大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 集Tập 解Giải
Quyển 32
梁Lương 寶Bảo 亮Lượng 等Đẳng 集Tập

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷Quyển 。 第Đệ 三Tam 十Thập 二Nhị

總tổng 會hội 通thông 四Tứ 諦Đế 義nghĩa 。 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 解giải 惑hoặc 相tương 對đối 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 虛hư 實thật 相tướng 對đối 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 有hữu 無vô 相tướng 對đối 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 假giả 實thật 相tướng 對đối 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 有hữu 為vi 無vô 為vi 相tướng 。 對đối 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 親thân 踈sơ 相tương 對đối 釋thích 二nhị 諦đế 義nghĩa 。 釋thích 十thập 諦đế 義nghĩa 。 真chân 不bất 真chân 辨biện 實thật 諦đế 。 顛điên 倒đảo 不bất 顛điên 倒đảo 辨biện 實thật 諦đế 。 虛hư 妄vọng 不bất 虛hư 妄vọng 辨biện 實thật 諦đế 。 大Đại 乘Thừa 非phi 大Đại 乘Thừa 辨biện 實thật 諦đế 。 佛Phật 說thuyết 魔ma 說thuyết 辨biện 實thật 諦đế 。 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。 無vô 二nhị 辨biện 實thật 諦đế 。 有hữu 常thường 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 辨biện 實thật 諦đế 。 釋thích 虛hư 空không 佛Phật 性tánh 非phi 諦đế 是thị 實thật 。 釋thích 四Tứ 諦Đế 當đương 體thể 是thị 實thật 。

聖thánh 行hành 品phẩm 之chi 第đệ 六lục

迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 至chí 如Như 來Lai 何hà 故cố 。 唱xướng 言ngôn 不bất 說thuyết 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 說thuyết 二Nhị 乘Thừa 有hữu 諦đế 無vô 實thật 。 以dĩ 不bất 識thức 常thường 。 今kim 明minh 見kiến 三tam 界giới 苦khổ 。 亦diệc 有hữu 淺thiển 深thâm 。 證chứng 成thành 上thượng 義nghĩa 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 自tự 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 各các 當đương 諦đế 下hạ 。 皆giai 有hữu 別biệt 釋thích 。 唯duy 滅Diệt 諦Đế 闕khuyết 會hội 通thông 文văn 耳nhĩ 。 四Tứ 諦Đế 既ký 竟cánh 。 今kim 總tổng 會hội 今kim 昔tích 二nhị 教giáo 總tổng 別biệt 之chi 旨chỉ 也dã 。

佛Phật 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 雖tuy 復phục 入nhập 猶do 不bất 名danh 說thuyết 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 此thử 下hạ 竟cánh 四Tứ 諦Đế 門môn 。 第đệ 三tam 總tổng 會hội 通thông 。 明minh 佛Phật 所sở 覺giác 了liễu 萬vạn 法pháp 。 如như 大đại 地địa 所sở 生sanh 之chi 草thảo 。 而nhi 昔tích 為vi 二Nhị 乘Thừa 說thuyết 。 如như 手thủ 中trung 草thảo 。 故cố 迦Ca 葉Diếp 今kim 捉tróc 此thử 作tác 問vấn 也dã 。 問vấn 佛Phật 所sở 覺giác 了liễu 法pháp 。 如như 大đại 地địa 草thảo 。 為vi 當đương 入nhập 四Tứ 諦Đế 。 為vi 當đương 不bất 入nhập 者giả 。 應ưng 有hữu 五ngũ 諦đế 。 佛Phật 下hạ 答đáp 言ngôn 。 悉tất 攝nhiếp 在tại 四Tứ 諦Đế 理lý 。 而nhi 往vãng 取thủ 不bất 出xuất 四Tứ 諦Đế 。 四Tứ 諦Đế 名danh 收thu 。 理lý 豈khởi 有hữu 遺di 。 所sở 以dĩ 故cố 云vân 。 悉tất 攝nhiếp 在tại 四Tứ 諦Đế 。 雖tuy 言ngôn 入nhập 中trung 。 亦diệc 猶do 不bất 名danh 說thuyết 。 何hà 以dĩ 然nhiên 。 若nhược 鑒giám 此thử 境cảnh 。 窮cùng 則tắc 生sanh 智trí 。 亦diệc 滿mãn 二Nhị 乘Thừa 。 但đãn 總tổng 相tương 知tri 諸chư 法pháp 。 未vị 曲khúc 達đạt 其kỳ 深thâm 旨chỉ 。 故cố 生sanh 解giải 脫thoát 劣liệt 。 於ư 知tri 法Pháp 門môn 亦diệc 局cục 淺thiển 。 若nhược 解giải 不bất 如như 佛Phật 。 當đương 知tri 未vị 窮cùng 境cảnh 。 以dĩ 見kiến 境cảnh 未vị 周chu 。 故cố 於ư 此thử 人nhân 。 而nhi 往vãng 望vọng 得đắc 言ngôn 。 取thủ 攝nhiếp 則tắc 不bất 盡tận 。 雖tuy 說thuyết 不bất 名danh 說thuyết 。

善thiện 男nam 子tử 知tri 聖Thánh 諦Đế 有hữu 二nhị 種chủng 智trí (# 至chí )# 我ngã 於ư 彼bỉ 經kinh 竟cánh 不bất 說thuyết 之chi 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 生sanh 滅diệt 聚tụ 積tích 名danh 陰ấm 。 亦diệc 是thị 苦khổ 義nghĩa 。 四Tứ 諦Đế 本bổn 為vi 聲Thanh 聞Văn 。 總tổng 相tương/tướng 說thuyết 苦khổ 。 別biệt 相tướng 知tri 者giả 。 非phi 彼bỉ 經kinh 所sở 說thuyết 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 若nhược 依y 勝thắng 鬘man 經kinh 為vi 論luận 者giả 。 有hữu 八bát 諦đế 。 昔tích 但đãn 說thuyết 四tứ 。 而nhi 無vô 作tác 聖Thánh 諦Đế 。 者giả 所sở 未vị 明minh 。 今kim 就tựu 此thử 經Kinh 。 不bất 但đãn 無vô 作tác 。 未vị 說thuyết 作tác 義nghĩa 。 亦diệc 未vị 究cứu 竟cánh 。 何hà 者giả 。 如như 說thuyết 陰ấm 相tương/tướng 。 色sắc 則tắc 有hữu 十thập 四tứ 種chủng 。 心tâm 則tắc 想tưởng 受thọ 行hành 也dã 。 此thử 是thị 總tổng 相tương/tướng 。 麁thô 分phân 別biệt 之chi 中trung 。 智trí 所sở 知tri 也dã 。 若nhược 就tựu 細tế 相tương/tướng 辨biện 明minh 者giả 。 則tắc 如như 一nhất 色sắc 陰ấm 。 為vi 幾kỷ 塵trần 所sở 成thành 。 幾kỷ 行hành 業nghiệp 所sở 感cảm 。 心tâm 則tắc 念niệm 念niệm 生sanh 滅diệt 。 幾kỷ 剎sát 那na 習tập 起khởi 相tương/tướng 。 乃nãi 是thị 八bát 住trụ 九cửu 住trụ 所sở 知tri 。 故cố 彼bỉ 經kinh 所sở 未vị 辨biện 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 知tri 諸chư 入nhập 者giả 名danh 之chi 為vi 門môn (# 至chí )# 我ngã 於ư 彼bỉ 經kinh 亦diệc 不bất 說thuyết 之chi 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 入nhập 是thị 處xứ 義nghĩa 。 通thông 識thức 為vi 門môn 義nghĩa 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 知tri 諸chư 界giới 者giả 名danh 之chi 為vi 分phần/phân (# 至chí )# 我ngã 於ư 彼bỉ 經kinh 亦diệc 不bất 說thuyết 之chi 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 界giới 分phần/phân 性tánh 別biệt 。 皆giai 是thị 當đương 位vị 之chi 名danh 也dã 。 義nghĩa 類loại 如như 上thượng 釋thích 。 心tâm 以dĩ 能năng 知tri 為vi 性tánh 。 色sắc 以dĩ 質chất 礙ngại 為vi 性tánh 。

