終Chung 南Nam 家Gia 業Nghiệp
Quyển 0001
宋Tống 守Thủ 一Nhất 述Thuật 行Hành 枝Chi 編Biên

終chung 南nam 家gia 業nghiệp 目mục 錄lục

四tứ 明minh 。 鐵thiết 翁ông 宗tông 師sư 。 述thuật 。

門môn 人nhân 。 行hành 枝chi 。 編biên 。

-# 上thượng 卷quyển

-# 教giáo 觀quán 撮toát 要yếu

-# 三tam 觀quán 塵trần 露lộ

-# 答đáp 日nhật 本bổn 芿# 法Pháp 師sư 教giáo 觀quán 諸chư 問vấn

-# 中trung 卷quyển

重trọng 受thọ 戒giới 文văn

-# 戒giới 體thể 正chánh 義nghĩa 直trực 言ngôn

-# 四tứ 諍tranh 要yếu 論luận

-# 衣y 制chế 格cách 言ngôn

-# 論luận 分phần/phân 部bộ

-# 論luận 僧Tăng 體thể

-# 科khoa 釋thích 雜tạp 心tâm 論luận 出xuất 三tam 有hữu 對đối 文văn

-# 受thọ 緣duyên 重trọng/trùng 開khai

-# 下hạ 卷quyển

-# 論luận 心tâm 用dụng 雙song 持trì 犯phạm 結kết 制chế 罪tội

-# 辨biện 二nhị 止chỉ 並tịnh 八bát 九cửu 名danh 義nghĩa

-# 重trọng/trùng 釋thích 事sự 鈔sao 持trì 犯phạm 篇thiên 通thông 塞tắc 文văn

-# 重trọng/trùng 答đáp 欽khâm 師sư 境cảnh 想tưởng 問vấn

-# 析tích 然nhiên 夢mộng 庵am 持trì 犯phạm 四tứ 難nạn/nan

-# 徵trưng 顯hiển 定định 道đạo 二nhị 戒giới

-# 略lược 辨biện 正chánh 用dụng 相tương 從tùng

-# 略lược 議nghị 第đệ 七thất 非phi 體thể

-# 辨biện 略lược 教giáo 結kết 犯phạm

終Chung 南Nam 家Gia 業Nghiệp 卷quyển 第đệ 一nhất

教giáo 觀quán 撮toát 要yếu

吾ngô 祖tổ 弘hoằng 律luật 。 以dĩ 妙diệu 觀quán 為vi 本bổn 。 蓋cái 準chuẩn 律luật 中trung 。 佛Phật 制chế 比Bỉ 丘Khâu 。 觀quán 念niệm 對đối 治trị 。 方phương 能năng 入nhập 道đạo 。 故cố 曰viết 。 常thường 爾nhĩ 一nhất 心tâm 。 念niệm 除trừ 諸chư 蓋cái 。 違vi 則tắc 結kết 犯phạm 。 但đãn 律luật 中trung 。 觀quán 念niệm 皆giai 屬thuộc 權quyền 少thiểu 。 祖tổ 師sư 克khắc 究cứu 佛Phật 懷hoài 。 深thâm 符phù 開khai 會hội 。 直trực 依y 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 論luận (# 皈quy 敬kính 儀nghi 引dẫn )# 知tri 塵trần 無vô 所sở 有hữu (# 空không 觀quán )# 。 通thông 達đạt 真chân (# 真Chân 諦Đế )# 。 知tri 唯duy 識thức 有hữu 。 (# 假giả 觀quán )# 通thông 達đạt 俗tục (# 俗tục 諦đế )# 。 若nhược 不bất 達đạt 俗tục 。 無vô 以dĩ 通thông 真chân 。 若nhược 不bất 通thông 真chân 。 無vô 以dĩ 遣khiển 俗tục 。 以dĩ 俗tục 無vô 別biệt 體thể 等đẳng 義nghĩa (# 上thượng 顯hiển 真chân 俗tục 相tương/tướng 即tức 為vi 空không 諦đế 。 空không 假giả 不bất 二nhị 為vi 中trung 觀quán )# 。 立lập 中trung 道đạo 妙diệu 觀quán 。 為vi 出xuất 家gia 學học 本bổn 。 於ư 事sự 鈔sao 沙Sa 彌Di 篇thiên 及cập 業nghiệp 疏sớ/sơ 受thọ 戒giới 篇thiên 並tịnh 云vân 。 觀quán 事sự 是thị 心tâm 等đẳng 。 言ngôn 事sự 即tức 總tổng 十thập 界giới 。 依y 正chánh 色sắc 心tâm 等đẳng 法pháp 。 蓋cái 是thị 。 唯duy 心tâm 本bổn 具cụ 。 全toàn 心tâm 變biến 現hiện 。 事sự 即tức 俗tục 諦đế 。 心tâm 即tức 真Chân 諦Đế 。 心tâm 事sự 不bất 即tức 不bất 離ly 。 即tức 中trung 諦đế 。 如như 此thử 觀quán 事sự 。 豈khởi 思tư 議nghị 哉tai 。 使sử 自tự 沙Sa 彌Di 。 便tiện 開khai 妙diệu 解giải 。 達đạt 事sự 是thị 理lý 。 全toàn 性tánh 成thành 修tu 。 凡phàm 所sở 進tiến 用dụng 。 俱câu 成thành 妙diệu 行hạnh 。 又hựu 於ư 鈔sao 疏sớ/sơ 懺sám 六lục 聚tụ 篇thiên 。 乃nãi 云vân 。 諸chư 法pháp 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 此thử 理lý 深thâm 妙diệu 等đẳng 。 上thượng 句cú 真Chân 諦Đế 。 下hạ 句cú 俗tục 諦đế 。 俗tục 不bất 離ly 真chân 。 真chân 不bất 離ly 俗tục 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 即tức 是thị 中trung 諦đế (# 在tại 所sở 為vi 三tam 諦đế 。 在tại 能năng 為vi 三tam 觀quán )# 。 三tam 諦đế 之chi 法pháp 。 微vi 妙diệu 圓viên 融dung 。 故cố 云vân 深thâm 妙diệu 。 會hội 上thượng 兩lưỡng 文văn 。 其kỳ 義nghĩa 即tức 一nhất 。 是thị 則tắc 一nhất 心tâm 即tức 三tam 諦đế 。 三tam 諦đế 即tức 一nhất 心tâm 。 若nhược 以dĩ 一nhất 心tâm 為vi 能năng 觀quán 。 則tắc 三tam 諦đế 並tịnh 屬thuộc 能năng 觀quán 。 為vi 之chi 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 圓viên 融dung 妙diệu 觀quán 。 若nhược 以dĩ 一nhất 心tâm 為vi 所sở 觀quán 。 則tắc 三tam 諦đế 並tịnh 屬thuộc 所sở 觀quán 。 為vi 之chi 一nhất 心tâm 三tam 諦đế 圓viên 融dung 妙diệu 境cảnh 。 境cảnh 觀quán 俱câu 明minh 。 能năng 所sở 互hỗ 照chiếu 。 無vô 能năng 所sở 中trung 。 能năng 所sở 歷lịch 然nhiên 。 無vô 差sai 別biệt 中trung 。 差sai 別biệt 宛uyển 爾nhĩ 。 復phục 於ư 歸quy 敬kính 儀nghi 中trung 。 能năng 敬kính 無vô 非phi 三tam 業nghiệp 。 所sở 敬kính 莫mạc 過quá 三Tam 寶Bảo 。 於ư 篇thiên 篇thiên 事sự 事sự 之chi 下hạ 。 令linh 理lý 事sự 圓viên 融dung 。 真chân 俗tục 並tịnh 運vận (# 上thượng 明minh 觀quán 訖ngật )# 。 立lập 觀quán 既ký 妙diệu 。 在tại 教giáo 必tất 圓viên 。 此thử 宗tông 云vân 。 教giáo 無vô 非phi 律luật 乘thừa 。 若nhược 據cứ 教giáo 限hạn 。 律luật 是thị 偏thiên 少thiểu 。 究cứu 佛Phật 本bổn 懷hoài 。 諸chư 有hữu 所sở 作tác 。 常thường 為vi 一nhất 事sự 。 百bách 千thiên 方phương 便tiện 。 曲khúc 功công 調điều 停đình 。 皆giai 佛Phật 權quyền 謀mưu 。 隨tùy 他tha 意ý 語ngữ 。 至chí 終chung 法pháp 華hoa 。 方phương 暢sướng 本bổn 懷hoài 。 開khai 決quyết 偏thiên 小tiểu 。 即tức 一nhất 佛Phật 乘thừa 。 涅Niết 槃Bàn 扶phù 談đàm 。 終chung 顯hiển 佛Phật 性tánh 。 自tự 昔tích 傳truyền 律luật 。 全toàn 昧muội 歸quy 源nguyên 。 唯duy 我ngã 南nam 山sơn 高cao 懷hoài 卓trác 朗lãng 。 判phán 釋thích 教giáo 門môn 。 空không 有hữu 無vô 濫lạm 。 別biệt 凖# 二nhị 經kinh 。 開khai 扶phù 妙diệu 旨chỉ 。 直trực 顯hiển 戒giới 律luật 。 即tức 是thị 圓viên 乘thừa 。 點điểm 顯hiển 境cảnh 緣duyên 。 及cập 受thọ 隨tùy 行hành 。 皆giai 即tức 一nhất 心tâm 。 無vô 非phi 唯duy 識thức 。 唯duy 心tâm 教giáo 行hành 。 豈khởi 不bất 圓viên 妙diệu 。 今kim 更cánh 略lược 引dẫn 諸chư 文văn 。 使sử 學học 者giả 知tri 其kỳ 教giáo 也dã (# 下hạ 引dẫn 戒giới 法pháp 處xứ 。 即tức 指chỉ 於ư 教giáo 也dã )# 。 如như 事sự 鈔sao 指chỉ 戒giới 法pháp 云vân 。 法Pháp 界Giới 塵trần 沙sa 。 二nhị 諦đế 等đẳng 法pháp 。 法Pháp 界Giới 乃nãi 戒giới 法pháp 之chi 體thể 。 塵trần 沙sa 乃nãi 戒giới 法pháp 之chi 數số 。 若nhược 以dĩ 法Pháp 界Giới 為vi 境cảnh 。 應ưng 須tu 了liễu 境cảnh 。 即tức 是thị 二nhị 諦đế 。 三tam 諦đế 之chi 法pháp 。 非phi 界giới 言ngôn 界giới 。 故cố 云vân 法Pháp 界Giới 。 當đương 知tri 戒giới 法pháp 。 乃nãi 於ư 法Pháp 界Giới 理lý 上thượng 。 假giả 名danh 建kiến 立lập 。 故cố 有hữu 差sai 別biệt 。 數số 等đẳng 空không 塵trần 。 又hựu 若nhược 河hà 沙sa 。 故cố 云vân 二nhị 諦đế 法pháp 也dã 。 所sở 謂vị 諸chư 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 常thường 依y 二nhị 諦đế 者giả 。 是thị 也dã 。 二nhị 諦đế 非phi 即tức 非phi 離ly 。 強cường/cưỡng 名danh 中trung 諦đế 。 故cố 一nhất 一nhất 教giáo 門môn 。 皆giai 三tam 諦đế 圓viên 融dung 。 微vi 妙diệu 之chi 法Pháp 。 故cố 又hựu 續tục 云vân 。 測trắc 思tư 明minh 慧tuệ 。 (# 觀quán 妙diệu )# 與dữ 妙diệu 法Pháp 相tương 應ứng (# 教giáo 妙diệu )# 。 測trắc 思tư 能năng 受thọ 心tâm 也dã 。 妙diệu 法Pháp 所sở 受thọ 法pháp 也dã 。 以dĩ 微vi 妙diệu 心tâm 。 受thọ 微vi 妙diệu 法Pháp 。 能năng 所sở 體thể 同đồng 。 即tức 一nhất 實thật 相tướng 。 故cố 曰viết 相tương 應ứng 。 鈔sao 中trung 又hựu 云vân 。 所sở 發phát 戒giới 相tương/tướng 。 乃nãi 有hữu 無vô 量lượng 。 (# 乃nãi 至chí )# 。 若nhược 隨tùy 境cảnh 論luận 。 不bất 過quá 情tình 與dữ 非phi 情tình 。 空không 有hữu 二nhị 諦đế 。 滅diệt 理lý 涅Niết 槃Bàn 。 佛Phật 說thuyết 聖thánh 教giáo 。 文văn 字tự 卷quyển 軸trục 。 形hình 像tượng 塔tháp 廟miếu 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 虗hư 空không 識thức 等đẳng 。 法Pháp 界Giới 為vi 量lượng 。 並tịnh 是thị 戒giới 體thể 。 此thử 文văn 以dĩ 法Pháp 界Giới 。 結kết 上thượng 諸chư 境cảnh 。 則tắc 一nhất 一nhất 境cảnh 。 皆giai 微vi 妙diệu 法Pháp 界giới 。 依y 法Pháp 界Giới 而nhi 制chế 諸chư 戒giới 。 則tắc 法Pháp 界Giới 是thị 戒giới 法pháp 之chi 體thể 。 故cố 云vân 並tịnh 是thị 戒giới 體thể 也dã 。 要yếu 使sử 受thọ 者giả 。 以dĩ 法Pháp 界Giới 心tâm 。 緣duyên 法Pháp 界Giới 境cảnh 。 受thọ 法Pháp 界Giới 法pháp 。 只chỉ 一nhất 法Pháp 界Giới 。 無vô 異dị 法Pháp 界Giới 。 能năng 所sở 泯mẫn 亡vong 。 究cứu 竟cánh 一nhất 相tướng 。 故cố 得đắc 。 鈔sao 文văn 又hựu 云vân 。 深thâm 戒giới 上thượng 善thiện 。 廣quảng 周chu 法Pháp 界Giới (# 文văn )# 。 戒giới 法pháp 若nhược 非phi 體thể 是thị 法Pháp 界Giới 。 何hà 得đắc 云vân 深thâm 。 何hà 云vân 上thượng 善thiện 。 況huống 鈔sao 序tự 首thủ 云vân 。 戒giới 德đức 難nan 思tư 等đẳng 。 此thử 文văn 雖tuy 歎thán 戒giới 功công 。 由do 體thể 微vi 妙diệu 故cố 。 功công 用dụng 難nan 思tư 。 學học 者giả 不bất 能năng 如như 此thử 推thôi 究cứu 。 以dĩ 致trí 屈khuất 抑ức 教giáo 門môn 。 情tình 切thiết 哀ai 痛thống 。 又hựu 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 智trí 知tri 境cảnh 緣duyên 。 本bổn 是thị 心tâm 作tác 。 不bất 妄vọng 緣duyên 境cảnh 。 但đãn 唯duy 一nhất 識thức (# 文văn )# 。 境cảnh 是thị 塵trần 境cảnh 。 緣duyên 即tức 戒giới 法pháp 。 境cảnh 與dữ 戒giới 法pháp 。 既ký 唯duy 一nhất 識thức 。 唯duy 識thức 即tức 是thị 三tam 諦đế 圓viên 融dung 妙diệu 理lý 。 境cảnh 豈khởi 不bất 妙diệu 。 法pháp 豈khởi 不bất 圓viên 。 亦diệc 欲dục 受thọ 者giả 。 識thức 源nguyên 達đạt 本bổn 。 圓viên 發phát 上thượng 心tâm 。 圓viên 納nạp 三tam 聚tụ 。 圓viên 成thành 三tam 行hành 。 故cố 疏sớ/sơ 又hựu 云vân 。 常thường 思tư 此thử 行hành 。 即tức 攝nhiếp 律luật 儀nghi 。 用dụng 為vi 法pháp 佛Phật 。 清thanh 淨tịnh 心tâm 也dã 。 此thử 行hành 即tức 小tiểu 法pháp 。 律luật 儀nghi 即tức 大Đại 乘Thừa 。 法pháp 佛Phật 即tức 果quả 德đức 。 即tức 小tiểu 是thị 大đại 。 即tức 因nhân 是thị 果quả 。 小tiểu 大đại 因nhân 果quả 。 即tức 一nhất 淨tịnh 心tâm 。 無vô 差sai 別biệt 也dã 。 故cố 疏sớ/sơ 復phục 云vân 。 大đại 小tiểu 俱câu 心tâm 。 律luật 儀nghi 不bất 異dị 。 義nghĩa 極cực 明minh 顯hiển 。 圓viên 文văn 妙diệu 義nghĩa 。 具cụ 在tại 諸chư 文văn 。 學học 不bất 究cứu 心tâm 。 鮮tiên 能năng 知tri 要yếu 。 吾ngô 祖tổ 教giáo 觀quán 。 幾kỷ 至chí 掃tảo 地địa 。 余dư 曾tằng 釋thích 圓viên 教giáo 五ngũ 門môn 。 及cập 答đáp 日nhật 本bổn 芿# 師sư 疑nghi 。 並tịnh 三tam 觀quán 塵trần 露lộ 等đẳng 處xứ 。 輙triếp 以dĩ 管quản 見kiến 。 發phát 揮huy 聖thánh 言ngôn 。 但đãn 恐khủng 文văn 繁phồn 。 學học 者giả 難nan 曉hiểu 。 今kim 撮toát 要yếu 義nghĩa 。 別biệt 書thư 一nhất 紙chỉ 。 庶thứ 易dị 流lưu 傳truyền 。 為vi 廣quảng 究cứu 之chi 蹊# 徑kính 耳nhĩ 。 即tức 非phi 沽cô 譽dự 要yếu 名danh 也dã 。 深thâm 願nguyện 同đồng 門môn 。 精tinh 研nghiên 愽# 究cứu 。 一nhất 益ích 自tự 己kỷ 。 二nhị 化hóa 他tha 人nhân 。 二nhị 皆giai 契khế 實thật 。 無vô 忝thiểm 其kỳ 裔duệ 。 淳thuần 祐hựu 壬nhâm 寅# 。 佛Phật 忌kỵ 前tiền 一nhất 日nhật 。 華hoa 嚴nghiêm 閣các 下hạ 出xuất 。

三tam 觀quán 塵trần 露lộ

吾ngô 祖tổ 南nam 山sơn 澄trừng 照chiếu 大đại 師sư 。 跡tích 示thị 四tứ 依y 。 位vị 階giai 上thượng 地địa 。 妙diệu 明minh 一nhất 實thật 。 洞đỗng 徹triệt 兩lưỡng 乘thừa 。 預dự 譯dịch 場tràng 而nhi 辭từ 翰hàn 推thôi 尊tôn 。 敷phu 講giảng 席tịch 而nhi 天thiên 龍long 拱củng 侍thị 。 慨khái 律luật 藏tạng 實thật 佛Phật 法Pháp 命mạng 脉mạch 。 軫# 戒giới 德đức 乃nãi 定định 慧tuệ 依y 因nhân 。 歷lịch 三tam 生sanh 而nhi 偏thiên 志chí 弘hoằng 揚dương 。 抗kháng 六lục 師sư 而nhi 廣quảng 文văn 流lưu 演diễn 。 雖tuy 舉cử 宗tông 而nhi 持trì 犯phạm 為vi 正chánh 。 在tại 進tiến 修tu 而nhi 理lý 觀quán 兼kiêm 明minh 。 或hoặc 令linh 福phước 智trí 雙song 行hành 。 或hoặc 示thị 化hóa 制chế 同đồng 稟bẩm 。 通thông 依y 兩lưỡng 典điển 。 總tổng 列liệt 三tam 階giai 。 義nghĩa 趣thú 該cai 羅la 。 文văn 辭từ 簡giản 略lược 。 管quản 闚khuy 曷hạt 既ký 。 膚phu 受thọ 何hà 窮cùng 。 唯duy 靈linh 芝chi 記ký 主chủ 大đại 智trí 律luật 師sư 。 妙diệu 賾trách 真chân 源nguyên 。 深thâm 研nghiên 理lý 味vị 。 律luật 遵tuân 南nam 阜phụ 。 而nhi 教giáo 領lãnh 南nam 屏bính 。 位vị 隱ẩn 西tây 湖hồ 。 而nhi 道đạo 聞văn 西tây 竺trúc 。 廣quảng 明minh 圓viên 行hành 。 妙diệu 演diễn 觀quán 文văn 。 辨biện 析tích 淺thiển 深thâm 。 輝huy 映ánh 今kim 古cổ (# 守thủ 一nhất )# 。 忝thiểm 繼kế 學học 徒đồ 。 謾man 尋tầm 文văn 相tương/tướng 。 愚ngu 情tình 有hữu 擁ủng 。 略lược 義nghĩa 伸thân 明minh 。 仍nhưng 決quyết 異dị 傳truyền 。 少thiểu 資tư 己kỷ 解giải 。 自tự 愧quý 斗đẩu 筲# 量lượng 窄# 螢huỳnh 焰diễm 見kiến 卑ty 。 雖tuy 竭kiệt 精tinh 誠thành 。 焉yên 能năng 盡tận 理lý 。 猶do 塵trần 露lộ 之chi 於ư 山sơn 海hải 。 故cố 題đề 曰viết 三tam 觀quán 塵trần 露lộ 者giả 矣hĩ 。 大đại 分phần/phân 四tứ 科khoa 。

-# 初sơ 引dẫn 本bổn 文văn

-# 二nhị 略lược 敘tự 釋thích

-# 三tam 示thị 立lập 意ý

-# 四tứ 決quyết 異dị 傳truyền

第đệ 一nhất 引dẫn 本bổn 文văn

事sự 鈔sao (# 懺sám 篇thiên )# 云vân 。 一nhất 者giả 。 諸chư 法pháp 性tánh 空không 無vô 我ngã 。 此thử 理lý 照chiếu 心tâm 。 名danh 為vi 小Tiểu 乘Thừa 。 二nhị 者giả 。 諸chư 法pháp 本bổn 相tương/tướng 是thị 空không 。 唯duy 情tình 妄vọng 見kiến 。 此thử 理lý 照chiếu 用dụng 。 屬thuộc 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 。 三tam 者giả 。 諸chư 法pháp 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 此thử 理lý 深thâm 妙diệu 。 唯duy 意ý 緣duyên 知tri 。 是thị 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 佛Phật 果Quả 證chứng 行hành 。 故cố 攝nhiếp 論luận 云vân 。 唯duy 識thức 通thông 四tứ 位vị 等đẳng 。 又hựu (# 事sự 鈔sao 沙Sa 彌Di 篇thiên 業nghiệp 疏sớ/sơ 受thọ 戒giới 篇thiên )# 同đồng 云vân 。 一nhất 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 。 行hành 觀quán 事sự 生sanh 滅diệt 。 知tri 無vô 我ngã 人nhân 善thiện 惡ác 等đẳng 性tánh 。 二nhị 者giả 。 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 觀quán 事sự 生sanh 滅diệt 。 知tri 無vô 我ngã 人nhân 善thiện 惡ác 等đẳng 相tương/tướng (# 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 觀quán 事sự 是thị 空không 等đẳng )# 。 三tam 者giả 。 大đại 菩Bồ 薩Tát 行hạnh 。 觀quán 事sự 是thị 心tâm 。 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 故cố 攝nhiếp 論luận 云vân 。 從tùng 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 至chí 究cứu 竟cánh 位vị 。 名danh 觀quán 中trung 緣duyên 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 為vi 境cảnh 。 又hựu 業nghiệp 疏sớ/sơ (# 懺sám 篇thiên )# 云vân 。 小Tiểu 乘Thừa 極cực 處xứ 。 人nhân 法pháp 二nhị 觀quán 。 對đối 我ngã 觀quán 析tích 。 唯duy 見kiến 是thị 塵trần 。 對đối 陰ấm 求cầu 之chi 。 但đãn 唯duy 名danh 色sắc 。 求cầu 人nhân 求cầu 法Pháp 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 。 是thị 為vi 空không 也dã 。 大Đại 乘Thừa 極cực 處xứ 。 空không 識thức 為vi 本bổn 。 初sơ 淺thiển 滯trệ 教giáo 。 謂vị 境cảnh 是thị 空không 。 了liễu 境cảnh 本bổn 無vô 。 性tánh 唯duy 識thức 也dã (# 淨tịnh 心tâm 誡giới 觀quán 歸quy 敬kính 儀nghi 。 廣quảng 明minh 理lý 觀quán 。 故cố 不bất 盡tận 錄lục )# 。

第đệ 二nhị 敘tự 釋thích

分phần/phân 二nhị 。 初sơ 敘tự 略lược 意ý 。 詳tường 上thượng 諸chư 文văn 。 莫mạc 不bất 以dĩ 三tam 位vị 極cực 理lý 。 示thị 於ư 觀quán 體thể 。 至chí 於ư 心tâm 境cảnh 行hành 相tương/tướng 。 在tại 文văn 皆giai 略lược 。 備bị 載tái 攝nhiếp 論luận 。 及cập 道đạo 整chỉnh 禪thiền 師sư 凡phàm 聖thánh 行hành 法pháp 。 當đương 時thời 盛thịnh 行hành 。 是thị 故cố 諸chư 文văn 。 並tịnh 指chỉ 如như 彼bỉ 。 整chỉnh 師sư 之chi 文văn 。 近cận 世thế 已dĩ 亡vong 。 攝nhiếp 論luận 之chi 義nghĩa 。 晚vãn 學học 難nan 曉hiểu 。 靈linh 芝chi 諸chư 記ký 復phục 指chỉ 天thiên 台thai 摩ma 訶ha 止Chỉ 觀Quán 是thị 可khả 投đầu 心tâm 。 良lương 由do 此thử 宗tông 疏sớ/sơ 鈔sao 正chánh 明minh 持trì 犯phạm 。 定định 慧tuệ 資tư 修tu 。 理lý 須tu 旁bàng 示thị 。 恐khủng 亂loạn 宗tông 途đồ 。 故cố 不bất 繁phồn 廣quảng 。

次thứ 釋thích 文văn 相tương/tướng 。 就tựu 文văn 分phần/phân 三tam 。 即tức 境cảnh 理lý 人nhân 也dã 。

一nhất 者giả 。 示thị 境cảnh 。 三tam 觀quán 皆giai 云vân 諸chư 法pháp 。 及cập 云vân 觀quán 事sự 。 若nhược 對đối 機cơ 見kiến 。 須tu 分phần/phân 廣quảng 狹hiệp 。 前tiền 之chi 性tánh 空không 。 小tiểu 機cơ 見kiến 狹hiệp 。 六lục 凡phàm 五ngũ 陰ấm 。 為vi 諸chư 法pháp 也dã 。 後hậu 之chi 二nhị 觀quán 。 即tức 指chỉ 十thập 觀quán 。 該cai 及cập 三tam 世thế 。 為vi 之chi 諸chư 法pháp 。 又hựu 復phục 動động 心tâm 即tức 事sự 。 有hữu 念niệm 皆giai 法pháp 。 諸chư 法pháp 及cập 事sự 。 通thông 收thu 內nội 外ngoại 。 至chí 於ư 取thủ 境cảnh 成thành 業nghiệp 。 無vô 過quá 妄vọng 計kế 。 前tiền 二nhị 云vân 我ngã 人nhân 。 後hậu 一nhất 云vân 意ý 言ngôn 。 皆giai 妄vọng 計kế 也dã 。 捨xả 疏sớ/sơ 就tựu 親thân 。 正chánh 指chỉ 妄vọng 計kế 。 為vi 所sở 觀quán 境cảnh 。 故cố 記ký 云vân 。 三tam 理lý 照chiếu 之chi 。 乃nãi 知tri 顛điên 倒đảo 但đãn 有hữu 妄vọng 計kế 。 又hựu 云vân 。 但đãn 破phá 妄vọng 計kế 。 又hựu 云vân 。 謂vị 觀quán 念niệm 性tánh 等đẳng 是thị 也dã (# 上thượng 示thị 境cảnh 竟cánh )# 二nhị 言ngôn 理lý 者giả 。 理lý 即tức 觀quán 體thể 。 亦diệc 諸chư 法pháp 體thể 。 若nhược 就tựu 文văn 指chỉ 。 即tức 性tánh 空không 。 相tương/tướng 空không 。 無vô 我ngã 。 及cập 唯duy 識thức 是thị 心tâm 等đẳng 是thị 也dã 。 雖tuy 分phần/phân 節tiết 文văn 相tương/tướng 。 有hữu 境cảnh 理lý 之chi 殊thù 。 其kỳ 實thật 句cú 義nghĩa 連liên 綿miên 。 諸chư 法pháp 即tức 理lý 。 不bất 可khả 分phần/phân 異dị 。 須tu 知tri 諸chư 法pháp 唯duy 是thị 一nhất 心tâm 。 究cứu 竟cánh 圓viên 明minh 。 平bình 等đẳng 一nhất 相tương/tướng 。 妄vọng 計kế 自tự 障chướng 。 貪tham 著trước 輪luân 迴hồi 。 如Như 來Lai 隨tùy 機cơ 。 或hoặc 說thuyết 諸chư 法pháp 皆giai 空không 。 或hoặc 謂vị 唯duy 一nhất 實thật 相tướng 。 小Tiểu 乘Thừa 機cơ 劣liệt 。 認nhận 空không 為vi 極cực 。 其kỳ 間gian 鈍độn 者giả 。 推thôi 析tích 法pháp 性tánh 。 方phương 見kiến 空không 理lý 。 利lợi 者giả 體thể 法pháp 即tức 空không 。 後hậu 大Đại 乘Thừa 中trung 。 然nhiên 有hữu 一nhất 類loại 。 雖tuy 發phát 大đại 心tâm 。 未vị 窮cùng 心tâm 本bổn 。 亦diệc 但đãn 認nhận 空không 。 以dĩ 為vi 極cực 理lý 。 了liễu 相tương/tướng 即tức 空không 。 與dữ 前tiền 為vi 異dị 。 志chí 願nguyện 弘hoằng 大đại 。 故cố 云vân 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 唯duy 識thức 者giả 。 不bất 無vô 利lợi 鈍độn 。 鈍độn 者giả 別biệt 修tu 。 從tùng 假giả 入nhập 空không 。 方phương 達đạt 中trung 道đạo 。 利lợi 者giả 圓viên 入nhập 初sơ 後hậu 一nhất 如như 。 因nhân 果quả 皆giai 妙diệu 。 後hậu 更cánh 引dẫn 明minh 。

問vấn 。 性tánh 相tướng 二nhị 空không 。 唯duy 空không 人nhân 我ngã 。 兼kiêm 空không 諸chư 法pháp 耶da 。 鈔sao 文văn 但đãn 云vân 無vô 我ngã 。 不bất 言ngôn 法pháp 空không 。 請thỉnh 為vi 明minh 之chi 。

答đáp 。 文văn 中trung 具cụ 明minh 。 何hà 不bất 詳tường 耶da 。 初sơ 云vân 諸chư 法pháp 性tánh 空không 。 此thử 空không 法pháp 體thể 性tánh 也dã 。 復phục 云vân 。 無vô 我ngã 即tức 空không 。 我ngã 人nhân 執chấp 性tánh 也dã 。 次thứ 云vân 。 諸chư 法pháp 相tướng 空không 。 此thử 空không 法pháp 體thể 相tướng 也dã 。 復phục 云vân 。 無vô 我ngã 即tức 空không 我ngã 人nhân 執chấp 相tướng 也dã 。 又hựu 云vân 觀quán 事sự 生sanh 滅diệt 法pháp 空không 也dã 。 知tri 無vô 我ngã 人nhân 。 人nhân 空không 也dã 。 是thị 則tắc 性tánh 相tướng 二nhị 空không 。 具cụ 兼kiêm 人nhân 法pháp 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 甚thậm 明minh 。 記ký 文văn 更cánh 顯hiển 。 又hựu 復phục 人nhân 法pháp 之chi 義nghĩa 。 諸chư 文văn 廣quảng 陳trần 。 學học 者giả 自tự 知tri 。 茲tư 不bất 繁phồn 累lũy/lụy/luy (# 決quyết 異dị 傳truyền 中trung 又hựu 略lược 釋thích 之chi )# 。 須tu 知tri 在tại 境cảnh 為vi 人nhân 法pháp 二nhị 執chấp 。 在tại 觀quán 為vi 人nhân 法pháp 二nhị 智trí 。 在tại 理lý 為vi 人nhân 法pháp 二nhị 空không 也dã 。

問vấn 。 性tánh 相tướng 二nhị 觀quán 。 鈔sao 文văn 皆giai 云vân 生sanh 滅diệt 。 如như 何hà 分phần/phân 異dị 。

答đáp 。 初sơ 則tắc 見kiến 相tương/tướng 如như 實thật 。 從tùng 緣duyên 生sanh 滅diệt 。 次thứ 則tắc 見kiến 相tương/tướng 如như 幻huyễn 。 空không 花hoa 水thủy 月nguyệt 。 虗hư 生sanh 虗hư 滅diệt 。 初sơ 則tắc 生sanh 滅diệt 是thị 實thật 。 次thứ 則tắc 生sanh 滅diệt 是thị 空không 。 故cố 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 觀quán 事sự 是thị 空không 者giả 。 是thị 也dã 。 文văn 云vân 。 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 此thử 之chi 二nhị 句cú 。 即tức 是thị 三tam 諦đế 圓viên 融dung 。 中Trung 道Đạo 妙diệu 理lý 也dã 。 塵trần 即tức 諸chư 法pháp 。 皆giai 六lục 塵trần 故cố 。 對đối 於ư 凡phàm 小tiểu 。 不bất 了liễu 心tâm 源nguyên 。 故cố 云vân 外ngoại 也dã 。 本bổn 即tức 元nguyên 本bổn 。 無vô 乃nãi 理lý 體thể 。 實thật 謂vị 不bất 虗hư 。 唯duy 乃nãi 訓huấn 獨độc 。 本bổn 實thật 二nhị 字tự 。 顯hiển 知tri 其kỳ 的đích 。 今kim 作tác 三tam 義nghĩa 。 釋thích 此thử 二nhị 句cú 。 一nhất 克khắc 體thể 釋thích 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 從tùng 本bổn 以dĩ 來lai 。 若nhược 體thể 若nhược 相tương/tướng 。 泯mẫn 跡tích 亡vong 形hình 。 究cứu 竟cánh 如như 空không 。 微vi 妙diệu 莫mạc 測trắc 。 即tức 一nhất 真Chân 如Như 。 無vô 非phi 實thật 際tế 。 故cố 云vân 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 蓋cái 是thị 。 唯duy 心tâm 本bổn 具cụ 。 全toàn 心tâm 發phát 生sanh 。 法pháp 法pháp 皆giai 心tâm 。 塵trần 塵trần 即tức 識thức 。 究cứu 竟cánh 指chỉ 示thị 。 故cố 云vân 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 識thức 是thị 圓viên 理lý 。 體thể 亦diệc 本bổn 無vô 。 是thị 則tắc 無vô 即tức 是thị 識thức 。 識thức 即tức 是thị 無vô 。 且thả 就tựu 諸chư 法pháp 體thể 上thượng 。 強cưỡng 言ngôn 於ư 無vô 。 諸chư 法pháp 相tướng 上thượng 。 假giả 立lập 言ngôn 識thức 。 無vô 乃nãi 識thức 之chi 體thể 。 識thức 乃nãi 無vô 之chi 相tướng 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 復phục 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 言ngôn 妙diệu 深thâm 也dã 。 二nhị 遣khiển 情tình 釋thích 。 言ngôn 本bổn 無vô 者giả 。 遣khiển 著trước 有hữu 計kế 。 本bổn 無vô 雖tuy 空không 。 空không 非phi 偏thiên 空không 。 有hữu 識thức 假giả 立lập 。 即tức 是thị 妙diệu 有hữu 。 不bất 著trước 二nhị 邊biên 。 不bất 離ly 二nhị 邊biên 。 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 故cố 云vân 妙diệu 也dã 。 三tam 修tu 顯hiển 釋thích 。 據cứ 梁lương 攝nhiếp 論luận 方phương 便tiện 位vị 中trung 。 先tiên 以dĩ 依y 他tha 性tánh 。 遣khiển 分phân 別biệt 性tánh 。 見kiến 一nhất 切thiết 塵trần 。 空không 然nhiên 無vô 體thể 。 但đãn 有hữu 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 故cố 云vân 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 翻phiên 分phân 別biệt 性tánh 。 為vi 無vô 相tướng 性tánh 。 此thử 中trung 言ngôn 無vô 。 但đãn 見kiến 塵trần 空không (# 即tức 空không 觀quán 成thành )# 。 依y 他tha 性tánh 體thể 。 雖tuy 是thị 唯duy 識thức 。 申thân 智trí 未vị 利lợi 。 但đãn 見kiến 似tự 像tượng 。 以dĩ 真chân 實thật 性tánh 。 遣khiển 依y 他tha 性tánh 。 真chân 實thật 性tánh 漸tiệm 顯hiển 。 依y 他tha 性tánh 漸tiệm 消tiêu 。 然nhiên 後hậu 一nhất 切thiết 法pháp 。 似tự 名danh 似tự 義nghĩa 。 及cập 似tự 唯duy 識thức 。 無vô 所sở 從tùng 生sanh 滅diệt 。 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 翻phiên 依y 他tha 性tánh 。 為vi 無vô 生sanh 性tánh 。 此thử 中trung 言ngôn 無vô 。 正chánh 示thị 識thức 體thể 。 (# 乃nãi 假giả 觀quán 成thành )# 真chân 實thật 性tánh 體thể 即tức 實thật 相tướng 。 本bổn 無vô 可khả 翻phiên 。 欲dục 顯hiển 體thể 妙diệu 。 翻phiên 無vô 性tánh 性tánh 。 言ngôn 無vô 性tánh 之chi 性tánh 。 顯hiển 空không 即tức 識thức 也dã (# 即tức 中trung 觀quán 成thành )# 。 此thử 方phương 顯hiển 出xuất 。 唯duy 識thức 圓viên 妙diệu 覺giác 。 方phương 見kiến 極cực 圓viên 。 上thượng 論luận 次thứ 第đệ 。 非phi 今kim 立lập 意ý 。 真chân 俗tục 並tịnh 運vận 。 空không 假giả 即tức 中trung 。 三tam 性tánh 圓viên 修tu 。 初sơ 後hậu 俱câu 妙diệu 。 是thị 今kim 宗tông 旨chỉ 。 如như 下hạ 更cánh 明minh 。

問vấn 。 文văn 唯duy 二nhị 句cú 。 何hà 見kiến 三tam 諦đế 圓viên 融dung 。 三tam 觀quán 圓viên 修tu 之chi 義nghĩa 耶da 。

