大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 集Tập 解Giải
Quyển 45
梁Lương 寶Bảo 亮Lượng 等Đẳng 集Tập

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷quyển 第đệ 四tứ 十thập 五ngũ (# 德đức 王vương 品phẩm 。 第đệ 二nhị 十thập 二nhị

廣quảng 出xuất 是thị 有hữu 三tam 乘thừa 無vô 三tam 乘thừa 等đẳng 事sự 。 釋thích 聞văn 不bất 聞văn 義nghĩa 。 謂vị 三tam 世thế 聲thanh 並tịnh 不bất 可khả 聞văn 。

德Đức 王Vương 品Phẩm 第đệ 二nhị 十thập 二nhị

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 已dĩ 說thuyết 五ngũ 門môn 。 次thứ 說thuyết 行hành 之chi 所sở 得đắc 功công 德đức 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 品phẩm 廣quảng 前tiền 五ngũ 行hành 也dã 。 功công 德đức 是thị 行hành 中trung 之chi 勝thắng 。 未vị 至chí 佛Phật 果Quả 。 且thả 有hữu 功công 德đức 也dã 。 功công 德đức 之chi 與dữ 行hành 。 乃nãi 義nghĩa 有hữu 因nhân 果quả 果quả 耳nhĩ 。 如như 苦khổ 樂lạc 一nhất 法pháp 。 以dĩ 能năng 生sanh 之chi 義nghĩa 為vi 集tập 。 從tùng 生sanh 之chi 義nghĩa 為vi 苦khổ 。 今kim 行hành 與dữ 功công 德đức 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。 十thập 功công 德đức 中trung 。 以dĩ 初sơ 功công 德đức 。 及cập 第đệ 二nhị 功công 德đức 。 同đồng 廣quảng 聖thánh 行hành 。 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 同đồng 廣quảng 梵Phạm 行hạnh 。 第đệ 五ngũ 第đệ 六lục 。 同đồng 廣quảng 天thiên 行hành 。 第đệ 七thất 至chí 第đệ 十thập 。 無vô 別biệt 所sở 廣quảng 。 並tịnh 通thông 廣quảng 上thượng 三tam 行hành 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 五ngũ 行hành 十thập 功công 德đức 。 蓋cái 左tả 右hữu 為vi 名danh 也dã 。 行hành 以dĩ 從tùng 因nhân 向hướng 果quả 為vi 義nghĩa 。 功công 德đức 以dĩ 讚tán 歎thán 受thọ 名danh 也dã 。 又hựu 一nhất 解giải 五ngũ 行hành 是thị 因nhân 語ngữ 。 功công 德đức 是thị 果quả 語ngữ 也dã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 金kim 剛cang 心tâm 是thị 因nhân 中trung 之chi 極cực 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 果quả 中trung 之chi 極cực 。 自tự 一nhất 念niệm 以dĩ 上thượng 。 通thông 一nhất 切thiết 行hành 。 盡tận 是thị 涅Niết 槃Bàn 之chi 因nhân 。 雖tuy 然nhiên 金kim 剛cang 已dĩ 還hoàn 。 亦diệc 得đắc 具cụ 有hữu 因nhân 果quả 之chi 義nghĩa 。 但đãn 未vị 測trắc 起khởi 善thiện 之chi 久cửu 。 近cận 要yếu 取thủ 前tiền 一nhất 念niệm 為vi 因nhân 。 能năng 資tư 生sanh 後hậu 念niệm 。 後hậu 念niệm 善thiện 得đắc 生sanh 。 必tất 由do 前tiền 念niệm 善thiện 為vi 因nhân 。 如như 是thị 前tiền 後hậu 。 念niệm 相tương 續tục 者giả 。 至chí 佛Phật 果Quả 有hữu 即tức 因nhân 即tức 果quả 義nghĩa 。 若nhược 捉tróc 後hậu 念niệm 而nhi 望vọng 前tiền 念niệm 是thị 因nhân 。 捉tróc 前tiền 念niệm 而nhi 望vọng 後hậu 念niệm 是thị 果quả 。 是thị 則tắc 五ngũ 行hành 據cứ 因nhân 。 十thập 功công 德đức 據cứ 果quả 也dã 。 今kim 十thập 功công 德đức 。 還hoàn 廣quảng 前tiền 五ngũ 行hành 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 聖thánh 行hành 以dĩ 戒giới 定định 慧tuệ 為vi 體thể 今kim 初sơ 功công 德đức 。 還hoàn 明minh 三tam 慧tuệ 。 終chung 迄hất 漏lậu 盡tận 通thông 為vi 體thể 也dã 。 第đệ 二nhị 功công 德đức 。 以dĩ 五ngũ 通thông 為vi 體thể 。 慧tuệ 即tức 是thị 智trí 慧tuệ 。 五ngũ 通thông 是thị 定định 家gia 之chi 果quả 。 故cố 以dĩ 此thử 二nhị 功công 德đức 。 廣quảng 聖thánh 行hành 也dã 。 第đệ 三tam 功công 德đức 。 以dĩ 慈từ 悲bi 為vi 體thể 。 第đệ 四tứ 功công 德đức 。 以dĩ 十thập 事sự 為vi 體thể 。 十thập 事sự 即tức 是thị 喜hỷ 捨xả 。 故cố 用dụng 此thử 二nhị 。 廣quảng 梵Phạm 行hạnh 也dã 。 第đệ 五ngũ 功công 德đức 。 以dĩ 五ngũ 事sự 為vi 體thể 。 第đệ 六lục 功công 德đức 。 以dĩ 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 為vi 體thể 。 此thử 二nhị 廣quảng 天thiên 行hành 。 天thiên 行hành 以dĩ 八bát 禪thiền 定định 為vi 體thể 故cố 也dã 。 五ngũ 事sự 者giả 。 一nhất 諸chư 根căn 具cụ 。 故cố 能năng 修tu 定định 。 二nhị 不bất 生sanh 邊biên 地địa 。 以dĩ 非phi 難nạn/nan 故cố 能năng 修tu 定định 。 三tam 諸chư 天thiên 護hộ 念niệm 。 四tứ 世thế 間gian 愛ái 念niệm 。 宿túc 植thực 德đức 本bổn 。 故cố 天thiên 護hộ 人nhân 愛ái 。 便tiện 能năng 修tu 定định 。 五ngũ 得đắc 宿Túc 命Mạng 智Trí 。 即tức 是thị 定định 果quả 也dã 。 修tu 此thử 五ngũ 事sự 。 便tiện 得đắc 天thiên 行hành 。 金Kim 剛Cang 三Tam 昧Muội 。 即tức 是thị 眾chúng 定định 中trung 之chi 極cực 。 故cố 知tri 廣quảng 天thiên 行hành 也dã 。 