善thiện 男nam 子tử 知tri 色sắc 壞hoại 相tương/tướng 是thị 名danh 中trung 智trí (# 至chí )# 我ngã 於ư 彼bỉ 經kinh 亦diệc 不bất 說thuyết 之chi 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 向hướng 已dĩ 總tổng 舉cử 三tam 聚tụ 法pháp 。 今kim 復phục 重trùng 舉cử 一nhất 一nhất 陰ấm 為vi 為vi 辭từ 耳nhĩ 。

善thiện 男nam 子tử 知tri 愛ái 因nhân 緣duyên 能năng 生sanh 五ngũ 陰ấm (# 至chí )# 我ngã 於ư 彼bỉ 經kinh 亦diệc 不bất 說thuyết 之chi 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 就tựu 四Tứ 諦Đế 門môn 辨biện 受thọ 是thị 集tập 。 能năng 生sanh 五ngũ 陰ấm 是thị 苦khổ 。 自tự 下hạ 者giả 。 滅diệt 道đạo 文văn 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 知tri 世thế 諦đế 者giả 是thị 名danh 中trung 智trí (# 至chí )# 我ngã 於ư 彼bỉ 經kinh 亦diệc 不bất 說thuyết 之chi 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 還hoàn 總tổng 收thu 法Pháp 門môn 。 為vi 一nhất 世thế 諦đế 。 上thượng 智trí 所sở 知tri 也dã 。 一nhất 切thiết 行hành 無vô 常thường 。 諸chư 法pháp 無vô 我ngã 。 涅Niết 槃Bàn 寂tịch 滅diệt 者giả 。 復phục 收thu 為vi 真Chân 諦Đế 。 言ngôn 無vô 常thường 等đẳng 行hành 。 生sanh 人nhân 真chân 解giải 。 唯duy 略lược 空không 門môn 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 是thị 昔tích 三tam 心tâm 所sở 治trị 斷đoạn 處xứ 。 寂tịch 滅diệt 無vô 生sanh 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 也dã 。

爾nhĩ 時thời 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 菩Bồ 薩Tát 。 至chí 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 為vi 義nghĩa 一nhất 名danh 異dị 。 為vi 名danh 義nghĩa 俱câu 異dị 耶da 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 上thượng 明minh 四Tứ 諦Đế 。 其kỳ 義nghĩa 則tắc 狹hiệp 。 今kim 說thuyết 二nhị 諦đế 。 其kỳ 理lý 則tắc 廣quảng 。 皆giai 是thị 智trí 境cảnh 也dã 。 所sở 以dĩ 言ngôn 四Tứ 諦Đế 狹hiệp 者giả 。 猶do 此thử 是thị 世thế 諦Đế 道Đạo 中trung 分phân 別biệt 為vi 四tứ 。 今kim 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 蘯# 於ư 前tiền 四tứ 也dã 。 又hựu 且thả 虛hư 空không 及cập 非phi 教giáo 緣duyên 滅diệt 。 不bất 在tại 四Tứ 諦Đế 中trung 攝nhiếp 。 今kim 以dĩ 二nhị 諦đế 而nhi 收thu 。 則tắc 是thị 世thế 諦đế 攝nhiếp 也dã 。 智trí 秀tú 曰viết 。 將tương 顯hiển 二nhị 諦đế 。 先tiên 設thiết 一nhất 問vấn 二nhị 難nạn/nan 也dã 。 此thử 即tức 第đệ 一nhất 問vấn 二nhị 諦đế 體thể 相tướng 也dã 。

世Thế 尊Tôn 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 有hữu 世thế 諦đế 不bất 世thế 諦đế 之chi 中trung 有hữu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 不phủ 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 理lý 無vô 二nhị 實thật 。 而nhi 有hữu 二nhị 名danh 。 如như 其kỳ 相tương/tướng 有hữu 。 不bất 應ưng 設thiết 二nhị 。 如như 其kỳ 相tương/tướng 無vô 。 二nhị 斯tư 妄vọng 矣hĩ 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 將tương 明minh 二nhị 諦đế 名danh 異dị 而nhi 實thật 同đồng 。 故cố 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 之chi 實thật 。 即tức 有hữu 世thế 諦đế 之chi 實thật 。 即tức 有hữu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 是thị 以dĩ 問vấn 二nhị 諦đế 之chi 實thật 可khả 得đắc 相tương/tướng 有hữu 不bất 耳nhĩ 。 不bất 問vấn 二nhị 名danh 之chi 義nghĩa 可khả 得đắc 相tương/tướng 有hữu 。

如như 其kỳ 有hữu 者giả 即tức 是thị 一nhất 諦đế 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 若nhược 名danh 義nghĩa 俱câu 異dị 。 有hữu 無vô 一nhất 時thời 者giả 。 則tắc 二nhị 不bất 雙song 合hợp 。 恆hằng 是thị 一nhất 諦đế 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 如như 其kỳ 一nhất 實thật 有hữu 二nhị 。 則tắc 二nhị 不bất 異dị 實thật 。 若nhược 二nhị 不bất 異dị 實thật 。 二nhị 則tắc 一nhất 矣hĩ 。

