大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 集Tập 解Giải
Quyển 52
梁Lương 寶Bảo 亮Lượng 等Đẳng 集Tập

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷quyển 第đệ 五ngũ 十thập 二nhị

廣quảng 釋thích 心tâm 性tánh 本bổn 淨tịnh 不bất 與dữ 貪tham 俱câu 。 四tứ 句cú 釋thích 貪tham 義nghĩa 有hữu 心tâm 共cộng 貪tham 俱câu 生sanh 不bất 共cộng 貪tham 滅diệt 等đẳng 。

德đức 王vương 品phẩm 之chi 第đệ 八bát

善thiện 男nam 子tử 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 至chí 心tâm 善thiện 解giải 脫thoát 。 慧tuệ 善thiện 解giải 脫thoát 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 凡phàm 九cửu 法pháp 聲Thanh 聞Văn 。 求cầu 佛Phật 次thứ 第đệ 也dã 。 初sơ 四tứ 法pháp 。 分phân 段đoạn 因nhân 果quả 中trung 。 三tam 法pháp 修tu 行hành 大Đại 乘Thừa 。 後hậu 二nhị 法pháp 成thành 佛Phật 事sự 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 九cửu 事sự 下hạ 文văn 。 自tự 次thứ 第đệ 釋thích 也dã 。 五ngũ 陰ấm 為vi 果quả 。 五ngũ 見kiến 為vi 因nhân 。 因nhân 斷đoạn 故cố 。 言ngôn 斷đoạn 陰ấm 耳nhĩ 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 夫phu 功công 德đức 之chi 名danh 。 是thị 讚tán 歎thán 之chi 稱xưng 。 而nhi 第đệ 八bát 功công 德đức 。 以dĩ 九cửu 聚tụ 法pháp 為vi 體thể 。 始thỉ 學học 者giả 之chi 所sở 行hành 。 資tư 涅Niết 槃Bàn 之chi 要yếu 路lộ 。 大đại 論luận 九cửu 聚tụ 。 不bất 出xuất 兩lưỡng 意ý 。 初sơ 有hữu 二nhị 聚tụ 。 明minh 其kỳ 所sở 離ly 。 後hậu 七thất 聚tụ 法pháp 。 談đàm 其kỳ 所sở 得đắc 也dã 。 其kỳ 所sở 離ly 者giả 。 謂vị 除trừ 於ư 五ngũ 陰ấm 。 及cập 於ư 五ngũ 見kiến 。 若nhược 述thuật 其kỳ 所sở 得đắc 。 乃nãi 有hữu 七thất 聚tụ 。 七thất 聚tụ 之chi 中trung 。 復phục 不bất 出xuất 自tự 行hành 外ngoại 化hóa 。 故cố 守thủ 護hộ 一nhất 事sự 。 反phản 與dữ 四Tứ 等Đẳng 。 通thông 為vi 被bị 物vật 。 然nhiên 此thử 兩lưỡng 事sự 。 要yếu 於ư 曠khoáng 濟tế 邊biên 美mỹ 。 就tựu 化hóa 他tha 而nhi 作tác 位vị 。 餘dư 六lục 念niệm 等đẳng 五ngũ 聚tụ 。 悉tất 據cứ 自tự 德đức 。 而nhi 受thọ 名danh 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 除trừ 斷đoạn 五ngũ 事sự (# 至chí 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 方phương 便tiện 令linh 斷đoạn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 小Tiểu 乘Thừa 厭yếm 苦khổ 。 除trừ 斷đoạn 五ngũ 陰ấm 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 既ký 依y 六lục 行hành 。 理lý 以dĩ 忘vong 懷hoài 。 亦diệc 無vô 有hữu 善thiện 。 不bất 而nhi 樹thụ 故cố 。 積tích 劫kiếp 為vi 心tâm 師sư 。 要yếu 依y 此thử 理lý 教giáo 。 而nhi 得đắc 出xuất 也dã 。 是thị 以dĩ 始thỉ 學học 之chi 家gia 。 先tiên 觀quán 五ngũ 陰ấm 為vi 本bổn 。 既ký 達đạt 身thân 是thị 虛hư 。 必tất 修tu 善thiện 而nhi 斷đoạn 。 故cố 今kim 先tiên 觀quán 五ngũ 陰ấm 為vi 始thỉ 也dã 。 受thọ 者giả 百bách 八bát 者giả 。 此thử 是thị 一nhất 方phương 之chi 數số 。 受thọ 是thị 三tam 受thọ 。 三tam 受thọ 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 淨tịnh 受thọ 不bất 淨tịnh 受thọ 。 就tựu 六lục 根căn 中trung 作tác 位vị 。 兩lưỡng 受thọ 皆giai 然nhiên 。 則tắc 一nhất 根căn 中trung 有hữu 六lục 。 若nhược 六lục 根căn 具cụ 六lục 。 便tiện 六lục 六lục 三tam 十thập 六lục 。 就tựu 三tam 世thế 中trung 往vãng 分phần/phân 。 便tiện 成thành 百bách 八bát 受thọ 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 遠viễn 離ly 五ngũ 事sự (# 至chí 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 防phòng 護hộ 不bất 近cận 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 欲dục 滅diệt 五ngũ 陰ấm 。 先tiên 除trừ 五ngũ 見kiến 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 聚tụ 也dã 。 見kiến 是thị 推thôi 求cầu 之chi 性tánh 。 耶da 執chấp 之chi 重trọng 位vị 。 因nhân 於ư 此thử 五ngũ 。 能năng 廣quảng 生sanh 六lục 十thập 二nhị 見kiến 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 此thử 是thị 生sanh 死tử 之chi 本bổn 。 所sở 以dĩ 防phòng 而nhi 不bất 起khởi 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 成thành 就tựu 六lục 事sự (# 至chí 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 。 成thành 就tựu 六lục 事sự 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 道đạo 見kiến 由do 道đạo 。 次thứ 第đệ 說thuyết 道Đạo 也dã 。 聞văn 修tu 定định 在tại 死tử 尸thi 間gian 。 多đa 怖bố 畏úy 。 令linh 修tu 六lục 念niệm 。 以dĩ 除trừ 其kỳ 畏úy 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 前tiền 三tam 念niệm 是thị 外ngoại 念niệm 。 次thứ 戒giới 施thí 是thị 內nội 行hành 。 後hậu 念niệm 無vô 是thị 未vị 來lai 果quả 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 三tam 聚tụ 也dã 。 自tự 佛Phật 出xuất 世thế 。 便tiện 有hữu 此thử 六lục 矣hĩ 。 梵Phạm 行hạnh 品phẩm 已dĩ 廣quảng 釋thích 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 集tập 五ngũ 事sự (# 至chí 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 勤cần 心tâm 修tu 集tập 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 由do 念niệm 成thành 定định 。 