大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ
Quyển 13
唐Đường 澄Trừng 觀Quán 撰Soạn

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 十thập 三tam

唐đường 清thanh 涼lương 山sơn 大đại 華hoa 嚴nghiêm 寺tự 沙Sa 門Môn 澄trừng 觀quán 撰soạn

第đệ 二nhị 爾nhĩ 時thời 文Văn 殊Thù 下hạ 。 辨biện 言ngôn 說thuyết 答đáp 。 就tựu 文văn 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 歎thán 眾chúng 希hy 奇kỳ 。 二nhị 諸chư 佛Phật 子tử 下hạ 。 牒điệp 問vấn 總tổng 歎thán 。 三tam 何hà 以dĩ 故cố 下hạ 。 徵trưng 歎thán 總tổng 釋thích 。 四tứ 諸chư 佛Phật 子tử 如Như 來Lai 下hạ 。 廣quảng 顯hiển 難nan 思tư 。 今kim 初sơ 也dã 。 前tiền 眾chúng 疑nghi 問vấn 。 佛Phật 令linh 文Văn 殊Thù 答đáp 者giả 。 以dĩ 文Văn 殊Thù 示thị 居cư 此thử 土thổ/độ 生sanh 有hữu 十thập 徵trưng 來lai 自tự 他tha 方phương 。 體thể 含hàm 萬vạn 德đức 降hàng 魔ma 制chế 外ngoại 通thông 辨biện 難nan 思tư 。 化hóa 滿mãn 塵trần 方phương 用dụng 周chu 三tam 際tế 。 道đạo 成thành 先tiên 劫kiếp 已dĩ 稱xưng 龍long 種chủng 尊tôn 王vương 。 現hiện 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 復phục 曰viết 摩ma 尼ni 寶bảo 積tích 。 實thật 為vi 三tam 世thế 佛Phật 母mẫu 。 豈khởi 獨độc 釋thích 過quá 之chi 師sư 影ảnh 響hưởng 而nhi 來lai 。 一nhất 切thiết 咸hàm 見kiến 故cố 。 其kỳ 說thuyết 也dã 。 何hà 不bất 待đãi 請thỉnh 敬kính 同đồng 佛Phật 故cố 。 何hà 不bất 待đãi 告cáo 。 承thừa 佛Phật 神thần 力lực 。 佛Phật 意ý 許hứa 故cố 。 眾chúng 既ký 念niệm 請thỉnh 佛Phật 方phương 現hiện 相tướng 。 非phi 夫phu 尊tôn 極cực 大Đại 士Sĩ 。 安an 得đắc 理lý 契khế 潛tiềm 通thông 。 故cố 上thượng 以dĩ 光quang 示thị 普phổ 賢hiền 。 此thử 乃nãi 冥minh 加gia 妙diệu 德đức 。 若nhược 爾nhĩ 普phổ 賢hiền 云vân 何hà 定định 後hậu 更cánh 請thỉnh 。 表biểu 說thuyết 所sở 信tín 甚thậm 深thâm 細tế 故cố 。 何hà 不bất 入nhập 定định 以dĩ 果quả 從tùng 因nhân 同đồng 於ư 信tín 故cố 。 餘dư 如như 上thượng 說thuyết 。 何hà 故cố 無vô 加gia 。 以dĩ 無vô 定định 故cố 。 又hựu 承thừa 佛Phật 神thần 力lực 。 是thị 冥minh 加gia 故cố 。 歎thán 眾chúng 希hy 有hữu 者giả 。 略lược 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 感cảm 應ứng 懸huyền 隔cách 難nạn/nan 一nhất 遇ngộ 故cố 。 德đức 行hạnh 內nội 充sung 總tổng 稱xưng 歎thán 故cố 。 以dĩ 名danh 表biểu 法pháp 甚thậm 希hy 有hữu 故cố 。 創sáng/sang 起khởi 信tín 行hành 。 未vị 曾tằng 有hữu 故cố 。 此thử 一nhất 眾chúng 會hội 即tức 是thị 等đẳng 空không 法Pháp 界Giới 會hội 故cố 。 二nhị 牒điệp 問vấn 中trung 脫thoát 於ư 剎sát 體thể 。 佛Phật 出xuất 現hiện 者giả 。 即tức 前tiền 威uy 德đức 也dã 。 阿a 云vân 無vô 也dã 。 耨nậu 多đa 羅la 上thượng 也dã 。 三tam 者giả 正chánh 也dã 。 藐miệu 者giả 等đẳng 也dã 。 又hựu 三tam 遍biến 也dã 。 菩Bồ 提Đề 覺giác 也dã 。 謂vị 道đạo 不bất 可khả 加gia 曰viết 無vô 上thượng 也dã 。 無vô 邪tà 委ủy 知tri 為vi 正chánh 遍biến 也dã 。 三tam 徵trưng 釋thích 中trung 。 徵trưng 上thượng 難nan 思tư 言ngôn 也dã 。 下hạ 釋thích 云vân 。 能năng 感cảm 之chi 機cơ 差sai 別biệt 無vô 邊biên 。 如Như 來Lai 普phổ 應ưng 周chu 于vu 法Pháp 界Giới 。 廣quảng 難nan 思tư 也dã 。 下hạ 結kết 文văn 具cụ 顯hiển 。 又hựu 隨tùy 宜nghi 說thuyết 法Pháp 。 意ý 趣thú 難nan 思tư 。 又hựu 等đẳng 法Pháp 界Giới 者giả 。 舉cử 一nhất 說thuyết 法Pháp 等đẳng 餘dư 多đa 門môn 。 門môn 不bất 可khả 盡tận 量lượng 等đẳng 法Pháp 界Giới 。 法Pháp 門môn 難nan 思tư 。 第đệ 四tứ 廣quảng 顯hiển 難nan 思tư 文văn 二nhị 。 先tiên 總tổng 顯hiển 多đa 端đoan 。 二nhị 隨tùy 門môn 別biệt 顯hiển 。 今kim 初sơ 也dã 。 舉cử 娑sa 婆bà 為vi 首thủ 。 略lược 顯hiển 十thập 種chủng 差sai 別biệt 多đa 端đoan 。 準chuẩn 下hạ 結kết 通thông 。 實thật 通thông 法Pháp 界Giới 。 十thập 句cú 不bất 出xuất 三tam 業nghiệp 。 一nhất 身thân 為vi 總tổng 相tương/tướng 現hiện 十thập 法Pháp 界Giới 不bất 同đồng 。 故cố 云vân 種chủng 種chủng 。 二nhị 名danh 以dĩ 召triệu 實thật 。 次thứ 下hạ 廣quảng 辨biện 。 三tam 金kim 銀ngân 等đẳng 色sắc 不bất 同đồng 。 三tam 十thập 二nhị 相tướng 等đẳng 異dị 。 四tứ 形hình 有hữu 長trường 短đoản 三tam 尺xích 丈trượng 六lục 。 乃nãi 至chí 無vô 邊biên 。 五ngũ 壽thọ 命mạng 限hạn 量lượng 。 或hoặc 無vô 量lượng 劫kiếp 。 或hoặc 不bất 滿mãn 百bách 年niên 。 下hạ 至chí 朝triêu 現hiện 暮mộ 寂tịch 。 六lục 處xứ 。 謂vị 化hóa 處xứ 染nhiễm 淨tịnh 等đẳng 殊thù 。 七thất 根căn 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 隨tùy 感cảm 現hiện 異dị 。 八bát 生sanh 處xứ 。 有hữu 剎sát 利lợi 等đẳng 別biệt 。 九cửu 依y 語ngữ 之chi 用dụng 隨tùy 方phương 言ngôn 音âm 施thi 設thiết 非phi 一nhất 故cố 。 十thập 觀quán 察sát 者giả 。 周chu 旋toàn 顧cố 盻# 以dĩ 應ưng 群quần 機cơ 。 又hựu 觀quán 存tồn 亡vong 安an 危nguy 。 可khả 不bất 智trí 照chiếu 諸chư 境cảnh 示thị 有hữu 多đa 端đoan 。 下hạ 結kết 意ý 云vân 。 令linh 諸chư 眾chúng 生sanh 。 各các 稱xưng 己kỷ 分phần/phân 。 而nhi 自tự 知tri 見kiến 得đắc 調điều 伏phục 耳nhĩ 。 第đệ 二nhị 諸chư 佛Phật 子tử 下hạ 。 隨tùy 門môn 別biệt 顯hiển 。 文văn 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 終chung 此thử 品phẩm 辨biện 身thân 名danh 差sai 別biệt 。 答đáp 上thượng 佛Phật 住trụ 之chi 問vấn 近cận 廣quảng 種chúng 種chủng 身thân 等đẳng 八bát 句cú 。 以dĩ 色sắc 相tướng 等đẳng 皆giai 屬thuộc 身thân 故cố 。 二nhị 四Tứ 諦Đế 品phẩm 。 辨biện 言ngôn 教giáo 遍biến 周chu 。 答đáp 佛Phật 所sở 說thuyết 法Pháp 問vấn 。 近cận 廣quảng 種chúng 種chủng 語ngữ 業nghiệp 。 三tam 光quang 明minh 覺giác 品phẩm 。 明minh 光quang 輪luân 窮cùng 照chiếu 。 答đáp 上thượng 威uy 德đức 法pháp 性tánh 菩Bồ 提Đề 三tam 問vấn 。 近cận 廣quảng 種chúng 種chủng 觀quán 察sát 。 其kỳ 五ngũ 句cú 依y 報báo 。 但đãn 有hữu 現hiện 相tướng 答đáp 。 廣quảng 在tại 前tiền 會hội 故cố 。 今kim 初sơ 廣quảng 上thượng 名danh 者giả 。 然nhiên 聖thánh 人nhân 無vô 名danh 為vi 物vật 立lập 稱xưng 。 若nhược 就tựu 德đức 以dĩ 立lập 德đức 無vô 邊biên 涯nhai 。 若nhược 隨tùy 機cơ 立lập 名danh 等đẳng 眾chúng 生sanh 界giới 。 雖tuy 復phục 多đa 種chủng 皆giai 為vi 隨tùy 宜nghi 生sanh 善thiện 滅diệt 惡ác 見kiến 理lý 而nhi 立lập 。 海hải 印ấn 頓đốn 現hiện 不bất 應ưng 生sanh 著trước 也dã 。 文văn 中trung 分phần/phân 四tứ 。 一nhất 娑sa 婆bà 之chi 內nội 自tự 有hữu 百bách 億ức 。 二nhị 娑sa 婆bà 隣lân 近cận 。 即tức 百bách 億ức 之chi 外ngoại 。 三tam 類loại 通thông 一nhất 切thiết 。 謂vị 盡tận 十thập 方phương 。 四tứ 釋thích 差sai 別biệt 所sở 由do 。 由do 隨tùy 物vật 故cố 。 初sơ 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 此thử 四tứ 洲châu 。 二nhị 四tứ 洲châu 之chi 隣lân 十thập 界giới 。 三tam 總tổng 結kết 娑sa 婆bà 。 今kim 初sơ 亦diệc 三tam 。 初sơ 標tiêu 處xứ 。 次thứ 列liệt 名danh 。 後hậu 結kết 數số 。 他tha 皆giai 倣# 此thử 。 舉cử 四tứ 洲châu 者giả 。 昔tích 云vân 意ý 取thủ 閻Diêm 浮Phù 言ngôn 總tổng 意ý 別biệt 。 餘dư 三tam 天thiên 下hạ 佛Phật 不bất 出xuất 故cố 。 然nhiên 雖tuy 不bất 出xuất 。 除trừ 北bắc 俱câu 盧lô 餘dư 容dung 有hữu 往vãng 。 下hạ 並tịnh 準chuẩn 之chi 。 一nhất 切thiết 義nghĩa 成thành 即tức 悉tất 達đạt 也dã 。 無vô 事sự 不bất 成thành 就tựu 故cố 。 圓viên 滿mãn 月nguyệt 者giả 。 惑hoặc 斷đoạn 智trí 圓viên 恩ân 蔭ấm 清thanh 涼lương 故cố 。 師sư 子tử 吼hống 者giả 。 名danh 決quyết 定định 說thuyết 。 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 者giả 。 釋Thích 迦Ca 云vân 能năng 。 能năng 仁nhân 種chủng 故cố 。 牟Mâu 尼Ni 云vân 寂tịch 默mặc 。 契khế 寂tịch 理lý 故cố 。 第đệ 七thất 仙tiên 者giả 。 七thất 佛Phật 之chi 末mạt 故cố 。 若nhược 取thủ 賢Hiền 劫Kiếp 當đương 第đệ 四tứ 仙tiên 。 即tức 喻dụ 也dã 無vô 欲dục 染nhiễm 故cố 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 廣quảng 如như 前tiền 釋thích 。 瞿Cù 曇Đàm 氏thị 者giả 。 唯duy 約ước 姓tánh 也dã 。 此thử 云vân 地địa 主chủ 。 以dĩ 從tùng 劫kiếp 初sơ 。 代đại 代đại 相tương 承thừa 。 為vi 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 故cố 。 然nhiên 上thượng 云vân 釋Thích 迦Ca 。 乃nãi 是thị 族tộc 望vọng 。 此thử 即tức 姓tánh 望vọng 故cố 。 智trí 論luận 第đệ 二nhị 云vân 。 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 姓tánh 瞿Cù 曇Đàm 。 故cố 佛Phật 名danh 經kinh 亦diệc 然nhiên 。 沙Sa 門Môn 此thử 云vân 息tức 惡ác 。 無vô 惡ác 不bất 息tức 故cố 。 復phục 稱xưng 大đại 。 最tối 勝thắng 者giả 聖thánh 中trung 極cực 故cố 。 德đức 無vô 加gia 故cố 。 導đạo 師sư 者giả 。 引dẫn 導đạo 眾chúng 生sanh 。 離ly 險hiểm 難nạn 故cố 。 於ư 生sanh 死tử 海hải 。 示thị 眾chúng 寶bảo 故cố 。 然nhiên 名danh 含hàm 多đa 義nghĩa 。 略lược 釋thích 此thử 十thập 恐khủng 文văn 繁phồn 博bác 。 餘dư 但đãn 隨tùy 難nan 解giải 之chi 。 二nhị 此thử 四tứ 天thiên 下hạ 東đông 下hạ 。 此thử 洲châu 之chi 隣lân 十thập 界giới 。 即tức 為vi 十thập 段đoạn 。 其kỳ 善thiện 護hộ 等đẳng 。 皆giai 四tứ 洲châu 之chi 通thông 稱xưng 也dã 。 今kim 初sơ 東đông 方phương 斷đoạn 言ngôn 論luận 者giả 。 證chứng 離ly 言ngôn 故cố 。 無vô 能năng 說thuyết 過quá 故cố 。 南nam 云vân 帝Đế 釋Thích 者giả 。 為vi 天thiên 人nhân 主chủ 能năng 稱xưng 物vật 心tâm 故cố 。 西tây 云vân 水thủy 天thiên 者giả 。 水thủy 善thiện 利lợi 萬vạn 物vật 天thiên 光quang 淨tịnh 故cố 。 北bắc 方phương 醫y 羅la 跋bạt 那na 者giả 。 具cụ 云vân 醫y 濕thấp 弗phất 羅la 跋bạt 那na 。 醫y 濕thấp 弗phất 。 自tự 在tại 也dã 。 羅la 跋bạt 那na 者giả 。 聲thanh 也dã 。 即tức 圓viên 音âm 自tự 在tại 耳nhĩ 。 上thượng 云vân 盛thịnh 火hỏa 者giả 。 盛thịnh 火hỏa 焚phần 薪tân 不bất 擇trạch 林lâm 木mộc 。 佛Phật 智trí 利lợi 物vật 無vô 揀giản 賢hiền 愚ngu 。 問vấn 餘dư 聖thánh 教giáo 說thuyết 。 大đại 輪luân 圍vi 內nội 平bình 布bố 百bách 億ức 。 上thượng 即tức 諸chư 天thiên 下hạ 安an 地địa 獄ngục 。 如như 何hà 此thử 說thuyết 上thượng 下hạ 皆giai 有hữu 四tứ 洲châu 。 答đáp 此thử 教giáo 所sở 說thuyết 事sự 隨tùy 理lý 融dung 。 隨tùy 說thuyết 法Pháp 處xứ 即tức 是thị 當đương 中trung 。 縱túng/tung 極cực 上thượng 際tế 旁bàng 至chí 。 大Đại 輪Luân 圍Vi 山Sơn 。 亦diệc 有hữu 十thập 方phương 互hỗ 為vi 主chủ 伴bạn 。 以dĩ 融dung 為vi 眷quyến 屬thuộc 。 本bổn 敷phu 非phi 多đa 。 十thập 方phương 界giới 融dung 亦diệc 準chuẩn 於ư 此thử 。 因nhân 此thử 略lược 說thuyết 娑sa 婆bà 融dung 通thông 。 改cải 非phi 改cải 相tương/tướng 略lược 有hữu 其kỳ 五ngũ 。 一nhất 約ước 事sự 常thường 定định 。 如như 小Tiểu 乘Thừa 說thuyết 。 二nhị 隨tùy 心tâm 見kiến 異dị 。 若nhược 身thân 子tử 梵Phạm 王Vương 。 三tam 就tựu 佛Phật 而nhi 言ngôn 本bổn 非phi 淨tịnh 穢uế 。 四tứ 隨tùy 法pháp 迴hồi 轉chuyển 如như 上thượng 主chủ 伴bạn 互hỗ 為vi 。 五ngũ 潛tiềm 入nhập 微vi 塵trần 。 如như 前tiền 會hội 說thuyết 。 若nhược 通thông 論luận 餘dư 淨tịnh 土độ 更cánh 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 謂vị 諸chư 剎sát 相tương/tướng 入nhập 義nghĩa 。 相tương/tướng 即tức 義nghĩa 。 一nhất 具cụ 一nhất 切thiết 義nghĩa 。 廣quảng 陜# 自tự 在tại 義nghĩa 。 帝đế 網võng 重trùng 疊điệp 義nghĩa 。 並tịnh 如như 前tiền 後hậu 諸chư 文văn 所sở 說thuyết 。 三tam 諸chư 佛Phật 子tử 此thử 娑sa 婆bà 下hạ 。 總tổng 結kết 娑sa 婆bà 。 二nhị 諸chư 佛Phật 子tử 此thử 下hạ 。 彰chương 娑sa 婆bà 隣lân 近cận 十thập 方phương 。 亦diệc 為vi 十thập 段đoạn 。 密mật 訓huấn 唯duy 九cửu 者giả 。 勘khám 晉tấn 經kinh 開khai 曉hiểu 意ý 下hạ 闕khuyết 一nhất 聞văn 慧tuệ 。 南nam 方phương 唯duy 二nhị 舊cựu 經kinh 。 則tắc 具cụ 。 乃nãi 是thị 新tân 本bổn 脫thoát 漏lậu 。 準chuẩn 前tiền 後hậu 例lệ 不bất 應ưng 獨độc 此thử 便tiện 略lược 。 西tây 北bắc 方phương 名danh 有hữu 十thập 一nhất 者giả 。 獨độc 此thử 有hữu 餘dư 不bất 成thành 文văn 體thể 。 此thử 中trung 專chuyên 念niệm 法pháp 。 應ưng 即tức 是thị 前tiền 所sở 脫thoát 聞văn 慧tuệ 。 亦diệc 是thị 梵Phạm 本bổn 之chi 漏lậu 。 注chú 者giả 誤ngộ 安an 貝bối 葉diệp 耳nhĩ 。 下hạ 方phương 云vân 帝Đế 釋Thích 弓cung 者giả 。 如Như 來Lai 念niệm 定định 之chi 弓cung 。 以dĩ 明minh 利lợi 箭tiễn 能năng 射xạ 業nghiệp 惑hoặc 阿a 修tu 羅la 故cố 。 然nhiên 舊cựu 云vân 法pháp 命mạng 主chủ 意ý 。 取thủ 帝Đế 釋Thích 以dĩ 法pháp 教giáo 命mệnh 為vi 天thiên 主chủ 故cố 。 今kim 云vân 其kỳ 弓cung 但đãn 一nhất 事sự 耳nhĩ 。 若nhược 作tác 宮cung 室thất 字tự 。 以dĩ 處xứ 取thủ 人nhân 大đại 同đồng 晉tấn 本bổn 。 第đệ 三tam 諸chư 佛Phật 子tử 如như 娑sa 婆bà 下hạ 。 類loại 通thông 一nhất 切thiết 。 準chuẩn 四Tứ 諦Đế 品phẩm 。 更cánh 有hữu 舉cử 此thử 例lệ 餘dư 十thập 方phương 亦diệc 如như 娑sa 婆bà 。 互hỗ 為vi 主chủ 伴bạn 。 第đệ 四tứ 如như 世Thế 尊Tôn 下hạ 。 釋thích 差sai 別biệt 所sở 由do 。 此thử 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 自tự 既ký 由do 於ư 差sai 別biệt 名danh 言ngôn 等đẳng 。 而nhi 得đắc 成thành 就tựu 。 今kim 還hoàn 倣# 古cổ 以dĩ 差sai 別biệt 熟thục 他tha 。 二nhị 昔tích 菩Bồ 薩Tát 時thời 隨tùy 機cơ 調điều 物vật 。 今kim 時thời 出xuất 世thế 稱xưng 本bổn 立lập 名danh 。 如như 昔tích 教giáo 眾chúng 生sanh 令linh 空không 妄vọng 境cảnh 。 今kim 成thành 正chánh 覺giác 為vi 立lập 超siêu 境cảnh 界giới 名danh 。 他tha 皆giai 倣# 此thử 故cố 而nhi 得đắc 成thành 熟thục 之chi 言ngôn 通thông 自tự 他tha 也dã 。