答đáp 。 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 即tức 是thị 真Chân 諦Đế 。 亦diệc 即tức 空không 觀quán 。 實thật 唯duy 識thức 有hữu 。 即tức 是thị 俗tục 諦đế 。 亦diệc 即tức 假giả 觀quán 。 識thức 即tức 是thị 無vô 。 空không 不bất 離ly 假giả 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 名danh 為vi 中Trung 道Đạo 。 是thị 知tri 立lập 觀quán 。 唯duy 據cứ 三tam 諦đế 圓viên 融dung 。 中Trung 道Đạo 妙diệu 理lý 。 故cố 文văn 結kết 云vân 。 此thử 理lý 深thâm 妙diệu 。 豈khởi 不bất 然nhiên 耶da 。 正chánh 準chuẩn 攝nhiếp 論luận (# 敬kính 儀nghi 中trung 引dẫn )# 云vân 。 知tri 塵trần 無vô 所sở 有hữu 。 通thông 達đạt 真chân (# 真chân 即tức 真Chân 諦Đế 知tri 無vô 即tức 是thị 空không 觀quán )# 。 知tri 唯duy 識thức 有hữu 通thông 達đạt 俗tục (# 俗tục 即tức 俗tục 諦đế 。 知tri 識thức 即tức 是thị 假giả 觀quán )# 若nhược 不bất 達đạt 俗tục 。 無vô 以dĩ 通thông 真chân (# 上thượng 謂vị 通thông 達đạt 真chân 時thời 。 必tất 先tiên 達đạt 俗tục 是thị 空không )# 。 若nhược 不bất 通thông 真chân 。 無vô 以dĩ 遣khiển 俗tục 。 以dĩ 俗tục 無vô 別biệt 體thể 故cố (# 上thượng 謂vị 通thông 達đạt 俗tục 時thời 。 必tất 先tiên 通thông 真chân 即tức 俗tục )# 。 前tiền 二nhị 句cú 。 分phần/phân 示thị 觀quán 境cảnh 。 後hậu 二nhị 句cú 。 正chánh 顯hiển 圓viên 修tu 。 吾ngô 祖tổ 依y 此thử 論luận 文văn 。 建kiến 立lập 圓viên 觀quán 。 鈔sao 又hựu 云vân 。 觀quán 事sự 是thị 心tâm 者giả 。 此thử 句cú 即tức 總tổng 三tam 諦đế 。 即tức 示thị 妙diệu 理lý 也dã 。 以dĩ 由do 一nhất 切thiết 境cảnh 事sự 。 即tức 是thị 唯duy 心tâm 緣duyên 生sanh 故cố 空không 。 一nhất 切thiết 皆giai 假giả 事sự 。 既ký 即tức 心tâm 空không 不bất 離ly 假giả 。 豈khởi 非phi 中trung 道đạo 乎hồ 。 若nhược 了liễu 此thử 義nghĩa 。 則tắc 境cảnh 觀quán 皆giai 如như 。 因nhân 根căn 俱câu 妙diệu 。 在tại 境cảnh 為vi 中trung 道đạo 妙diệu 境cảnh 。 在tại 理lý 為vi 中Trung 道Đạo 妙diệu 理lý 。 在tại 觀quán 為vi 中trung 道đạo 妙diệu 觀quán 。 斯tư 則tắc 祖tổ 師sư 括quát 約ước 論luận 中trung 圓viên 義nghĩa 。 以dĩ 立lập 圓viên 觀quán 用dụng 被bị 圓viên 修tu 。 始thỉ 初sơ 發phát 心tâm 。 終chung 至chí 究cứu 竟cánh 。 妙diệu 達đạt 意ý 言ngôn 。 無vô 非phi 中trung 道đạo 。 故cố 云vân 從tùng 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 至chí 究cứu 竟cánh 位vị 。 名danh 觀quán 中trung 緣duyên 。 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 為vi 境cảnh (# 有hữu 約ước 他tha 宗tông 但đãn 中trung 。 釋thích 此thử 中trung 義nghĩa 者giả 。 葢# 不bất 究cứu 論luận 文văn 。 不bất 達đạt 祖tổ 意ý 故cố 也dã )# 。 論luận 中trung 。 更cánh 有hữu 圓viên 義nghĩa 。 今kim 略lược 引dẫn 明minh 。 論luận 以dĩ 金kim 藏tạng 土thổ/độ 。 譬thí 於ư 三tam 性tánh (# 分phân 別biệt 依y 他tha 真chân 實thật 三tam 性tánh )# 。 天thiên 台thai 云vân 。 攝nhiếp 論luận 如như 土thổ/độ 染nhiễm 金kim 之chi 文văn 。 即tức 是thị 圓viên 意ý 。 (# 文văn )# 斯tư 則tắc 論luận 中trung 。 願nguyện 樂nhạo 方phương 便tiện 位vị 中trung 。 三tam 性tánh 圓viên 修tu 之chi 義nghĩa 。 論luận 又hựu 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 凡phàm 位vị 。 二nhị 者giả 聖thánh 位vị 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 訖ngật 十thập 信tín 已dĩ 還hoàn 。 並tịnh 是thị 凡phàm 位vị 。 十thập 解giải 已dĩ 上thượng 。 悉tất 屬thuộc 聖thánh 位vị (# 十thập 解giải 即tức 十thập 住trụ 也dã )# 。 此thử 亦diệc 論luận 中trung 。 初sơ 住trụ 破phá 惑hoặc 證chứng 聖thánh 之chi 文văn 也dã 。 論luận 又hựu 云vân 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 理lý 中trung (# 意ý 言ngôn )# 分phân 別biệt 生sanh 等đẳng 。 此thử 亦diệc 論luận 中trung 圓viên 義nghĩa 也dã 。 理lý 中trung 意ý 言ngôn 。 即tức 體thể 內nội 方phương 便tiện 。 理lý 即tức 妙diệu 理lý 。 中trung 即tức 中trung 道đạo 。 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 即tức 初sơ 位vị 觀quán 境cảnh 。 便tiện 達đạt 中Trung 道Đạo 妙diệu 理lý 。 豈khởi 非phi 圓viên 修tu 義nghĩa 乎hồ 。 歸quy 敬kính 儀nghi 中trung 。 立lập 圓viên 觀quán 已dĩ 。 假giả 設thiết 外ngoại 人nhân 難nạn/nan 云vân 。 吾ngô 聞văn 真chân 俗tục 並tịnh 觀quán 。 登đăng 住trụ 方phương 修tu 。 如như 何hà 下hạ 凡phàm 僭# 地địa 上thượng 聖thánh 等đẳng (# 此thử 指chỉ 十thập 住trụ 名danh 聖thánh 。 十thập 信tín 已dĩ 前tiền 名danh 凡phàm )# 。 初sơ 師sư 自tự 答đáp 云vân 。 發phát 心tâm 畢tất 竟cánh 。 初sơ 後hậu 心tâm 齊tề 。 乃nãi 至chí 不bất 可khả 執chấp 文văn 。 便tiện 乖quai 義nghĩa 實thật 等đẳng 。 若nhược 據cứ 此thử 文văn 。 則tắc 十thập 信tín 已dĩ 前tiền 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 便tiện 修tu 圓viên 觀quán 。 與dữ 後hậu 無vô 殊thù 。 即tức 同đồng 前tiền 引dẫn 論luận 云vân 。 從tùng 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 至chí 究cứu 竟cánh 位vị 等đẳng 。 義nghĩa 無vô 別biệt 也dã 。 如như 斯tư 略lược 示thị 。 則tắc 顯hiển 疏sớ/sơ 鈔sao 立lập 觀quán 。 並tịnh 準chuẩn 論luận 中trung 圓viên 義nghĩa 。 以dĩ 被bị 圓viên 修tu 也dã 。 近cận 世thế 諸chư 師sư 。 不bất 善thiện 討thảo 論luận 。 妄vọng 謂vị 文văn 中trung 。 外ngoại 塵trần 識thức 有hữu 。 及cập 意ý 言ngôn 等đẳng 。 乃nãi 願nguyện 樂nhạo 位vị 中trung 。 所sở 修tu 觀quán 相tương/tướng 。 不bất 應ưng 通thông 於ư 後hậu 位vị 。 蓋cái 彼bỉ 論luận 於ư 此thử 位vị 中trung 。 修tu 影ảnh 像tượng 唯duy 識thức 正chánh 觀quán 意ý 言ngôn 。 遣khiển 伏phục 外ngoại 塵trần 。 至chí 見kiến 道đạo 位vị 。 方phương 達đạt 中trung 道đạo 。 此thử 乃nãi 諸chư 師sư 。 執chấp 文văn 釋thích 義nghĩa 。 甚thậm 抑ức 祖tổ 懷hoài 。 然nhiên 不bất 知tri 論luận 中trung 。 具cụ 有hữu 圓viên 別biệt 二nhị 義nghĩa 。 通thông 被bị 利lợi 鈍độn 。 二nhị 備bị 願nguyện 樂nhạo 。 意ý 言ngôn 遣khiển 塵trần 等đẳng 文văn 。 乃nãi 鈍độn 修tu 歷lịch 別biệt 義nghĩa 也dã 。 疏sớ/sơ 鈔sao 所sở 立lập 。 唯duy 據cứ 圓viên 文văn 。 如như 前tiền 略lược 引dẫn 。 義nghĩa 實thật 昭chiêu 然nhiên 。 卻khước 於ư 歸quy 敬kính 儀nghi 中trung 。 備bị 明minh 圓viên 別biệt 利lợi 鈍độn 。 修tu 進tiến 遲trì 速tốc 。 悉tất 準chuẩn 於ư 論luận 。 如như 下hạ 引dẫn 明minh 也dã 。 文văn 云vân 。 此thử 理lý 照chiếu 心tâm 。 照chiếu 用dụng 者giả 。 理lý 即tức 觀quán 也dã 。 理lý 是thị 能năng 照chiếu 。 心tâm 之chi 與dữ 用dụng 。 皆giai 所sở 照chiếu 也dã 。

問vấn 。 資tư 持trì 云vân 。 若nhược 於ư 時thời 中trung 。 觀quán 心tâm 為vi 要yếu 。 若nhược 善thiện 若nhược 惡ác 。 三tam 理lý 照chiếu 之chi 。 是thị 則tắc 三tam 皆giai 照chiếu 心tâm 。 何hà 獨độc 初sơ 觀quán 耶da 。

答đáp 。 良lương 以dĩ 機cơ 有hữu 利lợi 鈍độn 。 觀quán 照chiếu 乃nãi 殊thù 。 雖tuy 皆giai 照chiếu 心tâm 。 通thông 局cục 有hữu 異dị 。 二Nhị 乘Thừa 機cơ 鈍độn 。 唯duy 觀quán 妄vọng 心tâm 。 遣khiển 我ngã 人nhân 執chấp 。 縱túng/tung 有hữu 事sự 用dụng 。 但đãn 照chiếu 此thử 心tâm 。 令linh 妄vọng 不bất 赴phó 。 至chí 於ư 果quả 上thượng 。 設thiết 或hoặc 利lợi 他tha 。 亦diệc 唯duy 照chiếu 心tâm 。 住trụ 空không 寂tịch 理lý 。 故cố 資tư 持trì 云vân 。 二Nhị 乘Thừa 住trụ 寂tịch 。 故cố 但đãn 照chiếu 心tâm 。 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 行hành 。 機cơ 當đương 次thứ 利lợi 。 雖tuy 亦diệc 照chiếu 心tâm 。 不bất 唯duy 專chuyên 守thủ 。 利lợi 他tha 志chí 廣quảng 。 事sự 用dụng 乃nãi 多đa 。 常thường 照chiếu 事sự 用dụng 。 當đương 相tương 即tức 空không 。 故cố 資tư 持trì 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 涉thiệp 事sự 。 故cố 云vân 照chiếu 用dụng 。 有hữu 人nhân 云vân 。 前tiền 空không 我ngã 人nhân 妄vọng 計kế 之chi 情tình 。 故cố 云vân 照chiếu 心tâm 。 今kim 空không 五ngũ 陰ấm 假giả 用dụng 和hòa 合hợp 。 故cố 云vân 照chiếu 用dụng 。 如như 斯tư 之chi 義nghĩa 。 恐khủng 為vi 未vị 然nhiên 。 須tu 知tri 相tương/tướng 空không 。 亦diệc 空không 我ngã 人nhân 妄vọng 計kế 之chi 情tình 。 豈khởi 不bất 見kiến 鈔sao 云vân 。 知tri 無vô 我ngã 人nhân 善thiện 惡ác 等đẳng 相tương/tướng 。 又hựu 云vân 。 本bổn 相tương/tướng 是thị 空không 。 唯duy 情tình 妄vọng 見kiến 等đẳng 。 達đạt 者giả 更cánh 詳tường 。

問vấn 。 後hậu 唯duy 識thức 觀quán 。 何hà 不bất 云vân 照chiếu 。

答đáp 。 前tiền 二nhị 根căn 鈍độn 。 作tác 心tâm 對đối 照chiếu 。 然nhiên 後hậu 方phương 空không 。 後hậu 乃nãi 利lợi 智trí 。 深thâm 解giải 妙diệu 理lý 。 遮già 照chiếu 絕tuyệt 待đãi 。 能năng 所sở 圓viên 融dung 。

何hà 待đãi 照chiếu 耶da 。 若nhược 爾nhĩ 資tư 持trì 那na 云vân 照chiếu 之chi 。

答đáp 。 此thử 且thả 一nhất 往vãng 總tổng 示thị 。 三tam 皆giai 云vân 照chiếu 。 至chí 後hậu 唯duy 識thức 。 雖tuy 有hữu 照chiếu 義nghĩa 。 智trí 解giải 既ký 妙diệu 。 非phi 照chiếu 而nhi 照chiếu 。 故cố 照chiếu 而nhi 常thường 寂tịch 。 寂tịch 而nhi 常thường 照chiếu 。 故cố 不bất 立lập 照chiếu 名danh 也dã 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 對đối 我ngã 觀quán 析tích 唯duy 見kiến 是thị 塵trần 者giả 。 記ký 云vân 。 我ngã 即tức 法pháp 塵trần 。 須tu 知tri 法pháp 塵trần 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 。 落lạc 謝tạ 五ngũ 塵trần 。 二nhị 者giả 。 心tâm 數số 法pháp 我ngã 人nhân 妄vọng 計kế 。 體thể 是thị 意ý 思tư 。 即tức 心tâm 數số 法pháp 。 故cố 屬thuộc 法pháp 塵trần 。 或hoặc 可khả 。 塵trần 即tức 是thị 境cảnh 。 對đối 境cảnh 觀quán 度độ 。 境cảnh 落lạc 法pháp 塵trần 故cố 也dã 。 有hữu 人nhân 云vân 。 我ngã 人nhân 乃nãi 於ư 色sắc 陰ấm 塵trần 大đại 體thể 質chất 上thượng 。 橫hoạnh 起khởi 執chấp 情tình 。 今kim 求cầu 我ngã 人nhân 。 本bổn 無vô 有hữu 體thể 。 但đãn 見kiến 色sắc 陰ấm 。 塵trần 大đại 而nhi 已dĩ 。 次thứ 以dĩ 法pháp 空không 求cầu 色sắc 陰ấm 塵trần 大đại 及cập 餘dư 四tứ 陰ấm 。 但đãn 見kiến 名danh 色sắc (# 彼bỉ 文văn )# 。 識thức 者giả 更cánh 詳tường 。

問vấn 。 觀quán 之chi 與dữ 理lý 。 何hà 以dĩ 分phần/phân 異dị 。

答đáp 。 克khắc 體thể 言ngôn 之chi 。 觀quán 即tức 是thị 理lý 。 或hoặc 分phần/phân 因nhân 果quả 。 能năng 所sở 之chi 殊thù 。 不bất 無vô 其kỳ 致trí 。 在tại 因nhân 名danh 視thị 。 在tại 果quả 名danh 理lý 。 又hựu 復phục 觀quán 是thị 能năng 觀quán 。 理lý 是thị 所sở 顯hiển 。

問vấn 。 觀quán 之chi 與dữ 行hành 。 亦diệc 何hà 以dĩ 分phần/phân 。

答đáp 。 觀quán 是thị 極cực 理lý 。 體thể 絕tuyệt 言ngôn 思tư 。 行hành 即tức 行hành 心tâm 。 造tạo 修tu 履lý 踐tiễn 。 觀quán 無vô 行hành 而nhi 無vô 以dĩ 顯hiển 。 行hành 無vô 觀quán 而nhi 無vô 以dĩ 成thành 。 解giải 行hành 兼kiêm 濟tế 。 如như 目mục 足túc 相tướng 資tư 也dã 。

(# 上thượng 示thị 理lý 竟cánh )# 三tam 者giả 指chỉ 人nhân 。 即tức 三tam 乘thừa 也dã 。 初sơ 觀quán 言ngôn 少thiểu 乘thừa 。 通thông 収thâu 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 後hậu 二nhị 云vân 菩Bồ 薩Tát 。 復phục 分phần/phân 大đại 小tiểu 之chi 別biệt 。

問vấn 。 小Tiểu 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 文văn 中trung 。 或hoặc 似tự 修tu 觀quán 行hành 人nhân 。 或hoặc 舉cử 果quả 人nhân 。 彰chương 理lý 。 如như 何hà 定định 當đương 。

答đáp 。 若nhược 據cứ 疏sớ/sơ 鈔sao 懺sám 篇thiên 。 克khắc 體thể 立lập 觀quán 。 唯duy 據cứ 極cực 理lý 。 如như 云vân 然nhiên 理lý 大đại 要yếu 。 以dĩ 此thử 三tam 理lý 等đẳng 。 故cố 舉cử 三tam 位vị 果quả 人nhân 。 以dĩ 彰chương 三tam 理lý 深thâm 淺thiển 。 後hậu 位vị 菩Bồ 薩Tát 佛Phật 果Quả 。 乃nãi 重trọng/trùng 示thị 者giả 。 一nhất 顯hiển 非phi 偏thiên 。 二nhị 彰chương 圓viên 極cực 也dã 。 若nhược 沙Sa 彌Di 篇thiên (# 疏sớ/sơ 見kiến 受thọ 戒giới )# 。 約ước 行hành 示thị 觀quán 。 故cố 小Tiểu 乘Thừa 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 修tu 觀quán 之chi 人nhân 。 如như 云vân 一nhất 者giả 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 行hành 等đẳng 。 豈khởi 不bất 然nhiên 耶da 。 記ký 釋thích 懺sám 篇thiên 云vân 。 持trì 舉cử 深thâm 位vị 。 以dĩ 彰chương 理lý 妙diệu 。 不bất 妨phương 令linh 轍triệt 。

問vấn 。 如như 文văn 所sở 示thị 。 觀quán 據cứ 極cực 理lý 。 復phục 名danh 聖thánh 業nghiệp 。 深thâm 位vị 可khả 修tu 。 在tại 凡phàm 無vô 分phần/phân 耶da 。

答đáp 。 觀quán 雖tuy 是thị 理lý 。 行hành 通thông 凡phàm 聖thánh 。 如như 小Tiểu 乘Thừa 人nhân 。 必tất 先tiên 聞văn 空không 理lý 。 故cố 用dụng 空không 觀quán 。 歷lịch 諸chư 行hành 相tương/tướng 。 行hành 微vi 觀quán 昧muội 。 見kiến 理lý 未vị 明minh 。 故cố 位vị 在tại 凡phàm 。 行hành 但đãn 屬thuộc 事sự 。 觀quán 明minh 理lý 顯hiển 。 即tức 證chứng 初sơ 果quả 。 觀quán 方phương 契khế 理lý 。 行hành 名danh 聖thánh 業nghiệp 。 後hậu 唯duy 識thức 觀quán 。 四tứ 位vị 通thông 修tu 。 若nhược 圓viên 機cơ 上thượng 達đạt 。 用dụng 觀quán 見kiến 理lý 。 初sơ 後hậu 一nhất 如như 。 如như 攝nhiếp 論luận 中trung 十thập 住trụ 名danh 聖thánh 。 自tự 此thử 以dĩ 後hậu 。 並tịnh 名danh 聖thánh 業nghiệp 。 若nhược 鈍độn 士sĩ 利lợi 修tu 。 於ư 前tiền 願nguyện 樂nhạo 。 雖tuy 觀quán 空không 有hữu 。 未vị 見kiến 中trung 道đạo 。 猶do 在tại 凡phàm 位vị 。 入nhập 見kiến 道đạo 去khứ 。 方phương 得đắc 稱xưng 聖thánh 。 行hành 名danh 聖thánh 業nghiệp 。 文văn 召triệu 理lý 觀quán 。 名danh 為vi 聖thánh 業nghiệp 。 何hà 妨phương 修tu 奉phụng 。 自tự 通thông 凡phàm 下hạ (# 上thượng 示thị 人nhân 竟cánh )# 。 又hựu 云vân 。 攝nhiếp 論luận 乃nãi 示thị 後hậu 觀quán 所sở 出xuất 也dã 。 本bổn 釋thích 多đa 譯dịch 。 作tác 圖đồ 示thị 之chi 。

問vấn 。 如như 上thượng 多đa 譯dịch 。 今kim 依y 何hà 本bổn 。

答đáp 。 梁lương 朝triêu 真Chân 諦Đế 譯dịch 本bổn 。 是thị 今kim 所sở 宗tông 。

問vấn 。 何hà 處xứ 文văn 明minh 宗tông 梁lương 攝nhiếp 耶da 。

答đáp 。 吾ngô 祖tổ 所sở 立lập 。 圓viên 觀quán 正chánh 本bổn 。 梁lương 攝nhiếp 知tri 塵trần 無vô 所sở 有hữu 。 通thông 達đạt 真chân 等đẳng 文văn 。 又hựu 鈔sao 云vân 。 從tùng 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 至chí 究cứu 竟cánh 位vị 等đẳng 。 亦diệc 出xuất 彼bỉ 論luận 。 若nhược 是thị 唐đường 攝nhiếp 。 初sơ 位vị 名danh 勝thắng 解giải 行hành 。 彼bỉ 謂vị 一nhất 向hướng 隨tùy 聞văn 生sanh 勝thắng 解giải 。 故cố 梁lương 攝nhiếp 初sơ 位vị 名danh 願nguyện 樂nhạo 。 亦diệc 名danh 信tín 樂nhạo 。 論luận 云vân 。 依y 此thử 境cảnh 界giới 。 隨tùy 心tâm 信tín 樂nhạo 。 入nhập 信tín 樂nhạo 位vị 。 文văn 云vân 願nguyện 樂nhạo 。 宗tông 梁lương 明minh 矣hĩ 。 若nhược 唯duy 識thức 論luận 。 五ngũ 位vị 修tu 證chứng 。 與dữ 此thử 不bất 同đồng 。

問vấn 。 梁lương 唐đường 兩lưỡng 攝nhiếp 唯duy 識thức 等đẳng 論luận 。 當đương 時thời 並tịnh 行hành 。 祖tổ 師sư 何hà 意ý 。 唯duy 宗tông 梁lương 攝nhiếp 。

答đáp 。 諸chư 祖tổ 宗tông 承thừa 。 各các 有hữu 主chủ 意ý 。 如như 天thiên 台thai 示thị 觀quán 。 乃nãi 依y 中trung 論luận 。 然nhiên 唐đường 攝nhiếp 等đẳng 論luận 。 南nam 山sơn 同đồng 時thời 翻phiên 譯dịch 方phương 就tựu 。 承thừa 用dụng 者giả 稀# 。 真Chân 諦Đế 所sở 翻phiên 。 理lý 圓viên 行hành 妙diệu 。 深thâm 契khế 祖tổ 懷hoài 。 故cố 所sở 承thừa 用dụng 。

問vấn 。 三tam 觀quán 之chi 立lập 。 通thông 依y 兩lưỡng 乘thừa 。 何hà 得đắc 後hậu 觀quán 。 唯duy 專chuyên 梁lương 攝nhiếp 。

答đáp 。 理lý 觀quán 行hành 相tương/tướng 。 經kinh 但đãn 泛phiếm 明minh 。 故cố 諸chư 論luận 師sư 。 廣quảng 遵tuân 眾chúng 典điển 。 自tự 成thành 一nhất 家gia 。 示thị 體thể 立lập 行hành 。 條điều 流lưu 有hữu 歸quy 。 故cố 今kim 所sở 宗tông 。 通thông 則tắc 一nhất 代đại 大Đại 乘Thừa 。 局cục 則tắc 梁lương 朝triêu 攝nhiếp 論luận 前tiền 二nhị 觀quán 行hành 。 所sở 本bổn 之chi 教giáo 。 於ư 後hậu 決quyết 異dị 傳truyền 中trung 略lược 辨biện 明minh 之chi 。

第đệ 三tam 示thị 立lập 意ý 者giả

又hựu 二nhị 。 即tức 通thông 別biệt 也dã 。 初sơ 通thông 意ý 者giả 。 吾ngô 祖tổ 宗tông 。 闡xiển 毗Tỳ 尼Ni 。 觀quán 明minh 極cực 理lý 者giả 。 深thâm 有hữu 旨chỉ 焉yên 。 蓋cái 由do 佛Phật 所sở 設thiết 教giáo 。 下hạ 至chí 三Tam 歸Quy 十Thập 善Thiện 。 莫mạc 不bất 被bị 三tam 乘thừa 。 修tu 學học 為vi 成thành 出xuất 離ly 之chi 益ích 。 況huống 律luật 令linh 比Bỉ 丘Khâu 衣y 食thực 四tứ 儀nghi 。 語ngữ 默mặc 動động 靜tĩnh 。 常thường 爾nhĩ 一nhất 心tâm 。 念niệm 除trừ 諸chư 蓋cái 。 違vi 則tắc 結kết 犯phạm 。 又hựu 戒giới 疏sớ/sơ 云vân 。 為vi 道đạo 制chế 戒giới 。 本bổn 非phi 世thế 福phước 。 戒giới 乃nãi 事sự 行hành 。 非phi 假giả 理lý 慧tuệ 。 何hà 云vân 為vi 道đạo 。 且thả 為vi 道đạo 之chi 言ngôn 。 義nghĩa 該cai 深thâm 淺thiển 。 若nhược 據cứ 毗Tỳ 尼Ni 教giáo 限hạn 。 則tắc 曰viết 為vi 求cầu 四Tứ 果Quả 故cố 。 制chế 增tăng 戒giới 學học 。 若nhược 究cứu 佛Phật 懷hoài 。 為vi 成thành 一nhất 實thật 。 祖tổ 師sư 弘hoằng 闡xiển 。 亦diệc 本bổn 聖thánh 心tâm 。 若nhược 不bất 然nhiên 者giả 。 何hà 以dĩ 逃đào 數số 寶bảo 之chi 訶ha 。 得đắc 免miễn 徒đồ 勞lao 之chi 責trách 乎hồ 。 但đãn 以dĩ 教giáo 為vi 機cơ 。 設thiết 機cơ 有hữu 利lợi 鈍độn 。 理lý 有hữu 偏thiên 圓viên 。 略lược 分phần/phân 三tam 位vị 。 以dĩ 顯hiển 教giáo 殊thù 。 的đích 詳tường 祖tổ 意ý 。 唯duy 在tại 不bất 徧biến 性tánh 相tướng 。 圓viên 修tu 唯duy 識thức 。 庶thứ 使sử 出xuất 家gia 五ngũ 眾chúng 。 受thọ (# 納nạp 體thể )# 隨tùy (# 持trì 奉phụng )# 諸chư 行hành 。 日nhật 用dụng 軌quỹ 儀nghi 。 一nhất 一nhất 皆giai 與dữ 圓viên 理lý 相tương 應ứng 。 一nhất 家gia 部bộ 文văn 。 示thị 觀quán 明minh 理lý 。 導đạo 於ư 受thọ 隨tùy 。 義nghĩa 見kiến 諸chư 文văn 。 故cố 略lược 引dẫn 之chi 。 故cố 事sự 鈔sao 云vân 。 測trắc 思tư 明minh 慧tuệ 。 冥minh 會hội 前tiền 法pháp 。 與dữ 彼bỉ 妙diệu 法Pháp 相tương 應ứng 。 及cập 令linh 發phát 心tâm 。 唯duy 明minh 上thượng 品phẩm 。 且thả 上thượng 品phẩm 心tâm 。 非phi 理lý 觀quán 而nhi 何hà 。 又hựu 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 智trí 知tri 境cảnh 緣duyên 。 本bổn 是thị 心tâm 作tác 。 不bất 妄vọng 緣duyên 境cảnh 。 但đãn 唯duy 一nhất 識thức 等đẳng 。 斯tư 並tịnh 示thị 受thọ 者giả 。 令linh 以dĩ 妙diệu 觀quán 。 融dung 會hội 前tiền 法pháp 。 能năng 所sở 一nhất 如như 。 究cứu 竟cánh 微vi 妙diệu 也dã 。 又hựu 顯hiển 隨tùy 行hành 云vân 。 希hy 思tư 此thử 行hành (# 即tức 篇thiên 聚tụ 小tiểu 行hành 也dã )# 。 即tức 是thị 三tam 聚tụ (# 即tức 大Đại 乘Thừa 圓viên 行hành 也dã )# 。 又hựu 云vân 。 今kim 識thức 前tiền 緣duyên (# 此thử 指chỉ 已dĩ 受thọ 篇thiên 聚tụ 戒giới 法pháp )# 。 終chung 歸quy 大Đại 乘Thừa 。 故cố 須tu 域vực 心tâm 於ư 處xứ (# 以dĩ 一nhất 實thật 妙diệu 理lý 。 為vi 指chỉ 皈quy 之chi 處xứ )# 。 又hựu 通thông 括quát 教giáo 源nguyên 云vân 。 意ý 唯duy 拯chửng 拔bạt 一nhất 人nhân 指chỉ 歸quy 為vi 顯hiển 一nhất 理lý 。 斯tư 乃nãi 用dụng 實thật 相tướng 慧tuệ 受thọ 。 小tiểu 戒giới 即tức 大đại 戒giới 。 以dĩ 實thật 相tướng 慧tuệ 持trì 。 律luật 行hành 即tức 妙diệu 行hạnh 。 智trí 解giải 既ký 明minh 。 法pháp 無vô 不bất 妙diệu 。 正chánh 如như 智trí 論luận 以dĩ 八bát 十thập 誦tụng 。 即tức 尸Thi 羅La 波Ba 羅La 蜜Mật 。 勝thắng 鬘man 以dĩ 毗Tỳ 尼Ni 。 即tức 大Đại 乘Thừa 學học 。 大đại 集tập 謂vị 五ngũ 部bộ 雖tuy 異dị 。 不bất 妨phương 諸chư 佛Phật 法Pháp 界Giới 涅Niết 槃Bàn 。 斯tư 則tắc 皆giai 以dĩ 戒giới 律luật 為vi 一Nhất 乘Thừa 妙diệu 行hạnh 。 不bất 由do 妙diệu 解giải 。 何hà 由do 然nhiên 乎hồ 。 亦diệc 如như 天thiên 台thai 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 用dụng 中trung 道đạo 慧tuệ 。 遍biến 入nhập 諸chư 法pháp 。 故cố 經Kinh 云vân 。 式thức 叉xoa 式thức 叉xoa 。 名danh 大Đại 乘Thừa 戒giới 也dã 。 荊kinh 溪khê 云vân 。 以dĩ 此thử 中trung 慧tuệ 。 融dung 一nhất 切thiết 法pháp 。 故cố 使sử 一nhất 止chỉ 一nhất 作tác 。 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 等đẳng 。 須tu 知tri 法pháp 華hoa 。 涅Niết 槃Bàn 之chi 後hậu 。 凡phàm 有hữu 弘hoằng 闡xiển 。 判phán 教giáo 淺thiển 深thâm 。 絲ti 毫hào 不bất 濫lạm 。 被bị 機cơ 修tu 奉phụng 。 大đại 小tiểu 融dung 通thông 。 無vô 不bất 圓viên 妙diệu 。 故cố 知tri 。 吾ngô 祖tổ 弘hoằng 律luật 。 以dĩ 妙diệu 觀quán 為vi 宗tông 。 亦diệc 由do 不bất 此thử 。 斯tư 是thị 吾ngô 輩bối 。 用dụng 心tâm 之chi 處xứ 。 不bất 可khả 不bất 明minh 。 多đa 見kiến 講giảng 學học 。 不bất 善thiện 深thâm 究cứu 。 屈khuất 喪táng 祖tổ 懷hoài 。 故cố 略lược 敘tự 引dẫn 。 不bất 覺giác 繁phồn 累lũy/lụy/luy 。 次thứ 別biệt 意ý 者giả 。 事sự 鈔sao 及cập 業nghiệp 疏sớ/sơ 懺sám 六lục 聚tụ 篇thiên 中trung 。 廣quảng 明minh 化hóa 制chế 行hành 儀nghi 。 盛thịnh 羅la 理lý 事sự 懺sám 法pháp 。 制chế 唯duy 羯yết 磨ma 。 則tắc 獨độc 據cứ 律luật 文văn 。 化hóa 兼kiêm 理lý 事sự 。 則tắc 通thông 遵tuân 經kinh 論luận 。 復phục 於ư 理lý 懺sám 。 具cụ 陳trần 三tam 觀quán 。 使sử 化hóa 制chế 俱câu 遵tuân 。 理lý 事sự 並tịnh 運vận 者giả 矣hĩ 。 又hựu 事sự 鈔sao 沙Sa 彌Di 篇thiên 。 及cập 業nghiệp 疏sớ/sơ 受thọ 戒giới 篇thiên 。 廣quảng 陳trần 凡phàm 聖thánh 行hành 法pháp 。 該cai 列liệt 福phước 道đạo 兩lưỡng 修tu 。 復phục 上thượng 於ư 聖thánh 道Đạo 行hành 中trung 。 備bị 明minh 三tam 種chủng 理lý 觀quán 。 意ý 使sử 初sơ 心tâm 。 修tu 奉phụng 有hữu 從tùng 。 域vực 心tâm 得đắc 處xứ 。 出xuất 家gia 學học 本bổn 。 義nghĩa 不bất 虗hư 設thiết 也dã 。

第đệ 四tứ 決quyết 異dị 傳truyền

又hựu 二nhị 。 即tức 總tổng 別biệt 也dã 。 初sơ 總tổng 決quyết 三tam 觀quán 者giả 。

問vấn 。 有hữu 人nhân 云vân 。 南nam 山sơn 教giáo 部bộ 。 但đãn 通thông 律luật 相tương/tướng 。 那na 示thị 觀quán 法pháp 乎hồ 。 此thử 說thuyết 如như 何hà 。

答đáp 。 不bất 然nhiên 也dã 。 如như 靈linh 芝chi 云vân 。 三tam 藏tạng 為vi 一nhất 人nhân 。 而nhi 設thiết 三tam 學học 。 為vi 一nhất 人nhân 而nhi 修tu 。 又hựu 云vân 。 據cứ 行hành 則tắc 雖tuy 通thông 兼kiêm 濟tế 。 在tại 教giáo 則tắc 各các 有hữu 司ty 存tồn (# 文văn )# 。 焉yên 有hữu 出xuất 家gia 修tu 道Đạo 。 而nhi 但đãn 專chuyên 一nhất 行hành 。 撰soạn 集tập 流lưu 通thông 。 而nhi 不bất 明minh 理lý 事sự 乎hồ 。 但đãn 以dĩ 據cứ 進tiến 修tu 。 而nhi 必tất 須tu 相tương/tướng 資tư 。 在tại 弘hoằng 通thông 。 而nhi 用dụng 分phần/phân 旁bàng 正chánh 。 諸chư 祖tổ 疏sớ/sơ 鈔sao 。 莫mạc 不bất 皆giai 然nhiên 。 又hựu 如như 四tứ 分phần/phân 等đẳng 諸chư 部bộ 律luật 中trung 。 明minh 五ngũ 停đình 四tứ 念niệm 。 一nhất 切thiết 行hành 相tướng 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 諸chư 部bộ 經kinh 中trung 。 列liệt 五ngũ 篇thiên 七thất 治trị 。 一nhất 切thiết 律luật 事sự 。 斯tư 蓋cái 如Như 來Lai 說thuyết 法Pháp 。 被bị 機cơ 。 理lý 須tu 通thông 示thị 。 至chí 於ư 諸chư 祖tổ 。 約ước 教giáo 判phán 文văn 。 義nghĩa 有hữu 條điều 貫quán 。 若nhược 律luật 中trung 示thị 定định 慧tuệ 等đẳng 行hành 。 判phán 為vi 隨tùy 律luật 之chi 經kinh 。 經kinh 明minh 戒giới 律luật 之chi 文văn 。 判phán 為vi 隨tùy 經kinh 之chi 律luật 。 如như 斯tư 攝nhiếp 屬thuộc 。 行hành 有hữu 所sở 歸quy 。 然nhiên 今kim 一nhất 家gia 。 約ước 教giáo 釋thích 文văn 。 則tắc 唯duy 歸quy 律luật 藏tạng 。 被bị 機cơ 修tu 奉phụng 。 而nhi 觀quán 行hành 兼kiêm 明minh 。 苟cẩu 若nhược 各các 專chuyên 一nhất 隅ngung 。 何hà 為vi 高cao 達đạt 者giả 乎hồ 。

問vấn 。 輔phụ 行hành 云vân 。 南nam 山sơn 亦diệc 云vân 無vô 生sanh 懺sám 法pháp 。 總tổng 別biệt 三tam 種chủng (# 如như 前tiền 所sở 列liệt )# 。 乃nãi 至chí 云vân 。 南nam 山sơn 此thử 文văn 。 雖tuy 則tắc 有hữu 據cứ 。 然nhiên 第đệ 一nhất 判phán 屬thuộc 小Tiểu 乘Thừa 。 小Tiểu 乘Thừa 且thả 無vô 懺sám 重trọng/trùng 之chi 理lý 。 況huống 復phục 此thử 位vị 已dĩ 隔cách 初sơ 心tâm 。 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 。 復phục 屬thuộc 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 以dĩ 佛Phật 果Quả 。 凡phàm 夫phu 欲dục 依y 措thố 心tâm 無vô 地địa 。 乃nãi 至chí 云vân 。 判phán 位vị 太thái 高cao 。 初sơ 心tâm 無vô 分phần/phân 。 高cao 位vị 無vô 罪tội 。 何hà 須tu 列liệt 之chi 等đẳng (# 文văn )# 。 此thử 文văn 傳truyền 久cửu 。 其kỳ 義nghĩa 如như 何hà 。

答đáp 。 荊kinh 谿khê 尊tôn 者giả 。 一nhất 代đại 宗tông 師sư 。 人nhân 天thiên 眼nhãn 目mục 。 教giáo 門môn 抑ức 揚dương 。 無vô 非phi 利lợi 物vật 。 豈khởi 悠du 悠du 者giả 。 而nhi 可khả 議nghị 哉tai 。 然nhiên 晚vãn 學học 相tương/tướng 承thừa 。 故cố 多đa 妄vọng 說thuyết 。 既ký 忝thiểm 學học 徒đồ 。 無vô 宜nghi 緘giam 默mặc 。 今kim 略lược 敘tự 明minh 。 知tri 我ngã 心tâm 者giả 。 無vô 咎cữu 加gia 焉yên 。 初sơ 云vân 。 小Tiểu 乘Thừa 無vô 懺sám 重trọng/trùng 理lý 者giả 。 此thử 語ngữ 自tự 謂vị 依y 律luật 羯yết 磨ma 。 懺sám 初sơ 篇thiên 罪tội 。 不bất 復phục 本bổn 淨tịnh 。 故cố 云vân 小Tiểu 乘Thừa 無vô 懺sám 重trọng/trùng 理lý 。 彼bỉ 以dĩ 此thử 義nghĩa 。 而nhi 行hành 立lập 觀quán 。 兩lưỡng 無vô 交giao 涉thiệp 。 蓋cái 不bất 曉hiểu 化hóa 制chế 之chi 殊thù 也dã 。

問vấn 。 律luật 有hữu 羯yết 磨ma 許hứa 懺sám 。 初sơ 重trọng/trùng 何hà 得đắc 言ngôn 無vô 。

答đáp 。 祖tổ 師sư 云vân 。 就tựu 律luật 文văn 中trung 。 懺sám 重trọng/trùng 之chi 相tướng 。 雖tuy 非phi 足túc 數số 。 有hữu 可khả 収thâu 理lý 。 盡tận 形hình 學học 悔hối 等đẳng 。 靈linh 芝chi 云vân 。 律luật 開khai 懺sám 者giả 。 為vi 同đồng 財tài 法pháp 。 及cập 障chướng 來lai 報báo 。 若nhược 望vọng 壞hoại 體thể 。 無vô 任nhậm 僧Tăng 用dụng 。 不bất 復phục 本bổn 位vị 。 猶do 同đồng 不bất 懺sám 。 故cố 云vân 無vô 也dã 。 非phi 謂vị 不bất 許hứa 等đẳng 。

問vấn 。 懺sám 之chi 既ký 淨tịnh 。 何hà 不bất 足túc 數số 。

答đáp 。 事sự 鈔sao 云vân 。 懺sám 本bổn 清thanh 淨tịnh 。 理lý 當đương 足túc 數số 。 如như 得đắc 作tác 說thuyết 戒giới 自tự 恣tứ 羯yết 磨ma 等đẳng 。 但đãn 由do 情tình 過quá 深thâm 厚hậu 。 不bất 任nhậm 僧Tăng 用dụng 。 故cố 云vân 來lai 否phủ/bĩ 隨tùy 意ý 也dã 。