如như 其kỳ 無vô 者giả 將tương 非phi 如Như 來Lai 。 虛hư 妄vọng 說thuyết 耶da 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 若nhược 是thị 一nhất 諦đế 說thuyết 有hữu 二nhị 義nghĩa 者giả 。 則tắc 應ưng 一nhất 是thị 虛hư 妄vọng 。 故cố 云vân 將tương 非phi 虛hư 妄vọng 說thuyết 耶da 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 如như 其kỳ 相tương/tướng 無vô 。 則tắc 二nhị 名danh 無vô 實thật 。 而nhi 有hữu 二nhị 名danh 者giả 。 豈khởi 非phi 虛hư 妄vọng 耶da 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 先tiên 張trương 兩lưỡng 關quan 。 以dĩ 求cầu 其kỳ 旨chỉ 。 若nhược 真chân 中trung 有hữu 俗tục 。 則tắc 俗tục 來lai 同đồng 真chân 。 若nhược 俗tục 中trung 有hữu 真chân 。 則tắc 真chân 來lai 同đồng 俗tục 。 若nhược 以dĩ 真chân 同đồng 俗tục 。 則tắc 唯duy 一nhất 世thế 諦đế 。 以dĩ 俗tục 同đồng 真chân 。 則tắc 唯duy 一nhất 真Chân 諦Đế 。 不bất 應ưng 有hữu 二nhị 諦đế 之chi 說thuyết 也dã 。 若nhược 俗tục 不bất 容dung 真chân 。 真chân 不bất 容dung 俗tục 者giả 。 是thị 則tắc 天thiên 然nhiên 楚sở 越việt 也dã 。 若nhược 真chân 中trung 必tất 無vô 俗tục 者giả 。 而nhi 如Như 來Lai 說thuyết 色sắc 即tức 空không 。 此thử 則tắc 虛hư 妄vọng 說thuyết 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 世thế 諦đế 以dĩ 虛hư 妄vọng 故cố 有hữu 。 即tức 體thể 不bất 異dị 空không 也dã 。 若nhược 無vô 有hữu 而nhi 可khả 異dị 於ư 空không 者giả 。 豈khởi 有hữu 空không 之chi 可khả 異dị 於ư 有hữu 耶da 。 故cố 無vô 而nhi 即tức 一nhất 體thể 。 便tiện 二nhị 諦đế 之chi 名danh 立lập 也dã 。 若nhược 有hữu 有hữu 可khả 無vô 。 便tiện 是thị 世thế 諦đế 之chi 中trung 。 有hữu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 無vô 既ký 無vô 所sở 。 無vô 亦diệc 無vô 無vô 。 可khả 異dị 有hữu 也dã 。 若nhược 有hữu 無vô 可khả 異dị 有hữu 。 便tiện 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 中trung 。 有hữu 世thế 諦đế 也dã 。 兩lưỡng 既ký 不bất 相tương 有hữu 。 故cố 知tri 有hữu 無vô 可khả 有hữu 。 無vô 無vô 可khả 無vô 。 若nhược 有hữu 有hữu 可khả 有hữu 。 有hữu 無vô 可khả 無vô 。 此thử 便tiện 相tương/tướng 有hữu 。 得đắc 知tri 諸chư 法pháp 。 從tùng 本bổn 已dĩ 來lai 。 空không 無vô 毫hào 末mạt 之chi 相tướng 。 但đãn 於ư 病bệnh 者giả 為vi 有hữu 。 於ư 解giải 者giả 常thường 無vô 。 文Văn 殊Thù 致trí 問vấn 。 為vi 彰chương 此thử 理lý 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 世thế 諦đế 者giả 即tức 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 惑hoặc 者giả 皆giai 以dĩ 所sở 惑hoặc 為vi 實thật 。 名danh 世thế 諦đế 也dã 。 雖tuy 云vân 世thế 諦đế 。 實thật 不bất 遂toại 異dị 。 故cố 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 耳nhĩ 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 終chung 不bất 變biến 為vi 世thế 諦đế 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 欲dục 明minh 二nhị 皆giai 是thị 妄vọng 也dã 。 何hà 者giả 。 兩lưỡng 實thật 則tắc 不bất 可khả 相tương/tướng 即tức 。 既ký 相tương/tướng 即tức 以dĩ 明minh 兩lưỡng 無vô 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 名danh 無vô 二nhị 實thật 。 唯duy 唯duy 一nhất 矣hĩ 。 一nhất 實thật 之chi 理lý 。 理lý 不bất 可khả 名danh 。 豈khởi 可khả 即tức 乎hồ 。 但đãn 寄ký 即tức 以dĩ 遣khiển 即tức 名danh 無vô 二nhị 實thật 。 非phi 有hữu 一nhất 實thật 。 而nhi 可khả 即tức 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 一nhất 答đáp 兩lưỡng 關quan 也dã 。 既ký 言ngôn 即tức 也dã 。 豈khởi 有hữu 楚sở 越việt 之chi 過quá 。 即tức 理lý 是thị 同đồng 。 豈khởi 有hữu 妄vọng 說thuyết 之chi 失thất 耶da 。 所sở 以dĩ 言ngôn 即tức 者giả 。 非phi 以dĩ 空không 作tác 色sắc 。 以dĩ 色sắc 作tác 空không 也dã 。 以dĩ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 從tùng 本bổn 來lai 不bất 可khả 得đắc 。 今kim 明minh 世thế 諦đế 不bất 可khả 得đắc 。 不bất 可khả 得đắc 者giả 。 豈khởi 可khả 分phân 別biệt 。 故cố 言ngôn 即tức 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 病bệnh 者giả 逐trục 生sanh 惑hoặc 。 今kim 欲dục 捉tróc 己kỷ 心tâm 令linh 住trụ 。 故cố 唱xướng 云vân 世thế 諦đế 。 即tức 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 不bất 於ư 法pháp 外ngoại 覓mịch 法pháp 。 但đãn 致trí 即tức 之chi 名danh 。 本bổn 就tựu 異dị 中trung 明minh 耳nhĩ 。 非phi 兩lưỡng 乖quai 之chi 說thuyết 。

世Thế 尊Tôn 若nhược 爾nhĩ 者giả 則tắc 無vô 二nhị 諦đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 若nhược 世thế 諦đế 即tức 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 者giả 。 唯duy 有hữu 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 無vô 世thế 諦đế 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 深thâm 領lãnh 相tương/tướng 即tức 之chi 旨chỉ 。 徵trưng 昔tích 說thuyết 有hữu 二nhị 謬mậu 。

佛Phật 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 有hữu 善thiện 方phương 便tiện 。 至chí )# 一nhất 者giả 世thế 法pháp 二nhị 者giả 出xuất 世thế 法pháp 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 理lý 如như 所sở 談đàm 。 唯duy 一nhất 無vô 二nhị 。 方phương 便tiện 隨tùy 俗tục 。 說thuyết 為vi 二nhị 耳nhĩ 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 法pháp 無vô 明minh 相tướng 。 言ngôn 語ngữ 道đạo 斷đoạn 。 豈khởi 可khả 以dĩ 二nhị 諦đế 之chi 名danh 。 示thị 眾chúng 生sanh 耶da 。 善thiện 乃nãi 方phương 便tiện 者giả 。 假giả 真chân 俗tục 二nhị 稱xưng 。 誘dụ 道đạo 愚ngu 近cận 耳nhĩ 。 非phi 謂vị 理lý 有hữu 二nhị 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 若nhược 以dĩ 不bất 可khả 得đắc 。 義nghĩa 而nhi 為vi 論luận 者giả 。 則tắc 無vô 二nhị 也dã 。 若nhược 有hữu 可khả 得đắc 而nhi 假giả 用dụng 。 則tắc 二nhị 名danh 生sanh 矣hĩ 。 是thị 則tắc 二nhị 名danh 之chi 生sanh 。 約ước 物vật 情tình 而nhi 立lập 也dã 。 此thử 下hạ 有hữu 六lục 重trọng/trùng 解giải 釋thích 。 第đệ 一nhất 以dĩ 解giải 惑hoặc 相tương 對đối 。 第đệ 二nhị 虛hư 實thật 相tướng 對đối 。 第đệ 三tam 有hữu 無vô 相tướng 對đối 。 即tức 文Văn 殊Thù 所sở 問vấn 也dã 。 第đệ 四tứ 假giả 實thật 相tướng 對đối 。 第đệ 五ngũ 有hữu 為vi 無vô 為vi 相tướng 對đối 。 第đệ 六lục 親thân 踈sơ 相tương 對đối 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 善thiện 巧xảo 者giả 。 能năng 說thuyết 不bất 有hữu 之chi 有hữu 。 不bất 無vô 之chi 無vô 。 以dĩ 立lập 二nhị 名danh 。 而nhi 用dụng 導đạo 物vật 也dã 。 然nhiên 解giải 悟ngộ 不bất 同đồng 。 不bất 開khai 六lục 重trọng/trùng 。 更cánh 辨biện 其kỳ 旨chỉ 。 此thử 下hạ 第đệ 一nhất 約ước 凡phàm 聖thánh 二nhị 人nhân 。 以dĩ 辨biện 二nhị 諦đế 。 明minh 有hữu 假giả 有hữu 之chi 有hữu 。 無vô 實thật 有hữu 可khả 得đắc 也dã 。 無vô 是thị 因nhân 緣duyên 之chi 無vô 。 亦diệc 無vô 無vô 可khả 得đắc 也dã 。 稱xưng 此thử 二nhị 理lý 而nhi 解giải 者giả 。 則tắc 出xuất 世thế 之chi 人nhân 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 若nhược 世thế 人nhân 所sở 說thuyết 者giả 。 言ngôn 有hữu 便tiện 云vân 性tánh 有hữu 。 言ngôn 無vô 便tiện 謂vị 斷đoạn 滅diệt 。 是thị 則tắc 有hữu 無vô 虛hư 謬mậu 。 俱câu 不bất 著trước 理lý 。 故cố 於ư 此thử 人nhân 。 悉tất 名danh 世thế 諦đế 。