四Tứ 聖Thánh 諦Đế 品Phẩm 第đệ 八bát

釋thích 此thử 一nhất 品phẩm 。 五ngũ 門môn 分phân 別biệt 。 初sơ 來lai 意ý 者giả 。 此thử 品phẩm 廣quảng 前tiền 種chủng 種chủng 語ngữ 業nghiệp 。 即tức 答đáp 前tiền 佛Phật 說thuyết 法pháp 問vấn 。 亦diệc 遠viễn 答đáp 前tiền 會hội 佛Phật 演diễn 說thuyết 海hải 之chi 一nhất 問vấn 故cố 。 既ký 知tri 佛Phật 可khả 歸quy 。 次thứ 知tri 法pháp 可khả 仰ngưỡng 。 上thượng 名danh 隨tùy 物vật 立lập 。 今kim 法pháp 逐trục 機cơ 差sai 故cố 次thứ 來lai 也dã 。 二nhị 釋thích 名danh 中trung 。 言ngôn 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 者giả 。 聖thánh 者giả 正chánh 也dã 。 無vô 漏lậu 正Chánh 法Pháp 得đắc 在tại 心tâm 故cố 。 諦đế 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 諦đế 實thật 。 二nhị 者giả 審thẩm 諦đế 。 言ngôn 諦đế 實thật 者giả 。 此thử 約ước 境cảnh 辨biện 。 謂vị 如như 所sở 說thuyết 相tương/tướng 。 不bất 捨xả 離ly 故cố 。 真chân 實thật 故cố 。 決quyết 定định 故cố 。 謂vị 世thế 出xuất 世thế 二nhị 種chủng 因nhân 果quả 。 必tất 無vô 虛hư 妄vọng 不bất 可khả 差sai 失thất 。 言ngôn 審thẩm 諦đế 者giả 。 此thử 就tựu 智trí 明minh 。 聖thánh 智trí 觀quán 彼bỉ 審thẩm 不bất 虛hư 故cố 。 凡phàm 夫phu 雖tuy 有hữu 苦khổ 集tập 。 而nhi 不bất 審thẩm 實thật 不bất 得đắc 稱xưng 諦đế 。 無vô 倒đảo 聖thánh 智trí 審thẩm 知tri 境cảnh 故cố 。 故cố 名danh 聖Thánh 諦Đế 。 故cố 瑜du 伽già 九cửu 十thập 五ngũ 云vân 。 由do 二nhị 緣duyên 故cố 名danh 諦đế 。 一nhất 法pháp 性tánh 故cố 。 二nhị 勝thắng 解giải 故cố 。 愚ngu 夫phu 有hữu 初sơ 無vô 後hậu 聖thánh 具cụ 二nhị 故cố 。 偏thiên 說thuyết 聖Thánh 諦Đế 。 四tứ 謂vị 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 總tổng 云vân 四tứ 聖Thánh 諦Đế 。 帶đái 數số 釋thích 也dã 。 性tánh 相tướng 云vân 何hà 。 逼bức 迫bách 名danh 苦khổ 。 即tức 有hữu 漏lậu 色sắc 心tâm 增tăng 長trưởng 名danh 集tập 。 即tức 業nghiệp 煩phiền 惱não 。 寂tịch 靜tĩnh 名danh 滅diệt 。 謂vị 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 出xuất 離ly 名danh 道đạo 。 謂vị 止Chỉ 觀Quán 等đẳng 。 此thử 約ước 相tương/tướng 說thuyết 通thông 大đại 小Tiểu 乘Thừa 。 智trí 論luận 云vân 。 小Tiểu 乘Thừa 三tam 是thị 有hữu 相tương/tướng 滅diệt 是thị 無vô 相tướng 。 大Đại 乘Thừa 四Tứ 諦Đế 皆giai 是thị 無vô 相tướng 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 解giải 苦khổ 無vô 苦khổ 。 名danh 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 。 謂vị 達đạt 四tứ 緣duyên 生sanh 故cố 。 空không 則tắc 超siêu 筌thuyên 悟ngộ 旨chỉ 成thành 大đại 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 凡phàm 夫phu 有hữu 苦khổ 而nhi 無vô 諦đế 。 二Nhị 乘Thừa 有hữu 苦khổ 有hữu 苦Khổ 諦Đế 。 而nhi 無vô 真chân 實thật 。 菩Bồ 薩Tát 無vô 苦khổ 有hữu 諦đế 。 而nhi 有hữu 真chân 實thật 。 謂vị 若nhược 苦khổ 即tức 諦đế 。 三tam 塗đồ 之chi 苦khổ 。 豈khởi 即tức 諦đế 也dã 。 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 審thẩm 知tri 之chi 。 而nhi 不bất 達đạt 法pháp 空không 。 不bất 見kiến 真chân 實thật 。 又hựu 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 知tri 苦khổ 相tương/tướng 。 不bất 知tri 無vô 量lượng 相tương/tướng 。 故cố 大đại 經Kinh 云vân 。 苦khổ 有hữu 無vô 量lượng 相tướng 。 非phi 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 緣Duyên 覺Giác 所sở 知tri 。 瑜du 伽già 說thuyết 苦khổ 。 有hữu 一nhất 百bách 一nhất 十thập 。 然nhiên 此thử 經Kinh 中trung 。 雖tuy 彰chương 名danh 異dị 即tức 表biểu 義nghĩa 殊thù 。 以dĩ 名danh 必tất 召triệu 實thật 故cố 。 是thị 無vô 量lượng 四Tứ 諦Đế 義nghĩa 也dã 。 約ước 一nhất 界giới 一nhất 諦đế 即tức 有hữu 十thập 千thiên 。 娑sa 婆bà 四Tứ 諦Đế 有hữu 四tứ 百bách 億ức 。 十thập 千thiên 名danh 義nghĩa 。 而nhi 文văn 義nghĩa 包bao 博bác 言ngôn 含hàm 性tánh 相tướng 。 又hựu 究cứu 此thử 四tứ 。 非phi 唯duy 但đãn 空không 便tiện 為vi 真chân 實thật 。 今kim 了liễu 陰ấm 入nhập 皆giai 如như 無vô 苦khổ 可khả 捨xả 。 無vô 明minh 塵trần 勞lao 。 即tức 是thị 菩Bồ 提Đề 。 無vô 集tập 可khả 斷đoạn 。 生sanh 死tử 即tức 涅Niết 槃Bàn 無vô 滅diệt 可khả 證chứng 。 邊biên 邪tà 皆giai 中trung 正chánh 。 無vô 道đạo 可khả 修tu 。 無vô 苦khổ 無vô 集tập 。 即tức 無vô 世thế 間gian 。 無vô 滅diệt 無vô 道đạo 即tức 無vô 出xuất 世thế 間gian 。 不bất 取thủ 不bất 捨xả 。 同đồng 一nhất 實thật 諦đế 。 故cố 斯tư 一nhất 品phẩm 。 有hữu 作tác 無vô 作tác 。 有hữu 量lượng 無vô 量lượng 。 皆giai 在tại 其kỳ 中trung 。 準chuẩn 下hạ 第đệ 五Ngũ 地Địa 中trung 。 復phục 以dĩ 十thập 重trọng/trùng 觀quán 察sát 。 至chí 下hạ 當đương 明minh 。 三tam 宗tông 趣thú 者giả 。 以dĩ 無vô 邊biên 諦đế 海hải 隨tùy 根căn 隨tùy 義nghĩa 。 立lập 名danh 不bất 同đồng 。 遍biến 空không 世thế 界giới 以dĩ 此thử 為vi 宗tông 。 務vụ 在tại 益ích 物vật 調điều 生sanh 為vi 趣thú 。 又hựu 上thượng 二nhị 皆giai 宗tông 發phát 生sanh 淨tịnh 信tín 為vi 趣thú 。 四tứ 解giải 妨phương 難nạn/nan 。 問vấn 既ký 彰chương 佛Phật 語ngữ 業nghiệp 答đáp 說thuyết 法Pháp 問vấn 。 佛Phật 所sở 說thuyết 法Pháp 多đa 門môn 。 何hà 以dĩ 唯duy 陳trần 四Tứ 諦Đế 。 答đáp 以dĩ 名danh 雖tuy 在tại 小tiểu 義nghĩa 通thông 大đại 小tiểu 事sự 理lý 具cụ 足túc 。 謂vị 苦khổ 集tập 二nhị 諦đế 是thị 世thế 間gian 因nhân 果quả 。 所sở 知tri 所sở 斷đoạn 無vô 改cải 易dị 故cố 。 滅diệt 道đạo 二nhị 諦đế 出xuất 世thế 間gian 因nhân 果quả 。 所sở 證chứng 所sở 修tu 事sự 決quyết 定định 故cố 。 知tri 斷đoạn 證chứng 修tu 能năng 運vận 眾chúng 生sanh 。 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 故cố 。 世thế 界giới 有hữu 異dị 此thử 獨độc 無vô 改cải 。 況huống 無vô 量lượng 無vô 作tác 何hà 義nghĩa 不bất 收thu 。 是thị 故cố 約ước 此thử 以dĩ 顯hiển 差sai 別biệt 。 又hựu 為vi 破phá 計kế 引dẫn 機cơ 故cố 。 謂vị 演diễn 彼bỉ 聲Thanh 聞Văn 四Tứ 諦Đế 局cục 法pháp 。 令linh 亡vong 所sở 執chấp 。 引dẫn 入nhập 一Nhất 乘Thừa 無vô 邊biên 諦đế 海hải 故cố 。 約ước 此thử 辨biện 。 何hà 以dĩ 四Tứ 諦Đế 皆giai 帶đái 苦khổ 言ngôn 。 謂vị 苦Khổ 滅Diệt 聖Thánh 諦Đế 等đẳng 。 然nhiên 謂vị 生sanh 苦khổ 之chi 集tập 故cố 。 云vân 苦khổ 集tập 。 盡tận 苦khổ 之chi 滅diệt 。 名danh 為vi 苦khổ 滅diệt 。 至chí 苦khổ 滅diệt 之chi 道đạo 名danh 苦khổ 滅diệt 道đạo 。 不bất 得đắc 單đơn 言ngôn 苦khổ 道đạo 。 以dĩ 道đạo 非phi 生sanh 苦khổ 不bất 同đồng 集tập 故cố 。 又hựu 非phi 滅diệt 苦khổ 不bất 同đồng 滅diệt 故cố 。 能năng 證chứng 苦khổ 滅diệt 故cố 云vân 苦khổ 滅diệt 道đạo 。 五ngũ 正chánh 釋thích 文văn 。 一nhất 品phẩm 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 標tiêu 告cáo 。 二nhị 諸chư 佛Phật 子tử 下hạ 正chánh 釋thích 。 於ư 中trung 分phần/phân 四tứ 。 初sơ 娑sa 婆bà 諦đế 名danh 。 二nhị 隣lân 次thứ 十thập 界giới 。 三tam 類loại 通thông 一nhất 切thiết 。 四tứ 主chủ 伴bạn 無vô 窮cùng 。 然nhiên 此thử 望vọng 前tiền 品phẩm 略lược 於ư 單đơn 說thuyết 四tứ 洲châu 就tựu 初sơ 二nhị 中trung 。 一nhất 一nhất 方phương 內nội 文văn 各các 有hữu 二nhị 。 一nhất 別biệt 列liệt 諦đế 名danh 。 二nhị 結kết 數số 辨biện 意ý 。 然nhiên 其kỳ 立lập 名danh 或hoặc 有hữu 因nhân 從tùng 果quả 稱xưng 果quả 籍tịch 因nhân 名danh 。 約ước 事sự 約ước 理lý 或hoặc 總tổng 或hoặc 別biệt 。 如như 文văn 當đương 知tri 。 初sơ 娑sa 婆bà 中trung 列liệt 內nội 四Tứ 諦Đế 。 即tức 為vi 四tứ 別biệt 。 一nhất 苦khổ 云vân 罪tội 者giả 摧tồi 也dã 。 謂vị 摧tồi 壞hoại 色sắc 心tâm 故cố 。 二nhị 逼bức 迫bách 者giả 。 不bất 可khả 意ý 境cảnh 逼bức 迫bách 身thân 心tâm 也dã 。 此thử 二nhị 總tổng 顯hiển 。 三tam 變biến 異dị 者giả 。 壞hoại 苦khổ 也dã 。 攀phàn 緣duyên 者giả 。 追truy 求cầu 苦khổ 也dã 。 聚tụ 者giả 。 五ngũ 盛thịnh 陰ấm 苦khổ 也dã 。 刺thứ 者giả 。 從tùng 喻dụ 立lập 名danh 。 如như 刺thứ 未vị 拔bạt 。 依y 根căn 者giả 。 由do 苦khổ 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 惡ác 也dã 。 虛hư 誑cuống 者giả 。 於ư 下hạ 苦khổ 中trung 能năng 生sanh 樂lạc 想tưởng 也dã 。 癰ung 瘡sang 處xứ 者giả 。 此thử 喻dụ 二nhị 苦khổ 。 有hữu 癰ung 瘡sang 處xứ 性tánh 自tự 是thị 苦khổ 。 此thử 如như 五ngũ 陰ấm 苦khổ 。 若nhược 加gia 手thủ 等đẳng 。 觸xúc 苦khổ 上thượng 加gia 苦khổ 是thị 苦khổ 苦khổ 也dã 。 愚ngu 夫phu 行hành 者giả 。 行hành 苦khổ 也dã 。 愚ngu 人nhân 所sở 行hành 故cố 。 如như 以dĩ 睫tiệp 毛mao 置trí 掌chưởng 不bất 覺giác 。 若nhược 置trí 眼nhãn 內nội 為vi 苦khổ 不bất 安an 。 愚ngu 夫phu 不bất 覺giác 行hành 苦khổ 如như 掌chưởng 內nội 之chi 毛mao 。 而nhi 復phục 以dĩ 苦khổ 反phản 欲dục 捨xả 苦khổ 。 皆giai 愚ngu 夫phu 行hành 也dã 。 二nhị 集tập 中trung 初sơ 二nhị 通thông 顯hiển 。 謂vị 有hữu 業nghiệp 惑hoặc 者giả 。 繫hệ 縛phược 三tam 界giới 滅diệt 壞hoại 善thiện 根căn 。 次thứ 二nhị 別biệt 顯hiển 煩phiền 惱não 。 餘dư 多đa 通thông 業nghiệp 惑hoặc 。 三tam 苦khổ 滅diệt 中trung 。 無vô 諍tranh 者giả 。 煩phiền 惱não 為vi 諍tranh 故cố 。 體thể 真chân 實thật 者giả 。 非phi 唯duy 惑hoặc 滅diệt 而nhi 已dĩ 。 實thật 乃nãi 法Pháp 身thân 常thường 住trụ 為vi 滅Diệt 諦Đế 之chi 義nghĩa 故cố 。 次thứ 云vân 住trụ 自tự 性tánh 也dã 。 謂vị 本bổn 來lai 滅diệt 故cố 。 四tứ 苦Khổ 滅Diệt 道Đạo 諦Đế 。 云vân 十thập 藏tạng 者giả 。 謂vị 信tín 聞văn 等đẳng 如như 十thập 藏tạng 品phẩm 說thuyết 。 二nhị 結kết 云vân 四tứ 百bách 億ức 十thập 千thiên 者giả 。 准chuẩn 望vọng 前tiền 名danh 號hiệu 。 一nhất 四tứ 洲châu 有hữu 十thập 千thiên 。 今kim 一nhất 四tứ 天thiên 下hạ 一nhất 諦đế 。 亦diệc 有hữu 十thập 千thiên 。 四Tứ 諦Đế 歷lịch 於ư 百bách 億ức 。 故cố 有hữu 四tứ 百bách 億ức 箇cá 十thập 千thiên 。 隨tùy 眾chúng 生sanh 心tâm 下hạ 。 顯hiển 差sai 別biệt 之chi 意ý 也dã 。 第đệ 二nhị 辨biện 十thập 方phương 諦đế 名danh 。 一nhất 密mật 訓huấn 即tức 東đông 方phương 界giới 也dã 。 苦khổ 名danh 分phân 析tích 悉tất 無vô 力lực 者giả 。 推thôi 之chi 於ư 緣duyên 無vô 實thật 物vật 也dã 。 形hình 狀trạng 物vật 者giả 。 