問vấn 。 既ký 不bất 足túc 數số 。 開khai 懺sám 何hà 為vi 。

答đáp 。 若nhược 不bất 求cầu 懺sám 。 財tài 法pháp 兩lưỡng 亡vong 。 僧Tăng 須tu 滅diệt 擯bấn 。 由do 懺sám 淨tịnh 故cố 。 得đắc 入nhập 僧Tăng 中trung 。 同đồng 於ư 財tài 法pháp 。 但đãn 不bất 足túc 數số 。 又hựu 除trừ 九cửu 百bách 二nhị 十thập 一nhất 億ức 。 六lục 十thập 千thiên 歲tuế 。 地địa 獄ngục 之chi 苦khổ 。 頓đốn 然nhiên 清thanh 淨tịnh 。 豈khởi 得đắc 無vô 益ích 耶da 。

問vấn 。 上thượng 引dẫn 荊kinh 谿khê 謂vị 南nam 山sơn 小Tiểu 乘Thừa 理lý 懺sám 。 不bất 滅diệt 重trọng 罪tội 。 立lập 之chi 無vô 益ích 。 其kỳ 義nghĩa 如như 何hà 。

答đáp 。 荊kinh 谿khê 意ý 謂vị 。 欲dục 滅diệt 四tứ 重trọng 五ngũ 逆nghịch 之chi 罪tội 。 須tu 依y 普phổ 賢hiền 方Phương 等Đẳng 大Đại 乘Thừa 理lý 懺sám 。 故cố 行hành 此thử 位vị 立lập 而nhi 無vô 益ích 。 然nhiên 不bất 知tri 四tứ 重trọng/trùng 等đẳng 。 律luật 制chế 之chi 罪tội 。 設thiết 依y 大đại 懺sám 。 亦diệc 所sở 不bất 滅diệt 。 小tiểu 教giáo 無vô 生sanh 不bất 滅diệt 可khả 知tri 矣hĩ 。 而nhi 荊kinh 谿khê 不bất 曉hiểu 南nam 山sơn 立lập 意ý 。 妄vọng 為vi 破phá 斥xích 。 然nhiên 南nam 山sơn 依y 律luật 示thị 六lục 聚tụ 懺sám 法pháp 。 而nhi 懺sám 制chế 罪tội 。 據cứ 經kinh 列liệt 三tam 位vị 。 理lý 觀quán 為vi 除trừ 化hóa 業nghiệp 。 意ý 使sử 化hóa 制chế 雙song 行hành 。 罪tội 業nghiệp 俱câu 遣khiển 。 何hà 嘗thường 獨độc 以dĩ 空không 慧tuệ 。 而nhi 懺sám 四tứ 重trọng/trùng 耶da 。 今kim 更cánh 因nhân 明minh 。 化hóa 制chế 犯phạm 懺sám 相tương/tướng 。 須tu 略lược 分phần/phân 二nhị 意ý 。 一nhất 者giả 犯phạm 意ý 二nhị 者giả 懺sám 意ý 。 言ngôn 犯phạm 意ý 者giả 。 且thả 婬dâm 殺sát 等đẳng 過quá 。 體thể 是thị 十thập 惡ác 。 本bổn 有hữu 之chi 愆khiên 。 化hóa 教giáo 亦diệc 禁cấm 。 佛Phật 為vi 出xuất 家gia 。 又hựu 加gia 制chế 約ước 。 而nhi 成thành 篇thiên 聚tụ 。 五ngũ 眾chúng 有hữu 犯phạm 。 一nhất 違vi 本bổn 有hữu 化hóa 業nghiệp 。 二nhị 犯phạm 篇thiên 聚tụ 制chế 罪tội 。 故cố 鈔sao 云vân 。 重trọng/trùng 增tăng 聖thánh 制chế 者giả 。 是thị 也dã 。 二nhị 懺sám 意ý 者giả 。 祖tổ 師sư 云vân 。 佛Phật 法Pháp 東đông 流lưu 。 行hành 此thử 法Pháp 者giả 。 亦diệc 小tiểu 。 縱túng/tung 有hữu 行hành 懺sám 。 則tắc 棄khí 小tiểu 取thủ 大đại 。 依y 佛Phật 名danh 方Phương 等Đẳng 而nhi 懺sám 者giả 。 余dư 意ý 之chi 所sở 未vị 安an 。 由do 心tâm 懷hoài 厭yếm 忻hãn 。 未vị 合hợp 大Đại 道Đạo 。 但đãn 篇thiên 聚tụ 則tắc 依y 教giáo 自tự 滅diệt 。 業nghiệp 道đạo 則tắc 任nhậm 自tự 靜tĩnh 思tư 。 又hựu 鈔sao 云vân 。 五ngũ 眾chúng 犯phạm 罪tội 。 則tắc 理lý 事sự 兩lưỡng 緣duyên 。 事sự 則tắc 順thuận 教giáo 。 無vô 違vi 唯duy 識thức 。 理lý 則tắc 達đạt 妄vọng 。 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 記ký 云vân 。 事sự 則tắc 順thuận 教giáo 者giả 。 謂vị 作tác 律luật 懺sám 。 歷lịch 事sự 緣duyên 境cảnh 。 常thường 照chiếu 起khởi 心tâm 。 知tri 唯duy 本bổn 識thức 。 隨tùy 緣duyên 流lưu 動động 。 趣thú 向hướng 於ư 理lý 。 故cố 云vân 無vô 違vi 唯duy 識thức 也dã 。 又hựu 云vân 。 達đạt 法pháp 皆giai 真chân 。 何hà 妨phương 泯mẫn 淨tịnh 。 了liễu 真chân 即tức 用dụng 。 豈khởi 礙ngại 修tu 行hành 。 是thị 故cố 悟ngộ 理lý 則tắc 萬vạn 行hạnh 齊tề 修tu 。 涉thiệp 事sự 則tắc 一nhất 毫hào 不bất 立lập 。 自tự 非phi 通thông 鑑giám 。 餘dư 復phục 何hà 言ngôn 。 又hựu 云vân 。 化hóa 行hành 二nhị 教giáo 。 罪tội 懺sám 相tương/tướng 須tu 。 若nhược 唯duy 依y 化hóa 懺sám 。 則tắc 制chế 罪tội 不bất 亡vong 。 若nhược 專chuyên 據cứ 制chế 科khoa 。 則tắc 業nghiệp 道đạo 全toàn 在tại 。 故cố 當đương 化hóa 行hành 齊tề 用dụng 。 則tắc 使sử 業nghiệp 制chế 俱câu 除trừ 。

又hựu 問vấn 云vân 。 若nhược 依y 理lý 事sự 懺sám 已dĩ 。 制chế 罪tội 滅diệt 否phủ/bĩ 。

答đáp 。 滅diệt 否phủ/bĩ 難nan 知tri 。 須tu 準chuẩn 教giáo 判phán 。 化hóa 滅diệt 心tâm 業nghiệp 。 制chế 懺sám 違vi 教giáo 。 准chuẩn 知tri 制chế 罪tội 不bất 滅diệt (# 上thượng 資tư 持trì 文văn )# 。

問vấn 。 化hóa 懺sám 觀quán 成thành 。 道đạo 圓viên 業nghiệp 遣khiển 。 若nhược 制chế 罪tội 不bất 滅diệt 。 應ưng 更cánh 墮đọa 獄ngục 耶da 。

答đáp 。 上thượng 云vân 。 制chế 據cứ 違vi 教giáo 。 設thiết 證chứng 聖thánh 位vị 。 亦diệc 須tu 懺sám 悔hối 。 焉yên 有hữu 聖thánh 人nhân 。 故cố 違vi 佛Phật 制chế 。 阿A 難Nan 道đạo 證chứng 四Tứ 果Quả 。 懺sám 七thất 吉cát 羅la 。 可khả 以dĩ 准chuẩn 知tri 。 且thả 阿A 難Nan 既ký 經kinh 開khai 顯hiển 。 已dĩ 達đạt 中trung 道đạo 。 豈khởi 同đồng 愚ngu 小tiểu 耶da 。 又hựu 據cứ 大đại 教giáo 。 觀quán 成thành 理lý 顯hiển 。 如như 翻phiên 大đại 地địa 。 罪tội 業nghiệp 皆giai 枯khô 。 豈khởi 有hữu 制chế 罪tội 。 而nhi 不bất 清thanh 淨tịnh 。 但đãn 是thị 違vi 教giáo 。 理lý 難nạn/nan 覆phú 藏tàng 。 又hựu 復phục 先tiên 犯phạm 戒giới 失thất 。 今kim 雖tuy 階giai 聖thánh 。 還hoàn 依y 律luật 懺sám 。 復phục 本bổn 戒giới 體thể 。 又hựu 復phục 妙diệu 解giải 既ký 發phát 。 備bị 修tu 萬vạn 行hạnh 。 豈khởi 有hữu 過quá 犯phạm 。 而nhi 不bất 求cầu 懺sám 。 吾ngô 祖tổ 雙song 立lập 二nhị 懺sám 。 正chánh 被bị 圓viên 機cơ 。 若nhược 鈍độn 劣liệt 者giả 。 事sự 尚thượng 不bất 同đồng 。 何hà 能năng 合hợp 理lý 。 若nhược 據cứ 天thiên 台thai 諸chư 文văn 。 三tam 種chủng 懺sám 法pháp 。 皆giai 滅diệt 制chế 罪tội 。 及cập 荊kinh 谿khê 記ký 文văn 。 各các 詞từ 異dị 辭từ 。 今kim 略lược 引dẫn 之chi 。 以dĩ 通thông 大đại 見kiến 。 光quang 明minh 文văn 句cú 云vân 。 作tác 法pháp 懺sám 成thành 。 違vi 無vô 作tác 罪tội 滅diệt 。 而nhi 性tánh 罪tội 不bất 除trừ (# 云vân 云vân )# 。 取thủ 相tương/tướng 懺sám 。 能năng 滅diệt 性tánh 罪tội 。 違vi 無vô 作tác 罪tội 亡vong (# 云vân 云vân )# 。 無vô 生sanh 懺sám 。 能năng 除trừ 無vô 明minh 。 如như 覆phú 大đại 地địa (# 云vân 云vân )# 。 止Chỉ 觀Quán 云vân 。 事sự 懺sám 懺sám 苦khổ 道đạo 業nghiệp 道đạo 。 理lý 懺sám 懺sám 煩phiền 惱não 道đạo 。 文văn 云vân (# 虗hư 空không 藏tạng 經kinh 文văn 也dã )# 。 犯phạm 沙Sa 彌Di 戒giới 。 乃nãi 至chí 大đại 比Bỉ 丘Khâu 戒giới 。 若nhược 不bất 還hoàn 生sanh 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 即tức 懺sám 業nghiệp 道đạo 文văn 也dã 。 眼nhãn 耳nhĩ 諸chư 根căn 清thanh 淨tịnh 。 即tức 懺sám 苦khổ 道đạo 文văn 也dã 。 第đệ 七thất 日nhật 見kiến 十thập 方phương 佛Phật 。 聞văn 法Pháp 得đắc 不bất 退thoái 轉chuyển 。 即tức 懺sám 煩phiền 惱não 道đạo 文văn 也dã 。 又hựu 百bách 錄lục 通thông 示thị 三tam 懺sám 云vân 。 四tứ 重trọng 五ngũ 逆nghịch 。 若nhược 依y 大đại 教giáo 。 則tắc 許hứa 懺sám 悔hối 等đẳng (# 文văn )# 。 然nhiên 上thượng 天thiên 台thai 諸chư 文văn 。 乃nãi 准chuẩn 虗hư 空không 藏tạng 經kinh 。 依y 化hóa 教giáo 理lý 事sự 行hành 懺sám 。 並tịnh 滅diệt 制chế 罪tội 。 至chí 荊kinh 谿khê 文văn 中trung 。 初sơ 決quyết 作tác 法pháp 不bất 滅diệt 制chế 罪tội 。 不bất 堪kham 足túc 數số 。 次thứ 決quyết 取thủ 相tương/tướng 無vô 生sanh 可khả 滅diệt 可khả 足túc 。 亦diệc 因nhân 略lược 引dẫn 。 又hựu 加gia 隨tùy 決quyết 。 輔phụ 行hành 引dẫn 虗hư 空không 藏tạng 經Kinh 云vân 。 若nhược 比Bỉ 丘Khâu 至chí 心tâm 方Phương 等Đẳng 。 誦tụng 陀đà 羅la 尼ni 。 一nhất 千thiên 四tứ 百bách 遍biến 。 乃nãi 一nhất 懺sám 。 如như 是thị 次thứ 第đệ 。 八bát 十thập 七thất 日nhật 行hành 道Đạo 。 若nhược 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 八bát 百bách 遍biến 一nhất 懺sám 。 六lục 十thập 七thất 日nhật 行hành 道Đạo 。 (# 乃nãi 至chí )# 尼ni 眾chúng 須tu 大đại 僧Tăng 為vi 主chủ 。 如như 是thị 懺sám 者giả 。 皆giai 論luận 夷di 罪tội 。 犯phạm 此thử 罪tội 竟cánh 。 佛Phật 法Pháp 死tử 人nhân 。 今kim 復phục 清thanh 淨tịnh 戒giới 體thể 還hoàn 生sanh 。 悔hối 法pháp 若nhược 成thành 。 罪tội 無vô 不bất 滅diệt (# 上thượng 依y 經kinh 示thị 。 下hạ 彼bỉ 自tự 決quyết )# 。 然nhiên 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 門môn 。 尚thượng 不bất 開khai 懺sám 。 雖tuy 曰viết 還hoàn 生sanh 。 無vô 任nhậm 僧Tăng 用dụng 。 沙Sa 彌Di 犯phạm 已dĩ 。 懺sám 成thành 進tiến 具cụ 。 大Đại 乘Thừa 所sở 許hứa 。 事sự 可khả 通thông 行hành 。 倘thảng 聽thính 大đại 僧Tăng 。 招chiêu 姦gian 來lai 詐trá 。 實thật 梁lương 誠thành 制chế 。 足túc 數số 無vô 文văn 。 信tín 大đại 小tiểu 區khu 分phần/phân 。 聽thính 制chế 條điều 別biệt 。 小tiểu 無vô 懺sám 重trọng/trùng 之chi 說thuyết 。 仍nhưng 成thành 重trọng 罪tội 未vị 亡vong 。 安an 用dụng 大đại 教giáo 懺sám 夷di 。 以dĩ 足túc 小Tiểu 乘Thừa 僧Tăng 數số 。 依y 大đại 懺sám 已dĩ 。 內nội 進tiến 已dĩ 道đạo 。 何hà 須tu 混hỗn 濫lạm 。 以dĩ 惑hoặc 時thời 情tình 。 又hựu 引dẫn 虗hư 空không 藏tạng 云vân 。 知tri 法pháp 者giả 。 須tu 教giáo 八bát 百bách 日nhật 塗đồ 廁trắc 。 日nhật 日nhật 告cáo 言ngôn 。 汝nhữ 作tác 不bất 淨tịnh 事sự 。 一nhất 心tâm 塗đồ 廁trắc 。 勿vật 令linh 人nhân 知tri 。 塗đồ 已dĩ 洗tẩy 浴dục 。 禮lễ 三tam 十thập 五ngũ 佛Phật 。 苾bật 虗hư 空không 藏tạng 名danh 。 (# 乃nãi 至chí )# 文Văn 殊Thù 普phổ 賢hiền 為vi 證chứng 。 白bạch 四tứ 羯yết 磨ma 。 如như 前tiền 更cánh 受thọ 。 此thử 亦diệc 是thị 犯phạm 重trọng/trùng 失thất 戒giới 之chi 文văn 。 若nhược 不bất 失thất 者giả 。 如như 何hà 懺sám 已dĩ 。 令linh 其kỳ 更cánh 受thọ (# 上thượng 並tịnh 荊kinh 谿khê 決quyết 作tác 法pháp 懺sám 。 不bất 滅diệt 制chế 罪tội 之chi 文văn )# 。 彼bỉ 又hựu 引dẫn 經Kinh 云vân 。 虗hư 空không 藏tạng 頂đảnh 有hữu 天thiên 冠quan 。 冠quan 中trung 有hữu 如như 意ý 珠châu 。 冠quan 中trung 有hữu 三tam 十thập 五ngũ 佛Phật 現hiện 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 。 或hoặc 時thời 現hiện 作tác 。 一nhất 切thiết 色sắc 像tượng 。 行hành 者giả 若nhược 於ư 夢mộng 中trung 。 若nhược 坐tọa 禪thiền 中trung 。 見kiến 此thử 相tướng 時thời 。 以dĩ 摩ma 尼ni 珠châu 印ấn 。 印ấn 行hành 者giả 臂tý 上thượng 。 作tác 罪tội 滅diệt 字tự 。 若nhược 得đắc 此thử 相tương/tướng 。 還hoàn 入nhập 僧Tăng 中trung 。 如như 法Pháp 說thuyết 戒giới 。 若nhược 准chuẩn 此thử 意ý 。 足túc 數số 可khả 矣hĩ 。 故cố 付phó 法Pháp 藏tạng 中trung 。 滅diệt 重trọng 罪tội 已dĩ 。

時thời 人nhân 名danh 為vi 清Thanh 淨Tịnh 。 律luật 師sư (# 已dĩ 上thượng 是thị 荊kinh 谿khê 決quyết 取thủ 相tương/tướng 滅diệt 制chế 罪tội 也dã )# 。 今kim 曰viết 。 彼bỉ 見kiến 經kinh 中trung 云vân 。 若nhược 得đắc 此thử 相tương/tướng 。 還hoàn 入nhập 僧Tăng 中trung 。 如như 法Pháp 說thuyết 戒giới 。 更cánh 決quyết 取thủ 相tương/tướng 能năng 滅diệt 制chế 罪tội 。 可khả 以dĩ 足túc 數số 。 然nhiên 恐khủng 經kinh 中trung 。 乃nãi 謂vị 得đắc 相tướng 好hảo 已dĩ 。 化hóa 滅diệt 制chế 輕khinh 。 可khả 容dung 同đồng 法pháp 。 而nhi 云vân 如như 法Pháp 說thuyết 戒giới 。 未vị 必tất 便tiện 應ưng 足túc 數số 。 又hựu 引dẫn 付phó 法Pháp 藏tạng 文văn 。 切thiết 詳tường 彼bỉ 文văn 。 恐khủng 是thị 依y 律luật 羯yết 磨ma 懺sám 已dĩ 。 名danh 為vi 清Thanh 淨Tịnh 。 雖tuy 名danh 清thanh 淨tịnh 。 未vị 必tất 足túc 數số 。 彼bỉ 又hựu 云vân 。 凡phàm 下hạ 欲dục 用dụng 大Đại 乘Thừa 。 懺sám 重trọng 罪tội 者giả 。 當đương 依y 方Phương 等Đẳng 普phổ 賢hiền 觀quán 等đẳng (# 已dĩ 上thượng 是thị 荊kinh 谿khê 決quyết 無vô 生sanh 滅diệt 制chế 罪tội 也dã )# 。 今kim 曰viết 。 彼bỉ 意ý 欲dục 以dĩ 大Đại 乘Thừa 理lý 懺sám 。 通thông 滅diệt 化hóa 制chế 之chi 罪tội 。 便tiện 為vi 清thanh 淨tịnh 足túc 數số 。 諒# 恐khủng 未vị 然nhiên 。 如như 前tiền 引dẫn 示thị 。 可khả 以dĩ 自tự 明minh 。

問vấn 。 制chế 罪tội 滅diệt 否phủ/bĩ 。 如như 前tiền 可khả 曉hiểu 。 未vị 知tri 依y 化hóa 教giáo 理lý 事sự 二nhị 懺sám 。 滅diệt 業nghiệp 道đạo 罪tội 。 其kỳ 相tương/tướng 如như 何hà 。

答đáp 。 天thiên 台thai 懺sám 分phần/phân 三tam 種chủng (# 作tác 法pháp 。 取thủ 相tương/tướng 。 無vô 生sanh )# 。 南nam 山sơn 悔hối 列liệt 二nhị 科khoa (# 理lý 事sự )# 。 文văn 義nghĩa 深thâm 廣quảng 。 卒tuất 難nan 道đạo 盡tận 。 略lược 而nhi 言ngôn 之chi 。 事sự 但đãn 伏phục 業nghiệp 。 理lý 可khả 除trừ 愆khiên 。 但đãn 教giáo 有hữu 偏thiên 圓viên 。 懺sám 分phần/phân 大đại 小tiểu 。 大đại 則tắc 觀quán 妙diệu 理lý 圓viên 。 見kiến 罪tội 邊biên 際tế 。 無vô 非phi 一nhất 實thật 。 初sơ 心tâm 分phần/phân 見kiến 。 妙diệu 覺giác 極cực 圓viên 。 懺sám 悔hối 位vị 長trường/trưởng 。 諸chư 文văn 具cụ 廣quảng 。 小Tiểu 乘Thừa 觀quán 顯hiển 。 覔# 罪tội 叵phả 得đắc 。 但đãn 免miễn 惡ác 道đạo 。 不bất 無vô 別biệt 報báo 。 故cố 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 若nhược 論luận 別biệt 報báo 。 無Vô 學Học 未vị 免miễn 。 故cố 有hữu 貫quán 惱não 之chi 苦khổ 。 碎toái 身thân 之chi 痛thống 。 獄ngục 火hỏa 燒thiêu 身thân 。 餓ngạ 饑cơ 切thiết 體thể 等đẳng 。 若nhược 爾nhĩ 。 小Tiểu 乘Thừa 觀quán 成thành 。 業nghiệp 不bất 盡tận 遣khiển 。 是thị 則tắc 南nam 山sơn 性tánh 空không 一nhất 位vị 。 立lập 之chi 無vô 益ích 。 荊kinh 谿khê 之chi 斥xích 。 理lý 有hữu 可khả 從tùng 。 答đáp 如như 前tiền 已dĩ 決quyết 。 何hà 為vi 再tái 問vấn 。 蓋cái 彼bỉ 引dẫn 語ngữ 斥xích 文văn 。 不bất 明minh 化hóa 制chế 。 一nhất 不bất 可khả 從tùng 。 小Tiểu 乘Thừa 理lý 懺sám 。 雖tuy 非phi 究cứu 竟cánh 。 經kinh 論luận 所sở 載tái 。 理lý 須tu 引dẫn 示thị 。 令linh 識thức 偏thiên 圓viên 。 指chỉ 歸quy 得đắc 處xứ 。 天thiên 台thai 亦diệc 云vân 。 亦diệc 有hữu 觀quán 空không 懺sám 。 即tức 真chân 空không 也dã (# 見kiến 百bách 錄lục 文văn )# 。 彼bỉ 不bất 究cứu 此thử 。 二nhị 不bất 可khả 從tùng 。 南nam 山sơn 約ước 教giáo 立lập 觀quán 。 雖tuy 分phần/phân 三tam 位vị 。 結kết 勸khuyến 指chỉ 歸quy 。 唯duy 在tại 唯duy 識thức 。 敬kính 儀nghi 誡giới 觀quán 。 廣quảng 明minh 妙diệu 解giải 。 已dĩ 上thượng 略lược 引dẫn 。 可khả 以dĩ 自tự 知tri 。 彼bỉ 又hựu 不bất 究cứu 。 三tam 不bất 可khả 從tùng (# 已dĩ 上thượng 。 斥xích 初sơ 二nhị 句cú 文văn 竟cánh )# 。 輔phụ 行hành 又hựu 云vân 。 況huống 復phục 此thử 位vị 。 已dĩ 隔cách 初sơ 心tâm 。 乃nãi 至chí 初sơ 心tâm 無vô 分phần/phân 等đẳng 。 今kim 決quyết 此thử 文văn 。 總tổng 有hữu 二nhị 失thất 。 一nhất 者giả 不bất 究cứu 南nam 山sơn 教giáo 門môn 。 被bị 機cơ 無vô 局cục 。 二nhị 者giả 不bất 曉hiểu 文văn 中trung 。 舉cử 人nhân 顯hiển 理lý 。 今kim 略lược 引dẫn 文văn 。 決quyết 令linh 無vô 壅ủng 。 且thả 此thử 宗tông 墳phần 典điển 。 理lý 事sự 行hành 儀nghi 。 結kết 勸khuyến 指chỉ 歸quy 。 並tịnh 令linh 下hạ 凡phàm 。 隨tùy 心tâm 忻hãn 慕mộ 。 修tu 捨xả 有hữu 從tùng 。 焉yên 有hữu 立lập 觀quán 。 而nhi 獨độc 被bị 深thâm 位vị 。 不bất 為vi 下hạ 凡phàm 乎hồ 。 如như 事sự 鈔sao 云vân 。 以dĩ 此thử 三tam 理lý 。 任nhậm 智trí 強cường 弱nhược 。 隨tùy 事sự 觀quán 緣duyên 等đẳng 。 歸quy 敬kính 儀nghi 云vân 。 聖thánh 道Đạo 遠viễn 而nhi 難nạn/nan 希hy 。 淨tịnh 心tâm 近cận 而nhi 易dị 惑hoặc 。 為vi 山sơn 基cơ 於ư 一nhất 簣quỹ 。 為vi 佛Phật 起khởi 於ư 初sơ 念niệm 。 故cố 萬vạn 里lý 之chi 剋khắc 。 離ly 初sơ 步bộ 而nhi 不bất 登đăng 。 三tam 劫kiếp 之chi 功công 。 非phi 始thỉ 心tâm 而nhi 罔võng 就tựu 。 是thị 知tri 行hành 人nhân 發phát 足túc 。 常thường 步bộ 此thử 心tâm 等đẳng 。 又hựu 云vân 。 發phát 心tâm 畢tất 竟cánh 。 初sơ 後hậu 心tâm 齊tề 。 唯duy 識thức 四tứ 位vị 。 凡phàm 聖thánh 通thông 學học 。 今kim 則tắc 在tại 凡phàm 不bất 學học 。 何hà 有hữu 剋khắc 聖thánh 之chi 期kỳ 等đẳng 。 又hựu 云vân 。 此thử 解giải 微vi 妙diệu 。 唯duy 聖thánh 達đạt 知tri 。 位vị 在tại 下hạ 凡phàm 。 不bất 宜nghi 不bất 解giải 不bất 修tu 習tập 也dã 。 請thỉnh 觀quán 上thượng 文văn 。 豈khởi 祖tổ 師sư 立lập 觀quán 。 唯duy 被bị 深thâm 位vị 。 觀quán 位vị 階giai 降giáng/hàng 。 理lý 事sự 淺thiển 深thâm 。 具cụ 在tại 疏sớ/sơ 鈔sao 敬kính 儀nghi 等đẳng 文văn 。 非phi 積tích 學học 而nhi 莫mạc 盡tận 玄huyền 微vi 也dã (# 決quyết 初sơ 失thất 意ý )# 。 又hựu 事sự 鈔sao 云vân 。 然nhiên 理lý 大đại 要yếu 不bất 出xuất 三tam 種chủng 。 又hựu 云vân 。 以dĩ 此thử 三tam 理lý 等đẳng 。 則tắc 知tri 立lập 觀quán 。 乃nãi 據cứ 極cực 理lý 。 故cố 舉cử 三tam 位vị 果quả 人nhân 。 用dụng 彰chương 三tam 觀quán 分phân 齊tề 。 意ý 令linh 初sơ 心tâm 行hành 者giả 。 操thao 心tâm 信tín 樂nhạo 。 妙diệu 達đạt 偏thiên 圓viên 。 以dĩ 理lý 照chiếu 心tâm 。 漸tiệm 階giai 極cực 位vị 。 而nhi 彼bỉ 不bất 曉hiểu 此thử 意ý 。 乃nãi 將tương 文văn 中trung 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 文văn 。 屬thuộc 觀quán 法pháp 所sở 被bị 稟bẩm 教giáo 修tu 奉phụng 之chi 人nhân 。 故cố 有hữu 判phán 位vị 太thái 高cao 之chi 責trách 。 靈linh 芝chi 雖tuy 曾tằng 決quyết 云vân 。 特đặc 舉cử 深thâm 位vị 。 以dĩ 彰chương 理lý 妙diệu 。 晚vãn 學học 尚thượng 昧muội 。 故cố 特đặc 明minh 之chi 。 幾kỷ 悛# 舊cựu 執chấp (# 決quyết 次thứ 失thất 竟cánh )# 。 輔phụ 行hành 又hựu 云vân 。 深thâm 位vị 無vô 罪tội 。 何hà 須tu 列liệt 等đẳng 。 且thả 吾ngô 祖tổ 立lập 觀quán 。 不bất 專chuyên 深thâm 位vị 。 如như 前tiền 可khả 知tri 。 等đẳng 覺giác 已dĩ 還hoàn 。 皆giai 須tu 懺sám 悔hối 。 經kinh 中trung 具cụ 明minh 。 何hà 云vân 無vô 罪tội (# 已dĩ 上thượng 決quyết 輔phụ 行hành 文văn )# 。

問vấn 有hữu 人nhân 云vân 。 南nam 山sơn 何hà 不bất 依y 天thiên 台thai 觀quán 法pháp 。 而nhi 別biệt 立lập 何hà 為vi 。

答đáp 。 此thử 愚ngu 者giả 之chi 執chấp 。 不bất 足túc 與dữ 議nghị 。 然nhiên 不bất 知tri 建kiến 宗tông 判phán 教giáo 。 意ý 各các 有hữu 由do 。 焉yên 可khả 抑ức 此thử 而nhi 同đồng 彼bỉ 乎hồ 。 如như 扶phù 新tân 論luận 云vân 。 佛Phật 法Pháp 譬thí 如như 通thông 都đô 大đại 邑ấp 。 東đông 西tây 南nam 北bắc 。 隨tùy 人nhân 往vãng 來lai 。 果quả 如như 彼bỉ 見kiến 。 必tất 使sử 天thiên 下hạ 之chi 人nhân 。 同đồng 遵tuân 一nhất 路lộ 而nhi 行hành 。 其kỳ 可khả 得đắc 乎hồ 。 後hậu 學học 公công 心tâm 。 莫mạc 循tuần 彼bỉ 說thuyết 。

問vấn 。 天thiên 台thai 觀quán 經kinh 疏sớ/sơ 。 以dĩ 心tâm 觀quán 為vi 宗tông 。 靈linh 芝chi 新tân 疏sớ/sơ 。 以dĩ 觀quán 佛Phật 為vi 宗tông 。 其kỳ 意ý 若nhược 何hà 。

答đáp 。 竊thiết 觀quán 二nhị 文văn 。 各các 有hữu 其kỳ 意ý 。 天thiên 台thai 定định 宗tông 。 單đơn 就tựu 能năng 觀quán 。 使sử 開khai 妙diệu 解giải 。 達đạt 境cảnh 唯duy 心tâm 。 新tân 疏sớ/sơ 觀quán 佛Phật 。 具cụ 兼kiêm 能năng 所sở 。 意ý 簡giản 餘dư 經kinh 。 然nhiên 能năng 觀quán 通thông 於ư 諸chư 行hành (# 凡phàm 。 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 。 須tu 以dĩ 妙diệu 觀quán 為vi 主chủ 。 此thử 佛Phật 祖tổ 之chi 意ý )# 。 開khai 解giải 習tập 在tại 餘dư 時thời (# 如như 新tân 疏sớ/sơ 云vân 。 故cố 諸chư 行hành 者giả 。 先tiên 開khai 智trí 解giải 。 通thông 達đạt 無vô 礙ngại 。 然nhiên 後hậu 晨thần 夕tịch 念niệm 念niệm 。 繫hệ 想tưởng 彼bỉ 方phương )# 。 至chí 於ư 依y 經kinh 起khởi 行hành 。 必tất 體thể 經kinh 文văn 。 正chánh 宗tông (# 諸chư 經kinh 正chánh 宗tông 。 行hành 相tương/tướng 各các 各các 不bất 同đồng 。 如như 新tân 疏sớ/sơ 。 以dĩ 五ngũ 例lệ 精tinh 簡giản 。 使sử 無vô 通thông 濫lạm )# 。 此thử 經Kinh 正chánh 宗tông 。 十thập 六lục 觀quán 為vi 能năng 觀quán 。 十thập 六lục 境cảnh 為vi 所sở 觀quán 。 觀quán 雖tuy 十thập 六lục 。 無vô 非phi 一nhất 心tâm 。 境cảnh 雖tuy 十thập 六lục 。 言ngôn 佛Phật 便tiện 足túc 。 故cố 得đắc 題đề 云vân 觀quán 無Vô 量Lượng 壽Thọ 佛Phật 經kinh 也dã 。 新tân 疏sớ/sơ 覧# 題đề 考khảo 義nghĩa 。 能năng 所sở 合hợp 苾bật 。 故cố 以dĩ 觀quán 佛Phật 為vi 宗tông 。 使sử 行hành 者giả 妙diệu 識thức 經kinh 宗tông 。 不bất 濫lạm 餘dư 行hành 故cố 也dã 。

問vấn 。 心tâm 觀quán 即tức 妙diệu 理lý 。 觀quán 佛Phật 涉thiệp 境cảnh 事sự 。 理lý 事sự 兼kiêm 妙diệu 。 霄tiêu 壤nhưỡng 之chi 殊thù 。 毀hủy 斥xích 者giả 多đa 。 如như 何hà 明minh 決quyết 。

答đáp 。 斯tư 蓋cái 學học 之chi 不bất 固cố 。 見kiến 之chi 不bất 深thâm 。 以dĩ 口khẩu 爾nhĩ 之chi 傳truyền 。 妄vọng 生sanh 毀hủy 斥xích 。 且thả 天thiên 台thai 單đơn 能năng 非phi 無vô 所sở 觀quán 。 彼bỉ 疏sớ/sơ 云vân 。 佛Phật 是thị 所sở 觀quán 勝thắng 境cảnh 。 舉cử 正chánh 報báo 以dĩ 収thâu 依y 報báo 。 述thuật 化hóa 主chủ 以dĩ 包bao 徒đồ 眾chúng 。 觀quán 雖tuy 十thập 六lục 。 言ngôn 佛Phật 便tiện 周chu 。 十thập 疑nghi 論luận (# 天thiên 台thai 作tác 也dã )# 云vân 。 凡phàm 求cầu 生sanh 者giả 。 希hy 心tâm 起khởi 想tưởng 。 緣duyên 阿A 彌Di 陀Đà 佛Phật 。 相tướng 好hảo 光quang 明minh 。 又hựu 觀quán 彼bỉ 土độ 。 七thất 寶bảo 莊trang 嚴nghiêm 。 如như 無Vô 量Lượng 壽Thọ 。 十thập 六lục 觀quán 等đẳng (# 並tịnh 彼bỉ 全toàn 文văn )# 。 蓋cái 此thử 經Kinh 示thị 觀quán 言ngôn 略lược 。 列liệt 境cảnh 文văn 繁phồn 。 恐khủng 諸chư 行hành 者giả 。 滯trệ 於ư 境cảnh 事sự 。 故cố 疏sớ/sơ 特đặc 以dĩ 妙diệu 觀quán 為vi 宗tông 。 令linh 開khai 妙diệu 解giải 。 使sử 熾sí 然nhiên 求cầu 生sanh 。 達đạt 於ư 生sanh 體thể 。 了liễu 不bất 可khả 得đắc 故cố 也dã 。 靈linh 芝chi 新tân 疏sớ/sơ 。 教giáo 觀quán 俱câu 圓viên 。 能năng 所sở 皆giai 妙diệu 。 今kim 略lược 引dẫn 明minh 。 以dĩ 通thông 大đại 見kiến 。 故cố 疏sớ/sơ 云vân 。 準chuẩn 知tri 一nhất 代đại 彌di 陀đà 教giáo 觀quán 。 皆giai 是thị 圓viên 頓đốn 。 一nhất 佛Phật 乘thừa 法pháp 。 引dẫn 慈từ 雲vân 云vân 。 今kim 談đàm 淨tịnh 土độ 。 唯duy 是thị 大Đại 乘Thừa 了liễu 義nghĩa 中trung 。 了liễu 義nghĩa 法pháp 也dã 。 經kinh 曰viết 。 十thập 方phương 諦đế 求cầu 。 更cánh 無vô 餘dư 乘thừa 。 唯duy 一nhất 佛Phật 乘Thừa 。 斯tư 之chi 謂vị 矣hĩ (# 上thượng 慈từ 雲vân 文văn 。 靈linh 芝chi 準chuẩn 顯hiển )# 。 言ngôn 了liễu 義nghĩa 者giả 。 了liễu 彼bỉ 淨tịnh 土độ 。 即tức 我ngã 自tự 心tâm 。 非phi 他tha 法pháp 也dã 。 達đạt 彼bỉ 彌di 陀đà 。 即tức 我ngã 自tự 性tánh 。 非phi 他tha 佛Phật 也dã 。 如như 此thử 則tắc 迴hồi 神thần 億ức 剎sát 。 實thật 生sanh 乎hồ 自tự 己kỷ 心tâm 中trung 。 孕dựng 質chất 九cửu 蓮liên 。 豈khởi 逃đào 乎hồ 剎sát 那na 際tế 內nội 。 故cố 經Kinh 云vân 。 是thị 心tâm 作tác 佛Phật 。 是thị 心tâm 是thị 佛Phật 。 即tức 是thị 開khai 示thị 眾chúng 生sanh 。 佛Phật 之chi 知tri 見kiến 。 大Đại 乘Thừa 了liễu 義nghĩa 。 豈khởi 復phục 過quá 此thử 。 乃nãi 至chí 云vân 。 即tức 知tri 淨tịnh 穢uế 身thân 土thổ/độ 。 悉tất 是thị 眾chúng 生sanh 自tự 心tâm 。 祇kỳ 由do 心tâm 體thể 虗hư 融dung 。 故cố 使sử 往vãng 來lai 無vô 礙ngại 。 心tâm 性tánh 包bao 徧biến 。 遂toại 使sử 取thủ 捨xả 無vô 妨phương 等đẳng 。 又hựu 示thị 修tu 云vân 。 一nhất 者giả 能năng 觀quán 心tâm 。 即tức 以dĩ 現hiện 前tiền 識thức 心tâm 想tưởng 念niệm 為vi 體thể 。 下hạ 云vân 。 當đương 起khởi 想tưởng 念niệm 。 諦đế 觀quán 於ư 日nhật 。 是thị 也dã 。 二nhị 者giả 所sở 觀quán 境cảnh 。 即tức 以dĩ 彌di 陀đà 依y 正chánh 莊trang 嚴nghiêm 為vi 體thể 。 能năng 所sở 相tương/tướng 資tư 。 方phương 成thành 觀quán 行hành 。

