注Chú 維Duy 摩Ma 詰Cật 經Kinh
Quyển 2
後Hậu 秦Tần 僧Tăng 肇Triệu 撰Soạn

注Chú 維Duy 摩Ma 詰Cật 經Kinh 卷quyển 第đệ 二nhị

後hậu 秦tần 釋thích 僧Tăng 肇triệu 選tuyển

方Phương 便Tiện 品Phẩm 第đệ 二nhị

什thập 曰viết 。 此thử 品phẩm 序tự 淨tịnh 名danh 德đức 者giả 。 非phi 集tập 經kinh 者giả 之chi 意ý 。 其kỳ 方phương 便tiện 辯biện 才tài 世Thế 尊Tôn 常thường 所sở 稱xưng 歎thán 。 故cố 集tập 經kinh 者giả 承thừa 其kỳ 所sở 聞văn 以dĩ 序tự 德đức 耳nhĩ 。

爾nhĩ 時thời 毘Tỳ 耶Da 離Ly 大Đại 城Thành 中trung 。 有hữu 長trưởng 者giả 名danh 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 已dĩ 曾tằng 供cúng 養dường 。 無vô 量lượng 諸chư 佛Phật 。

什thập 曰viết 。 將tương 序tự 其kỳ 德đức 先tiên 明minh 修tu 德đức 之chi 所sở 由do 也dã 。

深thâm 植thực 善thiện 本bổn 。

什thập 曰viết 。 功công 德đức 業nghiệp 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 樹thụ 德đức 先tiên 聖thánh 故cố 善thiện 本bổn 深thâm 殖thực 也dã 。 此thử 經Kinh 之chi 作tác 起khởi 于vu 淨tịnh 名danh 。 其kỳ 微vi 言ngôn 幽u 唱xướng 亦diệc 備bị 之chi 後hậu 文văn 。 出xuất 經kinh 者giả 欲dục 遠viễn 存tồn 其kỳ 人nhân 以dĩ 弘hoằng 其kỳ 道Đạo 教giáo 。 故cố 此thử 一nhất 品phẩm 全toàn 序tự 其kỳ 德đức 也dã 。

得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。

什thập 曰viết 。 慧tuệ 明minh 業nghiệp 也dã 。 如Như 來Lai 已dĩ 盡tận 。 則tắc 以dĩ 智trí 為vi 名danh 。 菩Bồ 薩Tát 見kiến 而nhi 未vị 盡tận 而nhi 能năng 忍nhẫn 受thọ 不bất 退thoái 。 故cố 以dĩ 忍nhẫn 為vi 名danh 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 所sở 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 。 無vô 生sanh 慧tuệ 獨độc 名danh 忍nhẫn 者giả 。 以dĩ 其kỳ 大đại 覺giác 未vị 成thành 智trí 力lực 猶do 弱nhược 。 雖tuy 悟ngộ 無vô 生sanh 。 正chánh 能năng 堪kham 受thọ 而nhi 已dĩ 。 未vị 暇hạ 閑nhàn 任nhậm 故cố 名danh 忍nhẫn 。 如Như 來Lai 智trí 力lực 具cụ 足túc 。 於ư 法pháp 自tự 在tại 。 常thường 有hữu 閑nhàn 地địa 。 故cố 無vô 復phục 忍nhẫn 名danh 也dã 。

辯biện 才tài 無vô 閡ngại 。

什thập 曰viết 。 既ký 具cụ 二nhị 業nghiệp 以dĩ 辯biện 才tài 說thuyết 法Pháp 。 化hóa 眾chúng 生sanh 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 七thất 辯biện 也dã 。

遊du 戲hí 神thần 通thông 。

什thập 曰viết 。 因nhân 神thần 通thông 廣quảng 其kỳ 化hóa 功công 。 亦diệc 以dĩ 神thần 通thông 。 力lực 證chứng 其kỳ 辯biện 才tài 。 如như 龍long 樹thụ 與dữ 外ngoại 道đạo 論luận 議nghị 。 外ngoại 道đạo 問vấn 曰viết 。 天thiên 今kim 何hà 作tác 。

答đáp 曰viết 。

天thiên 今kim 與dữ 阿a 修tu 羅la 戰chiến 。

復phục 問vấn 。

此thử 何hà 以dĩ 證chứng 。 菩Bồ 薩Tát 即tức 為vi 現hiện 證chứng 。 應ứng 時thời 摧tồi 戈qua 折chiết 刃nhận 。 阿a 脩tu 身thân 首thủ 從tùng 空không 中trung 而nhi 墜trụy 落lạc 。 又hựu 見kiến 天thiên 與dữ 阿a 脩tu 羅la 。 於ư 虛hư 空không 中trung 。 列liệt 陣trận 相tương 對đối 。 外ngoại 道đạo 見kiến 證chứng 已dĩ 乃nãi 伏phục 其kỳ 辯biện 才tài 。 神thần 通thông 證chứng 辯biện 類loại 如như 此thử 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 經Kinh 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 得đắc 五ngũ 通thông 。 又hựu 云vân 。 具cụ 六Lục 通Thông 。 以dĩ 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 三tam 界giới 結kết 盡tận 。 方phương 於ư 二Nhị 乘Thừa 故cố 言ngôn 六lục 。 方phương 於ư 如Như 來Lai 。 結kết 習tập 未vị 盡tận 。 故cố 言ngôn 五ngũ 也dã 。

逮đãi 諸chư 總tổng 持trì 。

什thập 曰viết 。 智trí 慧tuệ 能năng 持trì 實thật 相tướng 亦diệc 名danh 持trì 。 餘dư 持trì 如như 大đại 智Trí 度Độ 論luận 中trung 說thuyết 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 總tổng 持trì 義nghĩa 同đồng 上thượng 。 經Kinh 云vân 有hữu 五ngũ 百bách 總tổng 持trì 。 亦diệc 云vân 無vô 量lượng 總tổng 持trì 也dã 。

獲hoạch 無vô 所sở 畏úy 。

肇triệu 曰viết 。 菩Bồ 薩Tát 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 也dã 。

降hàng 魔ma 勞lao 怨oán 。

肇triệu 曰viết 。 四tứ 魔ma 勞lao 我ngã 故cố 致trí 為vi 怨oán 。

入nhập 深thâm 法Pháp 門môn 。

肇triệu 曰viết 。 諸chư 法pháp 深thâm 義nghĩa 有hữu 無vô 量lượng 門môn 。 悉tất 善thiện 入nhập 也dã 。

善thiện 於ư 智trí 度độ 。 通thông 達đạt 方phương 便tiện 。

肇triệu 曰viết 。 到đáo 實thật 智trí 彼bỉ 岸ngạn 善thiện 智Trí 度Độ 也dã 。 運vận 用dụng 無vô 方phương 達đạt 方phương 便tiện 也dã 。

大đại 願nguyện 成thành 就tựu 。

什thập 曰viết 。 初sơ 發phát 心tâm 之chi 時thời 。 其kỳ 願nguyện 未vị 大đại 。 或hoặc 大đại 而nhi 未vị 成thành 。 大đại 而nhi 成thành 者giả 唯duy 法Pháp 忍Nhẫn 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 如như 無Vô 量Lượng 壽Thọ 。 四tứ 十thập 八bát 願nguyện 。 是thị 大đại 願nguyện 之chi 類loại 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 大đại 願nguyện 將tương 無vô 量lượng 壽thọ 願nguyện 比tỉ 也dã 。

明minh 了liễu 眾chúng 生sanh 。 心tâm 之chi 所sở 趣thú 。

肇triệu 曰viết 。 群quần 生sanh 萬vạn 端đoan 心tâm 趣thú 不bất 同đồng 。 悉tất 明minh 了liễu 也dã 。

