vi 淨tịnh 。 五ngũ 耽đam 染nhiễm 無vô 厭yếm 。 六lục 迷mê 醉túy 沈trầm 溺nịch 。 七thất 隨tùy 境cảnh 流lưu 轉chuyển 。 八bát 欲dục 罷bãi 不bất 能năng 。 二nhị 我ngã 今kim 下hạ 生sanh 勸khuyến 持trì 心tâm 。 初sơ 勸khuyến 他tha 持trì 戒giới 。 次thứ 住trụ 淨tịnh 戒giới 下hạ 兼kiêm 讚tán 戒giới 功công 德đức 。 三tam 徵trưng 釋thích 者giả 。 大đại 悲bi 益ích 他tha 菩Bồ 薩Tát 家gia 業nghiệp 故cố 。 第đệ 三tam 作tác 是thị 學học 已dĩ 下hạ 。 明minh 攝nhiếp 善thiện 法Pháp 戒giới 。 文văn 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 明minh 自tự 分phần/phân 現hiện 攝nhiếp 。 後hậu 辨biện 勝thắng 進tiến 當đương 攝nhiếp 。 今kim 初sơ 。 善thiện 法Pháp 雖tuy 多đa 不bất 出xuất 悲bi 智trí 故cố 。 文văn 中trung 略lược 舉cử 於ư 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 雙song 標tiêu 悲bi 智trí 。 二nhị 然nhiên 知tri 已dĩ 下hạ 。 雙song 釋thích 二nhị 相tương/tướng 。 三tam 如như 是thị 解giải 者giả 已dĩ 下hạ 。 雙song 明minh 二nhị 果quả 。 今kim 初sơ 也dã 。 先tiên 智trí 後hậu 悲bi 。 智trí 中trung 先tiên 明minh 離ly 過quá 。 謂vị 離ly 惡ác 行hành 無vô 明minh 。 後hậu 以dĩ 智trí 下hạ 明minh 其kỳ 成thành 德đức 。 為vi 眾chúng 生sanh 下hạ 即tức 是thị 攝nhiếp 悲bi 。 二nhị 雙song 釋thích 二nhị 相tương/tướng 中trung 。 悲bi 智trí 雙song 運vận 文văn 分phân 為vi 二nhị 。 先tiên 以dĩ 智trí 導đạo 。 悲bi 自tự 成thành 正chánh 觀quán 。 二nhị 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 下hạ 。 通thông 明minh 入nhập 法pháp 顯hiển 彼bỉ 倒đảo 因nhân 。 今kim 初sơ 。 文văn 有hữu 四tứ 對đối 。 前tiền 三tam 二nhị 互hỗ 相tương 望vọng 。 後hậu 一nhất 當đương 體thể 以dĩ 辨biện 。 前tiền 三tam 對đối 中trung 。 前tiền 二nhị 不bất 離ly 後hậu 一nhất 不bất 即tức 。 即tức 顯hiển 生sanh 之chi 與dữ 倒đảo 非phi 即tức 離ly 也dã 。 眾chúng 生sanh 即tức 能năng 起khởi 。 顛điên 倒đảo 之chi 人nhân 。 乃nãi 染nhiễm 分phần/phân 依y 他tha 。 顛điên 倒đảo 即tức 所sở 起khởi 之chi 妄vọng 。 是thị 遍biến 計kế 所sở 執chấp 。 初sơ 對đối 明minh 不bất 離ly 者giả 。 謂vị 依y 似tự 執chấp 實thật 故cố 。 離ly 生sanh 無vô 倒đảo 。 依y 執chấp 似tự 起khởi 離ly 倒đảo 無vô 生sanh 。 第đệ 二nhị 對đối 明minh 不bất 相tương 在tại 。 重trọng/trùng 釋thích 前tiền 義nghĩa 。 言ngôn 不bất 離ly 者giả 。 明minh 因nhân 果quả 相tương 待đãi 緣duyên 成thành 非phi 先tiên 有hữu 體thể 。 二nhị 物vật 相tương/tướng 在tại 因nhân 中trung 無vô 果quả 。 故cố 倒đảo 內nội 無vô 生sanh 。 若nhược 必tất 有hữu 者giả 則tắc 應ưng 遍biến 計kế 是thị 依y 他tha 起khởi 。 果quả 中trung 無vô 因nhân 故cố 。 生sanh 內nội 無vô 倒đảo 。 若nhược 要yếu 令linh 有hữu 者giả 。 則tắc 應ưng 無vô 有hữu 不bất 倒đảo 眾chúng 生sanh 。 第đệ 三tam 對đối 明minh 不bất 即tức 。 不bất 壞hoại 因nhân 果quả 能năng 所sở 遍biến 計kế 之chi 二nhị 相tương/tướng 故cố 。 由do 前tiền 三tam 對đối 則tắc 知tri 生sanh 倒đảo 非phi 一nhất 非phi 異dị 。 非phi 即tức 非phi 離ly 。 第đệ 四tứ 對đối 當đương 體thể 以dĩ 辨biện 倒đảo 心tâm 。 託thác 境cảnh 方phương 生sanh 故cố 非phi 內nội 法pháp 。 若nhược 是thị 內nội 者giả 無vô 境cảnh 應ưng 有hữu 境cảnh 。 由do 情tình 計kế 故cố 非phi 外ngoại 法pháp 。 若nhược 是thị 外ngoại 者giả 。 智trí 者giả 於ư 境cảnh 不bất 應ưng 不bất 染nhiễm 。 既ký 非phi 內nội 外ngoại 寧ninh 在tại 中trung 間gian 。 則tắc 知tri 心tâm 境cảnh 。 當đương 體thể 自tự 虛hư 。 將tương 何hà 對đối 也dã 。 以dĩ 明minh 即tức 離ly 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 即tức 蘊uẩn 求cầu 無vô 故cố 非phi 內nội 法pháp 。 離ly 蘊uẩn 亦diệc 無vô 故cố 非phi 外ngoại 法pháp 。 既ký 非phi 內nội 外ngoại 亦diệc 絕tuyệt 中trung 間gian 。 本bổn 性tánh 自tự 空không 。 何hà 能năng 起khởi 倒đảo 。 將tương 何hà 對đối 他tha 明minh 非phi 即tức 離ly 。 既ký 如như 是thị 知tri 。 則tắc 自tự 無vô 倒đảo 。 為vi 物vật 說thuyết 此thử 倒đảo 惑hoặc 自tự 除trừ 。 二nhị 一nhất 切thiết 下hạ 。 通thông 明minh 入nhập 法pháp 顯hiển 彼bỉ 倒đảo 因nhân 。 謂vị 由do 不bất 達đạt 緣duyên 成thành 不bất 堅kiên 。 妄vọng 生sanh 遍biến 計kế 。 故cố 云vân 誑cuống 惑hoặc 愚ngu 夫phu 。 實thật 則tắc 愚ngu 夫phu 自tự 誑cuống 。 若nhược 獼mi 猴hầu 執chấp 月nguyệt 。 三tam 如như 是thị 已dĩ 下hạ 。 雙song 明minh 二nhị 果quả 。 即tức 前tiền 悲bi 智trí 所sở 成thành 之chi 果quả 也dã 。 亦diệc 九cửu 戒giới 中trung 二nhị 世thế 樂lạc 戒giới 也dã 。 先tiên 總tổng 後hậu 別biệt 。 總tổng 中trung 由do 解giải 諸chư 法pháp 不bất 實thật 幻huyễn 化hóa 。 即tức 是thị 覺giác 了liễu 諸chư 行hành 了liễu 行hành 相tương/tướng 虛hư 。 名danh 達đạt 生sanh 死tử 。 知tri 行hành 體thể 寂tịch 是thị 了liễu 涅Niết 槃Bàn 。 了liễu 之chi 究cứu 竟cánh 。 即tức 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 自tự 得đắc 度độ 下hạ 別biệt 有hữu 九cửu 對đối 。 一nhất 度độ 苦khổ 。 二nhị 脫thoát 集tập 。 以dĩ 了liễu 生sanh 死tử 故cố 。 三tam 調điều 之chi 以dĩ 道đạo 。 四tứ 寂tịch 之chi 以dĩ 滅diệt 。 以dĩ 了liễu 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 次thứ 四tứ 即tức 證chứng 四Tứ 諦Đế 之chi 德đức 。 如như 次thứ 配phối 上thượng 。 謂vị 由do 斷đoạn 苦khổ 故cố 。 得đắc 安an 樂lạc 等đẳng 。 九cửu 即tức 證chứng 佛Phật 菩Bồ 提Đề 之chi 樂lạc 。 第đệ 二nhị 佛Phật 子tử 已dĩ 下hạ 勝thắng 進tiến 當đương 攝nhiếp 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 十thập 句cú 。 前tiền 十thập 具cụ 勝thắng 德đức 。 一nhất 順thuận 佛Phật 二nhị 離ly 世thế 。 三tam 行hành 勝thắng 法Pháp 。 四tứ 住trụ 等đẳng 理lý 。 五ngũ 等đẳng 慈từ 。 六lục 明minh 智trí 。 七thất 離ly 過quá 。 八bát 忘vong 緣duyên 。 九cửu 捨xả 執chấp 。 十thập 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 而nhi 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 後hậu 十thập 住trụ 深thâm 智trí 。 末mạt 句cú 為vi 總tổng 即tức 是thị 佛Phật 智trí 。 餘dư 別biệt 顯hiển 深thâm 廣quảng 之chi 義nghĩa 。 一nhất 上thượng 無vô 過quá 。 二nhị 言ngôn 不bất 及cập 。 三tam 離ly 依y 著trước 。 四tứ 無vô 變biến 動động 。 五ngũ 超siêu 數số 量lượng 。 六lục 無vô 邊biên 畔bạn 。 七thất 無vô 終chung 盡tận 。 八bát 絕tuyệt 色sắc 相tướng 。 由do 上thượng 故cố 深thâm 。 第đệ 三tam 無vô 違vi 逆nghịch 行hành 。 即tức 是thị 忍nhẫn 度độ 。 於ư 釋thích 相tương/tướng 中trung 文văn 分phần/phân 二nhị 別biệt 。 初sơ 略lược 辨biện 行hành 相tương/tướng 。 後hậu 對đối 境cảnh 正chánh 修tu 。 