初sơ 四tứ 禪thiền 後hậu 一nhất 是thị 慧tuệ 。 具cụ 此thử 四tứ 法pháp 。 則tắc 離ly 分phân 段đoạn 苦khổ 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 初sơ 知tri 定định 者giả 。 謂vị 禪thiền 定định 也dã 。 以dĩ 音âm 聲thanh 刺thứ 起khởi 覺giác 知tri 之chi 心tâm 下hạ 。 次thứ 明minh 諸chư 禪thiền 也dã 。 寂tịch 定định 者giả 。 二nhị 禪thiền 定định 堅kiên 固cố 。 不bất 為vi 覺giác 觀quán 所sở 亂loạn 。 諸chư 識thức 滅diệt 為vi 寂tịch 定định 也dã 。 身thân 心tâm 快khoái 樂lạc 。 者giả 三tam 禪thiền 樂nhạo/nhạc/lạc 支chi 滿mãn 是thị 也dã 。 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 四tứ 禪thiền 以dĩ 上thượng 至chí 非phi 想tưởng 。 無vô 四tứ 受thọ 之chi 相tướng 。 因nhân 此thử 四tứ 定định 。 能năng 發phát 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 四tứ 聚tụ 五ngũ 事sự 。 一nhất 謂vị 知tri 定định 。 初sơ 禪thiền 定định 猶do 未vị 免miễn 覺giác 觀quán 。 故cố 受thọ 知tri 名danh 。 二nhị 寂tịch 定định 者giả 。 二nhị 禪thiền 覺giác 觀quán 已dĩ 滅diệt 。 心tâm 慮lự 轉chuyển 靜tĩnh 。 外ngoại 緣duyên 難nan 動động 。 故cố 稱xưng 寂tịch 定định 。 三tam 受thọ 快khoái 樂lạc 定định 者giả 。 二nhị 禪thiền 猶do 為vi 喜hỷ 所sở 漂phiêu 流lưu 。 未vị 若nhược 三tam 禪thiền 喜hỷ 踊dũng 已dĩ 斷đoạn 。 身thân 心tâm 怡di 泰thái 。 故cố 受thọ 快khoái 樂lạc 之chi 名danh 。 四tứ 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 定định 者giả 。 四tứ 禪thiền 滅diệt 樂nhạo/nhạc/lạc 。 無vô 復phục 有hữu 分phân 別biệt 之chi 念niệm 。 以dĩ 捨xả 受thọ 為vi 體thể 。 故cố 稱xưng 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc 定định 也dã 。 若nhược 能năng 得đắc 此thử 四tứ 定định 。 於ư 緣duyên 中trung 忘vong 相tương/tướng 。 稱xưng 真chân 俗tục 二nhị 諦đế 。 智trí 慧tuệ 解giải 窮cùng 。 名danh 首Thủ 楞Lăng 嚴Nghiêm 定Định 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 守thủ 護hộ 一nhất 事sự (# 至chí 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 守thủ 護hộ 一nhất 法Pháp 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 始thỉ 發phát 心tâm 求cầu 佛Phật 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 五ngũ 聚tụ 也dã 。 謂vị 菩Bồ 提Đề 之chi 心tâm 。 菩Bồ 提Đề 名danh 道đạo 。 此thử 行hành 人nhân 始thỉ 習tập 心tâm 也dã 。 一nhất 則tắc 遠viễn 求cầu 佛Phật 果Quả 。 二nhị 為vi 拔bạt 彼bỉ 蒼thương 生sanh 。 若nhược 能năng 守thủ 護hộ 。 此thử 心tâm 必tất 剋khắc 菩Bồ 提Đề 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 親thân 近cận 四tứ 事sự 。 至chí 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 繫hệ 心tâm 親thân 近cận 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 長trưởng 養dưỡng 菩Bồ 提Đề 。 由do 四tứ 無vô 量lượng 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 六lục 聚tụ 也dã 。 向hướng 雖tuy 辨biện 發phát 心tâm 。 若nhược 不bất 造tạo 行hành 。 則tắc 果quả 無vô 由do 得đắc 。 今kim 明minh 外ngoại 化hóa 。 以dĩ 與dữ 四Tứ 等Đẳng 三tam 心tâm 。 願nguyện 彼bỉ 我ngã 同đồng 安an 。 若nhược 習tập 此thử 慈từ 。 成thành 登đăng 於ư 初Sơ 地Địa 。 雖tuy 有hữu 四tứ 異dị 。 通thông 為vi 一nhất 慈từ 。 但đãn 從tùng 其kỳ 始thỉ 學học 。 就tựu 階giai 級cấp 而nhi 明minh 耳nhĩ 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 信tín 順thuận 一nhất 實thật (# 至chí 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 信tín 順thuận 不bất 逆nghịch 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 四Tứ 等Đẳng 成thành 就tựu 。 得đắc 入nhập 大Đại 乘Thừa 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 七thất 聚tụ 也dã 。 實thật 謂vị 大Đại 乘Thừa 無vô 相tướng 之chi 解giải 。 菩Bồ 薩Tát 知tri 取thủ 相tương/tướng 為vi 過quá 。 捨xả 相tương/tướng 是thị 道Đạo 理lý 。 歸quy 一nhất 實thật 。 更cánh 無vô 異dị 塗đồ 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 。 心tâm 善thiện 解giải 脫thoát 。 至chí )# 昔tích 所sở 不bất 至chí 而nhi 今kim 得đắc 至chí 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 入nhập 大Đại 乘Thừa 故cố 。 然nhiên 後hậu 具cụ 有hữu 二nhị 事sự 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 餘dư 第đệ 八bát 第đệ 九cửu 兩lưỡng 聚tụ 。 但đãn 義nghĩa 分phân 為vi 二nhị 心tâm 。 所sở 以dĩ 不bất 自tự 在tại 。 由do 愛ái 著trước 為vi 礙ngại 。 若nhược 鑒giám 境cảnh 慮lự 明minh 。 必tất 由do 無vô 障chướng 。 今kim 煩phiền 惱não 既ký 盡tận 。 無vô 惑hoặc 可khả 拘câu 。 闇ám 用dụng 都đô 除trừ 。 名danh 心tâm 解giải 脫thoát 。 若nhược 有hữu 迷mê 之chi 時thời 。 於ư 境cảnh 不bất 明minh 。 今kim 無vô 礙ngại 可khả 障chướng 智trí 。 故cố 名danh 慧tuệ 解giải 脫thoát 。 然nhiên 初sơ 學học 之chi 家gia 。 必tất 從tùng 淺thiển 之chi 深thâm 。 故cố 先tiên 據cứ 陰ấm 為vi 始thỉ 。 成thành 智trí 慧tuệ 為vi 終chung 也dã 。