又hựu 能năng 分phân 別biệt 。 諸chư 根căn 利lợi 鈍độn 。

肇triệu 曰viết 。 三tam 乘thừa 諸chư 根căn 利lợi 鈍độn 。 難nạn/nan 辯biện 而nhi 善thiện 分phân 別biệt 。

久cửu 於ư 佛Phật 道Đạo 。 心tâm 已dĩ 純thuần 孰thục 。 決quyết 定định 大Đại 乘Thừa 。

肇triệu 曰viết 。 七thất 住trụ 以dĩ 上thượng 始thỉ 得đắc 決quyết 定định 也dã 。

諸chư 有hữu 所sở 作tác 。 能năng 善thiện 思tư 量lượng 。

肇triệu 曰viết 。 身thân 口khẩu 意ý 有hữu 所sở 作tác 。 智trí 慧tuệ 恆hằng 在tại 前tiền 。 故cố 所sở 作tác 無vô 失thất 也dã 。

住trụ 佛Phật 威uy 儀nghi 。

肇triệu 曰viết 。 舉cử 動động 進tiến 止chỉ 。 不bất 失thất 聖thánh 儀nghi 。 別biệt 本bổn 云vân 具cụ 佛Phật 威uy 儀nghi 。 什thập 曰viết 。 謂vị 能năng 變biến 身thân 作tác 佛Phật 。 舉cử 動động 進tiến 止chỉ 。 悉tất 如như 佛Phật 也dã 。

心tâm 大đại 如như 海hải 。

什thập 曰viết 。 海hải 有hữu 三tam 德đức 。 一nhất 曰viết 深thâm 廣quảng 無vô 邊biên 。 二nhị 曰viết 清thanh 淨tịnh 不bất 受thọ 雜tạp 穢uế 。 三tam 曰viết 藏tàng 積tích 無vô 量lượng 珍trân 寶bảo 。 菩Bồ 薩Tát 三tam 德đức 義nghĩa 同đồng 海hải 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 海hải 有hữu 五ngũ 德đức 。 一nhất 澄trừng 淨tịnh 不bất 受thọ 死tử 屍thi 。 二nhị 多đa 出xuất 妙diệu 寶bảo 。 三tam 大đại 龍long 注chú 雨vũ 滴tích 如như 車xa 軸trục 受thọ 而nhi 不bất 溢dật 。 四tứ 風phong 日nhật 不bất 能năng 竭kiệt 。 五ngũ 淵uyên 深thâm 難nan 測trắc 。 大Đại 士Sĩ 心tâm 淨tịnh 不bất 受thọ 毀hủy 戒giới 之chi 屍thi 出xuất 慧tuệ 明minh 之chi 寶bảo 。 佛Phật 大đại 法Pháp 雨vũ 受thọ 而nhi 不bất 溢dật 。 魔ma 邪tà 風phong 日nhật 不bất 能năng 虧khuy 損tổn 。 其kỳ 智trí 淵uyên 深thâm 莫mạc 能năng 測trắc 者giả 。 故cố 曰viết 心tâm 大đại 如như 海hải 。

諸chư 佛Phật 咨tư 嗟ta 。 弟đệ 子tử 釋Thích 梵Phạm 世thế 主chủ 所sở 敬kính 。 欲dục 度độ 人nhân 故cố 。 以dĩ 善thiện 方phương 便tiện 。 居cư 毘Tỳ 耶Da 離Ly 。

肇triệu 曰viết 。 諸chư 佛Phật 所sở 稱xưng 人nhân 天thiên 所sở 敬kính 。 彼bỉ 何hà 欣hân 哉tai 。 欲dục 度độ 人nhân 故cố 。 現hiện 居cư 毘tỳ 耶da 。

資tư 財tài 無vô 量lượng 。 攝nhiếp 諸chư 貧bần 民dân 。 奉phụng 戒giới 清thanh 淨tịnh 。 攝nhiếp 諸chư 毀hủy 禁cấm 。 以dĩ 忍nhẫn 調điều 行hạnh 。 攝nhiếp 諸chư 恚khuể 怒nộ 。 以dĩ 大đại 精tinh 進tấn 。 攝nhiếp 諸chư 懈giải 怠đãi 。 一nhất 心tâm 禪thiền 寂tịch 。 攝nhiếp 諸chư 亂loạn 意ý 。 以dĩ 決quyết 定định 慧tuệ 。 攝nhiếp 諸chư 無vô 智trí 。

肇triệu 曰viết 。 至chí 人nhân 不bất 現hiện 行hành 。 現hiện 行hành 六Lục 度Độ 者giả 為vi 攝nhiếp 六lục 弊tệ 耳nhĩ 。

雖tuy 為vi 白bạch 衣y 。 奉phụng 持trì 沙Sa 門Môn 。 清thanh 淨tịnh 律luật 行hạnh 。

肇triệu 曰viết 。 沙Sa 門Môn 出xuất 家gia 之chi 都đô 名danh 也dã 。 秦tần 言ngôn 義nghĩa 訓huấn 勤cần 行hành 勤cần 行hành 趣thú 涅Niết 槃Bàn 也dã 。

雖tuy 處xứ 居cư 家gia 。 不bất 著trước 三tam 界giới 。

肇triệu 曰viết 。 三tam 界giới 之chi 室thất 宅trạch 也dã 。

示thị 有hữu 妻thê 子tử 。 常thường 修tu 梵Phạm 行hạnh 。

肇triệu 曰viết 。 梵Phạm 行hạnh 清thanh 淨tịnh 無vô 欲dục 行hành 也dã 。

現hiện 有hữu 眷quyến 屬thuộc 。 常thường 樂nhạo 遠viễn 離ly 。

肇triệu 曰viết 。 在tại 家gia 若nhược 野dã 故cố 言ngôn 遠viễn 離ly 。

雖tuy 服phục 寶bảo 飾sức 。 而nhi 以dĩ 相tướng 好hảo 嚴nghiêm 身thân 。

肇triệu 曰viết 。 外ngoại 服phục 寶bảo 飾sức 而nhi 內nội 嚴nghiêm 相tướng 好hảo 也dã 。

雖tuy 復phục 飲ẩm 食thực 。 而nhi 以dĩ 禪thiền 悅duyệt 為vi 味vị 。

肇triệu 曰viết 。 外ngoại 食thực 世thế 膳thiện 而nhi 內nội 甘cam 禪thiền 悅duyệt 之chi 味vị 也dã 。

若nhược 至chí 博bác 弈dịch 戲hí 處xứ 。 輒triếp 以dĩ 度độ 人nhân 。

肇triệu 曰viết 。 因nhân 戲hí 止chỉ 戲hí 。

受thọ 諸chư 異dị 道đạo 。

什thập 曰viết 。 現hiện 受thọ 外ngoại 道đạo 法pháp 也dã 。

不bất 毀hủy 正chánh 信tín 。

肇triệu 曰viết 。 同đồng 於ư 異dị 者giả 欲dục 令linh 異dị 同đồng 於ư 我ngã 耳nhĩ 。 豈khởi 正chánh 信tín 之chi 可khả 毀hủy 哉tai 。 受thọ 謂vị 受thọ 學học 異dị 道đạo 法pháp 也dã 。

雖tuy 明minh 世thế 典điển 。 常thường 樂nhạo 佛Phật 法Pháp 。

肇triệu 曰viết 。 世thế 典điển 雖tuy 盡tận 明minh 所sở 樂lạc 在tại 真chân 法pháp 。

一nhất 切thiết 見kiến 敬kính 。 為vi 供cúng 養dường 中trung 最tối 。

什thập 曰viết 。 諸chư 有hữu 德đức 者giả 能năng 致trí 供cúng 養dường 。 能năng 致trí 供cúng 養dường 者giả 。 復phục 供cúng 養dường 此thử 賢hiền 。 所sở 以dĩ 為vi 最tối 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 含hàm 齒xỉ 無vô 不bất 敬kính 。 淨tịnh 養dưỡng 無vô 不bất 供cung 。 故cố 曰viết 為vi 供cúng 養dường 之chi 最tối 。

