大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 疏Sớ
Quyển 24
隋Tùy 灌Quán 頂Đảnh 撰Soạn

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 二nhị 十thập 四tứ

隋tùy 章chương 安an 頂Đảnh 法Pháp 師sư 撰soạn

唐đường 天thiên 台thai 沙Sa 門Môn 湛trạm 然nhiên 再tái 治trị

師sư 子tử 吼hống 品phẩm 之chi 一nhất 下hạ

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 二nhị 別biệt 舉cử 遍biến 義nghĩa 應ưng 遍biến 一nhất 切thiết 。 別biệt 舉cử 四tứ 種chủng 遍biến 有hữu 中trung 道đạo 。 一nhất 顛điên 倒đảo 上thượng 下hạ 。 二nhị 生sanh 死tử 。 三tam 斷đoạn 常thường 。 四tứ 因nhân 果quả 。 他tha 解giải 。 此thử 四tứ 是thị 中trung 論luận 八bát 不phủ 。 不bất 上thượng 不bất 下hạ 是thị 不bất 來lai 不bất 出xuất 。 不bất 因nhân 不bất 果quả 是thị 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 餘dư 兩lưỡng 可khả 知tri 。 一nhất 師sư 云vân 。 法Pháp 門môn 無vô 量lượng 何hà 必tất 如như 此thử 。 今kim 明minh 。 初sơ 以dĩ 上thượng 下hạ 屬thuộc 當đương 。 凡phàm 夫phu 顛điên 倒đảo 。 橫hoạnh/hoành 計kế 上thượng 下hạ 不bất 見kiến 中trung 道đạo 。 諸chư 佛Phật 體thể 之chi 不bất 上thượng 不bất 下hạ 。 得đắc 見kiến 中trung 道đạo 。 次thứ 生sanh 死tử 約ước 六Lục 度Độ 遍biến 行hành 。 既ký 不bất 斷đoạn 於ư 無vô 明minh 愛ái 惑hoặc 。 惑hoặc 心tâm 求cầu 佛Phật 。 是thị 二nhị 中trung 間gian 。 則tắc 有hữu 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 不bất 見kiến 中trung 道đạo 。 諸chư 佛Phật 體thể 之chi 不bất 生sanh 不bất 死tử 。 得đắc 見kiến 中trung 道đạo 。 三tam 斷đoạn 常thường 約ước 二Nhị 乘Thừa 厭yếm 生sanh 死tử 。 是thị 背bối/bội 常thường 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 向hướng 斷đoạn 不bất 見kiến 中trung 道đạo 。 諸chư 佛Phật 體thể 之chi 。 非phi 常thường 非phi 斷đoạn 。 於ư 二Nhị 乘Thừa 法pháp 得đắc 見kiến 中trung 道đạo 。 四tứ 者giả 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 觀quán 智trí 是thị 因nhân 。 得đắc 菩Bồ 提Đề 是thị 果quả 。 修tu 因nhân 克khắc 果quả 次thứ 第đệ 淺thiển 深thâm 。 此thử 約ước 別biệt 教giáo 地địa 前tiền 不bất 見kiến 中trung 道đạo 。 諸chư 佛Phật 體thể 之chi 知tri 非phi 因nhân 果quả 。 於ư 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 。 能năng 見kiến 中trung 道đạo 。 上thượng 文văn 云vân 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 中trung 。 悉tất 有hữu 安an 樂lạc 性tánh 。 普phổ 賢hiền 觀quán 云vân 。 毘Tỳ 盧Lô 遮Già 那Na 。 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 。 譬thí 如như 耆kỳ 婆bà 執chấp 草thảo 成thành 藥dược 。 佛Phật 亦diệc 如như 是thị 。 遍biến 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 非phi 中trung 道đạo 。 中trung 道đạo 即tức 是thị 佛Phật 性tánh 。 汝nhữ 問vấn 何hà 義nghĩa 。 其kỳ 義nghĩa 如như 是thị 。 略lược 屬thuộc 當đương 竟cánh 。 今kim 更cánh 帖# 文văn 。 初sơ 云vân 道đạo 有hữu 三tam 種chủng 者giả 。 先tiên 唱xướng 三tam 章chương 門môn 。 次thứ 下hạ 者giả 下hạ 解giải 釋thích 。 下hạ 者giả 外ngoại 道đạo 邪tà 見kiến 。 謬mậu 謂vị 梵Phạm 天Thiên 以dĩ 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 實thật 非phi 涅Niết 槃Bàn 。 還hoàn 是thị 生sanh 死tử 故cố 名danh 為vi 下hạ 。 所sở 言ngôn 上thượng 者giả 即tức 是thị 凡phàm 夫phu 。 未vị 免miễn 八bát 倒đảo 。 無vô 常thường 計kế 常thường 。 常thường 是thị 上thượng 法pháp 當đương 得đắc 上thượng 果quả 。 故cố 名danh 為vi 上thượng 。 所sở 言ngôn 中trung 者giả 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 智trí 慧tuệ 無vô 常thường 見kiến 無vô 常thường 。 如như 理lý 而nhi 見kiến 不bất 同đồng 外ngoại 道đạo 。 故cố 不bất 名danh 下hạ 。 不bất 同đồng 凡phàm 夫phu 故cố 不bất 名danh 上thượng 。 而nhi 是thị 兩lưỡng 邊biên 之chi 上thượng 故cố 言ngôn 是thị 上thượng 。 又hựu 言ngôn 與dữ 佛Phật 不bất 異dị 故cố 言ngôn 是thị 上thượng 。

復phục 次thứ 生sanh 死tử 本bổn 際tế 下hạ 。 第đệ 二nhị 明minh 不bất 生sanh 不phủ 。 死tử 中trung 道đạo 之chi 義nghĩa 。 文văn 為vi 二nhị 初sơ 明minh 中trung 道đạo 。 次thứ 舉cử 解giải 惑hoặc 初sơ 為vi 三tam 一nhất 唱xướng 中trung 道đạo 。 二nhị 明minh 能năng 破phá 生sanh 死tử 三tam 結kết 是thị 。 佛Phật 性tánh 無vô 明minh 有hữu 愛ái 下hạ 。 但đãn 中trung 間gian 只chỉ 是thị 行hành 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 等đẳng 。 何hà 以dĩ 云vân 有hữu 生sanh 老lão 死tử 耶da 。 解giải 云vân 。 後hậu 文văn 云vân 現hiện 在tại 世thế 識thức 名danh 未vị 來lai 生sanh 。 現hiện 在tại 六lục 入nhập 等đẳng 名danh 未vị 來lai 老lão 死tử 。 中trung 間gian 即tức 是thị 生sanh 死tử 義nghĩa 。 言ngôn 中trung 道đạo 者giả 。 兩lưỡng 因nhân 夾giáp 一nhất 果quả 。 一nhất 果quả 居cư 中trung 。 如như 此thử 論luận 中trung 方phương 是thị 妙diệu 中trung 。 破phá 生sanh 死tử 義nghĩa 。 云vân 何hà 只chỉ 以dĩ 因nhân 緣duyên 因nhân 果quả 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 今kim 作tác 易dị 解giải 。 無vô 明minh 與dữ 愛ái 即tức 現hiện 過quá 見kiến 。 煩phiền 惱não 道đạo 也dã 。 點điểm 煩phiền 惱não 道đạo 。 即tức 是thị 般Bát 若Nhã 。 中trung 間gian 是thị 苦khổ 道đạo 。 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 即tức 中trung 道đạo 。 若nhược 是thị 中trung 道đạo 。 則tắc 無vô 生sanh 死tử 。 無vô 生sanh 死tử 故cố 名danh 破phá 生sanh 死tử 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 下hạ 。 第đệ 三tam 結kết 為vi 佛Phật 性tánh 。 既ký 是thị 中trung 道đạo 寧ninh 非phi 佛Phật 性tánh 。 以dĩ 諸chư 眾chúng 生sanh 下hạ 。 第đệ 二nhị 舉cử 解giải 惑hoặc 。 有hữu 法pháp 譬thí 合hợp 。 法pháp 中trung 初sơ 明minh 惑hoặc 者giả 。 不bất 見kiến 則tắc 是thị 無vô 常thường 。 後hậu 明minh 解giải 者giả 。 能năng 見kiến 則tắc 非phi 無vô 常thường 。 正chánh 用dụng 此thử 語ngữ 兼kiêm 答đáp 第đệ 三tam 難nạn/nan 。 難nạn/nan 云vân 。 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 。 名danh 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 以dĩ 見kiến 佛Phật 性tánh 故cố 。 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 譬thí 如như 下hạ 為vi 惑hoặc 解giải 者giả 作tác 譬thí 。 與dữ 上thượng 貧bần 女nữ 譬thí 同đồng 。 合hợp 如như 文văn 。