爾nhĩ 時thời 光quang 明minh 。 遍biến 照chiếu 高cao 貴quý 德đức 王vương (# 至chí )# 心tâm 解giải 脫thoát 者giả 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 難nạn/nan 前tiền 第đệ 八bát 心tâm 不bất 應ưng 解giải 脫thoát 。 尋tầm 初sơ 以dĩ 實thật 法pháp 為vi 難nạn/nan 。 廣quảng 設thiết 譬thí 。 明minh 心tâm 無vô 縛phược 解giải 也dã 。 第đệ 二nhị 難nạn/nan 意ý 貪tham 亦diệc 是thị 有hữu 。 以dĩ 心tâm 本bổn 有hữu 貪tham 性tánh 。 則tắc 不bất 可khả 得đắc 解giải 。 第đệ 三tam 言ngôn 見kiến 相tương/tướng 。 然nhiên 後hậu 方phương 生sanh 者giả 。 以dĩ 此thử 證chứng 貪tham 。 不bất 但đãn 在tại 於ư 心tâm 中trung 。 境cảnh 中trung 亦diệc 有hữu 貪tham 也dã 。 正chánh 以dĩ 心tâm 中trung 有hữu 貪tham 。 境cảnh 亦diệc 有hữu 貪tham 。 體thể 性tánh 如như 之chi 。 豈khởi 可khả 改cải 耶da 。 第đệ 四tứ 難nạn/nan 。 言ngôn 不bất 定định 也dã 。 若nhược 於ư 一nhất 緣duyên 。 定định 起khởi 貪tham 者giả 。 則tắc 定định 以dĩ 不bất 淨tịnh 觀quán 除trừ 之chi 。 今kim 一nhất 境cảnh 。 或hoặc 時thời 生sanh 貪tham 。 或hoặc 生sanh 瞋sân 癡si 也dã 。 心tâm 亦diệc 不bất 定định 。 或hoặc 起khởi 於ư 貪tham 。 或hoặc 起khởi 瞋sân 癡si 。 是thị 則tắc 心tâm 之chi 與dữ 境cảnh 。 二nhị 俱câu 不bất 定định 。 既ký 為vi 不bất 定định 。 則tắc 不bất 可khả 斷đoạn 。 既ký 不bất 可khả 斷đoạn 。 則tắc 無vô 解giải 脫thoát 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 於ư 未vị 達đạt 之chi 流lưu 。 觸xúc 事sự 成thành 執chấp 。 便tiện 謂vị 心tâm 本bổn 無vô 繫hệ 。 不bất 應ưng 稱xưng 為vi 解giải 脫thoát 。 故cố 德đức 王vương 今kim 者giả 。 出xuất 四tứ 家gia 定định 性tánh 之chi 執chấp 。 謂vị 佛Phật 解giải 釋thích 。 證chứng 耶da 非phi 而nhi 顯hiển 正chánh 是thị 也dã 。 第đệ 一nhất 家gia 云vân 。 六lục 識thức 初sơ 造tạo 緣duyên 。 當đương 於ư 心tâm 位vị 。 然nhiên 貪tham 瞋sân 用dụng 起khởi 。 要yếu 在tại 行hành 陰ấm 前tiền 識thức 心tâm 之chi 時thời 。 既ký 未vị 有hữu 貪tham 。 云vân 何hà 言ngôn 繫hệ 下hạ 。 便tiện 引dẫn 八bát 事sự 來lai 。 證chứng 成thành 心tâm 無vô 繫hệ 義nghĩa 。 第đệ 二nhị 家gia 執chấp 言ngôn 。 貪tham 亦diệc 是thị 有hữu 。 明minh 貪tham 瞋sân 乃nãi 至chí 解giải 脫thoát 。 悉tất 一nhất 時thời 竝tịnh 有hữu 。 事sự 如như 束thúc 竹trúc 。 但đãn 用dụng 有hữu 前tiền 後hậu 。 故cố 不bất 作tác 二nhị 種chủng 譬thí 來lai 證chứng 也dã 。 第đệ 三tam 家gia 執chấp 。 從tùng 譬thí 如như 鑽toàn 火hỏa 下hạ 去khứ 。 明minh 眾chúng 緣duyên 中trung 。 各các 有hữu 少thiểu 註chú 貪tham 。 如như 五ngũ 緣duyên 生sanh 眼nhãn 識thức 。 一nhất 一nhất 緣duyên 中trung 。 盡tận 有hữu 識thức 性tánh 用dụng 。 要yếu 聚tụ 合hợp 共cộng 生sanh 貪tham 也dã 。 第đệ 四tứ 家gia 執chấp 言ngôn 。 心tâm 亦diệc 不bất 定định 貪tham 與dữ 解giải 脫thoát 。 為vi 自tự 性tánh 。 悉tất 不bất 從tùng 因nhân 緣duyên 。