善thiện 男nam 子tử 如như 出xuất 世thế 人nhân 之chi 所sở 知tri (# 至chí 而nhi 能năng 知tri 之chi 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 。 非phi 即tức 非phi 離ly 。 無vô 有hữu 定định 相tướng 。 聖thánh 人nhân 如như 其kỳ 相tương/tướng 性tánh 而nhi 知tri 。 勝thắng 世thế 人nhân 故cố 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 世thế 法pháp 者giả 。 謂vị 世thế 間gian 八bát 法pháp 也dã 。 反phản 之chi 即tức 出xuất 世thế 矣hĩ 。 出xuất 世thế 所sở 知tri 者giả 。 三tam 假giả 及cập 空không 。 皆giai 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 世thế 人nhân 知tri 有hữu 。 決quyết 定định 有hữu 相tương/tướng 。 如như 牛ngưu 定định 牛ngưu 。 不bất 可khả 為vi 馬mã 。 亦diệc 得đắc 實thật 義nghĩa 。 是thị 世thế 諦đế 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 第đệ 一nhất 重trọng/trùng 。 五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 。 稱xưng 言ngôn 某mỗ 甲giáp 者giả 。 此thử 舉cử 凡phàm 夫phu 所sở 知tri 。 以dĩ 明minh 惑hoặc 也dã 。 解giải 陰ấm 無vô 。 此thử 舉cử 聖thánh 人nhân 所sở 知tri 。 以dĩ 明minh 解giải 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 或hoặc 有hữu 法pháp (# 至chí 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 熱nhiệt 炎diễm 以dĩ 不bất 實thật 為vi 實thật 。 是thị 則tắc 世thế 諦đế 。 解giải 其kỳ 不bất 實thật 。 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 實thật 義nghĩa 如như 苦khổ 集tập 等đẳng 。 何hà 以dĩ 斷đoạn 惑hoặc 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 上thượng 。 與dữ 陰ấm 和hòa 合hợp 。 以dĩ 明minh 解giải 感cảm 。 今kim 說thuyết 境cảnh 有hữu 虛hư 實thật 者giả 。 謂vị 四Tứ 諦Đế 理lý 也dã 。 苦khổ 真chân 是thị 苦khổ 。 不bất 可khả 令linh 樂lạc 。 集tập 滅diệt 道đạo 皆giai 如như 此thử 也dã 。 世thế 諦đế 取thủ 重trọng/trùng 虛hư 之chi 義nghĩa 。 實thật 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 知tri 我ngã 眾chúng 生sanh 者giả 。 出xuất 不bất 實thật 事sự 也dã 。 又hựu 言ngôn 諸chư 陰ấm 界giới 入nhập 者giả 。 如như 小tiểu 不bất 類loại 。 此thử 乃nãi 是thị 緣duyên 成thành 之chi 法pháp 。 若nhược 計kế 之chi 為vi 實thật 。 理lý 不bất 可khả 得đắc 。 何hà 異dị 輪luân 等đẳng 喻dụ 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 第đệ 二nhị 就tựu 虛hư 實thật 以dĩ 明minh 義nghĩa 。 妄vọng 有hữu 故cố 世thế 諦đế 。 稱xưng 理lý 故cố 真Chân 諦Đế 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 世thế 法pháp 有hữu 五ngũ 種chủng 至chí 如như 實thật 而nhi 知tri 。 是thị 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 世thế 之chi 所sở 著trước 。 為vi 世thế 諦đế 。 知tri 其kỳ 實thật 故cố 。 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 世thế 諦đế 不bất 出xuất 此thử 五ngũ 種chủng 也dã 。 初sơ 是thị 假giả 名danh 眾chúng 多đa 。 有hữu 眾chúng 分phần/phân 假giả 。 相tương 續tục 假giả 。 相tương/tướng 持trì 假giả 。 亦diệc 有hữu 法pháp 假giả 受thọ 假giả 。 總tổng 一nhất 切thiết 世thế 諦đế 也dã 。 下hạ 四tứ 是thị 別biệt 眾chúng 字tự 。 合hợp 名danh 句cú 也dã 。 眾chúng 色sắc 合hợp 為vi 縛phược 也dã 。 音âm 聲thanh 告cáo 令linh 為vi 法pháp 也dã 。 衣y 服phục 標tiêu 相tương/tướng 。 為vi 執chấp 著trước 也dã 。 無vô 此thử 為vi 第đệ 一nhất 義nghĩa 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 三tam 重trọng/trùng 於ư 此thử 五ngũ 法pháp 。 心tâm 無vô 顛điên 倒đảo 。 如như 實thật 而nhi 知tri 。 體thể 不bất 可khả 得đắc 。 即tức 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 三tam 寄ký 空không 有hữu 。 以dĩ 明minh 義nghĩa 也dã 。 有hữu 名danh 有hữu 用dụng 為vi 世thế 諦đế 。 性tánh 空không 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 若nhược 燒thiêu 若nhược 割cát (# 至chí )# 無vô 死tử 無vô 壞hoại 。 是thị 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 此thử 以dĩ 相tương 續tục 假giả 。 名danh 為vi 世thế 諦đế 。 以dĩ 念niệm 念niệm 滅diệt 實thật 法pháp 。 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 四tứ 重trọng/trùng 就tựu 假giả 實thật 明minh 義nghĩa 。 如như 般Bát 若Nhã 經kinh 燈đăng 炷chú 品phẩm 所sở 載tái 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 釋thích 同đồng 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 有hữu 八bát 苦khổ 相tương/tướng (# 至chí )# 無vô 五ngũ 盛thịnh 陰ấm 是thị 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 有hữu 多đa 惑hoặc 故cố 。 為vi 世thế 諦đế 。 無vô 多đa 解giải 故cố 。 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 說thuyết 苦khổ 是thị 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 今kim 說thuyết 為vi 世thế 諦đế 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 五ngũ 重trọng/trùng 明minh 金kim 剛cang 以dĩ 還hoàn 未vị 免miễn 苦khổ 。 為vi 世thế 諦đế 。 唯duy 佛Phật 果Quả 對đối 八bát 苦khổ 相tương/tướng 。 故cố 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 釋thích 同đồng 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 譬thí 如như 一nhất 人nhân 。 至chí )# 其kỳ 實thật 是thị 一nhất 而nhi 有hữu 多đa 名danh 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 上thượng 明minh 真chân 俗tục 皆giai 是thị 世thế 諦đế 。 隨tùy 世thế 諦đế 利lợi 。 有hữu 多đa 有hữu 少thiểu 。 多đa 者giả 名danh 真chân 。 少thiểu 者giả 名danh 俗tục 也dã 。

依y 因nhân 父phụ 母mẫu 和hòa 合hợp 。 而nhi 生sanh 名danh 為vi 世thế 諦đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 事sự 近cận 遠viễn 為vi 世thế 諦đế 。 得đắc 實thật 為vi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。