第đệ 七thất 第đệ 八bát 兩lưỡng 功công 德đức 。 廣quảng 嬰anh 兒nhi 行hành 。 第đệ 七thất 以dĩ 四tứ 法pháp 為vi 體thể 。 謂vị 親thân 近cận 善thiện 友hữu 。 聽thính 聞văn 正Chánh 法Pháp 。 繫hệ 念niệm 思tư 惟duy 。 如như 說thuyết 修tu 行hành 。 此thử 四tứ 本bổn 是thị 始thỉ 行hành 之chi 所sở 行hành 。 教giáo 嬰anh 兒nhi 之chi 法pháp 。 第đệ 八bát 以dĩ 九cửu 聚tụ 法pháp 為vi 體thể 。 從tùng 斷đoạn 五ngũ 陰ấm 。 乃nãi 至chí 心tâm 善thiện 解giải 脫thoát 。 亦diệc 是thị 始thỉ 教giáo 之chi 法pháp 。 是thị 故cố 得đắc 知tri 。 此thử 二nhị 功công 德đức 。 並tịnh 廣quảng 嬰anh 兒nhi 行hành 也dã 。 第đệ 十thập 功công 德đức 廣quảng 病bệnh 行hành 。 而nhi 相tương/tướng 傳truyền 用dụng 前tiền 三tam 種chủng 病bệnh 人nhân 。 及cập 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 等đẳng 五ngũ 種chủng 病bệnh 人nhân 。 為vi 病bệnh 行hành 相tương/tướng 。 今kim 第đệ 九cửu 功công 德đức 。 還hoàn 明minh 三tam 種chủng 病bệnh 人nhân 也dã 。 第đệ 十thập 功công 德đức 。 明minh 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 此thử 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 即tức 是thị 彼bỉ 五ngũ 種chủng 病bệnh 人nhân 。 所sở 行hành 之chi 法Pháp 。 是thị 故cố 廣quảng 病bệnh 行hành 也dã 。 智trí 秀tú 曰viết 。 大đại 判phán 一nhất 品phẩm 。 凡phàm 有hữu 二nhị 意ý 。 初sơ 列liệt 總tổng 歎thán 。 第đệ 二nhị 隨tùy 辨biện 體thể 。 別biệt 為vi 十thập 者giả 。 蓋cái 一nhất 塗đồ 之chi 法Pháp 門môn 耳nhĩ 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 光quang 明minh 遍biến 照chiếu 。 至chí 無vô 有hữu 相tướng 貌mạo 。 世thế 間gian 所sở 無vô 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 此thử 菩Bồ 薩Tát 好hiếu 修tu 功công 德đức 命mạng 為vi 語ngữ 對đối 也dã 。 一nhất 行hành 得đắc 二nhị 功công 德đức 。 五ngũ 行hành 具cụ 十thập 德đức 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 二Nhị 乘Thừa 心tâm 劣liệt 。 豈khởi 能năng 思tư 量lượng 耶da 。 非phi 內nội 者giả 。 非phi 二Nhị 乘Thừa 也dã 。 非phi 外ngoại 者giả 。 非phi 外ngoại 道đạo 所sở 能năng 行hành 。 非phi 難nạn/nan 者giả 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 不bất 難nan 也dã 。 非phi 易dị 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 行hành 也dã 。 非phi 相tướng 非phi 非phi 相tướng 者giả 。 中trung 道đạo 忘vong 相tương/tướng 之chi 解giải 。 與dữ 理lý 冥minh 符phù 。 是thị 出xuất 世thế 之chi 法Pháp 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 今kim 將tương 欲dục 解giải 十thập 功công 德đức 。 故cố 先tiên 一nhất 往vãng 。 且thả 總tổng 讚tán 歎thán 。 云vân 不bất 與dữ 二Nhị 乘Thừa 共cộng 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 行hành 。 本bổn 不bất 近cận 道đạo 。 云vân 何hà 心tâm 得đắc 行hành 此thử 理lý 耶da 。 故cố 發phát 軫# 唱xướng 云vân 。 不bất 無vô 二Nhị 乘Thừa 共cộng 也dã 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 者giả 。 十Thập 地Địa 真chân 解giải 。 離ly 有hữu 無vô 之chi 相tướng 。 豈khởi 是thị 有hữu 無vô 之chi 心tâm 。 可khả 圖đồ 度độ 耶da 。 聞văn 則tắc 驚kinh 怪quái 者giả 。 理lý 玄huyền 深thâm 寂tịch 。 豈khởi 是thị 執chấp 相tướng 者giả 。 所sở 能năng 解giải 。 故cố 曰viết 驚kinh 也dã 。 非phi 下hạ 過quá 之chi 所sở 知tri 。 故cố 稱xưng 怪quái 也dã 。 非phi 內nội 非phi 外ngoại 者giả 。 若nhược 為vi 有hữu 無vô 之chi 所sở 攝nhiếp 。 可khả 屬thuộc 內nội 外ngoại 。 既ký 絕tuyệt 有hữu 心tâm 之chi 境cảnh 。 安an 得đắc 是thị 內nội 是thị 外ngoại 耶da 。 非phi 難nạn/nan 非phi 易dị 者giả 。 若nhược 修tu 心tâm 得đắc 所sở 。 必tất 會hội 而nhi 非phi 難nạn/nan 。 於ư 不bất 行hành 道Đạo 者giả 。 而nhi 息tức 望vọng 故cố 。 言ngôn 非phi 易dị 也dã 。 非phi 相tướng 非phi 非phi 相tướng 者giả 。 體thể 絕tuyệt 形hình 名danh 。 故cố 言ngôn 非phi 相tướng 也dã 。 然nhiên 非phi 不bất 現hiện 相tướng 而nhi 莊trang 嚴nghiêm 。 故cố 亦diệc 言ngôn 非phi 非phi 相tướng 也dã 。 非phi 是thị 世thế 法pháp 者giả 。 神thần 解giải 以dĩ 法pháp 性tánh 為vi 本bổn 。 非phi 因nhân 之chi 所sở 生sanh 。 豈khởi 是thị 世thế 法pháp 。 若nhược 據cứ 體thể 以dĩ 辨biện 用dụng 。 義nghĩa 亦diệc 因nhân 之chi 也dã 。 無vô 有hữu 相tướng 貌mạo 者giả 。 體thể 既ký 無vô 有hữu 無vô 無vô 。 豈khởi 有hữu 相tướng 貌mạo 可khả 示thị 耶da 。 世thế 間gian 所sở 無vô 者giả 。 真chân 體thể 既ký 絕tuyệt 百bách 非phi 。 百bách 是thị 豈khởi 為vi 世thế 間gian 所sở 據cứ 。 此thử 總tổng 歎thán 功công 德đức 體thể 也dã 。