今kim 初sơ 分phần/phân 三tam 。 一nhất 修tu 忍nhẫn 行hành 。 二nhị 離ly 忍nhẫn 過quá 。 三tam 修tu 忍nhẫn 意ý 今kim 初sơ 。 常thường 修tu 忍Nhẫn 法Pháp 。 即tức 標tiêu 行hành 所sở 屬thuộc 。 謙khiêm 下hạ 等đẳng 言ngôn 彰chương 忍nhẫn 之chi 相tướng 。 文văn 有hữu 十thập 句cú 。 初sơ 總tổng 顯hiển 自tự 性tánh 。 謙khiêm 尊tôn 而nhi 光quang 卑ty 而nhi 不bất 可khả 踰du 。 若nhược 海hải 之chi 下hạ 百bách 川xuyên 歸quy 焉yên 。 恭cung 敬kính 崇sùng 彼bỉ 安an 敢cảm 不bất 忍nhẫn 。 不bất 自tự 害hại 下hạ 九cửu 句cú 別biệt 明minh 。 通thông 有hữu 三tam 釋thích 。 一nhất 約ước 三tam 毒độc 。 二nhị 就tựu 三tam 業nghiệp 。 三tam 據cứ 三tam 忍nhẫn 。 初sơ 云vân 。 前tiền 三tam 治trị 瞋sân 行hành 忍nhẫn 。 瞋sân 必tất 害hại 故cố 。 一nhất 無vô 如như 前tiền 境cảnh 而nhi 自tự 刑hình 害hại 。 二nhị 力lực 及cập 害hại 他tha 。 三tam 以dĩ 死tử 相tướng 敵địch 無vô 論luận 先tiên 後hậu 。 及cập 與dữ 一nhất 時thời 但đãn 取thủ 兩lưỡng 害hại 。 次thứ 三tam 治trị 貪tham 成thành 忍nhẫn 故cố 。 梁lương 攝nhiếp 論luận 云vân 。 取thủ 是thị 貪tham 愛ái 別biệt 名danh 。 一nhất 自tự 貪tham 名danh 利lợi 。 二nhị 使sử 彼bỉ 令linh 取thủ 。 或hoặc 隨tùy 喜hỷ 彼bỉ 取thủ 。 三tam 兼kiêm 行hành 上thượng 二nhị 。 後hậu 三tam 治trị 癡si 修tu 忍nhẫn 。 癡si 故cố 執chấp 著trước 一nhất 著trước 己kỷ 德đức 能năng 。 云vân 何hà 毀hủy 我ngã 。 二nhị 彼bỉ 人nhân 若nhược 是thị 。 云vân 何hà 辱nhục 我ngã 。 三tam 俱câu 染nhiễm 可khả 知tri 。 此thử 九cửu 皆giai 過quá 菩Bồ 薩Tát 正chánh 觀quán 。 以dĩ 不bất 不bất 之chi 能năng 治trị 之chi 觀quán 下hạ 文văn 自tự 辨biện 。 二nhị 約ước 三tam 業nghiệp 者giả 。 害hại 必tất 加gia 身thân 著trước 必tất 由do 意ý 。 自tự 他tha 讚tán 舉cử 名danh 為vi 取thủ 也dã 。 苟cẩu 心tâm 讚tán 他tha 尚thượng 為vi 諂siểm 媚mị 。 況huống 自tự 稱xưng 舉cử 。 故cố 並tịnh 安an 忍nhẫn 之chi 。 三tam 約ước 三tam 忍nhẫn 者giả 。 害hại 即tức 怨oán 害hại 。 取thủ 即tức 不bất 能năng 安an 受thọ 饑cơ 寒hàn 等đẳng 苦khổ 。 妄vọng 受thọ 取thủ 故cố 。 著trước 則tắc 不bất 見kiến 諦Đế 理lý 。 由do 見kiến 諦Đế 理lý 。 三tam 忍nhẫn 皆giai 成thành 。 故cố 思tư 益ích 云vân 。 諸chư 法pháp 念niệm 念niệm 滅diệt 。 其kỳ 性tánh 常thường 不bất 住trụ 。 於ư 中trung 無vô 罵mạ 辱nhục 。 亦diệc 無vô 有hữu 恭cung 敬kính 。 若nhược 節tiết 節tiết 解giải 身thân 。 其kỳ 心tâm 常thường 不bất 動động 等đẳng 。 又hựu 上thượng 三tam 即tức 約ước 違vi 順thuận 中trung 庸dong 之chi 境cảnh 。 故cố 成thành 三tam 毒độc 。 餘dư 可khả 準chuẩn 思tư 。 二nhị 亦diệc 不bất 下hạ 離ly 忍nhẫn 過quá 也dã 。 名danh 引dẫn 中trung 人nhân 利lợi 誘dụ 下hạ 士sĩ 。 菩Bồ 薩Tát 上thượng 士sĩ 。 故cố 不bất 貪tham 求cầu 。 三tam 但đãn 作tác 下hạ 修tu 忍nhẫn 之chi 意ý 也dã 。 所sở 以dĩ 修tu 者giả 。 先tiên 自tự 忍nhẫn 己kỷ 後hậu 為vi 生sanh 說thuyết 。 令linh 修tu 忍nhẫn 行hành 離ly 惡ác 斷đoạn 惑hoặc 。 是thị 內nội 安an 忍nhẫn 惑hoặc 亡vong 智trí 現hiện 。 則tắc 住trụ 法Pháp 忍Nhẫn 。 既ký 去khứ 煩phiền 惱não 鑛khoáng 穢uế 。 則tắc 身thân 心tâm 柔nhu 和hòa 堪kham 任nhậm 法Pháp 器khí 。 如như 彼bỉ 鍊luyện 金kim 。 上thượng 來lai 皆giai 是thị 清thanh 淨tịnh 忍nhẫn 也dã 。 第đệ 二nhị 佛Phật 子tử 下hạ 。 對đối 境cảnh 修tu 忍nhẫn 廣quảng 顯hiển 行hành 相tương/tướng 。 文văn 中trung 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 明minh 修tu 忍nhẫn 行hành 。 後hậu 明minh 修tu 忍nhẫn 意ý 。 前tiền 中trung 有hữu 三tam 。 初sơ 耐nại 冤oan 害hại 。 次thứ 安an 受thọ 苦khổ 。 三tam 諦đế 察sát 法pháp 。 今kim 初sơ 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 彰chương 難nan 忍nhẫn 之chi 境cảnh 。 後hậu 明minh 能năng 忍nhẫn 之chi 行hành 。 此thử 亦diệc 難nan 行hành 忍nhẫn 也dã 。 今kim 初sơ 分phần/phân 三tam 。 初sơ 明minh 口khẩu 加gia 毀hủy 辱nhục 故cố 。 梁lương 攝nhiếp 論luận 以dĩ 耐nại 冤oan 害hại 。 亦diệc 名danh 他tha 毀hủy 辱nhục 忍nhẫn 。 略lược 顯hiển 十thập 種chủng 。 一nhất 觸xúc 忌kỵ 諱húy 故cố 。 二nhị 惡ác 軌quỹ 則tắc 故cố 。 三tam 令linh 憂ưu 慼thích 故cố 。 四tứ 無vô 風phong 雅nhã 故cố 。 五ngũ 極cực 庸dong 賤tiện 故cố 。 六lục 詮thuyên 邪tà 惡ác 故cố 。 七thất 不bất 入nhập 人nhân 心tâm 故cố 。 八bát 詮thuyên 猥ổi 雜tạp 故cố 。 九cửu 極cực 鄙bỉ 惡ác 故cố 。 十thập 極cực 麁thô 獷quánh 故cố 。 以dĩ 是thị 言ngôn 下hạ 總tổng 結kết 所sở 作tác 。 多đa 人nhân 多đa 口khẩu 各các 多đa 惡ác 言ngôn 。 二nhị 又hựu 此thử 下hạ 身thân 加gia 逼bức 害hại 。 上thượng 二nhị 事sự 廣quảng 。 三tam 如như 是thị 經Kinh 下hạ 總tổng 辨biện 長trường 時thời 。 是thị 謂vị 難nan 忍nhẫn 之chi 境cảnh 也dã 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 遭tao 此thử 。 下hạ 明minh 能năng 忍nhẫn 行hành 。 先tiên 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 謂vị 遭tao 前tiền 極cực 苦khổ 。 二nhị 作tác 是thị 念niệm 下hạ 正chánh 顯hiển 忍nhẫn 相tương/tướng 。 以dĩ 失thất 自tự 要yếu 。 文văn 有hữu 十thập 句cú 。 初sơ 一nhất 假giả 設thiết 不bất 忍nhẫn 失thất 念niệm 易dị 志chí 故cố 。 云vân 動động 亂loạn 。 餘dư 九cửu 明minh 失thất 。 一nhất 則tắc 不bất 調điều 瞋sân 恚khuể 。 二nhị 則tắc 不bất 護hộ 根căn 門môn 。 三tam 迷mê 忍Nhẫn 法Pháp 門môn 。 四tứ 不bất 修tu 忍nhẫn 行hành 。 五ngũ 隨tùy 風phong 外ngoại 轉chuyển 。 六lục 動động 亂loạn 內nội 生sanh 。 七thất 不bất 惜tích 善thiện 根căn 。 八bát 未vị 忘vong 彼bỉ 此thử 。 上thượng 八bát 自tự 損tổn 。 由do 此thử 不bất 能năng 。 利lợi 他tha 今kim 能năng 忍nhẫn 故cố 。 以dĩ 不bất 不bất 之chi 。 便tiện 成thành 八bát 行hành 。 自tự 他tha 俱câu 利lợi 。 自tự 他tha 俱câu 調điều 。 若nhược 說thuyết 此thử 勝thắng 利lợi 成thành 善thiện 士sĩ 行hành 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 爾nhĩ 時thời 下hạ 。 安an 受thọ 苦khổ 忍nhẫn 。 雖tuy 仍nhưng 前tiền 文văn 義nghĩa 當đương 安an 受thọ 故cố 。 引dẫn 往vãng 所sở 受thọ 苦khổ 以dĩ 況huống 今kim 苦khổ 。 而nhi 欲dục 安an 受thọ 。 所sở 以dĩ 引dẫn 者giả 。 無vô 始thỉ 顯hiển 昔tích 苦khổ 時thời 長trường/trưởng 。 諸chư 苦khổ 明minh 其kỳ 事sự 廣quảng 。 雖tuy 事sự 廣quảng 時thời 長trường/trưởng 而nhi 空không 無vô 二nhị 利lợi 。 今kim 時thời 促xúc 苦khổ 少thiểu 能năng 成thành 忍nhẫn 。 度độ 自tự 利lợi 利lợi 他tha 。 安an 不bất 忍nhẫn 哉tai 。 故cố 練luyện 磨ma 頌tụng 云vân 。 汝nhữ 已dĩ 惡ác 道đạo 經kinh 多đa 劫kiếp 。 無vô 益ích 受thọ 苦khổ 尚thượng 能năng 超siêu 。 今kim 行hành 少thiểu 善thiện 得đắc 菩Bồ 提Đề 大đại 利lợi 不bất 應ưng 生sanh 退thoái 屈khuất 。 