大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 集Tập 解Giải
Quyển 36
梁Lương 寶Bảo 亮Lượng 等Đẳng 集Tập

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷quyển 第đệ 三tam 十thập 六lục 梵Phạm 行hạnh 品phẩm 第đệ 二nhị 十thập )#

釋thích 七thất 善thiện 法Pháp 為vi 梵Phạm 行hạnh 謂vị 知tri 法Pháp 知tri 義nghĩa 等đẳng 。 釋thích 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 廣quảng 辨biện 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 辨biện 愛ái 行hành 人nhân 多đa 集tập 喜hỷ 捨xả 見kiến 行hành 人nhân 多đa 脩tu 慈từ 悲bi 。 廣quảng 釋thích 四tứ 無vô 量lượng 定định 數số 。 廣quảng 釋thích 怨oán 親thân 中trung 人nhân 有hữu 九cửu 品phẩm 義nghĩa 。

梵Phạm 行Hạnh 品Phẩm 第đệ 二nhị 十thập

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 以dĩ 四Tứ 等Đẳng 為vi 體thể 也dã 。 本bổn 是thị 梵Phạm 天Thiên 道đạo 。 仍nhưng 本bổn 名danh 也dã 。 亦diệc 云vân 。 梵Phạm 是thị 淨tịnh 義nghĩa 。 聖thánh 行hành 是thị 自tự 淨tịnh 。 四Tứ 等Đẳng 是thị 淨tịnh 他tha 。 自tự 淨tịnh 淨tịnh 他tha 。 故cố 得đắc 梵Phạm 名danh 也dã 。 得đắc 具cụ 梵Phạm 行hạnh 者giả 。 先tiên 以dĩ 七thất 善thiện 自tự 正chánh 。 後hậu 能năng 四Tứ 等Đẳng 正chánh 人nhân 。 稱xưng 七thất 善thiện 者giả 。 能năng 具cụ 前tiền 四tứ 以dĩ 治trị 內nội 。 具cụ 後hậu 三tam 以dĩ 治trị 外ngoại 。 皆giai 自tự 正chánh 義nghĩa 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 大đại 判phán 此thử 品phẩm 。 有hữu 四tứ 段đoạn 。 第đệ 一nhất 舉cử 七thất 善thiện 為vi 自tự 行hành 之chi 體thể 也dã 。 第đệ 二nhị 從tùng 四Tứ 無Vô 量Lượng 心Tâm 。 以dĩ 下hạ 竟cánh 六lục 念niệm 。 正chánh 談đàm 外ngoại 化hóa 。 第đệ 三tam 在tại 體thể 既ký 顯hiển 。 便tiện 讚tán 歎thán 流lưu 通thông 也dã 。 第đệ 四tứ 闍xà 世thế 證chứng 此thử 經Kinh 。 能năng 滅diệt 大đại 惡ác 。 亦diệc 證chứng 慈từ 悲bi 有hữu 實thật 益ích 也dã 。 智trí 秀tú 曰viết 。 此thử 品phẩm 有hữu 五ngũ 段đoạn 。 第đệ 一nhất 明minh 梵Phạm 行hạnh 因nhân 。 即tức 七thất 善thiện 也dã 。 第đệ 二nhị 明minh 梵Phạm 行hạnh 體thể 。 即tức 四tứ 無vô 量lượng 也dã 。 第đệ 三Tam 明Minh 梵Phạm 行hạnh 果quả 。 第đệ 四tứ 歎thán 經kinh 。 第đệ 五ngũ 以dĩ 闍xà 世thế 為vi 證chứng 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 至chí )# 六lục 者giả 知tri 眾chúng 七thất 者giả 知tri 尊tôn 卑ty 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 七thất 善thiện 未vị 即tức 為vi 梵Phạm 行hạnh 也dã 。 就tựu 七thất 善thiện 中trung 。 前tiền 五ngũ 自tự 行hành 。 後hậu 二nhị 外ngoại 化hóa 。 能năng 具cụ 七thất 善thiện 。 故cố 能năng 具cụ 四tứ 無vô 量lượng 。 成thành 外ngoại 化hóa 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 至chí 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 名danh 脩tu 多đa 羅la 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 脩tu 多đa 羅la 者giả 。 含hàm 五ngũ 義nghĩa 。 如như 經kinh 敘tự 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 知tri 法pháp 。 謂vị 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 者giả 。 從tùng 如như 是thị 我ngã 聞văn 。 訖ngật 歡hoan 喜hỷ 奉phụng 行hành 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 謂vị 知tri 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 也dã 。 然nhiên 此thử 言ngôn 即tức 是thị 法pháp 辯biện 。 能năng 識thức 法pháp 區khu 分phần/phân 。 名danh 相tướng 體thể 別biệt 。 善thiện 達đạt 其kỳ 旨chỉ 。 非phi 法pháp 辨biện 如như 何hà 。 是thị 以dĩ 今kim 據cứ 之chi 。 以dĩ 取thủ 池trì 也dã 。 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 所sở 明minh 。 理lý 無vô 不bất 通thông 。 