有hữu 形hình 皆giai 苦khổ 也dã 。 集tập 中trung 病bệnh 源nguyên 者giả 。 謂vị 有hữu 攀phàn 緣duyên 故cố 。 滅diệt 云vân 一nhất 分phần/phân 者giả 。 惑hoặc 由do 妄vọng 起khởi 故cố 。 分phần/phân 數số 塵trần 沙sa 理lý 不bất 可khả 分phần/phân 故cố 稱xưng 一nhất 分phần/phân 。 道đạo 言ngôn 上thượng 行hành 者giả 。 所sở 之chi 在tại 滅diệt 。 言ngôn 觀quán 方phương 者giả 。 謂vị 觀quán 四Tứ 諦Đế 也dã 。 更cánh 有hữu 四tứ 方phương 如như 十thập 定định 品phẩm 。 二nhị 最tối 勝thắng 世thế 界giới 者giả 。 即tức 是thị 南nam 方phương 前tiền 名danh 豐phong 溢dật 。 豐phong 溢dật 是thị 正chánh 翻phiên 最tối 勝thắng 。 乃nãi 義nghĩa 譯dịch 耳nhĩ 。 苦khổ 名danh 有hữu 勢thế 力lực 者giả 。 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 猶do 四tứ 山sơn 臨lâm 。 人nhân 世thế 雖tuy 賢hiền 豪hào 力lực 無vô 與dữ 競cạnh 。 集tập 名danh 非phi 己kỷ 物vật 者giả 。 己kỷ 本bổn 性tánh 淨tịnh 妄vọng 惑hoặc 何hà 預dự 。 滅diệt 名danh 義nghĩa 中trung 義nghĩa 者giả 。 事sự 善thiện 有hữu 義nghĩa 滅diệt 理lý 尤vưu 勝thắng 。 義nghĩa 中trung 義nghĩa 也dã 。 道đạo 名danh 燒thiêu 然nhiên 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 火hỏa 燒thiêu 煩phiền 惱não 故cố 。 三tam 西tây 方phương 離Ly 垢Cấu 世Thế 界Giới 。 苦khổ 名danh 有hữu 無vô 數số 者giả 。 三tam 際tế 無vô 涯nhai 故cố 。 集tập 名danh 增tăng 長trưởng 者giả 。 從tùng 惑hoặc 生sanh 惑hoặc 業nghiệp 故cố 。 滅diệt 名danh 稱xưng 會hội 者giả 。 以dĩ 事sự 之chi 滅diệt 稱xưng 會hội 理lý 滅diệt 故cố 。 破phá 印ấn 者giả 。 世thế 之chi 陰ấm 苦khổ 若nhược 蠟lạp 印ấn 印ấn 泥nê 印ấn 壞hoại 文văn 成thành 。 此thử 陰ấm 纔tài 滅diệt 彼bỉ 陰ấm 續tục 生sanh 。 今kim 云vân 破phá 印ấn 。 永vĩnh 不bất 生sanh 也dã 。 道đạo 名danh 諸chư 有hữu 邊biên 者giả 。 照chiếu 實thật 即tức 生sanh 死tử 可khả 盡tận 也dã 。 故cố 中trung 論luận 云vân 。 真chân 法pháp 及cập 說thuyết 者giả 聽thính 者giả 難nan 得đắc 故cố 。 是thị 故cố 則tắc 生sanh 。 死tử 非phi 有hữu 邊biên 無vô 邊biên 。 謂vị 三tam 事sự 難nan 得đắc 故cố 非phi 有hữu 邊biên 。 難nan 得đắc 者giả 。 容dung 有hữu 得đắc 義nghĩa 。 得đắc 則tắc 生sanh 死tử 有hữu 邊biên 。 受thọ 寄ký 全toàn 者giả 。 業nghiệp 寄ký 於ư 集tập 暫tạm 受thọ 還hoàn 亡vong 。 業nghiệp 寄ký 於ư 道đạo 永vĩnh 不bất 可khả 失thất 。 四tứ 北bắc 方phương 豐phong 溢dật 世thế 界giới 者giả 。 豐phong 溢dật 自tự 南nam 方phương 界giới 名danh 。 前tiền 品phẩm 此thử 方phương 名danh 為vi 豐phong 樂lạc 。 梵Phạm 云vân 微vi 部bộ 地địa (# 田điền 夷di 切thiết 豐phong 樂lạc 得đắc 旨chỉ 。 譯dịch 者giả 不bất 審thẩm 二nhị 名danh 相tướng 參tham 耳nhĩ 。 苦khổ 名danh 有hữu 海hải 分phần/phân 者giả 。 二nhị 十thập 五ngũ 有hữu 。 各các 一nhất 分phần/phân 也dã 。 數số 所sở 成thành 者giả 。 數số 體thể 即tức 集tập 集tập 所sở 成thành 故cố 。 集tập 名danh 分phần/phân 數số 者giả 。 無vô 一nhất 理lý 以dĩ 貫quán 之chi 則tắc 惑hoặc 業nghiệp 萬vạn 差sai 矣hĩ 。 攫quặc 噬phệ 者giả 。 攫quặc 搏bác 也dã 。 噬phệ 嚙giảo 也dã 。 集tập 之chi 損tổn 害hại 猶do 惡ác 禽cầm 獸thú 也dã 。 滅diệt 名danh 無vô 所sở 修tu 者giả 。 修tu 已dĩ 極cực 故cố 。 道đạo 名danh 無Vô 量Lượng 壽Thọ 者giả 。 謂vị 證chứng 滅diệt 永vĩnh 常thường 。 今kim 因nhân 標tiêu 果quả 稱xưng 。 五ngũ 東đông 北bắc 方phương 攝nhiếp 取thủ 世thế 界giới 。 苦khổ 名danh 地địa 獄ngục 性tánh 者giả 。 未vị 入nhập 忍nhẫn 來lai 常thường 有hữu 墮đọa 性tánh 。 根căn 本bổn 空không 者giả 。 約ước 性tánh 以dĩ 說thuyết 。 同đồng 淨tịnh 名danh 五ngũ 受thọ 陰ấm 洞đỗng 達đạt 空không 故cố 。 集tập 中trung 由do 妄vọng 惑hoặc 故cố 。 愛ái 見kiến 羅la 剎sát 橫hoạnh 相tương 執chấp 取thủ 。 妄vọng 體thể 本bổn 空không 故cố 。 無vô 可khả 取thủ 故cố 。 中trung 論luận 云vân 虛hư 誑cuống 妄vọng 取thủ 者giả 是thị 中trung 何hà 所sở 取thủ 。 佛Phật 說thuyết 如như 是thị 。 法pháp 欲dục 以dĩ 示thị 空không 義nghĩa 。 滅diệt 道đạo 俱câu 名danh 離ly 言ngôn 者giả 。 滅diệt 性tánh 離ly 言ngôn 。 道đạo 令linh 言ngôn 離ly 故cố 。 六lục 東đông 南nam 繞nhiễu 益ích 世thế 界giới 苦khổ 名danh 如như 賊tặc 者giả 。 五ngũ 盛thịnh 陰ấm 苦khổ 。 劫kiếp 害hại 我ngã 故cố 。 集tập 名danh 無vô 力lực 者giả 。 於ư 出xuất 生sanh 死tử 無vô 有hữu 力lực 能năng 。 善thiện 法Pháp 治trị 之chi 不bất 復phục 相tương/tướng 拒cự 故cố 。 滅diệt 名danh 捨xả 因nhân 者giả 。 無vô 為vi 無vô 因nhân 而nhi 體thể 是thị 果quả 菩Bồ 提Đề 之chi 道Đạo 。 望vọng 此thử 亦diệc 因nhân 獨độc 寂tịch 滅diệt 涅Niết 槃Bàn 。 得đắc 稱xưng 果quả 果quả 。 故cố 曰viết 捨xả 因nhân 。 道đạo 名danh 一nhất 切thiết 印ấn 無vô 不bất 審thẩm 決quyết 故cố 。 印ấn 義nghĩa 後hậu 說thuyết 。 七thất 西tây 南nam 鮮tiển 少thiểu 世thế 界giới 苦khổ 名danh 邪tà 行hành 者giả 。 體thể 非phi 正Chánh 道Đạo 是thị 行hành 性tánh 故cố 。 集tập 名danh 廣quảng 地địa 生sanh 大đại 苦khổ 樹thụ 故cố 。 宅trạch 主chủ 即tức 無vô 明minh 也dã 。 滅diệt 名danh 絕tuyệt 行hành 處xứ 者giả 。 心tâm 路lộ 絕tuyệt 故cố 。 道đạo 名danh 廣quảng 大đại 路lộ 者giả 。 先tiên 聖thánh 後hậu 賢hiền 游du 之chi 而nhi 不bất 厭yếm 故cố 。 八bát 西tây 北bắc 歡hoan 喜hỷ 界giới 中trung 苦Khổ 諦Đế 闕khuyết 一nhất 者giả 。 晉tấn 譯dịch 少thiểu 出xuất 生sanh 唐đường 譯dịch 少thiểu 失thất 利lợi 。 集tập 名danh 無vô 底để 者giả 。 煩phiền 惱não 深thâm 故cố 。 非phi 習tập 道đạo 學học 浮phù 沈trầm 而nhi 不bất 已dĩ 。 滅diệt 名danh 破phá 依y 止chỉ 。 身thân 與dữ 煩phiền 惱não 互hỗ 為vi 依y 止chỉ 。 展triển 轉chuyển 無vô 窮cùng 唯duy 證chứng 滅diệt 理lý 方phương 能năng 永vĩnh 破phá 。 道đạo 名danh 廣quảng 大đại 性tánh 者giả 無vô 不bất 在tại 故cố 。 九cửu 下hạ 方phương 關quan # 世thế 界giới 。 苦khổ 名danh 我ngã 所sở 成thành 者giả 。 我ngã 見kiến 有hữu 故cố 。 集tập 名danh 我ngã 心tâm 即tức 我ngã 見kiến 愛ái 。 滅diệt 名danh 覺giác 分phần/phân 者giả 。 所sở 覺giác 處xứ 故cố 。 道đạo 名danh 入nhập 義nghĩa 者giả 。 能năng 入nhập 滅Diệt 諦Đế 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 故cố 。 十thập 上thượng 方phương 振chấn 音âm 世thế 界giới 苦khổ 名danh 匿nặc 疵tỳ 。 身thân 為vi 惑hoặc 病bệnh 所sở 藏tạng 處xứ 故cố 。 傲ngạo 慢mạn 者giả 。 慢mạn 以dĩ 生sanh 苦khổ 為vi 業nghiệp 。 果quả 取thủ 因nhân 名danh 。 染nhiễm 著trước 性tánh 者giả 。 性tánh 令linh 染nhiễm 故cố 。 如như 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 壞hoại 苦khổ 誰thùy 謂vị 苦khổ 耶da 。 駃khoái 流lưu 者giả 。 剎sát 那na 性tánh 故cố 即tức 行hành 苦khổ 也dã 。 不bất 可khả 樂lạc 者giả 。 苦khổ 苦khổ 也dã 。 覆phú 藏tàng 者giả 。 藏tạng 苦khổ 因nhân 故cố 。 樂nhạo/nhạc/lạc 藏tạng 壞hoại 苦khổ 故cố 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 藏tạng 行hành 苦khổ 故cố 。 速tốc 滅diệt 者giả 。 流lưu 轉chuyển 苦khổ 也dã 。 難nan 調điều 者giả 。 誰thùy 不bất 欲dục 捨xả 。 莫mạc 之chi 能năng 出xuất 。 不bất 憚đạn 疲bì 苦khổ 方phương 能năng 調điều 之chi 。 集tập 名danh 至chí 後hậu 邊biên 者giả 。 不bất 斷đoạn 無vô 窮cùng 故cố 。 門môn 者giả 入nhập 苦khổ 趣thú 故cố 。 滅diệt 名danh 不bất 可khả 取thủ 取thủ 則tắc 不bất 滅diệt 也dã 。 小tiểu 之chi 則tắc 無vô 內nội 不bất 容dung 一nhất 物vật 也dã 。 大đại 之chi 則tắc 無vô 外ngoại 法Pháp 界Giới 性tánh 也dã 。 道đạo 名danh 難nạn/nan 敵địch 對đối 者giả 。 有hữu 惑hoặc 必tất 破phá 不bất 為vi 惑hoặc 破phá 故cố 。 猶do 明minh 能năng 滅diệt 闇ám 。 故cố 無vô 闇ám 而nhi 不bất 滅diệt 。 闇ám 不bất 滅diệt 明minh 何hà 能năng 相tương 敵địch 。 第đệ 三tam 諸chư 佛Phật 子tử 下hạ 。 類loại 通thông 一nhất 切thiết 。 初sơ 舉cử 娑sa 婆bà 以dĩ 類loại 東đông 方phương 。 後hậu 舉cử 東đông 方phương 以dĩ 類loại 餘dư 九cửu 。 第đệ 四tứ 如như 娑sa 婆bà 下hạ 。 顯hiển 主chủ 伴bạn 無vô 盡tận 。 文văn 中trung 初sơ 舉cử 此thử 例lệ 彼bỉ 。 謂vị 娑sa 婆bà 為vi 主chủ 。 有hữu 密mật 訓huấn 等đẳng 盡tận 空không 世thế 界giới 皆giai 為vi 伴bạn 。 後hậu 彼bỉ 一nhất 切thiết 下hạ 以dĩ 彼bỉ 類loại 此thử 。 則tắc 知tri 密mật 訓huấn 等đẳng 盡tận 空không 世thế 界giới 為vi 主chủ 。 攝nhiếp 伴bạn 亦diệc 爾nhĩ 。 則tắc 無vô 盡tận 無vô 盡tận 耳nhĩ 。 此thử 猶do 約ước 娑sa 婆bà 同đồng 類loại 世thế 界giới 而nhi 說thuyết 。 以dĩ 結kết 數số 中trung 同đồng 百bách 億ức 故cố 。 餘dư 樹thụ 形hình 等đẳng 異dị 類loại 世thế 界giới 。 彼bỉ 一nhất 一nhất 類loại 皆giai 遍biến 空không 法Pháp 界Giới 。 是thị 則tắc 重trùng 重trùng 無vô 盡tận 無vô 盡tận 。 非phi 此thử 所sở 說thuyết 也dã 。 如như 是thị 皆giai 為vi 。 調điều 伏phục 眾chúng 生sanh 。

光Quang 明Minh 覺Giác 品Phẩm 第Đệ 九Cửu (# 入Nhập 第Đệ 十Thập 三Tam 經Kinh )#

解giải 此thử 一nhất 品phẩm 略lược 以dĩ 五ngũ 門môn 。 初sơ 來lai 意ý 中trung 自tự 有hữu 其kỳ 十thập 。 一nhất 為vi 答đáp 前tiền 所sở 依y 果quả 問vấn 故cố 。 然nhiên 古cổ 德đức 對đối 前tiền 二nhị 品phẩm 已dĩ 答đáp 二nhị 問vấn 。 此thử 品phẩm 正chánh 答đáp 三tam 問vấn 。 謂vị 長trường/trưởng 行hành 放phóng 光quang 答đáp 佛Phật 威uy 德đức 。 見kiến 成thành 正chánh 覺giác 答đáp 成thành 菩Bồ 提Đề 。 文Văn 殊Thù 說thuyết 偈kệ 正chánh 答đáp 佛Phật 法Pháp 性tánh 問vấn 。 今kim 更cánh 一nhất 解giải 。 謂vị 長trường/trưởng 行hành 但đãn 現hiện 相tướng 答đáp 。 已dĩ 如như 前tiền 說thuyết 。 偈kệ 中trung 具cụ 答đáp 三tam 問vấn 謂vị 初sơ 五ngũ 答đáp 菩Bồ 提Đề 。 次thứ 一nhất 答đáp 威uy 德đức 。 後hậu 四tứ 答đáp 法pháp 性tánh 。 二nhị 為vi 廣quảng 名danh 號hiệu 品phẩm 總tổng 標tiêu 多đa 端đoan 故cố 。 正chánh 廣quảng 種chúng 種chủng 觀quán 察sát 是thị 意ý 業nghiệp 故cố 。 三tam 者giả 即tức 說thuyết 十thập 信tín 之chi 體thể 性tánh 故cố 。 如như 下hạ 三tam 會hội 將tương 說thuyết 正chánh 位vị 。 皆giai 有hữu 偈kệ 讚tán 此thử 其kỳ 類loại 也dã 。 四tứ 顯hiển 實thật 遍biến 故cố 。 但đãn 所sở 說thuyết 有hữu 二nhị 。 一nhất 佛Phật 二nhị 法pháp 。 佛Phật 有hữu 二nhị 。 一nhất 身thân 二nhị 名danh 。 法pháp 亦diệc 有hữu 二nhị 。 一nhất 權quyền 二nhị 實thật 。 前tiền 但đãn 佛Phật 名danh 遍biến 此thử 顯hiển 身thân 遍biến 。 四Tứ 諦Đế 即tức 實thật 之chi 權quyền 遍biến 。 此thử 品phẩm 顯hiển 即tức 權quyền 之chi 實thật 遍biến 故cố 。 五ngũ 現hiện 驗nghiệm 故cố 。 上thượng 二nhị 云vân 遍biến 眾chúng 未vị 目mục 覩đổ 。 今kim 光quang 示thị 遍biến 相tương/tướng 故cố 。 六lục 顯hiển 總tổng 遍biến 故cố 。 前tiền 但đãn 名danh 諦đế 別biệt 遍biến 。 今kim 此thử 一nhất 會hội 即tức 遍biến 法Pháp 界Giới 。 一nhất 一nhất 皆giai 悉tất 同đồng 時thời 。 同đồng 處xứ 同đồng 眾chúng 同đồng 說thuyết 同đồng 遍biến 故cố 。 七thất 顯hiển 圓viên 遍biến 故cố 。 謂vị 前tiền 顯hiển 差sai 別biệt 。 一nhất 切thiết 方phương 能năng 遍biến 一nhất 切thiết 。 今kim 顯hiển 無vô 差sai 別biệt 。 一nhất 切thiết 即tức 圓viên 融dung 。 遍biến 一nhất 切thiết 故cố 。 八bát 與dữ 下hạ 經kinh 為vi 其kỳ 則tắc 故cố 。 謂vị 下hạ 結kết 經kinh 通thông 云vân 。 遍biến 一nhất 切thiết 者giả 。 皆giai 如như 此thử 辨biện 以dĩ 如Như 來Lai 一Nhất 乘Thừa 圓viên 教giáo 。 於ư 須Tu 彌Di 山Sơn 。 等đẳng 一nhất 類loại 世thế 界giới 。 施thí 化hóa 分phân 齊tề 皆giai 若nhược 此thử 故cố 。 九cửu 示thị 前tiền 神thần 通thông 相tương/tướng 故cố 。 上thượng 云vân 現hiện 通thông 。 如như 何hà 現hiện 耶da 。 一nhất 會hội 不bất 動động 遍biến 法Pháp 界Giới 故cố 。 十thập 為vi 顯hiển 理lý 事sự 俱câu 無vô 障chướng 礙ngại 。 令linh 捨xả 執chấp 從tùng 法pháp 故cố 。 此thử 意ý 雖tuy 通thông 在tại 文văn 遍biến 顯hiển 。 有hữu 上thượng 諸chư 義nghĩa 故cố 此thử 品phẩm 來lai 也dã 。 第đệ 二nhị 釋thích 者giả 名danh 。 一nhất 開khai 二nhị 合hợp 。 初sơ 開khai 者giả 。 光quang 明minh 體thể 也dã 。 覺giác 者giả 。 用dụng 也dã 。 此thử 二nhị 各các 二nhị 。 