由do 斯tư 重trọng/trùng 自tự 勸khuyến 勉miễn 誡giới 勵lệ 。 令linh 淨tịnh 而nhi 無vô 亂loạn 喜hỷ 不bất 憂ưu 慼thích 。 調điều 其kỳ 瞋sân 蔽tế 攝nhiếp 護hộ 根căn 門môn 。 是thị 自tự 住trụ 忍Nhẫn 法Pháp 。 令linh 物vật 同đồng 忍nhẫn 。 第đệ 三tam 復phục 更cánh 已dĩ 下hạ 。 諦đế 察sát 法pháp 忍nhẫn 。 亦diệc 仍nhưng 前tiền 起khởi 故cố 云vân 復phục 更cánh 。 斯tư 則tắc 一nhất 忍nhẫn 之chi 中trung 。 便tiện 具cụ 三tam 忍nhẫn 。 表biểu 非phi 全toàn 異dị 故cố 。 一nhất 境cảnh 具cụ 明minh 。 文văn 分phần/phân 三tam 別biệt 。 一nhất 自tự 成thành 法Pháp 忍Nhẫn 。 文văn 有hữu 五ngũ 句cú 。 初sơ 句cú 總tổng 標tiêu 。 無vô 我ngã 已dĩ 下hạ 釋thích 成thành 空không 義nghĩa 。 以dĩ 苦khổ 空không 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 四tứ 行hành 釋thích 之chi 。 倒đảo 為vi 其kỳ 次thứ 。 又hựu 約ước 大Đại 乘Thừa 故cố 苦khổ 樂lạc 等đẳng 雙song 遣khiển 。 一nhất 人nhân 我ngã 法pháp 我ngã 兩lưỡng 亡vong 。 二nhị 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 非phi 實thật 相tướng 待đãi 有hữu 故cố 。 三tam 空không 有hữu 俱câu 寂tịch 故cố 云vân 無vô 二nhị 四tứ 苦khổ 樂lạc 。 皆giai 遣khiển 云vân 無vô 所sở 有hữu 。 二nhị 諸chư 法pháp 空không 下hạ 令linh 他tha 成thành 忍nhẫn 。 眾chúng 生sanh 迷mê 空không 故cố 應ưng 為vi 。 說thuyết 皆giai 清thanh 淨tịnh 忍nhẫn 也dã 。 三tam 是thị 故cố 下hạ 結kết 行hành 應ưng 修tu 。 然nhiên 莊trang 嚴nghiêm 論luận 中trung 。 由do 三tam 思tư 五ngũ 想tưởng 則tắc 能năng 忍nhẫn 受thọ 。 一nhất 思tư 他tha 毀hủy 辱nhục 我ngã 是thị 我ngã 自tự 業nghiệp 。 二nhị 思tư 彼bỉ 我ngã 俱câu 是thị 行hành 苦khổ 。 三tam 思tư 聲Thanh 聞Văn 自tự 利lợi 尚thượng 不bất 以dĩ 苦khổ 加gia 人nhân 。 此thử 三tam 文văn 在tại 安an 受thọ 忍nhẫn 中trung 。 思tư 昔tích 諸chư 苦khổ 自tự 他tha 調điều 攝nhiếp 故cố 。 言ngôn 五ngũ 想tưởng 者giả 。 一nhất 本bổn 親thân 想tưởng 。 眾chúng 生sanh 無vô 始thỉ 無vô 非phi 親thân 屬thuộc 故cố 。 二nhị 修tu 法pháp 想tưởng 。 打đả 罵mạ 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 三tam 修tu 無vô 常thường 想tưởng 。 四tứ 修tu 苦khổ 想tưởng 。 五ngũ 修tu 攝nhiếp 取thủ 想tưởng 。 即tức 此thử 文văn 攝nhiếp 對đối 前tiền 可khả 思tư 。 第đệ 二nhị 為vi 慈từ 念niệm 下hạ 明minh 修tu 忍nhẫn 意ý 。 文văn 有hữu 十thập 句cú 義nghĩa 兼kiêm 通thông 別biệt 。 通thông 則tắc 三tam 忍nhẫn 皆giai 為vi 此thử 十thập 在tại 義nghĩa 可khả 知tri 。 別biệt 則tắc 為vi 初sơ 五ngũ 。 故cố 修tu 耐nại 冤oan 害hại 。 慈từ 念niệm 為vi 總tổng 。 次thứ 但đãn 欲dục 饒nhiêu 益ích 於ư 他tha 。 不bất 懼cụ 他tha 不bất 饒nhiêu 益ích 。 本bổn 欲dục 安an 人nhân 豈khởi 當đương 加gia 報báo 。 愍mẫn 彼bỉ 淪luân 倒đảo 寧ninh 懷hoài 恨hận 心tâm 。 以dĩ 忍nhẫn 調điều 行hạnh 。 攝nhiếp 諸chư 恚khuể 怒nộ 。 次thứ 一nhất 安an 受thọ 苦khổ 忍nhẫn 。 隨tùy 逐trục 眾chúng 生sanh 無vô 疲bì 苦khổ 故cố 。 次thứ 二nhị 句cú 。 為vi 覺giác 自tự 他tha 修tu 諦đế 察sát 法pháp 。 後hậu 二nhị 通thông 於ư 前tiền 三tam 。 上thượng 一nhất 為vi 言ngôn 下hạ 流lưu 至chí 此thử 。 斯tư 即tức 九cửu 中trung 二nhị 世thế 樂lạc 也dã 。 第đệ 四tứ 無vô 屈khuất 撓nạo 行hành 。 撓nạo 者giả 曲khúc 也dã 弱nhược 也dã 。 即tức 牢lao 強cường 精tinh 進tấn 也dã 。 釋thích 相tương/tướng 中trung 二nhị 。 先tiên 總tổng 顯hiển 其kỳ 相tương/tướng 。 後hậu 隨tùy 難nạn/nan 別biệt 釋thích 。 前tiền 中trung 文văn 三tam 。 初sơ 正chánh 顯hiển 精tinh 進tấn 。 二nhị 性tánh 無vô 下hạ 明minh 離ly 過quá 失thất 。 三tam 但đãn 為vi 下hạ 辨biện 進tiến 所sở 為vi 。 此thử 之chi 三tam 段đoạn 。 初sơ 即tức 總tổng 舉cử 次thứ 是thị 釋thích 。 精tinh 謂vị 無vô 雜tạp 故cố 。 三tam 是thị 釋thích 進tiến 趣thú 所sở 為vi 故cố 。 今kim 初sơ 正chánh 顯hiển 中trung 。 初sơ 句cú 標tiêu 行hành 所sở 屬thuộc 。 所sở 謂vị 已dĩ 下hạ 顯hiển 勝thắng 列liệt 名danh 。 精tinh 進tấn 多đa 名danh 望vọng 業nghiệp 用dụng 故cố 。 初sơ 第đệ 一nhất 者giả 亦diệc 是thị 首thủ 義nghĩa 。 此thử 義nghĩa 有hữu 三tam 。 一nhất 大đại 故cố 。 第đệ 一nhất 謂vị 為vi 。 大đại 菩Bồ 提Đề 故cố 。 二nhị 勝thắng 故cố 。 第đệ 一nhất 光quang 明minh 功công 德đức 故cố 。 三tam 殊thù 勝thắng 故cố 。 第đệ 一nhất 謂vị 超siêu 出xuất 故cố 。 第đệ 二nhị 大đại 亦diệc 三tam 義nghĩa 。 一nhất 最tối 勝thắng 故cố 。 大đại 勝thắng 中trung 極cực 故cố 。 如như 世thế 大đại 王vương 。 二nhị 最tối 妙diệu 故cố 。 大đại 事sự 理lý 融dung 通thông 故cố 。 如như 世thế 大đại 德đức 。 三tam 上thượng 故cố 。 大đại 行hành 體thể 高cao 上thượng 如như 世Thế 尊Tôn 長trường/trưởng 第đệ 三tam 勝thắng 者giả 亦diệc 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 無vô 上thượng 故cố 。 勝thắng 不bất 可khả 加gia 故cố 。 二nhị 無vô 等đẳng 故cố 。 勝thắng 不bất 可khả 匹thất 故cố 。 三tam 普phổ 遍biến 故cố 。 勝thắng 體thể 周chu 法Pháp 界Giới 無vô 可khả 勝thắng 故cố 。 二nhị 離ly 過quá 中trung 即tức 難nan 行hành 精tinh 進tấn 。 性tánh 無vô 間gian 雜tạp 。 最tối 為vi 難nạn/nan 故cố 。 先tiên 離ly 自tự 惱não 之chi 過quá 。 謂vị 本bổn 隨tùy 煩phiền 惱não 任nhậm 運vận 不bất 起khởi 。 故cố 曰viết 性tánh 無vô 。 圓viên 融dung 教giáo 中trung 地địa 前tiền 得đắc 爾nhĩ 。 後hậu 終chung 不bất 為vi 下hạ 明minh 離ly 惱não 他tha 。 三tam 辨biện 精tinh 進tấn 所sở 為vi 中trung 。 有hữu 二nhị 十thập 句cú 具cụ 含hàm 三tam 種chủng 精tinh 進tấn 。 但đãn 為vi 是thị 被bị 甲giáp 四tứ 弘hoằng 願nguyện 故cố 。 而nhi 行hành 即tức 是thị 方phương 便tiện 。 加gia 行hành 所sở 為vi 之chi 法pháp 。 是thị 所sở 攝nhiếp 善thiện 。 文văn 分phân 為vi 四tứ 。 初sơ 三tam 斷đoạn 惑hoặc 。 次thứ 七thất 度độ 生sanh 。 次thứ 四tứ 知tri 法pháp 。 後hậu 六lục 求cầu 佛Phật 。 即tức 四tứ 弘hoằng 也dã 。 今kim 初sơ 。 初sơ 斷đoạn 現hiện 行hành 。 次thứ 斷đoạn 種chủng 子tử 。 後hậu 斷đoạn 餘dư 習tập 。 二nhị 度độ 眾chúng 生sanh 中trung 為vi 成thành 十Thập 力Lực 智trí 故cố 。 煩phiền 惱não 是thị 漏lậu 意ý 令linh 其kỳ 盡tận 。 境cảnh 界giới 即tức 遍biến 趣thú 行hành 。 心tâm 行hành 義nghĩa 兼kiêm 於ư 業nghiệp 生sanh 死tử 義nghĩa 。 兼kiêm 宿túc 住trú 處xứ 非phi 處xứ 力lực 。 總tổng 故cố 不bất 明minh 。 三tam 有hữu 四tứ 句cú 。 知tri 法pháp 中trung 初sơ 總tổng 餘dư 別biệt 。 別biệt 中trung 一nhất 事sự 法Pháp 界Giới 。 若nhược 自tự 入nhập 法pháp 則tắc 以dĩ 淨tịnh 。 信tín 為vi 根căn 本bổn 。 若nhược 約ước 利lợi 他tha 則tắc 以dĩ 慈từ 悲bi 為vi 根căn 本bổn 等đẳng 。 二nhị 即tức 理lý 法Pháp 界Giới 。 云vân 平bình 等đẳng 性tánh 。 