十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 和hòa 合hợp 生sanh 者giả 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦đế 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 解giải 則tắc 見kiến 故cố 。 名danh 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 。 惑hoặc 之chi 者giả 為vi 世thế 諦đế 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 知tri 從tùng 父phụ 母mẫu 利lợi 少thiểu 。 名danh 俗tục 。 知tri 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 利lợi 多đa 。 名danh 真chân 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 六lục 重trọng/trùng 就tựu 親thân 疎sơ 為vi 名danh 也dã 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 為vi 親thân 者giả 。 以dĩ 見kiến 在tại 立lập 果quả 。 由do 過quá 去khứ 無vô 明minh 行hành 等đẳng 也dã 。 令linh 父phụ 母mẫu 為vi 其kỳ 外ngoại 緣duyên 。 所sở 以dĩ 疎sơ 也dã 。 尋tầm 此thử 文văn 旨chỉ 。 本bổn 明minh 二nhị 諦đế 空không 有hữu 之chi 義nghĩa 。 收thu 法pháp 則tắc 曠khoáng 。 今kim 六lục 重trọng/trùng 所sở 明minh 。 悉tất 就tựu 事sự 中trung 。 相tương 待đãi 炎diễm 明minh 此thử 也dã 。 旨chỉ 之chi 所sở 歸quy 。 在tại 第đệ 三tam 句cú 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 釋thích 同đồng 。

文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 菩Bồ 薩Tát 摩Ma 訶Ha 薩Tát 。 至chí )# 所sở 言ngôn 實thật 諦đế 。 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 就tựu 前tiền 說thuyết 不bất 了liễu 。 如như 似tự 實thật 諦đế 。 全toàn 異dị 四Tứ 諦Đế 。 故cố 更cánh 問vấn 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 問vấn 一nhất 諦đế 總tổng 上thượng 六lục 諦đế 。 名danh 為vi 實thật 諦đế 也dã 。 因nhân 上thượng 二Nhị 乘Thừa 有hữu 苦khổ 集Tập 諦Đế 。 而nhi 不bất 真chân 實thật 。 似tự 如như 二Nhị 乘Thừa 實thật 諦đế 不bất 攝nhiếp 。 是thị 以dĩ 明minh 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 前tiền 言ngôn 二Nhị 乘Thừa 實thật 諦đế 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 之chi 。 今kim 問vấn 菩Bồ 薩Tát 所sở 以dĩ 。 得đắc 實thật 諦đế 之chi 義nghĩa 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 明minh 慧tuệ 境cảnh 之chi 第đệ 三tam 辨biện 實thật 諦đế 也dã 。 上thượng 會hội 四Tứ 諦Đế 。 言ngôn 聲Thanh 聞Văn 有hữu 苦khổ 有hữu 苦Khổ 諦Đế 。 而nhi 無vô 真chân 實thật 。 菩Bồ 薩Tát 解giải 苦khổ 無vô 苦khổ 。 而nhi 有hữu 真chân 實thật 。 若nhược 解giải 理lý 而nhi 真chân 實thật 者giả 。 為vi 更cánh 有hữu 何hà 境cảnh 。 為vi 其kỳ 所sở 知tri 。 故cố 致trí 此thử 問vấn 也dã 。

佛Phật 言ngôn 善thiện 男nam 子tử 言ngôn 實thật 諦đế 者giả 名danh 曰viết 真chân 法pháp 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 名danh 為vi 真chân 法pháp 。 四Tứ 諦Đế 有hữu 之chi 。 則tắc 名danh 實thật 義nghĩa 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 若nhược 法pháp 非phi 真chân 不bất 名danh 實thật 諦đế (# 至chí 是thị 則tắc 名danh 為vi 。 實thật 諦đế 之chi 義nghĩa 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 有hữu 四Tứ 諦Đế 。 以dĩ 無vô 真chân 實thật 惑hoặc 。 成thành 八bát 倒đảo 虛hư 空không 之chi 惑hoặc 也dã 。 縱túng/tung 令linh 得đắc 解giải 非phi 大Đại 乘Thừa 也dã 。 若nhược 體thể 真chân 四Tứ 諦Đế 。 則tắc 無vô 病bệnh 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 佛Phật 以dĩ 七thất 義nghĩa 說thuyết 實thật 也dã 。 真chân 法pháp 以dĩ 體thể 常thường 無vô 變biến 故cố 也dã 。 不bất 倒đảo 以dĩ 境cảnh 智trí 。 皆giai 實thật 故cố 也dã 。 不bất 虛hư 以dĩ 言ngôn 無vô 虛hư 妄vọng 故cố 也dã 。 大Đại 乘Thừa 以dĩ 究cứu 竟cánh 盡tận 苦khổ 故cố 也dã 。 佛Phật 說thuyết 以dĩ 所sở 言ngôn 不bất 謬mậu 故cố 也dã 。 一nhất 道đạo 以dĩ 更cánh 無vô 異dị 因nhân 故cố 也dã 。 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 以dĩ 果quả 中trung 無vô 上thượng 故cố 也dã 。 此thử 表biểu 實thật 法pháp 無vô 不bất 實thật 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 為vi 真chân 法pháp 。 菩Bồ 薩Tát 體thể 之chi 。 則tắc 無vô 以dĩ 倒đảo 。 其kỳ 解giải 真chân 正chánh 。 確xác 然nhiên 不bất 改cải 。 可khả 曰viết 為vi 實thật 。 智trí 無vô 不bất 審thẩm 。 慧tuệ 無vô 不bất 識thức 。 審thẩm 識thức 之chi 義nghĩa 。 可khả 曰viết 為vi 諦đế 。 是thị 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 之chi 解giải 。 名danh 曰viết 真chân 法pháp 。 無vô 有hữu 顛điên 倒đảo 。 無vô 有hữu 虛hư 妄vọng 。 名danh 曰viết 大Đại 乘Thừa 。 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 者giả 也dã 。 備bị 此thử 眾chúng 義nghĩa 。 名danh 曰viết 實thật 諦đế 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 實thật 諦đế 明minh 理lý 曠khoáng 矣hĩ 。 何hà 者giả 。 前tiền 二nhị 諦đế 正chánh 攝nhiếp 詮thuyên 耳nhĩ 。 未vị 攝nhiếp 忘vong 詮thuyên 之chi 旨chỉ 。 今kim 實thật 諦đế 者giả 。 即tức 體thể 以dĩ 辨biện 義nghĩa 。 忘vong 詮thuyên 之chi 處xứ 。 亦diệc 復phục 為vi 實thật 。 是thị 則tắc 下hạ 惑hoặc 上thượng 解giải 。 豈khởi 有hữu 一nhất 理lý 而nhi 不bất 不bất 盡tận 耶da 。 就tựu 文văn 雖tuy 有hữu 八bát 句cú 。 義nghĩa 不bất 出xuất 六lục 也dã 。 初sơ 明minh 佛Phật 果Quả 行hành 人nhân 。 是thị 實thật 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 顛điên 倒đảo 虛hư 妄vọng 二nhị 句cú 。 解giải 惑hoặc 以dĩ 明minh 義nghĩa 也dã 。 第đệ 四tứ 第đệ 五ngũ 就tựu 教giáo 以dĩ 明minh 實thật 也dã 。 第đệ 六lục 明minh 因nhân 實thật 。 第đệ 七thất 明minh 果quả 實thật 。 今kim 六lục 句cú 所sở 不bất 收thu 悉tất 。 還hoàn 以dĩ 境cảnh 實thật 而nhi 收thu 之chi 也dã 。 第đệ 一nhất 第đệ 七thất 二nhị 句cú 。 前tiền 則tắc 據cứ 人nhân 。 後hậu 則tắc 據cứ 法pháp 。 以dĩ 此thử 為vi 異dị 也dã 。 顛điên 倒đảo 虛hư 妄vọng 者giả 。 據cứ 其kỳ 重trọng/trùng 處xứ 為vi 言ngôn 也dã 。 虛hư 妄vọng 者giả 。 從tùng 未vị 免miễn 相tương/tướng 惑hoặc 。 金kim 剛cang 心tâm 已dĩ 還hoàn 。 就tựu 輕khinh 處xứ 說thuyết 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 七thất 重trùng 辨biện 實thật 。 第đệ 一nhất 明minh 果quả 體thể 實thật 也dã 。 真chân 法pháp 者giả 。 法pháp 若nhược 不bất 真chân 。 不bất 名danh 為vi 實thật 。 故cố 知tri 神thần 明minh 妙diệu 體thể 。 非phi 偽ngụy 因nhân 所sở 生sanh 。 理lý 相tương/tướng 虛hư 寂tịch 。 過quá 有hữu 言ngôn 之chi 表biểu 。 唯duy 斯tư 一nhất 法pháp 。 可khả 稱xưng 真chân 而nhi 實thật 也dã 。 第đệ 二nhị 就tựu 境cảnh 界giới 辨biện 實thật 。 第đệ 三tam 就tựu 正chánh 智trí 為vi 實thật 。 耶da 解giải 非phi 實thật 。 第đệ 四tứ 明minh 大Đại 乘Thừa 是thị 實thật 。 小Tiểu 乘Thừa 非phi 實thật 。 第đệ 五ngũ 明minh 教giáo 實thật 。 昔tích 教giáo 所sở 詮thuyên 。 未vị 必tất 盡tận 實thật 。 要yếu 是thị 佛Phật 說thuyết 。 當đương 時thời 有hữu 益ích 。 是thị 故cố 為vi 實thật 。 魔ma 教giáo 亂loạn 真chân 。 能năng 令linh 行hành 人nhân 入nhập 生sanh 死tử 。 故cố 言ngôn 非phi 實thật 。 第đệ 六lục 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。 明minh 因nhân 實thật 。 一nhất 道đạo 是thị 一nhất 因nhân 。 若nhược 有hữu 異dị 因nhân 。 則tắc 非phi 實thật 也dã 。 第đệ 七thất 常thường 我ngã 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 。 明minh 果quả 實thật 也dã 。 與dữ 第đệ 一nhất 句cú 。 何hà 以dĩ 為vi 異dị 。 彼bỉ 明minh 果quả 體thể 。 據cứ 得đắc 果quả 時thời 為vi 語ngữ 。 此thử 明minh 佛Phật 弟đệ 子tử 所sở 行hành 。 必tất 定định 當đương 得đắc 。 此thử 四tứ 法Pháp 故cố 。 是thị 為vi 因nhân 中trung 說thuyết 果quả 。 以dĩ 此thử 為vi 異dị 。

