註Chú 華Hoa 嚴Nghiêm 同Đồng 教Giáo 一Nhất 乘Thừa 策Sách

宋Tống 師Sư 會Hội 述Thuật 希Hy 迪 註Chú

註chú 華hoa 嚴nghiêm 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 策sách 一nhất 卷quyển (# 并tinh 序tự )#

武võ 林lâm 沙Sa 門Môn 。 希hy 迪# 。 註chú 。

同đồng 教giáo 策sách 者giả

法pháp 真chân 大đại 師sư 天thiên 縱túng/tung 機cơ 先tiên

才tài 懸huyền 世thế 表biểu 。 既ký 。

堅kiên 綜tống 其kỳ 指chỉ 。 廼# 。

虗hư 洞đỗng 於ư 玄huyền 。 非phi 為vi 私tư 於ư 己kỷ 焉yên 。 實thật 欲dục 公công 於ư 萬vạn 世thế 以dĩ 。

救cứu 其kỳ 弊tệ 也dã 。 由do 是thị 。

深thâm 存tồn

遠viễn 慮lự 。 以dĩ 。 (# 矢thỉ )# 其kỳ 。

謀mưu 。 使sử 。

華hoa 嚴nghiêm 宗tông 大đại 成thành 者giả 哉tai 。 (# 希hy 迪# )# 不bất 敏mẫn 。 學học 而nhi 習tập 之chi 。 略lược 折chiết 。

幽u 微vi 。 叨# 申thân 短đoản 注chú 。 雖tuy 無vô 益ích 於ư 。

教giáo 。 然nhiên 其kỳ 用dụng 心tâm 亦diệc 已dĩ 至chí 矣hĩ 。 冀ký 毋vô 。

罪tội 焉yên 。

時thời 嘉gia 泰thái 改cải 元nguyên 之chi 明minh 年niên 。 正chánh 月nguyệt 一nhất 日nhật 。 希hy 迪# 。 謹cẩn 序tự 。

華hoa 嚴nghiêm 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 策sách

住trụ 善thiện 住trụ 法pháp 真chân 大đại 師sư 。 師sư 會hội 。 述thuật 。

問vấn 。 華hoa 嚴nghiêm 大đại 宗tông 。 唯duy 同đồng 別biệt 二nhị 教giáo 。 (# 〔# 太thái 〕# 曰viết 。 一Nhất 乘Thừa 義nghĩa 者giả 。 分phân 別biệt 有hữu 二nhị 。 一nhất 者giả 正chánh 乘thừa 。 二nhị 者giả 方phương 便tiện 乘thừa 等đẳng 。 釋thích 曰viết 。 斯tư 則tắc 乘thừa 為vi 兩lưỡng 種chủng 。 教giáo 立lập 二nhị 門môn 。 故cố 云vân 唯duy 同đồng 別biệt 也dã )# 別biệt 義nghĩa 講giảng 解giải 多đa 同đồng 。 (# 同đồng 謂vị 唯duy 一nhất 別biệt 教giáo )# 但đãn 易dị 簡giản 特đặc 異dị 。 而nhi 多đa 不bất 從tùng 。 (# 獨độc 易dị 簡giản 說thuyết 能năng 弘hoằng 義nghĩa 門môn 教giáo 門môn 三tam 種chủng 之chi 別biệt 。 而nhi 多đa 不bất 從tùng 者giả 。 楊dương 子tử 云vân 。 不bất 合hợp 乎hồ 先tiên 王vương 之chi 法pháp 者giả 。 君quân 子tử 不bất 法pháp 也dã )# 若nhược 同đồng 教giáo 一nhất 義nghĩa 。 或hoặc 曰viết 三tam 種chủng 。 (# 此thử 即tức 易dị 簡giản 。 言ngôn 三tam 種chủng 者giả 。 一nhất 融dung 會hội 同đồng 。 二nhị 和hòa 合hợp 同đồng 。 三tam 義nghĩa 相tương/tướng 同đồng )# 或hoặc 曰viết 四tứ 門môn 。 (# 此thử 指chỉ 會hội 解giải 。 言ngôn 四tứ 門môn 者giả 。 一nhất 三tam 一nhất 和hòa 合hợp 同đồng 。 二nhị 同đồng 泯mẫn 二Nhị 乘Thừa 同đồng 。 三tam 義nghĩa 類loại 相tương 似tự 同đồng 。 四tứ 同đồng 成thành 一nhất 教giáo 同đồng )# 言ngôn 小tiểu 異dị 。 大đại 義nghĩa 不bất 差sai 。 (# 頥# 菴am 謂vị 。 善thiện 住trụ 自tự 指chỉ 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 同đồng 彼bỉ 會hội 三tam 。 故cố 云vân 小tiểu 異dị 旨chỉ 意ý 是thị 一nhất 。 故cố 曰viết 不bất 差sai )# 而nhi 學học 者giả 二nhị 三tam 不bất 知tri 孰thục 是thị 。 請thỉnh 諸chư 少thiểu 俊# 。 愽# 採thải 祖tổ 文văn 。 示thị 其kỳ 所sở 歸quy 。 當đương 公công 論luận 是thị 非phi 。 不bất 可khả 私tư 其kỳ 所sở 黨đảng 。 至chí 祝chúc 至chí 祝chúc 。

其kỳ 一nhất 言ngôn 通thông 目mục 。 (# 內nội 章chương 具cụ 云vân 。 又hựu 言ngôn 同đồng 者giả 。 眾chúng 多đa 別biệt 義nghĩa 。 一nhất 言ngôn 〔# 通thông 〕# 位vị 中trung 所sở 含hàm 。 即tức 通thông 成thành 解giải 行hành 等đẳng )# 隨tùy 別biệt 取thủ 一nhất 義nghĩa 。 (# 內nội 章chương 又hựu 曰viết 。 會hội 義nghĩa 不bất 同đồng 。 多đa 種chủng 法Pháp 門môn 。 隨tùy 別biệt 取thủ 一nhất 義nghĩa 。 餘dư 無vô 別biệt 相tướng 。 故cố 言ngôn 同đồng 耳nhĩ 。 釋thích 曰viết 。 地địa 論luận 云vân 。 信tín 地địa 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 至chí 與dữ 不bất 思tư 議nghị 佛Phật 法Pháp 。 為vi 一nhất 緣duyên 起khởi )# 并tinh 同đồng 別biệt 中trung 。 各các 說thuyết 同đồng 別biệt 等đẳng 義nghĩa 。 (# 各các 說thuyết 同đồng 別biệt 者giả 。 具cụ 云vân 別biệt 教giáo 之chi 中trung 亦diệc 有hữu 同đồng 別biệt 。 由do 多đa 即tức 一nhất 。 是thị 其kỳ 同đồng 也dã 。 為vi 一nhất 中trung 多đa 。 即tức 是thị 別biệt 也dã 。 同đồng 教giáo 之chi 中trung 亦diệc 有hữu 同đồng 別biệt 。 一Nhất 乘Thừa 三tam 乘thừa 同đồng 一nhất 善thiện 巧xảo 。 是thị 其kỳ 同đồng 也dã 。 各các 為vi 據cứ 機cơ 別biệt 。 即tức 是thị 別biệt 也dã )# 非phi 諸chư 方phương 所sở 諍tranh 。 不bất 必tất 辨biện 也dã 。

章chương 初sơ 一nhất 別biệt 教giáo 。 二nhị 同đồng 教giáo 。 易dị 簡giản 釋thích 曰viết 。 後hậu 同đồng 教giáo 門môn 。 直trực 就tựu 法Pháp 界Giới 本bổn 末mạt 融dung 會hội 。 故cố 下hạ 章chương 云vân 。 此thử 同đồng 教giáo 說thuyết 諸chư 乘thừa 等đẳng 會hội 融dung 無vô 二nhị 。 同đồng 一nhất 法Pháp 界Giới 。

評bình 曰viết 。 此thử 中trung 引dẫn 文văn 不bất 盡tận 。 (# 次thứ 云vân 有hữu 其kỳ 二nhị 門môn 等đẳng )# 復phục 錯thác 亂loạn 宗tông 因nhân 。 (# 以dĩ 宗tông 為vi 因nhân 。 故cố 云vân 錯thác 亂loạn 。 如như 焚phần 薪tân 說thuyết )# 自tự 言ngôn 此thử 是thị 能năng 弘hoằng 門môn 。 非phi 被bị 機cơ 之chi 教giáo 也dã (# 華hoa 藏tạng 若nhược 了liễu 一nhất 同đồng 一nhất 別biệt 。 必tất 不bất 出xuất 此thử 言ngôn 也dã 。 書thư 曰viết 。 若nhược 網võng 在tại 綱cương 。 有hữu 條điều 而nhi 弗phất 紊# )# 。

迎nghênh 福phước 釋thích 曰viết 。 此thử 乃nãi 三tam 一nhất 合hợp 說thuyết 。 則tắc 三tam 乘thừa 一Nhất 乘Thừa 和hòa 合hợp 不bất 異dị 。 又hựu 注chú 曰viết 。 此thử 約ước 三tam 一nhất 具cụ 。 故cố 名danh 同đồng 。 又hựu 揀giản 非phi 海hải 具cụ 百bách 川xuyên 等đẳng 。 (# 云vân 云vân 會hội 解giải 注chú 云vân 。 以dĩ 初sơ 義nghĩa 具cụ 三tam 一Nhất 乘Thừa 故cố 。 少thiểu 異dị 全toàn 收thu 。 以dĩ 全toàn 收thu 必tất 約ước 海hải 具cụ 百bách 川xuyên 。 故cố 說thuyết 少thiểu 異dị 。 具cụ 三tam 一nhất 。 故cố 。 以dĩ 法pháp 華hoa 為vi 同đồng 教giáo 也dã )# 至chí 相tương/tướng 釋thích 曰viết 。 經Kinh 云vân 。 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 故cố 同đồng 也dã 。 (# 問vấn 復phục 入nhập 二nhị 章chương 曰viết 。 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 乃nãi 教giáo 相tương/tướng 也dã 。 豈khởi 將tương 作tác 同đồng 字tự 之chi 訓huấn 義nghĩa 哉tai 。 今kim 云vân 。 至chí 相tương/tướng 釋thích 曰viết 。 何hà 耶da 。 答đáp 。 此thử 約ước 釋thích 義nghĩa 。 彼bỉ 約ước 釋thích 文văn 。 不bất 相tương 違vi 也dã )# 多đa 義nghĩa 如như 彼bỉ 。 (# 妙diệu 趣thú 章chương )# 又hựu 曰viết 。 今kim 以dĩ 理lý 求cầu 通thông 之chi 。 與dữ 同đồng 別biệt 趣thú 也dã 。 今kim 從tùng 至chí 相tương/tướng (# 孟# 子tử 曰viết 。 所sở 願nguyện 則tắc 學học 孔khổng 子tử 也dã 。 又hựu 曰viết 。 予# 未vị 得đắc 為vi 孔khổng 子tử 徒đồ 也dã 。 予# 私tư 淑thục 諸chư 人nhân 也dã )# 。

評bình 曰viết 。 易dị 簡giản 將tương 彼bỉ 別biệt 教giáo 。 此thử 對đối 同đồng 之chi 別biệt 。 (# 易dị 簡giản 曰viết 。 妙diệu 趣thú 章chương 云vân 。 別biệt 於ư 三tam 乘thừa 。 故cố 名danh 別biệt 教giáo )# 今kim 取thủ 彼bỉ 同đồng 。 示thị 此thử 對đối 別biệt 之chi 同đồng 。 義nghĩa 無vô 舛suyễn 也dã 。 (# 大đại 師sư 親thân 謂vị 。 義nghĩa 豐phong 〔# 勒lặc 〕# 成thành 。 例lệ 釋thích 甚thậm 當đương )# 迎nghênh 福phước 亦diệc 曰viết 。 別biệt 義nghĩa 皆giai 同đồng 。 則tắc 亦diệc 與dữ 矣hĩ (# 會hội 解giải 第đệ 八bát 云vân 。 別biệt 教giáo 名danh 義nghĩa 。 諸chư 祖tổ 皆giai 同đồng 。 與dữ 者giả 許hứa 也dã 。 語ngữ 云vân 吾ngô 與dữ 汝nhữ 弗phất 如như 也dã )# 。

清thanh 涼lương 總tổng 相tương/tướng 會hội 通thông 中trung 。 或hoặc 分phân 為vi 四tứ 中trung 云vân 。 三tam 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 如như 法Pháp 華hoa 等đẳng (# 大đại 經kinh 疏sớ/sơ 二nhị 云vân 。 中trung 間gian 三tam 教giáo 。 存tồn 三tam 泯mẫn 二nhị 別biệt 。 故cố 開khai 之chi 為vi 四tứ 。 一nhất 別biệt 教giáo 小Tiểu 乘Thừa 。 如như 四tứ 阿a 含hàm 等đẳng 。 二nhị 同đồng 教giáo 三tam 乘thừa 。 如như 深thâm 密mật 等đẳng 。 三tam 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 如như 法Pháp 華hoa 等đẳng 。 四tứ 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 如như 華hoa 嚴nghiêm 等đẳng )# 。