謂vị 光quang 有hữu 身thân 智trí 二nhị 光quang 。 覺giác 有hữu 覺giác 知tri 覺giác 悟ngộ 。 又hựu 光quang 有hữu 能năng 照chiếu 所sở 照chiếu 。 覺giác 有hữu 能năng 覺giác 所sở 覺giác 。 如Như 來Lai 放phóng 身thân 光quang 照chiếu 事sự 法Pháp 界Giới 。 令linh 菩Bồ 薩Tát 覺giác 知tri 。 見kiến 事sự 無vô 礙ngại 。 文Văn 殊Thù 演diễn 智trí 光quang 雙song 照chiếu 事sự 理lý 。 令linh 眾chúng 覺giác 悟ngộ 法pháp 之chi 性tánh 相tướng 。 二nhị 合hợp 者giả 。 良lương 以dĩ 事sự 理lý 俱câu 融dung 唯duy 一nhất 無vô 礙ngại 境cảnh 。 故cố 得đắc 一nhất 事sự 即tức 遍biến 無vô 邊biên 。 而nhi 不bất 壞hoại 本bổn 相tương/tướng 。 身thân 智trí 無vô 二nhị 。 唯duy 一nhất 無vô 礙ngại 光quang 故cố 。 涅Niết 槃Bàn 經kinh 瑠lưu 璃ly 光quang 菩Bồ 薩Tát 處xứ 云vân 。 光quang 明minh 者giả 。 名danh 為vi 智trí 慧tuệ 。 知tri 悟ngộ 不bất 殊thù 。 唯duy 一nhất 平bình 等đẳng 覺giác 悟ngộ 之chi 心tâm 。 知tri 無vô 事sự 非phi 理lý 故cố 。 又hựu 此thử 二nhị 光quang 不bất 異dị 覺giác 境cảnh 。 此thử 三tam 圓viên 融dung 唯duy 無vô 礙ngại 之chi 法Pháp 界giới 。 雖tuy 平bình 等đẳng 絕tuyệt 相tương/tướng 不bất 壞hoại 光quang 明minh 之chi 覺giác 。 品phẩm 中trung 辨biện 此thử 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 若nhược 從tùng 開khai 釋thích 。 光quang 明minh 之chi 覺giác 光quang 明minh 有hữu 覺giác 之chi 用dụng 。 通thông 依y 主chủ 有hữu 財tài 。 若nhược 從tùng 合hợp 說thuyết 。 光quang 明minh 即tức 覺giác 可khả 持trì 業nghiệp 也dã 。 第đệ 三tam 宗tông 趣thú 者giả 。 以dĩ 身thân 智trí 二nhị 光quang 無vô 礙ngại 覺giác 悟ngộ 為vi 宗tông 。 令linh 物vật 生sanh 信tín 為vi 趣thú 。 又hựu 釋thích 名danh 並tịnh 是thị 品phẩm 宗tông 來lai 意ý 盡tận 為vi 意ý 趣thú 。 第đệ 四tứ 解giải 疑nghi 妨phương 。 問vấn 此thử 足túc 輪luân 光quang 何hà 時thời 放phóng 耶da 。 若nhược 說thuyết 名danh 諦đế 意ý 如như 何hà 。 佛Phật 剎sát 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 數số 並tịnh 同đồng 名danh 號hiệu 。 如như 前tiền 已dĩ 放phóng 前tiền 何hà 不bất 說thuyết 。 答đáp 是thị 前tiền 名danh 號hiệu 品phẩm 放phóng 。 但đãn 前tiền 二nhị 品phẩm 明minh 文Văn 殊Thù 此thử 會hội 說thuyết 法Pháp 不bất 俟sĩ 光quang 照chiếu 。 今kim 辨biện 百bách 億ức 剎sát 中trung 。 乃nãi 至chí 遍biến 法Pháp 界Giới 說thuyết 故cố 。 須tu 光quang 以dĩ 顯hiển 示thị 其kỳ 所sở 來lai 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 前tiền 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 並tịnh 全toàn 同đồng 。 次thứ 有hữu 妨phương 云vân 。 光quang 照chiếu 百bách 億ức 百bách 億ức 何hà 不bất 照chiếu 此thử 釋thích 云vân 。 此thử 為vi 主chủ 故cố 。 若nhược 彼bỉ 為vi 主chủ 則tắc 說thuyết 彼bỉ 照chiếu 。 又hựu 疑nghi 云vân 。 下hạ 光quang 既ký 窮cùng 法Pháp 界Giới 。 金kim 色sắc 更cánh 在tại 何hà 許hứa 。 當đương 剎sát 當đương 剎sát 有hữu 本bổn 會hội 處xứ 。 皆giai 去khứ 十thập 剎sát 主chủ 伴bạn 遍biến 故cố 。 第đệ 五ngũ 釋thích 文văn 。 大đại 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 如Như 來Lai 放phóng 光quang 。 二nhị 照chiếu 此thử 下hạ 。 光quang 至chí 分phân 齊tề 今kim 初sơ 。 足túc 下hạ 放phóng 者giả 。 表biểu 信tín 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 自tự 下hạ 而nhi 上thượng 信tín 最tối 初sơ 故cố 。 二nhị 最tối 卑ty 微vi 故cố 。 三tam 為vi 行hành 本bổn 故cố 。 智Trí 度Độ 論luận 第đệ 九cửu 云vân 。 足túc 下hạ 放phóng 光quang 者giả 。 身thân 得đắc 住trú 處xứ 皆giai 由do 於ư 足túc 。 四tứ 顯hiển 信tín 該cai 果quả 海hải 已dĩ 滿mãn 足túc 故cố 。 輪luân 義nghĩa 亦diệc 然nhiên 。 圓viên 無vô 缺khuyết 故cố 。 言ngôn 百bách 億ức 光quang 者giả 。 以dĩ 遍biến 法Pháp 界Giới 所sở 照chiếu 之chi 剎sát 皆giai 百bách 億ức 故cố 。 第đệ 二nhị 光quang 至chí 分phân 齊tề 者giả 。 此thử 中trung 光quang 照chiếu 大đại 數số 約ước 其kỳ 現hiện 文văn 。 且thả 有hữu 二nhị 十thập 六lục 節tiết 。 前tiền 九cửu 別biệt 名danh 。 後hậu 十thập 七thất 同đồng 辨biện 。 即tức 為vi 十thập 段đoạn 。 若nhược 據cứ 實thật 義nghĩa 應ưng 有hữu 等đẳng 法Pháp 界Giới 無vô 盡tận 之chi 節tiết 。 節tiết 節tiết 有hữu 偈kệ 。 中trung 上thượng 本bổn 經kinh 必tất 應ưng 廣quảng 說thuyết 。 然nhiên 非phi 多đa 度độ 放phóng 光quang 。 亦diệc 非phi 一nhất 度độ 放phóng 光quang 。 次thứ 第đệ 照chiếu 於ư 多đa 節tiết 。 唯duy 一nhất 放phóng 光quang 。 同đồng 時thời 頓đốn 照chiếu 盡tận 空không 世thế 界giới 。 但đãn 為vi 言ngôn 不bất 並tịnh 彰chương 說thuyết 有hữu 前tiền 後hậu 。 隨tùy 機cơ 心tâm 現hiện 節tiết 節tiết 各các 見kiến 。 則tắc 如Như 來Lai 光quang 明minh 。 節tiết 節tiết 而nhi 照chiếu 。 金kim 色sắc 文Văn 殊Thù 節tiết 節tiết 而nhi 至chí 。 乃nãi 至chí 法Pháp 界Giới 各các 見kiến 亦diệc 爾nhĩ 。 在tại 佛Phật 文Văn 殊Thù 節tiết 節tiết 皆giai 遍biến 。 如như 月nguyệt 普phổ 照chiếu 百bách 川xuyên 各các 見kiến 。 若nhược 法Pháp 界Giới 機cơ 頓đốn 見kiến 。 前tiền 來lai 諸chư 類loại 所sở 見kiến 信tín 會hội 既ký 爾nhĩ 。 住trụ 行hành 等đẳng 會hội 同đồng 遍biến 亦diệc 然nhiên 。 十thập 段đoạn 之chi 中trung 文văn 各các 有hữu 二nhị 。 皆giai 長trường/trưởng 行hành 。 佛Phật 以dĩ 身thân 光quang 照chiếu 現hiện 事sự 境cảnh 。 令linh 眾chúng 目mục 覩đổ 。 偈kệ 頌tụng 文Văn 殊Thù 智trí 光quang 讚tán 述thuật 事sự 理lý 。 令linh 眾chúng 悟ngộ 入nhập 。 十thập 段đoạn 依y 答đáp 文văn 三tam 。 初sơ 五ngũ 答đáp 菩Bồ 提Đề 即tức 分phân 為vi 五ngũ 。 初sơ 一nhất 總tổng 顯hiển 菩Bồ 提Đề 超siêu 情tình 。 二nhị 通thông 顯hiển 菩Bồ 提Đề 因nhân 果quả 。 三tam 顯hiển 八bát 相tương/tướng 菩Bồ 提Đề 。 四tứ 顯hiển 菩Bồ 提Đề 體thể 性tánh 。 五ngũ 體thể 菩Bồ 提Đề 之chi 因nhân 。 今kim 初sơ 長trường/trưởng 行hành 中trung 二nhị 。 先tiên 照chiếu 本bổn 界giới 染nhiễm 淨tịnh 。 二nhị 如như 此thử 處xứ 下hạ 。 現hiện 自tự 法Pháp 會hội 普phổ 遍biến 之chi 相tướng 。 前tiền 中trung 三tam 。 初sơ 總tổng 標tiêu 分phân 齊tề 。 二nhị 百bách 億ức 閻Diêm 浮Phù 下hạ 。 別biệt 顯hiển 所sở 照chiếu 。 三tam 其kỳ 中trung 下hạ 。 類loại 結kết 明minh 顯hiển 。 今kim 初sơ 言ngôn 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 者giả 。 俱câu 舍xá 論luận 云vân 。 四tứ 大đại 洲châu 日nhật 月nguyệt 蘇tô 迷mê 盧lô 欲dục 天thiên 梵Phạm 世Thế 各các 一nhất 千thiên 。 名danh 一nhất 小tiểu 千thiên 界giới 。 此thử 小tiểu 千thiên 千thiên 倍bội 說thuyết 名danh 一nhất 中trung 千thiên 。 此thử 千thiên 倍bội 大Đại 千Thiên 。 皆giai 同đồng 一nhất 成thành 壞hoại 。 梵Phạm 世Thế 謂vị 即tức 初sơ 禪thiền 。 故cố 云vân 同đồng 一nhất 成thành 壞hoại 。 以dĩ 三tam 度độ 積tích 故cố 曰viết 三tam 千thiên 。 略lược 去khứ 小tiểu 中trung 舉cử 其kỳ 末mạt 後hậu 。 故cố 云vân 大Đại 千Thiên 。 長trường/trưởng 阿a 含hàm 十thập 八bát 。 雜tạp 阿a 含hàm 十thập 六lục 。 正chánh 理lý 三tam 十thập 一nhất 。 及cập 瑜du 伽già 智trí 論luận 雜tạp 集tập 顯hiển 揚dương 。 亦diệc 不bất 殊thù 此thử 。 有hữu 云vân 然nhiên 顯hiển 揚dương 第đệ 一nhất 明minh 三Tam 千Thiên 世Thế 界Giới 。 三tam 災tai 所sở 壞hoại 。 故cố 知tri 初sơ 禪thiền 小tiểu 千thiên 。 二nhị 禪thiền 中trung 千thiên 。 三tam 禪thiền 大Đại 千Thiên 。 若nhược 金kim 光quang 明minh 直trực 至chí 非phi 想tưởng 。 皆giai 云vân 百bách 億ức 意ý 在tại 遍biến 諸chư 天thiên 。 故cố 此thử 經Kinh 文văn 中trung 。 但đãn 至chí 色sắc 頂đảnh 約ước 無vô 色sắc 無vô 處xứ 故cố 。 今kim 依y 二nhị 經kinh 。 二nhị 別biệt 顯hiển 所sở 照chiếu 中trung 。 初sơ 現hiện 人nhân 中trung 。 二nhị 現hiện 八bát 相tương/tướng 。 三tam 現hiện 諸chư 天thiên 。 初sơ 中trung 閻Diêm 浮Phù 提Đề 者giả 。 新tân 云vân 贍thiệm 部bộ 。 俱câu 舍xá 云vân 。 阿A 耨Nậu 達Đạt 池Trì 。 岸ngạn 有hữu 樹thụ 名danh 贍thiệm 部bộ 。 因nhân 以dĩ 名danh 洲châu 。 提đề 者giả 。 此thử 云vân 洲châu 也dã 。 東Đông 弗Phất 婆Bà 提Đề 者giả 。 此thử 云vân 勝thắng 身thân 。 身thân 勝thắng 餘dư 洲châu 故cố 。 西tây 衢cù 耶da 尼ni 。 此thử 云vân 牛ngưu 貨hóa 。 以dĩ 牛ngưu 貨hóa 易dị 故cố 。 北Bắc 欝Uất 單Đơn 越Việt 。 此thử 云vân 勝thắng 生sanh 。 以dĩ 定định 壽thọ 千thiên 歲tuế 。 衣y 食thực 自tự 然nhiên 故cố 。 大đại 海hải 者giả 。 即tức 外ngoại 鹹hàm 海hải 也dã 。 百bách 億ức 輪luân 圍vi 者giả 。 一nhất 四tứ 天thiên 下hạ 。 一nhất 小tiểu 鐵thiết 圍vi 故cố 。 中trung 者giả 有hữu 千thiên 。 大đại 者giả 唯duy 一nhất 。 皆giai 云vân 百bách 億ức 者giả 。 此thử 方phương 黃hoàng 帝đế 算toán 法pháp 數số 有hữu 三tam 等đẳng 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 下hạ 等đẳng 數số 法pháp 十thập 十thập 變biến 之chi 。 中trung 等đẳng 百bách 百bách 變biến 之chi 。 上thượng 等đẳng 倍bội 倍bội 變biến 之chi 。 今kim 此thử 三tam 千thiên 。 若nhược 以dĩ 小tiểu 數số 計kế 有hữu 萬vạn 億ức 。 今kim 約ước 中trung 數số 。 從tùng 千thiên 已dĩ 上thượng 百bách 百bách 變biến 之chi 。 則tắc 有hữu 百bách 億ức 。 故cố 唐đường 三tam 藏tạng 譯dịch 為vi 百bách 億ức 俱câu 胝chi 。 測trắc 公công 深thâm 密mật 記ký 第đệ 六lục 云vân 。 俱câu 胝chi 相tương/tướng 傳truyền 釋thích 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 十thập 萬vạn 。 二nhị 者giả 百bách 萬vạn 。 三tam 者giả 千thiên 萬vạn 。 由do 此thử 三tam 千thiên 以dĩ 俱câu 胝chi 數số 。 或hoặc 至chí 百bách 數số 。 或hoặc 至chí 千thiên 數số 。 或hoặc 至chí 百bách 千thiên 。 唐đường 三tam 藏tạng 譯dịch 是thị 千thiên 萬vạn 也dã 。 故cố 至chí 百bách 數số 。 又hựu 依y 俱câu 舍xá 譯dịch 洛lạc 叉xoa 為vi 億ức 。 此thử 譯dịch 俱câu 胝chi 為vi 億ức 故cố 。 下hạ 光quang 照chiếu 一nhất 億ức 十thập 億ức 等đẳng 。 梵Phạm 本bổn 皆giai 云vân 俱câu 胝chi 。 總tổng 由do 俱câu 胝chi 之chi 數số 不bất 同đồng 故cố 也dã 。 二nhị 現hiện 八bát 相tương/tướng 中trung 文văn 有hữu 五ngũ 相tương/tướng 受thọ 生sanh 含hàm 三tam 。 佛Phật 成thành 道Đạo 後hậu 始thỉ 放phóng 光quang 明minh 。 卻khước 現hiện 初sơ 生sanh 及cập 後hậu 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 約ước 微vi 細tế 門môn 融dung 三tam 世thế 故cố 。 亦diệc 非phi 能năng 照chiếu 是thị 報báo 所sở 照chiếu 是thị 化hóa 。 以dĩ 放phóng 光quang 身thân 在tại 摩ma 竭kiệt 故cố 。 此thử 經Kinh 報báo 化hóa 融dung 故cố 。 大đại 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 化hóa 處xứ 見kiến 報báo 。 下hạ 位vị 之chi 機cơ 報báo 處xứ 見kiến 化hóa 。 二nhị 不bất 並tịnh 故cố 。 能năng 照chiếu 所sở 照chiếu 唯duy 是thị 一nhất 佛Phật 。 顯hiển 佛Phật 自tự 在tại 超siêu 思tư 議nghị 故cố 。 三tam 百bách 億ức 須Tu 彌Di 下hạ 。 現hiện 諸chư 天thiên 中trung 舉cử 須Tu 彌Di 者giả 。 二nhị 天thiên 所sở 依y 故cố 。 二nhị 現hiện 自tự 法Pháp 會hội 中trung 二nhị 。 先tiên 現hiện 本bổn 會hội 。 此thử 是thị 一nhất 會hội 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 非phi 是thị 多đa 處xứ 各các 別biệt 有hữu 會hội 。 乃nãi 至chí 法Pháp 界Giới 亦diệc 如như 是thị 遍biến 。 此thử 圓viên 融dung 法pháp 非phi 思tư 之chi 境cảnh 。 二nhị 悉tất 以dĩ 佛Phật 神thần 力lực 下hạ 。 現hiện 新tân 集tập 眾chúng 。 言ngôn 佛Phật 神thần 力lực 者giả 。 亦diệc 即tức 是thị 前tiền 各các 隨tùy 其kỳ 類loại 。 現hiện 神thần 通thông 也dã 。 文văn 有hữu 四tứ 段đoạn 謂vị 總tổng 顯hiển 列liệt 名danh 。 剎sát 號hiệu 佛Phật 名danh 皆giai 同đồng 名danh 號hiệu 品phẩm 中trung 。 但đãn 增tăng 百bách 億ức 為vi 異dị 耳nhĩ 。 偈kệ 文văn 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 彰chương 說thuyết 人nhân 後hậu 顯hiển 偈kệ 辭từ 。 今kim 初sơ 。 言ngôn 一nhất 切thiết 處xứ 文Văn 殊Thù 者giả 。 略lược 申thân 三tam 義nghĩa 。 一nhất 約ước 當đương 節tiết 。 如như 初sơ 節tiết 中trung 。 