執chấp 持trì 正Chánh 法Pháp 。 攝nhiếp 諸chư 長trưởng 幼ấu 。

肇triệu 曰viết 。 外ngoại 國quốc 諸chư 部bộ 曲khúc 皆giai 立lập 三tam 老lão 。 有hữu 德đức 者giả 為vi 執chấp 法pháp 人nhân 。 以dĩ 決quyết 鄉hương 訟tụng 攝nhiếp 長trưởng 幼ấu 也dã 。 淨tịnh 名danh 現hiện 執chấp 俗tục 法pháp 。 因nhân 此thử 通thông 達đạt 道Đạo 法Pháp 也dã 。

一nhất 切thiết 治trị 生sanh 諧hài 偶ngẫu 。 雖tuy 獲hoạch 俗tục 利lợi 。 不bất 以dĩ 喜hỷ 悅duyệt 。

肇triệu 曰viết 。 法Pháp 身thân 大Đại 士Sĩ 。 瓦ngõa 礫lịch 盡tận 寶bảo 玉ngọc 耳nhĩ 。 若nhược 然nhiên 則tắc 人nhân 不bất 貴quý 其kỳ 惠huệ 。 故cố 現hiện 同đồng 求cầu 利lợi 。 豈khởi 喜hỷ 悅duyệt 之chi 有hữu 。

遊du 諸chư 四tứ 衢cù 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 四tứ 衢cù 要yếu 路lộ 人nhân 所sở 交giao 集tập 。 隨tùy 彼bỉ 所sở 須tu 而nhi 益ích 焉yên 。

入nhập 治trị 正Chánh 法Pháp 救cứu 護hộ 一nhất 切thiết 。

肇triệu 曰viết 。 治trị 正Chánh 法Pháp 律luật 官quan 也dã 。 導đạo 以dĩ 正Chánh 法Pháp 。 使sử 民dân 無vô 偏thiên 枉uổng 。 救cứu 護hộ 一nhất 切thiết 也dã 。

入nhập 講giảng 論luận 處xứ 。 導đạo 以dĩ 大Đại 乘Thừa 。

肇triệu 曰viết 。 天Thiên 竺Trúc 多đa 諸chư 異dị 道đạo 。 各các 言ngôn 己kỷ 勝thắng 。 故cố 其kỳ 國quốc 別biệt 立lập 論luận 堂đường 。 欲dục 辯biện 其kỳ 優ưu 劣liệt 。 欲dục 明minh 己kỷ 道đạo 者giả 則tắc 聲thanh 鼓cổ 集tập 眾chúng 詣nghệ 堂đường 求cầu 論luận 。 勝thắng 者giả 為vi 師sư 。 負phụ 者giả 為vi 資tư 。 淨tịnh 名danh 既ký 升thăng 此thử 堂đường 攝nhiếp 伏phục 外ngoại 道đạo 。 然nhiên 後hậu 導đạo 以dĩ 大Đại 乘Thừa 。 為vi 其kỳ 師sư 也dã 。

入nhập 諸chư 學học 堂đường 。 誘dụ 開khai 童đồng 蒙mông 。

什thập 曰viết 。 如như 釋Thích 迦Ca 菩Bồ 薩Tát 。 入nhập 學học 堂đường 說thuyết 梵Phạm 書thư 梵Phạm 天Thiên 下hạ 來lai 為vi 證chứng 。 眾chúng 人nhân 信tín 受thọ 。 斯tư 其kỳ 類loại 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 學học 堂đường 童đồng 蒙mông 書thư 學học 堂đường 也dã 。 誘dụ 開khai 如như 太thái 子tử 入nhập 學học 現hiện 梵Phạm 書thư 比tỉ 也dã 。

入nhập 諸chư 婬dâm 舍xá 。 示thị 欲dục 之chi 過quá 。

什thập 曰viết 。 外ngoại 國quốc 有hữu 一nhất 女nữ 人nhân 。 身thân 體thể 金kim 色sắc 。 有hữu 長trưởng 者giả 子tử 。 名danh 達đạt 暮mộ 多đa 羅la 。 以dĩ 千thiên 兩lượng 金kim 要yếu 入nhập 竹trúc 林lâm 。 同đồng 載tái 而nhi 去khứ 。 文Văn 殊Thù 師Sư 利Lợi 。 於ư 中trung 道đạo 變biến 。 身thân 為vi 白bạch 衣y 。 身thân 著trước 寶bảo 衣y 衣y 甚thậm 嚴nghiêm 好hảo/hiếu 。 女nữ 人nhân 見kiến 之chi 貪tham 心tâm 內nội 發phát 。 文Văn 殊Thù 言ngôn 。 汝nhữ 欲dục 得đắc 衣y 者giả 。 當đương 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 女nữ 曰viết 。 何hà 等đẳng 為vi 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

答đáp 曰viết 。

汝nhữ 身thân 是thị 也dã 。 問vấn 曰viết 。 云vân 何hà 是thị 。

答đáp 曰viết 。

菩Bồ 提Đề 性tánh 空không 。 汝nhữ 身thân 亦diệc 空không 。 以dĩ 此thử 故cố 是thị 此thử 女nữ 曾tằng 於ư 迦Ca 葉Diếp 佛Phật 所sở 。 宿túc 殖thực 善thiện 本bổn 修tu 智trí 慧tuệ 。 聞văn 是thị 說thuyết 即tức 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 已dĩ 將tương 示thị 欲dục 之chi 過quá 。 還hoàn 與dữ 長trưởng 者giả 子tử 入nhập 竹trúc 林lâm 。 入nhập 林lâm 中trung 已dĩ 自tự 現hiện 身thân 死tử 。 膖phùng 脹trướng 臭xú 爛lạn 。 長trưởng 者giả 子tử 見kiến 已dĩ 。 甚thậm 大đại 怖bố 畏úy 。 往vãng 詣nghệ 佛Phật 所sở 。 佛Phật 為vi 說thuyết 法Pháp 。 亦diệc 得đắc 法Pháp 忍nhẫn 。 示thị 欲dục 之chi 過quá 。 有hữu 如như 是thị 利lợi 益ích 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 外ngoại 國quốc 婬dâm 人nhân 別biệt 立lập 聚tụ 落lạc 。 凡phàm 豫dự 士sĩ 之chi 流lưu 目mục 不bất 暫tạm 顧cố 而nhi 大Đại 士Sĩ 同đồng 其kỳ 欲dục 。 然nhiên 後hậu 示thị 其kỳ 過quá 也dã 。

入nhập 諸chư 酒tửu 肆tứ 。 能năng 立lập 其kỳ 志chí 。

肇triệu 曰viết 。 酒tửu 致trí 失thất 志chí 。 開khai 放phóng 逸dật 門môn 。

若nhược 在tại 長trưởng 者giả 。 長trưởng 者giả 中trung 尊tôn 。 為vi 說thuyết 勝thắng 法Pháp 。

什thập 曰viết 。 長trưởng 者giả 如như 今kim 四tứ 姓tánh 豪hào 族tộc 也dã 。 聲Thanh 聞Văn 於ư 凡phàm 夫phu 為vi 勝thắng 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。 佛Phật 法Pháp 最tối 勝thắng 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 凡phàm 人nhân 易dị 以dĩ 威uy 順thuận 。 難nan 以dĩ 理lý 從tùng 。 故cố 大Đại 士Sĩ 每mỗi 處xứ 其kỳ 尊tôn 以dĩ 弘hoằng 風phong 靡mĩ 之chi 化hóa 。 長trưởng 者giả 豪hào 族tộc 望vọng 重trọng/trùng 。 多đa 以dĩ 世thế 教giáo 自tự 居cư 。 不bất 弘hoằng 出xuất 世thế 勝thắng 法Pháp 也dã 。