何hà 以dĩ 故cố 心tâm 本bổn 無vô 繫hệ (# 至chí 何hà 等đẳng 因nhân 緣duyên 。 而nhi 能năng 得đắc 繫hệ 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 說thuyết 得đắc 三tam 。 解giải 脫thoát 之chi 行hành 。 得đắc 中trung 道đạo 空không 義nghĩa 。 將tương 說thuyết 中trung 道đạo 。 先tiên 說thuyết 不bất 會hội 中trung 者giả 。 有hữu 三tam 也dã 。 先tiên 說thuyết 因nhân 中trung 無vô 果quả 者giả 。 心tâm 本bổn 不bất 繫hệ 者giả 。 如như 眼nhãn 識thức 取thủ 色sắc 。 未vị 有hữu 煩phiền 惱não 。 不bất 為vị 煩phiền 惱não 所sở 繫hệ 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 貪tham 與dữ 淨tịnh 心tâm 。 一nhất 起khởi 一nhất 滅diệt 。 未vị 曾tằng 相tương 值trị 。 所sở 謂vị 諸chư 法pháp 不bất 相tương 待đãi 。 乃nãi 至chí 一nhất 念niệm 不bất 住trụ 也dã 。

如như 人nhân 搆câu 角giác 本bổn 無vô 乳nhũ 相tương/tướng (# 至chí )# 云vân 何hà 貪tham 結kết 能năng 繫hệ 於ư 心tâm 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 心tâm 時thời 無vô 貪tham 。 則tắc 非phi 貪tham 因nhân 。 因nhân 尚thượng 不bất 生sanh 。 何hà 因nhân 而nhi 繫hệ 心tâm 也dã 。

世Thế 尊Tôn 譬thí 如như 押áp 沙sa 油du 不bất 可khả 得đắc (# 至chí 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 心tâm 與dữ 貪tham 垢cấu 。 淨tịnh 穢uế 不bất 俱câu 也dã 。 何hà 能năng 污ô 心tâm 者giả 。 設thiết 貪tham 後hậu 起khởi 。 前tiền 心tâm 已dĩ 過quá 去khứ 。 一nhất 有hữu 一nhất 無vô 。 何hà 能năng 污ô 心tâm 也dã 。

世Thế 尊Tôn 貪tham 亦diệc 是thị 有hữu 若nhược 貪tham 無vô 者giả (# 至chí )# 若nhược 心tâm 有hữu 貪tham 云vân 何hà 見kiến 相tương/tướng 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 二nhị 難nạn/nan 也dã 。 譬thí 如như 人nhân 見kiến 盡tận 女nữ 者giả 。 此thử 防phòng 伏phục 釋thích 也dã 。 他tha 人nhân 通thông 言ngôn 。 遇ngộ 緣duyên 起khởi 貪tham 。 貪tham 由do 於ư 境cảnh 。 何hà 必tất 在tại 心tâm 。 若nhược 作tác 此thử 通thông 者giả 。 今kim 復phục 以dĩ 譬thí 遮già 之chi 也dã 。 如như 畫họa 女nữ 生sanh 貪tham 之chi 時thời 。 此thử 畫họa 豈khởi 是thị 貪tham 耶da 。 當đương 知tri 在tại 心tâm 也dã 。

然nhiên 後hậu 方phương 生sanh 。 不bất 見kiến 相tương/tướng 者giả (# 至chí 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 而nhi 不bất 生sanh 耶da 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 說thuyết 本bổn 有hữu 貪tham 。 以dĩ 貪tham 為vi 性tánh 。 亦diệc 無vô 解giải 脫thoát 也dã 。 此thử 明minh 不bất 獨độc 心tâm 有hữu 。 緣duyên 中trung 亦diệc 有hữu 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 三tam 文văn 也dã 。 若nhược 境cảnh 中trung 有hữu 貪tham 。 而nhi 心tâm 復phục 有hữu 貪tham 性tánh 。 二nhị 處xứ 相tương/tướng 資tư 。 其kỳ 性tánh 則tắc 重trọng/trùng 。 故cố 墮đọa 惡ác 道đạo 。