百bách 億ức 佛Phật 前tiền 有hữu 百bách 億ức 文Văn 殊Thù 。 為vi 一nhất 切thiết 也dã 。 各các 各các 皆giai 說thuyết 當đương 節tiết 之chi 偈kệ 。 故cố 文văn 皆giai 云vân 各các 於ư 佛Phật 所sở 。 二nhị 一nhất 文Văn 殊Thù 從tùng 一nhất 處xứ 東đông 來lai 。 即tức 從tùng 一nhất 切thiết 處xứ 東đông 來lai 。 至chí 一nhất 法Pháp 會hội 。 即tức 至chí 一nhất 切thiết 法pháp 會hội 故cố 。 雖tuy 東đông 來lai 而nhi 即tức 一nhất 切thiết 處xứ 。 以dĩ 是thị 法Pháp 界Giới 即tức 體thể 之chi 用dụng 身thân 故cố 。 三tam 約ước 表biểu 法pháp 。 文Văn 殊Thù 乃nãi 是thị 不bất 動động 智trí 之chi 妙diệu 用dụng 。 觸xúc 境cảnh 斯tư 了liễu 。 六lục 根căn 三tam 業nghiệp 盡tận 是thị 文Văn 殊Thù 。 實thật 相tướng 體thể 周chu 萬vạn 像tượng 森sâm 羅la 無vô 非phi 般Bát 若Nhã 。 何hà 有hữu 一nhất 處xứ 非phi 文Văn 殊Thù 哉tai 。 下hạ 九cửu 節tiết 中trung 皆giai 有hữu 二nhị 段đoạn 。 倣# 此thử 可khả 知tri 。 二nhị 正chánh 顯hiển 偈kệ 辭từ 。 然nhiên 釋thích 此thử 偈kệ 有hữu 通thông 有hữu 別biệt 。 通thông 者giả 此thử 明minh 菩Bồ 提Đề 超siêu 情tình 。 別biệt 謂vị 顯hiển 前tiền 光quang 中trung 所sở 見kiến 之chi 事sự 。 於ư 中trung 又hựu 二nhị 。 一nhất 約ước 境cảnh 。 謂vị 融dung 前tiền 所sở 照chiếu 顯hiển 理lý 法pháp 故cố 。 二nhị 約ước 觀quán 。 謂vị 令linh 大đại 眾chúng 泯mẫn 絕tuyệt 諸chư 見kiến 。 於ư 所sở 照chiếu 事sự 不bất 生sanh 執chấp 取thủ 。 然nhiên 觀quán 資tư 理lý 成thành 理lý 由do 觀quán 顯hiển 故cố 。 通thông 而nhi 釋thích 之chi 。 即tức 明minh 菩Bồ 提Đề 超siêu 情tình 。 大đại 分phân 為vi 二nhị 。 初sơ 一nhất 反phản 顯hiển 餘dư 九cửu 順thuận 釋thích 。 今kim 初sơ 。 反phản 顯hiển 違vi 理lý 之chi 失thất 。 謂vị 菩Bồ 提Đề 體thể 德đức 超siêu 絕tuyệt 一nhất 切thiết 。 佛Phật 地địa 論luận 明minh 佛Phật 非phi 漏lậu 非phi 無vô 漏lậu 。 亦diệc 應ưng 於ư 世thế 非phi 著trước 非phi 無vô 著trước 。 今kim 乃nãi 見kiến 佛Phật 。 內nội 離ly 諸chư 漏lậu 外ngoại 不bất 著trước 世thế 。 則tắc 有hữu 漏lậu 可khả 離ly 有hữu 世thế 不bất 著trước 。 取thủ 捨xả 未vị 亡vong 此thử 見kiến 違vi 理lý 。 故cố 非phi 道Đạo 眼nhãn 。 證chứng 道Đạo 眼nhãn 者giả 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 餘dư 偈kệ 順thuận 顯hiển 見kiến 理lý 之chi 益ích 。 皆giai 上thượng 三tam 句cú 觀quán 相tương/tướng 。 下hạ 句cú 觀quán 益ích 。 於ư 中trung 九cửu 偈kệ 各các 是thị 一nhất 義nghĩa 。 且thả 分phân 為vi 四tứ 。 初sơ 六lục 觀quán 佛Phật 。 次thứ 一nhất 趣thú 求cầu 。 次thứ 一nhất 觀quán 生sanh 。 後hậu 一nhất 了liễu 法pháp 。 初sơ 中trung 初sơ 偈kệ 正chánh 顯hiển 佛Phật 菩Bồ 提Đề 性tánh 本bổn 來lai 自tự 空không 。 稱xưng 此thử 而nhi 知tri 則tắc 無vô 上thượng 失thất 。 體thể 謂vị 真chân 性tánh 。 相tương 謂vị 德đức 相tương/tướng 。 並tịnh 性tánh 無vô 所sở 有hữu 。 竟cánh 何hà 所sở 離ly 。 本bổn 無vô 有hữu 著trước 誰thùy 為vi 無vô 著trước 。 如như 是thị 知tri 者giả 。 名danh 為vi 正chánh 解giải 。 修tu 習tập 明minh 了liễu 斯tư 為vi 正chánh 行hạnh 。 下hạ 句cú 觀quán 益ích 。 言ngôn 疾tật 作tác 佛Phật 者giả 約ước 文Văn 殊Thù 門môn 情tình 盡tận 理lý 現hiện 。 即tức 名danh 作tác 佛Phật 。 約ước 普phổ 賢hiền 門môn 信tín 終chung 圓viên 收thu 。 約ước 行hành 布bố 說thuyết 則tắc 不bất 見kiến 此thử 理lý 。 成thành 佛Phật 未vị 期kỳ 他tha 皆giai 倣# 此thử 。 次thứ 一nhất 偈kệ 依y 正chánh 等đẳng 。 觀quán 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 性tánh 依y 正chánh 無vô 二nhị 故cố 。 亦diệc 顯hiển 光quang 所sở 照chiếu 處xứ 。 以dĩ 明minh 離ly 見kiến 。 謂vị 上thượng 半bán 於ư 前tiền 。 所sở 見kiến 世thế 界giới 。 令linh 離ly 妄vọng 動động 。 知tri 真chân 法Pháp 界Giới 不bất 應ưng 動động 故cố 。 次thứ 句cú 例lệ 前tiền 八bát 相tương/tướng 。 佛Phật 身thân 亦diệc 同đồng 。 平bình 等đẳng 不bất 動động 而nhi 了liễu 故cố 。 成thành 勝thắng 智trí 。 次thứ 偈kệ 佛Phật 法Pháp 等đẳng 觀quán 了liễu 同đồng 體thể 故cố 。 二nhị 念niệm 豈khởi 生sanh 一nhất 亦diệc 不bất 存tồn 。 得đắc 難nan 思tư 果quả 。 次thứ 偈kệ 生sanh 佛Phật 等đẳng 觀quán 言ngôn 身thân 即tức 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 梵Phạm 本bổn 中trung 云vân 佛Phật 及cập 我ngã 故cố 。 我ngã 即tức 行hành 人nhân 之chi 身thân 稱xưng 理lý 普phổ 周chu 。 云vân 平bình 等đẳng 住trụ 。 平bình 等đẳng 則tắc 無vô 能năng 所sở 故cố 曰viết 無vô 住trụ 。 我ngã 即tức 法pháp 性tánh 。 更cánh 不bất 證chứng 入nhập 法pháp 性tánh 無vô 性tánh 。 復phục 何hà 所sở 入nhập 。 如như 是thị 知tri 者giả 。 曠khoáng 世thế 難nan 逢phùng 故cố 。 般Bát 若Nhã 文Văn 殊Thù 分phần/phân 云vân 。 若nhược 知tri 我ngã 性tánh 即tức 知tri 無vô 法pháp 。 若nhược 知tri 無vô 法pháp 即tức 無vô 境cảnh 界giới 。 若nhược 無vô 境cảnh 界giới 即tức 無vô 所sở 依y 。 若nhược 無vô 所sở 依y 即tức 無vô 所sở 住trụ 也dã 。 又hựu 本bổn 會hội 即tức 。 住trụ 無vô 所sở 住trụ 。 新tân 集tập 則tắc 入nhập 無vô 所sở 入nhập 。 問vấn 若nhược 皆giai 平bình 等đẳng 。 云vân 何hà 分phân 別biệt 。 有hữu 三Tam 寶Bảo 耶da 。 智trí 論luận 答đáp 云vân 。 平bình 等đẳng 即tức 是thị 三Tam 寶Bảo 。 謂vị 平bình 等đẳng 即tức 法Pháp 寶bảo 。 法Pháp 寶bảo 即tức 是thị 佛Phật 以dĩ 未vị 得đắc 法Pháp 不bất 名danh 佛Phật 故cố 。 得đắc 平bình 等đẳng 法Pháp 。 分phân 別biệt 有hữu 須Tu 菩Bồ 提Đề 等đẳng 。 次thứ 偈kệ 會hội 通thông 平bình 等đẳng 。 謂vị 上thượng 來lai 主chủ 伴bạn 依y 正chánh 不bất 離ly 五ngũ 蘊uẩn 。 五ngũ 蘊uẩn 性tánh 空không 。 即tức 是thị 平bình 等đẳng 。 有hữu 相tương/tướng 差sai 別biệt 總tổng 名danh 為vi 數số 。 即tức 同đồng 無vô 為vi 故cố 非phi 數số 法pháp 。 離ly 數số 超siêu 世thế 成thành 寂tịch 靜tĩnh 果quả 。 次thứ 偈kệ 拂phất 上thượng 出xuất 世thế 。 謂vị 真chân 出xuất 世thế 者giả 。 超siêu 越việt 入nhập 出xuất 不bất 礙ngại 照chiếu 知tri 。 故cố 成thành 光quang 耀diệu 又hựu 上thượng 第đệ 三tam 偈kệ 。 佛Phật 即tức 是thị 法Pháp 。 第đệ 四tứ 偈kệ 法Pháp 即tức 是thị 眾Chúng 。 第đệ 五ngũ 偈kệ 明minh 是thị 三Tam 寶Bảo 。 皆giai 無vô 為vi 相tướng 。 此thử 偈kệ 與dữ 虛hư 空không 等đẳng 。 二nhị 有hữu 一nhất 偈kệ 。 趣thú 求cầu 者giả 。 以dĩ 上thượng 雖tuy 離ly 見kiến 而nhi 知tri 。 猶do 恐khủng 帶đái 寂tịch 故cố 。 上thượng 半bán 勸khuyến 求cầu 。 次thứ 句cú 又hựu 觀quán 性tánh 離ly 。 謂vị 了liễu 迴hồi 向hướng 心tâm 。 本bổn 自tự 不bất 生sanh 。 是thị 離ly 相tương/tướng 迴hồi 向hướng 也dã 。 離ly 相tương 求cầu 佛Phật 得đắc 名danh 稱xưng 果quả 。 三tam 次thứ 一nhất 偈kệ 。 所sở 見kiến 眾chúng 生sanh 。 亦diệc 皆giai 稱xưng 真chân 。 故cố 無vô 生sanh 壞hoại 知tri 無vô 眾chúng 生sanh 。 是thị 無vô 上thượng 道Đạo 故cố 。 下hạ 經Kinh 云vân 。 無vô 上thượng 摩ma 訶ha 薩tát 。 遠viễn 離ly 眾chúng 生sanh 想tưởng 。 末mạt 後hậu 一nhất 偈kệ 知tri 法pháp 。 即tức 成thành 前tiền 法Pháp 會hội 周chu 遍biến 所sở 由do 。 上thượng 半bán 標tiêu 門môn 。 即tức 十thập 玄huyền 門môn 中trung 。 一nhất 多đa 相tương 容dung 不bất 同đồng 門môn 也dã 。 次thứ 一nhất 句cú 釋thích 所sở 由do 。 即tức 十thập 種chủng 所sở 由do 中trung 緣duyên 起khởi 相tương/tướng 由do 門môn 也dã 。 並tịnh 如như 義nghĩa 分phân 齊tề 中trung 。 謂vị 一nhất 與dữ 多đa 互hỗ 相tương 生sanh 起khởi 。 且thả 一nhất 依y 多đa 起khởi 。 則tắc 一nhất 是thị 所sở 起khởi 而nhi 無vô 力lực 也dã 。 多đa 是thị 能năng 起khởi 故cố 有hữu 力lực 也dã 。 以dĩ 多đa 有hữu 力lực 能năng 攝nhiếp 一nhất 。 以dĩ 一nhất 無vô 力lực 。 入nhập 於ư 多đa 。 是thị 故cố 此thử 一nhất 恆hằng 在tại 多đa 中trung 。 多đa 依y 一nhất 起khởi 準chuẩn 上thượng 知tri 之chi 。 是thị 則tắc 此thử 多đa 恆hằng 在tại 一nhất 中trung 也dã 。 以dĩ 俱câu 有hữu 力lực 及cập 俱câu 無vô 力lực 。 各các 不bất 並tịnh 故cố 。 無vô 彼bỉ 不bất 相tương 在tại 也dã 。 以dĩ 一nhất 有hữu 力lực 一nhất 無vô 力lực 不bất 相tương 違vi 故cố 。 有hữu 此thử 恆hằng 相tương/tướng 在tại 也dã 。 緣duyên 起khởi 法Pháp 界Giới 理lý 數số 常thường 爾nhĩ 。 稱xưng 斯tư 而nhi 見kiến 何hà 所sở 畏úy 哉tai 。 由do 此thử 緣duyên 起khởi 成thành 前tiền 平bình 等đẳng 。 由do 前tiền 平bình 等đẳng 成thành 此thử 緣duyên 起khởi 。 文văn 理lý 昭chiêu 然nhiên 不bất 許hứa 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。 恐khủng 未vị 著trước 深thâm 思tư 。 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 光quang 照chiếu 十thập 方phương 。 各các 十thập 佛Phật 土độ 者giả 。 是thị 娑sa 婆bà 隣lân 次thứ 之chi 十thập 剎sát 也dã 十thập 偈kệ 通thông 顯hiển 菩Bồ 提Đề 因nhân 果quả 。 分phần/phân 三tam 。 初sơ 偈kệ 菩Bồ 提Đề 之chi 因nhân 。 次thứ 五ngũ 菩Bồ 提Đề 果quả 用dụng 。 後hậu 四tứ 令linh 物vật 思tư 齊tề 。 今kim 初sơ 上thượng 半bán 所sở 為vi 。 謂vị 無vô 明minh 造tạo 業nghiệp 愛ái 能năng 潤nhuận 業nghiệp 。 故cố 生sanh 死tử 無vô 窮cùng 。 如như 泥nê 中trung 刺thứ 不bất 覺giác 其kỳ 傷thương 。 如như 瘡sang 中trung 刺thứ 為vi 其kỳ 所sở 毒độc 。 下hạ 半bán 能năng 為vi 。 即tức 從tùng 癡si 有hữu 愛ái 。 菩Bồ 薩Tát 悲bi 生sanh 非phi 大đại 菩Bồ 提Đề 莫mạc 之chi 能năng 拔bạt 。 無vô 此thử 悲bi 智trí 非phi 佛Phật 法Pháp 故cố 。 次thứ 五ngũ 菩Bồ 提Đề 果quả 用dụng 中trung 。 初sơ 偈kệ 悲bi 智trí 雙song 滿mãn 。 智trí 見kiến 諸chư 法pháp 悲bi 以dĩ 轉chuyển 授thọ 。 普phổ 見kiến 通thông 於ư 性tánh 相tướng 故cố 。 離ly 二nhị 邊biên 謂vị 真chân 故cố 無vô 有hữu 俗tục 故cố 無vô 無vô 。 真chân 故cố 無vô 有hữu 則tắc 。 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 俗tục 故cố 無vô 無vô 則tắc 。 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 雖tuy 有hữu 而nhi 無vô 。 則tắc 不bất 累lũy/lụy/luy 於ư 有hữu 。 雖tuy 無vô 而nhi 有hữu 。 則tắc 不bất 滯trệ 於ư 無vô 。 不bất 滯trệ 於ư 無vô 則tắc 斷đoạn 滅diệt 見kiến 息tức 。 不bất 存tồn 於ư 有hữu 則tắc 常thường 著trước 氷băng 消tiêu 。 俱câu 不bất 俱câu 等đẳng 。 何hà 由do 而nhi 有hữu 。 諸chư 邊biên 都đô 寂tịch 故cố 云vân 皆giai 離ly 。 次thứ 一nhất 美mỹ 往vãng 因nhân 行hành 。 次thứ 一nhất 慈từ 力lực 降hàng 魔ma 。 次thứ 一nhất 智trí 斷đoạn 致trí 用dụng 。 後hậu 一nhất 法Pháp 鼓cổ 警cảnh 機cơ 文văn 相tương/tướng 並tịnh 顯hiển 。 後hậu 四tứ 令linh 物vật 思tư 齊tề 者giả 。 斯tư 即tức 佛Phật 因nhân 。 能năng 如như 是thị 行hành 得đắc 諸chư 佛Phật 道Đạo 。 四tứ 偈kệ 顯hiển 四tứ 種chủng 行hành 。 一nhất 游du 剎sát 無vô 著trước 。 謂vị 不bất 壞hoại 其kỳ 相tương/tướng 故cố 能năng 普phổ 游du 。 了liễu 剎sát 性tánh 空không 故cố 於ư 有hữu 無vô 著trước 。 二nhị 念niệm 佛Phật 生sanh 喜hỷ 。 上thượng 半bán 所sở 念niệm 法Pháp 身thân 顯hiển 故cố 。 如như 空không 永vĩnh 常thường 。 解giải 脫thoát 累lũy/lụy/luy 亡vong 。 如như 空không 清thanh 淨tịnh 。 下hạ 半bán 能năng 念niệm 憶ức 持trì 明minh 記ký 。 故cố 喜hỷ 生sanh 願nguyện 足túc 。 三tam 亡vong 苦khổ 濟tế 物vật 。 四tứ 護hộ 法Pháp 輕khinh 身thân 文văn 並tịnh 可khả 知tri 。 第đệ 三tam 重trọng/trùng 光quang 照chiếu 百bách 界giới 。 偈kệ 中trung 顯hiển 佛Phật 八bát 相tương/tướng 菩Bồ 提Đề 。 十thập 偈kệ 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 偈kệ 標tiêu 德đức 充sung 滿mãn 。 後hậu 九cửu 別biệt 廣quảng 調điều 生sanh 。 今kim 初sơ 。 謂vị 了liễu 俗tục 即tức 真chân 故cố 。 如như 幻huyễn 本bổn 虛hư 真chân 不bất 礙ngại 俗tục 。 故cố 達đạt 諸chư 法pháp 相tướng 性tánh 相tướng 無vô 礙ngại 。 是thị 真chân 通thông 達đạt 。 無vô 二nhị 礙ngại 著trước 則tắc 轉chuyển 依y 心tâm 淨tịnh 。 大đại 悲bi 同đồng 體thể 故cố 。 調điều 伏phục 眾chúng 生sanh 。 則tắc 三tam 德đức 備bị 矣hĩ 。 故cố 能năng 攝nhiếp 化hóa 。 後hậu 九cửu 中trung 即tức 悲bi 願nguyện 自tự 在tại 調điều 伏phục 普phổ 周chu 。 雖tuy 數số 越việt 塵trần 沙sa 略lược 。 論luận 其kỳ 九cửu 。 