易dị 簡giản 釋thích 教giáo 章chương 攝nhiếp 益ích 中trung 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 云vân 。 此thử 即tức 三tam 乘thừa 。 一Nhất 乘Thừa 和hòa 合hợp 。 屬thuộc 同đồng 教giáo 攝nhiếp 。 前tiền 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 即tức 是thị 圓viên 教giáo 。 權quyền 教giáo 三tam 乘thừa 即tức 是thị 始thỉ 教giáo 。 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 即tức 當đương 終chung 頓đốn 。 故cố 清thanh 涼lương 玄huyền 文văn 云vân 。 三tam 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 如như 法Pháp 華hoa 。 演diễn 義nghĩa 釋thích 曰viết 。 即tức 合hợp 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 也dã (# 同đồng 教giáo 唯duy 一nhất 。 勢thế 多đa 變biến 態thái 。 諒# 乎hồ 攝nhiếp 益ích 。 於ư 五ngũ 教giáo 中trung 。 前tiền 四tứ 當đương 三tam 乘thừa 教giáo 。 後hậu 一nhất 當đương 別biệt 教giáo 。 三tam 一nhất 和hòa 合hợp 當đương 同đồng 教giáo 。 今kim 配phối 分phần/phân 四tứ 。 幾kỷ 許hứa 誤ngộ 哉tai )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 師sư 又hựu 指chỉ 。 此thử 乃nãi 別biệt 教giáo 所sở 不bất 揀giản 者giả 也dã 。 (# 易dị 簡giản 曰viết 。 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 亦diệc 是thị 一Nhất 乘Thừa 。 非phi 此thử 所sở 揀giản )# 又hựu 曰viết 。 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 。 文văn 雖tuy 不bất 揀giản 。 常thường 自tự 逈huýnh 異dị 。 (# 次thứ 曰viết 。 以dĩ 華hoa 嚴nghiêm 中trung 唯duy 圓viên 融dung 具cụ 德đức 故cố 。 至chí 下hạ 教giáo 義nghĩa 攝nhiếp 益ích 中trung 。 分phân 為vi 三tam 類loại 。 一nhất 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 二nhị 權quyền 教giáo 三tam 乘thừa 。 三tam 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 斯tư 與dữ 終chung 頓đốn 自tự 別biệt )# 故cố 此thử 指chỉ 云vân 。 即tức 當đương 終chung 頓đốn 。 非phi 圓viên 教giáo 也dã 。 決quyết 擇trạch 其kỳ 意ý 中trung 。 亦diệc 曰viết 終chung 頓đốn 非phi 後hậu 教giáo 也dã 。 餘dư 義nghĩa 不bất 錄lục (# 即tức 當đương 等đẳng 者giả 教giáo 門môn 與dữ 義nghĩa 相tương/tướng 為vi 二nhị 也dã )# 。

迎nghênh 福phước 會hội 解giải 曰viết 。 要yếu 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 同đồng 泯mẫn 二nhị 故cố 。 名danh 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 也dã 。 注chú 曰viết 。 此thử 約ước 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 。 泯mẫn 二nhị 是thị 同đồng 。 非phi 即tức 合hợp 終chung 頓đốn 為vi 同đồng 也dã 。 正chánh 約ước 終chung 頓đốn 同đồng 無vô 二Nhị 乘Thừa 。 故cố 云vân 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 也dã 。 又hựu 次thứ 義nghĩa 中trung 注chú 。 若nhược 終chung 頓đốn 自tự 相tương/tướng 同đồng 者giả 。 漸tiệm 頓đốn 有hữu 異dị 。 安an 得đắc 是thị 同đồng 。 又hựu 曰viết 。 不bất 是thị 合hợp 終chung 頓đốn 為vi 同đồng 。 但đãn 約ước 同đồng 泯mẫn 二nhị 。 故cố 名danh 同đồng 也dã 。 又hựu 曰viết 。 近cận 人nhân 皆giai 云vân 。 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 合hợp 為vi 同đồng 教giáo 。 漸tiệm 頓đốn 自tự 殊thù 。 將tương 何hà 可khả 合hợp 耶da (# 會hội 解giải 第đệ 八bát )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 亦diệc 非phi 圓viên 中trung 之chi 同đồng 。 又hựu 非phi 合hợp 終chung 頓đốn 。 是thị 離ly 之chi 之chi 存tồn 泯mẫn 也dã 。 又hựu 將tương 泯mẫn 二nhị 是thị 同đồng 。 作tác 同đồng 教giáo 得đắc 名danh 所sở 以dĩ 。 (# 已dĩ 上thượng 按án 定định 其kỳ 非phi )# 餘dư 義nghĩa 可khả 知tri 也dã 。 如như 講giảng 時thời 所sở 辨biện 。

清thanh 涼lương 釋thích 曰viết 。 始thỉ 教giáo 存tồn 三tam 故cố 。 別biệt 為vi 一nhất 教giáo 。 終chung 頓đốn 泯mẫn 二nhị 是thị 同đồng 故cố 。 合hợp 為vi 一nhất 教giáo 。 下hạ 列liệt 四tứ 中trung 云vân 。 三tam 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 即tức 合hợp 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 也dã (# 演diễn 義nghĩa 抄sao 第đệ 六lục )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 乃nãi 泯mẫn 二nhị 是thị 同đồng 。 出xuất 合hợp 為vi 一nhất 教giáo 之chi 所sở 以dĩ 。 (# 文văn 義nghĩa 煥hoán 然nhiên 。 宗tông 因nhân 允duẫn 當đương 。 清thanh 凉# 曰viết 。 仲trọng 尼ni 傾khuynh 蓋cái 。 伯bá 牙nha 輟chuyết 絃huyền 。 亦diệc 藉tạ 形hình 聲thanh 矣hĩ 。 不bất 面diện 而nhi 傳truyền 。 得đắc 旨chỉ 繫hệ 表biểu 。 意ý 猶do 吾ngô 心tâm 。 未vị 知tri 有hữu 也dã )# 非phi 同đồng 教giáo 得đắc 名danh 之chi 因nhân 由do 也dã 。 (# 張trương 家gia 兒nhi 豈khởi 作tác 李# 家gia 子tử 。 然nhiên 涉thiệp 獵liệp 之chi 譏cơ 。 不bất 可khả 逃đào 也dã )# 是thị 故cố 存tồn 三tam 為vi 一nhất 教giáo 。 泯mẫn 二nhị 為vi 一nhất 教giáo 。 與dữ 小tiểu 圓viên 為vi 四tứ 。 亦diệc 明minh 曰viết 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 即tức 合hợp 終chung 頓đốn 。 與dữ 迎nghênh 福phước 有hữu 異dị 。 自tự 注chú 云vân 。 然nhiên 亦diệc 各các 自tự 建kiến 立lập 不bất 必tất 見kiến 疑nghi (# 清thanh 凉# 與dữ 迎nghênh 福phước 。 有hữu 異dị 建kiến 立lập 也dã )# 。

又hựu 曰viết 。 約ước 圓viên 融dung 不bất 融dung 。 分phần/phân 成thành 二nhị 種chủng 。 即tức 實thật 教giáo 頓đốn 教giáo 並tịnh 皆giai 不bất 融dung 。 為vi 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 (# 貞trinh 元nguyên 一nhất 之chi 上thượng )# 善thiện 住trụ 自tự 注chú 云vân 。 此thử 約ước 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 對đối 事sự 事sự 無vô 礙ngại 揀giản 也dã 。 問vấn 。 若nhược 一nhất 向hướng 不bất 融dung 。 何hà 異dị 頓đốn 實thật 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 入nhập 圓viên 收thu 。 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 必tất 有hữu 事sự 之chi 無vô 礙ngại 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 彰chương 其kỳ 無vô 礙ngại 等đẳng 四tứ 門môn 皆giai 別biệt 教giáo 故cố (# 玄huyền 文văn 曰viết 。 今kim 顯hiển 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 略lược 顯hiển 四tứ 門môn 。 一nhất 所sở 依y 體thể 事sự 。 二nhị 攝nhiếp 歸quy 真chân 實thật 。 三tam 彰chương 其kỳ 無vô 礙ngại 。 四tứ 周chu 徧biến 含hàm 融dung 。 釋thích 曰viết 。 上thượng 之chi 四tứ 門môn 。 初sơ 即tức 法pháp 相tướng 。 二nhị 即tức 無vô 相tướng 。 三tam 即tức 同đồng 教giáo 。 四tứ 即tức 別biệt 教giáo 。 若nhược 下hạ 同đồng 諸chư 乘thừa 。 通thông 四tứ 無vô 礙ngại 。 皆giai 別biệt 教giáo 分phân 齊tề 。 法Pháp 界Giới 三tam 觀quán 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 揆quỹ 。 詳tường 之chi 可khả 見kiến 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 謂vị 非phi 餘dư 經Kinh 法Pháp 界giới 釋thích 。 體thể 勢thế 縱tung 橫hoành 。 不bất 可khả 定định 準chuẩn 。 故cố 祖tổ 曰viết 。 此thử 經Kinh 所sở 宗tông 。 諸chư 經kinh 通thông 體thể 等đẳng )# 。

評bình 曰viết 。 既ký 曰viết 不bất 融dung 為vi 同đồng 。 非phi 泯mẫn 二nhị 名danh 同đồng 。 不bất 亦diệc 顯hiển 然nhiên 乎hồ 。 又hựu 此thử 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 是thị 合hợp 終chung 頓đốn 。 義nghĩa 亦diệc 明minh 矣hĩ (# 已dĩ 上thượng 躡niếp 〔# 疏sớ/sơ 〕# 印ấn 定định )# 。

又hựu 曰viết 。 若nhược 自tự 他tha 相tương/tướng 絕tuyệt 。 則tắc 與dữ 眾chúng 生sanh 心tâm 。 同đồng 一nhất 體thể 故cố 。 無vô 心tâm 外ngoại 也dã 。 不bất 壞hoại 能năng 所sở 。 故cố 能năng 知tri 也dã 。 自tự 解giải 曰viết 。 此thử 通thông 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 。 但đãn 同đồng 一nhất 體thể 是thị 頓đốn 教giáo 。 兼kiêm 不bất 壞hoại 能năng 所sở 知tri 義nghĩa 。 即tức 是thị 終chung 教giáo 。 若nhược 總tổng 取thủ 雙song 絕tuyệt 雙song 存tồn 亦diệc 圓viên (# 教giáo 中trung )# 同đồng 教giáo 義nghĩa 也dã (# 地địa 經Kinh 云vân 。 皆giai 如như 實thật 知tri 。 疏sớ/sơ 五ngũ 十thập 八bát 云vân 。 審thẩm 於ư 事sự 實thật 。 見kiến 理lý 實thật 故cố 。 亦diệc 非phi 心tâm 外ngoại 見kiến 法pháp 。 亦diệc 非phi 無vô 境cảnh 可khả 知tri 。 若nhược 自tự 他tha 相tương/tướng 絕tuyệt 。 則tắc 與dữ 眾chúng 生sanh 心tâm 同đồng 一nhất 體thể 故cố 。 無vô 心tâm 外ngoại 也dã 。 不bất 壞hoại 能năng 所sở 。 故cố 能năng 知tri 也dã 。 又hựu 他tha 心tâm 是thị 總tổng 。 餘dư 皆giai 是thị 別biệt 。 六lục 相tương/tướng 圓viên 融dung 。 一Nhất 乘Thừa 之chi 實thật 知tri 也dã 。 抄sao 四tứ 十thập 一nhất 云vân 。 皆giai 如như 實thật 下hạ 。 總tổng 釋thích 如như 實thật 知tri 義nghĩa 。 有hữu 五ngũ 教giáo 意ý 。 初sơ 通thông 小Tiểu 乘Thừa 初sơ 教giáo 。 理lý 實thật 通thông 人nhân 法pháp 二nhị 空không 故cố 。 二nhị 亦diệc 非phi 心tâm 外ngoại 下hạ 。 通thông 始thỉ 終chung 二nhị 教giáo 。 唯duy 識thức 之chi 義nghĩa 通thông 二nhị 教giáo 故cố 。 三tam 若nhược 自tự 他tha 相tương/tướng 絕tuyệt 下hạ 。 通thông 於ư 終chung 頓đốn 兩lưỡng 教giáo 。 相tương/tướng 同đồng 一nhất 體thể 。 即tức 是thị 頓đốn 教giáo 。 兼kiêm 取thủ 不bất 壞hoại 。 能năng 所sở 知tri 義nghĩa 。 即tức 是thị 終chung 教giáo 。 又hựu 總tổng 取thủ 雙song 絕tuyệt 雙song 存tồn 亦diệc 圓viên 中trung 同đồng 教giáo 義nghĩa 故cố 。 四tứ 又hựu 他tha 心tâm 是thị 總tổng 下hạ 。 六lục 相tương/tướng 圓viên 融dung 。 唯duy 屬thuộc 〔# 同đồng 〕# 教giáo 一Nhất 乘Thừa 之chi 別biệt 教giáo 義nghĩa 。 釋thích 曰viết 。 約ước 教giáo 分phân 別biệt 。 故cố 云vân 有hữu 五ngũ 教giáo 意ý 等đẳng 。 若nhược 約ước 融dung 通thông 。 皆giai 別biệt 教giáo 也dã )# 。

評bình 曰viết 。 既ký 稱xưng 總tổng 取thủ 。 合hợp 二nhị 教giáo 也dã 。 亦diệc 圓viên 教giáo 中trung 。 □# 同đồng 非phi 離ly 之chi 終chung 頓đốn 。 乃nãi 海hải 具cụ 之chi 江giang 水thủy 。 安an 得đắc 不bất 醎hàm 。 正chánh 同đồng 此thử 間gian 之chi 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 也dã (# 問vấn 。 引dẫn 文văn 可khả 爾nhĩ 。 且thả 四tứ 中trung 同đồng 教giáo 。 探thám 玄huyền 果quả 於ư 共cộng 教giáo 分phần/phân 出xuất 。 豈khởi 亦diệc 圓viên 中trung 同đồng 邪tà 。 答đáp 。 太thái 一nhất 曰viết 。 為vi 成thành 普phổ 〔# 法pháp 〕# 所sở 成thành 。 法pháp 性tánh 論luận 中trung 三tam 處xứ 入nhập 法Pháp 界Giới 。 法pháp 華hoa 等đẳng 教giáo 。 非phi 圓viên 中trung 同đồng 。 而nhi 何hà 故cố 圭# 山sơn 云vân 。 若nhược 約ước 頓đốn 開khai 。 但đãn 悟ngộ 至chí 此thử 。 便tiện 入nhập 圓viên 教giáo 也dã )# 。