何hà 等đẳng 為vi 十thập 一nhất 。 者giả 有hữu 五ngũ (# 至chí 能năng 知tri 如Như 來Lai 。 密mật 藏tạng 是thị 為vi 五ngũ 事sự 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 名danh 雖tuy 有hữu 五ngũ 。 以dĩ 性tánh 而nhi 錄lục 。 理lý 不bất 出xuất 三tam 也dã 。 何hà 等đẳng 初sơ 一nhất 事sự 明minh 聞văn 慧tuệ 。 中trung 二nhị 為vi 思tư 慧tuệ 。 後hậu 一nhất 為vi 修tu 慧tuệ 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 義nghĩa 惟duy 五ngũ 事sự 。 雖tuy 復phục 不bất 出xuất 三tam 慧tuệ 。 然nhiên 而nhi 不bất 可khả 定định 以dĩ 初sơ 事sự 是thị 聞văn 慧tuệ 。 以dĩ 第đệ 二nhị 事sự 為vi 思tư 慧tuệ 也dã 。 但đãn 必tất 知tri 總tổng 以dĩ 三tam 慧tuệ 為vi 體thể 耳nhĩ 。 何hà 故cố 然nhiên 耶da 。 群quần 生sanh 根căn 性tánh 萬vạn 差sai 。 解giải 有hữu 利lợi 鈍độn 。 發phát 解giải 之chi 時thời 節tiết 復phục 異dị 。 豈khởi 可khả 定định 耶da 。 智trí 秀tú 曰viết 。 五ngũ 事sự 第đệ 一nhất 第đệ 二nhị 第đệ 五ngũ 。 此thử 三tam 事sự 。 即tức 是thị 聞văn 思tư 修tu 慧tuệ 也dã 。 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 此thử 二nhị 事sự 就tựu 慧tuệ 。 能năng 有hữu 所sở 斷đoạn 功công 用dụng 為vi 體thể 也dã 。 下hạ 文văn 釋thích 第đệ 五ngũ 修tu 慧tuệ 云vân 。 雖tuy 知tri 眾chúng 生sanh 實thật 無vô 有hữu 我ngã 。 此thử 二nhị 句cú 明minh 善thiện 照chiếu 於ư 空không 。 兼kiêm 達đạt 於ư 有hữu 。 初sơ 是thị 眾chúng 生sanh 空không 。 後hậu 是thị 法pháp 空không 。 次thứ 下hạ 諸chư 句cú 。 明minh 善thiện 照chiếu 於ư 有hữu 。 兼kiêm 知tri 於ư 空không 。 通thông 約ước 假giả 名danh 眾chúng 生sanh 。 以dĩ 顯hiển 義nghĩa 也dã 。