文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 至chí )# 及cập 與dữ 佛Phật 性tánh 。 無vô 有hữu 差sai 別biệt 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 向hướng 云vân 四Tứ 諦Đế 有hữu 實thật 。 名danh 為vi 實thật 諦đế 。 而nhi 如Như 來Lai 虛hư 空không 。 佛Phật 性tánh 皆giai 是thị 真chân 實thật 。 便tiện 是thị 四Tứ 諦Đế 真chân 實thật 。 合hợp 以dĩ 為vi 三tam 。 三tam 有hữu 不bất 實thật 。 故cố 須tu 分phân 別biệt 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 文Văn 殊Thù 以dĩ 常thường 為vi 真chân 實thật 。 常thường 法pháp 有hữu 三tam 。 謂vị 果quả 說thuyết 如Như 來Lai 。 因nhân 說thuyết 佛Phật 性tánh 。 餘dư 說thuyết 虛hư 空không 。 此thử 三tam 常thường 無vô 差sai 別biệt 。 可khả 為vi 真chân 實thật 。 餘dư 法pháp 非phi 實thật 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 已dĩ 明minh 菩Bồ 薩Tát 得đắc 為vi 實thật 諦đế 之chi 義nghĩa 。 似tự 與dữ 佛Phật 齊tề 。 故cố 發phát 斯tư 問vấn 。 將tương 顯hiển 如Như 來Lai 異dị 於ư 菩Bồ 薩Tát 。 有hữu 實thật 有hữu 諦đế 。 如Như 來Lai 唯duy 實thật 無vô 諦đế 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 諦đế 者giả 。 用dụng 照chiếu 審thẩm 決quyết 之chi 謂vị 。 如Như 來Lai 理lý 窮cùng 道đạo 盡tận 。 息tức 照chiếu 癈phế 審thẩm 。 湛trạm 然nhiên 永vĩnh 安an 。 是thị 以dĩ 無vô 諦đế 之chi 名danh 。 常thường 住trụ 不bất 變biến 。 故cố 有hữu 實thật 之chi 稱xưng 。 又hựu 有hữu 一nhất 義nghĩa 。 夫phu 諦đế 者giả 。 定định 物vật 之chi 名danh 也dã 。 如Như 來Lai 至chí 寂tịch 。 出xuất 於ư 名danh 數số 之chi 表biểu 。 非phi 名danh 之chi 所sở 能năng 定định 。 故cố 下hạ 歷lịch 明minh 四Tứ 諦Đế 。 釋thích 如Như 來Lai 無vô 諦đế 之chi 義nghĩa 也dã 。 自tự 斯tư 已dĩ 還hoàn 。 既ký 未vị 窮cùng 理lý 。 若nhược 窮cùng 理lý 體thể 圓viên 。 明minh 照chiếu 審thẩm 物vật 。 可khả 以dĩ 名danh 定định 者giả 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 文Văn 殊Thù 領lãnh 解giải 下hạ 六lục 句cú 。 設thiết 難nạn/nan 。 即tức 是thị 如Như 來Lai 者giả 。 會hội 三tam 法pháp 領lãnh 解giải 之chi 辭từ 也dã 。 所sở 以dĩ 作tác 此thử 領lãnh 解giải 者giả 。 向hướng 雖tuy 言ngôn 同đồng 實thật 。 如như 似tự 異dị 與dữ 果quả 體thể 為vi 一nhất 。 故cố 須tu 簡giản 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 下hạ 料liệu 簡giản 上thượng 七thất 門môn 也dã 。 就tựu 釋thích 第đệ 一nhất 章chương 中trung 有hữu 五ngũ 階giai 。 第đệ 一nhất 辨biện 異dị 。 第đệ 二nhị 釋thích 異dị 。 第đệ 三tam 結kết 真chân 。 第đệ 四tứ 遣khiển 對đối 治trị 。 第đệ 五ngũ 還hoàn 捉tróc 苦khổ 。 以dĩ 結kết 句cú 也dã 。 問vấn 意ý 唯duy 虛hư 空không 等đẳng 三tam 法pháp 。 為vi 實thật 諦đế 三tam 法pháp 之chi 外ngoại 。 更cánh 無vô 差sai 別biệt 實thật 諦đế 耶da 。

佛Phật 告cáo 文Văn 殊Thù 。 師sư 利lợi 有hữu 苦khổ 有hữu 諦đế (# 至chí )# 佛Phật 性tánh 非phi 苦khổ 非phi 諦đế 是thị 實thật 。