密mật 祖tổ 釋thích 能năng 所sở 證chứng 義nghĩa 曰viết 。 能năng 所sở 無vô 二nhị 。 大Đại 乘Thừa 終chung 教giáo 也dã 。 能năng 所sở 俱câu 泯mẫn 。 大Đại 乘Thừa 頓đốn 教giáo 中trung 證chứng 道đạo 也dã (# 願nguyện 抄sao 二nhị 後hậu )# 。

觀quán 祖tổ 曰viết 。 以dĩ 能năng 所sở 歷lịch 然nhiên 。 證chứng 事sự 法Pháp 界Giới 。 能năng 所sở 一nhất 相tương/tướng 。 證chứng 理lý 法Pháp 界Giới 。 及cập 事sự 理lý 無vô 礙ngại 相tương/tướng 即tức 之chi 門môn 。 能năng 所sở 俱câu 泯mẫn 。 證chứng 事sự 理lý 無vô 礙ngại 形hình 奪đoạt 無vô 寄ký 門môn 。 存tồn 亡vong 無vô 礙ngại 。 全toàn 證chứng 事sự 理lý 。 無vô 障chướng 礙ngại 門môn 。 與dữ 一nhất 全toàn 収thâu 。 證chứng 事sự 事sự 無vô 礙ngại 門môn (# 貞trinh 元nguyên 一nhất 之chi 下hạ )# 。

評bình 曰viết 。 能năng 所sở 存tồn 亡vong 無vô 礙ngại 。 得đắc 非phi 總tổng 取thủ 雙song 絕tuyệt 雙song 存tồn 圓viên 中trung 同đồng 教giáo 義nghĩa 乎hồ 。 是thị 乃nãi 同đồng 前tiền 密mật 祖tổ 之chi 終chung 頓đốn 也dã 。 舉cử 一nhất 全toàn 収thâu 。 證chứng 事sự 事sự 無vô 礙ngại 別biệt 教giáo 也dã 。 此thử 前tiền 更cánh 不bất 立lập 圓viên 中trung 同đồng 。 又hựu 於ư 終chung 頓đốn 之chi 後hậu 。 別biệt 有hữu 此thử 門môn 。 義nghĩa 可khả 見kiến 矣hĩ (# 作tác 此thử 評bình 者giả 。 判phán 存tồn 亡vong 無vô 礙ngại 。 是thị 猶do 入nhập 海hải 江giang 水thủy 也dã )# 。

密mật 祖tổ 釋thích 理lý 事sự 無vô 礙ngại 中trung 。 至chí 存tồn 泯mẫn 同đồng 時thời 。 則tắc 曰viết 邐lệ 迤dĩ 有hữu 此thử 三tam 重trọng/trùng 。 事sự 理lý 無vô 礙ngại 之chi 義nghĩa 方phương 足túc 。 智trí 者giả 一nhất 一nhất 審thẩm 之chi (# 揚dương 雄hùng 吾ngô 子tử 篇thiên 云vân 。 升thăng 東đông 嶽nhạc 而nhi 知tri 眾chúng 山sơn 之chi 邐lệ 迤dĩ 也dã 。 况# 介giới 丘khâu 乎hồ 。 注chú 云vân 。 邐lệ 迤dĩ 猶do [(白-日+田)/廾]# 眇miễu )# 。

評bình 曰viết 。 即tức 前tiền 觀quán 祖tổ 能năng 所sở 一nhất 相tương/tướng 。 所sở 證chứng 事sự 理lý 無vô 礙ngại 相tương/tướng 即tức 之chi 門môn 。 一nhất 重trọng/trùng 也dã 。 (# 願nguyện 鈔sao 二nhị 釋thích 俱câu 存tồn 。 現hiện 前tiền 故cố 云vân 即tức 前tiền 等đẳng 也dã )# 。 能năng 所sở 俱câu 泯mẫn 。 證chứng 理lý 事sự 無vô 礙ngại 形hình 奪đoạt 無vô 寄ký 門môn 。 二nhị 重trọng/trùng 也dã 。 (# 事sự 理lý 雙song 奪đoạt )# 存tồn 亡vong 無vô 礙ngại 。 全toàn 證chứng 事sự 理lý 。 無vô 障chướng 礙ngại 門môn 。 三tam 重trọng/trùng 也dã 。 (# 為vi 一nhất 事sự 理lý 無vô 礙ngại 法Pháp 界Giới )# 如như 次thứ 前tiền 二nhị 祖tổ 取thủ 之chi 。 第đệ 三tam 重trọng/trùng 。 乃nãi 圓viên 中trung 之chi 同đồng 。 如như 日nhật 月nguyệt 矣hĩ 。 非phi 合hợp 終chung 頓đốn 乎hồ 。 (# 二nhị 祖tổ 即tức 清thanh 凉# 。 第đệ 一nhất 重trọng/trùng 終chung 教giáo 。 第đệ 二nhị 重trọng/trùng 頓đốn 教giáo 。 第đệ 三tam 重trọng/trùng 。 乃nãi 圓viên 中trung 同đồng 也dã )# 。

觀quán 祖tổ 釋thích 事sự 理lý 無vô 礙ngại 曰viết 。 會hội 法pháp 性tánh 者giả 。 以dĩ 是thị 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 義nghĩa 理lý 分phân 齊tề 故cố (# 演diễn 義nghĩa 第đệ 七thất 云vân 。 又hựu 十thập 對đối 中trung 。 唯duy 會hội 法pháp 性tánh 。 以dĩ 是thị 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 義nghĩa 分phân 齊tề 故cố )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 蓋cái 後hậu 三tam 教giáo 。 並tịnh 揀giản 於ư 權quyền 。 總tổng 是thị 一Nhất 乘Thừa 。 開khai 之chi 為vi 同đồng 別biệt 。 (# 貞trinh 元nguyên 曰viết 。 實thật 教giáo 大Đại 乘Thừa 亦diệc 名danh 一Nhất 乘Thừa 。 即tức 後hậu 三tam 教giáo 合hợp 名danh 為vi 實thật 。 就tựu 實thật 教giáo 中trung 。 約ước 圓viên 融dung 不bất 融dung 。 分phần/phân 成thành 二nhị 種chủng 。 即tức 實thật 教giáo 頓đốn 教giáo 。 並tịnh 皆giai 不bất 融dung 。 為vi 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 唯duy 第đệ 五ngũ 教giáo 圓viên 融dung 具cụ 德đức 。 名danh 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa )# 此thử 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 是thị 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 之chi 義nghĩa 理lý 分phân 齊tề 故cố 。 (# 圭# 山sơn 云vân 。 已dĩ 當đương 大Đại 乘Thừa 同đồng 教giáo 之chi 趣thú 致trí )# 故cố 一nhất 一nhất 會hội 前tiền 終chung 頓đốn 能năng 揀giản 權quyền 三tam 之chi 義nghĩa 也dã 。 (# 清thanh 凉# 云vân 。 三tam 乘thừa 一Nhất 乘Thừa 別biệt 。 今kim 但đãn 會hội 一Nhất 乘Thừa 等đẳng )# 以dĩ 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 是thị 該cai 取thủ 頓đốn 實thật 故cố 也dã (# 太thái 一nhất 曰viết 。 此thử 中trung 所sở 明minh 如Như 來Lai 藏tạng 佛Phật 性tánh 。 雖tuy 約ước 諸chư 義nghĩa 。 差sai 別biệt 不bất 同đồng 。 皆giai 是thị 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 義nghĩa 也dã 。

何hà 以dĩ 故cố 。 為vi 成thành 普phổ 法pháp 故cố 。 普phổ 法pháp 所sở 成thành 故cố )# 。

密mật 祖tổ 又hựu 曰viết 。 具cụ 此thử 十thập 門môn 。 方phương 名danh 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 又hựu 曰viết 。 當đương 同đồng 教giáo 大Đại 乘Thừa 之chi 極cực 致trí 。 後hậu 觀quán 別biệt 教giáo 等đẳng (# 觀quán 註chú )# 。

評bình 曰viết 。 即tức 前tiền 清thanh 涼lương 存tồn 亡vong 無vô 礙ngại 全toàn 證chứng 之chi 事sự 理lý 無vô 礙ngại 門môn 。 此thử 大Đại 乘Thừa 亦diệc 名danh 一Nhất 乘Thừa 。 故cố 理lý 義nghĩa 正chánh 齊tề 。 不bất 必tất 疑nghi 也dã 。 後hậu 觀quán 別biệt 教giáo 。 此thử 觀quán 同đồng 教giáo 。 何hà 疑nghi 之chi 有hữu 。 次thứ 前tiền 即tức 言ngôn 。 是thị 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 之chi 義nghĩa 理lý 分phân 齊tề 。 可khả 為vi 良lương 證chứng (# 貞trinh 元nguyên 一nhất 之chi 上thượng 曰viết 。 實thật 教giáo 大Đại 乘Thừa 。 亦diệc 名danh 一Nhất 乘Thừa )# 。

觀quán 祖tổ 又hựu 曰viết 。 實thật 教giáo 大Đại 乘Thừa 。 亦diệc 名danh 一Nhất 乘Thừa 。 謂vị 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 唯duy 有hữu 一Nhất 乘Thừa 法Pháp 故cố 。 即tức 後hậu 三tam 教giáo 合hợp 為vi 一nhất 實thật 。 即tức 今kim 性tánh 相tướng 二nhị 宗tông 。 有hữu 多đa 差sai 別biệt 。 略lược 列liệt 十thập 條điều 。 此thử 能năng 揀giản 十thập 義nghĩa 。 亦diệc 即tức 此thử 經Kinh 中trung 同đồng 教giáo 之chi 義nghĩa 。 密mật 祖tổ 亦diệc 曰viết 。 即tức 華hoa 嚴nghiêm 同đồng 教giáo 義nghĩa (# 演diễn 義nghĩa 六lục 曰viết 。 此thử 經Kinh 同đồng 經kinh 者giả 。 三tam 摩ma 娑sa 釋thích 。 依y 主chủ 得đắc 名danh 。 補bổ 盧lô 沙sa 聲thanh 。 屬thuộc 聲thanh 受thọ 稱xưng 。 此thử 經Kinh 之chi 同đồng 教giáo 也dã 。 大đại 抄sao 四tứ 云vân 。 即tức 華hoa 嚴nghiêm 中trung 同đồng 教giáo 之chi 義nghĩa )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 亦diệc 後hậu 三tam 合hợp 為vi 一nhất 實thật 。 開khai 二nhị 即tức 同đồng 別biệt 。 開khai 三tam 即tức 圓viên 終chung 頓đốn 也dã 。 是thị 以dĩ 為vi 四tứ 。 即tức 但đãn 有hữu 同đồng 別biệt 。 是thị 合hợp 取thủ 頓đốn 實thật 。 即tức 圓viên 中trung 之chi 同đồng 也dã 。 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 三tam 乘thừa 小Tiểu 乘Thừa 三tam 宗tông 不bất 同đồng 。 一Nhất 乘Thừa 有hữu 二nhị 故cố (# 配phối 五ngũ 教giáo 者giả 。 後hậu 三tam 一Nhất 乘Thừa 宗tông 。 始thỉ 教giáo 三tam 乘thừa 宗tông 。 愚ngu 法pháp 小Tiểu 乘Thừa 宗tông 。 如như 貞trinh 元nguyên 等đẳng 說thuyết )# 。

此thử 上thượng 釋thích 合hợp 後hậu 三tam 也dã 。 合hợp 為vi 一Nhất 乘Thừa 。 後hậu 段đoạn 釋thích 開khai 後hậu 三tam 也dã 。 則tắc 唯duy 後hậu 一nhất 中trung 。 自tự 有hữu 同đồng 別biệt 。 不bất 取thủ 終chung 頓đốn 。 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 唯duy 有hữu 同đồng 別biệt 。 無vô 餘dư 乘thừa 故cố 。 故cố 成thành 三tam 一nhất 也dã (# 此thử 上thượng 白bạch 書thư 。 乃nãi 善thiện 住trụ 新tân 加gia 入nhập 。 問vấn 。 清thanh 凉# 義nghĩa 分phân 齊tề 中trung 。 合hợp 後hậu 三tam 。 開khai 同đồng 別biệt 邪tà 。 答đáp 。 仰ngưỡng 觀quan 文văn 意ý 。 直trực 以dĩ 後hậu 一nhất 。 該cai 取thủ 終chung 頓đốn 作tác 同đồng 。 故cố 云vân 圓viên 教giáo 攝nhiếp 。 即tức 太thái 一nhất 謂vị 。 一Nhất 乘Thừa 即tức 一Nhất 乘Thừa 也dã 。 若nhược 約ước 影ảnh 前tiền 二nhị 者giả 。 即tức 攝nhiếp 前tiền 四tứ 教giáo 。 為vi 一nhất 方phương 便tiện 。 故cố 太thái 一nhất 謂vị 。 即tức 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 通thông 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 等đẳng 。 全toàn 同đồng 教giáo 章chương 行hành 位vị 中trung 也dã )# 。