世Thế 尊Tôn 心tâm 亦diệc 不bất 定định 若nhược 心tâm 定định 者giả (# 至chí )# 修tu 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 三tam 不bất 定định 門môn 。 明minh 心tâm 定định 則tắc 無vô 貪tham 。 不bất 定định 則tắc 無vô 心tâm 。 皆giai 無vô 解giải 脫thoát 。 下hạ 類loại 爾nhĩ 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 四tứ 難nạn/nan 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 光quang 明minh 遍biến 照chiếu 。 至chí 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 無vô 自tự 性tánh 故cố 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 三tam 難nạn/nan 。 求cầu 法Pháp 定định 相tương/tướng 。 求cầu 定định 皆giai 無vô 善thiện 。 其kỳ 能năng 解giải 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 答đáp 第đệ 一nhất 難nạn/nan 也dã 。 亦diệc 不bất 為vi 貪tham 之chi 所sở 繫hệ 者giả 。 實thật 法pháp 則tắc 無vô 繫hệ 也dã 。 亦diệc 非phi 不bất 繫hệ 者giả 。 假giả 名danh 道đạo 有hữu 繫hệ 也dã 。 解giải 脫thoát 非phi 解giải 脫thoát 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 者giả 。 實thật 法pháp 當đương 分phần/phân 自tự 滅diệt 。 故cố 非phi 有hữu 移di 時thời 不bất 滅diệt 。 以dĩ 其kỳ 相tương 續tục 。 而nhi 言ngôn 非phi 無vô 終chung 一nhất 法pháp 也dã 。 非phi 過quá 去khứ 者giả 。 非phi 過quá 去khứ 獨độc 有hữu 縛phược 解giải 。 乃nãi 至chí 見kiến 伏phục 。 未vị 來lai 亦diệc 爾nhĩ 。 言ngôn 假giả 名danh 相tướng 續tục 。 經kinh 移di 三tam 世thế 。 得đắc 言ngôn 本bổn 縛phược 今kim 解giải 也dã 。 正chánh 以dĩ 如như 假giả 實thật 之chi 旨chỉ 。 則tắc 初sơ 難nạn/nan 釋thích 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 將tương 欲dục 非phi 其kỳ 所sở 執chấp 故cố 。 先tiên 略lược 解giải 正chánh 義nghĩa 。 然nhiên 後hậu 破phá 其kỳ 執chấp 心tâm 也dã 。 亦diệc 不bất 為vi 貪tham 結kết 繫hệ 者giả 。 前tiền 識thức 心tâm 未vị 起khởi 貪tham 。 故cố 言ngôn 不bất 繫hệ 。 亦diệc 非phi 不bất 繫hệ 者giả 。 此thử 語ngữ 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 實thật 錄lục 中trung 辯biện 繫hệ 。 二nhị 假giả 名danh 相tướng 續tục 中trung 明minh 繫hệ 。 如như 先tiên 起khởi 一nhất 念niệm 貪tham 。 自tự 未vị 有hữu 治trị 道đạo 來lai 翻phiên 。 得đắc 言ngôn 心tâm 常thường 被bị 繫hệ 縛phược 。 此thử 是thị 實thật 錄lục 繫hệ 也dã 若nhược 相tương 續tục 道đạo 語ngữ 用dụng 後hậu 來lai 。 繫hệ 前tiền 乃nãi 行hành 。 心tâm 方phương 起khởi 貪tham 。 要yếu 後hậu 心tâm 起khởi 貪tham 。 染nhiễm 累lũy/lụy/luy 於ư 前tiền 。 亦diệc 非phi 不bất 繫hệ 也dã 。 非phi 是thị 解giải 脫thoát 者giả 。 道Đạo 心tâm 起khởi 時thời 。 無vô 惑hoặc 可khả 斷đoạn 。 故cố 非phi 解giải 脫thoát 也dã 。 本bổn 癡si 而nhi 今kim 解giải 。 亦diệc 非phi 不bất 解giải 脫thoát 也dã 。 若nhược 因nhân 緣duyên 未vị 會hội 。 故cố 言ngôn 非phi 有hữu 。 緣duyên 會hội 便tiện 起khởi 。 故cố 言ngôn 非phi 無vô 也dã 。 非phi 三tam 世thế 者giả 。 明minh 三tam 世thế 中trung 。 當đương 體thể 即tức 滅diệt 。 過quá 去khứ 已dĩ 無vô 。 未vị 來lai 未vị 起khởi 。 現hiện 在tại 不bất 停đình 。 云vân 何hà 有hữu 貪tham 。

何hà 以dĩ 故cố 。 法pháp 無vô 自tự 性tánh 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 有hữu 諸chư 外ngoại 道đạo 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 至chí )# 色sắc 有hữu 著trước 義nghĩa 心tâm 有hữu 貪tham 性tánh 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 次thứ 非phi 外ngoại 道đạo 耶da 執chấp 也dã 。 先tiên 第đệ 三tam 家gia 為vi 始thỉ 至chí 第đệ 一nhất 。 然nhiên 後hậu 非phi 第đệ 四tứ 家gia 也dã 。 非phi 第đệ 三tam 家gia 言ngôn 。 外ngoại 道đạo 無vô 智trí 。 云vân 眾chúng 之chi 中trung 。 各các 有hữu 貪tham 性tánh 。 此thử 悉tất 是thị 耶da 執chấp 。

復phục 言ngôn 凡phàm 夫phu 心tâm 有hữu 貪tham 性tánh (# 至chí )# 雖tuy 作tác 此thử 說thuyết 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 成thành 其kỳ 偏thiên 見kiến 。 非phi 先tiên 所sở 說thuyết 有hữu 者giả 之chi 失thất 。 悉tất 無vô 有hữu 果quả 者giả 。 成thành 說thuyết 無vô 之chi 過quá 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 正chánh 義nghĩa 所sở 明minh 。 諸chư 法pháp 無vô 定định 。 緣duyên 會hội 則tắc 有hữu 。 緣duyên 離ly 則tắc 無vô 。 以dĩ 無vô 定định 故cố 。 其kỳ 二nhị 難nạn/nan 自tự 除trừ 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 次thứ 非phi 第đệ 二nhị 家gia 。