四Tứ 諦Đế 十Thập 二Nhị 緣Duyên 等đẳng 法pháp 。 無vô 一nhất 經kinh 而nhi 不bất 明minh 此thử 理lý 者giả 。 所sở 以dĩ 冠quan 通thông 諸chư 部bộ 也dã 。 今kim 明minh 其kỳ 部bộ 別biệt 者giả 。 遂toại 所sở 辨biện 事sự 義nghĩa 。 以dĩ 標tiêu 其kỳ 異dị 耳nhĩ 。 然nhiên 十thập 二nhị 部bộ 名danh 。 皆giai 外ngoại 國quốc 音âm 。 脩tu 多đa 羅la 者giả 。 此thử 稱xưng 法pháp 本bổn 。 亦diệc 言ngôn 經kinh 本bổn 。 能năng 生sanh 觀quán 境cảnh 之chi 智trí 。 故cố 稱xưng 法pháp 本bổn 。 若nhược 從tùng 如như 是thị 我ngã 聞văn 。 下hạ 訖ngật 歡hoan 喜hỷ 奉phụng 行hành 。 總tổng 於ư 文văn 理lý 。 通thông 為vi 十thập 一nhất 部bộ 作tác 本bổn 。 正chánh 以dĩ 此thử 義nghĩa 。 名danh 脩tu 多đa 羅la 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 祇kỳ 夜dạ 經kinh (# 至chí )# 更cánh 不bất 受thọ 諸chư 有hữu 是thị 名danh 祇kỳ 夜dạ 經kinh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 此thử 言ngôn 重trọng/trùng 頌tụng 偈kệ 也dã 。 長trường/trưởng 行hành 已dĩ 明minh 。 更cánh 重trọng/trùng 頌tụng 令linh 顯hiển 取thủ 此thử 義nghĩa 。 故cố 表biểu 殊thù 於ư 餘dư 部bộ 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 受thọ 記ký 經kinh (# 至chí )# 號hiệu 曰viết 彌Di 勒Lặc 是thị 名danh 受thọ 記ký 經kinh 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 天Thiên 竺Trúc 云vân 和hòa 伽già 羅la 那na 也dã 。 昔tích 未vị 說thuyết 四Tứ 諦Đế 以dĩ 前tiền 受thọ 記ký 。 但đãn 記ký 云vân 。 十Thập 善Thiện 生sanh 天thiên 。 五Ngũ 戒Giới 生sanh 人nhân 。 從tùng 通thông 教giáo 後hậu 。 明minh 受thọ 記ký 其kỳ 當đương 來lai 成thành 佛Phật 。 國quốc 土độ 名danh 號hiệu 。 謂vị 之chi 受thọ 記ký 經kinh 。 亦diệc 以dĩ 取thủ 此thử 受thọ 記ký 義nghĩa 為vi 別biệt 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 伽già 陀đà 經kinh (# 至chí 是thị 諸chư 佛Phật 教giáo 。 是thị 名danh 伽già 陀đà 經kinh 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 除trừ 脩tu 多đa 羅la 及cập 諸chư 戒giới 律luật 者giả 。 謂vị 除trừ 重trọng/trùng 頌tụng 脩tu 多đa 羅la 及cập 重trọng/trùng 頌tụng 戒giới 律luật 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 除trừ 十thập 一nhất 部bộ 云vân 直trực 說thuyết 偈kệ 。 謂vị 不bất 頌tụng 長trường/trưởng 行hành 。 亦diệc 以dĩ 頌tụng 他tha 為vi 異dị 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 優ưu 陀đà 那na 經kinh (# 至chí 無vô 問vấn 自tự 說thuyết 。 是thị 名danh 優ưu 陀đà 那na 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 無vô 問vấn 自tự 說thuyết 經kinh 也dã 。 比Bỉ 丘Khâu 嫌hiềm 佛Phật 定định 久cửu 。 決quyết 疑nghi 無vô 處xứ 。 生sanh 此thử 念niệm 也dã 。 壽thọ 命mạng 極cực 長trường 者giả 。 於ư 人nhân 是thị 久cửu 。 於ư 天thiên 則tắc 不bất 久cửu 也dã 。 善thiện 哉tai 為vi 他tha 不bất 求cầu 己kỷ 利lợi 。 乃nãi 至chí 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 者giả 斷đoạn 疑nghi 。 欲dục 度độ 眾chúng 生sanh 。 致trí 此thử 釋thích 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 尼ni 陀đà 那na 經kinh (# 至chí 漸tiệm 盈doanh 大đại 器khí 。 是thị 名danh 尼ni 陀đà 那na 經kinh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 所sở 因nhân 根căn 本bổn 者giả 。 先tiên 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 後hậu 說thuyết 偈kệ 者giả 。 是thị 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 為vì 因nhân 緣duyên 故cố 說thuyết 偈kệ 。 不bất 以dĩ 偈kệ 為vi 因nhân 緣duyên 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 隨tùy 有hữu 人nhân 犯phạm 罪tội 。 則tắc 因nhân 事sự 制chế 戒giới 。 故cố 名danh 因nhân 緣duyên 。 以dĩ 此thử 制chế 戒giới 之chi 因nhân 緣duyên 。 