案án 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 若nhược 以dĩ 不bất 變biến 為vi 實thật 者giả 。 有hữu 常thường 而nhi 不bất 變biến 。 無vô 常thường 而nhi 不bất 變biến 也dã 。 常thường 無vô 常thường 異dị 。 實thật 義nghĩa 不bất 異dị 。 一nhất 切thiết 皆giai 實thật 也dã 。 非phi 苦khổ 非phi 諦đế 者giả 。 釋thích 實thật 義nghĩa 。 學học 地địa 推thôi 求cầu 。 故cố 有hữu 諦đế 不bất 諦đế 。 無Vô 學Học 無vô 求cầu 。 故cố 非phi 諦đế 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 凡phàm 夫phu 有hữu 苦khổ 無vô 諦đế 。 二Nhị 乘Thừa 有hữu 苦khổ 有hữu 諦đế 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 諦đế 有hữu 實thật 。 如Như 來Lai 有hữu 實thật 無vô 諦đế 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 此thử 下hạ 有hữu 五ngũ 重trọng/trùng 明minh 也dã 。 第đệ 一nhất 歷lịch 四Tứ 諦Đế 。 明minh 如Như 來Lai 不bất 同đồng 。 次thứ 第đệ 二nhị 釋thích 所sở 以dĩ 不bất 同đồng 。 第đệ 三tam 釋thích 人nhân 情tình 疑nghi 。 疑nghi 言ngôn 。 乃nãi 可khả 不bất 同đồng 於ư 四Tứ 諦Đế 。 然nhiên 此thử 三tam 法pháp 。 何hà 必tất 不bất 別biệt 體thể 耶da 。 今kim 明minh 三tam 法pháp 一nhất 體thể 。 所sở 以dĩ 是thị 常thường 成thành 不bất 同đồng 之chi 義nghĩa 。 第đệ 四tứ 結kết 非phi 。 第đệ 五ngũ 總tổng 結kết 釋thích 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 此thử 第đệ 一nhất 階giai 辨biện 異dị 也dã 。 遍biến 歷lịch 四Tứ 諦Đế 。 當đương 體thể 皆giai 實thật 。 雖tuy 當đương 體thể 是thị 實thật 。 而nhi 非phi 上thượng 三tam 法pháp 之chi 實thật 。 故cố 下hạ 言ngôn 。 如Như 來Lai 非phi 苦khổ 非phi 諦đế 是thị 實thật 。 謂vị 極cực 果quả 之chi 實thật 。 非phi 四Tứ 諦Đế 之chi 實thật 也dã 。

文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 所sở 。 言ngôn 苦khổ 者giả (# 至chí )# 虛hư 空không 佛Phật 。 性tánh 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 苦khổ 理lý 實thật 爾nhĩ 。 可khả 以dĩ 名danh 定định 。 審thẩm 為vi 實thật 諦đế 也dã 。 又hựu 名danh 菩Bồ 薩Tát 辨biện 苦khổ 得đắc 實thật 。 為vi 實thật 諦đế 也dã 。 下hạ 三tam 諦đế 義nghĩa 亦diệc 同đồng 也dã 。 如Như 來Lai 非phi 諦đế 。 具cụ 如như 前tiền 解giải 。 故cố 不bất 句cú 句cú 釋thích 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 釋thích 所sở 以dĩ 也dã 。 言ngôn 是thị 無vô 常thường 遷thiên 流lưu 斷đoạn 壞hoại 之chi 法pháp 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 二nhị 階giai 釋thích 異dị 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 。 如Như 來Lai 之chi 實thật 。 非phi 四Tứ 諦Đế 實thật 。 苦khổ 者giả 是thị 可khả 斷đoạn 除trừ 法pháp 。 如Như 來Lai 實thật 不bất 可khả 斷đoạn 除trừ 。 故cố 不bất 同đồng 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 所sở 言ngôn 集tập 者giả (# 至chí )# 虛hư 空không 佛Phật 。 性tánh 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 集tập 能năng 令linh 未vị 來lai 五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 。 又hựu 其kỳ 體thể 是thị 流lưu 動động 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 所sở 言ngôn 滅diệt 者giả 。 名danh 煩phiền 惱não 滅diệt (# 至chí )# 虛hư 空không 佛Phật 。 性tánh 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 案án 名danh 而nhi 言ngôn 。 唯duy 在tại 結kết 滅diệt 。 不bất 及cập 不bất 滅diệt 。 結kết 滅diệt 害hại 除trừ 。 理lý 應ưng 證chứng 知tri 。 斯tư 則tắc 名danh 諦đế 。 諦đế 者giả 。 審thẩm 實thật 為vi 義nghĩa 。 故cố 言ngôn 實thật 耳nhĩ 。 非phi 前tiền 所sở 言ngôn 實thật 諦đế 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 滅Diệt 諦Đế 說thuyết 以dĩ 無vô 煩phiền 惱não 無vô 法pháp 為vi 滅diệt 。 不bất 通thông 學học 地địa 。 有hữu 常thường 無vô 常thường 。 由do 智trí 證chứng 滅diệt 。 故cố 名danh 證chứng 法pháp 。 如Như 來Lai 之chi 性tánh 。 至chí 不bất 名danh 證chứng 。 知tri 者giả 由do 智trí 。 稱xưng 非phi 無vô 。 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 證chứng 非phi 無vô 也dã 。 無vô 不bất 能năng 斷đoạn 結kết 。 唯duy 是thị 果quả 性tánh 。 不bất 通thông 學học 地địa 。 非phi 常thường 無vô 常thường 。 智trí 不bất 自tự 證chứng 。 非phi 證chứng 法pháp 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 滅diệt 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 結kết 滅diệt 。 二nhị 涅Niết 槃Bàn 。 善thiện 有hữu 亦diệc 名danh 為vi 滅diệt 。 善thiện 有hữu 滅diệt 即tức 是thị 如Như 來Lai 。 今kim 言ngôn 結kết 滅diệt 。 不bất 言ngôn 善thiện 有hữu 滅diệt 。 是thị 以dĩ 所sở 言ngôn 滅diệt 者giả 。 名danh 煩phiền 惱não 耳nhĩ 。 二Nhị 乘Thừa 結kết 滅diệt 。 未vị 極cực 極cực 者giả 。 奪đoạt 之chi 故cố 無vô 常thường 也dã 。 佛Phật 結kết 都đô 滅diệt 。 是thị 極cực 滅diệt 。 無vô 以dĩ 易dị 之chi 。 故cố 為vi 常thường 也dã 。 雖tuy 是thị 常thường 滅diệt 。 然nhiên 體thể 盡tận 是thị 滅diệt 結kết 而nhi 已dĩ 。 非phi 是thị 如Như 來Lai 。 無vô 方phương 之chi 體thể 。 故cố 可khả 以dĩ 滅diệt 名danh 。 往vãng 定định 謂vị 之chi 曰viết 諦đế 滅diệt 。 無vô 生sanh 滅diệt 可khả 曰viết 為vi 實thật 。 是thị 為vi 實thật 諦đế 義nghĩa 也dã 。 又hựu 就tựu 菩Bồ 薩Tát 解giải 。 為vi 實thật 諦đế 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 二Nhị 乘Thừa 滅diệt 三tam 心tâm 。 雖tuy 復phục 無vô 為vi 。 但đãn 未vị 是thị 極cực 。 更cánh 有hữu 進tiến 求cầu 。 故cố 稱xưng 無vô 常thường 。 諸chư 佛Phật 所sở 斷đoạn 之chi 處xứ 。 滿mãn 足túc 於ư 此thử 。 無vô 復phục 增tăng 進tiến 。 故cố 為vi 常thường 也dã 。 今kim 如Như 來Lai 不bất 名danh 滅diệt 。 非phi 常thường 無vô 常thường 。 非phi 二nhị 種chủng 滅diệt 也dã 。 名danh 證chứng 知tri 者giả 。 不bất 名danh 二nhị 種chủng 所sở 證chứng 法pháp 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 體thể 無vô 物vật 故cố 是thị 常thường 。 然nhiên 有hữu 滿mãn 不bất 滿mãn 。 故cố 名danh 無vô 常thường 。 如Như 來Lai 之chi 性tánh 。 不bất 名danh 為vi 滅diệt 者giả 。 明minh 如Như 來Lai 之chi 滅diệt 。 非phi 是thị 能năng 滅diệt 煩phiền 惱não 之chi 後hậu 滅diệt 。 亦diệc 非phi 斷đoạn 無vô 之chi 常thường 。 復phục 非phi 可khả 證chứng 得đắc 也dã 。 常thường 住trụ 不bất 變biến 者giả 。 既ký 是thị 斷đoạn 滅diệt 之chi 滅diệt 。 非phi 真chân 常thường 之chi 寂tịch 。 直trực 是thị 性tánh 非phi 變biến 易dị 。 故cố 言ngôn 常thường 住trụ 也dã 。