復phục 次thứ 眾chúng 生sanh 起khởi 見kiến 下hạ 。 是thị 第đệ 三tam 不bất 斷đoạn 不bất 常thường 。 明minh 中trung 道đạo 又hựu 三tam 。 一nhất 唱xướng 章chương 門môn 。 二nhị 釋thích 。 三tam 結kết 。 初sơ 章chương 門môn 中trung 。 明minh 凡phàm 夫phu 菩Bồ 薩Tát 二Nhị 乘Thừa 。 前tiền 後hậu 舉cử 非phi 中trung 間gian 明minh 是thị 。 次thứ 佛Phật 性tánh 雖tuy 常thường 下hạ 即tức 釋thích 也dã 。 又hựu 三tam 。 先tiên 釋thích 凡phàm 夫phu 。 為vi 無vô 明minh 所sở 覆phú 。 故cố 起khởi 斷đoạn 常thường 。 次thứ 又hựu 未vị 能năng 度độ 下hạ 釋thích 二Nhị 乘Thừa 。 只chỉ 為vì 兔thố 馬mã 不bất 盡tận 河hà 底để 。 二Nhị 乘Thừa 智trí 偏thiên 沈trầm 空không 取thủ 證chứng 。 不bất 見kiến 佛Phật 性tánh 無vô 常thường 無vô 斷đoạn 。 是thị 觀quán 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 下hạ 。 第đệ 三tam 釋thích 菩Bồ 薩Tát 章chương 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 即tức 是thị 觀quán 境cảnh 。 菩Bồ 薩Tát 觀quán 境cảnh 生sanh 智trí 。 合hợp 取thủ 境cảnh 智trí 皆giai 名danh 中trung 道đạo 。 善thiện 男nam 子tử 佛Phật 性tánh 者giả 下hạ 。 第đệ 四tứ 約ước 因nhân 果quả 明minh 中trung 道đạo 為vi 三tam 。 一nhất 明minh 有hữu 因nhân 有hữu 果quả 。 二nhị 明minh 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 三Tam 明Minh 亦diệc 是thị 因nhân 果quả 亦diệc 非phi 因nhân 果quả 。 只chỉ 應ưng 明minh 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 何hà 得đắc 云vân 因nhân 果quả 。 若nhược 不bất 明minh 因nhân 果quả 何hà 所sở 辨biện 非phi 。 初sơ 文văn 有hữu 法pháp 譬thí 。 法pháp 說thuyết 中trung 論luận 兩lưỡng 因nhân 兩lưỡng 果quả 。 兩lưỡng 因nhân 者giả 謂vị 因nhân 因nhân 因nhân 。 兩lưỡng 果quả 者giả 謂vị 果quả 果quả 果quả 。 尋tầm 此thử 文văn 意ý 。 不bất 得đắc 以dĩ 因nhân 家gia 之chi 因nhân 為vi 因nhân 因nhân 。 而nhi 得đắc 以dĩ 果quả 家gia 之chi 果quả 為vi 果quả 果quả 。 得đắc 以dĩ 因nhân 家gia 之chi 果quả 為vi 因nhân 因nhân 。 得đắc 以dĩ 果quả 家gia 之chi 果quả 為vi 果quả 果quả 。 何hà 故cố 爾nhĩ 。 [八/(卑-(白-日))]# 因nhân 是thị 境cảnh 重trọng/trùng 因nhân 是thị 觀quán 。 [八/(卑-(白-日))]# 果quả 是thị 菩Bồ 提Đề 重trọng/trùng 果quả 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 境cảnh 但đãn 是thị 因nhân 。 不bất 從tùng 因nhân 至chí 於ư 因nhân 。 但đãn 因nhân 非phi 因nhân 因nhân 。 觀quán 智trí 從tùng 因nhân 至chí 於ư 因nhân 故cố 。 得đắc 是thị 因nhân 因nhân 。 菩Bồ 提Đề 但đãn 是thị 果quả 。 不bất 從tùng 果quả 至chí 於ư 果quả 。 但đãn 果quả 非phi 果quả 果quả 。 涅Niết 槃Bàn 從tùng 果quả 至chí 於ư 果quả 故cố 。 得đắc 是thị 果quả 果quả 。 譬thí 說thuyết 中trung 意ý 是thị 則tắc 不bất 然nhiên 。 譬thí 中trung 以dĩ 無vô 明minh 為vi 因nhân 因nhân 。 無vô 明minh 當đương 體thể 是thị 因nhân 。 而nhi 復phục 為vi 行hành 。 作tác 因nhân 故cố 是thị 因nhân 因nhân 。 識thức 當đương 體thể 是thị 果quả 。 復phục 為vi 行hành 作tác 果quả 故cố 是thị 果quả 果quả 。 以dĩ 譬thí 例lệ 法pháp 。 境cảnh 是thị 因nhân 因nhân 。 菩Bồ 提Đề 應ưng 是thị 果quả 果quả 。 而nhi 不bất 例lệ 者giả 。 境cảnh 體thể 非phi 因nhân 。 不bất 從tùng 因nhân 至chí 於ư 因nhân 。 但đãn 是thị 因nhân 非phi 因nhân 因nhân 。 觀quán 智trí 體thể 非phi 果quả 。 不bất 從tùng 果quả 至chí 於ư 果quả 。 若nhược 然nhiên 譬thí 與dữ 法pháp 乖quai 答đáp 取thủ 少thiểu 分phần 譬thí 。 私tư 謂vị 。 亦diệc 非phi 全toàn 取thủ 無vô 明minh 行hành 識thức 。 以dĩ 為vi 境cảnh 智trí 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 之chi 譬thí 。 但đãn 是thị 先tiên 舉cử 無vô 明minh 行hành 等đẳng 。 亦diệc 有hữu 因nhân 果quả 因nhân 因nhân 果quả 果quả 之chi 名danh 。 故cố 下hạ 文văn 中trung 具cụ 舉cử 四tứ 句cú 。 佛Phật 性tánh 涅Niết 槃Bàn 為vi 初sơ 二nhị 句cú 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 為vi 第đệ 三tam 句cú 。 言ngôn 少thiểu 分phần 者giả 。 名danh 同đồng 義nghĩa 異dị 故cố 云vân 少thiểu 分phần 。 若nhược 欲dục 將tương 境cảnh 智trí 為vi 二nhị 因nhân 菩Bồ 提Đề 涅Niết 槃Bàn 為vi 二nhị 果quả 。 是thị 則tắc 境cảnh 體thể 是thị 因nhân 。 復phục 為vi 智trí 作tác 因nhân 故cố 名danh 因nhân 因nhân 。 智trí 體thể 是thị 因nhân 。 復phục 為vi 二nhị 果quả 作tác 因nhân 。 例lệ 二nhị 果quả 亦diệc 爾nhĩ 。 準chuẩn 因nhân 作tác 之chi 亦diệc 應ưng 可khả 見kiến 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 下hạ 。 第đệ 二nhị 明minh 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 即tức 中trung 道đạo 正chánh 性tánh 。 此thử 中trung 十thập 不bất 賸# 中trung 論luận 中trung 有hữu 不bất 因nhân 不bất 果quả 。 從tùng 是thị 因nhân 非phi 果quả 下hạ 。 第đệ 三Tam 明Minh 亦diệc 是thị 因nhân 果quả 亦diệc 非phi 因nhân 果quả 。 開khai 善thiện 作tác 五ngũ 性tánh 。 是thị 因nhân 非phi 果quả 即tức 境cảnh 界giới 性tánh 。 是thị 果quả 非phi 因nhân 即tức 果quả 果quả 性tánh 。 是thị 因nhân 即tức 了liễu 因nhân 。 是thị 果quả 即tức 菩Bồ 提Đề 果quả 。 非phi 因nhân 非phi 果quả 即tức 正chánh 性tánh 。 而nhi 彼bỉ 家gia 用dụng 眾chúng 生sanh 為vi 正chánh 性tánh 。 與dữ 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 義nghĩa 不bất 相tương 應ứng 。 莊trang 嚴nghiêm 作tác 四tứ 性tánh 。 是thị 因nhân 即tức 了liễu 因nhân 。 是thị 果quả 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 因nhân 即tức 正chánh 因nhân 。 是thị 果quả 即tức 菩Bồ 提Đề 。 非phi 因nhân 非phi 果quả 。 非phi 復phục 是thị 性tánh 。 但đãn 非phi 前tiền 義nghĩa 。 觀quán 師sư 亦diệc 作tác 五ngũ 性tánh 。 是thị 因nhân 非phi 果quả 即tức 境cảnh 界giới 性tánh 。 是thị 果quả 非phi 因nhân 即tức 果quả 果quả 性tánh 。 是thị 因nhân 是thị 果quả 即tức 了liễu 因nhân 性tánh 。 及cập 菩Bồ 提Đề 性tánh 。 言ngôn 了liễu 因nhân 者giả 。 以dĩ 望vọng 境cảnh 界giới 為vi 果quả 。 望vọng 菩Bồ 提Đề 是thị 因nhân 。 若nhược 爾nhĩ 菩Bồ 提Đề 性tánh 亦diệc 應ưng 兩lưỡng 望vọng 。 望vọng 了liễu 因nhân 是thị 果quả 。 望vọng 果quả 果quả 是thị 因nhân 。 非phi 因nhân 非phi 果quả 即tức 正chánh 性tánh 。 興hưng 皇hoàng 但đãn 名danh 正Chánh 法Pháp 正chánh 性tánh 。 不bất 許hứa 稱xưng 為vi 正chánh 因nhân 。 今kim 經kinh 中trung 有hữu 正chánh 因nhân 之chi 名danh 。 何hà 以dĩ 不bất 許hứa 。 然nhiên 此thử 五ngũ 性tánh 乃nãi 是thị 開khai 合hợp 之chi 異dị 。 正chánh 性tánh 不bất 二nhị 緣duyên 性tánh 則tắc 二nhị 。 二nhị 是thị 因nhân 果quả 。 開khai 因nhân 出xuất 因nhân 因nhân 。 開khai 果quả 出xuất 果quả 果quả 。 合hợp 四tứ 為vi 二nhị 。 所sở 謂vị 因nhân 果quả 合hợp 二nhị 為vi 一nhất 。 合hợp 緣duyên 為vi 正chánh 。 