或hoặc 五ngũ 則tắc 終chung 頓đốn 圓viên 。 若nhược 後hậu 一nhất 自tự 開khai 同đồng 別biệt 。 則tắc 離ly 之chi 之chi 終chung 頓đốn 。 非phi 合hợp 之chi 之chi 終chung 頓đốn 。 亦diệc 以dĩ 一Nhất 乘Thừa 三tam 乘thừa 小Tiểu 乘Thừa 不bất 同đồng 。 (# 此thử 中trung 圓viên 教giáo 為vi 一Nhất 乘Thừa 。 宗tông 始thỉ 終chung 頓đốn 為vi 三tam 乘thừa 宗tông 。 愚ngu 法pháp 為vi 小Tiểu 乘Thừa 宗tông 。 如như 教giáo 章chương 等đẳng 說thuyết 。 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 。 進tiến 退thoái 雖tuy 殊thù 。 然nhiên 皆giai 不bất 違vi 梁lương 攝nhiếp 論luận 也dã )# 終chung 頓đốn 各các 詮thuyên 雙song 存tồn 俱câu 泯mẫn 。 偏thiên 而nhi 非phi 圓viên 。 若nhược 取thủ 終chung 頓đốn 。 全toàn 同đồng 四tứ 中trung 。 (# 白bạch 書thư 順thuận 明minh 。 此thử 中trung 反phản 顯hiển )# 此thử 理lý 顯hiển 然nhiên 。 宜nghi 深thâm 思tư 之chi 。 若nhược 將tương 四tứ 教giáo 作tác 五ngũ 教giáo 通thông 。 開khai 合hợp 不bất 分phân 。 偏thiên 圓viên 難nạn/nan 辨biện 。 (# 如như 會hội 解giải 釋thích 分phần/phân 四tứ 曰viết 。 非phi 即tức 合hợp 終chung 頓đốn )# 但đãn 見kiến 理lý 事sự 無vô 礙ngại 之chi 言ngôn 。 便tiện 名danh 終chung 教giáo 。 如như 法Pháp 華hoa 等đẳng 。 理lý 事sự 無vô 礙ngại 一nhất 宗tông 所sở 収thâu 。 大Đại 乘Thừa 一nhất 發phát 。 判phán 為vi 偏thiên 淺thiển 。 (# 多đa 謂vị 華hoa 藏tạng 。 余dư 親thân 問vấn 頤di 菴am 云vân 。 亦diệc 兼kiêm 前tiền 人nhân 。 若nhược 爾nhĩ 如như 符phù 真chân 曰viết 。 今kim 理lý 事sự 無vô 礙ngại 。 是thị 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 即tức 終chung 教giáo 無vô 性tánh 真Chân 如Như 。 楞lăng 伽già 思tư 益ích 法pháp 華hoa 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 一nhất 百bách 餘dư 部bộ 實thật 教giáo 大Đại 乘Thừa 所sở 詮thuyên 極cực 理lý 。 未vị 敢cảm 評bình 定định )# 若nhược 謂vị 圭# 山sơn 之chi 言ngôn 而nhi 不bất 通thông 者giả 。 (# 略lược 抄sao 曰viết 。 漸tiệm 宗tông 所sở 依y 之chi 經kinh 者giả 。 是thị 法pháp 華hoa 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 第đệ 四tứ 五ngũ 時thời 中trung 所sở 說thuyết 法Pháp 性tánh 實thật 理lý 。 是thị 結kết 會hội 始thỉ 教giáo 之chi 終chung 極cực 。 故cố 名danh 終chung 教giáo 。 釋thích 曰viết 。 且thả 約ước 一nhất 期kỳ 漸tiệm 教giáo 說thuyết 也dã )# 豈khởi 不bất 礙ngại 他tha 漸tiệm 中trung 之chi 圓viên 。 (# 演diễn 義nghĩa 五ngũ 云vân 。 華hoa 嚴nghiêm 之chi 圓viên 。 是thị 頓đốn 中trung 之chi 圓viên 。 法pháp 華hoa 之chi 圓viên 。 是thị 漸tiệm 中trung 之chi 圓viên 。 漸tiệm 頓đốn 之chi 義nghĩa 。 二nhị 經kinh 則tắc 異dị 。 圓viên 教giáo 化hóa 法pháp 。 二nhị 經kinh 不bất 殊thù 等đẳng )# 宗tông 意ý 別biệt 意ý 。 在tại 於ư 一Nhất 乘Thừa 等đẳng 語ngữ 乎hồ 。 (# 要yếu 問vấn 上thượng 云vân 。 法pháp 華hoa 經kinh 宗tông 義nghĩa 。 是thị 一Nhất 乘Thừa 經kinh 也dã 。 教giáo 章chương 云vân 。 法pháp 華hoa 別biệt 意ý 。 正chánh 在tại 一Nhất 乘Thừa )# 況huống 吾ngô 宗tông 未vị 嘗thường 局cục 判phán 一nhất 教giáo 而nhi 作tác 一nhất 教giáo 。 以dĩ 深thâm 為vi 淺thiển 。 吾ngô 祖tổ 誡giới 。 之chi 甚thậm 明minh 。 可khả 深thâm 體thể 之chi 。 可khả 深thâm 思tư 之chi (# 清thanh 凉# 云vân 。 一nhất 經kinh 容dung 有hữu 多đa 教giáo 等đẳng )# 。

清thanh 涼lương 曰viết 。 一nhất 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 故cố (# 此thử 下hạ 皆giai 義nghĩa 理lý 分phân 齊tề 疏sớ/sơ 抄sao )# 。

易dị 簡giản 釋thích 曰viết 。 清thanh 涼lương 玄huyền 文văn 義nghĩa 理lý 分phân 齊tề 中trung 。 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 。 及cập 圓viên 融dung 具cụ 德đức 。 乃nãi 教giáo 下hạ 曲khúc 分phần/phân 義nghĩa 門môn 。 與dữ 以dĩ 教giáo 攝nhiếp 乘thừa 。 義nghĩa 意ý 亦diệc 別biệt 。 指chỉ 總tổng 相tương/tướng 會hội 通thông 同đồng 別biệt 。 并tinh 乘thừa 教giáo 開khai 合hợp 同đồng 別biệt 。 乃nãi 曰viết 皆giai 明minh 教giáo 門môn 。 非phi 是thị 義nghĩa 相tương/tướng (# 以dĩ 教giáo 攝nhiếp 乘thừa 中trung 記ký 文văn )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 兄huynh 常thường 曰viết 。 但đãn 是thị 義nghĩa 相tương/tướng 。 非phi 為vi 機cơ 教giáo 門môn 。 以dĩ 一nhất 圓viên 教giáo 。 豈khởi 有hữu 二nhị 種chủng 修tu 證chứng 。 故cố 此thử 揀giản 云vân 。 乃nãi 教giáo 下hạ 義nghĩa 門môn 。 是thị 義nghĩa 相tương/tướng 也dã 。 不bất 同đồng 二nhị 處xứ 。 皆giai 明minh 教giáo 門môn 矣hĩ (# 二nhị 處xứ 者giả 。 總tổng 相tương/tướng 會hội 通thông 。 與dữ 乘thừa 教giáo 開khai 合hợp )# 。

迎nghênh 福phước 釋thích 曰viết 。 三tam 此thử 中trung 同đồng 教giáo 。 要yếu 圓viên 教giáo 與dữ 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 。 義nghĩa 類loại 相tương 似tự 。 故cố 云vân 同đồng 也dã 。

評bình 曰viết 。 迎nghênh 福phước 老lão 人nhân 。 聰thông 明minh 愽# 達đạt 。 當đương 今kim 諸chư 方phương 。 放phóng 出xuất 一nhất 頭đầu 地địa 者giả 也dã 。 (# 歐âu 陽dương 集tập 曰viết 。 讀đọc 軾thức 書thư 。 不bất 覺giác 汗hãn 出xuất 。 快khoái 哉tai 快khoái 哉tai 。 老lão 父phụ 當đương 避tị 路lộ 。 放phóng 他tha 出xuất 一nhất 頭đầu 地địa 也dã 。 可khả 喜hỷ 可khả 喜hỷ )# 此thử 論luận 似tự 涉thiệp 無vô 稽khể 。 何hà 邪tà (# 尚thượng 書thư 云vân 。 無vô 稽khể 之chi 言ngôn 勿vật 聽thính 。 弗phất 詢tuân 之chi 謀mưu 勿vật 庸dong 。 注chú 稽khể 考khảo 。 庸dong 用dụng 也dã )# 。

清thanh 涼lương 釋thích 曰viết 。 言ngôn 同đồng 教giáo 者giả 。 謂vị 終chung 頓đốn 二nhị 教giáo 。 雖tuy 說thuyết 一nhất 性tánh 一nhất 相tương/tướng 。 無vô 二nhị 無vô 三tam 。 (# 演diễn 義nghĩa 五ngũ 云vân 。 言ngôn 無vô 二nhị 亦diệc 無vô 三tam 者giả 。 古cổ 有hữu 多đa 說thuyết 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 師sư 云vân 。 二nhị 即tức 第đệ 二nhị 。 三tam 即tức 第đệ 三tam 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 勝thắng 故cố 。 為vi 第đệ 一nhất 等đẳng )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 正chánh 同đồng 教giáo 自tự 相tương/tướng 也dã 。 理lý 應ưng 更cánh 曰viết 。 言ngôn 思tư 斯tư 絕tuyệt 。 以dĩ 影ảnh 在tại 下hạ 文văn 不bất 言ngôn 耳nhĩ 。 無vô 二nhị 無vô 三tam 。 非phi 泯mẫn 二nhị 乎hồ 。 問vấn 曰viết 。 彼bỉ 頓đốn 實thật 。 安an 知tri 合hợp 彼bỉ 為vi 同đồng 教giáo 邪tà 。 答đáp 。 祖tổ 曰viết 下hạ 同đồng 同đồng 教giáo 。 釋thích 此thử 言ngôn 也dã 。 如như 次thứ 引dẫn 云vân (# 下hạ 引dẫn 演diễn 義nghĩa 四tứ 十thập 四tứ )# 。

又hựu 曰viết 。 不bất 辨biện 圓viên 融dung 具cụ 德đức 事sự 事sự 無vô 礙ngại 。 故cố 非phi 別biệt 教giáo 。

評bình 曰viết 。 揀giản 非phi 別biệt 教giáo 也dã 。 既ký 非phi 別biệt 即tức 同đồng 明minh 矣hĩ 。 不bất 亦diệc 即tức 終chung 頓đốn 非phi 別biệt 乎hồ 。

又hựu 曰viết 。 而nhi 別biệt 教giáo 中trung 有hữu 一nhất 性tánh 一nhất 相tương/tướng 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 言ngôn 思tư 斯tư 絕tuyệt 。 同đồng 彼bỉ 二nhị 教giáo (# 以dĩ 約ước 揀giản 權quyền 。 且thả 收thu 頓đốn 實thật 。 即tức 法pháp 華hoa 等đẳng 。 了liễu 義nghĩa 大Đại 乘Thừa 。 並tịnh 名danh 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 示thị 能năng 同đồng 。 即tức 別biệt 教giáo 中trung 彰chương 其kỳ 無vô 礙ngại 也dã 。 非phi 別biệt 有hữu 同đồng 教giáo 同đồng 彼bỉ 也dã 。 今kim 能năng 所sở 同đồng 義nghĩa 。 不bất 同đồng 昔tích 人nhân 。 可khả 深thâm 體thể 之chi 。 良lương 以dĩ 同đồng 彼bỉ 。 故cố 取thủ 之chi 也dã 。 義nghĩa 如như 下hạ 引dẫn 。 (# 昔tích 謂vị 同đồng 教giáo 同đồng 彼bỉ 。 今kim 乃nãi 合hợp 彼bỉ 為vi 同đồng 。 故cố 有hữu 異dị 也dã )# 問vấn 。 信tín 滿mãn 成thành 佛Phật 。 行hành 布bố 十Thập 地Địa 。 同đồng 前tiền 諸chư 教giáo 。 能năng 同đồng 名danh 同đồng 。 豈khởi 非phi 同đồng 教giáo 同đồng 彼bỉ 耶da 。 答đáp 。 彼bỉ 約ước 一Nhất 乘Thừa 同đồng 三tam 乘thừa 方phương 便tiện 。 引dẫn 彼bỉ 令linh 捨xả 權quyền 入nhập 實thật 。 不bất 待đãi 該cai 而nhi 是thị 圓viên (# 章chương 曰viết 。 以dĩ 此thử 經Kinh 中trung 安an 立lập 諸chư 位vị 。 有hữu 二nhị 善thiện 巧xảo 。 一nhất 約ước 相tương/tướng 就tựu 門môn 。 分phần/phân 位vị 前tiền 後hậu 。 寄ký 同đồng 三tam 乘thừa 。 引dẫn 彼bỉ 方phương 便tiện 。 是thị 同đồng 教giáo 也dã 。 二nhị 約ước 禮lễ 就tựu 法pháp 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 入nhập 。 圓viên 融dung 自tự 在tại 。 異dị 彼bỉ 三tam 乘thừa 。 是thị 別biệt 教giáo 也dã 。 釋thích 曰viết 。 探thám 玄huyền 云vân 。 前tiền 約ước 同đồng 教giáo 。 攝nhiếp 彼bỉ 中trung 根căn 。 今kim 顯hiển 別biệt 教giáo 。 彼bỉ 斯tư 上thượng 達đạt 。 此thử 之chi 謂vị 也dã 。 )# 今kim 約ước 所sở 詮thuyên 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 是thị 一nhất 該cai 取thủ 二nhị 教giáo 所sở 詮thuyên 。 入nhập 圓viên 成thành 此thử 。 彰chương 其kỳ 無vô 礙ngại 。 如như 浩hạo 然nhiên 氣khí 。 (# 孟# 子tử 公công 孫tôn 章chương 曰viết 。 我ngã 知tri 言ngôn 。 我ngã 善thiện 養dưỡng 吾ngô 浩hạo 然nhiên 之chi 氣khí )# 同đồng 雌thư 雄hùng 風phong 。 (# 文văn 選tuyển 風phong 賦phú 。 此thử 所sở 謂vị 大đại 王vương 之chi 雄hùng 風phong 。 庶thứ 人nhân 之chi 雌thư 風phong 也dã )# 總tổng 斯tư 二nhị 風phong 。 以dĩ 為vi 一nhất 氣khí 。 浩hạo 然nhiên 之chi 外ngoại 。 無vô 別biệt 雌thư 雄hùng 。 雌thư 雄hùng 之chi 外ngoại 。 寧ninh 有hữu 浩hạo 然nhiên 。 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 (# 能năng 同đồng 也dã 。 合hợp 浩hạo 然nhiên 氣khí )# 同đồng 存tồn 絕tuyệt 即tức 泯mẫn 。 (# 終chung 頓đốn 也dã 。 合hợp 雌thư 雄hùng 風phong )# 總tổng 斯tư 存tồn 泯mẫn 。 為vi 事sự 理lý 無vô 得đắc 。 (# 同đồng 教giáo 大Đại 乘Thừa 之chi 極cực 致trí 也dã 。 合hợp 總tổng 斯tư 二nhị 風phong 以dĩ 為vi 一nhất 氣khí )# 道Đạo 理lý 亦diệc 爾nhĩ 。 豈khởi 二nhị 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 分phần/phân 能năng 所sở 耶da 。 (# 合hợp 浩hạo 然nhiên 之chi 外ngoại 已dĩ 下hạ )# 章chương 家gia 約ước 引dẫn 權quyền 機cơ 。 此thử 文văn 該cai 取thủ 偏thiên 法pháp 。 機cơ 教giáo 相tương/tướng 須tu 。 宛uyển 然nhiên 凾# 蓋cái 。 然nhiên 皆giai 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 同đồng 前tiền 教giáo 耳nhĩ 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 中trung 。 廣quảng 引dẫn 祖tổ 據cứ 。 可khả 卻khước 觀quán 之chi 。