有hữu 諸chư 凡phàm 夫phu 復phục 作tác 是thị 言ngôn 。 至chí )# 麁thô 無vô 常thường 故cố 果quả 亦diệc 無vô 常thường 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 非phi 第đệ 一nhất 家gia 執chấp 也dã 。 謂vị 細tế 廣quảng 則tắc 常thường 。 麁thô 故cố 無vô 常thường 。 如như 識thức 心tâm 無vô 貪tham 。 第đệ 四tứ 方phương 有hữu 貪tham 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 有hữu 諸chư 凡phàm 夫phu 復phục 作tác 是thị 言ngôn 。 至chí 輪luân 迴hồi 六lục 趣thú 。 具cụ 受thọ 生sanh 死tử 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 非phi 第đệ 四tứ 家gia 也dã 。 有hữu 為vi 生sanh 滅diệt 之chi 法pháp 。 悉tất 從tùng 緣duyên 起khởi 。 故cố 非phi 自tự 然nhiên 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 譬thí 如như 枷già 犬khuyển 繫hệ 之chi 於ư 柱trụ (# 至chí )# 從tùng 非phi 想tưởng 退thoái 還hoàn 三tam 惡ác 趣thú 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 細tế 即tức 是thị 常thường 。 麁thô 即tức 無vô 常thường 者giả 。 微vi 塵trần 合hợp 則tắc 成thành 緣duyên 。 散tán 則tắc 歸quy 本bổn 。 塵trần 常thường 而nhi 緣duyên 無vô 常thường 。 塵trần 無vô 緣duyên 也dã 。 不bất 能năng 知tri 心tâm 因nhân 緣duyên 者giả 。 著trước 因nhân 果quả 有hữu 無vô 。 不bất 知tri 心tâm 因nhân 緣duyên 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 以dĩ 六lục 譬thí 總tổng 呵ha 外ngoại 道đạo 之chi 計kế 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 終chung 不bất 定định 說thuyết (# 至chí 非phi 有hữu 非phi 無vô 果quả 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 已dĩ 說thuyết 有hữu 無vô 者giả 之chi 偏thiên 。 欲dục 明minh 四tứ 執chấp 。 皆giai 不bất 會hội 中trung 道đạo 。 答đáp 第đệ 三tam 不bất 定định 難nạn/nan 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 答đáp 第đệ 四tứ 難nạn/nan 也dã 。 有hữu 無vô 不bất 可khả 定định 說thuyết 。 但đãn 有hữu 則tắc 眾chúng 緣duyên 故cố 生sanh 。 一nhất 境cảnh 起khởi 三tam 。 乃nãi 至chí 無vô 量lượng 。 亦diệc 復phục 何hà 嫌hiềm 。 但đãn 使sử 識thức 解giải 惑hoặc 之chi 緣duyên 耳nhĩ 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 下hạ 去khứ 解giải 正chánh 義nghĩa 。 將tương 明minh 中trung 道đạo 。 故cố 先tiên 出xuất 耶da 說thuyết 。 若nhược 當đương 定định 作tác 此thử 四tứ 句cú 。 計kế 因nhân 中trung 有hữu 果quả 。 因nhân 中trung 無vô 果quả 。 半bán 有hữu 半bán 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 皆giai 不bất 免miễn 生sanh 死tử 。 必tất 繫hệ 屬thuộc 於ư 魔ma 說thuyết 。 若nhược 從tùng 容dung 稱xưng 當đương 中trung 途đồ 。 不bất 乖quai 正chánh 理lý 。 心tâm 無vô 所sở 執chấp 。 此thử 名danh 中trung 道đạo 。 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 雖tuy 說thuyết 說thuyết 法Pháp 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 亦diệc 不bất 決quyết 定định 有hữu 也dã 。 若nhược 是thị 有hữu 者giả 。 可khả 得đắc 定định 說thuyết 有hữu 。 即tức 不bất 有hữu 亦diệc 無vô 。 無vô 可khả 無vô 。 云vân 何hà 決quyết 定định 。 如như 五ngũ 緣duyên 生sanh 眼nhãn 識thức 。 若nhược 少thiểu 一nhất 緣duyên 。 識thức 則tắc 不bất 生sanh 。 然nhiên 此thử 識thức 亦diệc 不bất 定định 屬thuộc 一nhất 緣duyên 。 復phục 非phi 中trung 間gian 緣duyên 具cụ 便tiện 發phát 。 而nhi 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 以dĩ 從tùng 因nhân 緣duyên 起khởi 。 故cố 名danh 為vi 有hữu 。 體thể 無vô 自tự 性tánh 。 便tiện 說thuyết 為vi 無vô 。 若nhược 作tác 如như 此thử 之chi 說thuyết 。 體thể 萬vạn 法pháp 虛hư 。 離ly 有hữu 離ly 無vô 。 是thị 名danh 正chánh 義nghĩa 。

若nhược 言ngôn 因nhân 中trung 先tiên 定định 有hữu 果quả (# 至chí )# 不bất 知tri 心tâm 相tương 及cập 以dĩ 貪tham 相tương/tướng 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 釋thích 所sở 以dĩ 不bất 說thuyết 。 見kiến 說thuyết 者giả 之chi 過quá 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 既ký 已dĩ 略lược 明minh 。 因nhân 緣duyên 之chi 法Pháp 。 非phi 定định 有hữu 定định 無vô 。 下hạ 即tức 出xuất 惑hoặc 體thể 以dĩ 對đối 之chi 。 從tùng 緣duyên 起khởi 。 所sở 以dĩ 非phi 無vô 也dã 。 貪tham 無vô 自tự 性tánh 。 所sở 以dĩ 非phi 有hữu 也dã 。 貪tham 之chi 與dữ 解giải 脫thoát 。 皆giai 無vô 自tự 性tánh 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 顯hiển 示thị 中trung 道đạo (# 至chí 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 而nhi 不bất 決quyết 定định 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 非phi 無vô 不bất 偏thiên 。 故cố 名danh 中trung 也dã 。 雖tuy 復phục 中trung 名danh 是thị 同đồng 。 中trung 義nghĩa 異dị 故cố 。 言ngôn 不bất 定định 也dã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 因nhân 眼nhãn 因nhân 色sắc 因nhân 明minh 因nhân 心tâm 因nhân 念niệm 識thức 則tắc 得đắc 生sanh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 識thức 於ư 四tứ 因nhân 非phi 無vô 。

是thị 識thức 決quyết 定định 不bất 在tại 眼nhãn 中trung 色sắc 中trung 心tâm 中trung 念niệm 中trung 。 亦diệc 非phi 中trung 間gian 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 識thức 性tánh 是thị 一nhất 。 五ngũ 處xứ 求cầu 之chi 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 非phi 有hữu 。