三tam 事sự 理lý 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới 。 三tam 世thế 之chi 事sự 。 即tức 平bình 等đẳng 理lý 性tánh 也dã 。 事sự 隨tùy 理lý 融dung 義nghĩa 含hàm 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。 四tứ 有hữu 六lục 句cú 。 求cầu 佛Phật 中trung 初sơ 二nhị 即tức 智trí 。 初sơ 句cú 教giáo 智trí 光quang 明minh 。 後hậu 句cú 證chứng 智trí 。 次thứ 二nhị 知tri 境cảnh 先tiên 真chân 後hậu 俗tục 。 後hậu 二nhị 皆giai 權quyền 智trí 。 前tiền 句cú 知tri 機cơ 識thức 藥dược 。 後hậu 句cú 四tứ 辯biện 宣tuyên 陳trần 。 分phân 別biệt 演diễn 說thuyết 。 即tức 是thị 樂nhạo 說thuyết 。 說thuyết 於ư 法pháp 義nghĩa 句cú 即tức 是thị 辭từ 上thượng 之chi 四tứ 弘hoằng 。 初sơ 二nhị 知tri 苦khổ 斷đoạn 集tập 。 後hậu 二nhị 修tu 道Đạo 證chứng 滅diệt 。 即tức 無vô 作tác 四Tứ 諦Đế 之chi 境cảnh 也dã 。 第đệ 二nhị 佛Phật 子tử 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 隨tùy 難nạn/nan 別biệt 釋thích 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 明minh 被bị 甲giáp 精tinh 進tấn 。 後hậu 明minh 利lợi 樂lạc 精tinh 進tấn 。 今kim 初sơ 。 全toàn 同đồng 瑜du 伽già 之chi 文văn 。 但đãn 論luận 以dĩ 被bị 甲giáp 為vi 初sơ 。 約ước 先tiên 心tâm 自tự 誓thệ 故cố 。 本bổn 業nghiệp 三tam 進tiến 之chi 中trung 初sơ 名danh 大đại 誓thệ 。 今kim 居cư 攝nhiếp 善thiện 之chi 後hậu 。 就tựu 假giả 設thiết 遇ngộ 緣duyên 耳nhĩ 。 文văn 有hữu 兩lưỡng 番phiên 問vấn 答đáp 。 初sơ 番phiên 可khả 知tri 。 後hậu 設thiết 復phục 有hữu 下hạ 第đệ 二nhị 番phiên 中trung 。 更cánh 難nan 於ư 前tiền 。 得đắc 大đại 善thiện 利lợi 者giả 。 我ngã 本bổn 發phát 心tâm 。 願nguyện 代đại 物vật 苦khổ 。 但đãn 慮lự 不bất 容dung 相tướng 代đại 。 今kim 聞văn 苦khổ 身thân 能năng 遂toại 順thuận 本bổn 悲bi 心tâm 。 不bất 慮lự 時thời 長trường/trưởng 。 但đãn 增tăng 喜hỷ 慶khánh 長trường/trưởng 劫kiếp 不bất 懈giải 。 況huống 盡tận 壽thọ 耶da 。 一nhất 念niệm 不bất 悔hối 即tức 忘vong 身thân 無vô 間gian 。 自tự 慶khánh 得đắc 利lợi 即tức 平bình 等đẳng 通thông 達đạt 。 有hữu 深thâm 功công 德đức 為vi 難nan 行hành 也dã 。 第đệ 二nhị 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 此thử 下hạ 。 利lợi 樂lạc 精tinh 進tấn 。 即tức 用dụng 前tiền 加gia 行hành 攝nhiếp 善thiện 。 以dĩ 利lợi 眾chúng 生sanh 。 令linh 彼bỉ 涅Niết 槃Bàn 真chân 安an 樂lạc 也dã 。 第đệ 五ngũ 離ly 癡si 亂loạn 行hành 。 釋thích 相tương/tướng 中trung 二nhị 。 先tiên 總tổng 顯hiển 無vô 癡si 亂loạn 。 後hậu 別biệt 明minh 無vô 癡si 亂loạn 。 今kim 初sơ 。 句cú 雖tuy 有hữu 六lục 義nghĩa 乃nãi 有hữu 十thập 。 初sơ 總tổng 餘dư 別biệt 。 總tổng 云vân 成thành 就tựu 正chánh 念niệm 者giả 。 然nhiên 通thông 三tam 義nghĩa 皆giai 名danh 正chánh 念niệm 。 一nhất 就tựu 奢xa 摩ma 他tha 品phẩm 名danh 為vi 正chánh 念niệm 。 正chánh 念niệm 即tức 定định 。 以dĩ 彼bỉ 定định 心tâm 離ly 妄vọng 念niệm 之chi 亂loạn 。 故cố 名danh 為vi 正chánh 。 此thử 從tùng 業nghiệp 用dụng 立lập 名danh 。 亦diệc 隣lân 近cận 立lập 稱xưng 故cố 。 八bát 正Chánh 道Đạo 中trung 正chánh 念niệm 定định 攝nhiếp 。 起khởi 信tín 論luận 云vân 。 心tâm 若nhược 馳trì 散tán 即tức 當đương 攝nhiếp 來lai 令linh 住trụ 正chánh 念niệm 。 二nhị 就tựu 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 品phẩm 。 亦diệc 名danh 正chánh 念niệm 。 謂vị 不bất 偏thiên 鑒giám 達đạt 明minh 了liễu 於ư 緣duyên 。 故cố 下hạ 經Kinh 云vân 。 正chánh 念niệm 諸chư 法pháp 未vị 曾tằng 忘vong 失thất 。 三tam 雙song 運vận 道đạo 名danh 為vi 正chánh 念niệm 。 次thứ 下hạ 經Kinh 云vân 。 以dĩ 正chánh 念niệm 故cố 善thiện 解giải 世thế 間gian 等đẳng 。 謂vị 於ư 緣duyên 明minh 了liễu 是thị 無vô 癡si 義nghĩa 。 不bất 異dị 所sở 緣duyên 名danh 無vô 亂loạn 義nghĩa 。 即tức 雙song 運vận 也dã 。 又hựu 下hạ 經kinh 。 云vân 禪thiền 定định 持trì 心tâm 常thường 一nhất 緣duyên 智trí 慧tuệ 了liễu 境cảnh 同đồng 三tam 昧muội 。 雖tuy 有hữu 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 及cập 雙song 運vận 道đạo 。 皆giai 就tựu 心tâm 一nhất 境cảnh 。 辨biện 名danh 禪thiền 自tự 性tánh 。 別biệt 中trung 初sơ 句cú 復phục 是thị 無vô 亂loạn 之chi 總tổng 。 謂vị 不bất 隨tùy 境cảnh 轉chuyển 故cố 無vô 散tán 亂loạn 。 三tam 障chướng 不bất 能năng 壞hoại 。 名danh 為vi 堅Kiên 固Cố 。 四tứ 緣duyên 不bất 能năng 牽khiên 故cố 云vân 不bất 動động 。 五ngũ 超siêu 劣liệt 顯hiển 勝thắng 故cố 云vân 最tối 上thượng 。 六lục 異dị 世thế 無vô 染nhiễm 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 上thượng 五ngũ 釋thích 無vô 亂loạn 也dã 。 下hạ 四tứ 義nghĩa 釋thích 無vô 癡si 。 謂vị 七thất 稱xưng 法Pháp 界Giới 故cố 云vân 廣quảng 。 八bát 趣thú 一Nhất 切Thiết 智Trí 故cố 云vân 大đại 。 九cửu 引dẫn 發phát 難nan 量lương 故cố 云vân 無vô 量lượng 。 十thập 不bất 捨xả 大đại 悲bi 。 名danh 無vô 迷mê 惑hoặc 。 上thượng 九cửu 別biệt 句cú 攝nhiếp 為vi 三tam 禪thiền 。 前tiền 六lục 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 。 次thứ 二nhị 引dẫn 生sanh 功công 德đức 。 後hậu 一nhất 饒nhiêu 益ích 有hữu 情tình 。 第đệ 二nhị 以dĩ 是thị 下hạ 。 別biệt 顯hiển 無vô 癡si 亂loạn 。 如như 次thứ 釋thích 前tiền 十thập 義nghĩa 。 即tức 為vi 十thập 段đoạn 。 亦diệc 初sơ 一nhất 為vi 總tổng 釋thích 前tiền 正chánh 念niệm 。 於ư 中trung 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 結kết 前tiền 生sanh 後hậu 。 後hậu 善thiện 解giải 已dĩ 下hạ 顯hiển 正chánh 念niệm 之chi 能năng 。 文văn 曲khúc 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 雙song 標tiêu 後hậu 雙song 釋thích 。 今kim 初sơ 也dã 。 正chánh 念niệm 有hữu 觀quán 故cố 能năng 善thiện 解giải 。 正chánh 念niệm 有hữu 止chỉ 所sở 以dĩ 能năng 持trì 。 世thế 言ngôn 無vô 益ích 但đãn 須tu 善thiện 解giải 。 出xuất 世thế 有hữu 益ích 偏thiên 語ngữ 憶ức 持trì 。 出xuất 世thế 不bất 解giải 應ưng 不bất 持trì 義nghĩa 。 世thế 言ngôn 不bất 持trì 應ưng 無vô 記ký 憶ức 。 故cố 文văn 雖tuy 影ảnh 略lược 義nghĩa 必tất 兩lưỡng 兼kiêm 。 解giải 事sự 解giải 理lý 故cố 名danh 善thiện 解giải 。 二nhị 所sở 謂vị 下hạ 雙song 釋thích 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 通thông 就tựu 諸chư 境cảnh 明minh 無vô 癡si 亂loạn 。 後hậu 此thử 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 別biệt 約ước 所sở 持trì 明minh 無vô 癡si 亂loạn 。 今kim 初sơ 也dã 。 