正chánh 無vô 復phục 數số 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 下hạ 。 第đệ 三tam 結kết 歎thán 甚thậm 深thâm 又hựu 為vi 三tam 。 一nhất 略lược 歎thán 。 二nhị 廣quảng 歎thán 。 三tam 總tổng 結kết 。 初sơ 略lược 歎thán 者giả 。 簡giản 凡phàm 小tiểu 不bất 見kiến 。 唯duy 佛Phật 能năng 見kiến 。 以dĩ 何hà 義nghĩa 故cố 下hạ 。 二nhị 廣quảng 釋thích 甚thậm 深thâm 有hữu 六lục 。 一nhất 明minh 因nhân 緣duyên 甚thậm 深thâm 。 二nhị 明minh 凡phàm 夫phu 不bất 見kiến 故cố 甚thậm 深thâm 。 三tam 唯duy 佛Phật 能năng 見kiến 。 四tứ 重trọng/trùng 明minh 甚thậm 深thâm 難nan 見kiến 。 五ngũ 重trọng/trùng 明minh 能năng 見kiến 。 六lục 雙song 明minh 見kiến 與dữ 不bất 見kiến 。 初sơ 中trung 云vân 不bất 常thường 不bất 斷đoạn 者giả 。 諸chư 句cú 例lệ 作tác 中trung 道đạo 以dĩ 明minh 甚thậm 深thâm 。 雖tuy 念niệm 念niệm 滅diệt 即tức 是thị 不bất 常thường 。 而nhi 無vô 所sở 失thất 。 即tức 是thị 不bất 斷đoạn 。 不bất 斷đoạn 不bất 常thường 。 即tức 中trung 道đạo 甚thậm 深thâm 。 雖tuy 無vô 作tác 者giả 即tức 不bất 有hữu 。 而nhi 有hữu 作tác 業nghiệp 即tức 不bất 無vô 。 即tức 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 中trung 道đạo 甚thậm 深thâm 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 下hạ 。 二nhị 明minh 凡phàm 夫phu 不bất 見kiến 。 十thập 住trụ 下hạ 。 三tam 唯duy 佛Phật 能năng 見kiến 。 菩Bồ 薩Tát 少thiểu 見kiến 。 如Như 來Lai 具cụ 見kiến 。 然nhiên 十thập 住trụ 既ký 少thiểu 見kiến 於ư 終chung 。 亦diệc 應ưng 少thiểu 見kiến 其kỳ 始thỉ 。 今kim 互hỗ 顯hiển 沒một 者giả 。 正chánh 言ngôn 十Thập 地Địa 一nhất 轉chuyển 即tức 便tiện 作tác 佛Phật 去khứ 終chung 處xứ 近cận 。 故cố 言ngôn 能năng 見kiến 其kỳ 終chung 。 始thỉ 則tắc 杳# 然nhiên 故cố 言ngôn 不bất 見kiến 。 舊cựu 云vân 。 十thập 住trụ 破phá 元nguyên 品phẩm 無vô 明minh 。 當đương 果quả 不bất 起khởi 故cố 云vân 知tri 終chung 。 生sanh 死tử 久cửu 遠viễn 。 其kỳ 始thỉ 難nan 知tri 。 興hưng 皇hoàng 云vân 。 自tự 性tánh 無vô 所sở 有hữu 為vi 易dị 。 因nhân 緣duyên 所sở 起khởi 。 不bất 有hữu 而nhi 有hữu 則tắc 難nạn/nan 。 今kim 言ngôn 。 十thập 住trụ 有hữu 治trị 道đạo 。 能năng 分phần/phân 斷đoạn 則tắc 分phần/phân 見kiến 其kỳ 終chung 。 而nhi 不bất 能năng 分phần/phân 見kiến 其kỳ 始thỉ 。 譬thí 如như 健kiện 人nhân 。 破phá 賊tặc 而nhi 不bất 知tri 賊tặc 起khởi 根căn 元nguyên 。 私tư 謂vị 。 亦diệc 可khả 云vân 初sơ 住trụ 所sở 斷đoạn 斷đoạn 其kỳ 始thỉ 故cố 。 故cố 云vân 見kiến 始thỉ 。 並tịnh 始thỉ 斷đoạn 故cố 亦diệc 云vân 見kiến 始thỉ 。 故cố 知tri 賢hiền 位vị 非phi 但đãn 不bất 見kiến 中trung 道đạo 。 亦diệc 不bất 見kiến 於ư 無vô 明minh 。 故cố 從tùng 初sơ 斷đoạn 始thỉ 邊biên 名danh 為vi 見kiến 始thỉ 。 等Đẳng 覺Giác 菩Bồ 薩Tát 。 餘dư 一nhất 品phẩm 在tại 。 在tại 者giả 名danh 終chung 。 由do 未vị 斷đoạn 終chung 故cố 不bất 見kiến 終chung 。 斷đoạn 之chi 終chung 故cố 亦diệc 名danh 見kiến 終chung 。 故cố 知tri 等đẳng 覺giác 非phi 但đãn 不bất 見kiến 最tối 後hậu 真Chân 如Như 。 亦diệc 不bất 見kiến 於ư 。 終chung 品phẩm 無vô 明minh 。 故cố 唯duy 佛Phật 斷đoạn 唯duy 佛Phật 方phương 見kiến 。 諸chư 佛Phật 見kiến 始thỉ 見kiến 終chung 者giả 究cứu 竟cánh 知tri 無vô 始thỉ 終chung 。 究cứu 竟cánh 鑑giám 其kỳ 始thỉ 終chung 。 文văn 中trung 從tùng 惑hoặc 起khởi 邊biên 。 是thị 故cố 反phản 此thử 。 始thỉ 謂vị 元nguyên 品phẩm 。 終chung 謂vị 終chung 末mạt 。 最tối 麁thô 著trước 故cố 。 見kiến 謂vị 知tri 見kiến 。 有hữu 智trí 能năng 治trị 故cố 名danh 為vi 見kiến 。 初sơ 住trụ 智trí 淺thiển 。 但đãn 見kiến 終chung 末mạt 故cố 云vân 見kiến 終chung 末mạt 。 有hữu 治trị 於ư 元nguyên 品phẩm 之chi 智trí 故cố 云vân 不bất 見kiến 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 下hạ 。 四tứ 重trọng/trùng 明minh 不bất 見kiến 。 是thị 故cố 我ngã 下hạ 五ngũ 。 重trọng/trùng 明minh 能năng 見kiến 觀quán 。 十thập 二nhị 緣duyên 智trí 下hạ 。 六lục 雙song 明minh 見kiến 不bất 見kiến 又hựu 二nhị 。 先tiên 唱xướng 四tứ 章chương 門môn 。 次thứ 釋thích 四tứ 章chương 。 三tam 種chủng 不bất 見kiến 唯duy 上thượng 上thượng 能năng 見kiến 。 可khả 將tương 此thử 義nghĩa 類loại 前tiền 定định 樂nhạo/nhạc/lạc 行hành 等đẳng 三tam 皆giai 不bất 見kiến 。 於ư 義nghĩa 明minh 矣hĩ 。 問vấn 十thập 住trụ 少thiểu 見kiến 者giả 。 為vi 唯duy 第đệ 十thập 住trụ 少thiểu 見kiến 。 九cửu 住trụ 至chí 初sơ 住trụ 亦diệc 少thiểu 見kiến 耶da 。 舊cựu 解giải 為vi 二nhị 。 一nhất 云vân 。 唯duy 第đệ 十thập 住trụ 分phần/phân 見kiến 。 九cửu 住trụ 至chí 初sơ 住trụ 皆giai 不bất 分phân 見kiến 。 二nhị 云vân 。 初sơ 住trụ 至chí 十thập 住trụ 皆giai 少thiểu 分phần 見kiến 。 而nhi 須tu 兩lưỡng 望vọng 。 初sơ 至chí 九cửu 住trụ 望vọng 二Nhị 乘Thừa 為vi 少thiểu 見kiến 。 望vọng 十thập 住trụ 為vi 不bất 見kiến 。 有hữu 人nhân 難nạn/nan 前tiền 解giải 云vân 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 見kiến 各các 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 九cửu 住trụ 既ký 不bất 見kiến 。 得đắc 何hà 等đẳng 菩Bồ 提Đề 。 進tiến 不bất 同đồng 佛Phật 退thoái 非phi 二Nhị 乘Thừa 。 應ưng 當đương 別biệt 得đắc 一nhất 箇cá 菩Bồ 提Đề 云vân 云vân )# 。 今kim 明minh 。 若nhược 指chỉ 住trụ 是thị 地địa 。 而nhi 言ngôn 十thập 住trụ 皆giai 分phần/phân 見kiến 者giả 。 此thử 是thị 別biệt 義nghĩa 。 若nhược 住trụ 非phi 地địa 。 十Thập 地Địa 則tắc 見kiến 十thập 住trụ 不bất 見kiến 。 此thử 亦diệc 別biệt 義nghĩa 。 若nhược 言ngôn 十thập 住trụ 即tức 十Thập 地Địa 地địa 住trụ 皆giai 少thiểu 見kiến 者giả 。 此thử 即tức 圓viên 義nghĩa 。 若nhược 言ngôn 十thập 住trụ 非phi 十Thập 地Địa 十thập 住trụ 亦diệc 少thiểu 見kiến 者giả 。 此thử 亦diệc 圓viên 義nghĩa 。 若nhược 言ngôn 十thập 住trụ 非phi 十Thập 地Địa 。 而nhi 言ngôn 九cửu 住trụ 不bất 見kiến 十thập 住trụ 少thiểu 見kiến 者giả 。 此thử 是thị 別biệt 接tiếp 通thông 義nghĩa 。 人nhân 不bất 識thức 此thử 。 於ư 文văn 於ư 義nghĩa 往vãng 往vãng 不bất 通thông (# 云vân 云vân )# 。 以dĩ 是thị 義nghĩa 故cố 下hạ 。 第đệ 三tam 總tổng 結kết 甚thậm 深thâm 。 即tức 五ngũ 佛Phật 性tánh 。 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 名danh 為vi 佛Phật 性tánh 者giả 結kết 因nhân 性tánh 。 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 結kết 因nhân 因nhân 性tánh 。 中trung 道đạo 者giả 結kết 正chánh 因nhân 性tánh 。 即tức 名danh 為vi 佛Phật 結kết 果quả 性tánh 。 涅Niết 槃Bàn 結kết 果quả 果quả 性tánh 。 文văn 義nghĩa 具cụ 足túc 。 此thử 結kết 甚thậm 妙diệu 。