又hựu 問vấn 云vân 。 起khởi 心tâm 取thủ 境cảnh 。 那na 名danh 理lý 觀quán 。

答đáp 。 了liễu 此thử 心tâm 境cảnh 。 皆giai 因nhân 緣duyên 生sanh 。 緣duyên 生sanh 無vô 性tánh 。 體thể 非phi 生sanh 滅diệt 。 即tức 無vô 生sanh 理lý 。 乃nãi 至chí 云vân 。 以dĩ 緣duyên 生sanh 心tâm 。 觀quán 緣duyên 生sanh 境cảnh 。 心tâm 境cảnh 雖tuy 殊thù 。 緣duyên 生sanh 不bất 異dị 。 能năng 觀quán 是thị 心tâm 。 所sở 觀quán 即tức 佛Phật 。 心tâm 法pháp 佛Phật 法Pháp 。 皆giai 不bất 思tư 議nghị 。 故cố 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 。 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 即tức 斯tư 義nghĩa 也dã (# 上thượng 並tịnh 疏sớ/sơ 文văn 。 疏sớ/sơ 中trung 義nghĩa 廣quảng 。 請thỉnh 自tự 觀quán 之chi )# 。 細tế 詳tường 新tân 疏sớ/sơ 。 前tiền 明minh 教giáo 觀quán 。 教giáo 圓viên 觀quán 妙diệu 。 後hậu 段đoạn 示thị 修tu 能năng 觀quán 所sở 觀quán 。 皆giai 不bất 思tư 議nghị 。 則tắc 與dữ 天thiên 台thai 所sở 立lập 無vô 殊thù 。 何hà 分phần/phân 理lý 事sự 麤thô 妙diệu 之chi 別biệt 。 又hựu 如như 四tứ 明minh 妙diệu 宗tông 云vân 。 若nhược 此thử 觀quán 法pháp 。 及cập 般Bát 舟Chu 三Tam 昧Muội 。 拕tha 彼bỉ 安an 養dưỡng 依y 正chánh 之chi 境cảnh 。 用dụng 微vi 妙diệu 觀quán 。 專chuyên 就tựu 彌di 陀đà 。 顯hiển 真chân 佛Phật 體thể 。 雖tuy 託thác 彼bỉ 境cảnh 。 須tu 知tri 依y 正chánh 同đồng 居cư 一nhất 心tâm 。 心tâm 性tánh 遍biến 周chu 。 無vô 法pháp 不bất 造tạo 。 無vô 法pháp 不bất 具cụ 。 若nhược 一nhất 毫hào 法pháp 。 從tùng 心tâm 外ngoại 生sanh 。 則tắc 不bất 名danh 為vi 大Đại 乘Thừa 觀quán 也dã 等đẳng 。 請thỉnh 觀quán 此thử 文văn 。 則tắc 與dữ 靈linh 芝chi 血huyết 脉mạch 相tương 通thông 。 何hà 是thị 此thử 而nhi 非phi 彼bỉ 乎hồ 。 見kiến 云vân 。 心tâm 觀quán 便tiện 為vi 高cao 妙diệu 。 全toàn 不bất 假giả 境cảnh 。 見kiến 云vân 。 觀quán 佛Phật 便tiện 斥xích 麤thô 淺thiển 。 若nhược 然nhiên 。 四tứ 種chủng 三tam 昧muội 。 無vô 非phi 歷lịch 事sự 託thác 境cảnh 。 應ưng 非phi 妙diệu 耶da 。 如như 此thử 傳truyền 演diễn 。 念niệm 念niệm 我ngã 人nhân 。 心tâm 心tâm 我ngã 見kiến 。 非phi 唯duy 昏hôn 亂loạn 學học 徒đồ 。 抑ức 亦diệc 自tự 揚dương 寡quả 陋lậu 。 斧phủ 在tại 口khẩu 中trung 。 誰thùy 之chi 過quá 也dã 。

次thứ 別biệt 決quyết 文văn 三tam 。 即tức 唯duy 識thức 性tánh 相tướng 。 初sơ 中trung 。

問vấn 。 有hữu 人nhân 准chuẩn 占chiêm 察sát 經kinh 義nghĩa 。 謂vị 真Chân 如Như 理lý 觀quán 。 唯duy 識thức 事sự 觀quán 。 斥xích 今kim 家gia 所sở 立lập 。 乃nãi 唯duy 識thức 事sự 觀quán 。 此thử 說thuyết 傳truyền 久cửu 。 請thỉnh 為vi 明minh 之chi 。

答đáp 。 斯tư 乃nãi 道đạo 聽thính 唯duy 識thức 之chi 名danh 。 以dĩ 對đối 占chiêm 察sát 之chi 義nghĩa 。 屬thuộc 事sự 屬thuộc 理lý 。 議nghị 論luận 紛phân 紜vân 。 一nhất 旦đán 謄# 於ư 方phương 策sách 。 末mạt 代đại 播bá 為vi 口khẩu 實thật 。 非phi 唯duy 滅diệt 裂liệt 前tiền 賢hiền 。 亦diệc 且thả 翳ế 昏hôn 後hậu 學học 。 然nhiên 吾ngô 祖tổ 所sở 立lập 。 何hà 嘗thường 局cục 名danh 唯duy 識thức 觀quán 耶da 。 如như 前tiền 引dẫn 云vân 。 外ngoại 塵trần 本bổn 無vô 。 即tức 真Chân 如Như 觀quán 。 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 即tức 唯duy 識thức 觀quán 。 若nhược 利lợi 根căn 所sở 修tu 。 理lý 事sự 圓viên 融dung 。 真chân 俗tục 並tịnh 運vận 。 因nhân 果quả 皆giai 妙diệu 。 初sơ 後hậu 一nhất 如như 。 若nhược 鈍độn 根căn 所sở 修tu 。 先tiên 修tu 唯duy 識thức 。 後hậu 修tu 真Chân 如Như 。 焉yên 有hữu 利lợi 修tu 而nhi 不bất 涉thiệp 事sự 。 鈍độn 修tu 而nhi 不bất 達đạt 理lý 。 況huống 乎hồ 唯duy 識thức 得đắc 名danh 非phi 局cục 。 或hoặc 就tựu 體thể 得đắc 名danh 。 即tức 是thị 一nhất 實thật 妙diệu 理lý 。 如như 論luận 云vân 。 唯duy 識thức 理lý 等đẳng 。 又hựu 前tiền 引dẫn 云vân 。 唯duy 識thức 通thông 四tứ 位vị 。 斯tư 以dĩ 中trung 道đạo 唯duy 識thức 。 為vi 之chi 觀quán 體thể 。 故cố 通thông 四tứ 位vị 。 或hoặc 就tựu 行hành 得đắc 名danh 。 行hành 有hữu 深thâm 淺thiển 。 觀quán 分phần/phân 理lý 事sự 。 故cố 攝nhiếp 論luận 中trung 。 或hoặc 云vân 似tự 唯duy 識thức 觀quán 。 或hoặc 云vân 真chân 唯duy 識thức 觀quán 。 占chiêm 察sát 所sở 明minh 。 修tu 唯duy 識thức 觀quán 人nhân 。 入nhập 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 修tu 有hữu 利lợi 鈍độn 。 故cố 分phần/phân 二nhị 觀quán 。 鈍độn 根căn 之chi 人nhân 。 歷lịch 一nhất 切thiết 事sự 。 達đạt 唯duy 是thị 識thức 。 故cố 得đắc 輔phụ 行hành 云vân 唯duy 識thức 歷lịch 事sự 。 此thử 之chi 言ngôn 事sự 。 豈khởi 理lý 外ngoại 之chi 事sự (# 占chiêm 察sát 輔phụ 行hành 二nhị 觀quán 之chi 義nghĩa 。 並tịnh 見kiến 下hạ 引dẫn )# 。 惜tích 乎hồ 晚vãn 學học 。 不bất 曾tằng 討thảo 論luận 。 妄vọng 將tương 破phá 斥xích 。 實thật 可khả 痛thống 心tâm 。 又hựu 不bất 知tri 吾ngô 宗tông 所sở 立lập 。 若nhược 在tại 疏sớ/sơ 鈔sao 。 唯duy 明minh 圓viên 觀quán 。 如như 前tiền 略lược 示thị 。 若nhược 在tại 歸quy 敬kính 儀nghi 淨tịnh 心tâm 誡giới 觀quán 。 據cứ 一nhất 實thật 妙diệu 理lý 。 而nhi 為vi 觀quán 體thể 。 約ước 機cơ 修tu 利lợi 鈍độn 。 觀quán 分phần/phân 真chân 俗tục 。 與dữ 占chiêm 察sát 同đồng 。 今kim 欲dục 塞tắc 彼bỉ 妄vọng 傳truyền 。 故cố 詳tường 引dẫn 會hội 。 分phân 為vi 二nhị 科khoa 。 初sơ 明minh 觀quán 體thể 。 體thể 唯duy 是thị 一nhất 。 即tức 前tiền 鈔sao 云vân 。 此thử 理lý 深thâm 妙diệu 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 大Đại 乘Thừa 極cực 處xứ 。 又hựu 云vân 。 要yếu 識thức 心tâm 本bổn 。 是thị 大Đại 乘Thừa 理lý 。 其kỳ 體thể 清thanh 淨tịnh 。 妙diệu 用dụng 虗hư 通thông 等đẳng 。 歸quy 敬kính 儀nghi 云vân 。 是thị 知tri 修tu 道Đạo 行hành 人nhân 。 常thường 觀quán 此thử 理lý (# 即tức 唯duy 識thức 妙diệu 理lý 也dã )# 。 又hựu 云vân 。 自tự 昔tích 已dĩ 來lai 。 此thử 乘thừa 無vô 權quyền 。 諸chư 文văn 廣quảng 談đàm 。 三tam 諦đế 圓viên 融dung 。 一nhất 性tánh 平bình 等đẳng 。 為vi 能năng 觀quán 觀quán 體thể 。 占chiêm 察sát 經Kinh 云vân 。

善thiện 男nam 子tử 。 欲dục 向hướng 大Đại 乘Thừa 者giả 。 應ưng 當đương 先tiên 知tri 。 最tối 初sơ 根căn 本bổn 。 所sở 謂vị 依y 止chỉ 一nhất 實thật 境cảnh 界giới 。 (# 一nhất 實thật 境cảnh 界giới 。 亦diệc 即tức 唯duy 識thức 妙diệu 理lý )# 。 以dĩ 修tu 信tín 解giải 。 (# 乃nãi 至chí )# 言ngôn 一nhất 實thật 境cảnh 界giới 者giả 。 謂vị 眾chúng 生sanh 心tâm 體thể 。 從tùng 本bổn 以dĩ 來lai 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 自tự 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 無vô 障chướng 無vô 礙ngại 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 離ly 分phân 別biệt 故cố 。 平bình 等đẳng 普phổ 遍biến 。 無vô 所sở 不bất 至chí 。 圓viên 滿mãn 十thập 方phương 。 究cứu 竟cánh 一nhất 相tướng 。 (# 云vân 云vân )# 。 此thử 乃nãi 經kinh 中trung 。 先tiên 示thị 觀quán 體thể 。 以dĩ 開khai 妙diệu 解giải 。 前tiền 如như 天thiên 台thai 云vân 。 初sơ 心tâm 修tu 觀quán 。 以dĩ 上thượng 品phẩm 寂tịch 光quang 。 而nhi 為vi 觀quán 體thể 者giả 。 是thị 也dã 。 次thứ 約ước 機cơ 修tu 。 修tu 有hữu 利lợi 鈍độn 。 行hành 分phần/phân 真chân 俗tục 。 即tức 歸quy 敬kính 儀nghi 云vân 。 真chân 俗tục 並tịnh 運vận 。 又hựu 云vân 。 然nhiên 則tắc 性tánh 識thức 昏hôn 明minh 。 推thôi 步bộ 通thông 局cục 等đẳng 。 又hựu 云vân 。 見kiến 雖tuy 是thị 色sắc 。 了liễu 色sắc 心tâm 生sanh 。 心tâm 外ngoại 無vô 塵trần 。 名danh 為vi 真chân 觀quán 。 言ngôn 從tùng 心tâm 起khởi 。 實thật 唯duy 識thức 有hữu 。 名danh 為vi 俗tục 觀quán 。 漸tiệm 次thứ 增tăng 明minh 。 念niệm 念niệm 無vô 絕tuyệt 時thời 功công 。 既ký 積tích 熏huân 習tập 。 逾du 增tăng 觀quán 道đạo 。 修tu 明minh 不bất 迷mê 。 緣duyên 假giả 名danh 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 修tu 道Đạo 人nhân 焉yên 。 占chiêm 察sát 經Kinh 云vân 。 依y 一nhất 實thật 境cảnh 界giới 。 修tu 信tín 解giải 者giả 。 (# 四tứ 位vị 修tu 觀quán 。 信tín 解giải 即tức 初sơ 位vị 。 論luận 名danh 信tín 樂nhạo 。 又hựu 名danh 願nguyện 樂nhạo 。 收thu 信tín 住trụ 行hành 向hướng 四tứ 十thập 心tâm 人nhân )# 。 應ưng 當đương 學học 習tập 。 二nhị 種chủng 觀quán 道đạo 。 一nhất 者giả 。 唯duy 心tâm 識thức 觀quán 。 二nhị 者giả 真Chân 如Như 實thật 觀quán 。 學học 唯duy 心tâm 識thức 觀quán 者giả 。 所sở 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 一nhất 切thiết 處xứ 。 隨tùy 身thân 口khẩu 意ý 。 所sở 有hữu 作tác 業nghiệp 。 悉tất 當đương 觀quán 察sát 。 知tri 唯duy 是thị 心tâm 。 (# 乃nãi 至chí )# 有hữu 所sở 緣duyên 念niệm 。 還hoàn 當đương 使sử 心tâm 。 隨tùy 逐trục 彼bỉ 念niệm 。 令linh 心tâm 自tự 知tri 。 自tự 生sanh 想tưởng 念niệm 。 非phi 一nhất 切thiết 境cảnh 界giới 。 有hữu 念niệm 有hữu 分phân 別biệt 等đẳng 。 (# 乃nãi 至chí )# 。 當đương 知tri 如như 是thị 。 唯duy 心tâm 識thức 觀quán 。 名danh 為vi 最Tối 上Thượng 智Trí 慧Tuệ 之chi 門Môn 。 (# 云vân 云vân )# 。 二nhị 學học 真chân 實thật 觀quán 者giả 。 思tư 惟duy 心tâm 性tánh 。 無vô 生sanh 無vô 滅diệt 。 不bất 住trụ 見kiến 聞văn 學học 知tri 。 永vĩnh 離ly 一nhất 切thiết 。 分phân 別biệt 之chi 相tướng 。 (# 乃nãi 至chí )# 。 離ly 諸chư 障chướng 礙ngại 。 懃cần 修tu 不bất 癈phế 。 展triển 轉chuyển 能năng 入nhập 。 心Tâm 寂Tịch 三Tam 昧Muội 。 又hựu 云vân 。 修tu 學học 如như 上thượng 信tín 解giải 者giả 。 又hựu 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 利lợi 根căn 。 二nhị 者giả 鈍độn 根căn 。 其kỳ 利lợi 根căn 者giả 。 先tiên 已dĩ 能năng 知tri 。 一nhất 切thiết 外ngoại 諸chư 境cảnh 界giới 。 唯duy 心tâm 所sở 作tác 。 虗hư 狂cuồng 不bất 實thật 。 如như 夢mộng 如như 幻huyễn 等đẳng 。 決quyết 定định 無vô 有hữu 疑nghi 慮lự 。 陰ấm 蓋cái 輕khinh 微vi 。 散tán 亂loạn 心tâm 少thiểu 。 如như 是thị 等đẳng 人nhân 。 應ưng 學học 真Chân 如Như 實thật 觀quán 。 其kỳ 鈍độn 根căn 者giả 。 先tiên 未vị 能năng 知tri 。 一nhất 切thiết 諸chư 外ngoại 境cảnh 界giới 。 悉tất 是thị 唯duy 心tâm 。 虗hư 誑cuống 不bất 實thật 。 染nhiễm 著trước 情tình 厚hậu 。 蓋cái 障chướng 數số 起khởi 。 心tâm 難nan 調điều 伏phục 。 應ưng 當đương 先tiên 學học 。 唯duy 心tâm 識thức 觀quán 等đẳng 。 如như 前tiền 比tỉ 擬nghĩ 。 則tắc 經kinh 文văn 祖tổ 義nghĩa 。 所sở 立lập 無vô 殊thù 。 後hậu 學học 我ngã 人nhân 。 故cố 多đa 妄vọng 說thuyết 。 又hựu 靈linh 芝chi 云vân 。 識thức 即tức 真chân 識thức 。 即tức 是thị 常thường 住trụ 。 本bổn 淨tịnh 真chân 心tâm 。 亦diệc 即tức 中trung 道đạo 。 一nhất 實thật 境cảnh 界giới 。 (# 上thượng 示thị 觀quán 體thể )# 然nhiên 修tu 觀quán 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 。 直trực 爾nhĩ 總tổng 觀quán 。 謂vị 觀quán 念niệm 性tánh 。 即tức 是thị 真chân 識thức 。 其kỳ 體thể 清thanh 淨tịnh 。 平bình 等đẳng 周chu 徧biến 。 含hàm 攝nhiếp 諸chư 法pháp 。 出xuất 生sanh 無vô 盡tận 。 究cứu 竟cánh 一nhất 相tướng 。 寂tịch 然nhiên 常thường 住trụ 。 二nhị 者giả 歷lịch 事sự 別biệt 觀quán 。 一nhất 切thiết 時thời 中trung 。 隨tùy 緣duyên 動động 念niệm 。 衣y 食thực 四tứ 儀nghi 。 若nhược 善thiện 若nhược 惡ác 。 皆giai 能năng 了liễu 知tri 。 一nhất 識thức 流lưu 變biến (# 上thượng 明minh 利lợi 鈍độn 二nhị 修tu 。 與dữ 前tiền 祖tổ 義nghĩa 經kinh 文văn 是thị 同đồng )# 。 又hựu 輔phụ 行hành 云vân 。 當đương 知tri 修tu 三tam 昧muội 者giả 。 於ư 四tứ 十thập 二nhị 途đồ 。 一nhất 不bất 可khả 癈phế 。 故cố 占chiêm 察sát 云vân 。 觀quán 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 准chuẩn 識thức 。 謂vị 一nhất 切thiết 准chuẩn 心tâm 。 二nhị 者giả 實thật 相tướng 。 謂vị 觀quán 真Chân 如Như 。 准chuẩn 識thức 歷lịch 事sự 。 真Chân 如Như 觀quán 理lý 。 指chỉ 要yếu 鈔sao 云vân 。 實thật 相tướng 觀quán 者giả 。 即tức 於ư 心tâm 識thức 。 體thể 其kỳ 本bổn 寂tịch 。 三tam 千thiên 宛uyển 然nhiên 。 即tức 空không 假giả 中trung 。 准chuẩn 識thức 觀quán 者giả 。 照chiếu 於ư 起khởi 心tâm 。 變biến 造tạo 十thập 界giới 。 即tức 空không 假giả 中trung 。 據cứ 此thử 之chi 文văn 。 只chỉ 以dĩ 體thể 其kỳ 本bổn 寂tịch 。 照chiếu 於ư 起khởi 心tâm 。 而nhi 分phần/phân 其kỳ 異dị 。 二nhị 觀quán 皆giai 云vân 即tức 空không 假giả 中trung 。 即tức 空không 假giả 中trung 。 乃nãi 圓viên 觀quán 也dã 。 但đãn 利lợi 者giả 觀quán 念niệm 即tức 真chân 。 念niệm 起khởi 即tức 俗tục 。 鈍độn 機cơ 歷lịch 事sự 。 知tri 無vô 是thị 真chân 。 知tri 識thức 是thị 俗tục 。 則tắc 前tiền 占chiêm 察sát 真Chân 如Như 准chuẩn 識thức 。 雖tuy 對đối 利lợi 鈍độn 。 必tất 應Ứng 真Chân 俗tục 相tương/tướng 須tu 。 但đãn 深thâm 淺thiển 有hữu 異dị 耳nhĩ 。 斯tư 葢# 利lợi 者giả 入nhập 願nguyện 樂nhạo 時thời 。 先tiên 已dĩ 了liễu 達đạt 諸chư 法pháp 。 究cứu 竟cánh 一nhất 相tướng 。 能năng 觀quán 所sở 觀quán 。 無vô 非phi 中trung 道đạo 。 念niệm 念niệm 真Chân 如Như 。 心tâm 心tâm 泯mẫn 寂tịch 。 此thử 人nhân 位vị 雖tuy 在tại 初sơ 。 智trí 圓viên 惑hoặc 遣khiển 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 云vân 。 初sơ 發phát 心tâm 時thời 。 便tiện 成thành 正chánh 覺giác 等đẳng 。 又hựu 如như 敬kính 儀nghi 。 初sơ 後hậu 心tâm 齊tề 等đẳng 。 又hựu 如như 論luận 云vân 。 從tùng 願nguyện 樂nhạo 至chí 究cứu 竟cánh 。 名danh 觀quán 中trung 等đẳng 。 始thỉ 從tùng 初sơ 心tâm 。 終chung 至chí 後hậu 心tâm 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 念niệm 念niệm 增tăng 明minh 。 破phá 惑hoặc 亦diệc 利lợi 。 見kiến 理lý 亦diệc 速tốc 。 不bất 歷lịch 僧Tăng 祇kỳ 。 涉thiệp 位vị 究cứu 竟cánh 。 鈍độn 根căn 之chi 者giả 。 雖tuy 已dĩ 聞văn 妙diệu 理lý 。 能năng 發phát 大đại 心tâm 。 但đãn 知tri 未vị 明minh 利lợi 。 入nhập 願nguyện 樂nhạo 時thời 。 始thỉ 知tri 諸chư 法pháp 。 體thể 是thị 唯duy 識thức 。 但đãn 有hữu 意ý 言ngôn 。 思tư 惟duy 分phân 別biệt 。 種chủng 種chủng 差sai 異dị 。 於ư 此thử 位vị 中trung 。 修tu 影ảnh 像tượng 唯duy 識thức 觀quán 。 遣khiển 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 伏phục 外ngoại 諸chư 塵trần 。 准chuẩn 論luận 謂vị 之chi 。 依y 他tha 性tánh 。 遣khiển 分phân 別biệt 性tánh 。 證chứng 無vô 相tướng 性tánh 。

時thời 經kinh 長trường/trưởng 劫kiếp 。 漸tiệm 漸tiệm 明minh 利lợi 。 然nhiên 後hậu 方phương 達đạt 一nhất 切thiết 唯duy 真chân 唯duy 實thật 。 論luận 中trung 謂vị 之chi 以dĩ 真chân 實thật 性tánh 。 遣khiển 依y 他tha 性tánh 。 證chứng 無vô 生sanh 性tánh 。 翻phiên 真chân 實thật 性tánh 。 為vi 無vô 性tánh 性tánh 。 謂vị 之chi 從tùng 假giả 入nhập 空không 。 照chiếu 假giả 無vô 生sanh 。 故cố 見kiến 中trung 道đạo 。 得đắc 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 位vị 入nhập 見kiến 道đạo 。 如như 是thị 則tắc 雖tuy 利lợi 鈍độn 明minh 昧muội 。 遲trì 速tốc 有hữu 異dị 。 必tất 真chân 俗tục 兩lưỡng 緣duyên 。 歷lịch 位vị 無vô 別biệt 也dã 。 然nhiên 上thượng 所sở 引dẫn 。 占chiêm 察sát 南nam 山sơn 真chân 觀quán 。 靈linh 芝chi 總tổng 觀quán 。 唯duy 利lợi 根căn 所sở 修tu 。 占chiêm 察sát 南nam 山sơn 唯duy 識thức 俗tục 觀quán 。 及cập 靈linh 芝chi 別biệt 觀quán 。 乃nãi 鈍độn 根căn 所sở 修tu 。 利lợi 者giả 智trí 圓viên 。 能năng 了liễu 俗tục 即tức 真chân 。 觀quán 別biệt 是thị 總tổng 。 故cố 隱ẩn 俗tục 別biệt 之chi 號hiệu 。 唯duy 彰chương 真chân 總tổng 之chi 名danh 。 鈍độn 者giả 智trí 劣liệt 。 由do 俗tục 顯hiển 真chân 。 因nhân 別biệt 歸quy 總tổng 。 故cố 揚dương 俗tục 別biệt 之chi 稱xưng 。 乃nãi 隱ẩn 真chân 總tổng 之chi 目mục 。 已dĩ 上thượng 皆giai 謂vị 。 修tu 唯duy 識thức 願nguyện 樂nhạo 位vị 人nhân 。 雖tuy 利lợi 鈍độn 小tiểu 異dị 。 真chân 俗tục 無vô 殊thù 。

問vấn 。 既ký 利lợi 鈍độn 二nhị 機cơ 。 證chứng 有hữu 遲trì 速tốc 。 所sở 歷lịch 階giai 位vị 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。

答đáp 同đồng 也dã 。 如như 前tiền 引dẫn 。 敬kính 儀nghi 云vân 。 由do 解giải 行hành 之chi 遠viễn 近cận 。 致trí 利lợi 鈍độn 之chi 乖quai 異dị 。 菩Bồ 薩Tát 約ước 位vị 。 具cụ 列liệt 五ngũ 十thập 餘dư 階giai 等đẳng 。 是thị 知tri 唯duy 識thức 四tứ 位vị 俱câu 歷lịch 。 但đãn 遲trì 速tốc 異dị 耳nhĩ 。

問vấn 。 有hữu 人nhân 以dĩ 今kim 家gia 觀quán 位vị 。 初sơ 住trụ 破phá 惑hoặc 。 列liệt 圖đồ 行hành 世thế 。 又hựu 有hữu 人nhân 謂vị 。 觀quán 雖tuy 是thị 圓viên 。 斷đoạn 必tất 初Sơ 地Địa 。 唯duy 據cứ 儀nghi 文văn 。 三tam 賢hiền 十thập 聖thánh 。 三tam 祇kỳ 三tam 劫kiếp 等đẳng 文văn 。 如như 斯tư 諸chư 說thuyết 。 其kỳ 義nghĩa 如như 何hà 。

答đáp 。 由do 不bất 究cứu 諸chư 文văn 。 理lý 事sự 兩lưỡng 緣duyên 。 利lợi 鈍độn 皆giai 被bị 之chi 義nghĩa 。 故cố 此thử 妄vọng 立lập 。 初sơ 師sư 則tắc 褒bao 於ư 鈍độn 漸tiệm 。 一nhất 混hỗn 上thượng 流lưu 。 次thứ 師sư 抑ức 於ư 圓viên 修tu 。 涉thiệp 時thời 長trường 遠viễn 。 文văn 云vân 。 推thôi 步bộ 通thông 局cục 。 解giải 行hành 遠viễn 近cận 等đẳng 。 何hà 不bất 詳tường 取thủ 。 而nhi 妄vọng 意ý 偏thiên 判phán 。 溺nịch 喪táng 祖tổ 懷hoài 。 其kỳ 可khả 得đắc 乎hồ 。

問vấn 。 祖tổ 師sư 於ư 疏sớ/sơ 鈔sao 。 以dĩ 利lợi 鈍độn 二nhị 機cơ 。 分phần/phân 對đối 相tương/tướng 空không 唯duy 識thức 。 如như 云vân 。 鈍độn 見kiến 空không 時thời 。 不bất 分phân 別biệt 色sắc 。 智trí 知tri 唯duy 識thức 。 不bất 分phân 別biệt 空không 。 今kim 唯duy 識thức 一nhất 觀quán 。 通thông 被bị 利lợi 鈍độn 何hà 耶da 。

答đáp 。 若nhược 三tam 觀quán 相tương 望vọng 。 性tánh 空không 是thị 鈍độn 。 唯duy 識thức 最tối 利lợi 。 相tương/tướng 空không 望vọng 前tiền 為vi 利lợi 。 望vọng 後hậu 為vi 鈍độn 。 若nhược 三tam 觀quán 別biệt 論luận 。 則tắc 各các 被bị 利lợi 鈍độn 。 略lược 分phần/phân 如như 此thử 。 義nghĩa 見kiến 諸chư 文văn 。 非phi 學học 不bất 知tri 也dã 。 問vấn 。 近cận 多đa 判phán 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 是thị 行hành 大đại 。 非phi 位vị 大đại 。 破phá 靈linh 芝chi 說thuyết 地địa 上thượng 為vì 大đại 菩Bồ 薩Tát 。 故cố 使sử 荊kinh 谿khê 有hữu 判phán 位vị 大đại 高cao 之chi 責trách 。 殊thù 不bất 知tri 。 今kim 家gia 所sở 謂vị 。 大đại 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 蓋cái 指chỉ 乎hồ 修tu 唯duy 識thức 觀quán 者giả 。 對đối 前tiền 相tương/tướng 空không 為vi 小tiểu 。 故cố 稱xưng 大đại 爾nhĩ 。 資tư 持trì 反phản 謂vị 特đặc 舉cử 深thâm 位vị 。 以dĩ 彰chương 理lý 妙diệu 。 未vị 免miễn 將tương 錯thác 就tựu 錯thác 等đẳng 。 此thử 義nghĩa 請thỉnh 為vi 決quyết 之chi 。 既ký 納nạp 三tam 聚tụ 。 何hà 須tu 後hậu 增tăng 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 乃nãi 是thị 修tu 唯duy 識thức 觀quán 人nhân 。 故cố 有hữu 判phán 位vị 太thái 高cao 。 深thâm 位vị 無vô 罪tội 之chi 斥xích 。 前tiền 二nhị 師sư 亦diệc 謂vị 。 大đại 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 乃nãi 是thị 行hành 大đại 。 圓viên 觀quán 唯duy 識thức 之chi 者giả 。 正chánh 是thị 將tương 錯thác 就tựu 錯thác 。 何hà 以dĩ 此thử 語ngữ 。 而nhi 責trách 資tư 持trì 耶da 。 蓋cái 由do 鈔sao 疏sớ/sơ 中trung 。 觀quán 示thị 三tam 種chủng 極cực 理lý 。 故cố 舉cử 三tam 位vị 果quả 人nhân 。 證chứng 此thử 觀quán 行hành 。 乃nãi 是thị 聖thánh 道Đạo 故cố 也dã 。 至chí 於ư 行hành 位vị 。 在tại 文văn 皆giai 略lược 。 並tịnh 指chỉ 論luận 文văn 。 及cập 凡phàm 聖thánh 行hành 法pháp 。 資tư 持trì 豈khởi 不bất 知tri 唯duy 識thức 四tứ 位vị 。 凡phàm 聖thánh 通thông 學học 。 如như 云vân 論luận 文văn 自tự 云vân 。 唯duy 識thức 通thông 四tứ 位vị 。 那na 責trách 南nam 山sơn 判phán 耶da 。 此thử 蓋cái 特đặc 舉cử 深thâm 位vị 。 以dĩ 彰chương 理lý 妙diệu 。 當đương 知tri 悔hối 法pháp 正chánh 為vi 下hạ 凡phàm 。 故cố 下hạ 勸khuyến 令linh 任nhậm 智trí 強cường 弱nhược 。 隨tùy 事sự 觀quán 緣duyên 。 豈khởi 令linh 佛Phật 果Quả 。 而nhi 悔hối 罪tội 耶da 。 此thử 是thị 資tư 持trì 全toàn 文văn 。 故cố 特đặc 引dẫn 之chi 。 庶thứ 使sử 見kiến 者giả 。 知tri 其kỳ 意ý 焉yên 。

問vấn 。 既ký 云vân 深thâm 位vị 。 應ưng 是thị 十Thập 地Địa 。 資tư 持trì 那na 得đắc 又hựu 云vân 。 大đại 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 初Sơ 地Địa 已dĩ 去khứ 耶da 。

答đáp 。 若nhược 在tại 賢hiền 位vị 。 未vị 見kiến 真chân 理lý 。 顯hiển 觀quán 非phi 妙diệu 。 初Sơ 地Địa 已dĩ 去khứ 。 破phá 無vô 明minh 。 證chứng 中trung 道đạo 。 顯hiển 理lý 觀quán 之chi 高cao 深thâm 。 令linh 行hành 者giả 之chi 忻hãn 慕mộ 。 既ký 云vân 已dĩ 去khứ 。 明minh 知tri 非phi 局cục 。

次thứ 決quyết 相tương/tướng 空không 。

問vấn 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 既ký 云vân 。 經kinh 中trung 乃nãi 多đa 。 要yếu 分phần/phân 三tam 位vị 。 未vị 審thẩm 此thử 位vị 本bổn 何hà 經kinh 耶da 。 學học 者giả 議nghị 論luận 紛phân 紜vân 。 未vị 見kiến 定định 指chỉ 。

答đáp 。 吾ngô 祖tổ 聖thánh 師sư 。 神thần 慧tuệ 卓trác 朗lãng 。 通thông 經kinh 通thông 律luật 。 立lập 事sự 立lập 言ngôn 。 非phi 考khảo 之chi 實thật 錄lục 。 得đắc 之chi 自tự 心tâm 。 必tất 無vô 妄vọng 示thị 。 此thử 位vị 所sở 未vị 說thuyết 者giả 無vô 唯duy 今kim 依y 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 初sơ 淺thiển 滯trệ 教giáo 謂vị 境cảnh 是thị 空không 等đẳng 。 又hựu 靈linh 芝chi 云vân 。 雖tuy 發phát 大đại 心tâm 。 未vị 窮cùng 心tâm 本bổn 。 故cố 設thiết 此thử 觀quán 。 空không 諸chư 塵trần 境cảnh 。 如như 諸chư 般Bát 若Nhã 所sở 被bị 初sơ 心tâm 等đẳng 。 (# 文văn )# 今kim 且thả 以dĩ 諸chư 部bộ 般Bát 若Nhã 中trung 。 通thông 被bị 大Đại 乘Thừa 。 初sơ 心tâm 淺thiển 破phá 。 諸chư 法pháp 之chi 相tướng 。 滯trệ 住trụ 空không 理lý 者giả 。 即tức 此thử 位vị 教giáo 意ý 。 如như 靈linh 感cảm 傳truyền 。 天thiên 神thần 告cáo 南nam 山sơn 云vân 。 但đãn 是thị 無vô 相tướng 。 離ly 我ngã 我ngã 所sở 。 即tức 入nhập 般Bát 若Nhã 等đẳng 。 又hựu 原nguyên 人nhân 論luận 。 分phần/phân 般Bát 若Nhã 。 共cộng 不bất 共cộng 別biệt 。 不bất 共cộng 乃nãi 唯duy 被bị 菩Bồ 薩Tát 。 共cộng 則tắc 通thông 被bị 三tam 乘thừa 。 又hựu 成thành 實thật 云vân 。 若nhược 滅diệt 五ngũ 陰ấm 相tương/tướng 。

爾nhĩ 時thời 乃nãi 名danh 空không 相tướng 具cụ 足túc 等đẳng 。 是thị 知tri 般Bát 若Nhã 通thông 被bị 淺thiển 深thâm 兩lưỡng 機cơ 。 相tương/tướng 空không 該cai 於ư 大đại 小tiểu 二nhị 典điển 。 當đương 須tu 優ưu 柔nhu 教giáo 意ý 。 不bất 可khả 妄vọng 心tâm 穿xuyên 鑿tạc 。

問vấn 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 何hà 云vân 大Đại 乘Thừa 極cực 處xứ 。 空không 識thức 為vi 本bổn 耶da 。

答đáp 。 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 既ký 發phát 大đại 心tâm 。 亦diệc 名danh 大Đại 乘Thừa 。 雖tuy 但đãn 見kiến 空không 理lý 。 於ư 彼bỉ 當đương 教giáo 。 亦diệc 為vi 極cực 處xứ 。

問vấn 。 未vị 審thẩm 此thử 觀quán 。 斷đoạn 證chứng 位vị 次thứ 如như 何hà 。

答đáp 。 有hữu 人nhân 依y 大đại 品phẩm 中trung 。 乾can/kiền/càn 慧tuệ 等đẳng 地địa 。 祖tổ 師sư 無vô 定định 指chỉ 之chi 文văn 。 又hựu 不bất 見kiến 整chỉnh 師sư 凡phàm 聖thánh 行hành 法pháp 故cố 。 未vị 敢cảm 定định 論luận 。 請thỉnh 更cánh 詳tường 之chi 。

問vấn 。 相tương/tướng 空không 觀quán 位vị 屬thuộc 大đại 耶da 小tiểu 耶da 。

答đáp 。 如như 上thượng 所sở 示thị 。 屬thuộc 大đại 明minh 矣hĩ 。 但đãn 緣duyên 失thất 考khảo 諸chư 文văn 。 故cố 有hữu 異dị 說thuyết 。 今kim 通thông 引dẫn 疏sớ/sơ 鈔sao 明minh 文văn 。 方phương 見kiến 判phán 攝nhiếp 不bất 濫lạm 。 如như 云vân 觀quán 事sự 是thị 空không 。 又hựu 云vân 。 謂vị 境cảnh 是thị 空không 。 又hựu 云vân 。 鈍độn 見kiến 空không 時thời 等đẳng 。 據cứ 此thử 但đãn 見kiến 空không 理lý 。 則tắc 與dữ 二Nhị 乘Thừa 是thị 同đồng 。 如như 云vân 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 。 又hựu 云vân 。 大Đại 乘Thừa 極cực 處xứ 等đẳng 。 據cứ 此thử 又hựu 屬thuộc 大Đại 乘Thừa 。 尋tầm 觀quán 靈linh 芝chi 諸chư 記ký 。 分phần/phân 對đối 極cực 明minh 。 如như 云vân 由do 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 。 涉thiệp 於ư 大đại 小tiểu 。 小tiểu 據cứ 觀quán 智trí 。 大đại 約ước 志chí 求cầu 。 大đại 小tiểu 雖tuy 異dị 。 並tịnh 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 。 故cố 且thả 一nhất 往vãng 通thông 収thâu 大đại 中trung 。 又hựu 云vân 。 相tương/tướng 空không 通thông 大đại 小tiểu 。 又hựu 云vân 。 前tiền 二nhị 性tánh 相tướng 雖tuy 殊thù 。 皆giai 以dĩ 空không 為vi 理lý 。 後hậu 一nhất 以dĩ 心tâm 為vi 理lý 。 若nhược 權quyền 實thật 往vãng 分phần/phân 。 前tiền 二nhị 為vi 權quyền 。 後hậu 一nhất 是thị 實thật 。 若nhược 大đại 小tiểu 相tương 對đối 。 前tiền 一nhất 是thị 小tiểu 。 後hậu 二nhị 屬thuộc 大đại 。 又hựu 云vân 。 上thượng 之chi 三tam 觀quán 。 前tiền 二nhị 小Tiểu 乘Thừa 。 後hậu 一nhất 大Đại 乘Thừa 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 斯tư 皆giai 約ước 志chí 求cầu 収thâu 大đại 。 約ước 觀quán 智trí 歸quy 小tiểu 。 大đại 卛# 修tu 行hành 。 志chí 願nguyện 為vi 要yếu 。 故cố 此thử 一nhất 位vị 。 必tất 屬thuộc 大đại 攝nhiếp 。 近cận 有hữu 我ngã 見kiến 不bất 融dung 。 見kiến 云vân 前tiền 二nhị 小Tiểu 乘Thừa 。 便tiện 謂vị 靈linh 芝chi 判phán 此thử 觀quán 位vị 。 不bất 合hợp 屬thuộc 小tiểu 。 廣quảng 有hữu 毀hủy 斥xích 。 云vân 云vân 久cửu 矣hĩ 。 今kim 謂vị 管quản 窺khuy 者giả 。 即tức 此thử 人nhân 也dã 。 然nhiên 不bất 知tri 此thử 文văn 。 總tổng 判phán 三tam 理lý 。 大đại 小tiểu 有hữu 歸quy 。 故cố 云vân 前tiền 二nhị 小tiểu 耳nhĩ 。 苟cẩu 通thông 究cứu 諸chư 文văn 。 則tắc 妄vọng 執chấp 必tất 釋thích 也dã 。

問vấn 。 會hội 正chánh 記ký 釋thích 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 云vân 。 即tức 地địa 前tiền 加gia 行hành 三tam 賢hiền 。 增tăng 暉huy 云vân 。 修tu 影ảnh 像tượng 唯duy 識thức 者giả 。 又hựu 有hữu 云vân 。 信tín 解giải 行hành 向hướng 。 四tứ 十thập 心tâm 人nhân 。 又hựu 有hữu 判phán 同đồng 台thai 宗tông 別biệt 教giáo 列liệt 圖đồ 流lưu 行hành 。 又hựu 有hữu 判phán 同đồng 台thai 宗tông 通thông 教giáo 等đẳng 。 云vân 云vân 。 如như 何hà 。