據cứ 無vô 癡si 亂loạn 文văn 但đãn 有hữu 九cửu 。 開khai 初sơ 為vi 二nhị 句cú 亦diệc 有hữu 十thập 。 謂vị 法pháp 義nghĩa 別biệt 故cố 。 初sơ 句cú 即tức 法pháp 無vô 礙ngại 合hợp 蘊uẩn 成thành 二nhị 。 謂vị 色sắc 與dữ 心tâm 。 非phi 色sắc 謂vị 心tâm 即tức 餘dư 四tứ 蘊uẩn 。 二nhị 能năng 持trì 建kiến 立lập 下hạ 義nghĩa 無vô 礙ngại 也dã 。 義nghĩa 有hữu 二nhị 種chủng 。 自tự 性tánh 亦diệc 二nhị 。 一nhất 事sự 二nhị 理lý 。 事sự 即tức 質chất 礙ngại 為vi 色sắc 性tánh 等đẳng 。 理lý 即tức 無vô 性tánh 為vi 色sắc 等đẳng 性tánh 。 皆giai 無vô 名danh 相tướng 中trung 。 施thi 設thiết 建kiến 立lập 持trì 言ngôn 及cập 義nghĩa 。 即tức 文văn 義nghĩa 二nhị 持trì 。 今kim 正chánh 覺giác 理lý 事sự 離ly 妄vọng 分phân 別biệt 。 名danh 無vô 癡si 亂loạn 。 此thử 二nhị 釋thích 上thượng 能năng 持trì 。 下hạ 八bát 釋thích 上thượng 善thiện 解giải 。 義nghĩa 必tất 兼kiêm 具cụ 故cố 癡si 亂loạn 雙song 舉cử 。 三tam 於ư 五ngũ 蘊uẩn 生sanh 滅diệt 得đắc 無vô 癡si 亂loạn 。 十Thập 地Địa 品phẩm 云vân 。 死tử 有hữu 二nhị 種chủng 業nghiệp 。 一nhất 能năng 壞hoại 諸chư 行hành 。 二nhị 不bất 覺giác 知tri 故cố 。 相tương 續tục 不bất 絕tuyệt 。 今kim 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 二nhị 事sự 理lý 靜tĩnh 無vô 遺di 照chiếu 。 故cố 無vô 癡si 亂loạn 。 四tứ 偏thiên 語ngữ 胎thai 生sanh 明minh 無vô 癡si 亂loạn 。 瑜du 伽già 第đệ 二nhị 說thuyết 四tứ 種chủng 入nhập 胎thai 。 一nhất 正chánh 知tri 入nhập 而nhi 。 不bất 知tri 住trụ 出xuất 。 所sở 謂vị 輪Luân 王Vương 。 二nhị 正chánh 知tri 入nhập 住trụ 不bất 正chánh 知tri 出xuất 。 所sở 謂vị 獨Độc 覺Giác 。 三tam 俱câu 能năng 正chánh 知tri 。 所sở 謂vị 菩Bồ 薩Tát 。 四tứ 俱câu 不bất 正chánh 知tri 。 謂vị 餘dư 有hữu 情tình 。 前tiền 之chi 二nhị 人nhân 尚thượng 有hữu 癡si 亂loạn 也dã 。 凡phàm 夫phu 癡si 亂loạn 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 下hạ 者giả 見kiến 所sở 生sanh 處xứ 。 在tại 於ư 廁trắc 穢uế 中trung 者giả 。 見kiến 在tại 舍xá 宅trạch 。 上thượng 者giả 見kiến 處xứ 華hoa 林lâm 。 若nhược 男nam 於ư 母mẫu 生sanh 愛ái 。 於ư 父phụ 生sanh 瞋sân 。 謂vị 競cạnh 母mẫu 故cố 。 女nữ 則tắc 反phản 上thượng 。 大đại 集tập 二nhị 十thập 七thất 。 涅Niết 槃Bàn 十thập 八bát 二nhị 十thập 九cửu 。 俱câu 舍xá 第đệ 九cửu 。 皆giai 具cụ 說thuyết 之chi 。 次thứ 三tam 及cập 十thập 文văn 並tịnh 可khả 知tri 。 八bát 九cửu 各các 有hữu 通thông 別biệt 。 別biệt 謂vị 四tứ 魔ma 十thập 魔ma 及cập 業nghiệp 。 如như 離ly 世thế 間gian 品phẩm 。 及cập 如như 大đại 品phẩm 魔ma 事sự 品phẩm 起khởi 信tín 論luận 說thuyết 。 若nhược 依y 智trí 論luận 。 除trừ 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 皆giai 菩Bồ 薩Tát 魔ma 事sự 。 起khởi 心tâm 動động 念niệm 。 悉tất 是thị 魔ma 業nghiệp 。 今kim 以dĩ 智trí 覺giác 察sát 。 不bất 隨tùy 其kỳ 轉chuyển 。 如như 人nhân 覺giác 賊tặc 及cập 偷thâu 狗cẩu 故cố 。 知tri 魔ma 界giới 如như 與dữ 佛Phật 界giới 如như 。 如như 無vô 二nhị 故cố 。 既ký 覺giác 其kỳ 事sự 即tức 不bất 造tạo 其kỳ 業nghiệp 。 第đệ 二nhị 此thử 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 別biệt 約ước 所sở 持trì 法Pháp 門môn 明minh 無vô 癡si 亂loạn 。 文văn 有hữu 二nhị 別biệt 。 先tiên 正chánh 明minh 後hậu 徵trưng 釋thích 。 前tiền 中trung 三tam 。 初sơ 結kết 前tiền 標tiêu 。 後hậu 次thứ 所sở 謂vị 下hạ 正chánh 顯hiển 所sở 持trì 。 三tam 菩Bồ 薩Tát 下hạ 結kết 無vô 癡si 亂loạn 。 二nhị 正chánh 顯hiển 中trung 有hữu 十thập 五ngũ 法pháp 。 一nhất 所sở 證chứng 理lý 體thể 。 大đại 分phần/phân 深thâm 義nghĩa 。 所sở 謂vị 空không 故cố 。 即tức 事sự 真chân 故cố 。 二nhị 即tức 體thể 業nghiệp 用dụng 之chi 法pháp 。 三tam 具cụ 德đức 相tương/tướng 故cố 。 四tứ 一nhất 具cụ 一nhất 切thiết 故cố 云vân 種chủng 種chủng 。 上thượng 四tứ 即tức 所sở 詮thuyên 理lý 法pháp 。 五ngũ 即tức 能năng 詮thuyên 教giáo 法pháp 義nghĩa 。 見kiến 初sơ 卷quyển 。 六lục 行hành 法pháp 以dĩ 因nhân 嚴nghiêm 果quả 故cố 。 七thất 果quả 法pháp 。 上thượng 七thất 通thông 明minh 四tứ 法pháp 。 下hạ 八bát 唯duy 約ước 地địa 位vị 。 亦diệc 果quả 行hành 收thu 。 謂vị 八bát 即tức 初Sơ 地Địa 大đại 願nguyện 。 已dĩ 證chứng 理lý 故cố 名danh 正chánh 希hy 望vọng 。 決quyết 定định 解giải 斷đoạn 二nhị 障chướng 。 故cố 云vân 清thanh 淨tịnh 。 九cửu 即tức 根căn 本bổn 智trí 。 十thập 即tức 後hậu 得đắc 。 此thử 二nhị 通thông 至chí 七thất 地địa 。 十thập 一nhất 甚thậm 廣quảng 大đại 法pháp 。 即tức 八bát 地địa 法pháp 證chứng 深thâm 法Pháp 忍nhẫn 。 如như 法Pháp 界giới 故cố 。 十thập 二nhị 九cửu 地địa 是thị 法Pháp 師sư 位vị 。 了liễu 物vật 機cơ 故cố 。 十thập 三tam 十Thập 地Địa 。 知tri 世thế 間gian 集tập 共cộng 不bất 共cộng 等đẳng 故cố 。 苦khổ 無vô 常thường 等đẳng 通thông 色sắc 心tâm 故cố 。 名danh 之chi 為vi 共cộng 。 色sắc 心tâm 類loại 殊thù 名danh 為vi 不bất 共cộng 。 又hựu 器khí 世thế 間gian 名danh 共cộng 。 共cộng 業nghiệp 感cảm 故cố 。 眾chúng 生sanh 世thế 間gian 名danh 不bất 共cộng 。 自tự 業nghiệp 成thành 故cố 。 此thử 二nhị 唯duy 約ước 所sở 知tri 。 又hựu 隨tùy 他tha 意ý 行hành 名danh 共cộng 。 隨tùy 自tự 意ý 行hành 名danh 不bất 共cộng 。 又hựu 靜tĩnh 慮lự 無vô 色sắc 四Tứ 等Đẳng 五ngũ 通thông 。 雖tuy 共cộng 凡phàm 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 漏lậu 大đại 悲bi 故cố 名danh 不bất 共cộng 。 十thập 四Tứ 等Đẳng 覺giác 智trí 。 十thập 五ngũ 如Như 來Lai 智trí 。 上thượng 竪thụ 明minh 諸chư 位vị 。 若nhược 約ước 橫hoạnh/hoành 配phối 者giả 。 初sơ 一nhất 唯duy 因nhân 後hậu 一nhất 唯duy 果quả 。 中trung 間gian 六lục 智trí 通thông 於ư 因nhân 果quả 。 而nhi 別biệt 義nghĩa 相tương/tướng 顯hiển 。 三tam 結kết 無vô 癡si 亂loạn 者giả 。 不bất 忘vong 不bất 癡si 不bất 失thất 無vô 亂loạn 。 心tâm 常thường 憶ức 下hạ 通thông 結kết 相tương 續tục 。 第đệ 二nhị 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 徵trưng 釋thích 。 釋thích 中trung 。 以dĩ 因nhân 深thâm 故cố 不bất 亂loạn 眾chúng 生sanh 。 得đắc 無vô 亂loạn 果quả 。 不bất 壞hoại 正Chánh 法Pháp 增tăng 廣quảng 大đại 智trí 。 得đắc 無vô 癡si 果quả 。 不bất 斷đoạn 善thiện 根căn 得đắc 相tương 續tục 果quả 。 因nhân 果quả 影ảnh 響hưởng 孱# 然nhiên 無vô 差sai 。 第đệ 二nhị 復phục 次thứ 下hạ 別biệt 釋thích 上thượng 九cửu 。 攝nhiếp 為vi 三tam 禪thiền 。 初sơ 六lục 釋thích 前tiền 。 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 。 即tức 為vi 六lục 段đoạn 。 