非phi 有hữu 非phi 無vô 。 從tùng 緣duyên 生sanh 故cố 。 至chí )# 說thuyết 言ngôn 諸chư 法pháp 非phi 有hữu 非phi 無vô 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 稱xưng 名danh 解giải 義nghĩa 也dã 。 心tâm 於ư 因nhân 中trung 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 是thị 俗tục 諦đế 中trung 道đạo 也dã 。 即tức 論luận 心tâm 性tánh 從tùng 。 因nhân 生sanh 故cố 有hữu 。 無vô 自tự 生sanh 故cố 無vô 。 是thị 真chân 俗tục 中trung 道đạo 也dã 。 若nhược 就tựu 空không 本bổn 而nhi 言ngôn 。 此thử 有hữu 亦diệc 無vô 。 此thử 無vô 亦diệc 無vô 。 是thị 真Chân 諦Đế 中trung 道đạo 。

善thiện 男nam 子tử 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 終chung 不bất 定định 說thuyết (# 至chí )# 本bổn 無vô 貪tham 性tánh 故cố 說thuyết 非phi 有hữu 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 已dĩ 說thuyết 中trung 道đạo 。 方phương 得đắc 正chánh 論luận 。 心tâm 性tánh 不bất 定định 。

善thiện 男nam 子tử 從tùng 因nhân 緣duyên 故cố 心tâm 則tắc 生sanh 貪tham (# 至chí )# 二nhị 者giả 隨tùy 大đại 涅Niết 槃Bàn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 心tâm 既ký 不bất 定định 。 則tắc 縛phược 解giải 從tùng 緣duyên 生sanh 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 有hữu 因nhân 緣duyên 故cố 。 心tâm 共cộng 貪tham 生sanh (# 至chí )# 不bất 共cộng 貪tham 生sanh 不bất 共cộng 貪tham 滅diệt 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 開khai 為vi 四tứ 句cú 。 明minh 於ư 大đại 理lý 則tắc 通thông 一nhất 切thiết 心tâm 。 第đệ 一nhất 句cú 云vân 。 心tâm 共cộng 貪tham 生sanh 。 共cộng 貪tham 俱câu 滅diệt 者giả 。 此thử 言ngôn 不bất 得đắc 局cục 取thủ 。 若nhược 就tựu 文văn 為vi 語ngữ 。 似tự 如như 行hành 者giả 起khởi 貪tham 。 經kinh 三tam 相tương/tướng 謝tạ 。 其kỳ 生sanh 相tương/tướng 時thời 。 有hữu 住trụ 滅diệt 。 已dĩ 無vô 恐khủng 義nghĩa 必tất 不bất 然nhiên 。 故cố 一nhất 家gia 解giải 云vân 。 小tiểu 復phục 長trường/trưởng 取thủ 。 若nhược 行hành 人nhân 起khởi 一nhất 念niệm 貪tham 經kinh 。 莫mạc 問vấn 其kỳ 性tánh 滅diệt 。 得đắc 言ngôn 常thường 癡si 。 何hà 故cố 爾nhĩ 。 既ký 用dụng 法pháp 性tánh 為vi 神thần 解giải 。 主chủ 於ư 生sanh 死tử 。 俗tục 諦đế 用dụng 邊biên 。 自tự 可khả 三tam 相tương/tướng 。 就tựu 真Chân 諦Đế 邊biên 。 往vãng 取thủ 癡si 義nghĩa 恆hằng 在tại 此thử 。 既ký 是thị 翻phiên 真chân 之chi 用dụng 。 若nhược 無vô 解giải 來lai 遣khiển 。 那na 得đắc 已dĩ 無vô 。 故cố 下hạ 文văn 言ngôn 。 煩phiền 惱não 亦diệc 常thường 。 斷đoạn 常thường 煩phiền 惱não 。 故cố 名danh 無vô 常thường 。 所sở 以dĩ 四tứ 時thời 經kinh 教giáo 。 未vị 出xuất 神thần 明minh 之chi 妙diệu 體thể 。 唯duy 就tựu 生sanh 死tử 邊biên 為vi 論luận 。 但đãn 言ngôn 起khởi 一nhất 念niệm 惑hoặc 。 三tam 相tương/tướng 即tức 謝tạ 滅diệt 。 故cố 繼kế 之chi 為vi 成thành 就tựu 。 亦diệc 不bất 道đạo 有hữu 所sở 屬thuộc 。 而nhi 唱xướng 此thử 成thành 就tựu 者giả 。 乃nãi 意ý 在tại 於ư 真chân 邊biên 。 今kim 教giáo 方phương 得đắc 現hiện 此thử 意ý 。 故cố 唱xướng 煩phiền 惱não 常thường 。 得đắc 知tri 起khởi 貪tham 後hậu 。 從tùng 來lai 得đắc 治trị 道đạo 。 來lai 生sanh 相tương/tướng 時thời 亦diệc 癡si 。 住trụ 滅diệt 時thời 亦diệc 癡si 。 故cố 言ngôn 共cộng 貪tham 生sanh 。 共cộng 貪tham 但đãn 滅diệt 也dã 。 第đệ 二nhị 句cú 有hữu 共cộng 貪tham 生sanh 。 不bất 共cộng 貪tham 滅diệt 者giả 。 若nhược 起khởi 惑hoặc 已dĩ 後hậu 。 未vị 得đắc 治trị 道đạo 。 常thường 共cộng 貪tham 俱câu 生sanh 。 今kim 明minh 從tùng 四Tứ 念Niệm 處Xứ 觀quán 去khứ 。 至chí 得đắc 無vô 漏lậu 。 永vĩnh 不bất 復phục 與dữ 貪tham 俱câu 。 故cố 後hậu 解giải 現hiện 前tiền 。 無vô 復phục 本bổn 癡si 。 故cố 不bất 共cộng 貪tham 滅diệt 。 亦diệc 不bất 道đạo 三tam 相tương 生sanh 滅diệt 法pháp 也dã 。 第đệ 三tam 句cú 有hữu 不bất 共cộng 貪tham 生sanh 。 共cộng 貪tham 俱câu 滅diệt 者giả 。 若nhược 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 得đắc 真chân 解giải 。 無vô 復phục 有hữu 貪tham 。 而nhi 示thị 現hiện 有hữu 貪tham 。 為vi 接tiếp 物vật 生sanh 。 若nhược 令linh 道Đạo 心tâm 得đắc 成thành 者giả 。 此thử 名danh 不bất 共cộng 貪tham 生sanh 。 共cộng 貪tham 俱câu 滅diệt 也dã 。 第đệ 四tứ 句cú 言ngôn 不bất 共cộng 貪tham 生sanh 。 不bất 共cộng 貪tham 滅diệt 者giả 。 謂vị 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 不bất 動động 地địa 。 自tự 羅La 漢Hán 辟Bích 支Chi 之chi 流lưu 。 皆giai 正chánh 觀quán 現hiện 前tiền 。 皆giai 不bất 復phục 與dữ 貪tham 俱câu 也dã 。