答đáp 。 准chuẩn 攝nhiếp 論luận 中trung 。 地địa 前tiền 修tu 影ảnh 像tượng 唯duy 識thức 。 為vi 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 収thâu 信tín 解giải 行hành 向hướng 等đẳng 人nhân 。 然nhiên 此thử 行hành 者giả 。 皆giai 知tri 妙diệu 理lý 發phát 心tâm 。 究cứu 竟cánh 修tu 唯duy 識thức 觀quán 。 但đãn 智trí 未vị 圓viên 明minh 。 未vị 證chứng 中trung 道đạo 故cố 。 在tại 賢hiền 位vị 。 而nhi 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 南nam 山sơn 謂vị 之chi 初sơ 淺thiển 滯trệ 教giáo 。 靈linh 芝chi 謂vị 之chi 未vị 窮cùng 心tâm 本bổn 。 以dĩ 空không 慧tuệ 證chứng 空không 理lý 。 與dữ 唯duy 識thức 願nguyện 樂nhạo 行hành 相tương/tướng 天thiên 別biệt 。 判phán 同đồng 別biệt 教giáo 者giả 。 且thả 別biệt 教giáo 修tu 次thứ 第đệ 三tam 觀quán 。 破phá 無vô 明minh 證chứng 中trung 道đạo 。 比tỉ 之chi 淺thiển 滯trệ 之chi 教giáo 。 空không 相tướng 之chi 人nhân 。 遠viễn 之chi 又hựu 遠viễn 。 自tự 悞ngộ 悞ngộ 他tha 。 師sư 資tư 相tương/tướng 授thọ 。 非phi 一nhất 日nhật 矣hĩ 。 判phán 同đồng 通thông 教giáo 者giả 。 一nhất 往vãng 覧# 文văn 。 不bất 無vô 其kỳ 致trí 。 細tế 詳tường 今kim 立lập 。 理lý 恐khủng 未vị 然nhiên 。 何hà 耶da 此thử 之chi 性tánh 相tướng 唯duy 識thức 。 皆giai 本bổn 教giáo 詮thuyên 之chi 有hữu 殊thù 。 彼bỉ 之chi 藏tạng 通thông 別biệt 圓viên 。 各các 明minh 觀quán 行hành 之chi 乃nãi 異dị 。 雖tuy 三tam 四tứ 之chi 不bất 等đẳng 。 攝nhiếp 大đại 小tiểu 而nhi 皆giai 同đồng 。 苟cẩu 以dĩ 彼bỉ 通thông 。 而nhi 同đồng 此thử 相tương/tướng 。 則tắc 何hà 異dị 續tục 鳧phù 而nhi 載tái 鶴hạc 乎hồ 。 須tu 知tri 性tánh 空không 一nhất 位vị 。 通thông 被bị 利lợi 鈍độn 。 該cai 乎hồ 體thể 扸# 。 切thiết 詳tường 義nghĩa 趣thú 。 可khả 以dĩ 収thâu 彼bỉ 。 藏tạng 通thông 二Nhị 乘Thừa 。 如như 資tư 持trì 等đẳng 記ký 。 可khả 以dĩ 准chuẩn 知tri 。 相tương/tướng 空không 一nhất 觀quán 。 文văn 通thông 深thâm 淺thiển 。 如như 前tiền 引dẫn 般Bát 若Nhã 成thành 實thật 等đẳng 是thị 也dã 。 此thử 位vị 觀quán 行hành 。 亦diệc 通thông 大đại 小tiểu 。 如như 前tiền 引dẫn 。 資tư 持trì 云vân 。 大đại 小tiểu 雖tuy 異dị 。 並tịnh 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 等đẳng 。 是thị 也dã 。 約ước 義nghĩa 斟châm 酌chước 。 可khả 収thâu 彼bỉ 藏tạng 通thông 菩Bồ 薩Tát 。 唯duy 識thức 雖tuy 圓viên 。 機cơ 修tu 乃nãi 異dị 。 亦diệc 如như 前tiền 引dẫn 。 疏sớ/sơ 鈔sao 諸chư 記ký 。 理lý 事sự 總tổng 別biệt 。 敬kính 儀nghi 誡giới 觀quán 利lợi 鈍độn 遲trì 速tốc 等đẳng 大đại 觀quán 文văn 理lý 。 可khả 以dĩ 収thâu 彼bỉ 別biệt 圓viên 二nhị 門môn 。 如như 此thử 分phần/phân 對đối 。 方phương 見kiến 祖tổ 師sư 立lập 教giáo 。 被bị 機cơ 兩lưỡng 皆giai 周chu 足túc 。

問vấn 。 資tư 持trì 謂vị 相tương/tướng 空không 云vân 。 若nhược 對đối 三tam 宗tông 。 即tức 當đương 四tứ 分phần/phân 。 同đồng 觀quán 空không 理lý 。 故cố 云vân 小tiểu 也dã 。 志chí 慕mộ 佛Phật 乘thừa 。 故cố 云vân 菩Bồ 薩Tát 。 相tương/tướng 召triệu 佛Phật 子tử 。 即tức 為vi 明minh 例lệ 。 有hữu 人nhân 云vân 。 資tư 持trì 將tương 三tam 觀quán 。 配phối 三tam 宗tông 。 故cố 以dĩ 四tứ 分phần/phân 。 屬thuộc 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 。 不bất 知tri 性tánh 空không 一nhất 觀quán 。 正chánh 出xuất 成thành 論luận 。 那na 。 得đắc 四tứ 分phần/phân 屬thuộc 小tiểu 菩Bồ 薩Tát 等đẳng (# 云vân 云vân )# 。 此thử 破phá 資tư 持trì 文văn 義nghĩa 極cực 廣quảng 。 如như 何hà 疎sơ 決quyết 。

答đáp 。 蓋cái 彼bỉ 人nhân 不bất 體thể 此thử 位vị 義nghĩa 通thông 。 又hựu 昧muội 四tứ 分phần/phân 旨chỉ 趣thú 。 但đãn 隨tùy 他tha 宗tông 教giáo 門môn 以dĩ 局cục 今kim 家gia 觀quán 行hành 。 未vị 免miễn 展triển 轉chuyển 有hữu 過quá 。 若nhược 據cứ 天thiên 台thai 所sở 判phán 。 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 諸chư 律luật 。 成thành 實thật 等đẳng 論luận 。 盡tận 鹿lộc 苑uyển 三tam 藏tạng 教giáo 収thâu 。 故cố 不bất 可khả 以dĩ 相tương/tướng 屬thuộc 空không 觀quán 位vị 。 配phối 屬thuộc 四tứ 分phần/phân 。 然nhiên 吾ngô 祖tổ 遵tuân 一nhất 代đại 時thời 教giáo 。 大đại 小tiểu 淺thiển 深thâm 。 總tổng 示thị 三tam 觀quán 三tam 宗tông 。 文văn 義nghĩa 既ký 齊tề 。 攝nhiếp 屬thuộc 何hà 失thất 。 若nhược 執chấp 文văn 云vân 。 觀quán 事sự 是thị 空không 本bổn 。 相tương/tướng 是thị 空không 等đẳng 語ngữ 。 謂vị 不bất 可khả 比tỉ 對đối 四tứ 分phần/phân 者giả 。 然nhiên 此thử 部bộ 計kế 。 達đạt 諸chư 法pháp 相tướng 緣duyên 生sanh 故cố 空không 。 一nhất 切thiết 皆giai 假giả 故cố 名danh 空không 宗tông 。 亦diệc 曰viết 。 假giả 宗tông 捨xả 財tài 用dụng 非phi 重trọng/trùng 。 相tương/tướng 召triệu 為vi 佛Phật 子tử 。 皆giai 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 沓đạp 婆bà 厭yếm 小tiểu 行hành 。 專chuyên 利lợi 他tha 。 又hựu 成thành 論luận 中trung 。 先tiên 以dĩ 生sanh 空không 。 不bất 見kiến 我ngã 人nhân 。 後hậu 以dĩ 法pháp 空không 。 不bất 見kiến 色sắc 性tánh 。 乃nãi 至chí 不bất 見kiến 識thức 性tánh 。 又hựu 云vân 。 若nhược 滅diệt 五ngũ 陰ấm 相tương/tướng 。

爾nhĩ 時thời 乃nãi 名danh 空không 相tướng 具cụ 足túc 。 是thị 知tri 。 四tứ 分phần/phân 成thành 實thật 。 乘thừa 非phi 愚ngu 小tiểu 。 行hành 兼kiêm 利lợi 他tha 。 觀quán 不bất 唯duy 明minh 析tích 拙chuyết 。 人nhân 匪phỉ 局cục 號hiệu 二Nhị 乘Thừa 。 教giáo 蘊uẩn 分phần/phân 通thông 。 義nghĩa 該cai 深thâm 淺thiển 。 淺thiển 屬thuộc 性tánh 空không 。 深thâm 歸quy 相tương/tướng 位vị 。 況huống 復phục 相tương/tướng 空không 。 又hựu 通thông 深thâm 淺thiển 。 淺thiển 収thâu 四tứ 分phần/phân 成thành 實thật 等đẳng 。 深thâm 収thâu 般Bát 若Nhã 大đại 空không 。 又hựu 乃nãi 性tánh 空không 。 亦diệc 具cụ 深thâm 淺thiển 。 淺thiển 収thâu 十thập 誦tụng 雜tạp 心tâm 等đẳng 深thâm 収thâu 四tứ 分phần/phân 成thành 實thật 等đẳng 。 前tiền 引dẫn 成thành 實thật 具cụ 有hữu 破phá 性tánh 破phá 相tương/tướng 之chi 語ngữ 。 豈khởi 不bất 明minh 耶da 。 廣quảng 在tại 諸chư 文văn 。 義nghĩa 非phi 臆ức 說thuyết 。

三tam 決quyết 性tánh 空không 。

問vấn 。 性tánh 空không 者giả 。 請thỉnh 示thị 其kỳ 體thể 。 以dĩ 決quyết 諸chư 疑nghi 。

答đáp 。 言ngôn 性tánh 者giả 。 即tức 橫hoạnh/hoành 執chấp 之chi 情tình 。 如như 瑜du 伽già 論luận 云vân 。 性tánh 者giả 。 情tình 也dã 。 執chấp 情tình 之chi 義nghĩa 。 如như 前tiền 略lược 釋thích 。 請thỉnh 白bạch 披phi 之chi 。

問vấn 。 性tánh 空không 一nhất 觀quán 。 本bổn 何hà 教giáo 義nghĩa 。

答đáp 。 觀quán 依y 經kinh 立lập 。 理lý 假giả 言ngôn 詮thuyên 。 雖tuy 文văn 無vô 定định 指chỉ 。 必tất 義nghĩa 有hữu 所sở 歸quy 。 既ký 觀quán 明minh 空không 理lý 。 位vị 結kết 小Tiểu 乘Thừa 。 約ước 義nghĩa 定định 文văn 。 即tức 阿a 含hàm 等đẳng 經kinh 。 成thành 雜tạp 等đẳng 論luận 。 四tứ 十thập 等đẳng 律luật 。 但đãn 有hữu 明minh 析tích 法pháp 破phá 性tánh 。 體thể 法pháp 破phá 性tánh 者giả 。 皆giai 此thử 宗tông 教giáo 意ý 。 破phá 人nhân 法pháp 執chấp 情tình 之chi 性tánh 。 故cố 得đắc 性tánh 名danh 。 永vĩnh 異dị 先tiên 哲triết 。

問vấn 。 性tánh 空không 一nhất 觀quán 。 屬thuộc 有hữu 門môn 耶da 。 空không 門môn 耶da 。

答đáp 。 空không 有hữu 齊tề 収thâu 。 如như 資tư 持trì 云vân 。 言ngôn 性tánh 空không 者giả 。 須tu 分phần/phân 利lợi 鈍độn 。 利lợi 者giả 體thể 色sắc 即tức 空không 。 鈍độn 者giả 析tích 法pháp 見kiến 空không 。 (# 文văn )# 准chuẩn 此thử 利lợi 即tức 空không 門môn 。 鈍độn 即tức 有hữu 門môn 。 深thâm 淺thiển 配phối 對đối 。 如như 前tiền 可khả 見kiến 。

問vấn 。 資tư 持trì 云vân 。 或hoặc 云vân 有hữu 宗tông 唯duy 證chứng 人nhân 空không 。 假giả 宗tông 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 其kỳ 義nghĩa 如như 何hà 。

答đáp 。 據cứ 南nam 山sơn 敬kính 儀nghi 誡giới 觀quán 業nghiệp 疏sớ/sơ 等đẳng 文văn 。 人nhân 法pháp 二nhị 空không 。 大đại 小tiểu 同đồng 證chứng 。 空không 有hữu 俱câu 修tu 。 但đãn 深thâm 淺thiển 有hữu 異dị 。 若nhược 我ngã 人nhân 執chấp 性tánh 。 空không 有hữu 並tịnh 破phá 。 實thật 法pháp 體thể 性tánh 。 盡tận 不bất 盡tận 別biệt 。 如như 四tứ 明minh 云vân 。 有hữu 門môn 說thuyết 存tồn 隣lân 虗hư 。 空không 門môn 說thuyết 破phá 隣lân 虗hư 。 今kim 更cánh 議nghị 之chi 。 有hữu 門môn 計kế 我ngã 是thị 空không 。 計kế 法pháp 是thị 實thật 。 本bổn 證chứng 人nhân 空không 。 蓋cái 於ư 諸chư 法pháp 。 窮cùng 逐trục 我ngã 人nhân 。 故cố 得đắc 破phá 法pháp 。 麤thô 相tương/tướng 分phần/phân 證chứng 法pháp 空không 。 微vi 細tế 色sắc 心tâm 。 不bất 能năng 窮cùng 盡tận 。 所sở 謂vị 觀quán 色sắc 至chí 於ư 極cực 微vi 。 觀quán 心tâm 至chí 於ư 一nhất 念niệm 。 空không 門môn 計kế 我ngã 人nhân 實thật 法pháp 。 體thể 皆giai 空không 寂tịch 。 但đãn 觀quán 諸chư 法pháp 。 我ngã 人nhân 何hà 立lập 。 行hành 圓viên 果quả 滿mãn 。 空không 皆giai 究cứu 竟cánh 也dã 。 如như 上thượng 略lược 敘tự 。 可khả 謂vị 以dĩ 螺loa 酌chước 海hải 。 不bất 知tri 分phần/phân 量lượng 也dã 。 嘉gia 定định 庚canh 辰thần 。 仲trọng 秋thu 滄thương 洲châu 座tòa 司ty 出xuất 。

終Chung 南Nam 家Gia 業Nghiệp 卷quyển 上thượng (# 本bổn )#

終Chung 南Nam 家Gia 業Nghiệp 卷quyển 上thượng (# 末mạt )#

答đáp 日nhật 本bổn 芿# 法Pháp 師sư 教giáo 觀quán 諸chư 問vấn

日nhật 本bổn 芿# 師sư 為vi 法pháp 之chi 切thiết 。 於ư 慶khánh 元nguyên 間gian 。 泛phiếm 舶bạc 東đông 來lai 。 彼bỉ 時thời 先tiên 師sư 如như 庵am 開khai 法pháp 景cảnh 福phước 。 芿# 即tức 依y 學học 。 十thập 有hữu 餘dư 年niên 。 緣duyên 異dị 音âm 不bất 解giải 。 每mỗi 別biệt 席tịch 指chỉ 教giáo 。 芿# 乃nãi 討thảo 論luận 。 分phần/phân 陰ấm 不bất 癈phế 。 大đại 小tiểu 部bộ 文văn 。 一nhất 宗tông 教giáo 觀quán 。 無vô 不bất 通thông 達đạt 。 後hậu 遊du 參tham 諸chư 方phương 。 彼bỉ 有hữu 不bất 入nhập 其kỳ 門môn 者giả 。 妄vọng 測trắc 堂đường 奧áo 之chi 淺thiển 深thâm 。 於ư 是thị 作tác 疑nghi 。 而nhi 激kích 學học 者giả 。 余dư 嘗thường 會hội 語ngữ 。 扣khấu 知tri 彼bỉ 懷hoài 。 而nhi 非phi 實thật 疑nghi 也dã 。 彼bỉ 文văn 一nhất 出xuất 。 餘dư 二nhị 十thập 年niên 。 將tương 謂vị 公công 心tâm 義nghĩa 士sĩ 必tất 能năng 洞đỗng 之chi 。 豈khởi 期kỳ 因nhân 此thử 反phản 多đa 妄vọng 議nghị 。 茲tư 以dĩ 學học 徒đồ 。 請thỉnh 與dữ 決quyết 之chi 。 故cố 略lược 為vi 敘tự 。 冗# 迫bách 夏hạ 課khóa 。 義nghĩa 多đa 未vị 安an 。 苟cẩu 有hữu 正chánh 者giả 。 而nhi 我ngã 師sư 焉yên 。 庚canh 寅# 中trung 制chế 日nhật 山sơn 述thuật 。

先tiên 謄# 彼bỉ 疑nghi 次thứ 列liệt 今kim 答đáp 。

彼bỉ 云vân 。 五ngũ 義nghĩa 分phần/phân 通thông 疑nghi 。

今kim 決quyết 分phần/phân 二nhị 。 初sơ 決quyết 妄vọng 傳truyền 。 二nhị 答đáp 彼bỉ 疑nghi 。 初sơ 中trung 。 有hữu 謂vị 。 吾ngô 祖tổ 依y 五ngũ 義nghĩa 分phần/phân 通thông 。 判phán 四tứ 分phân 為vi 大Đại 乘Thừa 者giả 。 殊thù 不bất 知tri 南nam 山sơn 深thâm 位vị 高cao 懷hoài 。 建kiến 宗tông 判phán 教giáo 。 映ánh 古cổ 奪đoạt 今kim 。 大đại 小tiểu 有hữu 歸quy 。 偏thiên 圓viên 不bất 濫lạm 。 於ư 唐đường 麟lân 德đức 改cải 元nguyên 。 撰soạn 內nội 典điển 錄lục 。 分phần/phân 判phán 一nhất 代đại 經kinh 論luận 。 四tứ 分phần/phân 屬thuộc 小tiểu 明minh 矣hĩ 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 三tam 宗tông 出xuất 體thể 。 四tứ 分phần/phân 正chánh 當đương 空không 宗tông 。 雖tuy 義nghĩa 蘊uẩn 分phần/phân 通thông 。 教giáo 終chung 局cục 小tiểu 。 故cố 靈linh 芝chi 亦diệc 云vân 。 過quá 分phần/phân 小Tiểu 乘Thừa 者giả 。 得đắc 其kỳ 傳truyền 也dã 。 但đãn 於ư 小tiểu 教giáo 四tứ 門môn 入nhập 道đạo 。 四tứ 分phần/phân 屬thuộc 空không 。 同đồng 彼bỉ 成thành 實thật 。 且thả 分phần/phân 通thông 之chi 義nghĩa 。 乃nãi 佛Phật 隨tùy 機cơ 。 不bất 思tư 儀nghi 用dụng 故cố 。 吾ngô 祖tổ 云vân 。 大đại 小tiểu 二Nhị 乘Thừa 。 理lý 無vô 分phân 隔cách 。 對đối 機cơ 設thiết 藥dược 。 除trừ 病bệnh 為vi 先tiên 。 故cố 鹿lộc 野dã 初sơ 唱xướng 。 本bổn 為vi 聲Thanh 聞Văn 。 八bát 萬vạn 諸chư 天thiên 。 便tiện 發phát 大Đại 道Đạo 。 雙song 林lâm 告cáo 滅diệt 。 終chung 顯hiển 佛Phật 性tánh 。 而nhi 有hữu 聽thính 眾chúng 。 果quả 成thành 羅La 漢Hán 。 以dĩ 此thử 推thôi 之chi 。 悟ngộ 解giải 在tại 心tâm 。 不bất 違vi 教giáo 旨chỉ 。 (# 文văn )# 今kim 此thử 一nhất 律luật 。 義nghĩa 蘊uẩn 大Đại 乘Thừa 。 蓋cái 由do 佛Phật 世thế 小Tiểu 乘Thừa 座tòa 廗# 。 別biệt 有hữu 一nhất 類loại 利lợi 機cơ 。 大Đại 乘Thừa 緣duyên 熟thục 。 不bất 泥nê 小tiểu 法pháp 。 佛Phật 以dĩ 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 或hoặc 令linh 於ư 小tiểu 而nhi 得đắc 大đại 益ích (# 如như 沓đạp 婆bà 等đẳng )# 。 或hoặc 於ư 小tiểu 中trung 。 密mật 說thuyết 大Đại 乘Thừa (# 如như 捨xả 財tài 識thức 見kiến 等đẳng )# 。 意ý 便tiện 不bất 滯trệ 小tiểu 果quả 。 終chung 會hội 佛Phật 乘thừa 。 為vi 後hậu 開khai 顯hiển 。 而nhi 作tác 先tiên 容dung 也dã 。 曇đàm 無vô 德đức 師sư 。 一nhất 是thị 小tiểu 中trung 。 密mật 得đắc 大đại 益ích 之chi 機cơ 。 二nhị 得đắc 法Pháp 等đẳng 涅Niết 槃Bàn 開khai 扶phù 之chi 旨chỉ 。 深thâm 體thể 如Như 來Lai 。 權quyền 巧xảo 之chi 意ý 。 採thải 集tập 律luật 部bộ 。 全toàn 以dĩ 大Đại 乘Thừa 。 而nhi 為vi 宗tông 體thể 。 所sở 以dĩ 前tiền 後hậu 律luật 序tự 。 多đa 陳trần 大đại 義nghĩa (# 如như 相tương/tướng 召triệu 佛Phật 子tử 。 施thí 生sanh 成thành 佛Phật 等đẳng )# 。 故cố 吾ngô 祖tổ 云vân 。 斯tư 人nhân 愽# 考khảo 三tam 機cơ 。 殷ân 鑒giám 兩lưỡng 典điển 。 包bao 括quát 權quyền 實thật 。 統thống 収thâu 名danh 理lý 。 結kết 集tập 茲tư 藏tạng 者giả 是thị 也dã 。 問vấn 。 五ngũ 義nghĩa 分phần/phân 通thông 。 為vi 出xuất 於ư 佛Phật 。 為vi 出xuất 部bộ 主chủ 。 答đáp 。 觀quán 後hậu 二nhị 義nghĩa 。 似tự 出xuất 部bộ 主chủ 。 斯tư 亦diệc 部bộ 主chủ 。 體thể 佛Phật 而nhi 作tác 考khảo 論luận 諸chư 義nghĩa 。 並tịnh 出xuất 於ư 佛Phật 。 部bộ 主chủ 但đãn 體thể 權quyền 建kiến 實thật 。 建kiến 宗tông 立lập 教giáo 。 而nhi 已dĩ 矣hĩ 。 問vấn 。 此thử 宗tông 義nghĩa 。 既ký 當đương 大đại 。 應ưng 即tức 教giáo 歸quy 大đại 攝nhiếp 耶da 。 答đáp 。 此thử 宗tông 教giáo 即tức 是thị 律luật 。 律luật 乃nãi 局cục 小tiểu 。 義nghĩa 雖tuy 是thị 大đại 。 教giáo 非phi 大đại 攝nhiếp 。 約ước 教giáo 判phán 宗tông 。 還hoàn 屬thuộc 於ư 小tiểu 。 問vấn 。 前tiền 云vân 。 四tứ 分phần/phân 屬thuộc 空không 。 同đồng 彼bỉ 成thành 實thật 。 未vị 審thẩm 二nhị 文văn 有hữu 深thâm 淺thiển 否phủ/bĩ 。 答đáp 。 成thành 實thật 但đãn 得đắc 空không 門môn 。 入nhập 道Đạo 教giáo 義nghĩa 。 故cố 略lược 與dữ 四tứ 分phần/phân 空không 義nghĩa 是thị 同đồng 。 而nhi 四tứ 分phần/phân 匪phỉ 唯duy 屬thuộc 空không 。 亦diệc 通thông 佛Phật 乘thừa 。 是thị 知tri 四tứ 分phần/phân 旨chỉ 趣thú 。 超siêu 過quá 成thành 實thật 。 問vấn 。 記ký 主chủ 云vân 。 彼bỉ 明minh 諸chư 法pháp 緣duyên 生sanh 故cố 空không 。 故cố 名danh 空không 宗tông 。 但đãn 有hữu 名danh 字tự 。 故cố 名danh 假giả 宗tông 。 以dĩ 名danh 求cầu 義nghĩa 。 正chánh 同đồng 成thành 實thật 。 何hà 謂vị 超siêu 過quá 耶da 。 答đáp 。 四tứ 分phần/phân 屬thuộc 空không 。 少thiểu 與dữ 彼bỉ 同đồng 。 切thiết 詳tường 五ngũ 義nghĩa 。 深thâm 通thông 佛Phật 乘thừa 。 故cố 過quá 彼bỉ 論luận 。 是thị 故cố 四tứ 分phân 之chi 空không 。 即tức 大Đại 乘Thừa 空không 。 故cố 記ký 主chủ 云vân 。 深thâm 取thủ 大Đại 乘Thừa 空không 義nghĩa 。 故cố 名danh 經kinh 部bộ 師sư 。 是thị 知tri 此thử 律luật 空không 。 又hựu 過quá 彼bỉ 。 問vấn 。 據cứ 本bổn 律luật 中trung 。 何hà 處xứ 文văn 義nghĩa 。 而nhi 言ngôn 空không 耶da 。 答đáp 。 諸chư 義nghĩa 分phần/phân 通thông 。 無vô 非phi 空không 義nghĩa 。 捨xả 財tài 非phi 重trọng/trùng 。 空không 義nghĩa 。 又hựu 顯hiển 蓋cái 由do 四tứ 分phần/phân 機cơ 利lợi 。 了liễu 法pháp 皆giai 空không 。 教giáo 隨tùy 機cơ 說thuyết 。 故cố 召triệu 此thử 律luật 。 乃nãi 屬thuộc 空không 門môn 。 但đãn 空không 非phi 局cục 小tiểu 。 如như 前tiền 已dĩ 明minh 。 故cố 吾ngô 祖tổ 云vân 。 四tứ 分phần/phân 一nhất 律luật 。 義nghĩa 當đương 大Đại 乘Thừa 。 虗hư 通thông 無vô 係hệ 。 故cố 發phát 誠thành 言ngôn 。 事sự 無vô 滯trệ 結kết 。 是thị 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 有hữu 宗tông 。 不bất 達đạt 法pháp 空không 耶da 。 答đáp 。 教giáo 門môn 差sai 別biệt 。 並tịnh 因nhân 當đương 時thời 機cơ 見kiến 之chi 異dị 。 一nhất 類loại 機cơ 緣duyên 。 計kế 五ngũ 陰ấm 諸chư 法pháp 。 為vi 之chi 實thật 有hữu 。 佛Phật 亦diệc 隨tùy 之chi 謂vị 法pháp 皆giai 實thật 。 推thôi 折chiết 諸chư 法pháp 。 窮cùng 逐trục 我ngã 人nhân 。 故cố 得đắc 破phá 法pháp 麤thô 相tương/tướng 兼kiêm 證chứng 法pháp 空không 。 即tức 屬thuộc 有hữu 門môn 。 又hựu 有hữu 一nhất 類loại 。 達đạt 法pháp 皆giai 空không 。 佛Phật 謂vị 諸chư 法pháp 一nhất 切thiết 皆giai 假giả 。 體thể 之chi 即tức 空không 。 乃nãi 屬thuộc 空không 門môn 。 機cơ 有hữu 利lợi 鈍độn 。 見kiến 分phần/phân 空không 有hữu 。 教giáo 門môn 深thâm 淺thiển 。 行hành 相tương/tướng 緩hoãn 急cấp 。 並tịnh 出xuất 聖thánh 懷hoài 。 下hạ 凡phàm 難nan 盡tận 問vấn 。 如như 上thượng 所sở 辨biện 。 四tứ 分phần/phân 一nhất 律luật 。 義nghĩa 雖tuy 通thông 大đại 。 教giáo 終chung 屬thuộc 小tiểu 。 世thế 何hà 妄vọng 傳truyền 。 判phán 攝nhiếp 有hữu 濫lạm 。 答đáp 。 推thôi 彼bỉ 妄vọng 傳truyền 。 不bất 無vô 所sở 以dĩ 。 只chỉ 緣duyên 南nam 山sơn 疏sớ/sơ 鈔sao 建kiến 立lập 圓viên 宗tông 。 欲dục 遮già 外ngoại 疑nghi 。 而nhi 設thiết 問vấn 云vân 。 如như 上thượng 所sở 片phiến 。 須tu 識thức 宗tông 途đồ 。 律luật 是thị 小Tiểu 乘Thừa 。 豈khởi 懷hoài 大đại 解giải 。 矛mâu 盾# 自tự 扣khấu 。 如như 何hà 會hội 通thông 。 答đáp 。 大đại 小tiểu 俱câu 心tâm 。 律luật 儀nghi 不bất 異dị 。 卿khanh 不bất 見kiến 前tiền 。 出xuất 家gia 學học 本bổn 。 故cố 興hưng 此thử 難nạn/nan 。 非phi 矛mâu 盾# 也dã 。 何hà 況huống 四tứ 分phần/phân 通thông 明minh 佛Phật 乘thừa 等đẳng (# 五ngũ 義nghĩa 如như 後hậu )# 。 學học 者giả 夢mộng 中trung 觀quán 海hải 。 議nghị 者giả 道đạo 聽thính 途đồ 說thuyết 。 晚vãn 進tiến 相tương/tướng 傳truyền 。 故cố 多đa 妄vọng 計kế 。 大đại 底để 欲dục 繼kế 南nam 山sơn 之chi 宗tông 。 須tu 徧biến 覧# 南nam 山sơn 之chi 文văn 。 詳tường 究cứu 南nam 山sơn 旨chỉ 趣thú 。 然nhiên 後hậu 判phán 文văn 釋thích 義nghĩa 。 萬vạn 無vô 失thất 一nhất 。 何hà 不bất 究cứu 心tâm 。 濫lạm 稱xưng 其kỳ 裔duệ 。 祖tổ 屬thuộc 莫mạc 伸thân 。 良lương 由do 於ư 此thử 。 然nhiên 上thượng 所sở 引dẫn 問vấn 答đáp 。 乃nãi 立lập 圓viên 決quyết 疑nghi 之chi 文văn 。 以dĩ 圓viên 決quyết 小tiểu 。 無vô 小tiểu 不bất 圓viên 。 況huống 此thử 四tứ 分phần/phân 。 義nghĩa 通thông 大Đại 乘Thừa 。 於ư 圓viên 又hựu 便tiện 。 故cố 云vân 何hà 況huống 。 濟tế 緣duyên 釋thích 云vân 。 意ý 謂vị 縱túng/tung 是thị 小tiểu 教giáo 。 於ư 理lý 自tự 融dung 。 何hà 況huống 本bổn 部bộ 。 非phi 局cục 偏thiên 小tiểu 。 義nghĩa 又hựu 明minh 矣hĩ 。 往vãng 往vãng 學học 者giả 。 鮮tiên 曾tằng 究cứu 此thử 。 肆tứ 意ý 妄vọng 談đàm 。 或hoặc 云vân 。 依y 分phần/phân 通thông 而nhi 立lập 圓viên 宗tông 。 或hoặc 云vân 。 依y 分phần/phân 通thông 。 而nhi 判phán 為vi 大đại 。 非phi 唯duy 屈khuất 喪táng 祖tổ 懷hoài 。 抑ức 亦diệc 自tự 揚dương 寡quả 陋lậu 之chi 醜xú 。 今kim 更cánh 決quyết 彼bỉ 五ngũ 疑nghi 。 識thức 者giả 必tất 能năng 鑒giám 也dã 。

初sơ 沓đạp 婆bà 厭yếm 無Vô 學Học 疑nghi 。 此thử 但đãn 厭yếm 於ư 果quả 縛phược 依y 身thân 。 非phi 是thị 厭yếm 於ư 所sở 證chứng 真chân 理lý 。 故cố 律luật 本bổn 但đãn 云vân 此thử 。 身thân 不bất 堅kiên 固cố 。 不bất 云vân 厭yếm 無vô 漏lậu 。 若nhược 爾nhĩ 。 一nhất 切thiết 羅La 漢Hán 。 誰thùy 不bất 厭yếm 患hoạn 果quả 縛phược 依y 身thân 。 或hoặc 可khả 。 是thị 毗tỳ 曇đàm 所sở 說thuyết 。 羅La 漢Hán 住trụ 壽thọ 行hành 歟# 。 然nhiên 則tắc 用dụng 此thử 。 何hà 為vi 義nghĩa 通thông 。

決quyết 云vân 。 乃nãi 厭yếm 果quả 縛phược 。 非phi 厭yếm 所sở 證chứng 者giả 。 今kim 撿kiểm 律luật 文văn 云vân 。 沓Đạp 婆Bà 摩Ma 羅La 子tử 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 住trụ 靜tĩnh 處xứ 思tư 惟duy 。 心tâm 自tự 念niệm 言ngôn 。 此thử 身thân 不bất 堅kiên 固cố 。 我ngã 今kim 當đương 以dĩ 何hà 方phương 便tiện 。 求cầu 牢lao 固cố 堅kiên 法pháp 。 我ngã 今kim 宜nghi 以dĩ 力lực 。 供cúng 養dường 分phần/phân 僧Tăng 臥ngọa 具cụ 。 差sai 次thứ 受thọ 請thỉnh 等đẳng 。 斯tư 即tức 沓đạp 婆bà 回hồi 心tâm 向hướng 大đại 。 既ký 云vân 此thử 身thân 不bất 堅kiên 固cố 。 乃nãi 知tri 無vô 常thường 生sanh 滅diệt 。 終chung 歸quy 空không 寂tịch 。 既ký 求cầu 堅kiên 固cố 法pháp 。 乃nãi 知tri 法Pháp 身thân 常thường 在tại 。 是thị 為vi 實thật 道đạo 。 佛Phật 令linh 白bạch 二nhị 。 差sai 為vi 知tri 事sự 。 行hành 利lợi 他tha 行hành 。 即tức 大Đại 士Sĩ 之chi 兼kiêm 懷hoài 。 修tu 福phước 業nghiệp 以dĩ 莊trang 嚴nghiêm 也dã 。 細tế 詳tường 此thử 義nghĩa 。 由do 知tri 所sở 證chứng 非phi 究cứu 竟cánh 。 故cố 厭yếm 此thử 身thân 不bất 堅kiên 固cố 。 況huống 來lai 固cố 堅kiên 法pháp 之chi 語ngữ 。 非phi 厭yếm 所sở 證chứng 而nhi 何hà 。 則tắc 與dữ 其kỳ 餘dư 羅La 漢Hán 。 厭yếm 於ư 果quả 縛phược 。 灰hôi 身thân 滅diệt 寂tịch 者giả 。 不bất 同đồng 日nhật 而nhi 語ngữ 。 毗tỳ 曇đàm 有hữu 云vân 。 住trụ 壽thọ 行hành 者giả 。 彼bỉ 計kế 此thử 外ngoại 更cánh 無vô 所sở 證chứng 。 亦diệc 乃nãi 不bất 知tri 別biệt 有hữu 。 堅kiên 固cố 之chi 法Pháp 。 故cố 特đặc 留lưu 身thân 。 久cửu 住trụ 於ư 世thế 。 與dữ 此thử 不bất 同đồng 。 焉yên 將tương 為vi 難nạn/nan 。

次thứ 疑nghi 。 施thí 生sanh 成thành 佛Phật 道đạo 云vân 。 此thử 則tắc 部bộ 主chủ 。 迴hồi 向hướng 之chi 辭từ 也dã 。 若nhược 以dĩ 此thử 為vi 義nghĩa 通thông 。 有hữu 部bộ 律luật 亦diệc 應ưng 義nghĩa 通thông 。 何hà 故cố 彼bỉ 有hữu 部bộ 律luật 尼ni 戒giới 本bổn 。 亦diệc 云vân 。 福phước 利lợi 諸chư 有hữu 情tình 。 皆giai 共cộng 成thành 佛Phật 道Đạo 。

決quyết 云vân 。 施thí 生sanh 成thành 佛Phật 道đạo 。 即tức 戒giới 序tự 云vân 。 施thí 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 皆giai 共cộng 成thành 佛Phật 道Đạo 。 雖tuy 是thị 部bộ 主chủ 。 回hồi 自tự 向hướng 他tha 。 歸quy 源nguyên 無vô 二nhị 。 曠khoáng 濟tế 之chi 懷hoài 。 誠thành 乃nãi 體thể 出xuất 本bổn 宗tông 通thông 大đại 之chi 義nghĩa 。 即tức 合hợp 涅Niết 槃Bàn 扶phù 談đàm 之chi 旨chỉ 。 故cố 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 堅kiên 固cố 。 持trì 如như 是thị 遮già 制chế 之chi 戒giới 。 與dữ 性tánh 重trọng 戒giới 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 護hộ 持trì 如như 是thị 諸chư 戒giới 已dĩ 。 悉tất 以dĩ 施thí 於ư 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 等đẳng (# 文văn 見kiến 第đệ 十thập 卷quyển 聖thánh 行hành 品phẩm )# 。 有hữu 部bộ 諸chư 律luật 。 並tịnh 無vô 此thử 語ngữ 。 十thập 誦tụng 五ngũ 分phần/phân 僧Tăng 祇kỳ 戒giới 本bổn 序tự 末mạt 。 並tịnh 云vân 。 慚tàm 愧quý 得đắc 具cụ 足túc 。 能năng 得đắc 無vô 為vi 道Đạo 。 唯duy 根căn 本bổn 有hữu 部bộ 戒giới 本bổn 末mạt 云vân 。 福phước 利lợi 諸chư 有hữu 情tình 。 皆giai 共cộng 成thành 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 彼bỉ 諸chư 文văn 。 詳tường 定định 此thử 語ngữ 。 有hữu 情tình 則tắc 唯duy 六lục 凡phàm 。 佛Phật 道Đạo 則tắc 局cục 釋Thích 迦Ca 。 縱túng/tung 是thị 通thông 大đại 。 記ký 主chủ 亦diệc 曾tằng 決quyết 云vân 。 施thí 小tiểu 為vi 大đại 。 無vô 非phi 分phần/phân 通thông 。 故cố 諸chư 部bộ 中trung 。

時thời 有hữu 斯tư 意ý 。 但đãn 不bất 如như 四tứ 分phần/phân 宗tông 旨chỉ 。 灼chước 然nhiên 如như 是thị 。 則tắc 何hà 疑nghi 之chi 有hữu 。

三tam 疑nghi 相tương/tướng 召triệu 為vi 佛Phật 子tử 云vân 。 佛Phật 子tử 之chi 名danh 言ngôn 。 有hữu 通thông 別biệt 。 而nhi 言ngôn 之chi 。 三tam 乘thừa 弟đệ 子tử 。 莫mạc 非phi 皆giai 是thị 從tùng 佛Phật 而nhi 生sanh 。 故cố 諸chư 律luật 中trung 。 並tịnh 稱xưng 釋Thích 子tử 。 豈khởi 異dị 佛Phật 子tử 。 別biệt 而nhi 論luận 之chi 。 二Nhị 乘Thừa 無vô 繼kế 佛Phật 種chủng 之chi 義nghĩa 。 故cố 佛Phật 子tử 名danh 局cục 在tại 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 故cố 小Tiểu 乘Thừa 部bộ 中trung 。 設thiết 有hữu 佛Phật 子tử 之chi 言ngôn 。 應ưng 是thị 通thông 途đồ 之chi 謂vị 也dã 。