何hà 等đẳng 不bất 聞văn 而nhi 能năng 得đắc 聞văn (# 至chí )# 是thị 名danh 不bất 聞văn 而nhi 能năng 得đắc 聞văn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 一nhất 第đệ 二nhị 功công 德đức 。 對đối 聖thánh 行hành 也dã 。 第đệ 一nhất 說thuyết 漏lậu 盡tận 通thông 。 此thử 五ngũ 事sự 是thị 斷đoạn 漏lậu 事sự 。 佛Phật 性tánh 至chí 涅Niết 槃Bàn 有hữu 五ngũ 事sự 。 一nhất 曰viết 四Tứ 果Quả 。 皆giai 說thuyết 常thường 法pháp 。 昔tích 所sở 不bất 聞văn 。 而nhi 今kim 得đắc 聞văn 。 此thử 辨biện 因nhân 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 向hướng 已dĩ 列liệt 數số 。 念niệm 明minh 此thử 法pháp 。 妙diệu 絕tuyệt 常thường 倫luân 。 事sự 見kiến 金kim 剛cang 身thân 品phẩm 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 第đệ 一nhất 事sự 也dã 。 昔tích 日nhật 機cơ 根căn 未vị 熟thục 。 所sở 以dĩ 未vị 能năng 得đắc 聞văn 。 今kim 日nhật 機cơ 緣duyên 既ký 發phát 。 便tiện 感cảm 聲thanh 激kích 。 是thị 則tắc 昔tích 以dĩ 無vô 感cảm 故cố 不bất 聞văn 。 今kim 以dĩ 因nhân 惑hoặc 而nhi 聞văn 也dã 。 雖tuy 復phục 藉tạ 言ngôn 教giáo 而nhi 聞văn 。 即tức 聞văn 無vô 所sở 聞văn 。 故cố 言ngôn 聞văn 所sở 未vị 聞văn 。 理lý 雖tuy 如như 此thử 。 自tự 有hữu 從tùng 不bất 聞văn 得đắc 不bất 聞văn 。 從tùng 聞văn 得đắc 不bất 聞văn 者giả 也dã 。 第đệ 二nhị 事sự 語ngữ 其kỳ 聞văn 法Pháp 而nhi 致trí 。 第đệ 三tam 事sự 談đàm 其kỳ 得đắc 解giải 後hậu 有hữu 所sở 除trừ 。 第đệ 四tứ 事sự 明minh 其kỳ 內nội 解giải 心tâm 決quyết 。 第đệ 五ngũ 事sự 出xuất 其kỳ 所sở 解giải 之chi 境cảnh 。 從tùng 此thử 經Kinh 而nhi 知tri 理lý 。 然nhiên 文văn 中trung 釋thích 初sơ 事sự 。 有hữu 兩lưỡng 重trọng/trùng 。 第đệ 一nhất 從tùng 所sở 謂vị 甚thậm 深thâm 涅Niết 槃Bàn 微vi 密mật 之chi 義nghĩa 下hạ 。 正chánh 列liệt 不bất 聞văn 之chi 法pháp 體thể 者giả 。 謂vị 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 也dã 。 尋tầm 此thử 之chi 旨chỉ 故cố 。 得đắc 知tri 功công 德đức 之chi 名danh 。 據cứ 於ư 果quả 語ngữ 。 明minh 如như 此thử 勝thắng 果quả 。 百bách 非phi 所sở 能năng 盡tận 。 是thị 則tắc 昔tích 所sở 不bất 聞văn 。 而nhi 能năng 得đắc 聞văn 。 第đệ 二nhị 從tùng 復phục 有hữu 不bất 聞văn 謂vị 外ngoại 道đạo 經kinh 書thư 下hạ 。 列liệt 出xuất 不bất 聞văn 。 今kim 以dĩ 邪tà 法pháp 所sở 據cứ 。 明minh 如như 此thử 等đẳng 經Kinh 。 悉tất 無vô 如như 是thị 深thâm 密mật 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 因nhân 此thử 經Kinh 而nhi 知tri 也dã 。

聞văn 已dĩ 利lợi 益ích 者giả 若nhược 能năng 聽thính 受thọ (# 至chí )# 是thị 名danh 聞văn 已dĩ 能năng 為vi 利lợi 益ích 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 是thị 利lợi 益ích 事sự 得đắc 果quả 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 聞văn 經Kinh 識thức 旨chỉ 。 得đắc 二nhị 無vô 礙ngại 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 下hạ 去khứ 四tứ 事sự 。 義nghĩa 例lệ 相tương 從tùng 。 推thôi 可khả 知tri 也dã 。