善thiện 男nam 子tử 道đạo 者giả 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 至chí )# 虛hư 空không 佛Phật 。 性tánh 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

案án 。 道đạo 生sanh 曰viết 。 道đạo 之chi 名danh 者giả 。 在tại 用dụng 能năng 通thông 。 不bất 及cập 無vô 用dụng 也dã 。 未vị 極cực 則tắc 轉chuyển 進tiến 無vô 常thường 。 極cực 則tắc 常thường 也dã 。 僧Tăng 亮lượng 曰viết 。 道đạo 是thị 滅diệt 因nhân 。 故cố 名danh 能năng 斷đoạn 。 無vô 漏lậu 不bất 退thoái 。 故cố 說thuyết 常thường 也dã 。 體thể 是thị 生sanh 滅diệt 。 無vô 常thường 有hữu 為vi 。 故cố 名danh 修tu 法pháp 。 如Như 來Lai 非phi 道đạo 。 至chí 非phi 修tu 法pháp 。 如Như 來Lai 不bất 通thông 學học 地địa 。 非phi 滅diệt 因nhân 。 故cố 非phi 道đạo 也dã 。 雖tuy 能năng 除trừ 結kết 。 非phi 有hữu 為vi 道đạo 。 非phi 常thường 無vô 常thường 。 亦diệc 非phi 修tu 法pháp 也dã 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 夫phu 道đạo 之chi 名danh 。 生sanh 生sanh 乎hồ 進tiến 趣thú 。 用dụng 功công 除trừ 滅diệt 。 如Như 來Lai 無vô 此thử 。 是thị 以dĩ 非phi 道đạo 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 亦diệc 常thường 無vô 常thường 者giả 。 言ngôn 二Nhị 乘Thừa 改cải 操thao 。 更cánh 向hướng 佛Phật 之chi 義nghĩa 。 名danh 無vô 常thường 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 本bổn 自tự 向hướng 佛Phật 。 無vô 所sở 改cải 操thao 。 故cố 為vi 常thường 也dã 。 如Như 來Lai 非phi 道đạo 。 能năng 斷đoạn 煩phiền 惱não 者giả 。 能năng 為vi 解giải 脫thoát 道đạo 證chứng 斷đoạn 也dã 。 非phi 常thường 無vô 常thường 。 非phi 二nhị 種chủng 道đạo 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 自tự 四tứ 時thời 經kinh 教giáo 。 無vô 有hữu 此thử 言ngôn 。 今kim 大Đại 乘Thừa 了liễu 義nghĩa 。 其kỳ 旨chỉ 始thỉ 判phán 。 得đắc 知tri 神thần 明minh 。 以dĩ 真chân 俗tục 為vi 質chất 也dã 。 無vô 漏lậu 解giải 脫thoát 。 既ký 以dĩ 寄ký 此thử 果quả 報báo 中trung 。 發phát 一nhất 得đắc 之chi 後hậu 。 其kỳ 解giải 常thường 存tồn 。 但đãn 於ư 俗tục 諦đế 用dụng 邊biên 。 自tự 可khả 謝tạ 就tựu 真chân 為vi 論luận 。 則tắc 常thường 用dụng 而nhi 不bất 朽hủ 。 此thử 亦diệc 不bất 關quan 相tương 續tục 之chi 常thường 也dã 。 經kinh 言ngôn 。 本bổn 得đắc 不bất 失thất 。 以dĩ 勝thắng 者giả 受thọ 名danh 。 今kim 尋tầm 此thử 旨chỉ 。 必tất 非phi 前tiền 生sanh 後hậu 滅diệt 之chi 法pháp 。 下hạ 文văn 須tu 言ngôn 。 煩phiền 惱não 亦diệc 常thường 無vô 常thường 。 從tùng 起khởi 煩phiền 惱não 後hậu 。 若nhược 未vị 得đắc 治trị 道đạo 已dĩ 來lai 。 常thường 障chướng 行hành 人nhân 。 雖tuy 有hữu 此thử 言ngôn 。 但đãn 煩phiền 惱não 始thỉ 終chung 。 為vi 道Đạo 力lực 所sở 治trị 。 終chung 歸quy 落lạc 無vô 常thường 門môn 耳nhĩ 。 然nhiên 道Đạo 諦Đế 始thỉ 終chung 。 更cánh 無vô 有hữu 一nhất 法pháp 。 復phục 為vi 他tha 所sở 治trị 。 故cố 始thỉ 終chung 成thành 常thường 。 正chánh 以dĩ 積tích 十Thập 地Địa 。 明minh 解giải 既ký 滿mãn 。 成thành 於ư 極cực 果quả 。 解giải 未vị 滿mãn 時thời 稱xưng 因nhân 。 若nhược 滿mãn 則tắc 稱xưng 果quả 也dã 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 。 言ngôn 真chân 實thật 者giả (# 至chí )# 佛Phật 性tánh 者giả 。 即tức 是thị 真chân 實thật 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 三tam 重trọng/trùng 釋thích 所sở 以dĩ 為vi 常thường 。 以dĩ 三tam 法pháp 無vô 別biệt 故cố 爾nhĩ 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 三tam 階giai 結kết 真chân 也dã 。

文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 有hữu 苦khổ 有hữu 苦khổ 因nhân (# 至chí )# 虛hư 空không 佛Phật 。 性tánh 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

案án 。 法pháp 瑤dao 曰viết 。 明minh 四Tứ 諦Đế 既ký 周chu 。 故cố 結kết 上thượng 來lai 所sở 說thuyết 如Như 來Lai 非phi 諦đế 是thị 實thật 之chi 義nghĩa 也dã 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 四tứ 重trọng/trùng 結kết 非phi 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 四tứ 階giai 明minh 四Tứ 諦Đế 。 是thị 對đối 治trị 故cố 名danh 實thật 。 如như 實thật 如Như 來Lai 非phi 對đối 治trị 故cố 。 是thị 真chân 實thật 之chi 實thật 也dã 。

苦khổ 者giả 有hữu 為vi 有hữu 漏lậu 。 無vô 樂nhạo/nhạc/lạc (# 至chí )# 湛trạm 然nhiên 安an 樂lạc 是thị 實thật 非phi 諦đế 。

案án 。 僧Tăng 宗tông 曰viết 。 第đệ 五ngũ 重trọng/trùng 結kết 釋thích 也dã 。 寶bảo 亮lượng 曰viết 。 第đệ 五ngũ 階giai 捉tróc 苦khổ 以dĩ 結kết 句cú 也dã 。 明minh 如Như 來Lai 非phi 是thị 有hữu 漏lậu 。 湛trạm 然nhiên 安an 樂lạc 。 所sở 以dĩ 故cố 是thị 實thật 也dã 。

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 集Tập 解Giải 卷Quyển 。 第Đệ 三Tam 十Thập 二Nhị

Print Friendly, PDF & Email