決quyết 云vân 。 相tương/tướng 召triệu 佛Phật 子tử 即tức 本bổn 律luật 序tự 云vân 。 如như 是thị 諸chư 佛Phật 子tử 。 佛Phật 子tử 亦diệc 如như 是thị 等đẳng 。 今kim 以dĩ 三tam 意ý 。 定định 於ư 佛Phật 子tử 。 非phi 召triệu 二Nhị 乘Thừa 。 一nhất 者giả 本bổn 部bộ 蘊uẩn 大đại 意ý 。 南nam 山sơn 雖tuy 撮toát 五ngũ 義nghĩa 。 以dĩ 遮già 外ngoại 疑nghi 。 其kỳ 實thật 分phần/phân 通thông 義nghĩa 。 談đàm 一nhất 部bộ 。 如như 戒giới 本bổn 前tiền 序tự 云vân 。 稽khể 首thủ 禮lễ 諸chư 佛Phật 之chi 後hậu 序tự 云vân 。 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 皆giai 尊tôn 敬kính 戒giới 。 又hựu 律luật 文văn 中trung 。 提đề 婆bà 害hại 佛Phật 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 慰úy 言ngôn 。 諸chư 佛Phật 常thường 法Pháp 。 又hựu 云vân 。 戒giới 淨tịnh 有hữu 智trí 慧tuệ 。 便tiện 得đắc 第đệ 一nhất 道đạo 。 以dĩ 上thượng 諸chư 義nghĩa 證chứng 。 今kim 佛Phật 子tử 即tức 召triệu 大Đại 士Sĩ 。 二nhị 部bộ 主chủ 解giải 大đại 意ý 。 如như 前tiền 引dẫn 。 斯tư 人nhân 愽# 考khảo 三tam 機cơ 等đẳng 。 可khả 見kiến 是thị 則tắc 部bộ 主chủ 解giải 圓viên 識thức 大đại 。 知tri 佛Phật 權quyền 巧xảo 。 小tiểu 中trung 談đàm 大đại 。 引dẫn 偏thiên 歸quy 圓viên 。 特đặc 揚dương 佛Phật 子tử 之chi 名danh 。 乃nãi 召triệu 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 三tam 諸chư 部bộ 不bất 同đồng 意ý 。 撿kiểm 尋tầm 十thập 誦tụng 五ngũ 分phần/phân 僧Tăng 祇kỳ 。 諸chư 部bộ 律luật 本bổn 。 戒giới 序tự 並tịnh 無vô 佛Phật 子tử 。 雖tuy 諸chư 部bộ 戒giới 序tự 。 皆giai 云vân 合hợp 十thập 指chỉ 爪trảo 掌chưởng 。 供cúng 養dường 釋Thích 師Sư 子Tử 。 彼bỉ 召triệu 教giáo 主chủ 。 與dữ 此thử 不bất 同đồng 。 正chánh 是thị 小Tiểu 乘Thừa 。 無vô 他tha 佛Phật 之chi 謂vị 也dã 。 他tha 律luật 有hữu 云vân 四tứ 姓tánh 出xuất 家gia 咸hàm 稱xưng 釋Thích 子tử 。 斯tư 召triệu 釋Thích 迦Ca 之chi 子tử 。 與dữ 佛Phật 子tử 之chi 義nghĩa 。 又hựu 遠viễn 矣hĩ 。 考khảo 彼bỉ 驗nghiệm 此thử 。 佛Phật 子tử 屬thuộc 大đại 。 何hà 以dĩ 疑nghi 乎hồ 。

四tứ 疑nghi 捨xả 財tài 用dụng 非phi 重trọng/trùng 。 此thử 是thị 宗tông 部bộ 異dị 計kế 。 何hà 開khai 義nghĩa 通thông 。 例lệ 如như 淨tịnh 地địa 。 當đương 部bộ 開khai 之chi 。 以dĩ 資tư 小tiểu 根căn 。 餘dư 部bộ 閇bế 之chi 。 還hoàn 同đồng 大Đại 乘Thừa 。 若nhược 然nhiên 餘dư 部bộ 。 亦diệc 應ưng 義nghĩa 通thông 耶da 。 況huống 財tài 既ký 捨xả 已dĩ 。 僧Tăng 用dụng 何hà 罪tội 。 而nhi 結kết 吉cát 羅la 。 應ưng 知tri 此thử 是thị 。 小tiểu 教giáo 之chi 方phương 便tiện 也dã 。 若nhược 依y 大đại 心tâm 。 直trực 任nhậm 四tứ 海hải 也dã 。

決quyết 云vân 。 捨xả 財tài 用dụng 非phi 重trọng/trùng 。 謂vị 比Bỉ 丘Khâu 畜súc 物vật 犯phạm 長trường/trưởng 。 須tu 作tác 羯yết 磨ma 。 捨xả 財tài 悔hối 罪tội 已dĩ 。 物vật 仍nhưng 還hoàn 主chủ 。 事sự 同đồng 新tân 得đắc 。 僧Tăng 用dụng 不bất 還hoàn 。 違vi 教giáo 犯phạm 吉cát 。 非phi 成thành 重trọng/trùng 盜đạo 。 則tắc 知tri 四tứ 分phần/phân 行hành 人nhân 。 心tâm 智trí 明minh 達đạt 。 了liễu 法pháp 本bổn 空không 。 而nhi 於ư 財tài 物vật 。 不bất 生sanh 執chấp 著trước 。 如như 前tiền 引dẫn 示thị 。 可khả 以dĩ 知tri 之chi 。 事sự 鈔sao 又hựu 云vân 。 若nhược 依y 他tha 部bộ (# 即tức 十thập 誦tụng 等đẳng 律luật )# 一nhất 捨xả 已dĩ 後hậu 。 無vô 反phản 還hoàn 求cầu (# 彼bỉ 律luật 無vô 還hoàn 主chủ 義nghĩa )# 。 任nhậm 僧Tăng 處xứ 斷đoạn (# 僧Tăng 用dụng 不bất 犯phạm 違vi 教giáo 吉cát 羅la )# 。 是thị 則tắc 空không 有hữu 兩lưỡng 宗tông 。 淺thiển 深thâm 可khả 見kiến 。 彼bỉ 疑nghi 云vân 。 是thị 宗tông 部bộ 異dị 計kế 者giả 。 正chánh 緣duyên 是thị 宗tông 部bộ 異dị 計kế 。 故cố 四tứ 分phân 之chi 計kế 。 勝thắng 於ư 他tha 部bộ 矣hĩ 。 又hựu 以dĩ 淨tịnh 地địa 為vi 妨phương 者giả 。 然nhiên 捨xả 財tài 無vô 係hệ 。 乃nãi 機cơ 之chi 高cao 懷hoài 。 淨tịnh 地địa 開khai 遮già 。 是thị 佛Phật 之chi 謀mưu 略lược 。 今kim 論luận 分phần/phân 通thông 。 須tu 求cầu 機cơ 見kiến 。 淨tịnh 地địa 之chi 開khai 閇bế 。 各các 一nhất 時thời 之chi 緣duyên 起khởi (# 四tứ 分phần/phân 因nhân 〔# 賊tặc 〕# 餓ngạ 比Bỉ 丘Khâu 故cố 聽thính 。 十thập 誦tụng 僧Tăng 祗chi 因nhân 外ngoại 俗tục 譏cơ 故cố 閇bế )# 。 何hà 以dĩ 因nhân 此thử 。 而nhi 分phần/phân 大đại 小tiểu 耶da 。 又hựu 復phục 既ký 云vân 分phần/phân 通thông 。 顯hiển 非phi 全toàn 大đại 。 焉yên 得đắc 以dĩ 大đại 心tâm 。 直trực 任nhậm 四tứ 海hải 。 而nhi 為vi 妨phương 乎hồ 。

五ngũ 疑nghi 塵trần 境cảnh 非phi 根căn 曉hiểu 云vân 。 此thử 亦diệc 小tiểu 宗tông 偏thiên 計kế 。 非phi 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 如như 彼bỉ 法pháp 相tướng 大Đại 乘Thừa 。 以dĩ 明minh 根căn 境cảnh 識thức 等đẳng 。 九cửu 緣duyên 和hòa 合hợp 故cố 。 眼nhãn 能năng 見kiến 色sắc 。 乃nãi 至chí 意ý 唯duy 知tri 法pháp 。 故cố 荊kinh 溪khê 引dẫn 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 破phá 小Tiểu 乘Thừa 異dị 見kiến 。 如như 彼bỉ 輔phụ 行hành 。 若nhược 爾nhĩ 祖tổ 師sư 。 何hà 認nhận 小tiểu 部bộ 異dị 計kế 。 以dĩ 立lập 義nghĩa 通thông 耶da 。

決quyết 云vân 。 塵trần 境cảnh 非phi 根căn 曉hiểu 。 如như 小Tiểu 乘Thừa 戒giới 。 謂vị 見kiến 聞văn 觸xúc 知tri 。 律luật 自tự 解giải 云vân 。 見kiến 者giả 眼nhãn 識thức 能năng 見kiến 。 耳nhĩ 識thức 能năng 聞văn 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 識thức 。 能năng 觸xúc 。 意ý 識thức 能năng 知tri 。 識thức 即tức 是thị 心tâm 。 又hựu 律luật 序tự 云vân 。 備bị 具cụ 三tam 種chủng 業nghiệp 。 當đương 審thẩm 觀quán 其kỳ 意ý 。 又hựu 成thành 論luận 云vân 。 是thị 三tam 種chủng 業nghiệp 。 皆giai 但đãn 是thị 心tâm 。 離ly 心tâm 無vô 思tư 。 無vô 身thân 口khẩu 業nghiệp 等đẳng 。 是thị 故cố 此thử 宗tông 。 取thủ 境cảnh 成thành 業nghiệp 。 皆giai 推thôi 心tâm 識thức 。 即tức 顯hiển 分phần/phân 通thông 。 不bất 談đàm 七thất 八bát 。 讓nhượng 於ư 大đại 教giáo 。 有hữu 宗tông 諸chư 部bộ 。 計kế 根căn 了liễu 境cảnh 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 等đẳng 。 為vi 浮phù 塵trần 根căn 。 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 即tức 勝thắng 義nghĩa 根căn 。 且thả 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 。 本bổn 即tức 是thị 心tâm 。 彼bỉ 不bất 談đàm 心tâm 。 故cố 計kế 成thành 業nghiệp 。 推thôi 於ư 勝thắng 義nghĩa 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 引dẫn 云vân 。 身thân 口khẩu 七thất 業nghiệp 。 皆giai 是thị 色sắc 中trung 有hữu 損tổn 益ích 故cố 。 雜tạp 心tâm 論luận 云vân 。 色sắc 者giả 一nhất 切thiết 身thân 口khẩu 業nghiệp 。 是thị 色sắc 性tánh 因nhân 四tứ 大đại 故cố 。 是thị 則tắc 彼bỉ 宗tông 能năng 造tạo 是thị 色sắc 。 所sở 造tạo 亦diệc 色sắc 本bổn 宗tông 能năng 造tạo 是thị 心tâm 。 所sở 造tạo 非phi 二nhị 。 彼bỉ 宗tông 動động 身thân 口khẩu 色sắc 。 成thành 遠viễn 方phương 便tiện 。 此thử 宗tông 重trọng/trùng 緣duyên 向hướng 念niệm 。 即tức 入nhập 犯phạm 科khoa 。 彼bỉ 宗tông 戒giới 防phòng 七thất 支chi 。 此thử 宗tông 同đồng 禁cấm 十thập 業nghiệp 。 若nhược 爾nhĩ 彼bỉ 部bộ 都đô 不bất 言ngôn 心tâm 耶da 。 答đáp 。 不bất 然nhiên 。 且thả 五ngũ 陰ấm 十thập 八bát 界giới 。 惡ác 覺giác 餘dư 思tư 。 五ngũ 停đình 四tứ 念niệm 等đẳng 。 諸chư 部bộ 通thông 談đàm 。 但đãn 彼bỉ 所sở 計kế 。 了liễu 境cảnh 成thành 業nghiệp 。 推thôi 於ư 根căn 色sắc 。 故cố 非phi 通thông 大đại 。 彼bỉ 疑nghi 云vân 。 境cảnh 非phi 根căn 曉hiểu 。 小tiểu 宗tông 偏thiên 計kế 。 非phi 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 者giả 。 小tiểu 不bất 談đàm 心tâm 。 今kim 推thôi 心tâm 識thức 。 非phi 大đại 而nhi 何hà 。 又hựu 引dẫn 大Đại 乘Thừa 。 眼nhãn 能năng 見kiến 等đẳng 。 為vi 妨phương 疑nghi 者giả 。 且thả 大Đại 乘Thừa 中trung 。 或hoặc 言ngôn 根căn 見kiến 。 理lý 必tất 在tại 識thức 。 不bất 言ngôn 可khả 知tri 。 如như 涅Niết 槃Bàn 云vân 。 從tùng 於ư 身thân 口khẩu 。 獲hoạch 無vô 作tác 色sắc 。 以dĩ 是thị 無vô 作tác 色sắc 因nhân 緣duyên 等đẳng 。 又hựu 十thập 住trụ 婆bà 娑sa 云vân 。 律luật 儀nghi 善thiện 根căn 有hữu 二nhị 種chủng 。 作tác 者giả 是thị 色sắc 。 無vô 作tác 非phi 色sắc 等đẳng 。 豈khởi 可khả 纔tài 見kiến 此thử 義nghĩa 。 便tiện 判phán 彼bỉ 文văn 。 屬thuộc 於ư 有hữu 部bộ 。 須tu 觀quán 教giáo 門môn 大đại 體thể 。 理lý 味vị 淺thiển 深thâm 。 宗tông 計kế 大đại 小tiểu 。 方phương 可khả 判phán 攝nhiếp 。 天thiên 台thai 所sở 謂vị 。 佛Phật 法Pháp 不bất 思tư 議nghị 。 唯duy 教giáo 相tương/tướng 難nan 解giải 。 豈khởi 不bất 然nhiên 乎hồ 。 彼bỉ 疑nghi 又hựu 云vân 。 荊kinh 溪khê 以dĩ 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 破phá 少thiểu 異dị 見kiến 者giả 。 此thử 以dĩ 大đại 斥xích 小tiểu 。 廢phế 權quyền 立lập 實thật 。 佛Phật 祖tổ 常thường 理lý 。 何hà 足túc 恠# 耶da 。

彼bỉ 云vân 。 增tăng 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 疑nghi 。

決quyết 云vân 。 欲dục 決quyết 此thử 疑nghi 。 先tiên 敘tự 教giáo 意ý 。 次thứ 決quyết 彼bỉ 疑nghi 。 初sơ 教giáo 意ý 者giả 。 諸chư 佛Phật 極cực 證chứng 戒giới 唯duy 一Nhất 乘Thừa 。 首thủ 演diễn 寂tịch 場tràng 。 名danh 為vi 心tâm 地địa 。 小tiểu 機cơ 昧muội 己kỷ 。 力lực 不bất 堪kham 任nhậm 。 降giáng/hàng 跡tích 鹿lộc 園viên 。 方phương 便tiện 提đề 誘dụ 。 於ư 一Nhất 乘Thừa 中trung 。 摘trích 取thủ 小tiểu 分phần/phân 。 為vi 五ngũ 十thập 具cụ 。

爾nhĩ 時thời 也dã 小tiểu 不bất 堪kham 大đại 。 大đại 不bất 容dung 小tiểu 。 然nhiên 後hậu 以dĩ 小tiểu 調điều 停đình 。 機cơ 漸tiệm 通thông 利lợi 。 故cố 說thuyết 善thiện 戒giới 。 欲dục 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 者giả 。 以dĩ 五ngũ 十thập 具cụ 。 而nhi 為vi 方phương 便tiện 。 戒giới 標tiêu 八bát 重trọng/trùng 。 但đãn 列liệt 後hậu 四tứ 。 婬dâm 殺sát 已dĩ 制chế 。 指chỉ 同đồng 篇thiên 聚tụ 。 是thị 以dĩ 梵Phạm 網võng 斥xích 二Nhị 乘Thừa 。 為vi 邪tà 見kiến 。 學học 則tắc 有hữu 違vi 。 善thiện 戒giới 指chỉ 小tiểu 法pháp 。 為vi 方phương 便tiện 。 不bất 學học 成thành 犯phạm 。 前tiền 頓đốn 後hậu 漸tiệm 。 彼bỉ 斥xích 此thử 収thâu 。 二nhị 部bộ 雖tuy 異dị 。 皆giai 佛Phật 權quyền 巧xảo 。 又hựu 復phục 善thiện 戒giới 之chi 中trung 。 小tiểu 為vi 方phương 便tiện 。 乃nãi 彰chương 大đại 從tùng 小tiểu 入nhập 。 指chỉ 同đồng 篇thiên 聚tụ 。 即tức 顯hiển 小tiểu 與dữ 大đại 通thông 。 重trọng/trùng 樓lâu 四tứ 級cấp 。 喻dụ 於ư 四tứ 戒giới 。 前tiền 小tiểu 後hậu 大đại 。 次thứ 第đệ 而nhi 發phát 。 教giáo 意ý 顯hiển 然nhiên 。 而nhi 與dữ 南nam 山sơn 。 所sở 立lập 不bất 同đồng 。 如như 後hậu 可khả 見kiến 。

彼bỉ 問vấn 。 若nhược 南nam 山sơn 意ý 。 以dĩ 白bạch 四tứ 受thọ 具cụ 。 而nhi 發phát 圓viên 體thể 者giả 。 更cánh 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 否phủ/bĩ 。 若nhược 云vân 受thọ 者giả 。 一nhất 發phát 圓viên 體thể 。 則tắc 三tam 聚tụ 具cụ 備bị 。 而nhi 更cánh 受thọ 何hà 為vi 。 故cố 諸chư 傳truyền 中trung 。 全toàn 不bất 見kiến 祖tổ 師sư 自tự 增tăng 菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 驗nghiệm 知tri 白bạch 四tứ 即tức 發phát 圓viên 體thể 。 故cố 不bất 用dụng 更cánh 受thọ 也dã 。 況huống 復phục 如Như 來Lai 。 在tại 世thế 諸chư 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 。 開khai 顯hiển 之chi 後hậu 。 不bất 云vân 更cánh 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 若nhược 謂vị 不bất 受thọ 。 南nam 山sơn 既ký 依y 善thiện 戒giới 。 以dĩ 五ngũ 十thập 具cụ 。 為vi 菩Bồ 薩Tát 戒giới 方phương 便tiện 。 經kinh 中trung 譬thí 以dĩ 四tứ 重trọng/trùng 樓lâu 閣các 。 若nhược 不bất 受thọ 者giả 。 則tắc 缺khuyết 彼bỉ 一nhất 級cấp 。 彼bỉ 經Kinh 云vân 。 若nhược 欲dục 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 者giả 。 先tiên 發phát 大Đại 乘Thừa 心tâm 。 而nhi 受thọ 優Ưu 婆Bà 塞Tắc 。 乃nãi 至chí 比Bỉ 丘Khâu 戒giới 。 若nhược 不bất 受thọ 比Bỉ 丘Khâu 戒giới 。 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 者giả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 又hựu 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 向hướng 不bất 緣duyên 慈từ 。 如như 何hà 容dung 大đại 。 意ý 在tại 後hậu 也dã 。 此thử 豈khởi 非phi 更cánh 受thọ 大đại 哉tai 。 若nhược 言ngôn 既ký 發phát 圓viên 體thể 故cố 。 更cánh 不bất 可khả 受thọ 者giả 。 則tắc 比Bỉ 丘Khâu 戒giới 。 亦diệc 不bất 可khả 受thọ 。 以dĩ 五Ngũ 戒Giới 沙Sa 彌Di 戒giới 。 已dĩ 發phát 圓viên 體thể 故cố 。 汝nhữ 會hội 此thử 難nạn/nan 。 而nhi 言ngôn 五Ngũ 戒Giới 沙Sa 彌Di 戒giới 。 未vị 具cụ 比Bỉ 丘Khâu 儀nghi 法pháp 。 故cố 必tất 須tu 登đăng 壇đàn 者giả 。 比Bỉ 丘Khâu 亦diệc 未vị 具cụ 菩Bồ 薩Tát 儀nghi 法pháp 故cố 。 必tất 須tu 大Đại 乘Thừa 作tác 法pháp 受thọ 也dã (# 此thử 問vấn 古cổ 來lai 異dị 諍tranh 。 未vị 見kiến 其kỳ 善thiện 。 今kim 重trọng/trùng 設thiết 問vấn 端đoan 。 願nguyện 聞văn 一nhất 徹triệt 請thỉnh 不bất 俟sĩ 再tái 斫chước 。 細tế 為vi 明minh 判phán )# 。

次thứ 決quyết 彼bỉ 疑nghi 。 此thử 疑nghi 非phi 一nhất 日nhật 矣hĩ 。 講giảng 學học 之chi 妄vọng 。 口khẩu 耳nhĩ 相tương/tướng 傳truyền 。 逮đãi 今kim 不bất 絕tuyệt 。 今kim 欲dục 決quyết 之chi 。 唯duy 在tại 考khảo 文văn 及cập 細tế 思tư 義nghĩa 。 文văn 義nghĩa 纔tài 明minh 。 疑nghi 無vô 不bất 遣khiển 。 大đại 為vi 二nhị 科khoa 。 一nhất 推thôi 立lập 法pháp 之chi 意ý 。 二nhị 究cứu 圓viên 決quyết 之chi 。 由do 此thử 之chi 二nhị 意ý 。 並tịnh 在tại 祖tổ 文văn 。 學học 者giả 宜nghi 自tự 尋tầm 之chi 。 在tại 理lý 或hoặc 當đương 。 何hà 必tất 求cầu 人nhân 。 推thôi 立lập 意ý 者giả 。 事sự 鈔sao 及cập 羯yết 磨ma 經kinh 受thọ 戒giới 篇thiên 中trung 。 一nhất 依y 律luật 文văn 建kiến 立lập 受thọ 法pháp 。 且thả 無vô 一nhất 言ngôn 涉thiệp 於ư 善thiện 戒giới 。 鈔sao 明minh 三tam 品phẩm 發phát 心tâm 。 為vi 成thành 三tam 品phẩm 受thọ 具cụ 。 上thượng 品phẩm 令linh 發phát 大đại 心tâm 。 期kỳ 在tại 白bạch 四tứ 。 而nhi 成thành 三tam 聚tụ 。 經kinh 引dẫn 多đa 論luận 慈từ 悲bi 之chi 文văn 。 唯duy 成thành 上thượng 品phẩm 大đại 心tâm 而nhi 受thọ 。 出xuất 家gia 本bổn 務vụ 。 度độ 生sanh 為vi 先tiên 。 欲dục 使sử 依y 體thể 起khởi 行hành 。 故cố 須tu 運vận 慈từ 行hành 受thọ 。 初sơ 受thọ 若nhược 不bất 標tiêu 高cao 大đại 之chi 心tâm 。 終chung 後hậu 何hà 以dĩ 。 成thành 異dị 常thường 之chi 行hành 。 所sở 以dĩ 首thủ 令linh 起khởi 慈từ 。 運vận 菩Bồ 薩Tát 大đại 心tâm 。 納nạp 菩Bồ 薩Tát 大đại 戒giới 。 為vi 立lập 行hành 之chi 本bổn 。 成thành 佛Phật 之chi 基cơ 。 深thâm 有hữu 由do 矣hĩ 。 斯tư 蓋cái 鈔sao 經kinh 。 兩lưỡng 立lập 受thọ 緣duyên 。 正chánh 本bổn 四tứ 分phần/phân 。 此thử 宗tông 機cơ 利lợi 。 達đạt 法pháp 皆giai 空không 。 至chí 於ư 行hành 受thọ 。 不bất 礙ngại 受thọ 緣duyên 。 但đãn 有hữu 志chí 願nguyện 。 戒giới 隨tùy 願nguyện 感cảm 。 亦diệc 復phục 此thử 宗tông 。 教giáo 雖tuy 是thị 小tiểu 。 義nghĩa 當đương 大Đại 乘Thừa 。 所sở 以dĩ 上thượng 品phẩm 一nhất 受thọ 。 全toàn 依y 大đại 義nghĩa 。 直trực 納nạp 大đại 戒giới 。 准chuẩn 教giáo 立lập 法pháp 。 自tự 成thành 一nhất 家gia 。 據cứ 何hà 而nhi 言ngôn 。 為vi 後hậu 方phương 便tiện 。 況huống 鈔sao 於ư 正chánh 受thọ 前tiền 。 明minh 云vân 今kim 受thọ 成thành 三tam 聚tụ 乎hồ 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 釋thích 經kinh 。 欲dục 比Bỉ 丘Khâu 受thọ 具cụ 。 即tức 納nạp 大đại 戒giới 。 有hữu 所sở 承thừa 據cứ 。 乃nãi 云vân 。 如như 善thiện 戒giới 經kinh 。 菩Bồ 薩Tát 戒giới 本bổn 。 七thất 眾chúng 所sở 受thọ 者giả 是thị 。 此thử 文văn 即tức 是thị 引dẫn 證chứng 之chi 辭từ 。 從tùng 古cổ 不bất 詳tường 。 便tiện 謂vị 祖tổ 師sư 令linh 依y 善thiện 戒giới 。 次thứ 第đệ 而nhi 受thọ 。 一nhất 何hà 悞ngộ 哉tai 。 疏sớ/sơ 中trung 。 又hựu 云vân 。 向hướng 不bất 緣duyên 慈từ 。 如như 何hà 容dung 大đại 。 意ý 在tại 後hậu 者giả 。 斯tư 謂vị 發phát 心tâm 緣duyên 慈từ 。 期kỳ 在tại 白bạch 四tứ 。 而nhi 納nạp 三tam 聚tụ 。 以dĩ 發phát 心tâm 。 而nhi 望vọng 正chánh 受thọ 。 故cố 云vân 後hậu 也dã 。 今kim 求cầu 立lập 意ý 。 唯duy 據cứ 鈔sao 及cập 經kinh 疏sớ/sơ 記ký 中trung 。 考khảo 文văn 少thiểu 實thật 。 語ngữ 尚thượng 遲trì 疑nghi 。 下hạ 更cánh 去khứ 取thủ 。 縱túng/tung 記ký 順thuận 彼bỉ 經kinh 意ý 。 後hậu 既ký 圓viên 決quyết 。 今kim 亦diệc 無vô 用dụng 。 弊tệ 風phong 久cửu 扇thiên/phiến 。 習tập 熟thục 生sanh 常thường 。 聞văn 余dư 此thử 說thuyết 。 或hoặc 為vi 駭hãi 然nhiên 。 吁hu 聞văn 義nghĩa 不bất 能năng 徒đồ 。 是thị 吾ngô 憂ưu 也dã 。

二nhị 圓viên 決quyết 者giả 。 據cứ 前tiền 所sở 明minh 。 上thượng 品phẩm 一nhất 受thọ 。 納nạp 戒giới 雖tuy 周chu 。 猶do 涉thiệp 權quyền 乘thừa 。 疑nghi 情tình 未vị 遣khiển 。 是thị 故cố 祖tổ 師sư 。 於ư 業nghiệp 疏sớ/sơ 出xuất 體thể 文văn 中trung 。 準chuẩn 法pháp 華hoa 涅Niết 槃Bàn 。 開khai 扶phù 妙diệu 旨chỉ 。 立lập 一nhất 圓viên 教giáo 。 圓viên 開khai 圓viên 發phát 。 圓viên 受thọ 圓viên 持trì 。 義nghĩa 載tái 疏sớ/sơ 文văn 。 非phi 不bất 明minh 了liễu 。 今kim 時thời 行hành 受thọ 。 須tu 本bổn 圓viên 宗tông 。 前tiền 乃nãi 依y 宗tông 立lập 法pháp 。 尚thượng 無vô 後hậu 受thọ 之chi 疑nghi 。 況huống 今kim 圓viên 受thọ 。 若nhược 教giáo 若nhược 行hành 。 無vô 非phi 究cứu 竟cánh 。 一nhất 實thật 之chi 談đàm 。 縱túng/tung 有hữu 餘dư 疑nghi 。 亦diệc 須tu 氷băng 釋thích 。 何hà 得đắc 不bất 思tư 。 一nhất 恣tứ 妄vọng 言ngôn 。 依y 宗tông 立lập 法pháp 。 以dĩ 圓viên 決quyết 通thông 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 須tu 。 共cộng 成thành 一nhất 受thọ 。 在tại 文văn 極cực 明minh 。 又hựu 況huống 祖tổ 師sư 。 立lập 圓viên 非phi 依y 善thiện 戒giới 。 如như 何hà 一nhất 混hỗn 。 以dĩ 失thất 其kỳ 源nguyên 。 及cập 撿kiểm 諸chư 記ký 。 據cứ 文văn 出xuất 意ý 。 兩lưỡng 不bất 濫lạm 通thông 。 如như 濟tế 緣duyên 云vân 。 准chuẩn 此thử 經Kinh 意ý 。 必tất 更cánh 受thọ 大đại 。 資tư 持trì 云vân 。 善thiện 戒giới 經kinh 中trung 。 七thất 眾chúng 所sở 受thọ 。 為vi 大đại 方phương 便tiện 。 斯tư 乃nãi 出xuất 彼bỉ 經kinh 意ý 。 必tất 須tu 受thọ 大đại 。 濟tế 緣duyên 又hựu 云vân 。 如như 是thị 心tâm 受thọ 。 即tức 納nạp 圓viên 體thể 。 如như 是thị 心tâm 持trì 。 即tức 成thành 圓viên 行hành 。 又hựu 云vân 。 若nhược 發phát 此thử 心tâm 。 即tức 發phát 此thử 體thể 。 又hựu 云vân 。 前tiền 並tịnh 小tiểu 教giáo 。 此thử 是thị 大Đại 乘Thừa 。 以dĩ 大đại 決quyết 小tiểu 。 不bất 待đãi 受thọ 大đại 。 即tức 圓viên 頓đốn 義nghĩa 等đẳng 。 資tư 持trì 云vân 。 能năng 造tạo 所sở 發phát 。 全toàn 體thể 是thị 識thức 。 更cánh 無vô 別biệt 法pháp 。 又hựu 云vân 。 既ký 知tri 受thọ 體thể 。 當đương 發phát 心tâm 時thời 。 為vi 成thành 三tam 聚tụ 。 隨tùy 持trì 一nhất 戒giới 。 即tức 同đồng 三tam 聚tụ 。 (# 文văn )# 斯tư 文văn 並tịnh 伸thân 今kim 立lập 。 即tức 於ư 小tiểu 法pháp 。 便tiện 納nạp 三tam 聚tụ 。 不bất 須tu 後hậu 大đại 。 又hựu 濟tế 緣duyên 問vấn 云vân 。 此thử 與dữ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 體thể 。 如như 何hà 分phần/phân 異dị 。 戒giới 體thể 章chương 釋thích 云vân 。 體thể 同đồng 緣duyên 異dị 等đẳng 。 又hựu 問vấn 云vân 。 既ký 發phát 此thử 體thể 。 後hậu 用dụng 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 否phủ/bĩ 。 若nhược 不bất 須tu 受thọ 。 即tức 應ưng 約ước 大đại 判phán 持trì 犯phạm 耶da 。 若nhược 云vân 須tu 受thọ 。 則tắc 無vô 作tác 業nghiệp 為vi 重trọng/trùng 發phát 否phủ/bĩ 。 戒giới 體thể 章chương 釋thích 云vân 。 體thể 須tu 約ước 圓viên 。 行hành 必tất 依y 受thọ 。 從tùng 當đương 教giáo 故cố 。 乃nãi 至chí 云vân 。 既ký 開khai 大đại 解giải 。 依y 小tiểu 律luật 儀nghi 。 即tức 成thành 大đại 行hành 。 豈khởi 須tu 棄khí 捨xả 。 方phương 曰viết 大đại 乎hồ 。 (# 彼bỉ 文văn )# 據cứ 斯tư 伸thân 釋thích 。 不bất 須tu 受thọ 大đại 明minh 。 又hựu 問vấn 云vân 。 教giáo 有hữu 分phân 齊tề 。 何hà 須tu 此thử 示thị 。 答đáp 。 為vi 成thành 本bổn 宗tông 分phần/phân 通thông 義nghĩa 故cố 。 何hà 以dĩ 然nhiên 耶da 。 如như 前tiền 善thiện 戒giới 。 五ngũ 十thập 具cụ 等đẳng 。 迭điệt 為vi 方phương 便tiện 等đẳng 。 斯tư 出xuất 善thiện 戒giới 經kinh 意ý 。 小tiểu 是thị 方phương 便tiện 。 還hoàn 須tu 受thọ 大đại 。 又hựu 云vân 。 假giả 宗tông 知tri 權quyền 。 不bất 住trụ 方phương 便tiện 等đẳng 。 既ký 云vân 不bất 住trụ 方phương 便tiện 。 則tắc 顯hiển 於ư 小tiểu 便tiện 成thành 究cứu 竟cánh 。 詳tường 此thử 文văn 意ý 。 謂vị 善thiện 戒giới 小tiểu 為vi 方phương 便tiện 。 且thả 據cứ 有hữu 宗tông 當đương 分phân 之chi 小tiểu 。 若nhược 四tứ 分phần/phân 機cơ 緣duyên 達đạt 諸chư 法pháp 體thể 空không 。 相tương/tướng 為vi 假giả 有hữu 。 豈khởi 於ư 受thọ 法pháp 。 而nhi 生sanh 滯trệ 礙ngại 。 心tâm 志chí 既ký 大đại 。 不bất 妨phương 於ư 小tiểu 。 而nhi 納nạp 大đại 法pháp 。 正chánh 是thị 深thâm 通thông 佛Phật 乘thừa 之chi 義nghĩa 。 假giả 宗tông 教giáo 義nghĩa 。 尚thượng 乃nãi 如như 此thử 。 況huống 今kim 立lập 圓viên 扶phù 。 顯hiển 不bất 須tu 後hậu 大đại 。 理lý 又hựu 昭chiêu 然nhiên 。 問vấn 。 依y 圓viên 行hành 受thọ 。 即tức 小tiểu 受thọ 大đại 。 記ký 主chủ 伸thân 明minh 。 又hựu 加gia 分phần/phân 曉hiểu 。 既ký 依y 圓viên 納nạp 。 無vô 法pháp 不bất 具cụ 。 豈khởi 獨độc 依y 小tiểu 。 而nhi 判phán 持trì 犯phạm 。 未vị 免miễn 偏thiên 局cục 。 答đáp 。 約ước 義nghĩa 互hỗ 具cụ 。 依y 小tiểu 亦diệc 得đắc 。 約ước 教giáo 相tương/tướng 判phán 。 未vị 免miễn 有hữu 過quá 。 如như 下hạ 當đương 明minh 難nạn/nan 文văn 中trung 云vân 。 具cụ 戒giới 亦diệc 不bất 須tu 受thọ 。 以dĩ 五ngũ 十thập 戒giới 。 已dĩ 發phát 圓viên 體thể 等đẳng 者giả 。 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 。 若nhược 發phát 此thử 體thể 。 豈khởi 為vi 比Bỉ 丘Khâu 。 亦diệc 菩Bồ 薩Tát 體thể 。 亦diệc 是thị 佛Phật 體thể 。 須tu 知tri 祖tổ 師sư 立lập 教giáo 要yếu 。 使sử 圓viên 發phát 妙diệu 解giải 。 達đạt 法pháp 唯duy 心tâm 。 圓viên 融dung 無vô 礙ngại 。 至chí 於ư 行hành 法pháp 。 還hoàn 須tu 依y 律luật 。 五ngũ 十thập 具cụ 三tam 。 遵tuân 律luật 作tác 法pháp 。 體thể 圓viên 妙diệu 故cố 。 何hà 妨phương 重trọng/trùng 發phát 。 行hành 無vô 違vi 故cố 。 方phương 曰viết 圓viên 機cơ 。 問vấn 。 若nhược 行hành 無vô 違vi 。 體thể 重trọng/trùng 發phát 者giả 。 今kim 更cánh 云vân 受thọ 大đại 。 有hữu 何hà 不bất 可khả 。 答đáp 。 非phi 謂vị 祖tổ 師sư 不bất 容dung 更cánh 受thọ 。 但đãn 祖tổ 師sư 依y 律luật 立lập 法pháp 。 行hành 受thọ 不bất 涉thiệp 善thiện 戒giới 。 彼bỉ 之chi 善thiện 戒giới 。 是thị 漸tiệm 入nhập 義nghĩa 。 小tiểu 是thị 方phương 便tiện 。 大đại 為vi 究cứu 竟cánh 。 今kim 家gia 圓viên 旨chỉ 。 乃nãi 全toàn 即tức 小tiểu 。 便tiện 成thành 究cứu 竟cánh 。 教giáo 旨chỉ 別biệt 故cố 。 何hà 須tu 依y 彼bỉ 。 汝nhữ 若nhược 智trí 解giải 圓viên 妙diệu 。 更cánh 欲dục 受thọ 大đại 。 有hữu 何hà 不bất 可khả 。 不bất 妨phương 始thỉ 終chung 。 皆giai 發phát 圓viên 體thể 。 今kim 告cáo 諸chư 師sư 。 須tu 體thể 祖tổ 師sư 圓viên 義nghĩa 。 教giáo 彼bỉ 受thọ 者giả 。 圓viên 發phát 三tam 誓thệ 。 圓viên 納nạp 三tam 聚tụ 。 圓viên 成thành 三tam 行hành 。 不bất 可khả 又hựu 依y 善thiện 戒giới 四tứ 級cấp 。 而nhi 云vân 壇đàn 上thượng 所sở 受thọ 。 且thả 為vi 大đại 戒giới 方phương 便tiện 。 非phi 唯duy 屈khuất 喪táng 祖tổ 懷hoài 。 抑ức 致trí 異dị 宗tông 謗báng 辱nhục 。 至chí 祝chúc 至chí 祝chúc 。

問vấn 。 白bạch 四tứ 發phát 圓viên 體thể 疑nghi 。 愚ngu 嘗thường 於ư 斯tư 一nhất 事sự 。 徧biến 請thỉnh 益ích 於ư 浙chiết 間gian 宗tông 師sư 。 有hữu 云vân 。 發phát 而nhi 增tăng 受thọ 大đại 。 有hữu 云vân 。 發phát 則tắc 不bất 用dụng 增tăng 大đại 。 雖tuy 是thị 增tăng 不bất 增tăng 不bất 同đồng 。 於ư 發phát 圓viên 之chi 說thuyết 。 是thị 同đồng 雖tuy 聞văn 斯tư 言ngôn 。 於ư 義nghĩa 未vị 明minh 。 今kim 設thiết 十thập 難nạn/nan 。 輙triếp 扣khấu 義nghĩa 關quan 。 非phi 故cố 作tác 疑nghi 。 而nhi 起khởi 戲hí 論luận 。 唯duy 欲dục 自tự 預dự 精tinh 通thông 。 其kỳ 旨chỉ 亦diệc 以dĩ 塞tắc 於ư 他tha 妨phương 而nhi 已dĩ 。

決quyết 云vân 。 吾ngô 祖tổ 以dĩ 四tứ 分phân 是thị 大đại 。 令linh 發phát 大đại 心tâm 。 即tức 納nạp 大đại 戒giới 。 更cánh 立lập 圓viên 融dung 。 導đạo 使sử 開khai 圓viên 解giải 。 了liễu 達đạt 諸chư 法pháp 。 能năng 所sở 泯mẫn 亡vong 。 境cảnh 緣duyên 微vi 妙diệu 。 究cứu 竟cánh 一nhất 相tướng 。 故cố 正chánh 受thọ 時thời 。 勇dũng 發phát 三tam 誓thệ 。 攬lãm 彼bỉ 無vô 邊biên 。 三tam 聚tụ 善thiện 法Pháp 。 由do 心tâm 業nghiệp 力lực 。 結kết 為vi 戒giới 體thể 。 既ký 納nạp 三tam 聚tụ 。 何hà 須tu 後hậu 增tăng 受thọ 。 如như 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 智trí 知tri 境cảnh 緣duyên 等đẳng 。 文văn 意ý 極cực 明minh 。 彼bỉ 以dĩ 緣duyên 法pháp 。 而nhi 為vi 妨phương 者giả 。 斯tư 乃nãi 特đặc 為vi 。 昧muội 教giáo 。 妄vọng 傳truyền 而nhi 設thiết 也dã 。 彼bỉ 豈khởi 不bất 知tri 。 立lập 法pháp 據cứ 教giáo 。 彼bỉ 此thử 不bất 同đồng 。 納nạp 體thể 約ước 心tâm 。 大đại 小tiểu 無vô 異dị 。 亦diệc 如như 荊kinh 溪khê 云vân 。 戒giới 無vô 大đại 小tiểu 。 由do 受thọ 者giả 心tâm 期kỳ 等đẳng 。 可khả 準chuẩn 知tri 也dã 。 若nhược 謂vị 大Đại 乘Thừa 圓viên 體thể 。 須tu 依y 大Đại 乘Thừa 緣duyên 法pháp 者giả 。 則tắc 梵Phạm 網võng 有hữu 云vân 。 千thiên 里lý 無vô 師sư 。 許hứa 自tự 誓thệ 受thọ 。 豈khởi 須tu 緣duyên 法pháp 。 識thức 者giả 洞đỗng 之chi 。 則tắc 下hạ 十thập 疑nghi 。 盡tận 成thành 戲hí 論luận 。 何hà 必tất 須tu 決quyết 。 繁phồn 費phí 紙chỉ 墨mặc 。 奈nại 以dĩ 。 世thế 多đa 愚ngu 昧muội 。 執chấp 妄vọng 為vi 是thị 。 未vị 免miễn 因nhân 筆bút 。 以dĩ 決quyết 諸chư 疑nghi 。