爾nhĩ 時thời 師sư 子tử 下hạ 。 第đệ 二nhị 論luận 義nghĩa 。 此thử 義nghĩa 起khởi 上thượng 結kết 眾chúng 生sanh 行hành 業nghiệp 。 甚thậm 深thâm 甚thậm 深thâm 。 若nhược 眾chúng 生sanh 與dữ 佛Phật 平bình 等đẳng 不bất 二nhị 。 何hà 用dụng 修tu 道Đạo 。 初sơ 似tự 是thị 一nhất 問vấn 佛Phật 為vi 兩lưỡng 答đáp 。 則tắc 成thành 二nhị 問vấn 。 下hạ 佛Phật 答đáp 中trung 。 一nhất 答đáp 佛Phật 與dữ 佛Phật 性tánh 平bình 等đẳng 。 二nhị 答đáp 修tu 道Đạo 。 故cố 知tri 兩lưỡng 問vấn 。 地địa 人nhân 云vân 眾chúng 生sanh 是thị 佛Phật 。 具cụ 足túc 在tại 妄vọng 。 便tiện 不bất 用dụng 修tu 道Đạo 。 正chánh 當đương 此thử 難nạn/nan 。 若nhược 成thành 論luận 人nhân 云vân 。 佛Phật 果Quả 在tại 當đương 。 則tắc 不bất 當đương 此thử 難nạn/nan 。 而nhi 不bất 得đắc 言ngôn 即tức 是thị 佛Phật 。 此thử 應ưng 作tác 無vô 差sai 別biệt 差sai 別biệt 答đáp 。 無vô 差sai 別biệt 故cố 即tức 是thị 佛Phật 。 差sai 別biệt 故cố 未vị 具cụ 足túc 。 如như 父phụ 生sanh 子tử 姓tánh 無vô 差sai 別biệt 。 用dụng 未vị 具cụ 足túc 故cố 須tu 莊trang 嚴nghiêm 。 莊trang 嚴nghiêm 故cố 後hậu 則tắc 具cụ 足túc 。 然nhiên 但đãn 明minh 佛Phật 性tánh 。 何hà 關quan 具cụ 足túc 不bất 具cụ 足túc 。 具cụ 足túc 既ký 藉tạ 緣duyên 而nhi 具cụ 佛Phật 性tánh 亦diệc 應ưng 藉tạ 緣duyên 而nhi 具cụ 。 若nhược 言ngôn 佛Phật 性tánh 在tại 當đương 。 此thử 據cứ 果quả 性tánh 果quả 果quả 性tánh 。 若nhược 言ngôn 佛Phật 性tánh 在tại 現hiện 。 此thử 取thủ 因nhân 性tánh 因nhân 因nhân 性tánh 若nhược 言ngôn 佛Phật 性tánh 非phi 當đương 非phi 現hiện 。 此thử 取thủ 正chánh 因nhân 性tánh 。 若nhược 各các 以dĩ 為vi 是thị 如như 盲manh 觸xúc 象tượng 。 若nhược 見kiến 此thử 意ý 無vô 當đương 現hiện 之chi 爭tranh 。 佛Phật 答đáp 為vi 三tam 。 一nhất 非phi 問vấn 。 二nhị 正chánh 答đáp 。 三tam 引dẫn 證chứng 。 非phi 問vấn 如như 文văn 。 正chánh 答đáp 為vi 兩lưỡng 。 一nhất 答đáp 無vô 差sai 別biệt 。 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 。 二nhị 答đáp 何hà 用dụng 修tu 道Đạo 。 初sơ 答đáp 為vi 三tam 。 一nhất 正chánh 答đáp 。 二nhị 引dẫn 偈kệ 。 三tam 舉cử 乳nhũ 酪lạc 而nhi 譬thí 。 此thử 意ý 者giả 。 據cứ 體thể 不bất 殊thù 約ước 緣duyên 成thành 異dị 。 初sơ 文văn 有hữu 法pháp 有hữu 譬thí 。 法pháp 說thuyết 中trung 云vân 未vị 具cụ 足túc 者giả 。 但đãn 有hữu 其kỳ 理lý 。 事sự 用dụng 未vị 足túc 故cố 言ngôn 不bất 具cụ 。 非phi 謂vị 悉tất 無vô 名danh 為vi 不bất 具cụ 。 譬thí 如như 下hạ 二nhị 譬thí 為vi 二nhị 。 先tiên 譬thí 次thứ 合hợp 。 初sơ 譬thí 。 又hựu 二nhị 。 先tiên 舉cử 惡ác 譬thí 。 次thứ 引dẫn 善thiện 惡ác 例lệ 。 初sơ 文văn 者giả 。 必tất 定định 當đương 墮đọa 。 如như 害hại 母mẫu 者giả 悔hối 。 身thân 雖tuy 未vị 墮đọa 必tất 去khứ 不bất 疑nghi 。 眾chúng 生sanh 亦diệc 爾nhĩ 。 有hữu 佛Phật 性tánh 理lý 未vị 來lai 必tất 得đắc 。 次thứ 佛Phật 復phục 引dẫn 云vân 行hành 十Thập 善Thiện 者giả 。 名danh 見kiến 天thiên 人nhân 。 行hành 十thập 惡ác 者giả 。 名danh 見kiến 地địa 獄ngục 。 亦diệc 是thị 當đương 報báo 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 下hạ 二nhị 合hợp 譬thí 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 未vị 有hữu 相tướng 好hảo 。 以dĩ 當đương 得đắc 故cố 。 一nhất 解giải 云vân 。 當đương 得đắc 相tướng 好hảo 之chi 果quả 。 一nhất 解giải 云vân 。 當đương 得đắc 果quả 佛Phật 性tánh 。 佛Phật 性tánh 云vân 何hà 是thị 當đương 。 若nhược 是thị 當đương 者giả 為vi 三tam 世thế 攝nhiếp 。 即tức 是thị 無vô 常thường 。 則tắc 不bất 應ưng 言ngôn 當đương 果quả 佛Phật 性tánh 。 二nhị 引dẫn 偈kệ 答đáp 者giả 。 略lược 釋thích 偈kệ 意ý 。 已dĩ 如như 前tiền 文văn 。 此thử 偈kệ 四tứ 出xuất 。 初sơ 答đáp 常thường 無vô 常thường 。 二nhị 答đáp 得đắc 無vô 得đắc 。 下hạ 二nhị 十thập 六lục 答đáp 破phá 定định 性tánh 。 今kim 答đáp 有hữu 無vô 不bất 定định 以dĩ 明minh 中trung 道đạo 。 若nhược 但đãn 以dĩ 有hữu 無vô 別biệt 解giải 俱câu 不bất 會hội 偈kệ 旨chỉ 。 常thường 無vô 常thường 等đẳng 。 亦diệc 應ưng 如như 是thị 。 此thử 中trung 準chuẩn 經kinh 應ưng 作tác 差sai 無vô 差sai 。 亦diệc 差sai 亦diệc 無vô 差sai 。 非phi 差sai 非phi 無vô 差sai 。 不bất 一nhất 不bất 異dị 。 不bất 思tư 議nghị 釋thích 。 乃nãi 會hội 偈kệ 旨chỉ 。 餘dư 常thường 無vô 常thường 。 等đẳng 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 今kim 長trường/trưởng 行hành 釋thích 本bổn 。 有hữu 云vân 。 三tam 世thế 皆giai 本bổn 有hữu 如như 文văn 。 準chuẩn 此thử 而nhi 言ngôn 。 生sanh 死tử 與dữ 涅Niết 槃Bàn 。 各các 應ưng 本bổn 有hữu 。 各các 應ưng 今kim 無vô 。 若nhược 生sanh 死tử 本bổn 有hữu 者giả 。 具cụ 足túc 無vô 量lượng 煩phiền 惱não 。 生sanh 死tử 本bổn 無vô 者giả 本bổn 無vô 涅Niết 槃Bàn 。 涅Niết 槃Bàn 本bổn 有hữu 者giả 。 涅Niết 槃Bàn 本bổn 有hữu 非phi 適thích 今kim 。 涅Niết 槃Bàn 本bổn 無vô 者giả 。 久cửu 已dĩ 成thành 佛Phật 。 無vô 諸chư 煩phiền 惱não 。 生sanh 死tử 雖tuy 復phục 本bổn 有hữu 今kim 無vô 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 悉tất 束thúc 為vi 有hữu 。 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 望vọng 生sanh 死tử 。 生sanh 死tử 有hữu 所sở 得đắc 故cố 。 涅Niết 槃Bàn 雖tuy 復phục 本bổn 有hữu 今kim 無vô 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 悉tất 束thúc 為vi 無vô 。 以dĩ 生sanh 死tử 望vọng 涅Niết 槃Bàn 。 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 又hựu 即tức 本bổn 有hữu 是thị 今kim 無vô 。 不bất 離ly 有hữu 而nhi 論luận 無vô 。 即tức 本bổn 無vô 是thị 今kim 有hữu 。 不bất 離ly 無vô 而nhi 論luận 有hữu 。 此thử 前tiền 三tam 句cú 。 即tức 是thị 差sai 別biệt 三tam 世thế 所sở 攝nhiếp 。 本bổn 有hữu 之chi 有hữu 非phi 有hữu 。 今kim 無vô 之chi 無vô 不bất 無vô 。 不bất 有hữu 不bất 無vô 。 三tam 世thế 有hữu 法pháp 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 此thử 一nhất 句cú 是thị 無vô 差sai 別biệt 。 不bất 為vi 三tam 世thế 所sở 攝nhiếp 。 更cánh 約ước 本bổn 末mạt 重trọng/trùng 明minh 四tứ 句cú 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 本bổn 兩lưỡng 末mạt 。 一nhất 本bổn 一nhất 末mạt 。 末mạt 而nhi 不bất 本bổn 。 本bổn 而nhi 不bất 末mạt 。 非phi 本bổn 非phi 末mạt 。 上thượng 文văn 云vân 。 寄ký 生sanh 一nhất 子tử 舍xá 主chủ 驅khu 逐trục 。 舍xá 主chủ 是thị 境cảnh 。 豈khởi 非phi 生sanh 死tử 為vi 本bổn 。 一nhất 子tử 正chánh 觀quán 。 豈khởi 非phi 涅Niết 槃Bàn 為vi 末mạt 。 文văn 云vân 。 大đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 本bổn 自tự 有hữu 之chi 。 又hựu 如Như 來Lai 藏tạng 依y 持trì 建kiến 立lập 。 豈khởi 非phi 涅Niết 槃Bàn 為vi 本bổn 。 迷mê 理lý 起khởi 惑hoặc 。 豈khởi 非phi 生sanh 死tử 為vi 末mạt 。 若nhược 各các 有hữu 其kỳ 本bổn 則tắc 各các 有hữu 其kỳ 末mạt 。 為vi 是thị 義nghĩa 故cố 。 兩lưỡng 本bổn 兩lưỡng 末mạt 。 又hựu 生sanh 死tử 無vô 終chung 。 將tương 涅Niết 槃Bàn 之chi 始thỉ 為vi 生sanh 死tử 之chi 終chung 。 涅Niết 槃Bàn 無vô 始thỉ 。 將tương 生sanh 死tử 之chi 終chung 為vi 涅Niết 槃Bàn 之chi 始thỉ 。 二nhị 河hà 相tương 望vọng 互hỗ 作tác 終chung 始thỉ 。 是thị 為vi 一nhất 本bổn 一nhất 末mạt 。 又hựu 生sanh 死tử 若nhược 本bổn 若nhược 末mạt 皆giai 束thúc 名danh 為vi 末mạt 。 以dĩ 其kỳ 虛hư 妄vọng 無vô 根căn 本bổn 故cố 。 故cố 末mạt 而nhi 不bất 本bổn 。 涅Niết 槃Bàn 若nhược 本bổn 若nhược 末mạt 皆giai 名danh 為vi 本bổn 。 以dĩ 其kỳ 真chân 實thật 無vô 偽ngụy 故cố 。 本bổn 而nhi 不bất 末mạt 。 末mạt 本bổn 非phi 本bổn 。 本bổn 末mạt 非phi 末mạt 。 非phi 本bổn 非phi 末mạt 。 三tam 世thế 不bất 攝nhiếp 。 分phân 別biệt 本bổn 末mạt 。 四tứ 句cú 既ký 成thành 。 例lệ 具cụ 不bất 具cụ 得đắc 無vô 得đắc 常thường 無vô 常thường 。 皆giai 悉tất 不bất 定định 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 四tứ 句cú 不bất 定định 。 不bất 可khả 思tư 議nghị 。 即tức 是thị 三tam 諦đế 不bất 並tịnh 不bất 別biệt 。 如như 前tiền 說thuyết 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 下hạ 。 第đệ 三tam 舉cử 乳nhũ 酪lạc 譬thí 以dĩ 證chứng 當đương 有hữu 。 此thử 謂vị 約ước 有hữu 心tâm 論luận 有hữu 佛Phật 性tánh 。 不bất 即tức 心tâm 為vi 佛Phật 性tánh 。 何hà 異dị 眾chúng 生sanh 有hữu 佛Phật 性tánh 之chi 理lý 。 後hậu 得đắc 佛Phật 時thời 。 不bất 取thủ 眾chúng 生sanh 為vi 佛Phật 心tâm 。 佛Phật 心tâm 亦diệc 爾nhĩ 。 只chỉ 云vân 有hữu 心tâm 為vi 佛Phật 性tánh 。 心tâm 不bất 即tức 為vi 佛Phật 性tánh 。 畢tất 竟cánh 有hữu 二nhị 種chủng 下hạ 。 第đệ 二nhị 應ưng 須tu 修tu 道Đạo 。 正chánh 答đáp 前tiền 何hà 用dụng 修tu 道Đạo 之chi 問vấn 。 眾chúng 生sanh 等đẳng 有hữu 一Nhất 乘Thừa 正chánh 性tánh 。 應ưng 須tu 修tu 於ư 六Lục 度Độ 莊trang 嚴nghiêm 。 若nhược 不bất 修tu 不bất 得đắc 正chánh 性tánh 。 他tha 云vân 。 一Nhất 乘Thừa 是thị 萬vạn 善thiện 。 今kim 此thử 文văn 中trung 。 則tắc 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 為vi 中trung 道đạo 正chánh 性tánh 。 此thử 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。 能năng 運vận 眾chúng 生sanh 作tác 佛Phật 。 故cố 名danh 一Nhất 乘Thừa 。 豈khởi 同đồng 萬vạn 善thiện 。 文văn 中trung 為vi 二nhị 。 先tiên 唱xướng 章chương 門môn 。 次thứ 解giải 釋thích 。 初sơ 章chương 門môn 有hữu 兩lưỡng 雙song 四tứ 隻chỉ 。 次thứ 釋thích 中trung 。 先tiên 釋thích 以dĩ 六Lục 度Độ 為vi 莊trang 嚴nghiêm 。 一Nhất 乘Thừa 為vi 究cứu 竟cánh 。 次thứ 釋thích 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 。 初sơ 六Lục 度Độ 與dữ 一Nhất 乘Thừa 更cánh 無vô 別biệt 體thể 。 但đãn 隨tùy 義nghĩa 異dị 釋thích 。 其kỳ 間gian 有hữu 譬thí 有hữu 合hợp 。 初sơ 譬thí 云vân 。 忉Đao 利Lợi 欝uất 越việt 果quả 報báo 。 雖tuy 勝thắng 人nhân 不bất 得đắc 見kiến 佛Phật 性tánh 。 既ký 為vi 無vô 明minh 所sở 覆phú 。 不bất 能năng 得đắc 見kiến 。 故cố 須tu 修tu 道Đạo 。