又hựu 通thông 難nạn/nan 曰viết 。 以dĩ 別biệt 該cai 同đồng 。 皆giai 圓viên 教giáo 攝nhiếp 。 (# 以dĩ 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 該cai 取thủ 終chung 頓đốn 。 為vi 圓viên 中trung 同đồng 。 故cố 云vân 圓viên 攝nhiếp )# 抄sao 曰viết 。 猶do 彼bỉ 江giang 水thủy 入nhập 海hải 亦diệc 醎hàm (# 具cụ 云vân 。 謂vị 有hữu 難nạn/nan 言ngôn 。 既ký 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 。 何hà 異dị 頓đốn 實thật 。 故cố 此thử 通thông 云vân 。 即tức 此thử 同đồng 中trung 。 必tất 有hữu 別biệt 義nghĩa 。 如như 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 必tất 有hữu 事sự 事sự 無vô 礙ngại 等đẳng )# 。

評bình 曰viết 。 既ký 俟sĩ 別biệt 該cai 。 即tức 偏thiên 教giáo 之chi 終chung 頓đốn 。 非phi 能năng 同đồng 別biệt 教giáo 也dã 。 又hựu 言ngôn 。 江giang 水thủy 入nhập 海hải 。 非phi 自tự 海hải 水thủy 。 即tức 終chung 頓đốn 為vi 此thử 之chi 事sự 理lý 無vô 礙ngại 明minh 矣hĩ 。 指chỉ 圓viên 教giáo 攝nhiếp 。 即tức 總tổng 取thủ 雙song 絕tuyệt 雙song 存tồn 圓viên 教giáo 中trung 同đồng 教giáo 也dã 。 當đương 知tri 該cai 之chi 之chi 終chung 頓đốn 。 非phi 離ly 之chi 之chi 終chung 頓đốn 。 入nhập 海hải 之chi 江giang 水thủy 。 非phi 未vị 入nhập 之chi 水thủy 矣hĩ 。 開khai 為vi 終chung 頓đốn 。 則tắc 各các 得đắc 存tồn 絕tuyệt 即tức 泯mẫn 之chi 一nhất 門môn 。 該cai 而nhi 合hợp 之chi 。 則tắc 具cụ 得đắc 存tồn 絕tuyệt 即tức 泯mẫn 同đồng 時thời 全toàn 入nhập 之chi 事sự 理lý 無vô 礙ngại 門môn 也dã 。 (# 弼bật 師sư 曰viết 。 謂vị 此thử 同đồng 教giáo 。 但đãn 於ư 別biệt 教giáo 法pháp 體thể 之chi 內nội 。 約ước 於ư 一nhất 分phần/phân 。 似tự 頓đốn 實thật 義nghĩa 。 立lập 為vi 同đồng 教giáo 。 體thể 不bất 離ly 別biệt 。 非phi 別biệt 教giáo 外ngoại 。 直trực 以dĩ 終chung 頓đốn 。 便tiện 名danh 同đồng 教giáo 等đẳng 。 則tắc 與dữ 今kim 天thiên 壤nhưỡng 也dã 。 况# 更cánh 承thừa 襲tập )# 即tức 所sở 謂vị 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 之chi 義nghĩa 理lý 分phân 齊tề 。 同đồng 教giáo 之chi 極cực 致trí 也dã 。 豈khởi 別biệt 有hữu 事sự 理lý 無vô 礙ngại 。 同đồng 彼bỉ 事sự 理lý 無vô 礙ngại 乎hồ 。 若nhược 本bổn 與dữ 同đồng 之chi 圓viên 。 豈khởi 可khả 復phục 言ngôn 圓viên 教giáo 攝nhiếp 也dã (# 該cai 取thủ 偏thiên 法pháp 。 有hữu 理lý 有hữu 文văn 。 以dĩ 圓viên 攝nhiếp 圓viên 。 文văn 理lý 俱câu 絕tuyệt )# 。

又hựu 曰viết 。 圓viên 教giáo 有hữu 二nhị 。 一nhất 同đồng 教giáo 。 二nhị 別biệt 教giáo 。 別biệt 即tức 不bất 共cộng 。 不bất 共cộng 頓đốn 實thật 。 同đồng 教giáo 者giả 。 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 。 若nhược 下hạ 同đồng 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 等đẳng (# 注chú 疏sớ/sơ 六lục 十thập 一nhất 云vân 。 上thượng 之chi 十thập 門môn 。 初sơ 一nhất 小tiểu 教giáo 。 次thứ 三tam 涉thiệp 權quyền 。 次thứ 三tam 就tựu 實thật 。 後hậu 三tam 約ước 圓viên 中trung 不bất 共cộng 。 若nhược 下hạ 同đồng 諸chư 乘thừa 。 通thông 十thập 無vô 礙ngại 。 一nhất 部bộ 大đại 宗tông 。 不bất 獨độc 此thử 品phẩm 。 (# 即tức 十Thập 地Địa 品phẩm )# 演diễn 義nghĩa 四tứ 十thập 四tứ 云vân 。 上thượng 之chi 十thập 門môn 下hạ 。 約ước 教giáo 教giáo 分phân 別biệt 。 即tức 具cụ 五ngũ 教giáo 。 涉thiệp 權quyền 是thị 始thỉ 教giáo 。 就tựu 實thật 通thông 二nhị 。 一nhất 即tức 終chung 教giáo 。 終chung 教giáo 亦diệc 名danh 實thật 教giáo 故cố 。 其kỳ 攝nhiếp 相tương/tướng 歸quy 性tánh 。 亦diệc 通thông 頓đốn 教giáo 。 以dĩ 後hậu 三tam 教giáo 皆giai 同đồng 一Nhất 乘Thừa 。 並tịnh 揀giản 於ư 權quyền 。 頓đốn 亦diệc 名danh 實thật 。 後hậu 三tam 圓viên 融dung 。 即tức 是thị 圓viên 教giáo 。 而nhi 言ngôn 不bất 共cộng 者giả 。 圓viên 教giáo 有hữu 二nhị 。 一nhất 同đồng 教giáo 。 二nhị 別biệt 教giáo 。 別biệt 即tức 不bất 共cộng 。 不bất 共cộng 頓đốn 實thật 故cố 。 二nhị 同đồng 教giáo 者giả 。 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 故cố 。 今kim 顯hiển 是thị 別biệt 。 故cố 云vân 不bất 共cộng 。 若nhược 下hạ 同đồng 諸chư 乘thừa 下hạ 。 約ước 融dung 通thông 說thuyết 。 若nhược 下hạ 同đồng 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 即tức 收thu 次thứ 三tam 。 就tựu 實thật 。 若nhược 同đồng 於ư 三tam 乘thừa 。 亦diệc 收thu 前tiền 四tứ 。 以dĩ 其kỳ 圓viên 教giáo 如như 海hải 包bao 含hàm 無vô 不bất 具cụ 故cố 。 釋thích 曰viết 。 下hạ 同đồng 諸chư 乘thừa 。 通thông 十thập 無vô 礙ngại 。 仰ngưỡng 觀quan 疏sớ/sơ 意ý 。 即tức 是thị 全toàn 收thu 別biệt 教giáo 該cai 攝nhiếp 門môn 也dã 。 今kim 答đáp 卷quyển 約ước 同đồng 教giáo 釋thích 者giả 。 且thả 取thủ 非phi 即tức 圓viên 通thông 。 然nhiên 法pháp 真chân 大đại 師sư 圭# 山sơn 前tiền 身thân 也dã )# 。

評bình 曰viết 。 既ký 言ngôn 下hạ 同đồng 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 則tắc 收thu 次thứ 三tam 門môn 唯duy 識thức 。 則tắc 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 是thị 。 終chung 頓đốn 何hà 不bất 得đắc 稱xưng 此thử 名danh 邪tà 。 既ký 曰viết 收thu 之chi 。 是thị 海hải 具cụ 之chi 江giang 。 水thủy 不bất 同đồng 長trường/trưởng 江giang 也dã 。 然nhiên 海hải 中trung 江giang 乃nãi 収thâu 長trường/trưởng 江giang 同đồng 味vị 耳nhĩ 。 別biệt 教giáo 同đồng 彼bỉ 。 言ngôn 下hạ 同đồng 也dã 。

又hựu 曰viết 。 若nhược 同đồng 三tam 乘thừa 。 亦diệc 収thâu 前tiền 四tứ 。 自tự 注chú 云vân 。 乃nãi 前tiền 四tứ 門môn 唯duy 識thức 。 非phi 四tứ 教giáo 也dã 。