得đắc 異dị 於ư 餘dư 部bộ 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 阿a 波ba 陀đà 那na 經kinh (# 至chí )# 是thị 名danh 阿a 波ba 陀đà 那na 經kinh 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 云vân 譬thí 喻dụ 經kinh 。 理lý 致trí 虛hư 玄huyền 。 不bất 可khả 以dĩ 真chân 言ngôn 取thủ 悟ngộ 。 若nhược 不bất 假giả 借tá 外ngoại 事sự 。 無vô 以dĩ 況huống 所sở 詮thuyên 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 伊y 帝đế 曰viết 多đa 伽già 經kinh (# 至chí )# 是thị 名danh 伊y 帝đế 曰viết 多đa 伽già 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 名danh 曰viết 界giới 經kinh 者giả 。 釋Thích 迦Ca 出xuất 世thế 。 多đa 辨biện 法pháp 性tánh 。 此thử 經Kinh 作tác 如như 是thị 名danh 。 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 作tác 佛Phật 。 作tác 如như 是thị 名danh 。 名danh 如như 是thị 語ngữ 經kinh 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 云vân 如như 是thị 語ngữ 經kinh 也dã 。 過quá 去khứ 世thế 佛Phật 說thuyết 經kinh 。 作tác 如như 是thị 名danh 字tự 也dã 。 釋Thích 迦Ca 名danh 界giới 。 以dĩ 其kỳ 分phân 別biệt 法pháp 相tướng 界giới 別biệt 之chi 義nghĩa 也dã 。 鳩cưu 留lưu 秦tần 佛Phật 名danh 甘cam 露lộ 鼓cổ 。 言ngôn 以dĩ 毒độc 塗đồ 鼓cổ 。 聞văn 之chi 病bệnh 除trừ 。 以dĩ 理lý 書thư 上thượng 竹trúc 帛bạch 。 聞văn 見kiến 除trừ 病bệnh 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 通thông 釋Thích 迦Ca 一nhất 化hóa 之chi 中trung 所sở 說thuyết 。 名danh 曰viết 界giới 經kinh 。 乃nãi 至chí 迦Ca 葉Diếp 佛Phật 名danh 分phân 別biệt 空không 。 以dĩ 過quá 去khứ 事sự 。 證chứng 今kim 事sự 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 闍xà 陀đà 伽già 經kinh (# 至chí )# 所sở 可khả 受thọ 身thân 是thị 名danh 闍xà 陀đà 伽già 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 云vân 本bổn 生sanh 經kinh 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 如như 法Pháp 華hoa 中trung 分phần/phân 本bổn 生sanh 本bổn 事sự 為vi 二nhị 。 今kim 此thử 中trung 但đãn 取thủ 過quá 去khứ 行hành 菩Bồ 薩Tát 時thời 。 作tác 粟túc 散tán 王vương 等đẳng 事sự 義nghĩa 。 以dĩ 為vi 一nhất 部bộ 也dã 。 若nhược 舉cử 其kỳ 本bổn 生sanh 。 則tắc 生sanh 中trung 之chi 事sự 亦diệc 隨tùy 。 故cố 據cứ 通thông 而nhi 迹tích 別biệt 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 毘tỳ 佛Phật 略lược 經kinh (# 至chí 猶do 如như 虛hư 空không 。 是thị 名danh 毘tỳ 佛Phật 略lược 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 云vân 方Phương 廣Quảng 經kinh 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 昔tích 十thập 二nhị 年niên 中trung 。 唯duy 取thủ 其kỳ 文văn 辭từ 句cú 曠khoáng 。 故cố 以dĩ 為vi 廣quảng 經kinh 。 不bất 得đắc 稱xưng 方phương 也dã 。 自tự 通thông 教giáo 已dĩ 後hậu 。 至chí 今kim 涅Niết 槃Bàn 。 如như 雪Tuyết 山Sơn 菩Bồ 薩Tát 一nhất 四tứ 句cú 偈kệ 。 收thu 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 二nhị 輪luân 理lý 盡tận 。 則tắc 無vô 所sở 不bất 苞bao 。 故cố 謂vị 為vi 方Phương 廣Quảng 也dã 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 未vị 曾tằng 有hữu 經kinh (# 至chí 如như 是thị 等đẳng 經Kinh 。 名danh 未vị 曾tằng 有hữu 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 天Thiên 竺Trúc 云vân 阿a 浮phù 多đa 達đạt 磨ma 也dã 。 夫phu 希hy 有hữu 之chi 事sự 。 名danh 未vị 曾tằng 有hữu 。 如như 大đại 青thanh 牛ngưu 。 行hành 瓦ngõa 鉢bát 間gian 。 令linh 諸chư 瓦ngõa 鉢bát 。 互hỗ 相tương 棠# 觸xúc 。 無vô 所sở 傷thương 損tổn 。 如như 此thử 等đẳng 事sự 。 悉tất 名danh 未vị 曾tằng 有hữu 經kinh 。