今kim 初sơ 釋thích 前tiền 心tâm 無vô 散tán 亂loạn 文văn 二nhị 。 初sơ 標tiêu 。 二nhị 所sở 謂vị 下hạ 釋thích 。 釋thích 中trung 又hựu 二nhị 。 前tiền 釋Thích 種chủng 種chủng 音âm 聲thanh 。 略lược 列liệt 七thất 種chủng 。 言ngôn 沮trở 壞hoại 六lục 根căn 者giả 。 非phi 唯duy 引dẫn 奪đoạt 耳nhĩ 根căn 。 亦diệc 令linh 餘dư 根căn 不bất 能năng 緣duyên 境cảnh 。 故cố 名danh 沮trở 壞hoại 根căn 。 以dĩ 見kiến 等đẳng 而nhi 為vi 義nghĩa 故cố 。 又hựu 沮trở 壞hoại 者giả 。 如như 治trị 禪thiền 病bệnh 經Kinh 云vân 。 因nhân 於ư 外ngoại 聲thanh 動động 六lục 情tình 根căn 。 心tâm 脈mạch 顛điên 倒đảo 。 五ngũ 種chủng 惡ác 風phong 從tùng 心tâm 脈mạch 入nhập 風phong 動động 心tâm 故cố 。 或hoặc 歌ca 或hoặc 舞vũ 。 作tác 種chủng 種chủng 變biến 。 此thử 即tức 破phá 壞hoại 之chi 義nghĩa 。 既ký 壞hoại 意ý 身thân 餘dư 皆giai 隨tùy 壞hoại 。 然nhiên 色sắc 可khả 冥minh 目mục 觸xúc 味vị 合hợp 知tri 。 香hương 少thiểu 詮thuyên 顯hiển 。 為vi 禪thiền 定định 刺thứ 唯duy 在tại 於ư 聲thanh 。 故cố 偏thiên 語ngữ 之chi 。 明minh 無vô 癡si 亂loạn 。 非phi 餘dư 四tứ 塵trần 不bất 能năng 亂loạn 也dã 。 故cố 上thượng 忍nhẫn 中trung 遇ngộ 身thân 加gia 害hại 。 心tâm 無vô 散tán 亂loạn 。 二nhị 此thử 菩Bồ 薩Tát 下hạ 釋thích 不bất 能năng 惑hoặc 亂loạn 。 文văn 亦diệc 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 總tổng 明minh 長trường 時thời 不bất 亂loạn 。 後hậu 所sở 謂vị 下hạ 。 別biệt 顯hiển 不bất 亂loạn 之chi 相tướng 。 句cú 有hữu 十thập 一nhất 。 初sơ 總tổng 餘dư 別biệt 。 別biệt 為vi 五ngũ 對đối 。 一nhất 境cảnh 審thẩm 心tâm 定định 。 二nhị 教giáo 達đạt 行hành 成thành 。 三tam 憶ức 因nhân 念niệm 緣duyên 。 四tứ 觀quán 真chân 起khởi 用dụng 。 五ngũ 外ngoại 淨tịnh 他tha 惑hoặc 自tự 決quyết 義nghĩa 門môn 。 雖tuy 遇ngộ 惡ác 聲thanh 此thử 皆giai 無vô 損tổn 。 上thượng 皆giai 一nhất 切thiết 種chủng 禪thiền 。 謂vị 通thông 名danh 義nghĩa 止Chỉ 觀Quán 及cập 二nhị 利lợi 故cố 。 第đệ 三tam 不bất 作tác 下hạ 釋thích 前tiền 堅kiên 固cố 。 謂vị 四tứ 障chướng 不bất 壞hoại 。 是thị 知tri 正chánh 念niệm 堅kiên 固cố 。 亦diệc 是thị 出xuất 前tiền 不bất 亂loạn 之chi 因nhân 。 言ngôn 法pháp 障chướng 者giả 。 於ư 法Pháp 不bất 了liễu 。 如như 彼bỉ 牛ngưu 羊dương 。 此thử 即tức 所sở 知tri 障chướng 也dã 。 三tam 障chướng 為vi 言ngôn 攝nhiếp 在tại 煩phiền 惱não 。 體thể 即tức 無vô 明minh 故cố 。 斯tư 亦diệc 清thanh 淨tịnh 靜tĩnh 慮lự 也dã 。 第đệ 四tứ 佛Phật 子tử 如như 上thượng 下hạ 。 釋thích 前tiền 不bất 動động 。 謂vị 諸chư 惡ác 緣duyên 不bất 能năng 牽khiên 故cố 。 悉tất 能năng 壞hoại 亂loạn 。 眾chúng 生sanh 身thân 心tâm 。 彰chương 聲thanh 之chi 過quá 不bất 能năng 壞hoại 此thử 菩Bồ 薩Tát 心tâm 。 對đối 顯hiển 難nan 思tư 。 第đệ 五ngũ 菩Bồ 薩Tát 入nhập 下hạ 。 釋thích 前tiền 最tối 上thượng 。 謂vị 超siêu 劣liệt 顯hiển 勝thắng 故cố 。 此thử 下hạ 三tam 段đoạn 亦diệc 即tức 出xuất 前tiền 無vô 癡si 亂loạn 緣duyên 。 正chánh 示thị 現hiện 法Pháp 樂lạc 住trụ 之chi 相tướng 。 言ngôn 超siêu 勝thắng 者giả 。 初sơ 標tiêu 人nhân 揀giản 禪thiền 。 云vân 菩Bồ 薩Tát 入nhập 。 異dị 凡phàm 小tiểu 故cố 。 住trụ 於ư 已dĩ 下hạ 舉cử 法pháp 以dĩ 揀giản 聖thánh 法pháp 。 即tức 是thị 無vô 漏lậu 揀giản 於ư 凡phàm 夫phu 。 思tư 惟duy 觀quán 察sát 。 揀giản 於ư 二Nhị 乘Thừa 。 二Nhị 乘Thừa 入nhập 禪thiền 不bất 能năng 緣duyên 境cảnh 故cố 。 身thân 子tử 不bất 覺giác 刑hình 害hại 之chi 手thủ 。 迦Ca 葉Diếp 不bất 聞văn 涅Niết 槃Bàn 之chi 音âm 。 善thiện 知tri 已dĩ 下hạ 正chánh 顯hiển 勝thắng 相tương/tướng 。 了liễu 性tánh 相tướng 故cố 。 相tương/tướng 則tắc 念niệm 念niệm 不bất 住trụ 。 取thủ 不bất 可khả 得đắc 。 性tánh 則tắc 三tam 相tương/tướng 性tánh 空không 固cố 無vô 所sở 得đắc 。 不bất 得đắc 性tánh 相tướng 違vi 順thuận 何hà 依y 。 第đệ 六lục 如như 是thị 聞văn 已dĩ 下hạ 。 釋thích 前tiền 清thanh 淨tịnh 。 即tức 清thanh 淨tịnh 禪thiền 。 順thuận 違vi 中trung 境cảnh 不bất 生sanh 三tam 毒độc 。 不bất 染nhiễm 善thiện 取thủ 有hữu 定định 慧tuệ 故cố 。 了liễu 相tương/tướng 無vô 相tướng 故cố 名danh 善thiện 取thủ 。 有hữu 斯tư 正chánh 念niệm 。 大đại 地địa 為vi 鼓cổ 妙diệu 高cao 為vi 椎chùy 。 豈khởi 能năng 亂loạn 哉tai 。 第đệ 七thất 知tri 一nhất 切thiết 下hạ 釋thích 廣quảng 。 謂vị 稱xưng 法Pháp 界Giới 如như 虛hư 空không 故cố 。 亦diệc 近cận 釋thích 前tiền 文văn 有hữu 六lục 句cú 。 初sơ 總tổng 餘dư 別biệt 。 別biệt 中trung 無vô 得đắc 相tương/tướng 空không 無vô 作tác 人nhân 空không 。 無vô 際tế 性tánh 空không 。 此thử 三tam 相tương/tướng 盡tận 故cố 法Pháp 界Giới 理lý 現hiện 。 與dữ 法Pháp 界Giới 等đẳng 事sự 如như 理lý 。 故cố 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。 理lý 即tức 事sự 故cố 。 第đệ 八bát 菩Bồ 薩Tát 。 如như 是thị 下hạ 釋thích 前tiền 大đại 義nghĩa 。 此thử 下hạ 二nhị 段đoạn 。 釋thích 引dẫn 生sanh 功công 德đức 。 今kim 云vân 大đại 者giả 。 趣thú 一Nhất 切Thiết 智Trí 。 不bất 退thoái 轉chuyển 故cố 。 即tức 難nan 行hành 禪thiền 也dã 。 第đệ 九cửu 善thiện 入nhập 下hạ 。 釋thích 前tiền 無vô 量lượng 。 謂vị 能năng 引dẫn 發phát 難nan 量lương 德đức 故cố 。 文văn 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 引dẫn 自tự 利lợi 德đức 。 文văn 有hữu 六lục 句cú 。 初sơ 標tiêu 一nhất 切thiết 門môn 禪thiền 。 次thứ 四tứ 別biệt 顯hiển 後hậu 一nhất 類loại 結kết 多đa 門môn 。 則tắc 何hà 定định 不bất 攝nhiếp 。 復phục 云vân 門môn 者giả 三tam 昧muội 無vô 量lượng 。 數số 如như 虛hư 空không 。 今kim 一nhất 中trung 攝nhiếp 多đa 故cố 名danh 為vi 門môn 。 如như 牽khiên 衣y 一nhất 角giác 。 如như 蠭# 王vương 來lai 。 次thứ 增tăng 長trưởng 下hạ 引dẫn 利lợi 他tha 德đức 。 後hậu 是thị 時thời 下hạ 結kết 不bất 為vi 亂loạn 。 非phi 唯duy 不bất 亂loạn 本bổn 定định 更cánh 增tăng 。 如như 豬trư 揩khai 金kim 山sơn 風phong 熾sí 於ư 火hỏa 。 第đệ 十thập 作tác 如như 是thị 下hạ 釋thích 無vô 迷mê 惑hoặc 。 謂vị 耽đam 著trước 禪thiền 味vị 不bất 起khởi 大đại 悲bi 。 是thị 為vi 迷mê 惑hoặc 。 今kim 悲bi 以dĩ 導đạo 禪thiền 。 故cố 無vô 迷mê 也dã 。 此thử 即tức 饒nhiêu 益ích 有hữu 情tình 禪thiền 也dã 。 住trụ 清thanh 淨tịnh 念niệm 即tức 現hiện 世thế 樂lạc 。 得đắc 智trí 斷đoạn 果quả 即tức 後hậu 世thế 樂lạc 。 是thị 謂vị 與dữ 二nhị 世thế 樂lạc 也dã 。 第đệ 六lục 善thiện 現hiện 行hành 。 體thể 即tức 般Bát 若Nhã 。 瑜du 伽già 一nhất 切thiết 般Bát 若Nhã 。 亦diệc 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 能năng 於ư 所sở 知tri 真chân 實thật 隨tùy 覺giác 通thông 達đạt 慧tuệ 。 