云vân 何hà 心tâm 共cộng 貪tham 生sanh 共cộng 貪tham 俱câu 滅diệt (# 至chí )# 心tâm 共cộng 貪tham 生sanh 不bất 共cộng 貪tham 滅diệt 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 俱câu 生sanh 俱câu 滅diệt 者giả 。 從tùng 死tử 也dã 。 俱câu 生sanh 不bất 俱câu 滅diệt 者giả 。 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 兩lưỡng 從tùng 也dã 。

云vân 何hà 不bất 共cộng 貪tham 生sanh 共cộng 貪tham 俱câu 滅diệt (# 至chí )# 心tâm 性tánh 本bổn 淨tịnh 性tánh 本bổn 不bất 淨tịnh 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 二nhị 句cú 但đãn 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 除trừ 不bất 動động 地địa 者giả 。 初sơ 不Bất 動Động 地Địa 。 有hữu 共cộng 貪tham 生sanh 。 而nhi 不bất 共cộng 貪tham 滅diệt 者giả 。 故cố 除trừ 之chi 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 是thị 心tâm 不bất 與dữ 貪tham 結kết 和hòa 合hợp 亦diệc 復phục 不bất 與dữ 。 瞋sân 癡si 和hòa 合hợp 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 說thuyết 共cộng 生sanh 。 人nhân 謂vị 。 心tâm 貪tham 一nhất 時thời 和hòa 合hợp 。 今kim 明minh 不bất 爾nhĩ 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 定định 其kỳ 位vị 也dã 。 若nhược 心tâm 在tại 此thử 。 而nhi 貪tham 居cư 於ư 彼bỉ 。 可khả 使sử 兩lưỡng 來lai 共cộng 合hợp 。 理lý 既ký 不bất 然nhiên 。 云vân 何hà 和hòa 合hợp 耶da 。 亦diệc 非phi 不bất 和hòa 合hợp 。 遇ngộ 境cảnh 即tức 起khởi 。 但đãn 無vô 別biệt 合hợp 法pháp 可khả 得đắc 也dã 。 若nhược 淨tịnh 心tâm 行hành 緣duyên 。 則tắc 名danh 為vi 善thiện 。 不bất 淨tịnh 心tâm 行hành 境cảnh 。 便tiện 名danh 為vi 惡ác 。 故cố 諸chư 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 破phá 貪tham 欲dục 盡tận 。 無vô 復phục 惑hoặc 障chướng 。 故cố 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 。 凡phàm 夫phu 之chi 人nhân 。 具cụ 貪tham 欲dục 結kết 。 煩phiền 惱não 所sở 纏triền 。 常thường 居cư 中trung 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 譬thí 如như 日nhật 月nguyệt 。 雖tuy 為vi 烟yên 塵trần (# 至chí )# 從tùng 因nhân 緣duyên 故cố 。 心tâm 得đắc 解giải 脫thoát 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 人nhân 謂vị 。 不bất 一nhất 時thời 故cố 。 貪tham 不bất 能năng 障chướng 心tâm 。 以dĩ 烟yên 雲vân 為vi 譬thí 。 雖tuy 遠viễn 而nhi 能năng 障chướng 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 下hạ 諸chư 譬thí 。 明minh 外ngoại 道đạo 凡phàm 夫phu 。 及cập 與dữ 魔ma 王vương 。 俱câu 樂nhạo 生sanh 死tử 五ngũ 欲dục 。 永vĩnh 無vô 出xuất 期kỳ 。 下hạ 自tự 有hữu 合hợp 。

善thiện 男nam 子tử 譬thí 如như 雪Tuyết 山Sơn 。 懸huyền 峻tuấn 之chi 處xứ (# 至chí )# 摛# 捕bộ 彌di 猴hầu 負phụ 之chi 歸quy 家gia 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 雪Tuyết 山Sơn 者giả 。 與dữ 縛phược 解giải 為vi 譬thí 。 俱câu 不bất 能năng 行hành 者giả 。 譬thí 解giải 脫thoát 也dã 。 人nhân 不bất 能năng 行hành 者giả 。 譬thí 初sơ 縛phược 後hậu 解giải 也dã 。 二nhị 俱câu 能năng 行hành 者giả 。 譬thí 俱câu 生sanh 俱câu 滅diệt 。 在tại 生sanh 死tử 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 譬thí 如như 國quốc 王vương 。 安an 住trụ 己kỷ 界giới (# 至chí )# 繫hệ 屬thuộc 魔ma 者giả 。 心tâm 不bất 清thanh 淨tịnh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 總tổng 譬thí 不bất 從tùng 理lý 是thị 縛phược 。 從tùng 理lý 是thị 解giải 。 大đại 明minh 縛phược 解giải 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 見kiến 諸chư 法pháp 。 至chí 具cụ 足túc 成thành 就tựu 。 第đệ 八bát 功công 德đức 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 顯hiển 見kiến 法pháp 之chi 惑hoặc 。 是thị 不bất 從tùng 理lý 也dã 。 說thuyết 見kiến 有hữu 三tam 。 初sơ 廣quảng 斷đoạn 常thường 見kiến 也dã 。 中trung 但đãn 說thuyết 有hữu 。 後hậu 說thuyết 我ngã 見kiến 是thị 本bổn 也dã 。

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷quyển 第đệ 五ngũ 十thập 二nhị