斷đoạn 疑nghi 心tâm 者giả 疑nghi 有hữu 二nhị 種chủng 至chí )# 是thị 名danh 能năng 斷đoạn 疑nghi 惑hoặc 之chi 心tâm 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 生sanh 疑nghi 亦diệc 不bất 必tất 。 皆giai 由do 此thử 經Kinh 。 若nhược 疑nghi 二Nhị 乘Thừa 為vi 有hữu 為vi 無vô 。 法pháp 華hoa 諸chư 經kinh 已dĩ 能năng 除trừ 之chi 。 此thử 乃nãi 遍biến 引dẫn 耳nhĩ 。

慧tuệ 心tâm 正chánh 直trực 無vô 邪tà 曲khúc 者giả (# 至chí 是thị 名danh 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 正chánh 直trực 之chi 見kiến 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 第đệ 五ngũ 類loại 辨biện 果quả 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 曲khúc 見kiến 有hữu 二nhị 種chủng 一nhất 謂vị 外ngoại 道đạo 。 二nhị 謂vị 聲Thanh 聞Văn 。 今kim 於ư 此thử 經Kinh 。 得đắc 教giáo 下hạ 旨chỉ 。 故cố 謂vị 正chánh 直trực 解giải 也dã 。

能năng 知tri 如Như 來Lai 。 深thâm 密mật 義nghĩa 者giả (# 至chí 是thị 名danh 甚thậm 深thâm 。 祕bí 密mật 之chi 義nghĩa 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 因nhân 果quả 難nan 知tri 。 甚thậm 深thâm 義nghĩa 也dã 。 佛Phật 性tánh 是thị 因nhân 之chi 深thâm 者giả 。 無vô 我ngã 以dĩ 下hạ 。 皆giai 說thuyết 中trung 道đạo 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 第đệ 五ngũ 辨biện 修tu 慧tuệ 也dã 。 境cảnh 不bất 異dị 前tiền 。 但đãn 解giải 力lực 轉chuyển 深thâm 耳nhĩ 。

爾nhĩ 時thời 光quang 明minh 。 遍biến 照chiếu 高cao 貴quý (# 至chí )# 解giải 佛Phật 所sở 說thuyết 聞văn 不bất 聞văn 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 承thừa 上thượng 所sở 說thuyết 不bất 聞văn 聞văn 。 佛Phật 性tánh 五ngũ 事sự 。 皆giai 是thị 常thường 法pháp 。 若nhược 常thường 法pháp 可khả 聞văn 。 不bất 應ưng 是thị 常thường 。 假giả 難nan 以dĩ 辨biện 之chi 也dã 。 下hạ 構# 六lục 難nạn/nan 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 難nạn/nan 生sanh 於ư 初sơ 句cú 也dã 。 若nhược 初sơ 句cú 無vô 滯trệ 。 則tắc 餘dư 亦diệc 通thông 矣hĩ 。 故cố 先tiên 以dĩ 為vi 難nạn/nan 也dã 。 將tương 欲dục 顯hiển 諸chư 法pháp 不bất 定định 。 遠viễn 彰chương 空không 義nghĩa 。 故cố 假giả 設thiết 不bất 定định 之chi 難nạn/nan 耳nhĩ 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 德đức 王vương 今kim 作tác 定định 有hữu 定định 無vô 難nạn/nan 者giả 。 意ý 在tại 時thời 情tình 也dã 。 下hạ 復phục 有hữu 五ngũ 難nạn/nan 。 成thành 此thử 初sơ 執chấp 。 合hợp 為vi 六lục 難nạn/nan 也dã 。 凡phàm 夫phu 封phong 著trước 。 實thật 為vi 可khả 患hoạn 。 聞văn 有hữu 則tắc 成thành 性tánh 執chấp 。 聞văn 無vô 便tiện 成thành 斷đoạn 見kiến 。 智trí 秀tú 曰viết 。 此thử 下hạ 有hữu 三tam 翻phiên 難nạn/nan 兩lưỡng 翻phiên 問vấn 。 今kim 第đệ 一nhất 翻phiên 中trung 有hữu 七thất 句cú 。 第đệ 一nhất 作tác 定định 難nạn/nan 。 第đệ 二nhị 第đệ 六lục 第đệ 七thất 同đồng 作tác 不bất 聞văn 難nạn/nan 。 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 同đồng 作tác 聞văn 難nạn/nan 。 第đệ 五ngũ 一nhất 句cú 防phòng 難nạn/nan 也dã 。 不bất 然nhiên 者giả 。 不bất 然nhiên 聞văn 不bất 聞văn 之chi 旨chỉ 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 法pháp 若nhược 有hữu 者giả 便tiện 應ưng 定định 有hữu (# 至chí )# 便tiện 應ưng 定định 無vô 不bất 應ưng 滅diệt 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 意ý 在tại 前tiền 關quan 也dã 。 聞văn 不bất 聞văn 義nghĩa 。 不bất 離ly 此thử 二nhị 。 若nhược 聞văn 作tác 不bất 聞văn 。 則tắc 有hữu 法pháp 應ưng 滅diệt 。 若nhược 不bất 聞văn 作tác 聞văn 。 則tắc 無vô 法pháp 可khả 生sanh 也dã 。 此thử 第đệ 一nhất 難nạn/nan 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 先tiên 說thuyết 兩lưỡng 關quan 。 令linh 法pháp 相tướng 是thị 定định 也dã 。 若nhược 定định 有hữu 者giả 。 可khả 從tùng 聲thanh 教giáo 而nhi 聞văn 。 若nhược 定định 無vô 者giả 。 則tắc 妙diệu 絕tuyệt 於ư 相tương/tướng 。 永vĩnh 不bất 可khả 聞văn 也dã 。 無vô 不bất 應ưng 生sanh 者giả 。 若nhược 理lý 絕tuyệt 聲thanh 教giáo 。 不bất 可khả 聞văn 聲thanh 而nhi 聞văn 也dã 。 有hữu 不bất 應ưng 滅diệt 者giả 。 謂vị 聲thanh 教giáo 是thị 可khả 聞văn 之chi 法pháp 。 不bất 可khả 令linh 不bất 聞văn 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 夫phu 定định 有hữu 之chi 法pháp 。 則tắc 常thường 可khả 得đắc 聞văn 。 若nhược 必tất 定định 無vô 。 則tắc 常thường 不bất 可khả 聞văn 。 所sở 以dĩ 聞văn 所sở 不bất 聞văn 。 此thử 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