何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 優Ưu 婆Bà 提Đề 舍Xá 。 經kinh (# 至chí 十Thập 二Nhị 部Bộ 經Kinh 。 名danh 為vi 知tri 法pháp 。

案án 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 云vân 論luận 義nghĩa 經kinh 。 夫phu 理lý 相tương/tướng 幽u 微vi 。 若nhược 不bất 假giả 以dĩ 往vãng 復phục 。 則tắc 於ư 義nghĩa 不bất 彰chương 。 故cố 取thủ 論luận 議nghị 之chi 事sự 。 別biệt 為vi 一nhất 部bộ 也dã 。 然nhiên 此thử 十thập 二nhị 。 盡tận 有hữu 文văn 理lý 。 如như 火hỏa 宅trạch 一nhất 偈kệ 。 若nhược 脩tu 多đa 羅la 往vãng 取thủ 。 則tắc 舉cử 體thể 是thị 法pháp 本bổn 也dã 。 若nhược 以dĩ 偈kệ 頌tụng 往vãng 擬nghĩ 。 便tiện 是thị 祇kỳ 夜dạ 語ngữ 之chi 。 是thị 譬thí 即tức 譬thí 喻dụ 經kinh 。 如như 此thử 三tam 義nghĩa 。 即tức 是thị 三tam 家gia 文văn 。 是thị 為vi 無vô 有hữu 。 有hữu 理lý 而nhi 無vô 文văn 。 但đãn 文văn 而nhi 無vô 理lý 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 知tri 義nghĩa (# 至chí )# 廣quảng 知tri 其kỳ 義nghĩa 是thị 名danh 知tri 義nghĩa 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 若nhược 不bất 知tri 義nghĩa 者giả 。 則tắc 己kỷ 道đạo 未vị 成thành 就tựu 。 能năng 以dĩ 解giải 利lợi 物vật 耶da 。 是thị 以dĩ 急cấp 須tu 知tri 法pháp 及cập 義nghĩa 者giả 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 更cánh 無vô 別biệt 旨chỉ 。 正chánh 以dĩ 深thâm 得đắc 此thử 十thập 二nhị 名danh 下hạ 所sở 以dĩ 。 故cố 名danh 知tri 義nghĩa 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 知tri 時thời (# 至chí 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 是thị 名danh 知tri 時thời 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 夫phu 化hóa 物vật 要yếu 須tu 知tri 時thời 。 不bất 爾nhĩ 則tắc 失thất 其kỳ 機cơ 。 豈khởi 成thành 化hóa 耶da 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 三tam 善thiện 知tri 修tu 道Đạo 之chi 時thời 。 則tắc 於ư 勝thắng 理lý 無vô 闕khuyết 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 知tri 足túc (# 至chí )# 睡thụy 寤ngụ 語ngữ 默mặc 。 是thị 名danh 知tri 足túc 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 苟cẩu 不bất 知tri 足túc 。 則tắc 唯duy 利lợi 是thị 貪tham 。 悋lận 而nhi 不bất 捨xả 。 安an 能năng 以dĩ 慈từ 悲bi 救cứu 物vật 乎hồ 。 故cố 宜nghi 知tri 足túc 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 四tứ 於ư 四tứ 威uy 儀nghi 中trung 。 必tất 動động 靜tĩnh 得đắc 所sở 。 不bất 乖quai 三tam 業nghiệp 而nhi 妨phương 道đạo 。

善thiện 男nam 子tử 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 至chí )# 如như 是thị 答đáp 是thị 名danh 自tự 知tri 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 自tự 知tri 兼kiêm 物vật 之chi 道đạo 具cụ 。 然nhiên 後hậu 可khả 以dĩ 施thí 化hóa 物vật 也dã 。 可khả 謂vị 自tự 知tri 矣hĩ 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 五ngũ 若nhược 不bất 覺giác 知tri 。 自tự 己kỷ 有hữu 德đức 。 亦diệc 於ư 應ưng 深thâm 進tiến 之chi 義nghĩa 失thất 。 故cố 能năng 自tự 知tri 有hữu 解giải 之chi 少thiểu 多đa 。 更cánh 莊trang 嚴nghiêm 心tâm 業nghiệp 也dã 。

云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 知tri 眾chúng (# 至chí )# 如như 是thị 問vấn 答đáp 是thị 名danh 知tri 眾chúng 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 眾chúng 有hữu 群quần 方phương 眾chúng 類loại 。 不bất 可khả 以dĩ 一nhất 方phương 之chi 言ngôn 。 適thích 彼bỉ 眾chúng 也dã 。 是thị 以dĩ 知tri 眾chúng 有hữu 群quần 俗tục 之chi 異dị 。 類loại 言ngôn 以dĩ 應ưng 之chi 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 六lục 應ưng 識thức 國quốc 土độ 儀nghi 軌quỹ 之chi 風phong 。 若nhược 不bất 善thiện 知tri 此thử 者giả 。 於ư 化hóa 道đạo 有hữu 隔cách 。