若nhược 在tại 居cư 士sĩ 。 居cư 士sĩ 中trung 尊tôn 。

什thập 曰viết 。 外ngoại 國quốc 白bạch 衣y 多đa 財tài 富phú 樂lạc 者giả 名danh 為vi 居cư 士sĩ 。

斷đoạn 其kỳ 貪tham 著trước 。

肇triệu 曰viết 。 積tích 錢tiền 一nhất 億ức 入nhập 居cư 士sĩ 里lý 。 寶bảo 貨hóa 彌di 殖thực 故cố 貪tham 著trước 彌di 深thâm 。

若nhược 在tại 剎sát 利lợi 。 剎sát 利lợi 中trung 尊tôn 。

什thập 曰viết 。 梵Phạm 音âm 中trung 含hàm 二nhị 義nghĩa 。 一nhất 言ngôn 忍nhẫn 辱nhục 。 二nhị 言ngôn 瞋sân 恚khuể 。 言ngôn 此thử 人nhân 有hữu 大đại 力lực 勢thế 。 能năng 大đại 瞋sân 恚khuể 。 忍nhẫn 受thọ 苦khổ 痛thống 。 剛cang 強cường 難nan 伏phục 。 因nhân 以dĩ 為vi 姓tánh 也dã 。

教giáo 以dĩ 忍nhẫn 辱nhục 。

肇triệu 曰viết 。 剎sát 利lợi 王vương 種chủng 也dã 。 秦tần 言ngôn 田điền 主chủ 。 劫kiếp 初sơ 人nhân 食thực 地địa 味vị 。 轉chuyển 食thực 自tự 然nhiên 粳canh 米mễ 。 後hậu 人nhân 情tình 漸tiệm 偽ngụy 各các 有hữu 封phong 殖thực 。 遂toại 立lập 有hữu 德đức 處xứ 平bình 分phần/phân 田điền 。 此thử 王vương 者giả 之chi 始thỉ 也dã 。 故cố 相tương/tướng 承thừa 為vi 名danh 焉yên 。 其kỳ 尊tôn 貴quý 自tự 在tại 。 多đa 強cường/cưỡng 暴bạo 決quyết 意ý 不bất 能năng 忍nhẫn 和hòa 也dã 。

若nhược 在tại 婆Bà 羅La 門Môn 。 婆Bà 羅La 門Môn 中trung 尊tôn 。

什thập 曰viết 。 廣quảng 學học 問vấn 求cầu 邪tà 道đạo 。 自tự 恃thị 智trí 慧tuệ 驕kiêu 慢mạn 自tự 在tại 名danh 婆Bà 羅La 門Môn 也dã 。

除trừ 其kỳ 我ngã 慢mạn 。

肇triệu 曰viết 。 婆Bà 羅La 門Môn 秦tần 言ngôn 外ngoại 意ý 。 其kỳ 種chủng 別biệt 有hữu 經kinh 書thư 。 世thế 世thế 相tương/tướng 承thừa 以dĩ 道đạo 學học 為vi 業nghiệp 。 或hoặc 在tại 家gia 或hoặc 。 出xuất 家gia 苦khổ 行hạnh 。 多đa 恃thị 已dĩ 道đạo 術thuật 自tự 我ngã 慢mạn 人nhân 也dã 。

若nhược 在tại 大đại 臣thần 。 大đại 臣thần 中trung 尊tôn 。 教giáo 以dĩ 正Chánh 法Pháp 。

肇triệu 曰viết 。 正Chánh 法Pháp 治trị 政chánh 法pháp 也dã 。 教giáo 以dĩ 正chánh 治trị 國quốc 以dĩ 道đạo 佐tá 時thời 也dã 。

若nhược 在tại 王vương 子tử 。 王vương 子tử 中trung 尊tôn 。 示thị 以dĩ 忠trung 孝hiếu 。

肇triệu 曰viết 。 所sở 承thừa 處xứ 重trọng/trùng 宜nghi 以dĩ 忠trung 孝hiếu 為vi 先tiên 。

若nhược 在tại 內nội 官quan 。 內nội 官quan 中trung 尊tôn 。 化hóa 正chánh 宮cung 女nữ 。

什thập 曰viết 。 非phi 如như 今kim 內nội 官quan 也dã 。 外ngoại 國quốc 法pháp 取thủ 歷lịch 世thế 忠trung 良lương 耆kỳ 長trường/trưởng 有hữu 德đức 用dụng 為vi 內nội 官quan 。 化hóa 正chánh 宮cung 女nữ 。 肇triệu 曰viết 。 妖yêu 媚mị 邪tà 飾sức 女nữ 人nhân 之chi 情tình 。 故cố 誨hối 以dĩ 正chánh 直trực 。

若nhược 在tại 庶thứ 民dân 。 庶thứ 民dân 中trung 尊tôn 。 令linh 興hưng 福phước 力lực 。

什thập 曰viết 。 昔tích 有hữu 一nhất 賤tiện 人nhân 來lai 入nhập 城thành 邑ấp 。 見kiến 一nhất 人nhân 服phục 飾sức 嚴nghiêm 淨tịnh 乘thừa 大đại 馬mã 執chấp 寶bảo 蓋cái 。 唱xướng 言ngôn 不bất 好hảo/hiếu 。 乃nãi 至chí 再tái 三tam 。 彼bỉ 人nhân 怪quái 而nhi 問vấn 曰viết 。 我ngã 嚴nghiêm 淨tịnh 如như 是thị 。 汝nhữ 何hà 言ngôn 不bất 好hảo/hiếu 耶da 。 賤tiện 人nhân 曰viết 。 君quân 宿túc 殖thực 德đức 本bổn 。 獲hoạch 此thử 果quả 報báo 。 威uy 德đức 被bị 服phục 。 人nhân 所sở 宗tông 仰ngưỡng 。 我ngã 昔tích 不bất 種chủng 福phước 。 鄙bỉ 陋lậu 如như 是thị 。 以dĩ 我ngã 比tỉ 君quân 猶do 如như 禽cầm 獸thú 。 故cố 自tự 言ngôn 不bất 好hảo/hiếu 耳nhĩ 。 非phi 毀hủy 君quân 也dã 。 賤tiện 人nhân 因nhân 是thị 感cảm 厲lệ 。 廣quảng 修tu 福phước 業nghiệp 。 形hình 尊tôn 悟ngộ 物vật 所sở 益ích 以dĩ 弘hoằng 。 況huống 以dĩ 道Đạo 法Pháp 化hóa 人nhân 哉tai 。 肇triệu 曰viết 。 福phước 力lực 微vi 淺thiển 故cố 生sanh 庶thứ 民dân 也dã 。

若nhược 在tại 梵Phạm 天Thiên 。 梵Phạm 天Thiên 中trung 尊tôn 。 誨hối 以dĩ 勝thắng 慧tuệ 。

什thập 曰viết 。 小Tiểu 乘Thừa 中trung 初sơ 梵Phạm 有hữu 三tam 種chủng 。 大Đại 乘Thừa 中trung 有hữu 四tứ 種chủng 。 餘dư 上thượng 三tam 地địa 亦diệc 如như 是thị 。 梵Phạm 王Vương 雖tuy 有hữu 定định 慧tuệ 而nhi 非phi 出xuất 要yếu 。 誨hối 以dĩ 佛Phật 慧tuệ 故cố 言ngôn 勝thắng 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 梵Phạm 天Thiên 多đa 著trước 禪thiền 福phước 。 不bất 求cầu 出xuất 世thế 勝thắng 慧tuệ 也dã 。