如như 其kỳ 聞văn 者giả 是thị 則tắc 為vi 聞văn (# 至chí 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 聞văn 所sở 不bất 聞văn 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 合hợp 難nan 聞văn 不bất 聞văn 也dã 。 謂vị 聞văn 不bất 聞văn 。 似tự 若nhược 聞văn 成thành 不bất 聞văn 。 理lý 既ký 不bất 然nhiên 。 便tiện 應ưng 聞văn 自tự 是thị 聞văn 。 不bất 聞văn 自tự 是thị 不bất 聞văn 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 定định 有hữu 定định 無vô 。 已dĩ 竟cánh 結kết 成thành 難nạn/nan 也dã 。

世Thế 尊Tôn 若nhược 不bất 可khả 聞văn 是thị 為vi 不bất 聞văn (# 至chí 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 聞văn 所sở 不bất 聞văn 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 離ly 難nan 聞văn 不bất 聞văn 也dã 。 若nhược 果quả 不bất 如như 向hướng 言ngôn 。 便tiện 是thị 聞văn 復phục 聞văn 也dã 。 夫phu 聞văn 不bất 可khả 重trọng/trùng 聞văn 。 猶do 不bất 可khả 聞văn 必tất 不bất 可khả 聞văn 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 重trọng/trùng 難nạn/nan 無vô 法pháp 不bất 應ưng 可khả 聞văn 。 如như 已dĩ 聞văn 之chi 法pháp 。 而nhi 不bất 可khả 重trọng/trùng 聞văn 。 況huống 本bổn 來lai 定định 無vô 法pháp 。 而nhi 當đương 可khả 聞văn 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 下hạ 頻tần 借tá 四tứ 譬thí 。 結kết 成thành 前tiền 難nạn/nan 也dã 。 此thử 第đệ 一nhất 譬thí 。 明minh 聲thanh 是thị 可khả 聞văn 法Pháp 。 涅Niết 槃Bàn 既ký 非phi 音âm 聲thanh 。 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 聞văn 所sở 不bất 聞văn 耶da 。 智trí 秀tú 曰viết 。 第đệ 二nhị 難nạn/nan 也dã 。 謂vị 已dĩ 謝tạ 者giả 。 不bất 可khả 聞văn 也dã 。

譬thí 如như 去khứ 者giả 至chí 則tắc 不bất 去khứ 去khứ 則tắc 不bất 至chí 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 譬thí 前tiền 合hợp 難nạn/nan 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 以dĩ 此thử 譬thí 前tiền 有hữu 無vô 各các 定định 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 至chí 則tắc 不bất 去khứ 。 譬thí 聞văn 已dĩ 不bất 聞văn 法Pháp 。 則tắc 不bất 至chí 譬thí 不bất 聞văn 不bất 聞văn 也dã 。

亦diệc 如như 生sanh 已dĩ 不bất 生sanh 不bất 生sanh (# 至chí )# 不bất 聞văn 不bất 聞văn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 以dĩ 此thử 譬thí 後hậu 重trọng/trùng 難nạn/nan 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 生sanh 已dĩ 不bất 生sanh 。 譬thí 聞văn 已dĩ 不bất 聞văn 。 不bất 生sanh 不bất 生sanh 。 譬thí 不bất 聞văn 不bất 聞văn 也dã 。 得đắc 已dĩ 不bất 得đắc 。 亦diệc 如như 是thị 也dã 。

世Thế 尊Tôn 若nhược 不bất 聞văn 者giả 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 至chí )# 雖tuy 見kiến 佛Phật 性tánh 未vị 得đắc 明minh 了liễu 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 若nhược 不bất 聞văn 復phục 為vi 聞văn 。 一nhất 往vãng 如như 似tự 可khả 得đắc 教giáo 義nghĩa 。 而nhi 聞văn 更cánh 作tác 聞văn 。 為vi 躓chí 大đại 矣hĩ 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 難nạn/nan 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 茲tư 決quyết 難nạn/nan 也dã 。 不bất 聞văn 之chi 理lý 。 可khả 強cường/cưỡng 得đắc 者giả 。 菩Bồ 提Đề 亦diệc 可khả 強cường/cưỡng 得đắc 也dã 。 仍nhưng 取thủ 佛Phật 意ý 。 若nhược 亦diệc 可khả 強cường/cưỡng 得đắc 者giả 。 十Thập 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 。 見kiến 佛Phật 性tánh 未vị 明minh 了liễu 。 何hà 不bất 強cường/cưỡng 明minh 了liễu 耶da 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 借tá 菩Bồ 提Đề 為vi 決quyết 。 若nhược 菩Bồ 提Đề 不bất 可khả 強cường/cưỡng 得đắc 者giả 。 不bất 聞văn 之chi 理lý 。 豈khởi 可khả 強cường/cưỡng 聞văn 耶da 。