善thiện 男nam 子tử 云vân 何hà 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 至chí )# 七thất 善thiện 法Pháp 已dĩ 得đắc 具cụ 梵Phạm 行hạnh 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 知tri 道đạo 尊tôn 於ư 我ngã 上thượng 者giả 。 則tắc 以dĩ 尊tôn 敬kính 之chi 。 卑ty 於ư 我ngã 下hạ 者giả 。 則tắc 以dĩ 慈từ 救cứu 之chi 。 是thị 為vi 七thất 善thiện 。 成thành 遂toại 四Tứ 等Đẳng 之chi 要yếu 行hành 。 故cố 須tu 明minh 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 七thất 據cứ 行hành 善thiện 者giả 。 有hữu 優ưu 劣liệt 勝thắng 負phụ 。 如như 經kinh 所sở 列liệt 行hành 善thiện 。 劣liệt 者giả 則tắc 卑ty 。 優ưu 者giả 則tắc 尊tôn 。 既ký 具cụ 此thử 七thất 法pháp 。 便tiện 能năng 自tự 在tại 適thích 意ý 應ưng 物vật 。 若nhược 如như 意ý 之chi 寶bảo 珠châu 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 復phục 有hữu 梵Phạm 行hạnh 謂vị 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 初sơ 說thuyết 四tứ 無vô 量lượng 相tương/tướng 。 四tứ 皆giai 是thị 慈từ 。 淺thiển 深thâm 為vi 四tứ 。 論luận 有hữu 明minh 文văn 。 不bất 辭từ 費phí 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 者giả 。 乃nãi 是thị 慧tuệ 性tánh 。 以dĩ 其kỳ 用dụng 有hữu 優ưu 劣liệt 。 一nhất 方phương 制chế 名danh 。 所sở 以dĩ 四tứ 也dã 。 言ngôn 無vô 量lượng 者giả 。 所sở 緣duyên 為vi 稱xưng 。 如như 悲bi 拔bạt 苦khổ 。 則tắc 有hữu 識thức 蒙mông 救cứu 。 情tình 無vô 偏thiên 益ích 。 緣duyên 於ư 無vô 量lượng 。 故cố 稱xưng 無vô 量lượng 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 大đại 段đoạn 明minh 外ngoại 化hóa 之chi 行hành 也dã 。 分phân 為vi 七thất 重trùng 。 第đệ 一nhất 辯biện 四tứ 無vô 量lượng 名danh 數số 。 第đệ 二nhị 明minh 四tứ 心tâm 淺thiển 深thâm 。 第đệ 三tam 顯hiển 此thử 四tứ 行hành 是thị 實thật 。 第đệ 四tứ 且thả 略lược 結kết 三tam 無vô 量lượng 。 果quả 在tại 初Sơ 地Địa 。 就tựu 有hữu 中trung 位vị 也dã 。 第đệ 五ngũ 別biệt 結kết 捨xả 果quả 亦diệc 在tại 初Sơ 地Địa 。 就tựu 空không 為vi 位vị 。 第đệ 六lục 明minh 四tứ 心tâm 成thành 後hậu 。 登đăng 初Sơ 地Địa 去khứ 。 更cánh 進tiến 修tu 十thập 一nhất 空không 。 得đắc 勝thắng 上thượng 無vô 漏lậu 。 至chí 於ư 十Thập 地Địa 。 既ký 明minh 十thập 一nhất 空không 滿mãn 。 齊tề 金kim 剛cang 心tâm 。 便tiện 頻tần 設thiết 三tam 譬thí 讚tán 歎thán 故cố 。 第đệ 七thất 從tùng 八bát 種chủng 知tri 見kiến 。 以dĩ 次thứ 第đệ 上thượng 三tam 譬thí 也dã 。 此thử 下hạ 訖ngật 一nhất 子tử 地địa 。 第đệ 二nhị 段đoạn 明minh 梵Phạm 行hạnh 體thể 。 即tức 四tứ 無vô 量lượng 也dã 。 有hữu 三tam 翻phiên 。 第đệ 一nhất 訖ngật 名danh 為vi 無vô 量lượng 定định 。 無vô 量lượng 名danh 得đắc 立lập 為vi 四tứ 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 至chí )# 推thôi 義nghĩa 而nhi 言ngôn 則tắc 應ưng 有hữu 三tam 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 下hạ 凡phàm 設thiết 五ngũ 重trọng/trùng 難nạn/nan 。 此thử 第đệ 一nhất 舉cử 所sở 治trị 之chi 悳# 。 既ký 同đồng 能năng 治trị 之chi 慈từ 悲bi 。 不bất 應ưng 有hữu 異dị 。 所sở 以dĩ 唯duy 三tam 。 不bất 得đắc 四tứ 也dã 。

世Thế 尊Tôn 慈từ 有hữu 三tam 緣duyên 一nhất 緣duyên 眾chúng 生sanh (# 至chí 緣duyên 如Như 來Lai 者giả 。 名danh 曰viết 無vô 緣duyên 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 二nhị 難nạn/nan 。 四tứ 心tâm 雖tuy 殊thù 。 而nhi 有hữu 三tam 緣duyên 。 謂vị 緣duyên 眾chúng 生sanh 。 緣duyên 法pháp 。 及cập 無vô 緣duyên 也dã 。 既ký 所sở 緣duyên 是thị 同đồng 。 唯duy 應ưng 一nhất 也dã 。

世Thế 尊Tôn 慈từ 之chi 所sở 緣duyên 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 至chí )# 是thị 故cố 應ưng 三tam 不bất 應ưng 有hữu 四tứ 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 三tam 難nạn/nan 。 謂vị 見kiến 有hữu 父phụ 母mẫu 等đẳng 者giả 。 名danh 眾chúng 生sanh 緣duyên 。 不bất 見kiến 父phụ 母mẫu 。 但đãn 緣duyên 五ngũ 陰ấm 。 眾chúng 生sanh 之chi 本bổn 。 離ly 前tiền 二nhị 心tâm 。 即tức 空không 。 為vi 緣duyên 境cảnh 既ký 有hữu 。 就tựu 心tâm 從tùng 境cảnh 。 唯duy 應ưng 有hữu 三tam 也dã 。