若nhược 在tại 帝Đế 釋Thích 。 帝Đế 釋Thích 中trung 尊tôn 。 示thị 現hiện 無vô 常thường 。

什thập 曰viết 。 梵Phạm 垢cấu 薄bạc 而nhi 著trước 淺thiển 故cố 為vi 現hiện 勝thắng 慧tuệ 。 釋thích 愛ái 重trọng 而nhi 著trước 深thâm 故cố 為vi 現hiện 無vô 常thường 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 天thiên 帝đế 處xử 忉Đao 利Lợi 宮Cung 。 五ngũ 欲dục 自tự 娛ngu 。 視thị 東đông 忘vong 西tây 。 多đa 不bất 慮lự 無vô 常thường 。

若nhược 在tại 護hộ 世thế 。 護hộ 世thế 中trung 尊tôn 。 護hộ 諸chư 眾chúng 生sanh 。

什thập 曰viết 。 護Hộ 世Thế 四Tứ 天Thiên 王Vương 也dã 。 諸chư 惡ác 鬼quỷ 神thần 。 殘tàn 食thực 眾chúng 生sanh 。 護Hộ 世Thế 四Tứ 王Vương 。 護hộ 之chi 不bất 令linh 害hại 也dã 。 今kim 言ngôn 尊tôn 者giả 道Đạo 力lực 所sở 護hộ 兼kiêm 及cập 十thập 方phương 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 護Hộ 世Thế 四Tứ 王Vương 。 各các 治trị 一nhất 方phương 護hộ 其kỳ 所sở 部bộ 。 使sử 諸chư 惡ác 鬼quỷ 神thần 。 不bất 得đắc 侵xâm 害hại 也dã 。

長Trưởng 者giả 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 以dĩ 如như 是thị 等đẳng 。 無vô 量lượng 方phương 便tiện 。 饒nhiêu 益ích 眾chúng 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 法Pháp 身thân 圓viên 應ứng 其kỳ 迹tích 無vô 端đoan 。 故cố 稱xưng 無vô 量lượng 。 上thượng 略lược 言ngôn 之chi 耳nhĩ 。

其kỳ 以dĩ 方phương 便tiện 。 現hiện 身thân 有hữu 疾tật 。

什thập 曰viết 。 上thượng 諸chư 方phương 便tiện 以dĩ 施thí 戒giới 攝nhiếp 人nhân 。 施thí 戒giới 攝nhiếp 人nhân 則tắc 人nhân 感cảm 其kỳ 惠huệ 。 聞văn 其kỳ 有hữu 疾tật 問vấn 疾tật 者giả 眾chúng 。 問vấn 疾tật 者giả 眾chúng 則tắc 功công 化hóa 弘hoằng 矣hĩ 。 是thị 以dĩ 廣quảng 現hiện 方phương 便tiện 。 然nhiên 後hậu 處xứ 疾tật 也dã 。

以dĩ 其kỳ 疾tật 故cố 。 國quốc 王vương 大đại 臣thần 。 長trưởng 者giả 居cư 士sĩ 。 婆Bà 羅La 門Môn 等đẳng 。 及cập 諸chư 王vương 子tử 。 并tinh 餘dư 官quan 屬thuộc 。 無vô 數số 千thiên 人nhân 。 皆giai 往vãng 問vấn 疾tật 。

肇triệu 曰viết 。 雖tuy 復phục 變biến 應ưng 殊thù 方phương 妙diệu 迹tích 不bất 一nhất 。 然nhiên 此thử 經Kinh 之chi 起khởi 本bổn 于vu 現hiện 疾tật 。 故cố 作tác 者giả 別biệt 序tự 其kỳ 事sự 。

其kỳ 往vãng 者giả 維Duy 摩Ma 詰Cật 因nhân 以dĩ 身thân 疾tật 。 廣quảng 為vì 說thuyết 法Pháp 。

什thập 曰viết 。 欲dục 明minh 履lý 道đạo 之chi 身thân 未vị 免miễn 斯tư 患hoạn 況huống 於ư 無vô 德đức 而nhi 可khả 保bảo 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 同đồng 我ngã 者giả 易dị 信tín 。 異dị 我ngã 者giả 難nạn/nan 順thuận 。 故cố 因nhân 其kỳ 身thân 疾tật 廣quảng 明minh 有hữu 身thân 之chi 患hoạn 。

諸chư 仁nhân 者giả 是thị 身thân 無vô 常thường 。

什thập 曰viết 。 諸chư 佛Phật 常thường 法Pháp 。 要yếu 先tiên 以dĩ 七thất 事sự 發phát 人nhân 心tâm 。 然nhiên 後hậu 說thuyết 四Tứ 諦Đế 。 何hà 等đẳng 七thất 。 一nhất 施thí 。 二nhị 戒giới 。 三tam 生sanh 天thiên 果quả 報báo 。 四tứ 說thuyết 味vị 。 味vị 樂nhạo/nhạc/lạc 味vị 也dã 。 五ngũ 果quả 報báo 過quá 患hoạn 。 雖tuy 有hữu 少thiểu 樂lạc 而nhi 眾chúng 苦khổ 無vô 量lượng 。 眾chúng 生sanh 迷mê 於ư 少thiểu 樂lạc 而nhi 不bất 覺giác 眾chúng 苦khổ 。 猶do 以dĩ 芥giới 子tử 置trí 於ư 山sơn 頂đảnh 唯duy 見kiến 芥giới 子tử 而nhi 不bất 覩đổ 大đại 山sơn 也dã 。 六lục 教giáo 厭yếm 離ly 世thế 間gian 。 七thất 歎thán 涅Niết 槃Bàn 功công 德đức 。 今kim 不bất 說thuyết 七thất 法pháp 直trực 。 說thuyết 無vô 常thường 者giả 。 將tương 以dĩ 此thử 會hội 積tích 德đức 已dĩ 淳thuần 慧tuệ 識thức 修tu 明minh 故cố 也dã 。

復phục 次thứ 無vô 常thường 是thị 空không 之chi 初sơ 相tương/tướng 。 將tương 欲dục 說thuyết 空không 故cố 先tiên 設thiết 無vô 常thường 。 所sở 以dĩ 但đãn 說thuyết 身thân 不bất 說thuyết 餘dư 法pháp 。 餘dư 法pháp 中trung 少thiểu 生sanh 著trước 故cố 也dã 。

無vô 力lực 無vô 堅kiên 。

什thập 曰viết 。 無vô 有hữu 能năng 作tác 力lực 也dã 。 無vô 堅kiên 體thể 不bất 實thật 也dã 。

速tốc 朽hủ 之chi 法pháp 。 不bất 可khả 信tín 也dã 。

肇triệu 曰viết 。 身thân 之chi 危nguy 脆thúy 強cường 力lực 不bất 能năng 保bảo 。 孰thục 能năng 信tín 其kỳ 永vĩnh 固cố 者giả 。 此thử 無vô 常thường 義nghĩa 也dã 。

為vi 苦khổ 為vi 惱não 。

什thập 曰viết 。 無vô 常thường 故cố 苦khổ 。 苦khổ 則tắc 惱não 生sanh 。

眾chúng 病bệnh 所sở 集tập 。

肇triệu 曰viết 。 苦khổ 八bát 苦khổ 也dã 。 亦diệc 有hữu 無vô 量lượng 苦khổ 。 惱não 九cửu 惱não 也dã 。 亦diệc 有hữu 無vô 量lượng 惱não 。 病bệnh 四tứ 百bách 四tứ 病bệnh 。 此thử 苦khổ 之chi 義nghĩa 也dã 。