世Thế 尊Tôn 若nhược 不bất 聞văn 聞văn 者giả 如Như 來Lai 往vãng 昔tích 。 至chí )# 於ư 阿a 含hàm 中trung 復phục 言ngôn 無vô 師sư 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 三tam 難nạn/nan 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 若nhược 不bất 聞văn 之chi 法pháp 。 要yếu 必tất 得đắc 聞văn 者giả 。 佛Phật 應ưng 有hữu 師sư 。 若nhược 言ngôn 無vô 師sư 。 云vân 何hà 而nhi 說thuyết 。 聞văn 所sở 不bất 聞văn 也dã 。

若nhược 不bất 聞văn 不bất 聞văn 如Như 來Lai 得đắc 成thành (# 至chí 不bất 聞văn 是thị 經Kinh 。 亦diệc 應ưng 得đắc 見kiến 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 不bất 聞văn 之chi 理lý 。 遂toại 不bất 可khả 聞văn 者giả 。 躓chí 亦diệc 大đại 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 四tứ 難nạn/nan 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 逆nghịch 取thủ 佛Phật 意ý 。 若nhược 言ngôn 改cải 以dĩ 不bất 聞văn 。 此thử 不bất 聞văn 得đắc 佛Phật 者giả 。 彌di 有hữu 過quá 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 若nhược 果quả 自tự 然nhiên 得đắc 道Đạo 不bất 聞văn 不bất 聞văn 者giả 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 不bất 假giả 聞văn 此thử 不bất 聞văn 。

世Thế 尊Tôn 凡phàm 是thị 色sắc 者giả 或hoặc 可khả 見kiến (# 至chí 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 可khả 得đắc 見kiến 聞văn 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 更cánh 單đơn 難nạn/nan 前tiền 聞văn 義nghĩa 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 五ngũ 難nạn/nan 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 五ngũ 第đệ 六lục 難nạn/nan 。 大đại 意ý 相tương 似tự 而nhi 第đệ 五ngũ 難nạn/nan 小tiểu 賒xa 。 第đệ 六lục 難nạn/nan 轉chuyển 切thiết 也dã 。 今kim 此thử 中trung 猶do 許hứa 現hiện 在tại 有hữu 聞văn 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 上thượng 四tứ 難nạn/nan 一nhất 向hướng 反phản 理lý 。 此thử 下hạ 兩lưỡng 難nạn/nan 。 傍bàng 助trợ 佛Phật 解giải 。 明minh 萬vạn 法pháp 無vô 定định 。 佛Phật 正chánh 承thừa 此thử 而nhi 答đáp 也dã 。 難nạn/nan 意ý 謂vị 。 可khả 見kiến 之chi 法pháp 。 猶do 有hữu 見kiến 不bất 見kiến 。 況huống 涅Niết 槃Bàn 非phi 色sắc 非phi 聲thanh 。 云vân 何hà 可khả 得đắc 而nhi 聞văn 耶da 。

世Thế 尊Tôn 過quá 去khứ 已dĩ 滅diệt 。 則tắc 不bất 可khả 聞văn (# 至chí )# 大đại 涅Niết 槃Bàn 經kinh 聞văn 所sở 不bất 聞văn 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 六lục 難nạn/nan 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 亦diệc 如như 第đệ 五ngũ 難nạn/nan 意ý 無vô 異dị 。 若nhược 萬vạn 法pháp 有hữu 一nhất 定định 性tánh 。 則tắc 無vô 三tam 世thế 。 以dĩ 無vô 定định 故cố 。 經kinh 三tam 世thế 耳nhĩ 。 而nhi 已dĩ 過quá 之chi 。 聲thanh 不bất 可khả 聞văn 者giả 。 未vị 至chí 亦diệc 不bất 聞văn 。 現hiện 在tại 即tức 生sanh 即tức 滅diệt 。 又hựu 不bất 可khả 聞văn 。 故cố 論luận 云vân 。 諸chư 法pháp 取thủ 取thủ 塵trần 無vô 處xứ 。 以dĩ 況huống 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 讚tán 光quang 明minh 遍biến 照chiếu 。 至chí )# 如như 十Thập 住Trụ 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 所sở 知tri 見kiến 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 善thiện 其kỳ 難nạn 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 難nạn/nan 其kỳ 解giải 空không 也dã 。 常thường 與dữ 無vô 常thường 。 皆giai 從tùng 緣duyên 有hữu 已dĩ 。 而nhi 常thường 法pháp 從tùng 緣duyên 。 見kiến 無vô 常thường 法pháp 。 從tùng 緣duyên 生sanh 也dã 。 緣duyên 則tắc 是thị 空không 。 空không 則tắc 無vô 見kiến 無vô 聞văn 也dã 。 唯duy 十Thập 地Địa 所sở 知tri 耳nhĩ 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 印ấn 可khả 其kỳ 後hậu 二nhị 難nạn/nan 。 謂vị 萬vạn 法pháp 無vô 性tánh 。 如như 幻huyễn 如như 炎diễm 等đẳng 也dã 。