世Thế 尊Tôn 人nhân 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 見kiến 行hành (# 至chí )# 是thị 故cố 應ưng 二nhị 不bất 應ưng 有hữu 四tứ 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 四tứ 難nạn/nan 。 以dĩ 見kiến 愛ái 二nhị 人nhân 。 應ưng 為vi 二nhị 也dã 。 若nhược 是thị 見kiến 行hành 。 必tất 見kiến 利lợi 根căn 。 以dĩ 強cường/cưỡng 救cứu 為vi 能năng 。 故cố 唯duy 修tu 慈từ 悲bi 。 若nhược 愛ái 行hành 之chi 人nhân 。 志chí 氣khí 浮phù 弱nhược 。 必tất 是thị 鈍độn 根căn 。 見kiến 人nhân 勝thắng 事sự 。 唯duy 有hữu 隨tùy 喜hỷ 而nhi 已dĩ 。 故cố 但đãn 有hữu 喜hỷ 捨xả 。 所sở 以dĩ 但đãn 應ưng 二nhị 也dã 。

世Thế 尊Tôn 夫phu 無vô 量lượng 者giả 名danh 曰viết 無vô 邊biên (# 至chí )# 是thị 故cố 應ưng 一nhất 不bất 應ưng 四tứ 也dã 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 五ngũ 就tựu 名danh 字tự 為vi 難nạn/nan 。 若nhược 依y 正chánh 義nghĩa 。 釋thích 無vô 量lượng 者giả 。 正chánh 以dĩ 緣duyên 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 為vi 境cảnh 。 假giả 為vi 不bất 達đạt 之chi 辭từ 。 乃nãi 謬mậu 取thủ 佛Phật 意ý 。 謂vị 心tâm 體thể 無vô 邊biên 際tế 。 若nhược 稱xưng 無vô 量lượng 。 則tắc 不bất 翅sí 有hữu 四tứ 。 若nhược 存tồn 其kỳ 少thiểu 。 近cận 應ưng 一nhất 也dã 。

佛Phật 告cáo 迦Ca 葉Diếp 。 善thiện 男nam 子tử 諸chư 佛Phật 如Như 來Lai 。 至chí )# 深thâm 祕bí 行hành 處xứ 不bất 應ưng 生sanh 疑nghi 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 此thử 下hạ 將tương 欲dục 答đáp 難nạn/nan 。 先tiên 顯hiển 祕bí 密mật 。 凡phàm 所sở 說thuyết 法Pháp 。 皆giai 為vi 度độ 人nhân 。 非phi 淺thiển 識thức 所sở 量lượng 。 不bất 應ưng 圖đồ 度độ 應ưng 爾nhĩ 不bất 應ưng 爾nhĩ 也dã 。 先tiên 舉cử 因nhân 緣duyên 是thị 一nhất 。 而nhi 為vì 眾chúng 生sanh 故cố 。 凡phàm 有hữu 所sở 說thuyết 。 多đa 少thiểu 不bất 同đồng 。 唯duy 佛Phật 能năng 知tri 。 是thị 意ý 密mật 也dã 。 除trừ 生sanh 一nhất 法pháp 者giả 。 薩tát 遮già 尼ni 揵kiền 子tử 。 父phụ 是thị 梵Phạm 志Chí 。 母mẫu 是thị 尼ni 揵kiền 。 以dĩ 其kỳ 不bất 如như 法Pháp 生sanh 故cố 。 為vi 此thử 護hộ 其kỳ 意ý 。 不bất 說thuyết 生sanh 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 如Như 來Lai 世Thế 尊Tôn 。 有hữu 大đại 方phương 便tiện 。 至chí 為vì 調điều 眾chúng 生sanh 。 豈khởi 虛hư 妄vọng 耶da 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 次thứ 顯hiển 口khẩu 密mật 。

善thiện 男nam 子tử 或hoặc 有hữu 眾chúng 生sanh 。 貪tham 於ư 財tài 貨hóa (# 至chí 無vô 所sở 染nhiễm 污ô 。 猶do 如như 蓮liên 華hoa 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 次thứ 顯hiển 身thân 密mật 。