復phục 次thứ 佛Phật 性tánh 下hạ 。 釋thích 後hậu 兩lưỡng 隻chỉ 又hựu 二nhị 。 先tiên 偏thiên 釋thích 出xuất 世thế 畢tất 竟cánh 。 後hậu 雙song 釋thích 世thế 出xuất 世thế 兩lưỡng 畢tất 竟cánh 。 初sơ 又hựu 三tam 。 一nhất 出xuất 體thể 。 二nhị 釋thích 名danh 。 三tam 舉cử 類loại 。 初sơ 如như 文văn 。 次thứ 釋thích 名danh 中trung 云vân 。 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 翻phiên 為vi 堅kiên 固cố 。 和hòa 闍xà 黎lê 翻phiên 修tu 治trị 心tâm 。 而nhi 此thử 三tam 昧muội 有hữu 通thông 有hữu 別biệt 。 別biệt 在tại 終chung 心tâm 通thông 通thông 諸chư 地địa 。 如như 一nhất 三tam 昧muội 下hạ 。 三tam 舉cử 類loại 。 覺giác 名danh 定định 覺giác 。 即tức 七thất 覺giác 中trung 定định 覺giác 分phần/phân 。 正chánh 名danh 正chánh 定định 。 即tức 八bát 正chánh 中trung 正chánh 定định 。 又hựu 云vân 。 覺giác 名danh 定định 覺giác 。 即tức 八bát 大đại 人nhân 中trung 定định 覺giác 。 楞lăng 嚴nghiêm 亦diệc 爾nhĩ 。 有hữu 五ngũ 種chủng 名danh (# 云vân 云vân )# 。 善thiện 男nam 子tử 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 下hạ 。 第đệ 二nhị 雙song 釋thích 世thế 出xuất 世thế 兩lưỡng 畢tất 竟cánh 。 下hạ 中trung 即tức 世thế 間gian 畢tất 竟cánh 。 上thượng 定định 即tức 出xuất 世thế 畢tất 竟cánh 。 於ư 中trung 二nhị 。 先tiên 具cụ 釋thích 三tam 定định 。 後hậu 重trọng/trùng 釋thích 上thượng 定định 。 初sơ 釋thích 三tam 定định 中trung 。 先tiên 釋thích 上thượng 定định 。 即tức 是thị 佛Phật 性tánh 。 或hoặc 云vân 了liễu 因nhân 。 或hoặc 云vân 正chánh 因nhân 。 中trung 定định 即tức 色sắc 界giới 定định 。 下hạ 定định 即tức 心tâm 數số 定định 。 數số 人nhân 云vân 。 十thập 數số 並tịnh 起khởi 呼hô 為vi 大đại 地địa 通thông 五ngũ 品phẩm 。 謂vị 善thiện 惡ác 無vô 記ký 。 不bất 共cộng 穢uế 污ô 等đẳng 。 成thành 論luận 云vân 。 法pháp 起khởi 十thập 數số 義nghĩa 說thuyết 為vi 十thập 。 或hoặc 云vân 。 欲dục 界giới 十thập 居cư 止chỉ 是thị 十thập 數số 。 三tam 塗đồ 人nhân 六lục 天thiên 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 悉tất 有hữu 下hạ 。 重trọng/trùng 釋thích 出xuất 世thế 。 即tức 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 釋thích 論luận 。 名danh 為vi 健kiện 相tương/tướng 三tam 昧muội 善thiện 男nam 子tử 我ngã 於ư 一nhất 時thời 下hạ 。 第đệ 三tam 引dẫn 證chứng 答đáp 。 此thử 明minh 如Như 來Lai 觀quán 機cơ 可khả 不phủ 。 或hoặc 說thuyết 佛Phật 與dữ 佛Phật 性tánh 無vô 差sai 。 或hoặc 時thời 說thuyết 異dị 或hoặc 說thuyết 修tu 道Đạo 或hoặc 說thuyết 不bất 修tu 。 例lệ 如như 知tri 外ngoại 道đạo 機cơ 應ưng 須tu 說thuyết 我ngã 應ưng 說thuyết 無vô 我ngã (# 云vân 云vân )# 。 文văn 為vi 二nhị 。 先tiên 正chánh 引dẫn 昔tích 證chứng 今kim 。 次thứ 更cánh 會hội 通thông 。 初sơ 引dẫn 昔tích 證chứng 今kim 又hựu 二nhị 。 先tiên 引dẫn 昔tích 次thứ 證chứng 今kim 。 引dẫn 昔tích 又hựu 三tam 。 一nhất 明minh 洗tẩy 浴dục 。 二nhị 外ngoại 道đạo 論luận 義nghĩa 。 三tam 時thời 眾chúng 得đắc 益ích 。 是thị 佛Phật 性tánh 下hạ 二nhị 證chứng 今kim 。 正chánh 言ngôn 佛Phật 性tánh 非phi 我ngã 而nhi 說thuyết 為vi 我ngã 。 不bất 應ưng 定định 執chấp 詶thù 修tu 道Đạo 之chi 問vấn 。 如Như 來Lai 有hữu 因nhân 緣duyên 下hạ 。 二nhị 是thị 會hội 通thông 。 如Như 來Lai 自tự 在tại 。 或hoặc 以dĩ 我ngã 為vi 無vô 我ngã 無vô 我ngã 為vi 我ngã 。 又hựu 一nhất 解giải 。 在tại 因nhân 佛Phật 性tánh 故cố 言ngôn 無vô 我ngã 。 在tại 果quả 佛Phật 性tánh 故cố 言ngôn 有hữu 我ngã (# 云vân 云vân )# 。