皆giai 言ngôn 或hoặc 見kiến 者giả 。 然nhiên 有hữu 多đa 義nghĩa 。 一nhất 或hoặc 多đa 機cơ 異dị 處xứ 各các 感cảm 見kiến 。 二nhị 或hoặc 同đồng 處xứ 。 各các 見kiến 。 三tam 或hoặc 異dị 時thời 別biệt 見kiến 。 四tứ 或hoặc 同đồng 時thời 異dị 見kiến 。 五ngũ 或hoặc 同đồng 時thời 異dị 處xứ 見kiến 。 六lục 或hoặc 同đồng 處xứ 異dị 時thời 見kiến 。 七thất 或hoặc 異dị 時thời 異dị 處xứ 見kiến 。 八bát 或hoặc 同đồng 時thời 同đồng 處xứ 見kiến 。 九cửu 或hoặc 一nhất 人nhân 於ư 同đồng 異dị 交giao 互hỗ 時thời 處xứ 。 見kiến 多đa 人nhân 所sở 見kiến 。 十thập 或hoặc 一nhất 人nhân 於ư 同đồng 異dị 俱câu 時thời 處xứ 。 見kiến 一nhất 切thiết 人nhân 所sở 見kiến 。 以dĩ 是thị 普phổ 眼nhãn 機cơ 故cố 。 然nhiên 佛Phật 不bất 分phân 身thân 無vô 思tư 普phổ 現hiện 也dã 。 一nhất 初sơ 生sanh 時thời 身thân 如như 夜dạ 月nguyệt 皎hiệu 鏡kính 可khả 觀quán 智trí 猶do 滿mãn 月nguyệt 清thanh 涼lương 照chiếu 物vật 。 故cố 云vân 永vĩnh 作tác 。 二nhị 行hành 七thất 步bộ 時thời 。 顯hiển 其kỳ 具cụ 德đức 。 三tam 顧cố 眄miện 時thời 觀quán 方phương 現hiện 笑tiếu 。 四tứ 師sư 子tử 吼hống 時thời 。 說thuyết 我ngã 獨độc 尊tôn 。 五ngũ 出xuất 家gia 時thời 解giải 縛phược 修tu 寂tịch 六lục 坐tọa 道Đạo 場Tràng 時thời 。 障chướng 盡tận 德đức 圓viên 。 七thất 轉chuyển 法Pháp 輪luân 時thời 。 因nhân 悲bi 度độ 物vật 。 八bát 顯hiển 神thần 道đạo 時thời 調điều 彼bỉ 難nan 調điều 。 九cửu 示thị 入nhập 涅Niết 槃Bàn 不phủ 妨phương 神thần 用dụng 。 又hựu 下hạ 二nhị 句cú 亦diệc 總tổng 結kết 前tiền 九cửu 。 皆giai 是thị 神thần 通thông 並tịnh 有hữu 深thâm 意ý 。 如như 第đệ 八bát 會hội 。 第đệ 四tứ 重trọng/trùng 光quang 照chiếu 千thiên 界giới 。 頌tụng 中trung 顯hiển 菩Bồ 提Đề 體thể 性tánh 。 十thập 頌tụng 分phần/phân 三tam 。 初sơ 偈kệ 雙song 具cụ 悲bi 智trí 為vi 菩Bồ 提Đề 體thể 。 次thứ 四tứ 三tam 德đức 內nội 圓viên 。 後hậu 五ngũ 即tức 體thể 悲bi 用dụng 。 今kim 初sơ 上thượng 半bán 智trí 深thâm 下hạ 。 半bán 悲bi 濟tế 。 次thứ 四tứ 偈kệ 中trung 一nhất 歎thán 菩Bồ 提Đề 永vĩnh 絕tuyệt 。 二nhị 我ngã 德đức 。 謂vị 二nhị 我ngã 之chi 見kiến 必tất 因nhân 於ư 身thân 。 今kim 觀quán 於ư 身thân 若nhược 我ngã 即tức 陰ấm 。 我ngã 即tức 生sanh 滅diệt 。 若nhược 我ngã 異dị 陰ấm 以dĩ 何hà 相tương 知tri 。 故cố 但đãn 妄vọng 情tình 曾tằng 未vị 暫tạm 有hữu 。 既ký 無vô 有hữu 我ngã 。 誰thùy 是thị 我ngã 所sở 。 我ngã 我ngã 所sở 空không 身thân 從tùng 何hà 有hữu 。 無vô 身thân 之chi 身thân 。 顯hiển 法Pháp 身thân 德đức 。 二nhị 顯hiển 解giải 脫thoát 般Bát 若Nhã 德đức 。 涅Niết 槃Bàn 二nhị 十thập 五ngũ 云vân 。 貪tham 瞋sân 癡si 心tâm 。 永vĩnh 斷đoạn 滅diệt 故cố 。 心tâm 善thiện 解giải 脫thoát 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 知tri 無vô 障chướng 礙ngại 。 故cố 慧tuệ 善thiện 解giải 脫thoát 。 涅Niết 槃Bàn 略lược 有hữu 一nhất 百bách 八bát 句cú 。 以dĩ 顯hiển 深thâm 廣quảng 。 言ngôn 明minh 行hành 者giả 。 即tức 般Bát 若Nhã 德đức 。 若nhược 作tác 明Minh 行Hạnh 足Túc 釋thích 即tức 禪thiền 慧tuệ 德đức 。 瑜du 伽già 三tam 十thập 八bát 云vân 。 明minh 謂vị 三Tam 明Minh 。 行hành 諸chư 止Chỉ 觀Quán 二nhị 品phẩm 。 涅Niết 槃Bàn 十thập 六lục 又hựu 云vân 。 明minh 者giả 三Tam 明Minh 。 一nhất 菩Bồ 薩Tát 明minh 。 二nhị 佛Phật 明minh 。 三tam 無vô 明minh 明minh 。 菩Bồ 薩Tát 明minh 者giả 。 即tức 是thị 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 佛Phật 明minh 者giả 。 即tức 是thị 佛Phật 眼nhãn 。 無vô 明minh 明minh 者giả 。 即tức 畢tất 竟cánh 空không 。 然nhiên 皆giai 般Bát 若Nhã 因nhân 果quả 理lý 智trí 異dị 耳nhĩ 。 足túc 有hữu 二nhị 義nghĩa 一nhất 脚cước 足túc 義nghĩa 約ước 因nhân 。 二nhị 圓viên 足túc 義nghĩa 約ước 果quả 。 此thử 文văn 略lược 無vô 。 無vô 數số 下hạ 。 顯hiển 其kỳ 離ly 過quá 。 非phi 有hữu 為vi 故cố 。 無vô 數số 超siêu 下hạ 位vị 故cố 。 無vô 等đẳng 豈khởi 是thị 因nhân 明minh 能năng 求cầu 其kỳ 過quá 。 因nhân 明minh 立lập 量lượng 依y 世thế 俗tục 分phân 別biệt 。 定định 有hữu 定định 無vô 。 故cố 曰viết 世thế 間gian 。 今kim 體thể 絕tuyệt 有hữu 無vô 。 故cố 彼bỉ 莫mạc 能năng 過quá 也dã 。 如như 說thuyết 佛Phật 聲thanh 非phi 定định 有hữu 故cố 。 不bất 同đồng 外ngoại 道đạo 立lập 常thường 。 從tùng 法pháp 性tánh 生sanh 。 離ly 造tạo 作tác 故cố 。 不bất 同đồng 菩Bồ 薩Tát 所sở 立lập 無vô 常thường 。 三tam 科khoa 皆giai 爾nhĩ 。 豈khởi 將tương 佛Phật 德đức 判phán 屬thuộc 無vô 常thường 。 諸chư 因nhân 量lượng 者giả 。 謂vị 諸chư 因nhân 諸chư 量lượng 。 及cập 自tự 他tha 共cộng 等đẳng 三tam 種chủng 比tỉ 量lượng 。 比tỉ 量lượng 雖tuy 有hữu 三tam 支chi 。 五ngũ 分phần/phân 因nhân 是thị 量lượng 主chủ 故cố 曰viết 因nhân 量lượng 。 三tam 一nhất 偈kệ 歎thán 佛Phật 。 超siêu 絕tuyệt 三tam 科khoa 德đức 。 蘊uẩn 者giả 聚tụ 義nghĩa 。 謂vị 是thị 有hữu 為vi 生sanh 死tử 果quả 相tương/tướng 。 界giới 者giả 種chủng 族tộc 義nghĩa 。 謂vị 是thị 愛ái 著trước 生sanh 死tử 因nhân 相tương/tướng 。 處xử 者giả 生sanh 門môn 義nghĩa 。 謂vị 諸chư 識thức 內nội 外ngoại 緣duyên 相tương/tướng 。 然nhiên 不bất 離ly 色sắc 心tâm 。 俱câu 舍xá 論luận 云vân 。 愚ngu 根căn 樂nhạo/nhạc/lạc 三tam 故cố 說thuyết 蘊uẩn 處xứ 界giới 三tam 。 蘊uẩn 等đẳng 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 有hữu 漏lậu 是thị 世thế 數số 法pháp 佛Phật 非phi 此thử 成thành 。 二nhị 是thị 無vô 漏lậu 則tắc 佛Phật 非phi 無vô 因nhân 。 滅diệt 無vô 常thường 色sắc 等đẳng 獲hoạch 常thường 色sắc 等đẳng 故cố 。 如Như 來Lai 妙diệu 色sắc 。 常thường 安an 隱ẩn 故cố 。 四tứ 歎thán 佛Phật 超siêu 離ly 根căn 境cảnh 德đức 。 境cảnh 智trí 雙song 寂tịch 契khế 彼bỉ 性tánh 空không 。 根căn 塵trần 兩lưỡng 亡vong 內nội 外ngoại 解giải 脫thoát 。 亦diệc 常thường 照chiếu 內nội 外ngoại 脫thoát 於ư 無vô 知tri 。 空không 尚thượng 不bất 存tồn 妄vọng 從tùng 何hà 起khởi 。 又hựu 上thượng 四tứ 偈kệ 初sơ 一nhất 法Pháp 身thân 故cố 常thường 二nhị 無vô 過quá 故cố 樂nhạo/nhạc/lạc 。 三tam 數số 不bất 能năng 成thành 。 故cố 自tự 在tại 稱xưng 我ngã 。 四tứ 解giải 脫thoát 故cố 淨tịnh 。 後hậu 五ngũ 即tức 體thể 悲bi 用dụng 中trung 。 初sơ 偈kệ 不bất 動động 普phổ 應ưng 德đức 。 上thượng 半bán 不bất 動động 下hạ 半bán 普phổ 應ưng 。 二nhị 我ngã 永vĩnh 亡vong 稱xưng 性tánh 不bất 動động 。 智trí 周chu 法Pháp 界Giới 何hà 有hữu 去khứ 來lai 。 次thứ 偈kệ 動động 寂tịch 無vô 二nhị 德đức 。 三tam 句cú 入nhập 寂tịch 一nhất 句cú 起khởi 用dụng 。 一nhất 相tương/tướng 是thị 表biểu 。 所sở 謂vị 無vô 相tướng 。 無vô 二nhị 是thị 遮già 體thể 不bất 可khả 分phần/phân 。 又hựu 無vô 二nhị 者giả 。 非phi 對đối 有hữu 說thuyết 無vô 也dã 。 觀quán 無vô 始thỉ 終chung 故cố 。 心tâm 不bất 增tăng 減giảm 。 三tam 輪luân 之chi 化hóa 云vân 。 無vô 量lượng 神thần 力lực 。 次thứ 偈kệ 。 無vô 染nhiễm 了liễu 機cơ 。 次thứ 偈kệ 度độ 心tâm 平bình 等đẳng 。 後hậu 偈kệ 無vô 生sanh 現hiện 生sanh 智trí 契khế 非phi 有hữu 。 悲bi 心tâm 遍biến 生sanh 隨tùy 機cơ 引dẫn 之chi 。 令linh 歸quy 常thường 寂tịch 。 第đệ 五ngũ 重trọng/trùng 光quang 照chiếu 十thập 千thiên 界giới 。 頌tụng 中trung 明minh 等đẳng 菩Bồ 提Đề 因nhân 行hành 文văn 有hữu 十thập 行hành 。 皆giai 三tam 句cú 辨biện 相tương/tướng 。 一nhất 句cú 勸khuyến 修tu 。 雖tuy 皆giai 作tác 業nghiệp 而nhi 展triển 轉chuyển 深thâm 細tế 略lược 分phân 為vi 五ngũ 初sơ 一nhất 大đại 悲bi 下hạ 。 救cứu 業nghiệp 不bất 求cầu 自tự 利lợi 。 故cố 云vân 永vĩnh 出xuất 人nhân 天thiên 。 次thứ 四tứ 修tu 智trí 上thượng 攀phàn 業nghiệp 。 一nhất 信tín 二nhị 樂nhạo/nhạc/lạc 三tam 念niệm 四tứ 學học 。 又hựu 初sơ 一nhất 長trường 時thời 修tu 常thường 信tín 不bất 轉chuyển 故cố 。 次thứ 一nhất 殷ân 重trọng 修tu 志chí 樂nhạo 不bất 退thoái 故cố 。 清thanh 涼lương 慧tuệ 者giả 。 無vô 惑hoặc 熱nhiệt 故cố 。 次thứ 偈kệ 無vô 間gian 修tu 不bất 暫tạm 斷đoạn 故cố 。 後hậu 偈kệ 無vô 餘dư 修tu 常thường 遍biến 學học 故cố 。 三tam 有hữu 一nhất 偈kệ 。 內nội 照chiếu 業nghiệp 觀quán 。 身thân 實thật 相tướng 者giả 。 如như 淨tịnh 名danh 觀quán 佛Phật 前tiền 際tế 不bất 來lai 等đẳng 。 又hựu 如như 法Pháp 華hoa 不bất 顛điên 倒đảo 等đẳng 。 中trung 論luận 法pháp 品phẩm 云vân 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 者giả 。 心tâm 行hành 言ngôn 語ngữ 斷đoạn 。 無vô 生sanh 亦diệc 無vô 滅diệt 。 寂tịch 滅diệt 如như 涅Niết 槃Bàn 即tức 上thượng 半bán 也dã 。 又hựu 云vân 。 諸chư 佛Phật 或hoặc 說thuyết 我ngã 或hoặc 說thuyết 於ư 無vô 我ngã 。 諸chư 法pháp 實thật 相tướng 。 中trung 無vô 我ngã 無vô 非phi 我ngã 。 即tức 下hạ 半bán 也dã 。 又hựu 離ly 我ngã 者giả 。 超siêu 凡phàm 夫phu 。 離ly 無vô 我ngã 者giả 。 超siêu 二Nhị 乘Thừa 故cố 能năng 悲bi 濟tế 。 然nhiên 我ngã 無vô 我ngã 通thông 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 唯duy 有hữu 我ngã 。 二nhị 唯duy 無vô 我ngã 。 三tam 者giả 雙song 辨biện 。 即tức 生sanh 死tử 無vô 我ngã 涅Niết 槃Bàn 有hữu 我ngã 。 四tứ 雙song 非phi 上thượng 二nhị 互hỗ 形hình 奪đoạt 故cố 。 四tứ 一nhất 偈kệ 等đẳng 觀quán 業nghiệp 。 大đại 悲bi 同đồng 體thể 所sở 以dĩ 等đẳng 觀quán 。 見kiến 真chân 息tức 妄vọng 。 不bất 起khởi 分phân 別biệt 。 妄vọng 盡tận 契khế 如như 名danh 入nhập 真chân 實thật 。 五ngũ 後hậu 三tam 偈kệ 大đại 用dụng 業nghiệp 。 初sơ 偈kệ 神thần 足túc 通thông 。 後hậu 二nhị 法pháp 智trí 通thông 。 於ư 中trung 初sơ 一nhất 知tri 土thổ/độ 。 法pháp 性tánh 土thổ/độ 為vi 非phi 色sắc 。 餘dư 皆giai 為vi 色sắc 。 此thử 二nhị 融dung 即tức 皆giai 悉tất 委ủy 知tri 。 後hậu 一nhất 知tri 佛Phật 。 又hựu 十thập 展triển 轉chuyển 者giả 。 初sơ 悲bi 欲dục 救cứu 生sanh 當đương 云vân 何hà 救cứu 。 信tín 樂nhạo 近cận 佛Phật 。 樂nhạo/nhạc/lạc 其kỳ 何hà 法pháp 。 樂nhạo/nhạc/lạc 佛Phật 功công 德đức 。 佛Phật 以dĩ 功công 德đức 成thành 其kỳ 身thân 故cố 。 空không 樂nhạo/nhạc/lạc 何hà 益ích 。 當đương 念niệm 念niệm 修tu 學học 。 學học 他tha 不bất 如như 自tự 觀quán 。 自tự 觀quán 不bất 及cập 物vật 我ngã 齊tề 致trí 。 入nhập 真chân 滯trệ 寂tịch 當đương 起khởi 大đại 用dụng 。 用dụng 何hà 所sở 為vi 當đương 擬nghĩ 。 窮cùng 十thập 方phương 界giới 入nhập 諸chư 佛Phật 海hải 。 第đệ 六lục 重trọng/trùng 照chiếu 百bách 千thiên 界giới 。 即tức 第đệ 二nhị 答đáp 佛Phật 威uy 德đức 問vấn 。 威uy 德đức 約ước 身thân 故cố 。 前tiền 五ngũ 法Pháp 身thân 後hậu 五ngũ 智trí 身thân 。 前tiền 中trung 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 一nhất 揀giản 迷mê 。 謂vị 以dĩ 威uy 德đức 則tắc 自tự 在tại 熾sí 盛thịnh 。 色sắc 相tướng 則tắc 端đoan 嚴nghiêm 吉cát 祥tường 。 種chủng 族tộc 則tắc 名danh 稱xưng 尊tôn 貴quý 。 雖tuy 是thị 薄bạc 伽già 而nhi 見kiến 從tùng 外ngoại 來lai 。 取thủ 相tương/tướng 乖quai 於ư 最tối 勝thắng 故cố 。 為vi 倒đảo 見kiến 猶do 眼nhãn 有hữu 病bệnh 故cố 。 見kiến 外ngoại 空không 華hoa 執chấp 內nội 為vi 外ngoại 。 謂vị 空không 為vi 有hữu 。 後hậu 四tứ 示thị 悟ngộ 顯hiển 最tối 勝thắng 法Pháp 。 初sơ 偈kệ 明minh 如Như 來Lai 色sắc 相tướng 無vô 邊biên 故cố 。 起khởi 情tình 莫mạc 測trắc 。 無vô 邊biên 有hữu 二nhị 。 一nhất 深thâm 故cố 隨tùy 一nhất 一nhất 相tương 稱xứng 真chân 無vô 邊biên 。 二nhị 廣quảng 故cố 。 謂vị 具cụ 十thập 蓮liên 華hoa 藏tạng 塵trần 數số 之chi 相tướng 。 次thứ 偈kệ 釋thích 上thượng 二nhị 義nghĩa 。 前tiền 半bán 釋thích 深thâm 相tương/tướng 。 即tức 無vô 相tướng 故cố 。 後hậu 半bán 釋thích 廣quảng 無vô 相tướng 之chi 相tướng 故cố 。 廣quảng 復phục 有hữu 二nhị 。 一nhất 無vô 限hạn 因nhân 成thành 。 二nhị 應ứng 機cơ 普phổ 現hiện 。 謂vị 色sắc 無vô 定định 色sắc 。 若nhược 金kim 剛cang 之chi 合hợp 朱chu 紫tử 形hình 無vô 定định 形hình 。 