評bình 曰viết 。 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 下hạ 同đồng 諸chư 乘thừa 。 (# 自tự 下hạ 至chí 不bất 待đãi 該cai 例lệ 顯hiển )# 既ký 不bất 所sở 同đồng 。 是thị 三tam 。 能năng 同đồng 亦diệc 三tam 。 (# 能năng 例lệ )# 當đương 知tri 。 別biệt 教giáo 下hạ 同đồng 終chung 頓đốn 。 不bất 應ưng 便tiện 非phi 是thị 圓viên 。 卻khước 竢# 該cai 而nhi 入nhập 圓viên 也dã 。 (# 所sở 例lệ )# 以dĩ 本bổn 非phi 江giang 水thủy 。 故cố 不bất 待đãi 入nhập 。 本bổn 非phi 不bất 融dung 。 故cố 不bất 待đãi 該cai 。 (# 約ước 宗tông 因nhân 以dĩ 釋thích 成thành 能năng 同đồng 。 一nhất 性tánh 一nhất 相tương/tướng 。 是thị 有hữu 法pháp 。 不bất 待đãi 該cai 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 。 本bổn 非phi 不bất 融dung 故cố 。 同đồng 踰du 如như 自tự 海hải 水thủy 。 自tự 海hải 水thủy 是thị 有hữu 法pháp 。 不bất 待đãi 入nhập 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 。 本bổn 非phi 江giang 〔# 水thủy 〕# )# 蓋cái 後hậu 三tam 教giáo 並tịnh 揀giản 於ư 權quyền 。 合hợp 為vi 一nhất 實thật 。 皆giai 是thị 一Nhất 乘Thừa 。 開khai 即tức 為vi 二nhị 。 謂vị 同đồng 別biệt 也dã 。 有hữu 開khai 之chi 之chi 終chung 頓đốn 。 非phi 圓viên 中trung 之chi 同đồng 。 (# 為vi 次thứ 義nghĩa 本bổn )# 今kim 將tương 合hợp 之chi 入nhập 圓viên 。 故cố 說thuyết 該cai 耳nhĩ 。 (# 以dĩ 別biệt 該cai 同đồng 皆giai 圓viên 教giáo 攝nhiếp )# 而nhi 抄sao 又hựu 曰viết 。 如như 海hải 包bao 含hàm 。 無vô 不bất 具cụ 故cố 。 則tắc 總tổng 収thâu 諸chư 教giáo 。 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 得đắc 非phi 廣quảng 乎hồ (# 彈đàn 會hội 解giải 也dã 。 問vấn 。 人nhân 謂vị 會hội 三tam 唯duy 是thị 法pháp 華hoa 。 如như 何hà 。 答đáp 。 非phi 獨độc 法pháp 華hoa 也dã 。 何hà 者giả 。 祖tổ 云vân 。 若nhược 引dẫn 機cơ 以dĩ 會hội 同đồng 。 同đồng 同đồng 具cụ 十thập 。 豈khởi 亦diệc 法pháp 華hoa 為vi 能năng 會hội 。 若nhược 爾nhĩ 。 探thám 玄huyền 何hà 謂vị 。 華hoa 嚴nghiêm 無vô 權quyền 可khả 會hội 。 涅Niết 槃Bàn 會hội 前tiền 諸chư 權quyền 。 答đáp 。 彼bỉ 約ước 化hóa 儀nghi 。 非phi 此thử 之chi 比tỉ 。 豈khởi 不bất 乖quai 〔# 害hại 〕# 。 猶do 南nam 行hành 者giả 至chí 於ư 郢# 。 北bắc 面diện 不bất 見kiến 冥minh 山sơn 者giả 。 去khứ 之chi 遠viễn 也dã 。 若nhược 剉tỏa 法pháp 真chân 此thử 語ngữ 。 得đắc 不bất 異dị 於ư 江giang 淹yêm 夢mộng 筆bút 也dã 。 問vấn 。 心tâm 識thức 中trung 設thiết 以dĩ 法pháp 華hoa 為vi 能năng 攝nhiếp 。 何hà 失thất 。 答đáp 。 則tắc 違vi 清thanh 凉# 華hoa 嚴nghiêm 疏sớ/sơ 。 初sơ 列liệt 屬thuộc 所sở 攝nhiếp 也dã 。 若nhược 爾nhĩ 。 稱xưng 性tánh 極cực 談đàm 一Nhất 乘Thừa 要yếu 軌quỹ 。 可khả 謂vị 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 不phủ 。 答đáp 。 賢hiền 首thủ 雖tuy 云vân 引dẫn 彼bỉ 三tam 乘thừa 。 清thanh 凉# 云vân 開khai 權quyền 〔# 實thật 〕# 。 如như 。 約ước 相tương/tướng 就tựu 門môn 。 皆giai 別biệt 教giáo 也dã 。 問vấn 。 已dĩ 知tri 能năng 會hội 非phi 獨độc 法pháp 華hoa 。 且thả 群quần 修tu 多đa 羅la 得đắc 名danh 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 為vi 因nhân 華hoa 嚴nghiêm 該cai 耶da 。 為vi 因nhân 法pháp 華hoa 會hội 耶da 。 答đáp 。 若nhược 因nhân 法pháp 華hoa 者giả 。 則tắc 有hữu 宗tông 因nhân 通thông 局cục 過quá 。 以dĩ 諸chư 宗tông 皆giai 說thuyết 法Pháp 華hoa 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 故cố 。 若nhược 謂vị 此thử 約ước 會hội 歸quy 華hoa 嚴nghiêm 。 異dị 諸chư 宗tông 者giả 。 則tắc 有hữu 自tự 因nhân 為vi 力lực 過quá 。 以dĩ 假giả 華hoa 嚴nghiêm 故cố 。 問vấn 。 畢tất 竟cánh 如như 何hà 。 答đáp 。 凡phàm 名danh 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 者giả 。 必tất 因nhân 圓viên 該cai 。 故cố 云vân 為vi 彼bỉ 所sở 目mục 。 從tùng 彼bỉ 所sở 流lưu 一Nhất 乘Thừa 。 攝nhiếp 方phương 便tiện 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 等đẳng 。 其kỳ 間gian 雖tuy 通thông 說thuyết 別biệt 說thuyết 不bất 同đồng 。 然nhiên 皆giai 別biệt 教giáo 該cai 耳nhĩ 。 問vấn 。 章chương 初sơ 同đồng 教giáo 。 豈khởi 亦diệc 圓viên 該cai 釋thích 。 是thị 亦diệc 方phương 便tiện 中trung 分phần/phân 。 方phương 便tiện 中trung 融dung 。 成thành 機cơ 欲dục 性tánh 。 入nhập 法Pháp 界Giới 中trung 。 是thị 知tri 法pháp 華hoa 等đẳng 經kinh 。 要yếu 依y 圓viên 該cai 。 方phương 名danh 同đồng 教giáo 。 若nhược 非phi 圓viên 該cai 。 就tựu 彼bỉ 自tự 宗tông 。 非phi 圓viên 教giáo 攝nhiếp 。 應ưng 立lập 量lượng 云vân 。 諸chư 經kinh 是thị 有hữu 法pháp 。 名danh 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 。 圓viên 該cai 故cố 。 同đồng 喻dụ 。 如như 百bách 川xuyên 。 百bách 川xuyên 是thị 有hữu 法pháp 。 亦diệc 名danh 鹹hàm 味vị 。 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 。 海hải 具cụ 〔# 故cố 〕# 名danh 醎hàm 味vị 。 圓viên 該cai 故cố 名danh 一Nhất 乘Thừa 。 此thử 上thượng 言ngôn 該cai 者giả 。 以dĩ 別biệt 該cai 同đồng 之chi 該cai 。 非phi 該cai 攝nhiếp 門môn 之chi 該cai 也dã 。 諸chư 賢hiền 到đáo 此thử 。 幸hạnh 冀ký 留lưu 神thần 。 懷hoài 前tiền 識thức 以dĩ 標tiêu 玄huyền 。 存tồn 所sở 存tồn 之chi 必tất 當đương 。 則tắc 吾ngô 未vị 如như 之chi 何hà 也dã 。 已dĩ 矣hĩ )# 總tổng 會hội 諸chư 權quyền 。 以dĩ 入nhập 一nhất 實thật 。 得đắc 非phi 為vi 人nhân 之chi 教giáo 門môn 乎hồ 。 (# 彈đàn 易dị 簡giản )# 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 。 又hựu 同đồng 三tam 乘thừa 。 前tiền 後hậu 互hỗ 出xuất 。 (# 前tiền 該cai 頓đốn 實thật 。 此thử 同đồng 三tam 乘thừa 。 故cố 云vân 互hỗ 出xuất )# 前tiền 明minh 揀giản 權quyền 。 未vị 収thâu 溝câu 洫# 。 (# 包bao 氏thị 注chú 論luận 語ngữ 曰viết 。 方phương 里lý 為vi 井tỉnh 。 井tỉnh 間gian 有hữu 溝câu 。 溝câu 深thâm 四tứ 尺xích 。 十thập 里lý 為vi 城thành 。 城thành 間gian 有hữu 洫# 。 洫# 廣quảng 深thâm 八bát 尺xích 之chi 也dã )# 且thả 同đồng 頓đốn 實thật 。 況huống 復phục 影ảnh 在tại 前tiền 文văn 全toàn 収thâu 中trung 耶da 。 (# 前tiền 云vân 。 語ngữ 其kỳ 橫hoạnh/hoành 收thu 。 全toàn 收thu 五ngũ 教giáo )# 此thử 文văn 揀giản 収thâu 具cụ 明minh 。 (# 別biệt 即tức 不bất 共cộng 。 不bất 共cộng 頓đốn 實thật 故cố 。 同đồng 教giáo 者giả 。 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 故cố )# 但đãn 揀giản 頓đốn 實thật 。 異dị 於ư 前tiền 文văn 。 (# 今kim 云vân 。 別biệt 即tức 不bất 共cộng 。 不bất 共cộng 頓đốn 實thật 。 前tiền 云vân 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 唯duy 圓viên 融dung 具cụ 德đức )# 而nhi 前tiền 文văn 又hựu 曰viết 。 尚thượng 非phi 三tam 四tứ 。 前tiền 後hậu 相tương/tướng 仍nhưng 。 全toàn 同đồng 教giáo 章chương 分phần/phân 相tương/tướng 中trung 也dã 。 又hựu 知tri 不bất 共cộng 。 非phi 唯duy 不bất 共cộng 二Nhị 乘Thừa 。 乃nãi 權quyền 實thật 三tam 乘thừa 皆giai 不bất 共cộng 也dã 。 (# 探thám 玄huyền 云vân 。 如như 力lực 士sĩ 經kinh 。 大đại 般Bát 若Nhã 等đẳng 諸chư 大Đại 乘Thừa 中trung 。 於ư 中trung 雖tuy 有hữu 權quyền 實thật 不bất 同đồng 。 皆giai 具cụ 三tam 乘thừa )# 揀giản 則tắc 三tam 一nhất 不bất 同đồng 。 同đồng 則tắc 三tam 一nhất 和hòa 合hợp 。 亦diệc 斯tư 義nghĩa 也dã 。

全toàn 収thâu 諸chư 教giáo 宗tông 。 迎nghênh 福phước 曰viết 。 四tứ 此thử 中trung 全toàn 揀giản 前tiền 四tứ 。 不bất 攝nhiếp 於ư 圓viên 。 約ước 別biệt 教giáo 說thuyết 。 若nhược 此thử 中trung 全toàn 収thâu 。 圓viên 必tất 攝nhiếp 四tứ 。 約ước 同đồng 教giáo 義nghĩa 說thuyết 。 故cố 行hạnh 願nguyện 抄sao 作tác 此thử 指chỉ 也dã 。 此thử 約ước 圓viên 教giáo 収thâu 前tiền 四tứ 教giáo 。 同đồng 成thành 一nhất 教giáo 。 故cố 云vân 同đồng 也dã 。 故cố 下hạ 抄sao 亦diệc 云vân 。 若nhược 同đồng 於ư 三tam 乘thừa 。 亦diệc 収thâu 前tiền 四tứ 。 以dĩ 同đồng 教giáo 如như 海hải 包bao 含hàm 。 無vô 不bất 具cụ 故cố 。 然nhiên 上thượng 四tứ 義nghĩa 収thâu 攝nhiếp 同đồng 教giáo 。 體thể 勢thế 略lược 盡tận 。 有hữu 同đồng 此thử 類loại 。 以dĩ 義nghĩa 収thâu 之chi 。 則tắc 無vô 所sở 濫lạm 涉thiệp 矣hĩ 。 又hựu 餘dư 三tam 義nghĩa 。 諸chư 祖tổ 共cộng 有hữu 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 。 清thanh 涼lương 新tân 加gia 。 唯duy 約ước 一Nhất 乘Thừa 深thâm 義nghĩa 說thuyết 也dã 。 又hựu 泯mẫn 二nhị 是thị 同đồng 。 乃nãi 目mục 法pháp 華hoa 等đẳng 。 餘dư 三tam 皆giai 華hoa 嚴nghiêm 也dã 。

評bình 曰viết 。 迎nghênh 福phước 老lão 以dĩ 海hải 具cụ 百bách 川xuyên 。 說thuyết 全toàn 収thâu 之chi 義nghĩa 。 與dữ 章chương 初sơ 少thiểu 異dị 。 (# 會hội 解giải 云vân 。 以dĩ 初sơ 義nghĩa 具cụ 三tam 一Nhất 乘Thừa 故cố 。 少thiểu 異dị 全toàn 收thu )# 不bất 知tri 將tương 章chương 初sơ 海hải 印ấn 一Nhất 乘Thừa 。 並tịnh 所sở 詮thuyên 中trung 一Nhất 乘Thừa 為vi 百bách 川xuyên 邪tà 。 不bất 百bách 川xuyên 非phi 海hải 而nhi 何hà 。 (# 莊trang 子tử 疏sớ/sơ 云vân 。 凡phàm 百bách 川xuyên 谷cốc )# 又hựu 曰viết 。 共cộng 三tam 一nhất 以dĩ 法pháp 華hoa 為vi 同đồng 教giáo 。 又hựu 不bất 揀giản 泯mẫn 二nhị 是thị 同đồng 之chi 一Nhất 乘Thừa 。 目mục 法pháp 華hoa 義nghĩa 。 (# 差sai 當đương 曰viết 。 所sở 以dĩ 不bất 揀giản 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 者giả 。 但đãn 由do 第đệ 一nhất 與dữ 第đệ 四tứ 但đãn 少thiểu 異dị 。 故cố 須tu 當đương 揀giản 。 而nhi 四tứ 教giáo 中trung 泯mẫn 二nhị 為vi 同đồng 。 於ư 共cộng 教giáo 中trung 分phần/phân 出xuất 。 但đãn 泯mẫn 始thỉ 教giáo 二Nhị 乘Thừa 。 歸quy 法pháp 華hoa 終chung 頓đốn 之chi 同đồng 。 與dữ 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 具cụ 三tam 一nhất 〔# 義nghĩa 〕# 天thiên 隔cách 。 故cố 章chương 中trung 三tam 是thị 諸chư 教giáo 。 一nhất 是thị 圓viên 教giáo 。 第đệ 二nhị 義nghĩa 所sở 泯mẫn 。 是thị 始thỉ 教giáo 中trung 二nhị 泯mẫn 為vi 一nhất 。 是thị 終chung 頓đốn 之chi 一nhất 。 雖tuy 同đồng 是thị 法pháp 華hoa 。 義nghĩa 勢thế 天thiên 遠viễn )# 又hựu 曰viết 。 餘dư 三tam 皆giai 華hoa 嚴nghiêm 。 華hoa 嚴nghiêm 非phi 海hải 乎hồ 。 或hoặc 似tự 自tự 語ngữ 前tiền 卻khước 。 (# 注chú 云vân 。 共cộng 三tam 一nhất 以dĩ 法pháp 華hoa 為vi 同đồng 教giáo 。 結kết 云vân 泯mẫn 二nhị 是thị 同đồng 目mục 法pháp 華hoa 等đẳng 。 餘dư 三tam 皆giai 華hoa 嚴nghiêm 。 故cố 云vân 前tiền 卻khước )# 又hựu 曰viết 。 然nhiên 上thượng 四tứ 義nghĩa 収thâu 攝nhiếp 同đồng 教giáo 。 體thể 勢thế 略lược 盡tận 。 若nhược 曰viết 旨chỉ 意ý 是thị 一nhất 曰viết 盡tận 。 此thử 四tứ 豈khởi 非phi 是thị 一nhất 。 若nhược 云vân 祖tổ 文văn 出xuất 處xứ 略lược 盡tận 。 莫mạc 未vị 盡tận 否phủ/bĩ 。 又hựu 唯duy 將tương 全toàn 収thâu 。 作tác 同đồng 教giáo 釋thích 。 (# 差sai 當đương 云vân 。 圭# 峯phong 决# 以dĩ 全toàn 收thu 門môn 。 只chỉ 作tác 同đồng 教giáo 意ý )# 又hựu 曰viết 。 収thâu 前tiền 四tứ 教giáo 同đồng 成thành 一nhất 教giáo 。 故cố 云vân 同đồng 也dã 。 此thử 作tác 得đắc 名danh 所sở 以dĩ 。 不bất 知tri 自tự 何hà 而nhi 來lai 也dã (# 既ký 無vô 自tự 來lai 奮phấn 私tư 知tri 也dã )# 。