爾nhĩ 時thời 師sư 子tử 下hạ 。 第đệ 三tam 答đáp 上thượng 第đệ 四tứ 問vấn 為vi 二nhị 。 先tiên 申thân 問vấn 次thứ 正chánh 答đáp 。 初sơ 申thân 問vấn 長trường/trưởng 有hữu 金Kim 剛Cang 力Lực 士Sĩ 語ngữ 。 正chánh 答đáp 為vi 兩lưỡng 。 初sơ 正chánh 答đáp 。 後hậu 結kết 歎thán 。 初sơ 正chánh 答đáp 中trung 凡phàm 舉cử 七thất 譬thí 。 大đại 為vi 三tam 意ý 。 初sơ 三tam 譬thí 譬thí 有hữu 而nhi 不bất 見kiến 。 中trung 間gian 一nhất 譬thí 譬thí 。 平bình 等đẳng 皆giai 有hữu 。 第đệ 三tam 三tam 譬thí 譬thí 待đãi 緣duyên 故cố 見kiến 。 三tam 意ý 次thứ 第đệ 而nhi 來lai 。 雖tuy 復phục 云vân 有hữu 而nhi 復phục 不bất 見kiến 。 未vị 知tri 定định 有hữu 故cố 不bất 見kiến 定định 無vô 故cố 不bất 見kiến 。 次thứ 一nhất 譬thí 譬thí 其kỳ 定định 有hữu 。 既ký 其kỳ 定định 有hữu 。 何hà 故cố 不bất 見kiến 。 次thứ 答đáp 須tu 待đãi 因nhân 緣duyên 然nhiên 後hậu 乃nãi 見kiến 。 初sơ 三tam 譬thí 一nhất 一nhất 皆giai 先tiên 譬thí 次thứ 合hợp 。 初sơ 是thị 盲manh 人nhân 譬thí 。 譬thí 底để 下hạ 凡phàm 夫phu 如như 盲manh 故cố 不bất 見kiến 。 色sắc 譬thí 佛Phật 性tánh 。 數số 人nhân 解giải 色sắc 。 有hữu 二nhị 十thập 種chủng 。 青thanh 黃hoàng 赤xích 白bạch 。 高cao 下hạ 邪tà 正chánh 方phương 圓viên 長trường 短đoản 。 光quang 影ảnh 明minh 闇ám 烟yên 雲vân 塵trần 霧vụ 。 或hoặc 加gia 虛hư 空không 為vi 空không 一nhất 顯hiển 色sắc 。 如như 眼nhãn 膚phu 翳ế 。 第đệ 二nhị 眼nhãn 病bệnh 譬thí 。 譬thí 諸chư 菩Bồ 薩Tát 眼nhãn 。 有hữu 少thiểu 翳ế 不bất 得đắc 見kiến 色sắc 。 譬thí 諸chư 菩Bồ 薩Tát 有hữu 煩phiền 惱não 故cố 不bất 見kiến 佛Phật 性tánh 。 不bất 同đồng 前tiền 盲manh 。 合hợp 譬thí 中trung 先tiên 舉cử 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 後hậu 更cánh 舉cử 四tứ 人nhân 。 凡phàm 夫phu 二Nhị 乘Thừa 。 十thập 住trụ 如Như 來Lai 。 如Như 來Lai 全toàn 見kiến 。 菩Bồ 薩Tát 少thiểu 見kiến 。 兩lưỡng 全toàn 不bất 見kiến 。 譬thí 如như 初sơ 月nguyệt 下hạ 。 第đệ 三tam 譬thí 。 亦diệc 譬thí 眾chúng 生sanh 未vị 斷đoạn 惑hoặc 者giả 不bất 見kiến 斷đoạn 惑hoặc 者giả 見kiến 。 如như 初sơ 日nhật 月nguyệt 則tắc 不bất 可khả 見kiến 。 漸tiệm 漸tiệm 可khả 見kiến 。 佛Phật 性tánh 亦diệc 爾nhĩ 。 本bổn 有hữu 此thử 理lý 。 眾chúng 生sanh 煩phiền 惱não 。 不bất 能năng 得đắc 見kiến 。 惑hoặc 稍sảo 稍sảo 盡tận 稍sảo 稍sảo 得đắc 見kiến 。 文văn 云vân 。 大đại 悲bi 十Thập 力Lực 等đẳng 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 悉tất 有hữu 性tánh 者giả 。 舊cựu 云vân 。 當đương 有hữu 即tức 事sự 未vị 有hữu 。 引dẫn 下hạ 文văn 云vân 。 破phá 一nhất 闡xiển 提đề 。 然nhiên 後hậu 乃nãi 得đắc 。 地địa 人nhân 解giải 云vân 。 真chân 神thần 佛Phật 性tánh 如như 敝tệ 帛bạch 裏lý 金kim 。 大đại 慈từ 大đại 悲bi 。 十Thập 力Lực 相tướng 好hảo 。 此thử 事sự 具cụ 有hữu 為vi 惑hoặc 所sở 覆phú 。 若nhược 除trừ 煩phiền 惱não 。 即tức 得đắc 見kiến 之chi 。 除trừ 敝tệ 帛bạch 已dĩ 即tức 得đắc 黃hoàng 金kim 。 觀quán 師sư 云vân 。 此thử 二nhị 解giải 相tương/tướng 害hại 。 若nhược 當đương 有hữu 此thử 經Kinh 文văn 云vân 。 大đại 悲bi 十Thập 力Lực 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 眾chúng 生sanh 有hữu 之chi 。 既ký 言ngôn 悉tất 有hữu 寧ninh 得đắc 言ngôn 當đương 。 若nhược 言ngôn 現hiện 有hữu 如như 金kim 為vi 所sở 覆phú 者giả 。 夫phu 佛Phật 性tánh 雄hùng 猛mãnh 何hà 不bất 排bài 惑hoặc 。 若nhược 執chấp 當đương 現hiện 便tiện 是thị 爭tranh 論luận 。 只chỉ 具cụ 此thử 理lý 不bất 可khả 推thôi 當đương 。 修tu 道Đạo 乃nãi 得đắc 不bất 可khả 言ngôn 現hiện 。 彼bỉ 三tam 解giải 偏thiên 據cứ 未vị 會hội 圓viên 旨chỉ 。 何hà 者giả 。 佛Phật 性tánh 非phi 一nhất 二nhị 三tam 。 而nhi 為vì 眾chúng 生sanh 。 作tác 四tứ 門môn 分phân 別biệt 。 或hoặc 言ngôn 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 迦Ca 毘Tỳ 羅La 城Thành 空không 。 或hoặc 言ngôn 不bất 空không 者giả 。 即tức 是thị 智trí 慧tuệ 。 貧bần 藏tạng 額ngạch 珠châu 。 或hoặc 言ngôn 亦diệc 空không 亦diệc 有hữu 如như 水thủy 酒tửu 瓶bình 。 或hoặc 言ngôn 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 欲dục 使sử 因nhân 四tứ 悟ngộ 於ư 不bất 四tứ 。 捨xả 執chấp 四tứ 以dĩ 求cầu 通thông 。 論luận 人nhân 指chỉ 當đương 此thử 執chấp 則tắc 無vô 。 地địa 人nhân 或hoặc 覆phú 此thử 執chấp 即tức 有hữu 。 觀quán 師sư 所sở 說thuyết 。 此thử 執chấp 亦diệc 有hữu 亦diệc 無vô 門môn 。 今kim 明minh 。 佛Phật 性tánh 如như 王vương 見kiến 象tượng 。 眾chúng 師sư 所sở 覩đổ 全toàn 同đồng 盲manh 觸xúc (# 云vân 云vân )# 。 合hợp 最tối 後hậu 譬thí 中trung 。 言ngôn 三tam 種chủng 破phá 煩phiền 惱não 者giả 。 舊cựu 有hữu 二nhị 解giải 。 一nhất 云vân 。 二nhị 國quốc 煩phiền 惱não 見kiến 思tư 二nhị 。 或hoặc 是thị 界giới 內nội 穢uế 土thổ/độ 煩phiền 惱não 。 習tập 氣khí 是thị 兩lưỡng 國quốc 中trung 間gian 淨tịnh 土độ 煩phiền 惱não 。 無vô 明minh 是thị 界giới 外ngoại 煩phiền 惱não 。 七Thất 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 斷đoạn 二nhị 國quốc 中trung 間gian 煩phiền 惱não 。 莊trang 嚴nghiêm 所sở 用dụng 。 二nhị 解giải 云vân 。 見kiến 諦Đế 為vi 一nhất 煩phiền 惱não 。 思tư 惟duy 為vi 二nhị 煩phiền 惱não 。 習tập 氣khí 是thị 三tam 煩phiền 惱não 。 無vô 明minh 元nguyên 品phẩm 品phẩm 數số 與dữ 習tập 氣khí 是thị 同đồng 。 故cố 不bất 別biệt 說thuyết 。 初Sơ 地Địa 至chí 三tam 地địa 斷đoạn 見kiến 諦Đế 。 四tứ 地địa 至chí 六lục 地địa 斷đoạn 思tư 惟duy 。 七thất 八bát 地địa 者giả 並tịnh 斷đoạn 習tập 氣khí 無vô 明minh 。 此thử 是thị 開khai 善thiện 解giải 。 又hựu 一nhất 師sư 難nạn/nan 此thử 二nhị 解giải 。 文văn 云vân 三tam 種chủng 破phá 煩phiền 惱não 竟cánh 不bất 出xuất 破phá 煩phiền 惱não 。 意ý 但đãn 出xuất 三tam 種chủng 名danh 與dữ 。 經kinh 乖quai 較giảo 若nhược 論luận 。 破phá 意ý 應ưng 如như 。 釋thích 論luận 三tam 觀quán 。 治trị 三tam 種chủng 病bệnh 亦diệc 如như 瓔anh 珞lạc 本bổn 業nghiệp 。 從tùng 假giả 入nhập 空không 名danh 二nhị 諦đế 觀quán 。 從tùng 空không 入nhập 假giả 名danh 平bình 等đẳng 觀quán 。 二nhị 觀quán 為vi 方phương 便tiện 。 得đắc 入nhập 中trung 道đạo 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 諦Đế 觀quán 。 用dụng 是thị 三tam 觀quán 。 能năng 破phá 煩phiền 惱não 。 又hựu 世thế 諦đế 破phá 性tánh 病bệnh 。 真Chân 諦Đế 破phá 假giả 病bệnh 。 此thử 二nhị 諦đế 但đãn 說thuyết 伏phục 為vi 斷đoạn 。 若nhược 非phi 真chân 非phi 有hữu 。 即tức 是thị 中trung 道đạo 觀quán 。 雙song 除trừ 性tánh 假giả 二nhị 病bệnh 名danh 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 今kim 明minh 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 前tiền 二nhị 解giải 乖quai 經kinh 。 觀quán 師sư 破phá 其kỳ 違vi 經kinh 。 今kim 難nạn/nan 其kỳ 義nghĩa 僻tích 。 若nhược 三tam 種chủng 破phá 煩phiền 惱não 已dĩ 見kiến 佛Phật 性tánh 。 破phá 見kiến 思tư 穢uế 土thổ/độ 煩phiền 惱não 。 及cập 破phá 中trung 間gian 淨tịnh 土độ 煩phiền 惱não 。 為vi 見kiến 性tánh 不bất 見kiến 性tánh 。 若nhược 見kiến 性tánh 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 之chi 人nhân 。 亦diệc 破phá 見kiến 思tư 。 何hà 故cố 不bất 見kiến 。 若nhược 不bất 見kiến 性tánh 與dữ 經kinh 相tương 違vi 。 開khai 善thiện 云vân 。 破phá 見kiến 為vi 一nhất 。 破phá 思tư 為vi 二nhị 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 人nhân 。 乃nãi 至chí 四Tứ 果Quả 。 悉tất 破phá 見kiến 思tư 。 為vi 見kiến 性tánh 不phủ 。 若nhược 見kiến 性tánh 者giả 無vô 有hữu 此thử 義nghĩa 。 若nhược 不bất 見kiến 者giả 。 與dữ 經kinh 相tương 違vi 。 又hựu 二nhị 諦đế 觀quán 平bình 等đẳng 觀quán 。 皆giai 是thị 方phương 便tiện 。 不bất 入nhập 中trung 道đạo 亦diệc 不bất 見kiến 性tánh 。 復phục 與dữ 經kinh 違vi 。 世thế 諦đế 破phá 性tánh 。 真Chân 諦Đế 破phá 假giả 。 是thị 伏phục 非phi 斷đoạn 。 又hựu 不bất 見kiến 性tánh 此thử 亦diệc 違vi 經kinh 。 唯duy 非phi 真chân 俗tục 。 斷đoạn 煩phiền 惱não 者giả 。 乃nãi 得đắc 見kiến 性tánh 。 雖tuy 唱xướng 三tam 種chủng 破phá 煩phiền 惱não 名danh 。 二nhị 種chủng 破phá 者giả 則tắc 不bất 見kiến 性tánh 。 唯duy 一nhất 種chủng 破phá 得đắc 見kiến 。 經kinh 稱xưng 三tam 種chủng 破phá 於ư 煩phiền 惱não 皆giai 見kiến 佛Phật 性tánh 。 若nhược 一nhất 種chủng 破phá 見kiến 二nhị 破phá 不bất 見kiến 者giả 。 寧ninh 得đắc 相tương 應ứng 。 今kim 明minh 。 七thất 地địa 修tu 方phương 便tiện 。 八bát 地địa 道đạo 觀quán 雙song 流lưu 。 破phá 無vô 明minh 見kiến 佛Phật 性tánh 者giả 。 此thử 以dĩ 別biệt 接tiếp 通thông 。 是thị 一nhất 種chủng 破phá 煩phiền 惱não 。 得đắc 見kiến 佛Phật 性tánh 。 若nhược 入nhập 理lý 般Bát 若Nhã 名danh 為vi 住trụ 。 破phá 四tứ 住trụ 惑hoặc 出xuất 生sanh 功công 德đức 名danh 十thập 行hành 。 破phá 塵trần 沙sa 惑hoặc 未vị 見kiến 佛Phật 性tánh 。 十thập 迴hồi 向hướng 伏phục 無vô 明minh 。 登đăng 地địa 破phá 無vô 明minh 見kiến 佛Phật 性tánh 。 此thử 是thị 別biệt 教giáo 次thứ 第đệ 破phá 惑hoặc 。 又hựu 是thị 一nhất 種chủng 。 破phá 煩phiền 惱não 見kiến 佛Phật 性tánh 。 若nhược 圓viên 觀quán 法Pháp 界Giới 。 煩phiền 惱não 即tức 菩Bồ 提Đề 。 初sơ 法pháp 心tâm 時thời 。 便tiện 成thành 正chánh 覺giác 。 入nhập 銅đồng 輪luân 位vị 。 登đăng 初sơ 住trụ 時thời 破phá 無vô 明minh 見kiến 佛Phật 性tánh 。 三tam 種chủng 破phá 惑hoặc 其kỳ 義nghĩa 炳bỉnh 然nhiên 。 而nhi 皆giai 見kiến 性tánh 。 與dữ 經kinh 文văn 會hội 。 諸chư 德đức 寧ninh 知tri 。 又hựu 一nhất 空không 一nhất 切thiết 空không 三tam 諦đế 皆giai 空không 。 此thử 觀quán 破phá 五ngũ 住trụ 惑hoặc 能năng 見kiến 佛Phật 性tánh 。 又hựu 一nhất 假giả 一nhất 切thiết 假giả 三tam 諦đế 皆giai 假giả 。 此thử 觀quán 亦diệc 破phá 五ngũ 住trụ 惑hoặc 能năng 見kiến 佛Phật 性tánh 。 又hựu 一nhất 中trung 一nhất 切thiết 中trung 三tam 諦đế 皆giai 中trung 。 此thử 觀quán 亦diệc 破phá 五ngũ 住trụ 惑hoặc 能năng 見kiến 佛Phật 性tánh 。 如như 此thử 三tam 種chủng 。 數số 之chi 與dữ 義nghĩa 正chánh 與dữ 經kinh 合hợp 。 諸chư 德đức 亦diệc 未vị 能năng 知tri 。 前tiền 三tam 種chủng 破phá 惑hoặc 是thị 就tựu 別biệt 意ý 。 後hậu 三tam 種chủng 觀quán 是thị 約ước 圓viên 意ý 。 善thiện 男nam 子tử 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 下hạ 。 二nhị 有hữu 一nhất 譬thí 。 譬thí 平bình 等đẳng 皆giai 有hữu 。 先tiên 譬thí 後hậu 合hợp 。 前tiền 譬thí 就tựu 外ngoại 。 今kim 譬thí 就tựu 內nội 。 即tức 為vi 四tứ 。 一nhất 唱xướng 等đẳng 有hữu 。 二nhị 出xuất 因nhân 緣duyên 體thể 。 三Tam 明Minh 有hữu 具cụ 不bất 具cụ 。 四tứ 結kết 等đẳng 有hữu 。 初sơ 明minh 平bình 等đẳng 皆giai 有hữu 。 而nhi 言ngôn 亦diệc 內nội 亦diệc 外ngoại 者giả 。 此thử 唯duy 在tại 人nhân 非phi 謂vị 外ngoại 物vật 。 心tâm 則tắc 為vi 內nội 色sắc 則tắc 為vi 外ngoại 。 具cụ 有hữu 色sắc 心tâm 故cố 云vân 內nội 外ngoại 。 又hựu 云vân 。 在tại 胎thai 為vi 內nội 出xuất 胎thai 為vi 外ngoại 。 私tư 謂vị 。 文văn 中trung 自tự 云vân 內nội 外ngoại 貪tham 求cầu 及cập 為vi 內nội 外ngoại 事sự 。 然nhiên 此thử 文văn 中trung 。 非phi 謂vị 以dĩ 十thập 二nhị 緣duyên 。 而nhi 為vi 觀quán 境cảnh 。 但đãn 取thủ 十thập 二nhị 以dĩ 為vi 佛Phật 性tánh 。 例lệ 如như 十thập 二nhị 緣duyên 支chi 支chi 別biệt 辨biện 。 為vì 令linh 眾chúng 生sanh 。 識thức 於ư 三tam 世thế 。 輪luân 迴hồi 之chi 相tướng 。 豈khởi 可khả 無vô 明minh 之chi 時thời 唯duy 有hữu 無vô 明minh 。 故cố 知tri 乃nãi 至chí 老lão 死tử 。 常thường 具cụ 十thập 二nhị 。 故cố 下hạ 合hợp 云vân 佛Phật 性tánh 亦diệc 爾nhĩ 。 豈khởi 可khả 在tại 眾chúng 生sanh 時thời 唯duy 是thị 眾chúng 生sanh 。 況huống 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 一nhất 一nhất 無vô 不bất 念niệm 念niệm 具cụ 足túc 。 十thập 界giới 百bách 界giới 依y 正chánh 因nhân 緣duyên 。 故cố 界giới 界giới 中trung 無vô 非phi 佛Phật 性tánh 。 故cố 內nội 外ngoại 之chi 言ngôn 意ý 兼kiêm 多đa 義nghĩa 。 何hà 等đẳng 十thập 二nhị 下hạ 。 二nhị 出xuất 因nhân 緣duyên 體thể 具cụ 解giải 十thập 二nhị 支chi 。 過quá 去khứ 具cụ 有hữu 因nhân 果quả 。 何hà 以dĩ 取thủ 二nhị 因nhân 而nhi 不bất 取thủ 果quả 。 然nhiên 過quá 去khứ 之chi 果quả 自tự 酬thù 前tiền 因nhân 。 是thị 故cố 不bất 取thủ 。 是thị 則tắc 二nhị 因nhân 生sanh 今kim 五ngũ 果quả 。 取thủ 今kim 三tam 因nhân 生sanh 後hậu 二nhị 果quả 。 識thức 支chi 二nhị 解giải 。 一nhất 云vân 。 初sơ 受thọ 胎thai 七thất 日nhật 為vi 識thức 。