猶do 光quang 影ảnh 之chi 任nhậm 修tu 短đoản 相tương/tướng 無vô 定định 相tương/tướng 。 似tự 明minh 鏡kính 之chi 對đối 妍nghiên 媸# 故cố 隨tùy 樂nhạo/nhạc/lạc 皆giai 見kiến 。 三tam 一nhất 偈kệ 明minh 所sở 證chứng 超siêu 情tình 。 以dĩ 成thành 前tiền 義nghĩa 。 前tiền 半bán 正chánh 顯hiển 。 謂vị 欲dục 言ngôn 其kỳ 有hữu 體thể 相tướng 寂tịch 滅diệt 。 欲dục 言ngôn 其kỳ 無vô 色sắc 相tướng 無vô 邊biên 。 故cố 止chỉ 言ngôn 顯hiển 妙diệu 唯duy 智trí 方phương 契khế 故cố 。 心tâm 慮lự 叵phả 量lượng 理lý 圓viên 言ngôn 偏thiên 故cố 。 言ngôn 說thuyết 莫mạc 及cập 。 後hậu 半bán 重trọng/trùng 釋thích 。 謂vị 應ưng 緣duyên 非phi 不bất 合hợp 。 住trụ 體thể 非phi 和hòa 合hợp 。 又hựu 緣duyên 起khởi 修tu 成thành 非phi 不bất 合hợp 。 契khế 真chân 相tương/tướng 盡tận 非phi 和hòa 合hợp 。 又hựu 緣duyên 即tức 非phi 緣duyên 故cố 非phi 和hòa 合hợp 。 非phi 緣duyên 即tức 緣duyên 故cố 非phi 不bất 合hợp 。 合hợp 相tương 離ly 故cố 無vô 諸chư 相tướng 非phi 合hợp 亦diệc 離ly 體thể 寂tịch 滅diệt 也dã 。 四tứ 有hữu 一nhất 偈kệ 明minh 能năng 證chứng 超siêu 絕tuyệt 。 結kết 歸quy 佛Phật 身thân 。 上thượng 來lai 體thể 性tánh 寂tịch 滅diệt 遣khiển 有hữu 。 身thân 相tướng 具cụ 足túc 遣khiển 無vô 。 非phi 合hợp 不bất 合hợp 遣khiển 俱câu 有hữu 無vô 。 而nhi 復phục 謂vị 佛Phật 是thị 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 還hoàn 成thành 戲hí 論luận 。 中trung 論luận 云vân 。 戲hí 論luận 破phá 慧tuệ 眼nhãn 是thị 皆giai 不bất 見kiến 佛Phật 。 故cố 次thứ 遣khiển 之chi 。 謂vị 妄vọng 惑hoặc 不bất 生sanh 故cố 非phi 蘊uẩn 聚tụ 。 起khởi 心tâm 則tắc 生sanh 便tiện 成thành 戲hí 論luận 。 決quyết 定định 見kiến 者giả 。 不bất 隨tùy 境cảnh 相tướng 名danh 自Tự 在Tại 力Lực 。 有hữu 無vô 不bất 能năng 累lũy/lụy/luy 其kỳ 神thần 。 故cố 無vô 畏úy 也dã 。 非phi 言ngôn 行hạnh 處xứ 為vi 絕tuyệt 言ngôn 道đạo 。 後hậu 五ngũ 智trí 身thân 中trung 。 初sơ 知tri 解giải 脫thoát 智trí 。 謂vị 外ngoại 身thân 非phi 業nghiệp 繫hệ 。 內nội 心tâm 無vô 取thủ 著trước 。 為vi 皆giai 解giải 脫thoát 。 常thường 契khế 等đẳng 理lý 故cố 云vân 正chánh 念niệm 。 又hựu 內nội 脫thoát 二nhị 障chướng 外ngoại 用dụng 無vô 羇ki 。 此thử 明minh 自tự 住trụ 。 下hạ 四tứ 大đại 用dụng 自tự 在tại 展triển 轉chuyển 相tương/tướng 釋thích 。 初sơ 一nhất 以dĩ 寂tịch 照chiếu 智trí 利lợi 生sanh 。 意ý 淨tịnh 寂tịch 也dã 。 光quang 明minh 照chiếu 也dã 。 淨tịnh 故cố 無vô 著trước 。 明minh 故cố 智trí 周chu 。 故cố 能năng 大đại 作tác 佛Phật 事sự 。 次thứ 一nhất 云vân 何hà 利lợi 生sanh 。 謂vị 變biến 化hóa 智trí 自tự 在tại 。 上thượng 半bán 一nhất 多đa 無vô 礙ngại 。 下hạ 半bán 隨tùy 器khí 普phổ 現hiện 。 次thứ 偈kệ 明minh 一nhất 多đa 所sở 從tùng 。 以dĩ 無vô 生sanh 智trí 隨tùy 物vật 而nhi 感cảm 。 謂vị 一nhất 身thân 多đa 身thân 但đãn 由do 眾chúng 生sanh 分phân 別biệt 心tâm 起khởi 故cố 。 無vô 積tích 無vô 從tùng 其kỳ 猶do 並tịnh 安an 千thiên 器khí 數số 步bộ 而nhi 千thiên 月nguyệt 不bất 同đồng 。 一nhất 道đạo 澄trừng 江giang 萬vạn 里lý 而nhi 一nhất 月nguyệt 孤cô 映ánh 。 情tình 隔cách 則tắc 法Pháp 身thân 成thành 異dị 。 心tâm 通thông 而nhi 玄huyền 旨chỉ 必tất 均quân 。 云vân 云vân 自tự 他tha 於ư 佛Phật 何hà 預dự 。 後hậu 偈kệ 復phục 拂phất 前tiền 迹tích 。 謂vị 即tức 前tiền 分phân 別biệt 之chi 器khí 。 亦diệc 無vô 所sở 有hữu 。 妄vọng 見kiến 之chi 身thân 。 豈khởi 當đương 可khả 得đắc 。 此thử 法pháp 是thị 佛Phật 所sở 知tri 。 當đương 依y 此thử 理lý 見kiến 佛Phật 。 此thử 後hậu 二nhị 句cú 兼kiêm 通thông 結kết 上thượng 。 第đệ 七thất 重trùng 光quang 照chiếu 十thập 方phương 。 百bách 萬vạn 世thế 界giới 。 此thử 下hạ 四tứ 段đoạn 答đáp 法pháp 性tánh 問vấn 。 佛Phật 以dĩ 功công 德đức 為vi 法pháp 性tánh 故cố 。 即tức 分phân 為vi 四tứ 。 初sơ 一nhất 總tổng 顯hiển 內nội 外ngoại 包bao 攝nhiếp 德đức 。 二nhị 方phương 便tiện 幹cán 能năng 德đức 。 三tam 大đại 悲bi 救cứu 攝nhiếp 德đức 。 四tứ 因nhân 果quả 圓viên 遍biến 德đức 。 今kim 初sơ 。 偈kệ 中trung 分phần/phân 二nhị 。 前tiền 五ngũ 歎thán 佛Phật 法Pháp 難nan 思tư 。 後hậu 五ngũ 示thị 入nhập 方phương 便tiện 。 今kim 初sơ 分phần/phân 三tam 。 初sơ 三tam 直trực 就tựu 佛Phật 明minh 。 次thứ 一nhất 對đối 機cơ 以dĩ 辨biện 。 後hậu 一nhất 約ước 法pháp 以dĩ 明minh 。 今kim 初sơ 。 初sơ 一nhất 句cú 所sở 緣duyên 。 及cập 一Nhất 切Thiết 種Chủng 智Trí 清thanh 淨tịnh 。 於ư 所sở 緣duyên 所sở 知tri 中trung 。 無Vô 礙Ngại 智Trí 自tự 在tại 轉chuyển 故cố 。 次thứ 句cú 所sở 依y 清thanh 淨tịnh 。 煩phiền 惱não 習tập 氣khí 。 永vĩnh 無vô 餘dư 故cố 。 三tam 一nhất 切thiết 種chủng 心tâm 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 切thiết 善thiện 根căn 。 皆giai 積tích 集tập 故cố 。 四tứ 具cụ 大đại 悲bi 故cố 。 五ngũ 無vô 憂ưu 喜hỷ 之chi 離ly 染nhiễm 安an 住trụ 捨xả 故cố 。 故cố 無vô 所sở 著trước 。 六lục 惡ác 想tưởng 都đô 絕tuyệt 不bất 依y 止chỉ 名danh 聞văn 利lợi 養dưỡng 故cố 。 七thất 八bát 二nhị 句cú 。 體thể 雖tuy 叵phả 量lượng 具cụ 相tướng 好hảo 故cố 稱xưng 歎thán 。 九cửu 智trí 光quang 遍biến 覺giác 離ly 倒đảo 名danh 淨tịnh 。 身thân 光quang 可khả 知tri 十thập 永vĩnh 害hại 習tập 氣khí 故cố 。 十thập 一nhất 住trụ 正chánh 念niệm 故cố 。 離ly 邊biên 常thường 明minh 記ký 故cố 不bất 動động 。 亦diệc 是thị 成thành 上thượng 智trí 光quang 所sở 觀quán 故cố 。 結kết 云vân 佛Phật 智trí 。 又hựu 此thử 一nhất 偈kệ 即tức 。 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 光quang 明minh 即tức 正chánh 覺giác 。 清thanh 淨tịnh 即tức 出xuất 苦khổ 。 滌địch 累lũy/lụy/luy 漏lậu 盡tận 及cập 與dữ 。 障chướng 道Đạo 無vô 畏úy 。 不bất 動động 即tức 無vô 畏úy 之chi 義nghĩa 。 外ngoại 難nạn/nan 不bất 能năng 傾khuynh 故cố 。 不bất 墮đọa 勝thắng 負phụ 二nhị 邊biên 故cố 。 是thị 無vô 畏úy 智trí 。 二nhị 一nhất 偈kệ 對đối 機cơ 以dĩ 辨biện 中trung 。 身thân 心tâm 離ly 分phân 別biệt 者giả 。 含hàm 於ư 二nhị 意ý 。 一nhất 約ước 佛Phật 。 以dĩ 三tam 業nghiệp 隨tùy 智trí 慧tuệ 行hành 等đẳng 故cố 。 二nhị 約ước 機cơ 。 即tức 知tri 上thượng 功công 德đức 。 而nhi 能năng 身thân 心tâm 無vô 分phân 別biệt 者giả 。 則tắc 得đắc 無vô 疑nghi 無vô 滯trệ 益ích 。 三tam 有hữu 一nhất 偈kệ 約ước 法pháp 以dĩ 顯hiển 。 雖tuy 法Pháp 界Giới 遍biến 轉chuyển 。 無vô 性tánh 寂tịch 滅diệt 故cố 無vô 所sở 轉chuyển 。 假giả 以dĩ 言ngôn 宣tuyên 云vân 方phương 便tiện 說thuyết 。 其kỳ 能năng 轉chuyển 智trí 即tức 十Thập 力Lực 智trí 。 後hậu 五ngũ 示thị 入nhập 方phương 便tiện 者giả 。 上thượng 來lai 說thuyết 佛Phật 不bất 離ly 功công 德đức 菩Bồ 提Đề 。 上thượng 所sở 說thuyết 法Pháp 。 不bất 離ly 教giáo 義nghĩa 次thứ 第đệ 令linh 入nhập 。 初sơ 偈kệ 令linh 念niệm 菩Bồ 提Đề 。 初sơ 句cú 善thiện 決quyết 性tánh 相tướng 。 次thứ 二nhị 句cú 契khế 理lý 絕tuyệt 想tưởng 。 以dĩ 生sanh 分phân 別biệt 想tưởng 即tức 戲hí 論luận 故cố 。 具cụ 斯tư 二nhị 義nghĩa 為vi 念niệm 菩Bồ 提Đề 故cố 。 大đại 般Bát 若Nhã 云vân 。 覺giác 法pháp 自tự 性tánh 離ly 諸chư 分phân 別biệt 。 同đồng 菩Bồ 提Đề 故cố 。 又hựu 心tâm 絕tuyệt 動động 搖dao 言ngôn 亡vong 戲hí 論luận 。 又hựu 瑜du 伽già 九cửu 十thập 五ngũ 有hữu 六lục 種chủng 戲hí 論luận 故cố 名danh 為vi 諸chư 。 次thứ 偈kệ 隨tùy 教giáo 。 上thượng 二nhị 句cú 了liễu 法pháp 亡vong 言ngôn 。 次thứ 句cú 得đắc 旨chỉ 方phương 名danh 隨tùy 順thuận 。 次thứ 偈kệ 入nhập 佛Phật 功công 德đức 。 上thượng 二nhị 句cú 雙song 存tồn 一nhất 多đa 相tương/tướng 別biệt 故cố 。 次thứ 句cú 雙song 泯mẫn 相tướng 形hình 奪đoạt 故cố 。 一nhất 因nhân 於ư 多đa 有hữu 多đa 中trung 應ưng 有hữu 一nhất 。 多đa 因nhân 於ư 一nhất 有hữu 。 一nhất 中trung 應ưng 有hữu 多đa 。 今kim 多đa 中trung 無vô 一nhất 一nhất 無vô 從tùng 矣hĩ 。 一nhất 中trung 無vô 多đa 多đa 無vô 從tùng 矣hĩ 。 故cố 二nhị 俱câu 捨xả 也dã 。 而nhi 性tánh 相tướng 融dung 通thông 入nhập 一nhất 即tức 是thị 入nhập 多đa 。 名danh 普phổ 入nhập 也dã 。 然nhiên 一nhất 多đa 相tương 依y 互hỗ 為vi 本bổn 末mạt 。 通thông 有hữu 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 相tương/tướng 成thành 義nghĩa 。 則tắc 一nhất 多đa 俱câu 立lập 。 以dĩ 互hỗ 相tương 持trì 有hữu 力lực 俱câu 存tồn 也dã 。 即tức 初sơ 二nhị 句cú 二nhị 相tương/tướng 害hại 義nghĩa 。 形hình 奪đoạt 兩lưỡng 亡vong 以dĩ 相tương 依y 故cố 各các 無vô 性tánh 也dã 。 即tức 二nhị 俱câu 捨xả 是thị 。 三tam 互hỗ 存tồn 義nghĩa 。 以dĩ 此thử 持trì 彼bỉ 不bất 壞hoại 彼bỉ 而nhi 在tại 此thử 。 彼bỉ 持trì 此thử 亦diệc 爾nhĩ 。 故cố 上thượng 文văn 云vân 。 一nhất 中trung 解giải 無vô 量lượng 等đẳng 是thị 。 四tứ 互hỗ 泯mẫn 義nghĩa 。 以dĩ 此thử 持trì 彼bỉ 彼bỉ 相tương/tướng 盡tận 而nhi 唯duy 此thử 。 以dĩ 彼bỉ 持trì 此thử 此thử 相tương/tướng 盡tận 而nhi 唯duy 彼bỉ 故cố 。 下hạ 文văn 云vân 。 知tri 一nhất 即tức 多đa 多đa 復phục 即tức 一nhất 是thị 也dã 。 諸chư 文văn 各các 據cứ 一nhất 義nghĩa 。 故cố 不bất 相tương 違vi 矣hĩ 。 復phục 總tổng 收thu 之chi 以dĩ 為vi 十thập 義nghĩa 。 一nhất 孤cô 標tiêu 獨độc 立lập 。 二nhị 雙song 現hiện 同đồng 時thời 。 三tam 兩lưỡng 相tương/tướng 俱câu 亡vong 四tứ 。 自tự 在tại 無vô 礙ngại 。 五ngũ 去khứ 來lai 不bất 動động 六lục 無vô 力lực 相tương/tướng 持trì 。 七thất 彼bỉ 此thử 無vô 知tri 。 八bát 力lực 用dụng 交giao 徹triệt 。 九cửu 自tự 性tánh 非phi 有hữu 。 十thập 究cứu 竟cánh 離ly 言ngôn 。 次thứ 偈kệ 入nhập 佛Phật 菩Bồ 提Đề 。 依y 正chánh 皆giai 寂tịch 。 故cố 無vô 所sở 依y 智trí 契khế 於ư 斯tư 。 故cố 無vô 分phân 別biệt 。 後hậu 偈kệ 知tri 法pháp 義nghĩa 上thượng 。 明minh 生sanh 土thổ/độ 皆giai 寂tịch 不bất 可khả 言ngôn 異dị 。 依y 正chánh 兩lưỡng 殊thù 不bất 可khả 云vân 一nhất 。 第đệ 八bát 重trọng/trùng 光quang 照chiếu 一nhất 億ức 界giới 。 前tiền 云vân 百bách 萬vạn 。 今kim 十thập 倍bội 於ư 前tiền 。 即tức 千thiên 萬vạn 為vi 一nhất 億ức 也dã 。 十thập 偈kệ 歎thán 佛Phật 權quyền 實thật 雙song 行hành 方phương 便tiện 幹cán 能năng 。 然nhiên 方phương 便tiện 之chi 言ngôn 略lược 有hữu 三tam 意ý 。 一nhất 以dĩ 因nhân 中trung 十thập 種chủng 加gia 行hành 。 方phương 便tiện 之chi 力lực 。 修tu 成thành 佛Phật 果quả 自tự 在tại 之chi 德đức 。 二nhị 但đãn 是thị 差sai 別biệt 之chi 用dụng 皆giai 名danh 方phương 便tiện 。 其kỳ 無vô 礙ngại 慧tuệ 。 無vô 若nhược 干can 故cố 。 三tam 即tức 實thật 之chi 權quyền 起khởi 用dụng 自tự 在tại 。 故cố 名danh 方phương 便tiện 。 今kim 文văn 具cụ 三tam 。 皆giai 三tam 句cú 辨biện 相tương/tướng 。 一nhất 句cú 結kết 名danh 。 初sơ 偈kệ 即tức 禮lễ 起khởi 用dụng 為vi 方phương 便tiện 。 然nhiên 有hữu 六lục 義nghĩa 。 一nhất 智trí 超siêu 下hạ 位vị 。 二nhị 證chứng 法pháp 無vô 邊biên 。 三tam 解giải 脫thoát 有hữu 海hải 。 四tứ 具cụ 上thượng 三tam 義nghĩa 到đáo 涅Niết 槃Bàn 岸ngạn 。 五ngũ 壽thọ 兼kiêm 真chân 應ưng 。 六lục 身thân 光quang 無vô 涯nhai 皆giai 佛Phật 功công 德đức 。 二nhị 歎thán 寂tịch 照chiếu 方phương 便tiện 。 初sơ 句cú 橫hoạnh/hoành 照chiếu 。 次thứ 句cú 竪thụ 窮cùng 。 次thứ 句cú 即tức 寂tịch 照chiếu 而nhi 無vô 思tư 。 故cố 難nan 思tư 也dã 。 三tam 歎thán 佛Phật 事sự 理lý 無vô 礙ngại 方phương 便tiện 。 初sơ 二nhị 句cú 有hữu 無vô 無vô 礙ngại 。 次thứ 一nhất 句cú 定định 散tán 無vô 礙ngại 。 四tứ 歎thán 佛Phật 修tu 無vô 修tu 方phương 便tiện 。 初sơ 句cú 善thiện 窮cùng 性tánh 相tướng 。 次thứ 句cú 無vô 念niệm 勤cần 修tu 樂nhạo/nhạc/lạc 於ư 解giải 脫thoát 。 釋thích 修tu 涅Niết 槃Bàn 。 離ly 不bất 平bình 者giả 。 釋thích 前tiền 正chánh 念niệm 。 以dĩ 不bất 見kiến 生sanh 死tử 為vi 雜tạp 染nhiễm 。 涅Niết 槃Bàn 為vi 清thanh 淨tịnh 。 此thử 二nhị 無vô 差sai 為vi 真chân 寂tịch 滅diệt 。 