善thiện 男nam 子tử 應ưng 如như 是thị 知tri 。 四tứ 無vô 量lượng 義nghĩa (# 至chí 若nhược 有hữu 修tu 行hành 。 生sanh 大đại 梵Phạm 處xứ 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 總tổng 答đáp 上thượng 難nạn/nan 也dã 。 生sanh 梵Phạm 天Thiên 者giả 。 有hữu 淺thiển 有hữu 深thâm 。 上thượng 二nhị 界giới 皆giai 名danh 大đại 梵Phạm 。 初sơ 禪thiền 初sơ 得đắc 其kỳ 名danh 。 明minh 四tứ 無vô 量lượng 行hạnh 有hữu 淺thiển 深thâm 。 經Kinh 云vân 。 脩tu 慈từ 極cực 遠viễn 。 生sanh 第đệ 三tam 禪thiền 。 脩tu 悲bi 生sanh 空không 處xứ 。 脩tu 喜hỷ 生sanh 識thức 處xứ 。 脩tu 捨xả 生sanh 不bất 用dụng 處xứ 。 性tánh 有hữu 深thâm 淺thiển 。 不bất 應ưng 離ly 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 如như 是thị 無vô 量lượng 。 伴bạn 類loại 有hữu 四tứ (# 至chí )# 得đắc 名danh 為vi 四tứ 非phi 一nhất 二nhị 三tam 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 不bất 樂nhạo 者giả 。 嫉tật 妬đố 也dã 。 四tứ 種chủng 煩phiền 惱não 。 不bất 可khả 一nhất 行hành 頓đốn 除trừ 。 須tu 眾chúng 行hành 相tương 助trợ 。 是thị 伴bạn 義nghĩa 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 且thả 以dĩ 三tam 句cú 。 總tổng 詶thù 非phi 一nhất 二nhị 三tam 之chi 難nạn/nan 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 。 慈từ 能năng 斷đoạn 瞋sân (# 至chí )# 伴bạn 侶lữ 相tương 對đối 分phân 別biệt 為vi 四tứ 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 說thuyết 性tánh 有hữu 深thâm 淺thiển 。 治trị 結kết 須tu 伴bạn 。 有hữu 四tứ 義nghĩa 也dã 。 上thượng 云vân 。 瞋sân 愛ái 兩lưỡng 異dị 。 今kim 說thuyết 瞋sân 有hữu 下hạ 上thượng 。 治trị 有hữu 深thâm 淺thiển 。 亦diệc 待đãi 伴bạn 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 汝nhữ 言ngôn 慈từ 能năng 斷đoạn 瞋sân 者giả 。 此thử 舉cử 初sơ 難nạn/nan 。 雖tuy 可khả 同đồng 治trị 於ư 瞋sân 。 然nhiên 瞋sân 有hữu 麁thô 細tế 。 慈từ 心tâm 斷đoạn 麁thô 。 悲bi 心tâm 斷đoạn 細tế 。 今kim 所sở 斷đoạn 既ký 殊thù 。 能năng 斷đoạn 何hà 得đắc 獨độc 不bất 異dị 耶da 。 自tự 六lục 句cú 釋thích 麁thô 細tế 義nghĩa 也dã 。 言ngôn 伴bạn 類loại 相tương 對đối 者giả 。 慈từ 悲bi 雖tuy 為vi 伴bạn 類loại 。 而nhi 相tương 對đối 麁thô 細tế 。 故cố 為vi 四tứ 耳nhĩ 。

復phục 以dĩ 器khí 故cố 應ưng 名danh 為vi 四tứ (# 至chí 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 應ưng 四tứ 無vô 減giảm 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 答đáp 見kiến 愛ái 二nhị 行hành 。 俱câu 以dĩ 因nhân 治trị 為vi 難nạn/nan 。 先tiên 答đáp 人nhân 是thị 法Pháp 器khí 。 而nhi 力lực 能năng 行hành 慈từ 。 未vị 能năng 及cập 悲bi 。 是thị 器khí 有hữu 異dị 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 答đáp 第đệ 二nhị 。 通thông 答đáp 第đệ 三tam 也dã 。 言ngôn 世thế 間gian 器khí 有hữu 大đại 小tiểu 。 四tứ 心tâm 深thâm 淺thiển 不bất 同đồng 。 何hà 得đắc 以dĩ 境cảnh 使sử 盈doanh 縮súc 耶da 。 器khí 以dĩ 容dung 物vật 為vi 用dụng 。 境cảnh 有hữu 容dung 心tâm 之chi 義nghĩa 。 境cảnh 既ký 有hữu 四tứ 心tâm 。 何hà 得đắc 不phủ 耶da 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 先tiên 答đáp 第đệ 四tứ 難nạn/nan 利lợi 鈍độn 器khí 別biệt 。 自tự 有hữu 能năng 行hành 慈từ 悲bi 。 而nhi 未vị 能năng 行hành 喜hỷ 捨xả 。 反phản 覆phúc 皆giai 然nhiên 。 行hành 於ư 慈từ 悲bi 。 自tự 有hữu 高cao 下hạ 。 喜hỷ 捨xả 亦diệc 有hữu 淺thiển 深thâm 。 若nhược 爾nhĩ 那na 得đắc 難nạn/nan 言ngôn 應ưng 二nhị 而nhi 非phi 四tứ 乎hồ 。

善thiện 男nam 子tử 以dĩ 行hành 分phân 別biệt 故cố 應ưng 有hữu 四tứ (# 至chí )# 無vô 悲bi 喜hỷ 捨xả 是thị 故cố 有hữu 四tứ 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 兼kiêm 答đáp 因nhân 緣duyên 二nhị 難nạn/nan 。 雖tuy 是thị 因nhân 緣duyên 。 而nhi 緣duyên 中trung 有hữu 異dị 。 非phi 一nhất 非phi 三tam 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 答đáp 第đệ 四tứ 難nạn/nan 也dã 。 若nhược 行hành 於ư 慈từ 心tâm 。 未vị 有hữu 悲bi 喜hỷ 。 以dĩ 四tứ 行hành 不bất 同đồng 始thỉ 終chung 一nhất 人nhân 。 行hành 此thử 四tứ 德đức 。 豈khởi 得đắc 以dĩ 利lợi 鈍độn 為vi 難nạn/nan 耶da 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 答đáp 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 難nạn/nan 也dã 。 第đệ 二nhị 難nạn/nan 。 言ngôn 一nhất 緣duyên 眾chúng 生sanh 。 二nhị 緣duyên 所sở 須tu 之chi 法pháp 。 佛Phật 不bất 須tu 緣duyên 。 若nhược 爾nhĩ 。 唯duy 是thị 一nhất 眾chúng 生sanh 也dã 。 境cảnh 既ký 是thị 一nhất 。 但đãn 應ưng 一nhất 也dã 。 第đệ 三tam 難nạn/nan 云vân 。 一nhất 緣duyên 眾chúng 生sanh 。 二nhị 緣duyên 假giả 名danh 空không 。 三tam 緣duyên 實thật 法pháp 空không 。 是thị 則tắc 境cảnh 三tam 。 故cố 應ưng 三tam 也dã 。 此thử 答đáp 意ý 言ngôn 。 雖tuy 曰viết 境cảnh 同đồng 。 然nhiên 行hành 人nhân 之chi 行hành 。 有hữu 深thâm 有hữu 淺thiển 。 自tự 有hữu 能năng 行hành 初sơ 一nhất 。 不bất 能năng 行hành 後hậu 三tam 。 自tự 有hữu 能năng 行hành 第đệ 二nhị 。 不bất 能năng 行hành 第đệ 四tứ 。 云vân 何hà 難nạn/nan 言ngôn 境cảnh 是thị 同đồng 故cố 。 應ưng 一nhất 應ưng 三tam 耶da 。