爾nhĩ 時thời 有hữu 色sắc 色sắc 未vị 顯hiển 現hiện 。 識thức 義nghĩa 已dĩ 顯hiển 故cố 受thọ 識thức 名danh 。 二nhị 云vân 。 但đãn 取thủ 託thác 胎thai 初sơ 念niệm 。 雖tuy 即tức 有hữu 色sắc 色sắc 乃nãi 未vị 足túc 。 而nhi 名danh 識thức 者giả 。 識thức 是thị 報báo 主chủ 是thị 故cố 言ngôn 識thức 。 亦diệc 至chí 第đệ 二nhị 念niệm 即tức 是thị 色sắc 支chi 。 此thử 解giải 稍sảo 勝thắng 。 入nhập 胎thai 五ngũ 分phần/phân 釋thích 第đệ 四tứ 名danh 色sắc 支chi 。 亦diệc 云vân 五ngũ 胞bào 。 二nhị 手thủ 二nhị 脚cước 及cập 頭đầu 。 四tứ 根căn 未vị 具cụ 者giả 。 但đãn 有hữu 身thân 意ý 。 未vị 有hữu 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 。 言ngôn 名danh 色sắc 者giả 二nhị 解giải 。 一nhất 云vân 。 色sắc 陰ấm 是thị 色sắc 四tứ 陰ấm 名danh 名danh 。 二nhị 云vân 。 只chỉ 此thử 色sắc 與dữ 眾chúng 生sanh 之chi 名danh 。 故cố 言ngôn 名danh 色sắc 。 次thứ 具cụ 足túc 四tứ 根căn 。 即tức 第đệ 五ngũ 支chi 既ký 具cụ 四tứ 根căn 。 六lục 根căn 都đô 具cụ 故cố 言ngôn 六lục 入nhập 。 從tùng 此thử 已dĩ 去khứ 。 有hữu 麁thô 細tế 相tương 生sanh 。 若nhược 細tế 相tương 生sanh 。 即tức 是thị 胎thai 內nội 識thức 心tâm 。 未vị 有hữu 想tưởng 受thọ 。 若nhược 麁thô 相tương 生sanh 。 即tức 是thị 初sơ 出xuất 胎thai 時thời 。 未vị 能năng 捉tróc 火hỏa 觸xúc 毒độc 。 如như 一nhất 兩lưỡng 月nguyệt 小tiểu 兒nhi 未vị 別biệt 苦khổ 樂lạc 。 下hạ 第đệ 六lục 觸xúc 支chi 。 若nhược 細tế 生sanh 相tương/tướng 是thị 胎thai 內nội 想tưởng 心tâm 未vị 知tri 苦khổ 樂lạc 。 若nhược 麁thô 相tương 生sanh 。 即tức 一nhất 兩lưỡng 歲tuế 已dĩ 能năng 捉tróc 火hỏa 觸xúc 毒độc 而nhi 。 未vị 有hữu 所sở 知tri 。 手thủ 內nội 有hữu 物vật 未vị 辨biện 貴quý 賤tiện 。 染nhiễm 習tập 一nhất 愛ái 第đệ 七thất 受thọ 支chi 。 五ngũ 果quả 之chi 後hậu 若nhược 細tế 相tương 生sanh 。 即tức 胎thai 內nội 受thọ 心tâm 。 言ngôn 一nhất 愛ái 者giả 。 於ư 一nhất 樂nhạo/nhạc/lạc 緣duyên 而nhi 生sanh 想tưởng 著trước 。 若nhược 麁thô 相tương 生sanh 。 即tức 三tam 四tứ 歲tuế 但đãn 知tri 食thực 愛ái 未vị 知tri 五ngũ 欲dục 。 習tập 近cận 五ngũ 欲dục 。 第đệ 八bát 愛ái 支chi 。 即tức 三tam 因nhân 之chi 初sơ 。 若nhược 細tế 相tương 生sanh 。 即tức 胎thai 內nội 行hành 心tâm 之chi 初sơ 。 就tựu 行hành 心tâm 為vi 三tam 。 初sơ 名danh 愛ái 中trung 名danh 取thủ 後hậu 名danh 有hữu 。 若nhược 麁thô 相tương 生sanh 。 即tức 八bát 九cửu 歲tuế 稍sảo 知tri 欲dục 愛ái 。 內nội 外ngoại 貪tham 求cầu 第đệ 九cửu 支chi 。 即tức 十thập 餘dư 歲tuế 稍sảo 復phục 長trường/trưởng 大đại 。 轉chuyển 能năng 貪tham 求cầu 行hành 中trung 稍sảo 增tăng 。 為vi 內nội 外ngoại 事sự 下hạ 。 第đệ 十thập 支chi 起khởi 即tức 十thập 餘dư 歲tuế 身thân 成thành 長trường/trưởng 大đại 盡tận 屬thuộc 百bách 年niên 。 現hiện 在tại 世thế 識thức 下hạ 。 第đệ 十thập 一nhất 支chi 。 即tức 未vị 來lai 二nhị 果quả 之chi 初sơ 。 還hoàn 同đồng 現hiện 在tại 識thức 支chi 時thời 節tiết 。 即tức 初sơ 託thác 胎thai 一nhất 念niệm 。 現hiện 在tại 名danh 色sắc 下hạ 。 第đệ 十thập 二nhị 支chi 。 還hoàn 同đồng 現hiện 在tại 名danh 色sắc 等đẳng 時thời 。 即tức 未vị 來lai 老lão 死tử 支chi 。 識thức 名danh 色sắc 六lục 入nhập 等đẳng 。 並tịnh 是thị 未vị 來lai 二nhị 果quả 。 未vị 來lai 二nhị 果quả 還hoàn 是thị 現hiện 在tại 識thức 名danh 。 色sắc 六lục 入nhập 等đẳng 。 但đãn 轉chuyển 名danh 名danh 之chi 。 三tam 具cụ 不bất 具cụ 中trung 。 約ước 色sắc 界giới 言ngôn 無vô 三tam 受thọ 者giả 。 二nhị 解giải 。 一nhất 云vân 。 於ư 三tam 受thọ 中trung 不bất 具cụ 苦khổ 受thọ 故cố 言ngôn 無vô 三tam 。 亦diệc 無vô 苦khổ 受thọ 家gia 想tưởng 故cố 言ngôn 無vô 三tam 種chủng 觸xúc 。 亦diệc 無vô 苦khổ 受thọ 家gia 行hành 故cố 言ngôn 無vô 三tam 種chủng 愛ái 。 若nhược 色sắc 無vô 色sắc 。 不bất 具cụ 十thập 二nhị 。 云vân 何hà 文văn 云vân 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 具cụ 足túc 十thập 二nhị 。 然nhiên 歌ca 羅la 邏la 死tử 及cập 色sắc 無vô 色sắc 界giới 生sanh 。 雖tuy 復phục 不bất 具cụ 十thập 二nhị 而nhi 苦khổ 輪luân 未vị 息tức 。 往vãng 還hoàn 三tam 界giới 終chung 具cụ 十thập 二nhị 。 二nhị 解giải 。 據cứ 第đệ 四tứ 禪thiền 。 至chí 無vô 色sắc 界giới 。 無vô 復phục 苦khổ 樂lạc 。 亦diệc 無vô 中trung 容dung 之chi 捨xả 。 故cố 言ngôn 無vô 三tam 受thọ 。 無vô 色sắc 既ký 無vô 色sắc 不bất 具cụ 十thập 二nhị 。 以dĩ 定định 得đắc 故cố 下hạ 。 第đệ 四tứ 總tổng 結kết 。 皆giai 具cụ 十thập 二nhị 。 既ký 未vị 息tức 苦khổ 輪luân 始thỉ 終chung 長trường/trưởng 望vọng 。 故cố 云vân 皆giai 具cụ 。 佛Phật 性tánh 亦diệc 爾nhĩ 。 第đệ 二nhị 合hợp 譬thí 。 六lục 道đạo 四tứ 生sanh 。 皆giai 有hữu 十thập 二nhị 。 譬thí 諸chư 眾chúng 生sanh 等đẳng 有hữu 佛Phật 性tánh 。 雪Tuyết 山Sơn 有hữu 草thảo 下hạ 。 第đệ 三tam 三tam 譬thí 明minh 待đãi 緣duyên 方phương 見kiến 。 即tức 為vi 三tam 。 初sơ 文văn 譬thí 合hợp 。 合hợp 中trung 二nhị 。 先tiên 正chánh 合hợp 。 次thứ 明minh 理lý 。 明minh 理lý 又hựu 三tam 。 初sơ 唱xướng 九cửu 章chương 門môn 。 門môn 門môn 有hữu 三tam 句cú 。 合hợp 二nhị 十thập 七thất 句cú 。 第đệ 二nhị 解giải 釋thích 。 釋thích 中trung 長trường/trưởng 出xuất 三tam 事sự 非phi 章chương 。 所sở 列liệt 合hợp 三tam 十thập 六lục 句cú 。 後hậu 兩lưỡng 善thiện 男nam 子tử 是thị 第đệ 三tam 總tổng 結kết (# 云vân 云vân )# 。 第đệ 二nhị 舉cử 黑hắc 鐵thiết 譬thí 。 第đệ 三tam 舉cử 種chủng 子tử 譬thí 。 前tiền 二nhị 譬thí 皆giai 先tiên 譬thí 後hậu 合hợp 。 後hậu 譬thí 無vô 合hợp 文văn 。 是thị 大đại 涅Niết 槃Bàn 下hạ 。 第đệ 二nhị 結kết 歎thán 如như 文văn 。