時thời 大đại 眾chúng 中trung 。 忽hốt 然nhiên 之chi 頃khoảnh (# 至chí 譬thí 如như 比Bỉ 丘Khâu 。 入nhập 師sư 子tử 王vương 定định 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 非phi 青thanh 見kiến 青thanh 等đẳng 。 皆giai 表biểu 諸chư 法pháp 無vô 定định 也dã 。 所sở 以dĩ 兩lưỡng 佛Phật 相tương/tướng 證chứng 者giả 。 明minh 法pháp 相tướng 不bất 異dị 。 諸chư 佛Phật 道Đạo 同đồng 。 法pháp 從tùng 緣duyên 見kiến 見kiến 則tắc 常thường 也dã 。 十thập 號hiệu 不bất 異dị 。 法Pháp 輪luân 亦diệc 同đồng 也dã 。 從tùng 緣duyên 所sở 生sanh 。 無vô 常thường 國quốc 土độ 。 淨tịnh 穢uế 不bất 同đồng 。 眾chúng 生sanh 善thiện 惡ác 亦diệc 異dị 耳nhĩ 。

爾nhĩ 時thời 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 菩Bồ 薩Tát 。 白bạch 佛Phật 言ngôn (# 至chí 爾nhĩ 時thời 如Như 來Lai 。 默mặc 然nhiên 不bất 說thuyết 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 光quang 以dĩ 證chứng 佛Phật 所sở 說thuyết 。 所sở 以dĩ 不bất 得đắc 答đáp 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。

時thời 眾chúng 之chi 疑nghi 未vị 去khứ 。 佛Phật 不bất 答đáp 也dã 。 眾chúng 生sanh 執chấp 心tâm 既ký 重trọng/trùng 。 若nhược 直trực 以dĩ 理lý 答đáp 。 不bất 必tất 為vi 彼bỉ 心tâm 用dụng 。 所sở 以dĩ 寄ký 事sự 以dĩ 感cảm 其kỳ 情tình 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 復phục 問vấn 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 至chí )# 雖tuy 相tương/tướng 諮tư 問vấn 然nhiên 無vô 答đáp 者giả 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 文Văn 殊Thù 應ưng 答đáp 而nhi 不bất 答đáp 者giả 。 未vị 聞văn 命mạng 故cố 也dã 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 問vấn 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 至chí 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 燈đăng 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 彼bỉ 滿mãn 月nguyệt 佛Phật 。 現hiện 此thử 光quang 也dã 。 從tùng 因nhân 而nhi 現hiện 。 因nhân 即tức 慧tuệ 也dã 。 無vô 因nhân 緣duyên 者giả 。 常thường 法pháp 不bất 從tùng 生sanh 因nhân 生sanh 故cố 也dã 。 亦diệc 有hữu 因nhân 緣duyên 者giả 。 從tùng 了liễu 因nhân 見kiến 也dã 。

佛Phật 言ngôn 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 汝nhữ 今kim 莫mạc 入nhập (# 至chí )# 應ưng 以dĩ 世thế 諦đế 而nhi 解giải 脫thoát 之chi 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 謂vị 深thâm 說thuyết 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 淺thiển 說thuyết 為vi 世thế 諦đế 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 命mạng 使sử 為vi 說thuyết 光quang 所sở 由do 來lai 處xứ 也dã 。

文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 於ư 此thử 。 東đông 方phương (# 至chí 多đa 有hữu 眾chúng 鳥điểu 。 遊du 集tập 其kỳ 上thượng 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 示thị 從tùng 緣duyên 生sanh 法pháp 是thị 無vô 常thường 也dã 。

復phục 有hữu 無vô 量lượng 。 虎hổ 狼lang 師sư 子tử 。 至chí )# 心tâm 常thường 。 憐lân 愍mẫn 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 說thuyết 眾chúng 生sanh 淨tịnh 心tâm 者giả 。 即tức 示thị 淨tịnh 土độ 因nhân 也dã 。

其kỳ 佛Phật 號hiệu 曰viết 。 滿mãn 月nguyệt 光quang 明minh (# 至chí 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 所sở 問vấn 等đẳng 無vô 有hữu 異dị 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 從tùng 緣duyên 法pháp 常thường 故cố 一nhất 也dã 。 十thập 號hiệu 既ký 同đồng 。 法pháp 不bất 異dị 也dã 。

彼bỉ 滿mãn 月nguyệt 光quang 明minh 佛Phật 即tức 告cáo 琉lưu 璃ly 光quang (# 至chí )# 是thị 名danh 因nhân 緣duyên 亦diệc 非phi 因nhân 緣duyên 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 具cụ 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 即tức 說thuyết 世thế 諦đế 有hữu 來lai 去khứ 也dã 。

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷quyển 第đệ 四tứ 十thập 五ngũ

Print Friendly, PDF & Email