初sơ 大đại 小tiểu 相tương/tướng 濫lạm 難nạn/nan 曰viết 。 登đăng 壇đàn 白bạch 四tứ 。 是thị 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 。 三tam 聚tụ 羯yết 磨ma 。 即tức 大Đại 乘Thừa 法Pháp 。 大đại 小tiểu 教giáo 門môn 。 豈khởi 可khả 混hỗn 濫lạm 。 若nhược 言ngôn 發phát 大Đại 乘Thừa 心tâm 故cố 。 即tức 小tiểu 而nhi 得đắc 大đại 者giả 。 其kỳ 何hà 局cục 在tại 四tứ 分phần/phân 宗tông 耶da 。 設thiết 依y 有hữu 部bộ 若nhược 發phát 圓viên 心tâm 。 亦diệc 應ưng 謂vị 發phát 圓viên 宗tông 戒giới 體thể 。 然nhiên 則tắc 有hữu 部bộ 受thọ 戒giới 。 或hoặc 發phát 圓viên 體thể 。 或hoặc 發phát 空không 宗tông 。 四tứ 分phần/phân 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 所sở 以dĩ 但đãn 依y 發phát 心tâm 。 不bất 依y 法pháp 故cố 。 如như 此thử 立lập 義nghĩa 。 非phi 是thị 宗tông 骨cốt 顛điên 倒đảo 。 大đại 小tiểu 混hỗn 濫lạm 耶da 。

予# 決quyết 云vân 。 教giáo 門môn 大đại 小tiểu 。 一nhất 往vãng 而nhi 分phần/phân 。 大đại 小tiểu 兼kiêm 通thông 。 理lý 無vô 分phân 隔cách 。 如như 前tiền 可khả 見kiến 。 依y 宗tông 立lập 法pháp 。 以dĩ 圓viên 決quyết 顯hiển 。 唯duy 今kim 一nhất 宗tông 。 有hữu 斯tư 深thâm 致trí 。 何hà 混hỗn 濫lạm 乎hồ 。 有hữu 雖tuy 無vô 大đại 。 既ký 經kinh 開khai 顯hiển 。 亦diệc 可khả 白bạch 四tứ 。 即tức 納nạp 大đại 戒giới 。

二nhị 師sư 緣duyên 相tương 違vi 難nạn/nan 曰viết 。 圓viên 宗tông 戒giới 體thể 。 元nguyên 依y 現hiện 前tiền 一nhất 人nhân 而nhi 發phát 。 豈khởi 可khả 壇đàn 上thượng 十thập 師sư 所sở 發phát 耶da 。 夫phu 受thọ 戒giới 法pháp 。 大Đại 乘Thừa 小Tiểu 乘Thừa 。 俱câu 緣duyên 如như 法Pháp 。 方phương 乃nãi 發phát 戒giới 。 若nhược 有hữu 違vi 則tắc 定định 不bất 發phát 也dã 。 故cố 擇trạch 大Đại 乘Thừa 戒giới 師sư 云vân 。 必tất 須tu 具cụ 能năng 五ngũ 德đức 。 六lục 蔽tế 有hữu 一nhất 不bất 如như 。 不bất 任nhậm 為vi 師sư 。 今kim 何hà 義nghĩa 故cố 。 輙triếp 說thuyết 壇đàn 上thượng 。 發phát 圓viên 宗tông 體thể 耶da 。

決quyết 云vân 。 彼bỉ 依y 大đại 受thọ 。 須tu 和hòa 尚thượng 闍xà 梨lê 。 此thử 依y 小tiểu 法pháp 。 必tất 三tam 師sư 七thất 證chứng 。 人nhân 雖tuy 有hữu 異dị 。 納nạp 體thể 約ước 心tâm 。 無vô 妨phương 彼bỉ 此thử 。 況huống 今kim 壇đàn 上thượng 。 和hòa 尚thượng 闍xà 梨lê 。 與dữ 彼bỉ 無vô 別biệt 。 彼bỉ 難nạn/nan 又hựu 云vân 。 大đại 小tiểu 兩lưỡng 乘thừa 。 須tu 具cụ 緣duyên 如như 法Pháp 。 方phương 發phát 戒giới 者giả 。 小tiểu 遵tuân 律luật 制chế 。 一nhất 不bất 可khả 違vi 。 必tất 須tu 如như 法Pháp 。 故cố 可khả 知tri 矣hĩ 。 而nhi 彼bỉ 大đại 戒giới 梵Phạm 網võng 地địa 持trì 高cao 昌xương 纓anh 珞lạc 。 雜tạp 撰soạn 制chế 旨chỉ 。 六lục 本bổn 不bất 同đồng 。 立lập 法pháp 各các 異dị 。 或hoặc 多đa 或hoặc 少thiểu 。 彼bỉ 此thử 相tương 違vi 。 以dĩ 六lục 本bổn 相tương 望vọng 。 互hỗ 有hữu 不bất 具cụ 。 應ưng 各các 不bất 如như 法Pháp 也dã 。 況huống 彼bỉ 羯yết 磨ma 。 兩lưỡng 出xuất 乃nãi 殊thù 。 何hà 者giả 為vi 是thị 。 若nhược 六lục 本bổn 皆giai 得đắc 。 則tắc 緣duyên 法pháp 不bất 具cụ 。 亦diệc 納nạp 得đắc 戒giới 。 今kim 依y 壇đàn 上thượng 。 納nạp 圓viên 何hà 疑nghi 。 若nhược 謂vị 緣duyên 法pháp 。 為vi 發phát 勝thắng 解giải 。 今kim 壇đàn 上thượng 諸chư 緣duyên 。 豈khởi 不bất 發phát 解giải 勝thắng 耶da 。 又hựu 云vân 。 擇trạch 大đại 戒giới 師sư 。 須tu 五ngũ 德đức 六lục 蔽tế 者giả 。 亦diệc 未vị 若nhược 律luật 文văn 揀giản 眾chúng 是thị 非phi 。 十thập 德đức 五ngũ 緣duyên 。 最tối 為vi 精tinh 要yếu 。 彼bỉ 既ký 可khả 作tác 大đại 戒giới 師sư 。 此thử 焉yên 不bất 可khả 授thọ 圓viên 體thể 。

三tam 問vấn 遮già 相tương 違vi 難nạn/nan 曰viết 。 大Đại 乘Thừa 先tiên 請thỉnh 和hòa 尚thượng 阿a 闍xà 梨lê 二nhị 師sư 。 問vấn 七thất 遮già 。 若nhược 有hữu 一nhất 遮già 。 現hiện 前tiền 不bất 許hứa 受thọ 戒giới 。 小Tiểu 乘Thừa 但đãn 問vấn 二nhị 逆nghịch 。 然nhiên 則tắc 問vấn 遮già 不bất 全toàn 。 豈khởi 可khả 發phát 戒giới 耶da 。

決quyết 云vân 。 大đại 小tiểu 問vấn 遮già 。 各các 有hữu 所sở 本bổn 。 小tiểu 依y 律luật 文văn 。 大đại 准chuẩn 梵Phạm 網võng 。 大đại 抵để 遮già 難nạn/nan 。 為vi 淨tịnh 機cơ 器khí 。 今kim 十thập 三tam 難nạn/nan 。 十thập 六lục 遮già 。 淨tịnh 器khí 極cực 矣hĩ 。 何hà 不bất 發phát 戒giới 。 如như 自tự 誓thệ 等đẳng 。 全toàn 不bất 問vấn 遮già 。 亦diệc 納nạp 戒giới 體thể 。 此thử 何hà 不bất 可khả 。

四tứ 願nguyện 期kỳ 相tương 違vi 難nạn/nan 曰viết 。 白bạch 四tứ 即tức 期kỳ 盡tận 形hình 。 圓viên 宗tông 是thị 盡tận 未vị 來lai 若nhược 口khẩu 昌xương 盡tận 形hình 。 心tâm 期kỳ 未vị 來lai 際tế 。 豈khởi 非phi 還hoàn 同đồng 虗hư 誑cuống 耶da 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 兩lưỡng 得đắc 乎hồ 。 非phi 心tâm 所sở 期kỳ 。 故cố 不bất 可khả 發phát 形hình 俱câu 。 非phi 盡tận 未vị 來lai 故cố 。 不bất 可khả 發phát 圓viên 戒giới 。

決quyết 云vân 。 期kỳ 願nguyện 之chi 義nghĩa 。 如như 業nghiệp 疏sớ/sơ 中trung 。 思tư 願nguyện 兩lưỡng 分phần/phân 。 測trắc 思tư 圓viên 解giải 。 達đạt 法pháp 究cứu 竟cánh 。 微vi 妙diệu 之chi 體thể 。 任nhậm 運vận 徹triệt 至chí 未vị 來lai 。 何hà 待đãi 期kỳ 而nhi 後hậu 至chí 。 願nguyện 期kỳ 稟bẩm 行hành 。 盡tận 報báo 持trì 奉phụng 。 形hình 終chung 願nguyện 謝tạ 。 但đãn 虧khuy 行hành 功công 。 不bất 妨phương 無vô 作tác 。 無vô 有hữu 窮cùng 盡tận 。 故cố 正chánh 受thọ 時thời 。 思tư 心tâm 緣duyên 境cảnh 。 願nguyện 期kỳ 盡tận 形hình 。 不bất 妨phương 兩lưỡng 得đắc 。

五ngũ 作tác 法pháp 相tướng 違vi 難nạn/nan 曰viết 。 受thọ 戒giới 作tác 法pháp 。 大đại 小tiểu 不bất 同đồng 。 受thọ 大đại 依y 大đại 。 受thọ 小tiểu 依y 小tiểu 。 豈khởi 可khả 妄vọng 用dụng 乎hồ 。 彼bỉ 小Tiểu 乘Thừa 中trung 。 尚thượng 有hữu 異dị 部bộ 。 不bất 妄vọng 通thông 用dụng 。 如như 加gia 衣y 法pháp 。 捨xả 僧Tăng 祇kỳ 取thủ 十thập 誦tụng 等đẳng 也dã 。 何hà 況huống 大Đại 乘Thừa 受thọ 戒giới 。 不bất 用dụng 三tam 聚tụ 羯yết 磨ma 。 而nhi 用dụng 小Tiểu 乘Thừa 法pháp 。 發phát 圓viên 體thể 則tắc 。 如như 彼bỉ 下hạ 官quan 。 望vọng 大đại 臣thần 位vị 。 寧ninh 可khả 得đắc 乎hồ 。

決quyết 云vân 。 應ưng 知tri 受thọ 戒giới 。 全toàn 在tại 用dụng 心tâm 。 故cố 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 餘dư 雖tuy 從tùng 緣duyên 。 還hoàn 期kỳ 心tâm 本bổn 等đẳng 。 是thị 則tắc 心tâm 大đại 戒giới 大đại 。 緣duyên 法pháp 何hà 礙ngại 乎hồ 。 餘dư 見kiến 第đệ 二nhị 答đáp 中trung 。 又hựu 以dĩ 加gia 衣y 為vi 難nạn/nan 。 者giả 受thọ 戒giới 乃nãi 納nạp 體thể 。 加gia 衣y 即tức 隨tùy 行hành 。 納nạp 體thể 由do 心tâm 。 大đại 小tiểu 不bất 異dị 。 隨tùy 行hành 據cứ 教giáo 。 取thủ 捨xả 須tu 明minh 。 何hà 礙ngại 之chi 有hữu 。

六lục 徵trưng 求cầu 發phát 體thể 難nạn/nan 曰viết 。 言ngôn 發phát 圓viên 體thể 者giả 。 與dữ 形hình 俱câu 為vi 並tịnh 發phát 。 為vi 相tương/tướng 即tức 發phát 。 為vi 單đơn 發phát 耶da 。 若nhược 言ngôn 並tịnh 發phát 。 於ư 一nhất 法pháp 中trung 。 何hà 發phát 兩lưỡng 體thể 。 設thiết 計kế 並tịnh 發phát 。 亦diệc 妨phương 圓viên 義nghĩa 。 若nhược 言ngôn 即tức 發phát 。 今kim 應ưng 反phản 問vấn 。 所sở 言ngôn 即tức 者giả 。 為vi 理lý 即tức 。 為vi 事sự 即tức 耶da 。 若nhược 言ngôn 理lý 即tức 。 此thử 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 以dĩ 受thọ 戒giới 作tác 法pháp 。 不bất 涉thiệp 理lý 談đàm 。 若nhược 言ngôn 事sự 即tức 。 二nhị 非phi 與dữ 心tâm 種chủng 。 盡tận 形hình 與dữ 未vị 來lai 。 十thập 師sư 與dữ 一nhất 人nhân 。 白bạch 四tứ 與dữ 三tam 聚tụ 。 並tịnh 相tương 違vi 法pháp 。 如như 何hà 相tương/tướng 即tức 。 若nhược 言ngôn 單đơn 發phát 圓viên 體thể 。 資tư 持trì 既ký 云vân 。 為vi 扶phù 本bổn 宗tông 。 驗nghiệm 知tri 。 本bổn 宗tông 體thể 亦diệc 有hữu 焉yên 。

決quyết 云vân 。 彼bỉ 以dĩ 形hình 俱câu 與dữ 圓viên 體thể 並tịnh 難nạn/nan 。 蓋cái 不bất 知tri 祖tổ 師sư 。 依y 宗tông 行hành 受thọ 之chi 旨chỉ 。 鈔sao 明minh 發phát 心tâm 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 空không 宗tông 。 正chánh 義nghĩa 出xuất 體thể 。 並tịnh 大Đại 乘Thừa 義nghĩa 。 祖tổ 師sư 以dĩ 前tiền 弘hoằng 律luật 諸chư 師sư 。 不bất 知tri 四tứ 分phần/phân 旨chỉ 趣thú 。 俱câu 依y 成thành 非phi 二nhị 出xuất 體thể 。 疏sớ/sơ 決quyết 斥xích 云vân 。 不bất 知tri 何hà 目mục 。 強cường/cưỡng 名danh 非phi 二nhị 。 據cứ 此thử 決quyết 斥xích 。 則tắc 見kiến 祖tổ 師sư 。 依y 宗tông 出xuất 體thể 。 不bất 在tại 非phi 二nhị 。 所sở 以dĩ 疏sớ/sơ 推thôi 能năng 造tạo 。 反phản 考khảo 所sở 發phát 。 與dữ 昔tích 全toàn 別biệt 。 據cứ 斯tư 文văn 意ý 。 依y 四tứ 分phần/phân 而nhi 受thọ 。 非phi 形hình 俱câu 可khả 比tỉ 。 況huống 後hậu 立lập 圓viên 融dung 。 會hội 空không 有hữu 。 扶phù 顯hiển 今kim 受thọ 。 無vô 非phi 識thức 種chủng 。 至chí 論luận 其kỳ 體thể 。 本bổn 即tức 一nhất 法pháp 。 空không 有hữu 各các 計kế 。 皆giai 不bất 知tri 實thật 。 如như 昧muội 玉ngọc 為vi 石thạch 。 及cập 謂vị 非phi 石thạch 。 有hữu 知tri 是thị 玉ngọc 指chỉ 破phá 前tiền 二nhị 。 謂vị 石thạch 非phi 石thạch 。 無vô 非phi 玉ngọc 也dã 。 如như 疏sớ/sơ 云vân 。 愚ngu 人nhân 謂vị 異dị 。 就tựu 之chi 起khởi 著trước 。 智trí 知tri 境cảnh 緣duyên 本bổn 是thị 心tâm 作tác 。 所sở 發phát 之chi 體thể 。 無vô 非phi 識thức 種chủng 。 如như 前tiền 玉ngọc 譬thí 。 可khả 以dĩ 知tri 也dã 。 體thể 既ký 一nhất 法pháp 。 彼bỉ 但đãn 妄vọng 計kế 。 今kim 以dĩ 圓viên 決quyết 。 執chấp 情tình 既ký 開khai 。 體thể 無vô 彼bỉ 此thử 。 何hà 得đắc 以dĩ 並tịnh 即tức 同đồng 異dị 。 而nhi 為vi 難nạn/nan 乎hồ 。 彼bỉ 又hựu 言ngôn 理lý 言ngôn 事sự 者giả 。 當đương 知tri 圓viên 頓đốn 教giáo 中trung 。 事sự 乃nãi 即tức 理lý 之chi 事sự 。 理lý 乃nãi 即tức 事sự 之chi 理lý 。 全toàn 性tánh 成thành 修tu 。 即tức 小tiểu 受thọ 大đại 。 發phát 起khởi 業nghiệp 體thể 。 縱túng/tung 從tùng 身thân 口khẩu 搆câu 造tạo 。 體thể 有hữu 相tướng 狀trạng 。 名danh 之chi 為vi 色sắc 。 乃nãi 即tức 心tâm 即tức 性tánh 之chi 色sắc 。 誰thùy 可khả 言ngôn 議nghị 而nhi 稱xưng 量lượng 哉tai 。

七thất 受thọ 隨tùy 相tương 違vi 難nạn/nan 曰viết 。 隨tùy 行hành 持trì 護hộ 。 必tất 依y 受thọ 體thể 。 未vị 審thẩm 令linh 隨tùy 何hà 體thể 。 而nhi 行hành 護hộ 耶da 。 若nhược 云vân 俱câu 護hộ 。 如như 燒thiêu 身thân 臂tý 指chỉ 。 捉tróc 畜súc 二nhị 寶bảo 。 則tắc 大Đại 乘Thừa 得đắc 福phước 。 小Tiểu 乘Thừa 犯phạm 罪tội 。 沽cô 酒tửu 謗báng 毀hủy 。 菩Bồ 薩Tát 則tắc 重trọng/trùng 。 聲Thanh 聞Văn 則tắc 輕khinh 。 如như 此thử 持trì 犯phạm 。 輕khinh 重trọng 千thiên 差sai 。 如như 何hà 通thông 會hội 。 兩lưỡng 方phương 免miễn 過quá 。 若nhược 言ngôn 但đãn 依y 小tiểu 者giả 。 圓viên 體thể 既ký 發phát 。 若nhược 不bất 持trì 護hộ 。 豈khởi 非phi 違vi 體thể 耶da 。 若nhược 違vi 體thể 而nhi 依y 別biệt 。 行hành 護hộ 則tắc 是thị 受thọ 隨tùy 相tương 違vi 之chi 失thất 也dã 。 例lệ 如như 義nghĩa 淨tịnh 四tứ 分phần/phân 受thọ 體thể 。 而nhi 隨tùy 行hành 有hữu 部bộ 。

決quyết 云vân 。 彼bỉ 謂vị 既ký 納nạp 圓viên 體thể 。 隨tùy 行hành 持trì 護hộ 。 為vi 雙song 為vi 單đơn 者giả 。 當đương 知tri 若nhược 小tiểu 若nhược 大đại 。 各các 滯trệ 一nhất 端đoan 。 未vị 免miễn 偏thiên 局cục 。 今kim 釋thích 此thử 難nạn/nan 。 先tiên 明minh 受thọ 體thể 。 次thứ 出xuất 持trì 護hộ 。 以dĩ 義nghĩa 相tương/tướng 關quan 故cố 也dã 。 今kim 論luận 圓viên 受thọ 。 即tức 發phát 大đại 心tâm 。 發phát 心tâm 既ký 大đại 。 即tức 納nạp 大đại 法pháp 。 一nhất 言ngôn 大đại 法pháp 。 無vô 出xuất 三tam 聚tụ 。 今kim 依y 善thiện 戒giới 纓anh 絡lạc 等đẳng 經kinh 以dĩ 示thị 其kỳ 相tương/tướng 。 在tại 家gia 出xuất 家gia 。 大Đại 乘Thừa 小Tiểu 乘Thừa 。 一nhất 切thiết 律luật 儀nghi 。 戒giới 行hạnh 並tịnh 攝nhiếp 律luật 儀nghi 聚tụ 。 八bát 萬vạn 四tứ 千thiên 法Pháp 門môn 。 為vì 攝nhiếp 善thiện 法Pháp 聚tụ 。 四tứ 弘hoằng 四tứ 攝nhiếp 。 化hóa 導đạo 眾chúng 生sanh 等đẳng 法pháp 。 即tức 攝nhiếp 眾chúng 生sanh 聚tụ 。 然nhiên 此thử 諸chư 法pháp 。 體thể 實thật 無vô 殊thù 。 隨tùy 舉cử 一nhất 法pháp 。 即tức 具cụ 律luật 儀nghi 攝nhiếp 善thiện 攝nhiếp 生sanh 。 三tam 聚tụ 之chi 法pháp (# 此thử 即tức 教giáo 之chi )# 依y 法pháp 起khởi 行hành 。 即tức 具cụ 斷đoạn 惡ác 作tác 善thiện 度độ 生sanh 。 一nhất 切thiết 諸chư 行hành 。 (# 此thử 即tức 行hành 也dã )# 。 微vi 妙diệu 教giáo 行hành 。 舉cử 一nhất 通thông 収thâu 。 斯tư 約ước 義nghĩa 判phán 。 若nhược 據cứ 教giáo 相tương/tướng 。 如như 上thượng 引dẫn 示thị 。 律luật 儀nghi 一nhất 聚tụ 。 既ký 大đại 小tiểu 通thông 受thọ 。 應ưng 須tu 大đại 小tiểu 通thông 持trì 。 犯phạm 亦diệc 俱câu 犯phạm 。 如như 善thiện 戒giới 經Kinh 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 若nhược 犯phạm 比Bỉ 丘Khâu 四tứ 重trọng/trùng 。 亦diệc 失thất 波Ba 羅La 提Đề 木Mộc 叉Xoa 戒giới 。 汙ô 菩Bồ 薩Tát 戒giới 等đẳng 。 此thử 文văn 可khả 據cứ 。 豈khởi 非phi 依y 大đại 依y 小tiểu 。 盡tận 成thành 偏thiên 局cục 。 其kỳ 間gian 燒thiêu 身thân 捉tróc 寶bảo 等đẳng 事sự 。 在tại 教giáo 雖tuy 大đại 小tiểu 相tương 違vi 。 若nhược 從tùng 行hành 判phán 。 菩Bồ 薩Tát 利lợi 廣quảng 。 從tùng 大đại 為vi 優ưu 。 如như 資tư 持trì 中trung 辨biện 也dã 。 大đại 小tiểu 各các 懺sám 等đẳng 義nghĩa 。 如như 釋thích 五ngũ 門môn 中trung (# 上thượng 明minh 律luật 儀nghi )# 。 餘dư 之chi 二nhị 聚tụ 。 稱xưng 體thể 秉bỉnh 行hành 。 若nhược 有hữu 慢mạn 違vi 。 應ưng 須tu 准chuẩn 律luật 違vi 教giáo 結kết 吉cát 。 如như 此thử 伸thân 明minh 。 則tắc 無vô 受thọ 隨tùy 相tương 違vi 之chi 過quá 也dã 。 問vấn 。 切thiết 詳tường 勝thắng 鬘man 智trí 論luận 南nam 山sơn 靈linh 芝chi 等đẳng 諸chư 文văn 。 並tịnh 只chỉ 點điểm 小tiểu 即tức 大đại 。 未vị 見kiến 有hữu 文văn 令linh 大đại 小tiểu 俱câu 受thọ 。 方phương 曰viết 圓viên 體thể 。 又hựu 復phục 既ký 達đạt 法pháp 法pháp 唯duy 心tâm 。 隨tùy 舉cử 一nhất 法pháp 。 即tức 具cụ 諸chư 法pháp 。 何hà 須tu 備bị 受thọ 。 答đáp 。 然nhiên 上thượng 諸chư 文văn 。 但đãn 在tại 決quyết 小tiểu 使sử 開khai 妙diệu 解giải 。 令linh 大đại 小tiểu 融dung 通thông 。 體thể 無vô 差sai 別biệt 。 今kim 論luận 受thọ 行hành 。 應ưng 須tu 備bị 盡tận 教giáo 門môn 。 苟cẩu 取thủ 此thử 遺di 彼bỉ 。 豈khởi 為vi 上thượng 達đạt 。 況huống 復phục 三tam 聚tụ 法pháp 相tướng 。 攝nhiếp 盡tận 一nhất 切thiết 。 大đại 小tiểu 教giáo 門môn 既ký 發phát 三tam 誓thệ 。 必tất 納nạp 三tam 聚tụ 。 圓viên 機cơ 上thượng 達đạt 。 智trí 解giải 既ký 妙diệu 。 遍biến 歷lịch 法Pháp 門môn 。 行hàng 行hàng 皆giai 妙diệu 。 是thị 則tắc 持trì 犯phạm 。 不bất 可khả 偏thiên 判phán 。

八bát 結kết 犯phạm 相tương 違vi 難nạn/nan 曰viết 。 圓viên 教giáo 瞥miết 爾nhĩ 。 四tứ 分phần/phân 重trọng/trùng 緣duyên 。 分phân 齊tề 各các 別biệt 。 不bất 可khả 相tương/tướng 亂loạn 。 若nhược 重trọng/trùng 緣duyên 結kết 罪tội 。 則tắc 違vi 圓viên 教giáo 。 若nhược 瞥miết 爾nhĩ 結kết 。 則tắc 從tùng 來lai 律luật 學học 。 還hoàn 成thành 無vô 用dụng 。 律luật 中trung 最tối 要yếu 。 莫mạc 過quá 持trì 犯phạm 。 今kim 既ký 不bất 用dụng 。 何hà 勞lao 學học 耶da 。

決quyết 云vân 。 且thả 圓viên 宗tông 微vi 縱túng/tung 。 定định 犯phạm 吉cát 羅la 。 亦diệc 依y 律luật 制chế 。 但đãn 律luật 本bổn 一nhất 也dã 。 隨tùy 機cơ 三tam 別biệt 。 有hữu 宗tông 動động 色sắc 。 空không 宗tông 重trọng/trùng 緣duyên 。 乃nãi 依y 十thập 誦tụng 四tứ 分phần/phân 判phán 也dã 。 圓viên 宗tông 微vi 縱túng/tung 。 即tức 準chuẩn 涅Niết 槃Bàn 。 蓋cái 五ngũ 篇thiên 七thất 聚tụ 。 涅Niết 槃Bàn 扶phù 談đàm 。 即tức 成thành 了liễu 義nghĩa 。 此thử 經Kinh 有hữu 云vân 。 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 持trì 息tức 世thế 譏cơ 嫌hiềm 戒giới 。 與dữ 性tánh 重trọng/trùng 無vô 別biệt 。 羅la 剎sát 乞khất 微vi 塵trần 浮phù 囊nang 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 與dữ 。 微vi 塵trần 浮phù 囊nang 。 喻dụ 微vi 縱túng/tung 犯phạm 吉cát 。 斯tư 據cứ 明minh 矣hĩ 。 況huống 空không 有hữu 行hành 相tương/tướng 。 既ký 經Kinh 法Pháp 華hoa 開khai 顯hiển 。 涅Niết 槃Bàn 扶phù 談đàm 。 在tại 教giáo 則tắc 必tất 為vi 圓viên 妙diệu 究cứu 竟cánh 上thượng 乘thừa 。 在tại 機cơ 則tắc 名danh 。 真chân 是thị 聲Thanh 聞Văn 。 亦diệc 號hiệu 出xuất 家gia 菩Bồ 薩Tát 。 今kim 稟bẩm 圓viên 教giáo 發phát 圓viên 解giải 。 納nạp 圓viên 體thể 。 修tu 圓viên 行hành 。 是thị 則tắc 機cơ 教giáo 俱câu 圓viên 。 若nhược 持trì 若nhược 犯phạm 。 並tịnh 準chuẩn 圓viên 判phán 。 無vô 非phi 律luật 乘thừa 。

九cửu 懺sám 罪tội 相tương 違vi 難nạn/nan 曰viết 。 若nhược 懺sám 罪tội 時thời 。 直trực 依y 大Đại 乘Thừa 懺sám 。 而nhi 可khả 滅diệt 犯phạm 戒giới 罪tội 耶da 。 若nhược 云vân 祖tổ 師sư 不bất 許hứa 。 是thị 故cố 立lập 懺sám 六lục 聚tụ 法pháp 。 若nhược 然nhiên 體thể 既ký 是thị 大Đại 乘Thừa 。 罪tội 不bất 依y 大đại 懺sám 。 而nhi 可khả 滅diệt 者giả 乎hồ 。 若nhược 云vân 亦diệc 發phát 大Đại 乘Thừa 心tâm 。 作tác 六lục 法pháp 而nhi 滅diệt 業nghiệp 道đạo 罪tội 可khả 否phủ/bĩ 。 若nhược 云vân 可khả 滅diệt 。 祖tổ 師sư 亦diệc 不bất 許hứa 故cố 。 更cánh 立lập 三tam 觀quán 。 若nhược 云vân 不bất 滅diệt 。 違vi 汝nhữ 立lập 義nghĩa 。 彼bỉ 受thọ 戒giới 時thời 。 則tắc 云vân 發phát 大Đại 乘Thừa 心tâm 。 故cố 於ư 壇đàn 上thượng 。 即tức 發phát 圓viên 體thể 。 今kim 行hành 懺sám 法pháp 。 亦diệc 應ưng 例lệ 云vân 發phát 大Đại 乘Thừa 心tâm 。 故cố 作tác 律luật 懺sám 。 即tức 滅diệt 業nghiệp 道đạo 。 而nhi 何hà 云vân 不bất 滅diệt 耶da 。 又hựu 何hà 故cố 一nhất 是thị 圓viên 。 一nhất 是thị 不bất 圓viên 耶da 。

決quyết 云vân 。 難nạn/nan 謂vị 既ký 納nạp 大Đại 乘Thừa 圓viên 體thể 。 直trực 作tác 大Đại 乘Thừa 懺sám 。 而nhi 滅diệt 制chế 罪tội 。 又hựu 白bạch 四tứ 制chế 法pháp 。 納nạp 大Đại 乘Thừa 體thể 。 應ưng 六lục 聚tụ 法pháp 。 滅diệt 業nghiệp 道đạo 耶da 。 又hựu 復phục 受thọ 懺sám 要yếu 在tại 發phát 心tâm 。 不bất 拘câu 行hành 法pháp 也dã (# 上thượng 出xuất 難nạn/nan 意ý 。 下hạ 為vi 決quyết 通thông )# 。 當đương 知tri 不bất 然nhiên 。 詳tường 究cứu 祖tổ 教giáo 。 受thọ 隨tùy 諸chư 行hành 。 一nhất 則tắc 須tu 發phát 大Đại 乘Thừa 圓viên 解giải 。 二nhị 乃nãi 無vô 違vi 律luật 制chế 行hành 法pháp 。 如như 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 必tất 在tại 白bạch 四tứ 。 若nhược 懺sám 制chế 罪tội 。 須tu 依y 律luật 行hành 。 但đãn 使sử 解giải 圓viên 行hành 妙diệu 。 即tức 性tánh 成thành 修tu 。 受thọ 具cụ 則tắc 三tam 聚tụ 圓viên 成thành 。 懺sám 制chế 則tắc 分phần/phân 清thanh 化hóa 業nghiệp 。 引dẫn 文văn 證chứng 之chi 。 如như 鈔sao 云vân 。 測trắc 思tư 明minh 慧tuệ 。 冥minh 會hội 前tiền 法pháp 等đẳng 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 云vân 。 智trí 知tri 境cảnh 緣duyên 。 但đãn 唯duy 一nhất 識thức 等đẳng 。 此thử 即tức 用dụng 大Đại 乘Thừa 圓viên 解giải 。 受thọ 具cụ 戒giới 之chi 明minh 文văn 。 又hựu 云vân 。 常thường 思tư 此thử 行hành 。 即tức 攝nhiếp 律luật 儀nghi 。 又hựu 云vân 。 今kim 識thức 前tiền 緣duyên 。 域vực 心tâm 於ư 處xứ 等đẳng 。 此thử 即tức 達đạt 唯duy 心tâm 。 開khai 大đại 解giải 。 持trì 奉phụng 小tiểu 行hành 之chi 明minh 文văn 。 又hựu 鈔sao 懺sám 篇thiên 云vân 。 五ngũ 眾chúng 犯phạm 罪tội 。 理lý 事sự 兩lưỡng 緣duyên 。 事sự 則tắc 順thuận 教giáo 。 無vô 達đạt 唯duy 識thức 。 等đẳng 。 記ký 云vân 事sự 順thuận 教giáo 者giả 。 謂vị 依y 律luật 懺sám 。 歷lịch 事sự 緣duyên 境cảnh 。 當đương 照chiếu 起khởi 心tâm 。 知tri 唯duy 本bổn 識thức 。 隨tùy 緣duyên 動động 念niệm 。 趣thú 向hướng 於ư 理lý 。 此thử 即tức 用dụng 唯duy 識thức 妙diệu 觀quán 。 依y 律luật 行hành 懺sám 之chi 明minh 文văn 。 是thị 則tắc 吾ngô 祖tổ 教giáo 門môn 。 無vô 非phi 理lý 事sự 圓viên 融dung 。 真chân 俗tục 並tịnh 運vận 。 受thọ 隨tùy 皆giai 妙diệu 。 即tức 上thượng 品phẩm 持trì 律luật 之chi 最tối 也dã 。 問vấn 。 妙diệu 發phát 圓viên 解giải 。 受thọ 具Cụ 足Túc 戒Giới 。 則tắc 一nhất 切thiết 法pháp 。 究cứu 竟cánh 圓viên 滿mãn 。 應ưng 發phát 圓viên 解giải 。 行hành 六lục 聚tụ 懺sám 。 化hóa 制chế 二nhị 罪tội 。 盡tận 淨tịnh 無vô 餘dư 耶da 。 答đáp 。 受thọ 戒giới 在tại 心tâm 。 體thể 唯duy 一nhất 法pháp 。 罪tội 分phần/phân 化hóa 制chế 。 義nghĩa 約ước 須tu 殊thù 。 制chế 罪tội 乃nãi 一nhất 期kỳ 。 違vi 教giáo 依y 律luật 懺sám 。 成thành 罪tội 必tất 清thanh 淨tịnh 。 化hóa 業nghiệp 乃nãi 積tích 妄vọng 所sở 結kết 。 應ưng 難nạn/nan 頓đốn 遣khiển 。 律luật 懺sám 兼kiêm 觀quán 。 雖tuy 云vân 俱câu 淨tịnh 。 至chí 於ư 化hóa 業nghiệp 。 俱câu 可khả 分phần/phân 除trừ 。 懺sám 悔hối 位vị 長trường/trưởng 。 經kinh 中trung 具cụ 載tái 。 豈khởi 不bất 然nhiên 耶da 。

十thập 教giáo 典điển 無vô 據cứ 難nạn/nan 曰viết 。 所sở 言ngôn 受thọ 小tiểu 法pháp 。 即tức 圓viên 體thể 者giả 。 典điển 據cứ 在tại 何hà 耶da 。 如như 彼bỉ 善thiện 戒giới 經kinh 。 雖tuy 云vân 為vi 納nạp 後hậu 菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 先tiên 發phát 大Đại 乘Thừa 心tâm 。 受thọ 五ngũ 十thập 具cụ 。 而nhi 為vi 方phương 便tiện 。 祖tổ 師sư 順thuận 經kinh 或hoặc 云vân 。 受thọ 菩Bồ 薩Tát 戒giới 。 必tất 假giả 七thất 眾chúng 為vi 方phương 便tiện 。 乃nãi 得đắc 大đại 戒giới 。 或hoặc 云vân 。 為vi 成thành 三tam 聚tụ 。 或hoặc 云vân 意ý 在tại 後hậu 也dã 。 而nhi 不bất 云vân 受thọ 即tức 是thị 乎hồ 。 若nhược 指chỉ 多đa 論luận 以dĩ 上thượng 品phẩm 發phát 心tâm 者giả 。 此thử 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 彼bỉ 是thị 小tiểu 教giáo 中trung 共cộng 二Nhị 乘Thừa 。 菩Bồ 薩Tát 戒giới 只chỉ 可khả 應ưng 以dĩ 上thượng 品phẩm 心tâm 。 受thọ 小tiểu 戒giới 為vì 後hậu 菩Bồ 薩Tát 方phương 便tiện 。 爾nhĩ 何hà 謂vị 以dĩ 云vân 直trực 是thị 也dã 。 若nhược 云vân 指chỉ 彼bỉ 即tức 為vi 圓viên 宗tông 。 諸chư 部bộ 律luật 中trung 。 亦diệc 說thuyết 三tam 乘thừa 發phát 心tâm 。 應ưng 亦diệc 是thị 圓viên 宗tông 乎hồ 。 若nhược 爾nhĩ 非phi 唯duy 大đại 小tiểu 顛điên 亂loạn 。 亦diệc 四tứ 分phần/phân 通thông 大đại 義nghĩa 何hà 獨độc 乎hồ 。 若nhược 指chỉ 勝thắng 鬘man 大đại 論luận 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 彼bỉ 但đãn 說thuyết 大Đại 乘Thừa 徧biến 學học 。 未vị 論luận 大đại 小tiểu 受thọ 法pháp 儀nghi 式thức 。 故cố 。 祖tổ 師sư 又hựu 引dẫn 法pháp 華hoa 。 十thập 方phương 佛Phật 土độ 中trung 。 唯duy 有hữu 一Nhất 乘Thừa 法Pháp 。 則tắc 約ước 開khai 顯hiển 。 而nhi 示thị 行hành 者giả 所sở 歸quy 而nhi 已dĩ 。 豈khởi 會hội 於ư 此thử 。 即tức 發phát 圓viên 體thể 乎hồ 。 請thỉnh 義nghĩa 有hữu 文văn 據cứ 。 發phát 明minh 祖tổ 意ý 。

決quyết 云vân 。 彼bỉ 難nạn/nan 。 白bạch 四tứ 小tiểu 法pháp 。 納nạp 大Đại 乘Thừa 圓viên 體thể 。 據cứ 何hà 教giáo 典điển 者giả 。 此thử 義nghĩa 從tùng 古cổ 未vị 明minh 。 余dư 前tiền 答đáp 增tăng 受thọ 文văn 中trung 。 已dĩ 為vi 決quyết 顯hiển 。 當đương 知tri 白bạch 四tứ 。 而nhi 納nạp 大đại 戒giới 。 正chánh 本bổn 四tứ 分phần/phân 。 義nghĩa 當đương 大Đại 乘Thừa 。 令linh 發phát 上thượng 品phẩm 慈từ 悲bi 大đại 心tâm 。 而nhi 白bạch 四tứ 即tức 納nạp 菩Bồ 薩Tát 大đại 戒giới 。 至chí 業nghiệp 疏sớ/sơ 中trung 。 恐khủng 人nhân 疑nghi 云vân 今kim 受thọ 小tiểu 戒giới 。 那na 令linh 起khởi 慈từ 。 受thọ 大đại 戒giới 耶da 。 故cố 引dẫn 善thiện 戒giới 決quyết 證chứng 七thất 眾chúng 所sở 受thọ 三Tam 歸Quy 白bạch 四tứ 。 皆giai 發phát 菩Bồ 薩Tát 三tam 聚tụ (# 但đãn 引dẫn 彼bỉ 證chứng 小tiểu 受thọ 大đại 。 不bất 依y 彼bỉ 次thứ 第đệ 受thọ 義nghĩa )# 。 今kim 之chi 圓viên 受thọ 。 止chỉ 是thị 決quyết 小tiểu 即tức 大đại 。 開khai 蕩đãng 情tình 執chấp 。 至chí 於ư 作tác 法pháp 。 不bất 異dị 於ư 前tiền 。 所sở 求cầu 典điển 據cứ 。 如như 上thượng 述thuật 也dã 。 難nạn/nan 文văn 所sở 引dẫn 諸chư 文văn 。 皆giai 非phi 正chánh 義nghĩa 。 並tịnh 如như 前tiền 決quyết 。