五ngũ 歎thán 迴hồi 向hướng 方phương 便tiện 。 初sơ 二nhị 句cú 趣thú 如như 法Pháp 界giới 。 是thị 迴hồi 向hướng 實thật 際tế 。 餘dư 皆giai 迴hồi 向hướng 菩Bồ 提Đề 。 次thứ 句cú 迴hồi 向hướng 眾chúng 生sanh 。 住trụ 如như 化hóa 物vật 故cố 為vi 方phương 便tiện 。 六lục 證chứng 知tri 方phương 便tiện 。 初sơ 句cú 隨tùy 順thuận 證chứng 入nhập 。 次thứ 句cú 知tri 而nhi 無vô 障chướng 。 次thứ 句cú 知tri 遍biến 趣thú 行hành 即tức 利lợi 生sanh 法pháp 。 即tức 知tri 即tức 證chứng 為vi 自tự 在tại 修tu 也dã 。 七thất 寂tịch 用dụng 方phương 便tiện 。 初sơ 句cú 寂tịch 。 次thứ 句cú 用dụng 。 次thứ 句cú 寂tịch 用dụng 無vô 礙ngại 。 為vi 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 凡phàm 小tiểu 難nạn/nan 到đáo 。 八bát 時thời 數số 方phương 便tiện 可khả 知tri 。 九cửu 難nan 思tư 方phương 便tiện 。 初sơ 句cú 了liễu 生sanh 滅diệt 。 剎sát 那na 一nhất 期kỳ 。 皆giai 悉tất 了liễu 知tri 。 次thứ 十thập 一nhất 字tự 了liễu 相tương/tướng 即tức 眾chúng 生sanh 體thể 。 不bất 出xuất 三tam 界giới 九cửu 地địa 。 下hạ 二nhị 界giới 是thị 色sắc 。 無vô 色sắc 界giới 非phi 色sắc 。 二nhị 界giới 八bát 地địa 皆giai 名danh 為vi 想tưởng 。 無vô 想tưởng 天thiên 為vi 非phi 想tưởng 。 有hữu 頂đảnh 非phi 想tưởng 非phi 非phi 想tưởng 。 悉tất 了liễu 知tri 者giả 。 能năng 了liễu 兼kiêm 了liễu 其kỳ 性tánh 即tức 是thị 無vô 生sanh 。 此thử 是thị 無vô 邊biên 之chi 境cảnh 故cố 難nan 思tư 也dã 。 上thượng 二nhị 偈kệ 但đãn 了liễu 差sai 別biệt 。 即tức 是thị 方phương 便tiện 。 十thập 無vô 比tỉ 方phương 便tiện 。 初sơ 二nhị 句cú 知tri 相tương/tướng 。 上thượng 句cú 竪thụ 窮cùng 下hạ 句cú 橫hoạnh/hoành 攝nhiếp 。 次thứ 句cú 知tri 性tánh 此thử 二nhị 不bất 二nhị 故cố 。 無vô 比tỉ 即tức 為vi 方phương 便tiện 也dã 。 第đệ 九cửu 重trọng/trùng 光quang 照chiếu 十thập 億ức 界giới 。 歎thán 佛Phật 大đại 悲bi 救cứu 生sanh 德đức 。 十thập 偈kệ 多đa 以dĩ 第đệ 四tứ 句cú 為vi 結kết 。 於ư 中trung 分phần/phân 三tam 。 初sơ 偈kệ 總tổng 標tiêu 行hành 海hải 已dĩ 圓viên 而nhi 能năng 普phổ 化hóa 。 次thứ 八bát 別biệt 顯hiển 化hóa 類loại 不bất 同đồng 。 後hậu 一nhất 總tổng 結kết 悲bi 智trí 周chu 遍biến 。 初sơ 中trung 初sơ 句cú 無vô 餘dư 修tu 。 廣quảng 謂vị 遍biến 受thọ 大đại 謂vị 極cực 苦khổ 。 次thứ 句cú 長trường 時thời 無vô 間gian 。 次thứ 句cú 功công 行hành 已dĩ 圓viên 。 極cực 惡ác 難nan 度độ 已dĩ 能năng 度độ 故cố 。 云vân 何hà 能năng 度độ 。 謂vị 師sư 子tử 吼hống 。 師sư 子tử 吼hống 者giả 。 名danh 決quyết 定định 說thuyết 。 定định 說thuyết 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 有hữu 佛Phật 性tánh 。 度độ 一nhất 闡xiển 提đề 。 定định 說thuyết 無vô 我ngã 度độ 諸chư 外ngoại 道đạo 。 定định 說thuyết 欲dục 苦khổ 不bất 淨tịnh 。 以dĩ 度độ 波Ba 旬Tuần 。 定định 說thuyết 如Như 來Lai 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 度độ 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 定định 說thuyết 大đại 悲bi 以dĩ 度độ 緣Duyên 覺Giác 。 定định 說thuyết 如Như 來Lai 無vô 礙ngại 大đại 智trí 。 以dĩ 度độ 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 云vân 普phổ 化hóa 眾chúng 生sanh 次thứ 八bát 別biệt 中trung 云vân 何hà 普phổ 化hóa 。 初sơ 化hóa 癡si 愛ái 眾chúng 生sanh 。 前tiền 半bán 所sở 救cứu 。 如như 人nhân 墮đọa 海hải 五ngũ 事sự 難nan 出xuất 。 一nhất 水thủy 深thâm 。 二nhị 波ba 迅tấn 。 三tam 迷mê 闇ám 。 四tứ 蟲trùng 執chấp 。 五ngũ 憂ưu 迫bách 失thất 力lực 。 眾chúng 生sanh 欲dục 海hải 流lưu 轉chuyển 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 中trung 愛ái 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 已dĩ 得đắc 無vô 厭yếm 深thâm 廣quảng 如như 海hải 。 二nhị 於ư 未vị 得đắc 處xứ 無vô 足túc 如như 流lưu 。 癡si 亦diệc 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 迷mê 不bất 見kiến 過quá 。 二nhị 妄vọng 見kiến 有hữu 德đức 。 結kết 網võng 自tự 纏triền 。 五ngũ 由do 前tiền 癡si 愛ái 招chiêu 大đại 憂ưu 苦khổ 。 次thứ 句cú 舉cử 古cổ 佛Phật 已dĩ 行hành 。 亡vong 身thân 為vi 物vật 故cố 曰viết 至chí 人nhân 。 後hậu 句cú 立lập 誓thệ 當đương 作tác 。 二nhị 度độ 著trước 欲dục 眾chúng 生sanh 。 上thượng 半bán 所sở 救cứu 。 放phóng 逸dật 者giả 。 著trước 欲dục 緣duyên 也dã 。 著trước 五ngũ 欲dục 欲dục 事sự 也dã 。 不bất 實thật 分phân 別biệt 欲dục 因nhân 也dã 。 受thọ 眾chúng 苦khổ 欲dục 果quả 也dã 。 未vị 得đắc 已dĩ 失thất 皆giai 受thọ 大đại 苦khổ 。 正chánh 得đắc 亦diệc 苦khổ 。 橫hoạnh 生sanh 樂lạc 想tưởng 。 況huống 當đương 受thọ 三tam 塗đồ 故cố 云vân 眾chúng 苦khổ 。 次thứ 句cú 受thọ 教giáo 自tự 修tu 。 後hậu 句cú 立lập 誓thệ 轉chuyển 化hóa 。 三tam 救cứu 著trước 我ngã 眾chúng 生sanh 。 前tiền 半bán 所sở 救cứu 著trước 我ngã 為vi 因nhân 受thọ 生sanh 死tử 果quả 。 未vị 證chứng 無vô 我ngã 浩hạo 無vô 邊biên 際tế 。 次thứ 句cú 救cứu 方phương 。 說thuyết 二nhị 無vô 我ngã 唯duy 佛Phật 有hữu 之chi 。 四tứ 救cứu 惡ác 趣thú 眾chúng 生sanh 。 三tam 句cú 所sở 救cứu 。 謂vị 無vô 善thiện 可khả 恃thị 。 顯hiển 唯duy 惡ác 業nghiệp 及cập 惑hoặc 病bệnh 因nhân 招chiêu 三tam 惡ác 趣thú 。 展triển 轉chuyển 復phục 起khởi 三tam 毒độc 之chi 過quá 。 因nhân 果quả 俱câu 燒thiêu 末mạt 句cú 救cứu 方phương 。 但đãn 淨tịnh 其kỳ 心tâm 因nhân 亡vong 果quả 喪táng 。 五ngũ 救cứu 邪tà 見kiến 眾chúng 生sanh 。 前tiền 半bán 所sở 救cứu 。 上thượng 句cú 明minh 因nhân 迷mê 四tứ 真Chân 諦Đế 。 惑hoặc 現hiện 境cảnh 故cố 。 次thứ 句cú 起khởi 見kiến 。 邪tà 見kiến 翳ế 理lý 即tức 為vi 闇ám 宅trạch 。 後hậu 半bán 能năng 救cứu 之chi 方phương 。 六lục 救cứu 著trước 有hữu 眾chúng 生sanh 。 前tiền 半bán 所sở 救cứu 。 三tam 有hữu 深thâm 廣quảng 總tổng 喻dụ 於ư 海hải 。 漂phiêu 至chí 人nhân 天thiên 還hoàn 溺nịch 惡ác 趣thú 。 未vị 遇ngộ 如Như 來Lai 多đa 成thành 難nạn 處xứ 。 希hy 求cầu 不bất 已dĩ 故cố 名danh 為vi 憂ưu 。 未vị 有hữu 對đối 治trị 故cố 無vô 涯nhai 畔bạn 。 具cụ 上thượng 諸chư 失thất 故cố 不bất 可khả 處xứ 。 後hậu 半bán 能năng 救cứu 可khả 知tri 。 七thất 救cứu 無vô 明minh 眾chúng 生sanh 。 前tiền 半bán 所sở 救cứu 。 由do 本bổn 住trụ 無vô 明minh 故cố 。 不bất 見kiến 無vô 住trụ 之chi 本bổn 。 迷mê 理lý 惑hoặc 事sự 狂cuồng 走tẩu 於ư 。 生sanh 死tử 之chi 中trung 。 後hậu 半bán 能năng 救cứu 。 佛Phật 既ký 授thọ 法pháp 正chánh 念niệm 即tức 升thăng 也dã 。 八bát 救cứu 險hiểm 道đạo 眾chúng 生sanh 。 前tiền 半bán 所sở 救cứu 。 人nhân 天thiên 報báo 危nguy 臨lâm 墮đọa 惡ác 趣thú 。 名danh 為vi 險hiểm 道đạo 。 能năng 救cứu 可khả 知tri 。 後hậu 一nhất 偈kệ 總tổng 結kết 者giả 。 前tiền 半bán 結kết 有hữu 教giáo 證chứng 之chi 智trí 。 能năng 導đạo 無vô 緣duyên 之chi 悲bi 。 次thứ 句cú 結kết 有hữu 同đồng 體thể 之chi 悲bi 。 能năng 遍biến 十thập 方phương 六lục 道đạo 。 後hậu 句cú 結kết 於ư 所sở 救cứu 不bất 越việt 群quần 迷mê 。 第đệ 十thập 重trọng/trùng 光quang 照chiếu 十thập 方phương 。 總tổng 結kết 無vô 盡tận 。 長trường/trưởng 行hành 分phần/phân 二nhị 。 先tiên 明minh 世thế 界giới 數số 量lượng 。 略lược 有hữu 十thập 七thất 漸tiệm 窮cùng 法Pháp 界Giới 。 後hậu 明minh 彼bỉ 諸chư 世thế 界giới 。 所sở 有hữu 皆giai 現hiện 。 十thập 頌tụng 明minh 因nhân 果quả 圓viên 遍biến 德đức 。 於ư 中trung 分phần/phân 二nhị 。 前tiền 四tứ 示thị 佛Phật 因nhân 果quả 遍biến 說thuyết 。 後hậu 六lục 勸khuyến 物vật 順thuận 行hành 。 今kim 初sơ 。 初sơ 一nhất 偈kệ 因nhân 圓viên 果quả 滿mãn 。 彰chương 有hữu 說thuyết 因nhân 。 初sơ 三tam 句cú 三Tam 達Đạt 因nhân 圓viên 。 後hậu 句cú 十Thập 力Lực 果quả 滿mãn 。 次thứ 一nhất 偈kệ 大đại 用dụng 外ngoại 彰chương 。 正chánh 明minh 說thuyết 法Pháp 周chu 遍biến 可khả 知tri 。 後hậu 二nhị 對đối 因nhân 辨biện 果quả 。 初sơ 一nhất 偈kệ 遍biến 因nhân 初sơ 可khả 為vi 因nhân 。 三tam 句cú 皆giai 果quả 法pháp 供cúng 養dường 佛Phật 故cố 。 於ư 法pháp 順thuận 知tri 。 普phổ 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 。 能năng 遍biến 用dụng 。 斯tư 即tức 等đẳng 流lưu 。 名danh 相tướng 似tự 果quả 。 晉tấn 經Kinh 云vân 。 正chánh 心tâm 供cúng 養dường 。 明minh 是thị 法pháp 供cúng 養dường 也dã 。 後hậu 一nhất 偈kệ 深thâm 因nhân 故cố 能năng 速tốc 證chứng 。 初sơ 二nhị 句cú 六Lục 度Độ 自tự 利lợi 。 謂vị 供cung 佛Phật 是thị 檀đàn 意ý 。 柔nhu 兼kiêm 戒giới 。 從tùng 初sơ 至chí 末mạt 。 是thị 進tiến 策sách 也dã 。 次thứ 句cú 利lợi 他tha 兼kiêm 方phương 便tiện 等đẳng 。 二nhị 行hành 既ký 圓viên 則tắc 佛Phật 果Quả 朝triêu 夕tịch 。 故cố 云vân 速tốc 成thành 。 後hậu 六lục 偈kệ 觀quán 物vật 順thuận 行hành 。 佛Phật 昔tích 如như 是thị 行hành 今kim 得đắc 說thuyết 法Pháp 果quả 令linh 物vật 行hành 之chi 亦diệc 得đắc 斯tư 果quả 初sơ 一nhất 偈kệ 求cầu 法Pháp 行hành 。 二nhị 說thuyết 法Pháp 行hành 。 三tam 聽thính 法Pháp 行hành 。 四tứ 有hữu 三tam 偈kệ 破phá 相tương/tướng 行hành 今kim 初sơ 。 初sơ 句cú 離ly 過quá 。 勝thắng 他tha 名danh 利lợi 名danh 為vi 異dị 情tình 。 次thứ 二nhị 句cú 顯hiển 德đức 。 一nhất 句cú 滿mãn 福phước 。 一nhất 句cú 圓viên 智trí 。 又hựu 無vô 異dị 者giả 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 都đô 無vô 所sở 求cầu 。 若nhược 此thử 之chi 求cầu 則tắc 見kiến 真chân 法Pháp 身thân 也dã 。 二nhị 說thuyết 法Pháp 行hành 。 前tiền 半bán 說thuyết 法Pháp 益ích 物vật 。 義nghĩa 利lợi 者giả 。 令linh 眾chúng 生sanh 得đắc 。 離ly 惡ác 攝nhiếp 善thiện 故cố 。 此thử 世thế 他tha 世thế 益ích 故cố 。 世thế 出xuất 世thế 益ích 故cố 。 福phước 德đức 智trí 慧tuệ 益ích 故cố 。 上thượng 四tứ 對đối 皆giai 先tiên 義nghĩa 後hậu 利lợi 。 後hậu 半bán 若nhược 無vô 說thuyết 無vô 示thị 。 同đồng 佛Phật 說thuyết 也dã 。 三tam 聽thính 法Pháp 行hành 兼kiêm 顯hiển 法Pháp 輪luân 之chi 體thể 。 初sơ 句cú 教giáo 法pháp 。 次thứ 句cú 即tức 教giáo 成thành 行hành 。 無vô 有hữu 一nhất 文văn 一nhất 法pháp 。 非phi 菩Bồ 提Đề 因nhân 。 豈khởi 止chỉ 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 次thứ 句cú 悟ngộ 理lý 揀giản 去khứ 隨tùy 文văn 。 後hậu 句cú 理lý 無vô 廢phế 興hưng 。 故cố 常thường 見kiến 佛Phật 果quả 也dã 。 後hậu 三tam 破phá 相tương/tướng 行hành 。 初sơ 一nhất 正chánh 明minh 後hậu 二nhị 轉chuyển 釋thích 今kim 初sơ 。 初sơ 三tam 句cú 。 反phản 顯hiển 金kim 容dung 煥hoán 目mục 而nhi 非phi 形hình 。 安an 可khả 以dĩ 相tương/tướng 取thủ 。 後hậu 句cú 正chánh 顯hiển 法pháp 性tánh 超siêu 乎hồ 視thị 聽thính 。 唯duy 可khả 虛hư 己kỷ 而nhi 求cầu 。 後hậu 二nhị 轉chuyển 釋thích 。 云vân 何hà 不bất 見kiến 。 前tiền 偈kệ 以dĩ 妄vọng 喻dụ 真chân 。 眾chúng 生sanh 妄vọng 惑hoặc 尚thượng 不bất 可khả 窮cùng 。 諸chư 佛Phật 契khế 真Chân 如Như 何hà 見kiến 盡tận 。 後hậu 偈kệ 復phục 轉chuyển 釋thích 。 云vân 雖tuy 遍biến 十thập 方phương 。 不bất 可khả 定định 取thủ 。 如như 剎sát 遍biến 空không 有hữu 其kỳ 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 多đa 剎sát 滿mãn 空không 。 二nhị 體thể 無vô 來lai 去khứ 。 三tam 不bất 妨phương 成thành 壞hoại 。 四tứ 無vô 別biệt 所sở 依y 。 佛Phật 身thân 遍biến 空không 亦diệc 具cụ 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 頓đốn 遍biến 多đa 剎sát 。 二nhị 恆hằng 不bất 去khứ 來lai 。 三tam 應ưng 有hữu 出xuất 沒một 。 四tứ 體thể 用dụng 無vô 依y 。 是thị 故cố 佛Phật 身thân 亦diệc 不bất 可khả 以dĩ 。 遍biến 空không 而nhi 取thủ 耳nhĩ 。 上thượng 來lai 三tam 品phẩm 。 答đáp 初sơ 十thập 句cú 所sở 依y 果quả 問vấn 竟cánh 。

大Đại 方Phương 廣Quảng 佛Phật 華Hoa 嚴Nghiêm 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 十thập 三tam

Print Friendly, PDF & Email