二nhị 能năng 於ư 如như 所sở 說thuyết 五ngũ 明minh 處xứ 及cập 三tam 聚tụ 中trung 。 決quyết 定định 善thiện 巧xảo 慧tuệ 。 三tam 能năng 作tác 一nhất 切thiết 。 有hữu 情tình 義nghĩa 利lợi 慧tuệ 。 攝nhiếp 論luận 以dĩ 加gia 行hành 根căn 本bổn 後hậu 得đắc 為vi 三tam 。 皆giai 六Lục 度Độ 明minh 義nghĩa 。 唯duy 識thức 以dĩ 生sanh 法pháp 俱câu 空không 。 本bổn 業nghiệp 以dĩ 照chiếu 於ư 三tam 諦đế 。 皆giai 十thập 度độ 明minh 義nghĩa 。 經kinh 有hữu 十thập 度độ 應ưng 依y 本bổn 業nghiệp 今kim 為vi 順thuận 文văn 。 且thả 依y 瑜du 伽già 則tắc 權quyền 實thật 無vô 礙ngại 。 皆giai 名danh 善thiện 現hiện 。 雖tuy 彼bỉ 依y 六Lục 度Độ 。 今kim 圓viên 行hành 菩Bồ 薩Tát 則tắc 十thập 度độ 齊tề 修tu 。 據cứ 行hành 布bố 分phần/phân 兼kiêm 正chánh 不bất 同đồng 。 亦diệc 不bất 相tương 濫lạm 。 就tựu 釋thích 相tương/tướng 中trung 。 古cổ 人nhân 亦diệc 依y 本bổn 業nghiệp 三tam 慧tuệ 分phần/phân 三tam 。 初sơ 明minh 中trung 道đạo 。 次thứ 念niệm 生sanh 無vô 性tánh 等đẳng 以dĩ 為vi 照chiếu 無vô 。 普phổ 入nhập 已dĩ 下hạ 明minh 其kỳ 照chiếu 有hữu 。 此thử 得đắc 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 。 失thất 於ư 圓viên 融dung 。 又hựu 照chiếu 無vô 經kinh 中trung 佛Phật 法Pháp 世thế 法pháp 二nhị 互hỗ 不bất 異dị 。 亦diệc 不bất 雜tạp 亂loạn 。 豈khởi 獨độc 是thị 無vô 。 今kim 約ước 圓viên 融dung 依y 於ư 瑜du 伽già 兼kiêm 正chánh 以dĩ 辨biện 。 各các 具cụ 三tam 諦đế 故cố 。 彼bỉ 論luận 釋thích 初sơ 慧tuệ 云vân 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 悟ngộ 平bình 等đẳng 性tánh 。 入nhập 大đại 總tổng 相tương/tướng 究cứu 達đạt 一nhất 切thiết 所sở 知tri 邊biên 際tế 。 遠viễn 離ly 增tăng 益ích 。 損tổn 減giảm 二nhị 邊biên 。 順thuận 入nhập 中trung 道đạo 故cố 。 文văn 分phần/phân 二nhị 別biệt 。 先tiên 明minh 行hành 相tương/tướng 後hậu 顯hiển 成thành 益ích 。 前tiền 中trung 亦diệc 二nhị 。 先tiên 略lược 後hậu 廣quảng 。 前tiền 中trung 又hựu 二nhị 。 先tiên 總tổng 標tiêu 。 後hậu 能năng 知tri 下hạ 解giải 釋thích 。 今kim 初sơ 也dã 。 三tam 業nghiệp 清thanh 淨tịnh 。 是thị 能năng 示thị 體thể 。 示thị 於ư 三tam 業nghiệp 正chánh 是thị 現hiện 義nghĩa 。 住trụ 無vô 得đắc 現hiện 。 現hiện 即tức 無vô 得đắc 寂tịch 用dụng 無vô 礙ngại 。 斯tư 即tức 中trung 道đạo 可khả 稱xưng 善thiện 現hiện 。 若nhược 異dị 後hậu 有hữu 無vô 。 而nhi 說thuyết 中trung 者giả 相tương 待đãi 中trung 也dã 。 二nhị 釋thích 中trung 能năng 知tri 三tam 業nghiệp 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 是thị 住trụ 無vô 得đắc 義nghĩa 。 不bất 妄vọng 取thủ 有hữu 離ly 二nhị 邊biên 縛phược 。 是thị 清thanh 淨tịnh 義nghĩa 。 凡phàm 所sở 示thị 現hiện 無vô 性tánh 無vô 依y 。 釋thích 示thị 無vô 得đắc 義nghĩa 。 以dĩ 境cảnh 無vô 定định 性tánh 。 心tâm 無vô 所sở 依y 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 三tam 業nghiệp 皆giai 示thị 故cố 致trí 凡phàm 言ngôn 。 二nhị 住trụ 如như 實thật 下hạ 廣quảng 辨biện 行hành 相tương/tướng 中trung 三tam 。 初sơ 如như 實thật 隨tùy 覺giác 慧tuệ 。 二nhị 佛Phật 子tử 此thử 菩Bồ 薩Tát 作tác 如như 是thị 下hạ 。 於ư 五ngũ 明minh 等đẳng 善thiện 巧xảo 慧tuệ 。 三tam 菩Bồ 薩Tát 爾nhĩ 時thời 下hạ 。 能năng 作tác 有hữu 情tình 義nghĩa 利lợi 慧tuệ 。 今kim 初sơ 如như 實thật 覺giác 。 於ư 三tam 業nghiệp 而nhi 現hiện 三tam 業nghiệp 。 於ư 中trung 先tiên 別biệt 明minh 後hậu 總tổng 結kết 。 前tiền 中trung 三tam 業nghiệp 即tức 為vi 三tam 段đoạn 。 今kim 初sơ 意ý 業nghiệp 是thị 二nhị 本bổn 故cố 。 首thủ 而nhi 明minh 之chi 。 如như 實thật 心tâm 者giả 用dụng 所sở 依y 也dã 。 住trụ 者giả 心tâm 冥minh 體thể 也dã 。 知tri 無vô 量lượng 心tâm 。 等đẳng 者giả 不bất 礙ngại 用dụng 也dã 。 即tức 所sở 示thị 意ý 業nghiệp 。 多đa 心tâm 多đa 法pháp 皆giai 有hữu 諦đế 也dã 。 境cảnh 既ký 無vô 相tướng 心tâm 何hà 所sở 得đắc 。 即tức 無vô 諦đế 也dã 。 有hữu 無vô 不bất 二nhị 故cố 曰viết 甚thậm 深thâm 。 即tức 中trung 道đạo 義nghĩa 也dã 。 不bất 可khả 以dĩ 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 而nhi 觀quán 。 故cố 名danh 難nan 入nhập 。 唯duy 圓viên 機cơ 方phương 能năng 入nhập 故cố 。 何hà 者giả 。 若nhược 偏thiên 觀quán 三tam 諦đế 是thị 常thường 是thị 斷đoạn 。 是thị 相tương 待đãi 故cố 。 若nhược 總tổng 觀quán 者giả 。 一nhất 則tắc 壞hoại 於ư 三tam 諦đế 。 異dị 則tắc 迷mê 於ư 一nhất 實thật 。 故cố 即tức 一nhất 而nhi 三tam 。 即tức 三tam 而nhi 一nhất 。 非phi 三tam 非phi 一nhất 。 雙song 照chiếu 三tam 一nhất 。 在tại 境cảnh 則tắc 三tam 諦đế 圓viên 融dung 。 在tại 心tâm 則tắc 三tam 觀quán 俱câu 運vận 。 住trụ 之chi 與dữ 知tri 即tức 是thị 觀quán 也dã 。 古cổ 德đức 以dĩ 凡phàm 所sở 下hạ 至chí 於ư 難nan 入nhập 。 明minh 唯duy 識thức 觀quán 非phi 無vô 所sở 以dĩ 。 然nhiên 且thả 唯duy 識thức 之chi 義nghĩa 不bất 彰chương 。 又hựu 有hữu 釋thích 云vân 。 心tâm 非phi 境cảnh 外ngoại 故cố 無vô 得đắc 。 境cảnh 非phi 心tâm 外ngoại 故cố 無vô 相tướng 。 即tức 心tâm 是thị 境cảnh 故cố 甚thậm 深thâm 。 即tức 境cảnh 是thị 心tâm 故cố 難nan 入nhập 。 亦diệc 是thị 一nhất 理lý 。 二nhị 住trụ 於ư 正chánh 位vị 下hạ 釋thích 示thị 身thân 業nghiệp 。 正chánh 位vị 等đẳng 三tam 即tức 示thị 所sở 依y 。 方phương 便tiện 已dĩ 下hạ 依y 體thể 起khởi 用dụng 。 由do 非phi 惑hoặc 業nghiệp 之chi 生sanh 故cố 。 生sanh 滅diệt 即tức 無vô 生sanh 滅diệt 。 此thử 中trung 正chánh 位vị 即tức 真Chân 如Như 異dị 名danh 。 非phi 約ước 見kiến 道đạo 以dĩ 智trí 契khế 會hội 。 故cố 稱xưng 為vi 住trụ 無vô 住trụ 。 住trụ 者giả 即tức 住trụ 真Chân 如Như 。 三tam 住trụ 涅Niết 槃Bàn 下hạ 釋thích 示thị 語ngữ 業nghiệp 。 前tiền 之chi 三tam 句cú 示thị 之chi 所sở 依y 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 顯hiển 示thị 而nhi 無vô 相tướng 即tức 言ngôn 亡vong 言ngôn 。 是thị 斷đoạn 言ngôn 道đạo 故cố 。 晉tấn 經Kinh 云vân 。 非phi 有hữu 說thuyết 有hữu 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 然nhiên 上thượng 之chi 所sở 住trụ 總tổng 有hữu 七thất 種chủng 。 體thể 一nhất 名danh 異dị 異dị 從tùng 義nghĩa 別biệt 。 一nhất 如như 實thật 心tâm 者giả 。 即tức 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 心tâm 。 是thị 為vi 總tổng 相tương/tướng 。 次thứ 正chánh 位vị 等đẳng 三tam 。 即tức 心tâm 之chi 體thể 性tánh 。 正chánh 位vị 者giả 法pháp 所sở 住trụ 故cố 。 