圓viên 宗tông 所sở 依y 疑nghi 。 問vấn 曰viết 。 依y 何hà 經kinh 論luận 。 立lập 此thử 圓viên 教giáo 耶da 。 若nhược 云vân 依y 法pháp 華hoa 涅Niết 槃Bàn 開khai 顯hiển 。 而nhi 立lập 者giả 。 夫phu 三tam 宗tông 戒giới 體thể 。 正chánh 出xuất 業nghiệp 疏sớ/sơ 。 而nhi 往vãng 尋tầm 彼bỉ 疏sớ/sơ 。 圓viên 宗tông 一nhất 章chương 。 全toàn 不bất 見kiến 說thuyết 依y 開khai 顯hiển 立lập 。 但đãn 於ư 總tổng 囑chúc 文văn 。 方phương 引dẫn 法pháp 華hoa 令linh 知tri 所sở 歸quy 耳nhĩ 。 何hà 為vi 以dĩ 此thử 圓viên 教giáo 之chi 所sở 依y 耶da 。 若nhược 云vân 依y 四tứ 分phần/phân 律luật 。 此thử 大đại 亂loạn 教giáo 門môn 。 何hà 者giả 如Như 來Lai 教giáo 法pháp 。 有hữu 大đại 有hữu 小tiểu 。 有hữu 制chế 有hữu 化hóa 。 以dĩ 律luật 為vi 制chế 。 經kinh 論luận 是thị 化hóa 。 以dĩ 三tam 藏tạng 為vi 小tiểu 。 摩ma 訶ha [銜-金+工]# 是thị 大đại 。 且thả 卻khước 問vấn 言ngôn 。 四tứ 分phân 為vi 制chế 為vi 化hóa 。 為vi 大đại 為vi 小tiểu 。 若nhược 言ngôn 非phi 化hóa 非phi 大đại 。 是thị 制chế 是thị 小tiểu 者giả 。 制chế 教giáo 但đãn 明minh 事sự 相tướng 持trì 犯phạm 。 小tiểu 犯phạm 不bất 通thông 圓viên 宗tông 之chi 談đàm 。 若nhược 爾nhĩ 四tứ 分phần/phân 立lập 圓viên 義nghĩa 在tại 何hà 耶da 。 況huống 四tứ 分phần/phân 一nhất 律luật 。 於ư 何hà 處xứ 說thuyết 圓viên 教giáo 唯duy 識thức 之chi 名danh 義nghĩa 耶da 。 若nhược 云vân 五ngũ 義nghĩa 分phần/phân 通thông 。 是thị 又hựu 不bất 然nhiên 。 以dĩ 彼bỉ 即tức 是thị 本bổn 部bộ 分phần/phân 通thông 之chi 義nghĩa 故cố 。 若nhược 以dĩ 彼bỉ 為vi 圓viên 宗tông 。 何hà 須tu 更cánh 立lập 空không 宗tông 耶da 。 是thị 以dĩ 撿kiểm 圓viên 宗tông 章chương 。 都đô 不bất 見kiến 云vân 依y 四tứ 分phần/phân 律luật 。 立lập 圓viên 教giáo 體thể 乎hồ 。 故cố 正chánh 出xuất 體thể 云vân 。 熏huân 本bổn 藏tạng 識thức 。 成thành 善thiện 種chủng 子tử 。 所sở 言ngôn 藏tạng 識thức 名danh 義nghĩa 。 從tùng 何hà 而nhi 得đắc 。 若nhược 爾nhĩ 畢tất 竟cánh 依y 何hà 經kinh 論luận 。 立lập 圓viên 教giáo 名danh 義nghĩa 耶da 。

決quyết 云vân 。 須tu 知tri 圓viên 教giáo 之chi 立lập 。 正chánh 本bổn 法pháp 華hoa 開khai 會hội 。 涅Niết 槃Bàn 扶phù 談đàm 。 即tức 記ký 主chủ 云vân 。 捨xả 此thử 二nhị 經kinh 。 餘dư 無vô 此thử 義nghĩa 。 是thị 也dã 。 吾ngô 祖tổ 業nghiệp 疏sớ/sơ 準chuẩn 義nghĩa 立lập 圓viên 。 決quyết 體thể 示thị 行hành 。 後hậu 勸khuyến 修tu 。 方phương 引dẫn 二nhị 經kinh 證chứng 令linh 有hữu 據cứ 。 顯hiển 體thể 行hành 。 以dĩ 皆giai 圓viên 達đạt 。 受thọ 隨tùy 之chi 兩lưỡng 妙diệu 。 在tại 文văn 其kỳ 顯hiển 。 請thỉnh 自tự 尋tầm 之chi 。 彼bỉ 又hựu 以dĩ 大đại 小tiểu 不bất 分phân 為vi 難nạn/nan 者giả 。 正chánh 緣duyên 小tiểu 非phi 究cứu 竟cánh 。 以dĩ 大đại 決quyết 顯hiển 。 使sử 達đạt 小tiểu 行hành 。 皆giai 即tức 一nhất 實thật 。 譬thí 若nhược 萬vạn 派phái 之chi 水thủy 。 歸quy 於ư 一nhất 海hải 。 何hà 有hữu 不bất 分phân 之chi 過quá 。 又hựu 立lập 化hóa 制chế 為vi 難nạn/nan 者giả 。 且thả 毗Tỳ 尼Ni 戒giới 相tương/tướng 。 乃nãi 法pháp 華hoa 所sở 開khai 。 涅Niết 槃Bàn 所sở 扶phù 。 今kim 依y 二nhị 經kinh 。 立lập 圓viên 決quyết 顯hiển 。 豈khởi 有hữu 化hóa 制chế 異dị 耶da 。 四tứ 分phần 分phần 通thông 。 非phi 圓viên 所sở 本bổn 。 不bất 足túc 為vi 難nan 。 又hựu 云vân 。 識thức 種chủng 從tùng 何hà 立lập 者giả 。 須tu 知tri 藏tạng 識thức 善thiện 種chủng 。 見kiến 梁lương 攝nhiếp 等đẳng 諸chư 大Đại 乘Thừa 論luận 。 良lương 由do 善thiện 惡ác 業nghiệp 體thể 。 實thật 本bổn 一nhất 心tâm 。 但đãn 小tiểu 機cơ 昧muội 己kỷ 。 或hoặc 計kế 身thân 口khẩu 所sở 成thành 。 或hoặc 計kế 六lục 識thức 所sở 造tạo 。 是thị 故cố 如Như 來Lai 。 於ư 小tiểu 教giáo 中trung 。 或hoặc 說thuyết 為vi 色sắc 。 或hoặc 說thuyết 非phi 色sắc 。 並tịnh 不bất 了liễu 義nghĩa 。 至chí 於ư 大đại 教giáo 。 深thâm 契khế 上thượng 機cơ 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 唯duy 心tâm 本bổn 具cụ 。 全toàn 心tâm 發phát 生sanh 。 是thị 則tắc 凡phàm 有hữu 所sở 為vi 。 善thiện 惡ác 諸chư 法pháp 。 無vô 非phi 藏tạng 識thức 。 心tâm 業nghiệp 種chủng 子tử 。 譬thí 浪lãng 從tùng 海hải 起khởi 。 濕thấp 性tánh 無vô 殊thù 。 是thị 為vi 了liễu 義nghĩa 。 故cố 梁lương 攝nhiếp 等đẳng 。 括quát 了liễu 義nghĩa 之chi 極cực 談đàm 。 顯hiển 行hành 體thể 之chi 究cứu 竟cánh 。 當đương 知tri 諸chư 經kinh 。 但đãn 泛phiếm 明minh 善thiện 惡ác 行hành 相tương/tướng 。 論luận 中trung 詳tường 辨biện 善thiện 惡ác 業nghiệp 體thể 。 纔tài 言ngôn 行hạnh 相tương/tướng 。 必tất 談đàm 業nghiệp 體thể 種chủng 。 所sở 談đàm 業nghiệp 種chủng 。 為vi 顯hiển 行hành 體thể 。 論luận 乃nãi 通thông 經kinh 義nghĩa 必tất 相tương/tướng 貫quán 。 今kim 依y 開khai 會hội 。 決quyết 顯hiển 教giáo 門môn 。 故cố 准chuẩn 論luận 文văn 。 明minh 示thị 體thể 相tướng 。 使sử 識thức 體thể 究cứu 竟cánh 。 發phát 趣thú 知tri 歸quy 矣hĩ 。

一nhất 心tâm 三tam 觀quán 疑nghi 。

問vấn 曰viết 。 唯duy 識thức 所sở 入nhập 。 云vân 三tam 性tánh 觀quán 。 為vi 一nhất 心tâm 圓viên 觀quán 。 為vi 次thứ 第đệ 觀quán 。 歟# 若nhược 云vân 次thứ 第đệ 觀quán 。 唯duy 識thức 既ký 是thị 。 圓viên 人nhân 所sở 行hành 。 豈khởi 可khả 次thứ 偏thiên 觀quán 乎hồ 。 故cố 歸quy 敬kính 儀nghi 中trung 或hoặc 云vân 。 隨tùy 其kỳ 發phát 足túc 。 畢tất 約ước 兩lưỡng 緣duyên 。 或hoặc 云vân 初sơ 後hậu 心tâm 齊tề 。 或hoặc 云vân 真chân 俗tục 並tịnh 觀quán 。 業nghiệp 疏sớ/sơ 即tức 云vân 觀quán 中trung 。 此thử 等đẳng 諸chư 文văn 。 豈khởi 非phi 初sơ 心tâm 圓viên 觀quán 耶da 。 若nhược 云vân 一nhất 心tâm 圓viên 觀quán 者giả 。 大đại 違vi 本bổn 論luận 。 何hà 者giả 彼bỉ 立lập 四tứ 位vị 唯duy 識thức 。 修tu 相tương/tướng 各các 別biệt 。 似tự 真chân 不bất 同đồng 。 初sơ 以dĩ 似tự 法pháp 似tự 義nghĩa 。 入nhập 分phân 別biệt 性tánh 。 次thứ 以dĩ 四tứ 尋tầm 思tư 。 入nhập 依y 他tha 性tánh 。 後hậu 以dĩ 四tứ 如như 實thật 智trí 。 入nhập 真chân 實thật 性tánh 。 方phương 乃nãi 緣duyên 中trung 。 入nhập 地địa 證chứng 真chân 。 爾nhĩ 前tiền 二nhị 觀quán 。 自tự 然nhiên 具cụ 足túc 矣hĩ 。 是thị 知tri 本bổn 論luận 三tam 觀quán 次thứ 第đệ 。 全toàn 無vô 初sơ 心tâm 圓viên 修tu 之chi 義nghĩa 。 若nhược 爾nhĩ 祖tổ 師sư 立lập 義nghĩa 。 恐khủng 失thất 本bổn 寄ký 乎hồ 。 又hựu 南nam 山sơn 自tự 引dẫn 唯duy 識thức 四tứ 位vị 。 凡phàm 聖thánh 通thông 學học 。 而nhi 雖tuy 通thông 他tha 難nạn/nan 。 難nạn/nan 實thật 未vị 知tri 何hà 者giả 。 唯duy 識thức 觀quán 自tự 有hữu 三tam 種chủng 。 空không 有hữu 真chân 也dã 。 他tha 人nhân 所sở 難nạn/nan 。 難nạn/nan 唯duy 識thức 即tức 是thị 中trung 通thông 。 唯duy 識thức 非phi 謂vị 凡phàm 夫phu 願nguyện 樂nhạo 所sở 修tu 。 空không 有hữu 唯duy 識thức 名danh 同đồng 。 其kỳ 體thể 不bất 一nhất 。 空không 有hữu 唯duy 識thức 。 本bổn 被bị 地địa 前tiền 。 於ư 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 修tu 之chi 何hà 恠# 。 伏phục 請thỉnh 明minh 斷đoạn 文văn 義nghĩa 一nhất 徹triệt 。

決quyết 云vân 。 欲dục 決quyết 此thử 疑nghi 。 先tiên 敘tự 三tam 性tánh 。 及cập 三tam 無vô 性tánh 。 後hậu 當đương 釋thích 通thông 。 彼bỉ 疑nghi 言ngôn 三tam 性tánh 者giả 。 論luận 云vân 。 阿a 梨lê 耶da 識thức 說thuyết 名danh 。 應ưng 知tri 依y 上thượng 相tương/tướng 。 三tam 種chủng 自tự 性tánh 。 一nhất 依y 他tha 性tánh 。 二nhị 分phần 別biệt 性tánh 三tam 真chân 實thật 性tánh 。 說thuyết 名danh 應ưng 知tri 相tương/tướng 。 又hựu 云vân 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 法Pháp 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 染nhiễm 污ô 分phần/phân 二nhị 清thanh 淨tịnh 分phần/phân 三tam 染nhiễm 污ô 清thanh 淨tịnh 分phần/phân 。 於ư 依y 他tha 性tánh 中trung 。 分phân 別biệt 性tánh 為vi 染nhiễm 污ô 分phần/phân 。 真chân 實thật 性tánh 為vi 清thanh 淨tịnh 分phần/phân 。 依y 他tha 性tánh 為vi 染nhiễm 污ô 清thanh 淨tịnh 分phần/phân 等đẳng 。 (# 彼bỉ 文văn )# 此thử 謂vị 諸chư 塵trần 妄vọng 念niệm 。 種chủng 種chủng 分phân 別biệt 。 由do 一nhất 識thức 變biến 。 乃nãi 此thử 識thức 中trung 。 具cụ 分phân 別biệt 性tánh 也dã 。 妄vọng 念niệm 及cập 諸chư 外ngoại 塵trần 皆giai 此thử 識thức 有hữu 隨tùy 緣duyên 義nghĩa 。 能năng 依y 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 緣duyên 而nhi 起khởi 。 乃nãi 此thử 識thức 具cụ 依y 他tha 性tánh 。 雖tuy 依y 他tha 起khởi 。 真chân 淨tịnh 不bất 變biến 。 乃nãi 此thử 識thức 有hữu 真chân 實thật 義nghĩa 。 已dĩ 上thượng 約ước 一nhất 識thức 本bổn 具cụ 釋thích 。 若nhược 約ước 用dụng 觀quán 起khởi 修tu 。 於ư 方phương 便tiện 位vị 中trung 。 先tiên 以dĩ 依y 他tha 性tánh 。 遣khiển 分phân 別biệt 性tánh 。 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 唯duy 識thức 所sở 變biến 。 但đãn 是thị 妄vọng 計kế 。 見kiến 有hữu 諸chư 法pháp 。 體thể 相tướng 皆giai 空không 。 即tức 翻phiên 分phân 別biệt 。 為vi 無vô 相tướng 性tánh 。 此thử 是thị 從tùng 假giả 入nhập 空không 。 若nhược 唯duy 滯trệ 空không 。 二Nhị 乘Thừa 何hà 異dị 。 故cố 以dĩ 空không 照chiếu 假giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 體thể 即tức 唯duy 識thức 。 假giả 何hà 所sở 生sanh 。 即tức 翻phiên 依y 他tha 。 為vi 無vô 生sanh 性tánh 。 然nhiên 後hậu 達đạt 一nhất 切thiết 法pháp 。 空không 假giả 不bất 二nhị 。 四tứ 性tánh 叵phả 得đắc 。 即tức 翻phiên 真chân 實thật 。 為vi 無vô 性tánh 性tánh 。 住trụ 於ư 中Trung 道Đạo 。 位vị 入nhập 初Sơ 地Địa 。 上thượng 明minh 鈍độn 根căn 別biệt 修tu 。 若nhược 圓viên 機cơ 所sở 修tu 。 於ư 願nguyện 樂nhạo 位vị 中trung 。 三tam 諦đế 一nhất 境cảnh 。 三tam 性tánh 圓viên 修tu 。 即tức 於ư 分phân 別biệt 。 了liễu 非phi 分phân 別biệt 。 任nhậm 運vận 三tam 性tánh 。 不bất 相tương 捨xả 離ly 。 無vô 非phi 中trung 道đạo (# 下hạ 更cánh 釋thích 通thông 彼bỉ 疑nghi )# 。 然nhiên 南nam 山sơn 立lập 義nghĩa 。 必tất 符phù 論luận 文văn 。 如như 鈔sao 疏sớ/sơ 敬kính 儀nghi 淨tịnh 心tâm 誠thành 觀quán 等đẳng 處xứ 。 具cụ 有hữu 圓viên 觀quán 次thứ 第đệ 之chi 義nghĩa 。 圓viên 觀quán 義nghĩa 者giả 。 如như 前tiền 三tam 觀quán 塵trần 露lộ 中trung 已dĩ 辨biện 。 次thứ 第đệ 義nghĩa 者giả 。 歸quy 敬kính 儀nghi 中trung 。 引dẫn 論luận 三tam 祇kỳ 三tam 劫kiếp 等đẳng 語ngữ 。 豈khởi 不bất 明minh 乎hồ 。 又hựu 云vân 。 然nhiên 則tắc 性tánh 識thức 昏hôn 明minh 。 推thôi 步bộ 通thông 局cục 等đẳng 。 又hựu 云vân 。 愚ngu 智trí 淺thiển 深thâm 。 賢hiền 聖thánh 位vị 階giai 。 由do 解giải 行hành 之chi 遠viễn 近cận 。 致trí 利lợi 鈍độn 之chi 乖quai 異dị 。 是thị 故cố 論luận 中trung 菩Bồ 薩Tát 約ước 位vị 具cụ 列liệt 五ngũ 十thập 餘dư 階giai 。 故cố 知tri 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 念niệm 念niệm 利lợi 鈍độn 等đẳng 。 又hựu 云vân 示thị 位vị 地địa 淺thiển 深thâm 。 開khai 行hành 相tương/tướng 之chi 階giai 漸tiệm 。 令linh 修tu 趣thú 之chi 士sĩ 。 踐tiễn 跡tích 可khả 期kỳ 。 若nhược 為vi 說thuyết 萬vạn 行hạnh 齊tề 修tu 。 方phương 衢cù 同đồng 進tiến 。 則tắc 心tâm 路lộ 茫mang 然nhiên 。 不bất 知tri 蹤tung 緒tự 。 故cố 教giáo 跡tích 殊thù 異dị 。 如như 能năng 一nhất 以dĩ 貫quán 之chi 。 則tắc 大đại 觀quán 於ư 日nhật 月nguyệt 矣hĩ 。 請thỉnh 詳tường 文văn 中trung 民dân 明minh 通thông 局cục 。 利lợi 鈍độn 遠viễn 近cận 等đẳng 語ngữ 。 豈khởi 非phi 明minh 圓viên 別biệt 兩lưỡng 修tu 乎hồ 。 又hựu 復phục 論luận 中trung 以dĩ 金kim 藏tạng 土thổ/độ 。 譬thí 於ư 三tam 性tánh 。 豈khởi 非phi 圓viên 義nghĩa 。 又hựu 云vân 。 從tùng 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 至chí 究cứu 竟cánh 位vị 。 名danh 觀quán 中trung 。 豈khởi 非phi 初sơ 後hậu 心tâm 齊tề 耶da 。 又hựu 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 。 凡phàm 位vị 。 二nhị 者giả 。 聖thánh 位vị 。 從tùng 初sơ 發phát 心tâm 。 訖ngật 十thập 信tín 以dĩ 還hoàn 。 並tịnh 是thị 凡phàm 位vị 。 十thập 解giải 以dĩ 上thượng 。 悉tất 屬thuộc 聖thánh 位vị (# 十thập 解giải 即tức 十thập 住trụ 也dã )# 。 方phương 便tiện 位vị 中trung 。 三tam 性tánh 圓viên 修tu 。 前tiền 後hậu 文văn 煩phiền 。 不bất 暇hạ 具cụ 舉cử 。 則tắc 見kiến 南nam 山sơn 圓viên 觀quán 。 及cập 本bổn 論luận 文văn 。 豈khởi 為vi 無vô 據cứ 。 至chí 於ư 行hành 位vị 淺thiển 深thâm 因nhân 果quả 次thứ 第đệ 。 不bất 無vô 其kỳ 例lệ 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 等đẳng 經kinh 通thông 披phi 圓viên 別biệt 兩lưỡng 機cơ 。 及cập 別biệt 行hành 位vị 。 多đa 從tùng 次thứ 篇thiên 彼bỉ 疑nghi 云vân 。 南nam 山sơn 通thông 他tha 難nạn/nan 者giả (# 見kiến 敬kính 儀nghi 真chân 俗tục 篇thiên 撫phủ 掌chưởng 大đại 笑tiếu 等đẳng 文văn )# 。 斯tư 吾ngô 祖tổ 於ư 歸quy 敬kính 儀nghi 始thỉ 從tùng 發phát 心tâm 。 下hạ 凡phàm 便tiện 令linh 真chân 俗tục 並tịnh 觀quán 。 有hữu 違vi 論luận 中trung 登đăng 住trụ 方phương 修tu 之chi 義nghĩa 。 故cố 便tiện 他tha 難nạn/nan 云vân 。 吾ngô 聞văn 真chân 俗tục 並tịnh 觀quán 。 登đăng 住trụ 方phương 修tu 。 如như 何hà 下hạ 凡phàm 。 僭# 他tha 上thượng 聖thánh 等đẳng 。 答đáp 。 唯duy 識thức 通thông 四tứ 位vị 。 在tại 凡phàm 不bất 學học 。 何hà 有hữu 克khắc 聖thánh 之chi 期kỳ 等đẳng 。 疑nghi 家gia 云vân 。 南nam 山sơn 難nạn/nan 實thật 未vị 知tri 者giả 。 意ý 謂vị 彼bỉ 難nạn/nan 。 以dĩ 深thâm 位vị 所sở 修tu 。 中trung 道đạo 唯duy 識thức 。 而nhi 難nạn/nan 南nam 山sơn 發phát 心tâm 並tịnh 觀quán 。 立lập 義nghĩa 太thái 高cao 。 反phản 自tự 答đáp 云vân 。 唯duy 識thức 四tứ 位vị 。 凡phàm 聖thánh 通thông 學học 。 若nhược 通thông 凡phàm 者giả 。 則tắc 願nguyện 樂nhạo 空không 有hữu 唯duy 識thức 。 正chánh 當đương 地địa 前tiền 人nhân 修tu 。 何hà 須tu 立lập 難nạn/nan 。 是thị 為vi 南nam 山sơn 難nạn/nan 實thật 未vị 知tri 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 非phi 唯duy 難nạn/nan 意ý 未vị 知tri 。 抑ức 且thả 自tự 違vi 發phát 心tâm 並tịnh 觀quán 之chi 義nghĩa 。 今kim 謂vị 疑nghi 家gia 。 一nhất 則tắc 未vị 曉hiểu 論luận 中trung 圓viên 修tu 則tắc 登đăng 住trụ 修tu 真chân 。 鈍độn 修tu 則tắc 登đăng 地địa 修tu 真chân 。 儀nghi 文văn 難nạn/nan 意ý 。 乃nãi 取thủ 論luận 中trung 圓viên 義nghĩa 登đăng 住trụ 。 真chân 俗tục 並tịnh 觀quán 。 而nhi 難nạn/nan 南nam 山sơn 所sở 立lập 二nhị 乃nãi 錯thác 認nhận 。 答đáp 文văn 凡phàm 局cục 三tam 賢hiền 。 聖thánh 乃nãi 初Sơ 地Địa 。 故cố 有hữu 未vị 知tri 之chi 誚tiếu 。 然nhiên 不bất 知tri 儀nghi 文văn 初sơ 後hậu 心tâm 齊tề 。 及cập 發phát 足túc 並tịnh 修tu 等đẳng 。 則tắc 信tín 住trụ 已dĩ 前tiền 。 便tiện 令linh 真chân 俗tục 並tịnh 觀quán 。 故cố 云vân 。 在tại 凡phàm 至chí 於ư 登đăng 住trụ 。 破phá 惑hoặc 證chứng 真chân 。 故cố 云vân 克khắc 聖thánh 。 如như 此thử 釋thích 通thông 。 非phi 唯duy 知tri 其kỳ 難nạn 意ý 。 亦diệc 且thả 立lập 觀quán 有hữu 據cứ 。 請thỉnh 細tế 披phi 文văn 。 其kỳ 理lý 自tự 見kiến 。

唯duy 識thức 通thông 四tứ 位vị 疑nghi 。 問vấn 若nhược 云vân 通thông 四tứ 位vị 。 繩thằng 智trí 既ký 滅diệt 。 入nhập 真chân 實thật 觀quán 。 則tắc 但đãn 通thông 達đạt 真Chân 如Như 理lý 境cảnh 。 於ư 唯duy 識thức 智trí 滅diệt 而nhi 不bất 起khởi 。 故cố 論luận 云vân 唯duy 識thức 亦diệc 滅diệt 離ly 。 若nhược 云vân 不bất 通thông 。 論luận 并tinh 祖tổ 文văn 云vân 唯duy 識thức 通thông 四tứ 位vị 。 又hựu 所sở 言ngôn 唯duy 識thức 者giả 。 為vi 召triệu 能năng 觀quán 耶da 。 為vi 召triệu 所sở 觀quán 耶da 。

決quyết 云vân 。 此thử 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 者giả 能năng 觀quán 觀quán 體thể 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 唯duy 識thức 亦diệc 即tức 。 一nhất 實thật 境cảnh 界giới 。 不bất 論luận 機cơ 之chi 利lợi 鈍độn 。 莫mạc 非phi 以dĩ 此thử 開khai 解giải 。 依y 此thử 起khởi 修tu 。 故cố 通thông 四tứ 位vị 。 如như 論luận 云vân 。 一nhất 切thiết 法pháp 實thật 唯duy 有hữu 識thức 。 以dĩ 識thức 為vi 相tương/tướng 。 真Chân 如Như 為vi 境cảnh 。 依y 此thử 境cảnh 界giới 。 隨tùy 聞văn 信tín 樂nhạo 。 入nhập 信tín 樂nhạo 位vị 。 占chiêm 察sát 經Kinh 云vân 。 依y 一nhất 實thật 境cảnh 界giới 。 修tu 信tín 解giải 等đẳng 。 二nhị 者giả 利lợi 智trí 圓viên 修tu 中trung 道đạo 。 唯duy 識thức 妙diệu 觀quán 。 貫quán 於ư 初sơ 後hậu 。 故cố 云vân 通thông 四tứ 位vị 。 前tiền 答đáp 略lược 引dẫn 。 可khả 以dĩ 自tự 明minh 。 彼bỉ 引dẫn 論luận 文văn 唯duy 識thức 亦diệc 滅diệt 離ly 。 為vi 難nạn/nan 者giả 。 此thử 乃nãi 論luận 文văn 歷lịch 別biệt 修tu 義nghĩa 。 願nguyện 樂nhạo 位vị 中trung 。 以dĩ 依y 他tha 照chiếu 分phân 別biệt 。 如như 見kiến 繩thằng 似tự 虵xà 達đạt 依y 他tha 是thị 識thức 則tắc 了liễu 虵xà 是thị 妄vọng 。 繩thằng 乃nãi 是thị 實thật 。 若nhược 智trí 圓viên 觀quán 妙diệu 。 則tắc 似tự 唯duy 識thức 及cập 繩thằng 智trí 皆giai 滅diệt 。 唯duy 以dĩ 中trung 道đạo 唯duy 識thức 妙diệu 觀quán 。 契khế 中trung 道đạo 唯duy 識thức 妙diệu 理lý 。 據cứ 此thử 鈍độn 修tu 。 雖tuy 觀quán 分phần/phân 似tự 真chân 。 皆giai 名danh 唯duy 識thức 。 不bất 妨phương 唯duy 識thức 之chi 名danh 。 通thông 於ư 四tứ 位vị 。 文văn 云vân 。 唯duy 識thức 滅diệt 離ly 者giả 。 乃nãi 飜phiên 依y 他tha 性tánh 。 為vi 無vô 生sanh 性tánh 。 入nhập 真chân 實thật 性tánh 。 乃nãi 去khứ 似tự 入nhập 真chân 。 無vô 違vi 唯duy 識thức 也dã 。

唯duy 識thức 修tu 相tương/tướng 疑nghi 。 問vấn 本bổn 論luận 明minh 修tu 唯duy 識thức 觀quán 。 則tắc 用dụng 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 其kỳ 智trí 相tương/tướng 皃# 。 自tự 有hữu 五ngũ 種chủng 。 一nhất 離ly 非phi 思tư 惟duy 故cố 。 二nhị 離ly 非phi 覺giác 觀quán 地địa 故cố 。 三tam 離ly 滅diệt 想tưởng 受thọ 故cố 。 四tứ 離ly 色sắc 自tự 性tánh 故cố 。 五ngũ 於ư 真chân 實thật 義nghĩa 不bất 異dị 分phân 別biệt 故cố 。 未vị 審thẩm 離ly 此thử 五ngũ 義nghĩa 。 畢tất 竟cánh 如như 何hà 。

決quyết 云vân 。 且thả 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 離ly 此thử 五ngũ 義nghĩa 。 唯duy 一nhất 平bình 等đẳng 。 實thật 相tướng 妙diệu 惠huệ 。 成thành 因nhân 感cảm 果quả 。 莫mạc 不bất 由do 此thử 。 若nhược 非phi 此thử 智trí 。 何hà 以dĩ 徹triệt 無vô 明minh 之chi 邊biên 際tế 。 見kiến 法Pháp 界Giới 之chi 源nguyên 底để 者giả 乎hồ 。 今kim 更cánh 依y 論luận 略lược 舉cử 修tu 相tương/tướng 。 初sơ 願nguyện 樂nhạo 中trung 。 正chánh 觀quán 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 以dĩ 四tứ 尋tầm 思tư 觀quán 。 了liễu 別biệt 六lục 塵trần 。 次thứ 四tứ 如như 實thật 觀quán 。 伏phục 滅diệt 塵trần 想tưởng 得đắc 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 中trung 。 先tiên 以dĩ 依y 他tha 性tánh 。 遣khiển 分phân 別biệt 性tánh 。 次thứ 以dĩ 真chân 實thật 性tánh 。 遣khiển 依y 他tha 性tánh 。 如như 論luận 云vân 。 如như 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 由do 入nhập 似tự 義nghĩa 。 顯hiển 現hiện 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 故cố 得đắc 入nhập 分phân 別biệt 性tánh 。 由do 入nhập 唯duy 識thức 義nghĩa 故cố 。 得đắc 入nhập 依y 他tha 性tánh 。 若nhược 捨xả 唯duy 識thức 想tưởng 已dĩ 。 是thị 時thời 意ý 言ngôn 分phân 別biệt 。 先tiên 所sở 聞văn 法Pháp 。 熏huân 習tập 種chủng 類loại 。 菩Bồ 薩Tát 已dĩ 了liễu 別biệt 。 伏phục 滅diệt 塵trần 想tưởng 。 以dĩ 一nhất 切thiết 義nghĩa 中trung 。 由do 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 證chứng 得đắc 住trụ 真Chân 如Như 法Pháp 界Giới 。 至chí 此thử 願nguyện 樂nhạo 位vị 滿mãn 。 次thứ 入nhập 見kiến 位vị 。 所sở 以dĩ 先tiên 得đắc 無vô 別biệt 智trí 。 由do 通thông 達đạt 真chân 俗tục 。 故cố 今kim 於ư 此thử 位vị 。 深thâm 行hành 福phước 惠huệ 。 真chân 俗tục 並tịnh 觀quán 。 然nhiên 入nhập 唯duy 識thức 三tam 無vô 性tánh 中trung 。 真Chân 如Như 智trí 境cảnh 。 非phi 散tán 動động 故cố 。 顯hiển 入nhập 此thử 觀quán 。 乃nãi 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 真chân 境cảnh 。 二nhị 奢xa 摩ma 他tha 。 三tam 毗Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 (# 論luận 云vân 大Đại 乘Thừa 中trung 五ngũ 百bách 定định 等đẳng 。 名danh 〔# 奢xa 摩ma 他tha 〕# 如như 理lý 如như 量lượng 二nhị 智trí 。 名danh 〔# 毗Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 〕# )# 。 以dĩ 四tứ 善thiện 根căn (# 煖noãn 頂đảnh 忍nhẫn 世thế 第đệ 一nhất )# 。 而nhi 為vi 依y 上thượng 。 故cố 世thế 第đệ 一nhất 最tối 後hậu 。 一nhất 剎sát 那na 定định 。 由do 先tiên 了liễu 別biệt 無vô 相tướng 性tánh 故cố 。 更cánh 思tư 量lượng 所sở 緣duyên 。 既ký 無vô 能năng 緣duyên 。 必tất 不bất 得đắc 生sanh 。 由do 此thử 了liễu 別biệt 。 故cố 能năng 伏phục 滅diệt 。 唯duy 識thức 之chi 想tưởng 。 唯duy 識thức 既ký 滅diệt 。 從tùng 後hậu 剎sát 那na 。 更cánh 進tiến 一nhất 念niệm 。 即tức 入nhập 初Sơ 地Địa 。 論luận 問vấn 云vân 。 由do 無vô 分phân 別biệt 智trí 滅diệt 障chướng 。 立lập 因nhân 得đắc 果quả 。 故cố 入nhập 唯duy 識thức 觀quán 。 入nhập 觀quán 後hậu 無vô 分phân 別biệt 。 後hậu 智trí 其kỳ 用dụng 云vân 何hà 。 答đáp 。 若nhược 依y 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 正chánh 說thuyết 諸chư 法pháp 因nhân 果quả 。 無vô 有hữu 功công 能năng 。 以dĩ 此thử 智trí 無vô 分phân 別biệt 。 故cố 須tu 用dụng 後hậu 智trí 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 諸chư 法pháp 中trung 。 自tự 無vô 顛điên 倒đảo 。 如như 自tự 所sở 證chứng 。 亦diệc 能năng 為vì 他tha 。 說thuyết 諸chư 法pháp 因nhân 果quả 。 為vi 得đắc 此thử 二nhị 用dụng 。 故cố 修tu 後hậu 智trí 。 已dĩ 上thượng 見kiến 道đạo 竟cánh 。 次thứ 入nhập 修tu 位vị 有hữu 究cứu 竟cánh 位vị 。 由do 前tiền 通thông 達đạt 真Chân 如Như 。 欲dục 成thành 三tam 種chủng 佛Phật 身thân 。 更cánh 踐tiễn 十thập 重trọng/trùng 法Pháp 界Giới 。 二nhị 智trí 雙song 明minh (# 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 并tinh 的đích 得đắc 智trí )# 。 三tam 慧tuệ 研nghiên 習tập (# 聞văn 思tư 修tu 也dã )# 修tu 慧tuệ 生sanh 起khởi 。 如như 理lý 如như 量lượng 。 二nhị 智trí 緣duyên 極cực 。 通thông 境cảnh 出xuất 世thế 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 及cập 無vô 分phân 別biệt 智trí 後hậu 。 所sở 得đắc 奢Xa 摩Ma 他Tha 。 毗Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 。 寂tịch 靜tĩnh 無vô 倒đảo 。 由do 後hậu 所sở 得đắc 舍Xá 摩Ma 他Tha 。 毗Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 智trí 。 於ư 無vô 量lượng 數số 。 百bách 千thiên 俱câu 胝chi 。 大đại 劫kiếp 中trung 。 數sác 數sác 修tu 習tập 。 故cố 得đắc 轉chuyển 依y 。 由do 轉chuyển 依y 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 作tác 心tâm 云vân 。 我ngã 今kim 必tất 定định 。 應ưng 得đắc 三tam 種chủng 佛Phật 身thân 。 自tự 他tha 兩lưỡng 利lợi 。 更cánh 修tu 加gia 行hành 。 兼kiêm 行hành 十Thập 波Ba 羅La 蜜Mật 。 盡tận 破phá 十thập 種chủng 無vô 明minh 。 顯hiển 唯duy 識thức 之chi 究cứu 竟cánh 。 見kiến 法Pháp 界Giới 以dĩ 圓viên 明minh 。 萬vạn 德đức 備bị 嚴nghiêm 。 三Tam 身Thân 並tịnh 顯hiển 。 略lược 言ngôn 如như 此thử 。 餘dư 見kiến 論luận 文văn (# 上thượng 且thả 約ước 次thứ 第đệ 。 若nhược 論luận 圓viên 修tu 。 初sơ 後hậu 皆giai 妙diệu 。 如như 上thượng 已dĩ 示thị 矣hĩ )# 。

相tương/tướng 空không 分phân 別biệt 空không 疑nghi 。

問vấn 相tương/tướng 宜nghi 觀quán 。 與dữ 分phân 別biệt 空không 。 為vi 同đồng 為vi 異dị 。 若nhược 云vân 同đồng 。 相tương/tướng 空không 是thị 小tiểu 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 乾can/kiền/càn 慧tuệ 等đẳng 位vị 修tu 之chi 。 唯duy 識thức 空không 。 即tức 大đại 菩Bồ 薩Tát 所sở 修tu 。 信tín 住trụ 行hành 等đẳng 修tu 之chi 。 彼bỉ 此thử 門môn 異dị 。 根căn 分phần/phân 大đại 小tiểu 。 豈khởi 可khả 混hỗn 濫lạm 哉tai 。 若nhược 既ký 同đồng 者giả 。 何hà 勞lao 立lập 相tương/tướng 空không 觀quán 耶da 。 又hựu 於ư 唯duy 識thức 中trung 。 開khai 方phương 便tiện 空không 。 立lập 為vi 一nhất 位vị 者giả 。 亦diệc 何hà 不bất 開khai 依y 他tha 。 立lập 為vi 一nhất 位vị 耶da 。 若nhược 云vân 不bất 同đồng 。 二nhị 空không 名danh 義nghĩa 。 無vô 不bất 同đồng 故cố 。 天thiên 親thân 釋thích 論luận 。 而nhi 會hội 者giả 乎hồ 。

決quyết 云vân 。 只chỉ 緣duyên 他tha 宗tông 。 判phán 相tương/tướng 空không 觀quán 。 即tức 願nguyện 樂nhạo 位vị 。 収thâu 地địa 前tiền 四tứ 十thập 心tâm 人nhân 。 致trí 芿# 師sư 有hữu 此thử 疑nghi 也dã 。 然nhiên 不bất 知tri 疏sớ/sơ 云vân 初sơ 淺thiển 滯trệ 教giáo 。 謂vị 境cảnh 是thị 空không 。 又hựu 云vân 觀quán 事sự 是thị 空không 。 知tri 無vô 我ngã 人nhân 。 善thiện 惡ác 等đẳng 相tương/tướng 。 靈linh 芝chi 云vân 。 雖tuy 發phát 大đại 心tâm 。 未vị 窮cùng 心tâm 本bổn 。 如như 諸chư 般Bát 若Nhã 所sở 被bị 初sơ 心tâm 等đẳng 。 是thị 則tắc 相tương/tướng 空không 但đãn 證chứng 空không 理lý 。 然nhiên 唯duy 識thức 觀quán 。 願nguyện 樂nhạo 位vị 人nhân 。 雖tuy 未vị 證chứng 中trung 道đạo 唯duy 識thức 。 必tất 聞văn 中trung 道Đạo 理lý 。 隨tùy 聞văn 信tín 樂nhạo 。 與dữ 淺thiển 滯trệ 教giáo 。 證chứng 空không 理lý 人nhân 。 不bất 同đồng 日nhật 而nhi 語ngữ 。 余dư 亦diệc 評bình 之chi 久cửu 矣hĩ 。 三tam 觀quán 塵trần 露lộ 。 曾tằng 與dữ 決quyết 之chi 。 右hữu 決quyết 二nhị 十thập 疑nghi 。 皆giai 宗tông 部bộ 要yếu 論luận 。 學học 者giả 不bất 明minh 。 或hoặc 有hữu 異dị 聞văn 。 無vô 吝lận 惠huệ 施thí 。

終Chung 南Nam 家Gia 業Nghiệp 卷quyển 上thượng (# 末mạt )#