諸chư 仁nhân 者giả 如như 此thử 身thân 明minh 智trí 者giả 所sở 不bất 怙hộ 。 是thị 身thân 如như 聚tụ 沫mạt 。 不bất 可khả 撮toát 摩ma 。

肇triệu 曰viết 。 撮toát 摩ma 聚tụ 沫mạt 之chi 無vô 實thật 。 以dĩ 喻dụ 觀quán 身thân 之chi 虛hư 偽ngụy 。 自tự 此thử 下hạ 至chí 電điện 喻dụ 明minh 空không 義nghĩa 也dã 。

是thị 身thân 如như 泡bào 。 不bất 得đắc 久cửu 立lập 。

肇triệu 曰viết 。 不bất 久cửu 似tự 明minh 無vô 常thường 義nghĩa 。 然nhiên 水thủy 上thượng 泡bào 以dĩ 虛hư 中trung 無vô 實thật 故cố 不bất 久cửu 立lập 。 猶do 空không 義nghĩa 耳nhĩ 。

是thị 身thân 如như 炎diễm 。 從tùng 渴khát 愛ái 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 渴khát 見kiến 陽dương 炎diễm 惑hoặc 以dĩ 為vi 水thủy 。 愛ái 見kiến 四tứ 大đại 迷mê 以dĩ 為vi 身thân 。

是thị 身thân 如như 芭ba 蕉tiêu 。 中trung 無vô 有hữu 堅kiên 。

肇triệu 曰viết 。 芭ba 蕉tiêu 之chi 草thảo 唯duy 葉diệp 無vô 幹cán 。

是thị 身thân 如như 幻huyễn 。 從tùng 顛điên 倒đảo 起khởi 。

肇triệu 曰viết 。 見kiến 幻huyễn 為vi 人nhân 。 四tứ 大đại 為vi 身thân 。 皆giai 顛điên 倒đảo 也dã 。

是thị 身thân 如như 夢mộng 。 為vi 虛hư 妄vọng 見kiến 。 夢mộng 中trung 妄vọng 見kiến 覺giác 後hậu 非phi 真chân 。

是thị 身thân 如như 影ảnh 。 從tùng 業nghiệp 緣duyên 現hiện 。

什thập 曰viết 。 形hình 障chướng 日nhật 光quang 光quang 不bất 及cập 照chiếu 影ảnh 此thử 現hiện 。 由do 無vô 明minh 三tam 業nghiệp 隔cách 實thật 智trí 慧tuệ 。 所sở 以dĩ 有hữu 身thân 也dã 。

是thị 身thân 如như 響hưởng 。 屬thuộc 諸chư 因nhân 緣duyên 。

肇triệu 曰viết 。 身thân 之chi 起khởi 于vu 業nghiệp 因nhân 猶do 影ảnh 響hưởng 之chi 生sanh 形hình 聲thanh 耳nhĩ 。

是thị 身thân 如như 浮phù 雲vân 。 須tu 臾du 變biến 滅diệt 。

什thập 曰viết 。 俄nga 頓đốn 異dị 色sắc 。 須tu 臾du 變biến 滅diệt 。 身thân 亦diệc 如như 是thị 。 眴thuấn/huyễn 息tức 之chi 間gian 有hữu 少thiểu 有hữu 長trưởng 老lão 病bệnh 死tử 變biến 。 從tùng 如như 沫mạt 至chí 如như 電điện 盡tận 喻dụ 無vô 常thường 也dã 。 或hoặc 以dĩ 無vô 堅kiên 。 或hoặc 以dĩ 不bất 久cửu 。 或hoặc 以dĩ 不bất 實thật 。 或hoặc 以dĩ 屬thuộc 因nhân 緣duyên 。 明minh 其kỳ 所sở 以dĩ 無vô 常thường 也dã 。 下hạ 四tứ 大đại 喻dụ 喻dụ 空không 無vô 我ngã 也dã 。

是thị 身thân 如như 電điện 。 念niệm 念niệm 不bất 住trụ 。

肇triệu 曰viết 。 變biến 滅diệt 不bất 住trụ 似tự 釋thích 無vô 常thường 。 然nhiên 皆giai 取thủ 其kỳ 虛hư 偽ngụy 不bất 真chân 。 故cố 速tốc 滅diệt 不bất 住trụ 。 猶do 釋thích 空không 義nghĩa 也dã 。

是thị 身thân 無vô 主chủ 為vi 如như 地địa 。

什thập 曰viết 。 地địa 無vô 常thường 主chủ 。 強cường/cưỡng 者giả 得đắc 之chi 。 身thân 亦diệc 無vô 主chủ 。 隨tùy 事sự 而nhi 變biến 。 病bệnh 至chí 則tắc 惱não 。 死tử 至chí 則tắc 滅diệt 。 聚tụ 散tán 隨tùy 緣duyên 不bất 得đắc 自tự 在tại 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 夫phu 萬vạn 事sự 萬vạn 形hình 皆giai 四tứ 大đại 成thành 。 在tại 外ngoại 則tắc 為vi 土thổ/độ 木mộc 山sơn 河hà 。 在tại 內nội 則tắc 為vi 四tứ 支chi 百bách 體thể 。 聚tụ 而nhi 為vi 生sanh 。 散tán 而nhi 為vi 死tử 。 生sanh 則tắc 為vi 內nội 。 死tử 則tắc 為vi 外ngoại 。 內nội 外ngoại 雖tuy 殊thù 然nhiên 其kỳ 大đại 不bất 異dị 。 故cố 以dĩ 內nội 外ngoại 四tứ 大đại 。 類loại 明minh 無vô 我ngã 也dã 。 如như 外ngoại 地địa 古cổ 今kim 相tương/tướng 傳truyền 強cường/cưỡng 者giả 先tiên 宅trạch 故cố 無vô 主chủ 也dã 。 身thân 亦diệc 然nhiên 耳nhĩ 。 眾chúng 緣duyên 所sở 成thành 。 緣duyên 合hợp 則tắc 起khởi 。 緣duyên 散tán 則tắc 離ly 。 何hà 有hữu 真chân 宰tể 常thường 主chủ 之chi 者giả 。 主chủ 壽thọ 人nhân 是thị 一nhất 我ngã 。 義nghĩa 立lập 四tứ 名danh 也dã 。

是thị 身thân 無vô 我ngã 為vi 如như 火hỏa 。

什thập 曰viết 。 焚phần 燒thiêu 林lâm 野dã 威uy 聲thanh 振chấn 烈liệt 。 若nhược 勇dũng 士sĩ 陳trần 師sư 制chế 勝thắng 時thời 也dã 。 實thật 而nhi 求cầu 之chi 非phi 有hữu 敵địch 也dã 。 身thân 亦diệc 如như 是thị 。 舉cử 動động 云vân 為vi 興hưng 造tạo 萬vạn 端đoan 。 從tùng 惑hoặc 而nhi 觀quán 若nhược 有hữu 宰tể 也dã 。 尋tầm 其kỳ 所sở 由do 非phi 有hữu 我ngã 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 縱túng/tung 任nhậm 自tự 由do 謂vị 之chi 我ngã 。 而nhi 外ngoại 火hỏa 起khởi 滅diệt 由do 薪tân 。 火hỏa 不bất 自tự 在tại 。 火hỏa 不bất 自tự 在tại 火hỏa 無vô 我ngã 也dã 。 外ngoại 火hỏa 既ký 無vô 我ngã 。 內nội 火hỏa 類loại 亦diệc 然nhiên 。