善thiện 男nam 子tử 以dĩ 無vô 量lượng 故cố 亦diệc 得đắc 名danh 四tứ (# 至chí 乃nãi 得đắc 名danh 為vi 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 答đáp 第đệ 五ngũ 難nạn/nan 。 雖tuy 無vô 量lượng 名danh 同đồng 。 內nội 外ngoại 行hành 異dị 。 深thâm 淺thiển 大đại 殊thù 。 不bất 應ưng 一nhất 也dã 。 不bất 能năng 得đắc 自tự 在tại 三tam 昧muội 。 始thỉ 行hành 菩Bồ 薩Tát 。 非phi 無vô 量lượng 緣duyên 者giả 。 與dữ 父phụ 母mẫu 無vô 量lượng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 以dĩ 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 為vi 緣duyên 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 答đáp 第đệ 五ngũ 難nạn/nan 。 言ngôn 緣duyên 無vô 量lượng 眾chúng 生sanh 為vi 境cảnh 。 有hữu 四tứ 心tâm 之chi 別biệt 。 不bất 言ngôn 心tâm 體thể 通thông 同đồng 無vô 際tế 。 不bất 可khả 承thừa 聲thanh 為vi 難nạn/nan 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 答đáp 第đệ 五ngũ 難nạn/nan 。 名danh 字tự 雖tuy 同đồng 。 然nhiên 義nghĩa 有hữu 四tứ 階giai 。 盡tận 稱xưng 無vô 量lượng 。 不bất 得đắc 為vi 一nhất 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 至chí )# 是thị 名danh 得đắc 慈từ 非phi 大đại 慈từ 也dã 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 說thuyết 四Tứ 等Đẳng 成thành 與dữ 不bất 成thành 也dã 。 始thỉ 行hành 習tập 慈từ 。 要yếu 從tùng 親thân 近cận 。 從tùng 親thân 起khởi 者giả 。 煩phiền 惱não 難nạn/nan 去khứ 。 煩phiền 惱não 雖tuy 輕khinh 。 不bất 等đẳng 怨oán 親thân 。 未vị 成thành 大đại 悲bi 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 前tiền 第đệ 一nhất 定định 四tứ 無vô 量lượng 名danh 教giáo 。 今kim 第đệ 二nhị 明minh 慈từ 有hữu 淺thiển 深thâm 也dã 。 住trụ 下hạ 為vi 淺thiển 。 住trụ 上thượng 為vi 深thâm 。 於ư 怨oán 親thân 中trung 人nhân 。 非phi 不bất 平bình 等đẳng 。 猶do 故cố 名danh 淺thiển 者giả 。 以dĩ 慈từ 心tâm 難nạn/nan 成thành 。 極cực 有hữu 退thoái 沒một 。 若nhược 上thượng 住trụ 者giả 。 不bất 復phục 退thoái 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 段đoạn 辨biện 淺thiển 深thâm 。 謂vị 有hữu 漏lậu 相tương/tướng 。 想tưởng 心tâm 名danh 淺thiển 。 得đắc 真chân 無vô 漏lậu 。 一nhất 心tâm 具cụ 四tứ 。 故cố 名danh 甚thậm 深thâm 大đại 無vô 量lượng 也dã 。

世Thế 尊Tôn 何hà 緣duyên 菩Bồ 薩Tát 得đắc 如như 是thị 。 慈từ (# 至chí 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 。 名danh 大đại 無vô 量lượng 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 不bất 能năng 一nhất 日nhật 。 調điều 伏phục 心tâm 者giả 。 久cửu 脩tu 慈từ 者giả 。 慈từ 已dĩ 成thành 就tựu 。 雖tuy 復phục 經kinh 生sanh 。 暫tạm 忘vong 修tu 習tập 。 一nhất 日nhật 成thành 就tựu 。 不bất 從tùng 親thân 起khởi 也dã 下hạ 諸chư 譬thí 。 說thuyết 瞋sân 難nạn/nan 除trừ 。 明minh 慈từ 難nạn/nan 成thành 耳nhĩ 。

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷quyển 第đệ 三tam 十thập 六lục