圭# 峯phong 曰viết 。 全toàn 收thu 諸chư 教giáo 宗tông 同đồng 教giáo 緣duyên 起khởi 義nghĩa 。 亦diệc 指chỉ 大đại 疏sớ/sơ 玄huyền 談đàm 全toàn 收thu 之chi 義nghĩa (# 行hạnh 願nguyện 抄sao 具cụ 云vân 。 然nhiên 此thử 華hoa 嚴nghiêm 圓viên 宗tông 。 具cụ 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 二nhị 義nghĩa 。 上thượng 性tánh 起khởi 門môn 。 即tức 別biệt 教giáo 義nghĩa 。 逈huýnh 異dị 諸chư 教giáo 故cố 。 上thượng 緣duyên 起khởi 門môn 。 即tức 同đồng 教giáo 義nghĩa 。 普phổ 攝nhiếp 諸chư 教giáo 故cố 。 大đại 疏sớ/sơ 玄huyền 談đàm 。 全toàn 揀giản 全toàn 收thu 。 全toàn 揀giản 諸chư 宗tông 。 即tức 別biệt 教giáo 性tánh 起khởi 義nghĩa 。 全toàn 收thu 諸chư 宗tông 。 即tức 同đồng 教giáo 緣duyên 起khởi 義nghĩa 。 釋thích 曰viết 。 約ước 教giáo 分phân 別biệt 也dã 。 故cố 云vân 華hoa 嚴nghiêm 圓viên 宗tông 具cụ 別biệt 教giáo 一Nhất 乘Thừa 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 二nhị 義nghĩa 等đẳng 。 答đáp 。 卷quyển 作tác 釋thích 。 即tức 以dĩ 所sở 收thu 為vi 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 故cố 云vân 即tức 是thị 方phương 便tiện 。 前tiền 之chi 四tứ 教giáo 謂vị 之chi 諸chư 教giáo 等đẳng 。 會hội 解giải 到đáo 此thử 。 便tiện 謂vị 同đồng 成thành 一nhất 教giáo 。 從tùng 此thử 得đắc 名danh 。 別biệt 立lập 一nhất 門môn 。 若nhược 非phi 法pháp 真chân 降giáng/hàng 迹tích 出xuất 現hiện 。 演diễn 說thuyết 教giáo 門môn 。 而nhi 我ngã 何hà 由do 得đắc 至chí 此thử 地địa 。 所sở 感cảm 之chi 恩ân 。 彌di 深thâm 彌di 厚hậu 也dã )# 。

評bình 曰viết 。 此thử 作tác 同đồng 教giáo 釋thích 。 則tắc 是thị 方phương 便tiện 故cố 。 (# 章chương 曰viết 。 若nhược 約ước 同đồng 教giáo 即tức 攝nhiếp 前tiền 諸chư 教giáo 。 是thị 此thử 方phương 便tiện 故cố )# 賢hiền 首thủ 圓viên 教giáo 或hoặc 五ngũ 也dã 。 (# 章chương 曰viết 。 於ư 圓viên 內nội 或hoặc 具cụ 五ngũ 教giáo 。 以dĩ 攝nhiếp 方phương 便tiện 故cố )# 且thả 取thủ 非phi 即tức 圓viên 通thông 義nghĩa 也dã 。 (# 內nội 章chương 曰viết 。 若nhược 橫hoạnh/hoành 依y 方phương 便tiện 進tiến 趣thú 法Pháp 門môn 。 即tức 有hữu 二nhị 義nghĩa 。 通thông 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 釋thích 曰viết 標tiêu 也dã 。 一nhất 〔# 由do 〕# 究cứu 竟cánh 一Nhất 乘Thừa 教giáo 成thành 。

何hà 以dĩ 故cố 。 從tùng 一Nhất 乘Thừa 流lưu 故cố 。 又hựu 為vi 一Nhất 乘Thừa 教giáo 所sở 目mục 故cố 。 二nhị 與dữ 彼bỉ 圓viên 一Nhất 乘Thừa 。 為vi 方phương 便tiện 故cố 。 釋thích 曰viết 列liệt 也dã 。 故cố 說thuyết 一Nhất 乘Thừa 非phi 即tức 圓viên 通thông 自tự 在tại 義nghĩa 也dã 。 釋thích 曰viết 結kết 也dã )# 既ký 曰viết 全toàn 收thu 諸chư 教giáo 。 即tức 前tiền 之chi 四tứ 教giáo 。 謂vị 之chi 諸chư 教giáo 。 清thanh 涼lương 曰viết 。 圓viên 必tất 攝nhiếp 四tứ 。 若nhược 爾nhĩ 即tức 教giáo 章chương 所sở 詮thuyên 差sai 別biệt 。 攝nhiếp 前tiền 之chi 同đồng 教giáo 。 亦diệc 即tức 教giáo 章chương 之chi 初sơ 同đồng 教giáo 。 以dĩ 此thử 同đồng 教giáo 。 始thỉ 自tự 一Nhất 乘Thừa 。 終chung 至chí 多đa 乘thừa 。 無vô 不bất 包bao 故cố 。 (# 問vấn 。 此thử 之chi 分phần 齊tề 。 與dữ 諸chư 文văn 不bất 同đồng 如như 何hà 。 答đáp 。 雖tuy 知tri 同đồng 教giáo 皆giai 由do 圓viên 該cai 教giáo 章chương 之chi 初sơ 。 兼kiêm 用dụng 宗tông 義nghĩa 。 是thị 故cố 分phần/phân 二nhị 。 已dĩ 去khứ 文văn 中trung 。 一Nhất 乘Thừa 皆giai 是thị 圓viên 教giáo 。 太thái 一nhất 曰viết 。 依y 法pháp 華hoa 經kinh 。 三tam 乘thừa 一Nhất 乘Thừa 約ước 界giới 分phần/phân 體thể 相tướng 。 方phương 便tiện 究cứu 竟cánh 不bất 同đồng 故cố 。 又hựu 曰viết 。 依y 攝nhiếp 論luận 。 一Nhất 乘Thừa 三tam 乘thừa 小Tiểu 乘Thừa 。 於ư 教giáo 門môn 中trung 。 成thành 機cơ 欲dục 性tánh 。 顯hiển 法pháp 本bổn 末mạt 不bất 同đồng 故cố )# 亦diệc 即tức 賢hiền 首thủ 總tổng 收thu 十thập 門môn 。 唯duy 心tâm 之chi 同đồng 。 (# 探thám 玄huyền 十thập 三tam 云vân 。 上thượng 來lai 十thập 門môn 唯duy 識thức 道Đạo 理lý 。 於ư 中trung 初sơ 三tam 門môn 。 約ước 初sơ 教giáo 說thuyết 。 次thứ 四tứ 門môn 。 約ước 終chung 頓đốn 教giáo 說thuyết 。 後hậu 三tam 門môn 。 約ước 圓viên 教giáo 中trung 別biệt 教giáo 說thuyết 。 總tổng 具cụ 十thập 門môn 。 約ước 同đồng 教giáo 說thuyết 。 問vấn 。 復phục 古cổ 記ký 云vân 。 前tiền 五ngũ 總tổng 融dung 為vi 同đồng 教giáo 如như 何hà 。 答đáp 。 第đệ 五ngũ 圓viên 教giáo 。 猶do 金kim 剛cang 齊tề 。 餘dư 方phương 悉tất 轉chuyển 。 此thử 地địa 不bất 動động 。 今kim 作tác 此thử 說thuyết 。 則tắc 孰thục 為vi 別biệt 教giáo 。 若nhược 爾nhĩ 。 豈khởi 異dị 笑tiếu 菴am 同đồng 成thành 一nhất 教giáo 。 易dị 簡giản 普phổ 收thu 諸chư 教giáo 。 則tắc 亦diệc 濫lạm 有hữu 奴nô 無vô 主chủ 過quá 也dã 。 細tế 思tư )# 清thanh 涼lương 曰viết 。 如như 海hải 包bao 含hàm 。 無vô 不bất 具cụ 故cố 。 則tắc 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 之chi 義nghĩa 。 亦diệc 是thị 此thử 義nghĩa 。 下hạ 文văn 亦diệc 說thuyết 三tam 乘thừa 故cố 。 章chương 中trung 前tiền 曰viết 華hoa 嚴nghiêm 一Nhất 乘Thừa 。 後hậu 曰viết 圓viên 之chi 同đồng 教giáo 。 (# 如như 行hành 位vị 差sai 別biệt )# 非phi 海hải 而nhi 何hà 。 (# 會hội 解giải 謂vị 初sơ 義nghĩa 具cụ 三tam 一nhất 少thiểu 異dị 全toàn 收thu 。 非phi 也dã )# 至chí 相tương/tướng 亦diệc 曰viết 。 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 故cố 如như 同đồng 也dã 。 三tam 即tức 諸chư 教giáo 故cố 。 如như 初sơ 義nghĩa 已dĩ 辨biện 。 (# 所sở 攝nhiếp 之chi 乘thừa 。 既ký 唯duy 一nhất 勝thắng 方phương 便tiện 。 能năng 攝nhiếp 之chi 教giáo 。 豈khởi 合hợp 有hữu 多đa 門môn 。 故cố 上thượng 云vân 亦diệc 即tức 等đẳng 也dã )# 彥ngạn 和hòa 可khả 常thường 共cộng 取thủ 至chí 相tương/tướng 。 此thử 義nghĩa 釋thích 章chương 初sơ 二nhị 門môn 。 但đãn 不bất 用dụng 同đồng 。 與dữ 今kim 有hữu 異dị 。 (# 華hoa 〔# 嚴nghiêm 〕# 笑tiếu 菴am 。 不bất 以dĩ 孔khổng 目mục 與dữ 章chương 初sơ 是thị 同đồng 。 遂toại 與dữ 法pháp 真chân 碩# 異dị )# 義nghĩa 苑uyển 亦diệc 指chỉ 此thử 同đồng 章chương 初sơ 之chi 義nghĩa 。 此thử 有hữu 深thâm 理lý 。 昔tích 可khả 尚thượng 也dã 。 安an 更cánh 有hữu 詞từ 。 (# 義nghĩa 苑uyển 曰viết 。 若nhược 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 屬thuộc 於ư 同đồng 。 若nhược 稱xưng 性tánh 融dung 通thông 。 法pháp 本bổn 如như 是thị 。 一nhất 屬thuộc 於ư 別biệt 。 此thử 與dữ 孔khổng 目mục 同đồng 等đẳng )# 此thử 義nghĩa 祖tổ 語ngữ 稍sảo 多đa 。 然nhiên 又hựu 易dị 見kiến 。 不bất 多đa 云vân 也dã 。

清thanh 涼lương 全toàn 曰viết 。 大đại 海hải 必tất 攝nhiếp 百bách 川xuyên 。 同đồng 一nhất 醎hàm 味vị 。 圓viên 必tất 攝nhiếp 四tứ 。 圓viên 以dĩ 貫quán 之chi 。 亦diệc 圓viên 教giáo 攝nhiếp 。 尚thượng 非phi 三tam 四Tứ 等Đẳng 。 有hữu 其kỳ 所sở 通thông 。 無vô 其kỳ 所sở 病bệnh 。 圭# 山sơn 大đại 抄sao 。 指chỉ 全toàn 收thu 為vi 一nhất 。 是thị 別biệt 教giáo 。 (# 大đại 疏sớ/sơ 云vân 。 初sơ 總tổng 為vi 一nhất 。 謂vị 圓viên 教giáo 攝nhiếp 於ư 前tiền 四tứ 。 一nhất 一nhất 同đồng 圓viên 。 注chú 云vân 。 海hải 中trung 百bách 川xuyên 無vô 非phi 海hải 等đẳng 。 大đại 抄sao 五ngũ 云vân 。 言ngôn 一nhất 一nhất 同đồng 圓viên 者giả 。 謂vị 應ưng 難nạn/nan 云vân 。 既ký 攝nhiếp 前tiền 四tứ 。 何hà 殊thù 小Tiểu 乘Thừa 。 及cập 法pháp 相tướng 等đẳng 。 故cố 今kim 釋thích 云vân 。 圓viên 教giáo 攝nhiếp 四tứ 之chi 時thời 。 一nhất 一nhất 同đồng 圓viên 。 尚thượng 非phi 終chung 頓đốn 。 何hà 況huống 初sơ 二nhị 。 故cố 注chú 中trung 舉cử 喻dụ 意ý 云vân 。 如như 海hải 中trung 百bách 川xuyên 。 滴tích 滴tích 皆giai 具cụ 十thập 德đức 。 及cập 百bách 川xuyên 之chi 味vị 。 不bất 同đồng 江giang 河hà 。 雖tuy 千thiên 萬vạn 里lý 。 終chung 無vô 海hải 中trung 之chi 一nhất 德đức )# 又hựu 曰viết 。 統thống 收thu 不bất 異dị 曰viết 一nhất 。 運vận 載tái 含hàm 容dung 曰viết 乘thừa 。 (# 願nguyện 抄sao 第đệ 六lục )# 章chương 門môn 探thám 玄huyền 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 圓viên 教giáo 或hoặc 一nhất 。 餘dư 相tương/tướng 盡tận 故cố 。 一nhất 切thiết 三tam 乘thừa 。 本bổn 來lai 悉tất 是thị 一Nhất 乘Thừa 法pháp 等đẳng 故cố 。 則tắc 全toàn 收thu 是thị 別biệt 。 義nghĩa 亦diệc 可khả 見kiến 。 (# 莊trang 子tử 曰viết 。 日nhật 月nguyệt 出xuất 矣hĩ 。 而nhi 爝# 火hỏa 不bất 息tức 。 其kỳ 於ư 光quang 也dã 。 亦diệc 不bất 難nan 乎hồ )# 不bất 能năng 廣quảng 辨biện 。 過quá 吾ngô 門môn 者giả 。 熟thục 聞văn 之chi 矣hĩ 。 況huống 孔khổng 目mục 問vấn 答đáp 。 此thử 之chi 同đồng 別biệt 。 文văn 義nghĩa 如như 雲vân 。 (# 選tuyển 西tây 都đô 賦phú 曰viết 。 冠quan 蓋cái 如như 雲vân 。 注chú 云vân 。 如như 雲vân 言ngôn 多đa 也dã )# 然nhiên 二nhị 師sư 既ký 但đãn 此thử 之chi 三tam 四tứ 。 且thả 亦diệc 逢phùng 場tràng 作tác 戲hí 耳nhĩ (# 清thanh 凉# 曰viết 。 若nhược 有hữu 過quá 不bất 說thuyết 。 是thị 非phi 渾hồn 和hòa 。 豈khởi 唯duy 掩yểm 傳truyền 者giả 之chi 明minh 。 實thật 乃nãi 壅ủng 學học 人nhân 之chi 路lộ 。 是thị 以dĩ 法pháp 真chân 具cụ 錄lục 諸chư 祖tổ 微vi 言ngôn 。 秉bỉnh 真chân 立lập 破phá 。 義nghĩa 苑uyển 才tài 吐thổ 。 便tiện 自tự 成thành 溪khê 。 然nhiên 亦diệc 不bất 獲hoạch 已dĩ 而nhi 為vi 之chi 。 豈khởi 好hảo/hiếu 辨biện 也dã )# 。