是thị 身thân 無vô 壽thọ 為vi 如như 風phong 。

什thập 曰viết 。 雖tuy 飄phiêu 扇thiên/phiến 鼓cổ 作tác 或hoặc 來lai 或hoặc 去khứ 。 直trực 聚tụ 氣khí 流lưu 動động 。 非phi 有hữu 存tồn 生sanh 壽thọ 也dã 。 身thân 亦diệc 如như 是thị 。 呼hô 吸hấp 吐thổ 納nạp 行hành 作tác 語ngữ 言ngôn 亦diệc 假giả 氣khí 而nhi 動động 。 非phi 有hữu 壽thọ 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 常thường 存tồn 不bất 變biến 謂vị 之chi 壽thọ 。 而nhi 外ngoại 風phong 積tích 氣khí 飄phiêu 鼓cổ 。 動động 止chỉ 無vô 常thường 動động 止chỉ 無vô 常thường 風phong 無vô 壽thọ 也dã 。 外ngoại 風phong 既ký 無vô 壽thọ 。 內nội 類loại 可khả 知tri 。

是thị 身thân 無vô 人nhân 為vi 如như 水thủy 。

什thập 曰viết 。 澄trừng 淨tịnh 清thanh 明minh 洗tẩy 滌địch 塵trần 穢uế 。 曲khúc 直trực 方phương 圓viên 隨tùy 時thời 所sở 適thích 。 實thật 而nhi 求cầu 之chi 為vi 者giả 竟cánh 誰thùy 。 身thân 亦diệc 如như 是thị 。 知tri 見kiến 進tiến 止chỉ 應ưng 事sự 而nhi 遷thiên 。 假giả 緣duyên 成thành 用dụng 。 乘thừa 數số 而nhi 行hành 。 詳tường 其kỳ 所sở 因nhân 非phi 有hữu 人nhân 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 貴quý 於ư 萬vạn 物vật 而nhi 始thỉ 終chung 不bất 改cải 謂vị 之chi 人nhân 。 而nhi 外ngoại 水thủy 善thiện 利lợi 萬vạn 形hình 。 方phương 圓viên 隨tùy 物vật 。 洿# 隆long 異dị 適thích 。 而nhi 體thể 無vô 定định 。 體thể 無vô 定định 則tắc 水thủy 無vô 人nhân 也dã 。 外ngoại 水thủy 既ký 無vô 人nhân 。 內nội 水thủy 類loại 可khả 知tri 。

是thị 身thân 不bất 實thật 。 四tứ 大đại 為vi 家gia 。

肇triệu 曰viết 。 四tứ 非phi 常thường 訖ngật 於ư 上thượng 。 自tự 此thử 下hạ 獨độc 明minh 身thân 之chi 虛hư 偽ngụy 眾chúng 穢uế 過quá 患hoạn 四tứ 大đại 假giả 會hội 以dĩ 為vi 神thần 宅trạch 非phi 實thật 家gia 也dã 。

是thị 身thân 為vi 空không 。 離ly 我ngã 我ngã 所sở 。

什thập 曰viết 。 離ly 我ngã 眾chúng 生sanh 空không 。 離ly 我ngã 所sở 法pháp 空không 也dã 。 上thượng 四tứ 句cú 說thuyết 空không 無vô 我ngã 喻dụ 。 此thử 直trực 說thuyết 空không 無vô 我ngã 義nghĩa 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 我ngã 身thân 之chi 妙diệu 主chủ 也dã 。 我ngã 所sở 自tự 我ngã 之chi 外ngoại 。 身thân 及cập 國quốc 財tài 妻thê 子tử 。 萬vạn 物vật 盡tận 我ngã 所sở 有hữu 。 智trí 者giả 觀quán 身thân 。 身thân 內nội 空không 寂tịch 二nhị 事sự 俱câu 離ly 也dã 。

是thị 身thân 無vô 知tri 。 如như 草thảo 木mộc 瓦ngõa 礫lịch 。

什thập 曰viết 。 會hội 而nhi 成thành 知tri 非phi 真chân 知tri 也dã 。 求cầu 知tri 不bất 得đắc 同đồng 瓦ngõa 礫lịch 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 身thân 雖tuy 能năng 觸xúc 而nhi 無vô 知tri 。 內nội 識thức 能năng 知tri 而nhi 無vô 觸xúc 。 自tự 性tánh 而nhi 求cầu 二nhị 俱câu 無vô 知tri 。 既ký 曰viết 無vô 知tri 何hà 異dị 瓦ngõa 礫lịch 。

是thị 身thân 無vô 作tác 。 風phong 力lực 所sở 轉chuyển 。

什thập 曰viết 。 無vô 作tác 主chủ 而nhi 有hữu 所sở 作tác 。 者giả 風phong 所sở 轉chuyển 也dã 。 從tùng 無vô 知tri 至chí 無vô 作tác 更cánh 釋thích 空không 無vô 我ngã 義nghĩa 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 舉cử 動động 事sự 為vi 風phong 力lực 使sử 然nhiên 。 誰thùy 作tác 之chi 也dã 。

是thị 身thân 不bất 淨tịnh 。

什thập 曰viết 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 雖tuy 見kiến 四Tứ 諦Đế 猶do 惑hoặc 淨tịnh 色sắc 。 故cố 四tứ 非phi 常thường 後hậu 次thứ 說thuyết 不bất 淨tịnh 也dã 。

復phục 次thứ 上thượng 說thuyết 無vô 常thường 苦khổ 無vô 我ngã 。 此thử 說thuyết 不bất 淨tịnh 門môn 。 為vi 破phá 四tứ 顛điên 倒đảo 故cố 。 說thuyết 四tứ 種chủng 觀quán 行hành 。 行hành 此thử 觀quán 已dĩ 然nhiên 後hậu 能năng 於ư 身thân 不bất 著trước 。 身thân 不bất 著trước 已dĩ 然nhiên 後hậu 能năng 學học 法Pháp 身thân 。 故cố 先tiên 說thuyết 厭yếm 法pháp 後hậu 說thuyết 法Pháp 身thân 也dã 。

穢uế 惡ác 充sung 滿mãn 。

肇triệu 曰viết 。 三tam 十thập 六lục 物vật 。 充sung 滿mãn 其kỳ 體thể 。

是thị 身thân 為vi 虛hư 偽ngụy 。 雖tuy 假giả 以dĩ 澡táo 浴dục 衣y 食thực 。 必tất 歸quy 磨ma 滅diệt 。

什thập 曰viết 。 此thử 明minh 無vô 常thường 所sở 壞hoại 所sở 以dĩ 苦khổ 也dã 。 自tự 此thử 以dĩ 下hạ 盡tận 說thuyết 苦khổ 喻dụ 也dã 。 為vi 災tai 病bệnh 苦khổ 也dã 。 丘khâu 井tỉnh 以dĩ 下hạ 總tổng 喻dụ 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 眾chúng 苦khổ 無vô 量lượng 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 雖tuy 復phục 澡táo 以dĩ 香hương 湯thang 。 衣y 以dĩ 上thượng 服phục 。 苟cẩu 曰viết 非phi 真chân 。 豈khởi 得đắc 久cửu 立lập 。

是thị 身thân 為vi 災tai 。 百bách 一nhất 病bệnh 惱não 。

肇triệu 曰viết 。 一nhất 大đại 增tăng 損tổn 則tắc 。 百bách 一nhất 病bệnh 生sanh 。 四tứ 大đại 增tăng 損tổn 。 則tắc 四tứ 百bách 四tứ 病bệnh 。 同đồng 時thời 俱câu 作tác 。 故cố 身thân 為vi 災tai 聚tụ 也dã 。