爾nhĩ 時thời 師sư 子tử 下hạ 。 答đáp 第đệ 五ngũ 問vấn 。 先tiên 騰đằng 上thượng 兩lưỡng 問vấn 。 後hậu 作tác 兩lưỡng 答đáp 以dĩ 答đáp 前tiền 問vấn 。 答đáp 文văn 為vi 二nhị 。 初sơ 唱xướng 十thập 章chương 。 後hậu 解giải 釋thích 其kỳ 八bát 。 是thị 八bát 大đại 人nhân 覺giác 屬thuộc 自tự 行hành 。 後hậu 兩lưỡng 章chương 是thị 化hóa 他tha 。 八bát 覺giác 是thị 小Tiểu 乘Thừa 名danh 教giáo 。 云vân 何hà 是thị 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 一nhất 解giải 云vân 。 法Pháp 門môn 無vô 定định 在tại 大đại 即tức 大đại 。 二nhị 解giải 云vân 。 只chỉ 八bát 大đại 人nhân 自tự 行hành 為vi 小tiểu 。

復phục 有hữu 化hóa 他tha 故cố 得đắc 是thị 大đại 。 今kim 明minh 。 以dĩ 大đại 涅Niết 槃Bàn 心tâm 修tu 即tức 異dị 小Tiểu 乘Thừa 。 師sư 子tử 吼hống 下hạ 。 第đệ 二nhị 解giải 釋thích 十thập 法pháp 有hữu 五ngũ 番phiên 。 初sơ 番phiên 有hữu 問vấn 答đáp 。 答đáp 但đãn 以dĩ 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 。 共cộng 為vi 一nhất 解giải 。 以dĩ 義nghĩa 相tương/tướng 帶đái 故cố 。 餘dư 者giả 各các 解giải 。 就tựu 初sơ 釋thích 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 復phục 數số 番phiên 。 初sơ 約ước 善thiện 惡ác 共cộng 解giải 。 後hậu 有hữu 少thiểu 欲dục 下hạ 。 約ước 小tiểu 大đại 共cộng 解giải 。 文văn 為vi 四tứ 句cú 。 初sơ 句cú 少thiểu 欲dục 。 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 前tiền 云vân 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 為vi 善thiện 。 今kim 釋thích 不bất 少thiểu 欲dục 不bất 知tri 足túc 為vi 善thiện 。 法pháp 華hoa 云vân 。 得đắc 少thiểu 便tiện 為vi 足túc 。 自tự 保bảo 守thủ 小tiểu 謂vị 是thị 為vi 足túc 。 今kim 釋thích 少thiểu 欲dục 。 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 知tri 足túc 是thị 中trung 乘thừa 。 皆giai 是thị 保bảo 非phi 為vi 極cực 。 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 。 即tức 知tri 四Tứ 果Quả 最tối 極cực 。 對đối 菩Bồ 薩Tát 不bất 少thiểu 欲dục 不bất 知tri 足túc 。 菩Bồ 薩Tát 上thượng 求cầu 佛Phật 果Quả 無vô 窮cùng 故cố 不bất 知tri 足túc 。 下hạ 化hóa 無vô 窮cùng 復phục 不bất 知tri 足túc 。 餘dư 如như 文văn 。 第đệ 八bát 釋thích 解giải 脫thoát 。 即tức 是thị 無vô 上thượng 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 二nhị 解giải 。 靈linh 味vị 。 令linh 正chánh 翻phiên 涅Niết 槃Bàn 為vi 解giải 脫thoát 。 此thử 明minh 涅Niết 槃Bàn 與dữ 解giải 脫thoát 異dị 。 開khai 善thiện 云vân 。 涅Niết 槃Bàn 翻phiên 滅diệt 度độ 。 解giải 脫thoát 翻phiên 無vô 累lũy/lụy/luy 。 觀quán 師sư 云vân 。 涅Niết 槃Bàn 與dữ 解giải 脫thoát 同đồng 是thị 斷đoạn 德đức 。 因nhân 滅diệt 煩phiền 惱não 故cố 得đắc 解giải 脫thoát 。 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 得đắc 大đại 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 是thị 不bất 異dị 。 又hựu 云vân 。 四tứ 暴bạo 河hà 者giả 。 即tức 前tiền 三tam 漏lậu 長trường/trưởng 有hữu 見kiến 暴bạo 河hà 。 即tức 通thông 覽lãm 三tam 界giới 見kiến 為vi 見kiến 暴bạo 河hà 。

復phục 次thứ 出xuất 家gia 之chi 人nhân 下hạ 。 第đệ 二nhị 番phiên 約ước 出xuất 家gia 人nhân 釋thích 十thập 法pháp 。 但đãn 有hữu 八bát 文văn 。 前tiền 合hợp 少thiểu 欲dục 知tri 足túc 。 後hậu 但đãn 釋thích 解giải 脫thoát 。 不bất 明minh 涅Niết 槃Bàn 是thị 故cố 略lược 耳nhĩ 。 四tứ 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 大đại 樂nhạo/nhạc/lạc 即tức 出xuất 家gia 人nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 應ưng 是thị 戒giới 樂nhạo/nhạc/lạc 。 寂tịch 靜tĩnh 即tức 禪thiền 定định 樂nhạo/nhạc/lạc 。 永vĩnh 滅diệt 即tức 智trí 慧tuệ 斷đoạn 惑hoặc 樂nhạo/nhạc/lạc 。 畢tất 竟cánh 即tức 菩Bồ 薩Tát 樂nhạo/nhạc/lạc 。 四tứ 精tinh 進tấn 即tức 四tứ 正chánh 勤cần 。

復phục 次thứ 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 第đệ 三tam 番phiên 據cứ 菩Bồ 薩Tát 釋thích 十thập 法pháp 。 但đãn 有hữu 九cửu 者giả 。 菩Bồ 薩Tát 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 心tâm 修tu 。 故cố 不bất 說thuyết 之chi 。 隨tùy 順thuận 天thiên 行hành 為vi 正chánh 定định 者giả 。 此thử 明minh 天thiên 行hành 以dĩ 定định 為vi 體thể 。 今kim 寄ký 一nhất 並tịnh 。 若nhược 正chánh 定định 隨tùy 順thuận 天thiên 行hành 。 天thiên 行hành 遂toại 以dĩ 定định 為vi 體thể 。 應ưng 身thân 隨tùy 順thuận 眾chúng 生sanh 。 眾chúng 生sanh 應ưng 以dĩ 應ưng 身thân 為vi 體thể 。 今kim 明minh 。 天thiên 行hành 是thị 理lý 。 以dĩ 理lý 為vi 本bổn 故cố 言ngôn 正chánh 定định 。

復phục 次thứ 夫phu 少thiểu 欲dục 者giả 下hạ 。 第đệ 四tứ 番phiên 解giải 十thập 法pháp 。 文văn 亦diệc 可khả 解giải 。 八bát 解giải 脫thoát 為vi 正chánh 定định 者giả 。 數số 人nhân 云vân 。 八bát 解giải 脫thoát 以dĩ 定định 為vi 體thể 。 論luận 人nhân 。 八bát 解giải 脫thoát 以dĩ 慧tuệ 為vi 體thể 。 私tư 云vân 。 皆giai 不bất 爾nhĩ (# 云vân 云vân )# 。

復phục 次thứ 善thiện 男nam 子tử 下hạ 。 第đệ 五ngũ 番phiên 。 但đãn 解giải 九cửu 。 五ngũ 種chủng 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 河hà 西tây 云vân 。 一nhất 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 。 受thọ 樂lạc 。 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 。 菩Bồ 薩Tát 樂nhạo/nhạc/lạc 。 因nhân 樂nhạo/nhạc/lạc 者giả 。 因nhân 內nội 外ngoại 緣duyên 得đắc 樂lạc 。 受thọ 樂lạc 者giả 。 從tùng 內nội 外ngoại 緣duyên 身thân 得đắc 增tăng 長trưởng 。 心tâm 得đắc 安an 隱ẩn 。 名danh 為vi 受thọ 樂lạc 。 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 斷đoạn 除trừ 諸chư 受thọ 。 令linh 道đạo 增tăng 長trưởng 名danh 斷đoạn 受thọ 樂lạc 。 永vĩnh 離ly 煩phiền 惱não 身thân 心tâm 無vô 患hoạn 。 名danh 遠viễn 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 。 以dĩ 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 名danh 菩Bồ 薩Tát 樂nhạo/nhạc/lạc 。 五ngũ 樂lạc 皆giai 從tùng 淺thiển 至chí 深thâm 。 出xuất 菩Bồ 薩Tát 地địa 經kinh 。 善thiện 男nam 子tử 如như 汝nhữ 所sở 言ngôn 下hạ 。 答đáp 第đệ 六lục 問vấn 。 先tiên 牒điệp 問vấn 後hậu 正chánh 答đáp 。 答đáp 為vi 二nhị 。 先tiên 答đáp 後hậu 勸khuyến 。 初sơ 答đáp 又hựu 為vi 兩lưỡng 。 先tiên 明minh 了liễu 與dữ 不bất 了liễu 。 次thứ 明minh 眼nhãn 見kiến 聞văn 見kiến 。 初sơ 了liễu 不bất 了liễu 中trung 有hữu 五ngũ 番phiên 。 最tối 後hậu 釋thích 一nhất 切thiết 覺giác 者giả 。 一nhất 心tâm 三tam 智trí 照chiếu 一nhất 諦đế 三tam 諦đế 。 名danh 一nhất 切thiết 覺giác 十thập 住trụ 亦diệc 得đắc 此thử 覺giác 。 比tỉ 佛Phật 猶do 昧muội 故cố 不bất 了liễu 了liễu 。 地địa 前tiền 十thập 住trụ 全toàn 不bất 見kiến 性tánh 。 是thị 故cố 不bất 論luận 了liễu 與dữ 不bất 了liễu 。 次thứ 眼nhãn 見kiến 聞văn 見kiến 中trung 有hữu 兩lưỡng 番phiên 。 初sơ 以dĩ 十thập 住trụ 為vi 聞văn 見kiến 。 佛Phật 地địa 為vi 眼nhãn 見kiến 。 次thứ 番phiên 以dĩ 九cửu 地địa 已dĩ 還hoàn 為vi 聞văn 見kiến 。 第đệ 十thập 住trụ 為vi 眼nhãn 見kiến 。 此thử 中trung 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 第đệ 十thập 住trụ 亦diệc 聞văn 見kiến 亦diệc 眼nhãn 見kiến 。 九cửu 地địa 已dĩ 下hạ 但đãn 有hữu 聞văn 見kiến 。 佛Phật 地địa 但đãn 有hữu 眼nhãn 見kiến 文văn 中trung 自tự 出xuất 此thử 之chi 三tam 句cú 。 若nhược 眾chúng 生sanh 聞văn 不bất 信tín 者giả 。 非phi 聞văn 見kiến 非phi 眼nhãn 見kiến (# 云vân 云vân )# 。 若nhược 十thập 住trụ 與dữ 十Thập 地Địa 異dị 者giả 。 非phi 唯duy 初sơ 住trụ 不bất 見kiến 。 十thập 住trụ 亦diệc 不bất 見kiến 。 即tức 是thị 別biệt 位vị 。 若nhược 十thập 住trụ 與dữ 十Thập 地Địa 同đồng 者giả 。 豈khởi 第đệ 十thập 住trụ 見kiến 初sơ 住trụ 亦diệc 見kiến 。 今kim 文văn 云vân 住trụ 。 又hựu 復phục 云vân 地địa 。 故cố 知tri 此thử 中trung 住trụ 地địa 不bất 異dị 。 即tức 是thị 圓viên 位vị 。 而nhi 簡giản 九cửu 地địa 是thị 聞văn 者giả 。 以dĩ 其kỳ 見kiến 不bất 了liễu 了liễu 。 抑ức 之chi 為vi 聞văn 。 第đệ 十thập 住trụ 勝thắng 加gia 之chi 以dĩ 眼nhãn 。 蓋cái 是thị 圓viên 位vị 得đắc 作tác 此thử 釋thích 。 餘dư 位vị 不bất 得đắc (# 云vân 云vân )# 。

大Đại 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 經Kinh 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 二nhị 十thập 四tứ

Print Friendly, PDF & Email