此thử 後hậu 二nhị 章chương 當đương 時thời 失thất 入nhập 卷quyển 內nội 。 遂toại 不bất 達đạt 寶bảo 塔tháp 之chi 手thủ 。 因nhân 復phục 入nhập 之chi 。

祖tổ 曰viết 。 一Nhất 乘Thừa 教giáo 義nghĩa 分phân 齊tề 。 云vân 何hà 一Nhất 乘Thừa 教giáo 。 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 共cộng 教giáo 。 二nhị 不bất 共cộng 教giáo 。 圓viên 教giáo 一Nhất 乘Thừa 所sở 明minh 諸chư 義nghĩa 。 文văn 文văn 句cú 句cú 。 皆giai 具cụ 一nhất 切thiết 。 此thử 是thị 不bất 共cộng 教giáo 。 二nhị 共cộng 教giáo 者giả 。 則tắc 小Tiểu 乘Thừa 三tam 乘thừa 教giáo 。 名danh 字tự 雖tuy 同đồng 。 意ý 皆giai 別biệt 異dị (# 要yếu 問vấn 上thượng 一Nhất 乘Thừa 分phân 齊tề 義nghĩa )# 。

評bình 曰viết 。 祖tổ 言ngôn 別biệt 即tức 不bất 共cộng 。 (# 地địa 經kinh 抄sao 四tứ 十thập 四tứ 。 前tiền 已dĩ 具cụ 引dẫn )# 又hựu 曰viết 。 逈huýnh 異dị 餘dư 宗tông 。 (# 圓viên 覺giác 略lược 抄sao 第đệ 八bát )# 又hựu 曰viết 。 不bất 共cộng 二Nhị 乘Thừa 。 (# 疏sớ/sơ 九cửu 十thập 五ngũ 曰viết 。 普phổ 賢hiền 智trí 境cảnh 。 即tức 是thị 舉cử 勝thắng 不bất 共cộng 二Nhị 乘Thừa 。 名danh 為vi 揀giản 劣liệt )# 又hựu 曰viết 。 不bất 共cộng 三tam 乘thừa 小Tiểu 乘Thừa 同đồng 。 (# 孔khổng 目mục 四tứ 十thập 明minh 章chương )# 又hựu 曰viết 。 別biệt 於ư 三tam 乘thừa 。 (# 章chương 初sơ )# 此thử 皆giai 敻# 絕tuyệt 逈huýnh 異dị 不bất 共cộng 。 以dĩ 解giải 別biệt 也dã 。 然nhiên 其kỳ 所sở 自tự 。 蓋cái 出xuất 智trí 論luận 。 太thái 一nhất 首thủ 由do 。 諸chư 祖tổ 靡mĩ 有hữu 不bất 從tùng 。 其kỳ 唯duy 圓viên 融dung 具cụ 德đức 。 乃nãi 目mục 普phổ 法pháp 之chi 自tự 體thể 。 非phi 釋thích 別biệt 名danh 之chi 訓huấn 義nghĩa 也dã 。 又hựu 祖tổ 曰viết 。 餘dư 經kinh 是thị 共cộng 教giáo 。 一Nhất 乘Thừa 三tam 乘thừa 小Tiểu 乘Thừa 共cộng 依y 故cố 。 (# 要yếu 問vấn 二nhị 十thập 六lục )# 又hựu 曰viết 。 二Nhị 乘Thừa 共cộng 有hữu 名danh 數số 共cộng 同đồng 。 (# 要yếu 問vấn 二nhị 十thập 一nhất )# 又hựu 指chỉ 成thành 不bất 成thành 等đẳng 四tứ 句cú 。 則tắc 曰viết 。 是thị 一Nhất 乘Thừa 共cộng 教giáo 。 非phi 別biệt 教giáo 也dã 。 (# 要yếu 問vấn 二nhị 眾chúng 生sanh 作tác 佛Phật 義nghĩa )# 皆giai 以dĩ 共cộng 釋thích 同đồng 。 蓋cái 共cộng 者giả 教giáo 也dã 。 又hựu 曰viết 。 三tam 一nhất 和hòa 合hợp 。 (# 教giáo 章chương )# 同đồng 一nhất 善thiện 巧xảo 。 (# 妙diệu 趣thú 章chương )# 故cố 名danh 同đồng 教giáo 。 此thử 乃nãi 以dĩ 合hợp 釋thích 同đồng 。 同đồng 者giả 合hợp 也dã 。 則tắc 三tam 乘thừa 為vi 教giáo 。 一Nhất 乘Thừa 為vi 義nghĩa 。 和hòa 合hợp 不bất 離ly 。 攝nhiếp 成thành 益ích 也dã 。 又hựu 同đồng 者giả 輩bối 也dã 。 齊tề 也dã 。 此thử 言ngôn 流lưu 輩bối 相tương/tướng 齊tề 也dã 。 祖tổ 曰viết 。 同đồng 教giáo 門môn 者giả 。 則tắc 與dữ 三tam 乘thừa 義nghĩa 同đồng 。 但đãn 由do 智trí 回hồi 向hướng 故cố 。 入nhập 一Nhất 乘Thừa (# 孔khổng 目mục 二nhị 真Chân 如Như 章chương )# 又hựu 曰viết 。 依y 一Nhất 乘Thừa 教giáo 分phần/phân 。 與dữ 終chung 教giáo 相tương/tướng 同đồng 。 (# 要yếu 問vấn 十thập 修tu 道Đạo 總tổng 別biệt 義nghĩa )# 又hựu 曰viết 。 同đồng 教giáo 者giả 同đồng 頓đốn 同đồng 實thật 。 下hạ 同đồng 諸chư 乘thừa 。 又hựu 曰viết 。 文văn 雖tuy 是thị 同đồng 。 意ý 皆giai 別biệt 異dị 。 (# 上thượng 句cú 孔khổng 目mục 十Thập 地Địa 章chương 。 下hạ 句cú 要yếu 問vấn 一Nhất 乘Thừa 義nghĩa )# 皆giai 言ngôn 三tam 一nhất 宗tông 差sai 。 法Pháp 門môn 同đồng 也dã 。 又hựu 說thuyết 法Pháp 華hoa 漸tiệm 同đồng 華hoa 嚴nghiêm 。 (# 教giáo 章chương )# 此thử 以dĩ 流lưu 輩bối 相tương/tướng 齊tề 。 以dĩ 釋thích 同đồng 也dã 。 此thử 中trung 法pháp 華hoa 。 即tức 圓viên 中trung 同đồng 爾nhĩ 。 又hựu 曰viết 。 今kim 以dĩ 理lý 求cầu 通thông 。 與dữ 同đồng 義nghĩa 無vô 別biệt 趣thú 。 蓋cái 以dĩ 同đồng 猶do 通thông 也dã 。 故cố 有hữu 通thông 教giáo 一Nhất 乘Thừa 。 (# 妙diệu 趣thú 曰viết 。 前tiền 德đức 已dĩ 述thuật 通thông 別biệt 二nhị 教giáo 。 而nhi 未vị 見kiến 釋thích 相tương/tướng )# 亦diệc 言ngôn 。 是thị 一nhất 法Pháp 門môn 。 通thông 彼bỉ 三tam 一nhất 。 達đạt 乎hồ 二nhị 宗tông 。 如như 曰viết 上thượng 件# 法Pháp 門môn 。 攝nhiếp 下hạ 諸chư 教giáo 。 頓đốn 屬thuộc 其kỳ 上thượng 。 分phần/phân 本bổn 教giáo 義nghĩa 。 漸tiệm 從tùng 其kỳ 末mạt 。 義nghĩa 通thông 一Nhất 乘Thừa 三tam 乘thừa 小Tiểu 乘Thừa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 為vi 彼bỉ 圓viên 教giáo 所sở 目mục 故cố 。 (# 孔khổng 目mục 一nhất )# 又hựu 曰viết 。 此thử 義nghĩa 在tại 三tam 乘thừa 。 亦diệc 通thông 一Nhất 乘Thừa 說thuyết 。 (# 孔khổng 目mục 三tam 緣duyên 起khởi 章chương )# 又hựu 曰viết 。 此thử 文văn 在tại 三tam 乘thừa 。 亦diệc 通thông 一Nhất 乘Thừa 用dụng 。 (# 要yếu 問vấn 三tam 十thập 五ngũ 三tam 性tánh 三tam 無vô 性tánh )# 又hựu 曰viết 。 此thử 又hựu 在tại 一Nhất 乘Thừa 。 通thông 彼bỉ 三tam 乘thừa 用dụng 。 (# 要yếu 問vấn 四tứ 十thập 四tứ 悔hối 過quá 法pháp 義nghĩa )# 此thử 以dĩ 通thông 釋thích 同đồng 也dã 。 然nhiên 其kỳ 濫lạm 觴thương 。 (# 家gia 語ngữ )# 皆giai 智trí 論luận 之chi 共cộng 教giáo 。 共cộng 即tức 同đồng 故cố 。 太thái 一nhất 用dụng 之chi 。 諸chư 祖tổ 同đồng 遵tuân 。 豈khởi 有hữu 異dị 致trí 。 故cố 知tri 諸chư 文văn 同đồng 教giáo 之chi 名danh 。 釋thích 訓huấn 不bất 出xuất 三tam 一nhất 共cộng 通thông 和hòa 合hợp 。 流lưu 輩bối 相tương/tướng 齊tề 。 故cố 名danh 同đồng 也dã 。 釋thích 訓huấn 既ký 爾nhĩ 。 諸chư 文văn 互hỗ 成thành 。 今kim 欲dục 示thị 義nghĩa 。 且thả 作tác 此thử 耳nhĩ 。 其kỳ 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 乃nãi 教giáo 相tương/tướng 也dã 。 由do 彼bỉ 教giáo 中trung 詮thuyên 顯hiển 此thử 理lý 。 知tri 其kỳ 是thị 同đồng 。 可khả 釋thích 迴hồi 三tam 入nhập 一nhất 教giáo 之chi 名danh 義nghĩa 也dã 。 豈khởi 有hữu 將tương 會hội 三Tam 歸Quy 一nhất 。 作tác 同đồng 字tự 之chi 。

一Nhất 乘Thừa 宗tông 。 是thị 則tắc 一Nhất 乘Thừa 還hoàn 有hữu 同đồng 別biệt 。 亦diệc 順thuận 三tam 宗tông 。 故cố 一Nhất 乘Thừa 中trung 。 無vô 二nhị 同đồng 教giáo 對đối 一nhất 別biệt 也dã 。 是thị 則tắc 頓đốn 實thật 。 屬thuộc 三tam 則tắc 權quyền 。 屬thuộc 一nhất 則tắc 實thật 。 離ly 偏thiên 而nhi 合hợp 圓viên 也dã 。 蓋cái 以dĩ 教giáo 海hải 之chi 中trung 接tiếp 引dẫn 物vật 機cơ 。 有hữu 多đa 方phương 便tiện 。 句cú 數số 不bất 同đồng 。 前tiền 代đại 諸chư 德đức 各các 述thuật 一nhất 門môn 。 (# 如như 古cổ 今kim 立lập 教giáo )# 五ngũ 祖tổ 籠lung 絡lạc 。 結kết 成thành 教giáo 網võng 。 故cố 有hữu 開khai 合hợp 。 縱túng/tung 成thành 多đa 教giáo 。 皆giai 初sơ 圓viên 中trung 漸tiệm 次thứ 開khai 也dã 。 苟cẩu 爾nhĩ 。 亦diệc 圓viên 之chi 始thỉ 小tiểu 邪tà 。 答đáp 。 實thật 爾nhĩ 。 總tổng 之chi 別biệt 也dã 。 又hựu 何hà 離ly 偏thiên 而nhi 合hợp 圓viên 邪tà 。 機cơ 有hữu 普phổ 別biệt 。 智trí 有hữu 三tam 一nhất 。 得đắc 向hướng 異dị 故cố 。 是thị 故cố 卷quyển 舒thư 。 不bất 曰viết 一nhất 端đoan 。 舒thư 而nhi 常thường 卷quyển 。 卷quyển 又hựu 即tức 舒thư 舒thư 。 卷quyển 自tự 在tại 。 為vi 華hoa 嚴nghiêm 教giáo 網võng 之chi 大đại 宗tông 也dã (# 卷quyển 舒thư 者giả 。 地địa 論luận 二nhị 云vân 。 舒thư 則tắc 徧biến 至chí 阿a 僧tăng 祇kỳ 世thế 界giới 。 卷quyển 則tắc 還hoàn 入nhập 常thường 光quang )# 。

注chú 華hoa 嚴nghiêm 同đồng 教giáo 一Nhất 乘Thừa 策sách 卷quyển (# 終chung )#