真Chân 如Như 語ngữ 其kỳ 自tự 體thể 是thị 實thật 是thị 常thường 法pháp 性tánh 。 約ước 為vi 諸chư 法pháp 之chi 本bổn 。 迷mê 此thử 真Chân 如Như 有hữu 諸chư 法pháp 故cố 。 成thành 諸chư 法pháp 已dĩ 不bất 失thất 自tự 性tánh 。 故cố 名danh 法pháp 性tánh 。 亦diệc 即tức 因nhân 相tương/tướng 。 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 三tam 即tức 是thị 果quả 相tương/tướng 。 住trụ 涅Niết 槃Bàn 界giới 即tức 是thị 真Chân 如Như 體thể 圓viên 寂tịch 故cố 。 出xuất 二nhị 礙ngại 故cố 。 故cố 智trí 論luận 云vân 。 有hữu 菩Bồ 薩Tát 發phát 心tâm 。 即tức 觀quán 涅Niết 槃Bàn 行hành 道Đạo 。 恐khủng 此thử 涅Niết 槃Bàn 濫lạm 唯duy 在tại 果quả 。 故cố 云vân 住trụ 寂tịch 靜tĩnh 性tánh 。 謂vị 約ước 真Chân 如Như 體thể 無vô 妄vọng 動động 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 如như 此thử 之chi 性tánh 體thể 為vi 有hữu 無vô 。 故cố 云vân 無vô 性tánh 。 無vô 性tánh 之chi 性tánh 。 即tức 是thị 實thật 性tánh 。 非phi 謂vị 斷đoạn 無vô 故cố 舉cử 多đa 名danh 。 方phương 顯hiển 所sở 住trụ 之chi 深thâm 奧áo 。 依y 此thử 示thị 現hiện 方phương 明minh 所sở 。 現hiện 之chi 為vi 善thiện 。 二nhị 入nhập 離ly 下hạ 總tổng 結kết 三tam 業nghiệp 中trung 。 初sơ 句cú 結kết 心tâm 故cố 無vô 縛phược 著trước 。 次thứ 句cú 結kết 身thân 即tức 所sở 住trụ 真Chân 如Như 等đẳng 。 三tam 結kết 前tiền 語ngữ 。 即tức 超siêu 諸chư 世thế 間gian 等đẳng 。 末mạt 句cú 總tổng 結kết 三tam 業nghiệp 。 皆giai 寂tịch 用dụng 無vô 礙ngại 故cố 名danh 善thiện 巧xảo 。 善thiện 現hiện 之chi 名danh 從tùng 斯tư 而nhi 立lập 。 第đệ 二nhị 佛Phật 子tử 下hạ 辨biện 五ngũ 明minh 處xứ 。 三tam 聚tụ 中trung 決quyết 定định 善thiện 巧xảo 慧tuệ 故cố 。 於ư 文văn 中trung 解giải 世thế 間gian 法pháp 。 於ư 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 以dĩ 理lý 會hội 事sự 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 下hạ 。 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 三tam 永vĩnh 不bất 下hạ 順thuận 理lý 起khởi 悲bi 。 今kim 初sơ 。 文văn 有hữu 六lục 句cú 。 一nhất 眾chúng 生sanh 緣duyên 生sanh 故cố 說thuyết 無vô 性tánh 。 二nhị 法pháp 依y 真chân 起khởi 故cố 會hội 歸quy 無vô 為vi 。 三tam 國quốc 是thị 心tâm 之chi 相tướng 分phần/phân 故cố 。 四tứ 時thời 依y 法pháp 以dĩ 假giả 言ngôn 故cố 。 五ngũ 名danh 無vô 得đắc 物vật 之chi 功công 故cố 。 若nhược 名danh 在tại 法pháp 中trung 見kiến 義nghĩa 。 應ưng 知tri 名danh 故cố 。 六lục 物vật 無vô 當đương 名danh 之chi 實thật 故cố 。 若nhược 法pháp 在tại 名danh 中trung 聞văn 名danh 則tắc 應ưng 識thức 義nghĩa 。 召triệu 火hỏa 應ưng 當đương 燒thiêu 口khẩu 故cố 。 二nhị 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 下hạ 。 明minh 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 文văn 有hữu 七thất 句cú 。 初sơ 一nhất 總tổng 顯hiển 甚thậm 深thâm 。 餘dư 句cú 別biệt 顯hiển 深thâm 相tương/tướng 。 然nhiên 世thế 法pháp 與dữ 佛Phật 法Pháp 實thật 無vô 二nhị 體thể 。 假giả 約ước 事sự 理lý 以dĩ 分phần/phân 其kỳ 二nhị 。 故cố 以dĩ 五ngũ 句cú 顯hiển 非phi 一nhất 異dị 。 一nhất 世thế 相tương/tướng 即tức 空không 故cố 云vân 寂tịch 靜tĩnh 。 二nhị 佛Phật 法Pháp 平bình 等đẳng 。 故cố 無vô 增tăng 益ích 。 三tam 以dĩ 理lý 無vô 不bất 事sự 故cố 。 佛Phật 法Pháp 不bất 異dị 世thế 法pháp 。 事sự 無vô 不bất 理lý 。 故cố 世thế 法pháp 不bất 異dị 佛Phật 法Pháp 。 四tứ 此thử 全toàn 理lý 之chi 事sự 與dữ 全toàn 事sự 之chi 理lý 。 而nhi 事sự 理lý 不bất 雜tạp 。 五ngũ 各các 全toàn 收thu 盡tận 互hỗ 無vô 所sở 遺di 。 故cố 云vân 亦diệc 無vô 差sai 別biệt 。 末mạt 句cú 了liễu 前tiền 諸chư 法pháp 。 同đồng 法Pháp 界Giới 體thể 。 故cố 得đắc 鎔dong 融dung 。 普phổ 入nhập 三tam 世thế 橫hoạnh/hoành 豎thụ 該cai 攝nhiếp 。 若nhược 約ước 漏lậu 無vô 漏lậu 說thuyết 為vi 世thế 法pháp 佛Phật 法Pháp 。 各các 具cụ 事sự 理lý 釋thích 者giả 。 一nhất 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 云vân 世thế 間gian 寂tịch 靜tĩnh 。 二nhị 無vô 有hữu 一nhất 法pháp 。 非phi 佛Phật 法Pháp 故cố 。 更cánh 何hà 所sở 增tăng 。 三tam 二nhị 法pháp 染nhiễm 淨tịnh 雖tuy 殊thù 。 同đồng 一nhất 真chân 性tánh 故cố 不bất 相tương 異dị 。 四tứ 不bất 壞hoại 相tương/tướng 故cố 。 無vô 有hữu 雜tạp 亂loạn 。 五ngũ 皆giai 是thị 即tức 理lý 之chi 事sự 。 而nhi 各các 互hỗ 收thu 無vô 遺di 。 即tức 無vô 差sai 也dã 。 六lục 同đồng 一nhất 法Pháp 界Giới 。 總tổng 顯hiển 所sở 因nhân 。 三tam 永vĩnh 不bất 下hạ 順thuận 理lý 起khởi 悲bi 。 謂vị 無vô 緣duyên 之chi 悲bi 以dĩ 導đạo 前tiền 亡vong 機cơ 之chi 智trí 。 入nhập 假giả 化hóa 物vật 。 初sơ 句cú 為vi 總tổng 。 謂vị 雖tuy 深thâm 入nhập 智trí 慧tuệ 。 不bất 忘vong 本bổn 心tâm 。 非phi 如như 八bát 地địa 。 心tâm 欲dục 放phóng 捨xả 。 下hạ 三tam 句cú 別biệt 。 一nhất 不bất 捨xả 願nguyện 炷chú 。 二nhị 增tăng 大đại 悲bi 油du 。 三tam 兼kiêm 前tiền 智trí 光quang 故cố 。 堪kham 為vi 依y 處xứ 。 第đệ 三tam 菩Bồ 薩Tát 爾nhĩ 時thời 下hạ 。 作tác 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 義nghĩa 利lợi 慧tuệ 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 建kiến 攝nhiếp 生sanh 志chí 。 二nhị 先tiên 人nhân 後hậu 己kỷ 。 今kim 初sơ 文văn 有hữu 五ngũ 句cú 。 成thành 熟thục 是thị 總tổng 。 或hoặc 因nhân 成thành 果quả 熟thục 故cố 。 或hoặc 始thỉ 末mạt 勸khuyến 獎tưởng 故cố 。 餘dư 句cú 是thị 別biệt 。 一nhất 折chiết 伏phục 。 二nhị 攝nhiếp 化hóa 。 三tam 令linh 悟ngộ 本bổn 性tánh 。 成thành 大đại 菩Bồ 提Đề 。 四tứ 斷đoạn 惑hoặc 清thanh 淨tịnh 得đắc 涅Niết 槃Bàn 果quả 。 二nhị 復phục 作tác 下hạ 。 先tiên 人nhân 後hậu 己kỷ 。 文văn 分phân 為vi 四tứ 。 一nhất 假giả 設thiết 自tự 度độ 。 二nhị 而nhi 諸chư 眾chúng 生sanh 下hạ 。 觀quán 物vật 輪luân 迴hồi 具cụ 業nghiệp 惑hoặc 苦khổ 。 三tam 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 下hạ 。 結kết 所sở 不bất 應ưng 有hữu 二nhị 過quá 故cố 。 一nhất 違vi 本bổn 誓thệ 心tâm 。 二nhị 墮đọa 慳san 貪tham 失thất 。 此thử 為vi 不bất 可khả 。 四tứ 我ngã 當đương 下hạ 決quyết 志chí 先tiên 拔bạt 。 第đệ 二nhị 是thị 菩Bồ 薩Tát 下hạ 顯hiển 行hành 成thành 益ích 。 於ư 中trung 三tam 業nghiệp 不bất 空không 。 是thị 為vi 遍biến 益ích 。 終chung 至chí 菩Bồ 提Đề 是thị 究cứu 竟cánh 益ích (# 此thử 下hạ 入nhập 二nhị 十thập 經kinh )# 。

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷Quyển 。 第Đệ 二Nhị 十Thập 二Nhị

Print Friendly, PDF & Email