是thị 身thân 如như 丘khâu 井tỉnh 。

什thập 曰viết 。 丘khâu 井tỉnh 丘khâu 墟khư 枯khô 井tỉnh 也dã 。 昔tích 有hữu 人nhân 有hữu 罪tội 於ư 王vương 。 其kỳ 人nhân 怖bố 罪tội 逃đào 走tẩu 。 王vương 令linh 醉túy 象tượng 逐trục 之chi 。 其kỳ 人nhân 怖bố 急cấp 。 自tự 投đầu 枯khô 井tỉnh 。 半bán 井tỉnh 得đắc 一nhất 腐hủ 草thảo 。 以dĩ 手thủ 執chấp 之chi 。 下hạ 有hữu 惡ác 龍long 吐thổ 毒độc 向hướng 之chi 。 傍bàng 有hữu 五ngũ 毒độc 蛇xà 復phục 欲dục 加gia 害hại 。 二nhị 鼠thử 嚙giảo 草thảo 草thảo 復phục 將tương 斷đoạn 。 大đại 象tượng 臨lâm 其kỳ 上thượng 復phục 欲dục 取thủ 之chi 。 其kỳ 人nhân 危nguy 苦khổ 。 極cực 大đại 恐khủng 怖bố 。 上thượng 有hữu 一nhất 樹thụ 。 樹thụ 上thượng 時thời 有hữu 蜜mật 滴tích 落lạc 其kỳ 口khẩu 中trung 。 以dĩ 著trước 味vị 故cố 而nhi 忘vong 怖bố 畏úy 。 丘khâu 井tỉnh 生sanh 死tử 也dã 。 醉túy 象tượng 無vô 常thường 也dã 。 毒độc 龍long 惡ác 道đạo 也dã 。 五ngũ 毒độc 蛇xà 五ngũ 陰ấm 也dã 。 腐hủ 草thảo 命mạng 根căn 也dã 。 黑hắc 白bạch 二nhị 鼠thử 。 白bạch 月nguyệt 黑hắc 月nguyệt 也dã 。 蜜mật 滴tích 五ngũ 欲dục 樂lạc 也dã 。 得đắc 蜜mật 滴tích 而nhi 忘vong 怖bố 畏úy 者giả 。 喻dụ 眾chúng 生sanh 得đắc 五ngũ 欲dục 蜜mật 滴tích 不bất 畏úy 苦khổ 也dã 。

為vị 老lão 所sở 逼bức 。

肇triệu 曰viết 。 神thần 之chi 處xứ 身thân 為vi 老lão 死tử 所sở 逼bức 。 猶do 危nguy 人nhân 之chi 在tại 丘khâu 井tỉnh 為vi 龍long 蛇xà 所sở 逼bức 。 緣duyên 在tại 他tha 經kinh 也dã 。

是thị 身thân 無vô 定định 。

什thập 曰viết 。 念niệm 有hữu 死tử 分phần/phân 無vô 定định 期kỳ 也dã 。

為vi 要yếu 當đương 死tử 。

肇triệu 曰viết 。 壽thọ 夭yểu 雖tuy 無vô 定định 。 不bất 得đắc 不bất 受thọ 死tử 。

是thị 身thân 如như 毒độc 蛇xà 。

肇triệu 曰viết 。 四tứ 大đại 喻dụ 四tứ 蛇xà 也dã 。

如như 怨oán 賊tặc 。

肇triệu 曰viết 。 五ngũ 蔭ấm 喻dụ 五ngũ 賊tặc 也dã 。

如như 空không 聚tụ 。

什thập 曰viết 。 昔tích 有hữu 人nhân 得đắc 罪tội 於ư 王vương 。 王vương 欲dục 密mật 殺sát 。 篋khiếp 盛thịnh 四tứ 毒độc 蛇xà 使sử 其kỳ 守thủ 護hộ 。 有hữu 五ngũ 怨oán 賊tặc 拔bạt 刀đao 守thủ 之chi 。 善Thiện 知Tri 識Thức 語ngữ 之chi 令linh 走tẩu 。 其kỳ 人nhân 即tức 去khứ 入nhập 空không 聚tụ 落lạc 。 便tiện 於ư 中trung 止chỉ 。 知tri 識thức 復phục 言ngôn 。 此thử 處xứ 是thị 惡ác 賊tặc 所sở 止chỉ 。 若nhược 住trụ 此thử 者giả 須tu 臾du 賊tặc 至chí 。 喪táng 汝nhữ 身thân 命mạng 失thất 汝nhữ 財tài 寶bảo 。 宜nghi 速tốc 捨xả 離ly 可khả 得đắc 安an 隱ẩn 。 其kỳ 人nhân 從tùng 教giáo 。 即tức 便tiện 捨xả 去khứ 。 復phục 見kiến 大đại 水thủy 。 縛phược 栰phạt 而nhi 渡độ 。 渡độ 已dĩ 安an 隱ẩn 。 無vô 復phục 眾chúng 患hoạn 。 王vương 喻dụ 魔ma 也dã 。 篋khiếp 喻dụ 身thân 也dã 。 四tứ 蛇xà 四tứ 大đại 也dã 。 五ngũ 怨oán 賊tặc 五ngũ 陰ấm 也dã 。 空không 聚tụ 落lạc 六lục 入nhập 也dã 。 惡ác 賊tặc 六lục 塵trần 也dã 。 河hà 生sanh 死tử 也dã 。 善Thiện 知Tri 識Thức 教giáo 令linh 走tẩu 者giả 。 謂vị 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 教giáo 眾chúng 生sanh 離ly 惡ác 魔ma 棄khí 四tứ 大đại 捨xả 五ngũ 陰ấm 。 眾chúng 生sanh 從tùng 教giáo 雖tuy 捨xả 患hoạn 三tam 惡ác 。 而nhi 未vị 出xuất 諸chư 聚tụ 落lạc 未vị 免miễn 惡ác 賊tặc 。 復phục 教giáo 令linh 乘thừa 八bát 正chánh 栰phạt 。 度độ 生sanh 死tử 流lưu 。 度độ 生sanh 死tử 流lưu 。 已dĩ 坦thản 然nhiên 無vô 為vi 。 無vô 復phục 眾chúng 患hoạn 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 六lục 情tình 喻dụ 空không 聚tụ 皆giai 有hữu 誠thành 證chứng 喻dụ 在tại 他tha 經kinh 。 是thị 故cố 涅Niết 槃Bàn 經Kinh 云vân 。 觀quán 身thân 如như 四tứ 大đại 毒độc 蛇xà 。 是thị 身thân 無vô 常thường 。 常thường 為vị 無vô 量lượng 諸chư 蟲trùng 。 之chi 所sở 唼xiệp 食thực 。 是thị 身thân 臭xú 穢uế 。 貪tham 欲dục 獄ngục 縛phược 。 是thị 身thân 可khả 畏úy 。 猶do 如như 死tử 狗cẩu 。 是thị 身thân 不bất 淨tịnh 。 九cửu 孔khổng 常thường 流lưu 。 是thị 身thân 如như 城thành 。 血huyết 肉nhục 筋cân 骨cốt 皮bì 裹khỏa 其kỳ 上thượng 。 手thủ 足túc 以dĩ 為vi 卻khước 敵địch 樓lâu 櫓lỗ 。 目mục 為vi 孔khổng 竅khiếu 。 頭đầu 為vi 殿điện 堂đường 。 心tâm 王vương 處xứ 中trung 。 如như 是thị 身thân 城thành 諸chư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 之chi 所sở 棄khí 捨xả 。 凡phàm 夫phu 愚ngu 人nhân 。 常thường 所sở 味vị 著trước 。 貪tham 淫dâm 嗔sân 恚khuể 愚ngu 癡si 羅la 剎sát 。 止chỉ 住trú 其kỳ 中trung 。 是thị 身thân 不bất 堅kiên 。 猶do 如như 蘆lô 葦vi 伊y 蘭lan 水thủy 沫mạt 芭ba 蕉tiêu 之chi 樹thụ 。 是thị 身thân 無vô 常thường 。 念niệm 念niệm 不bất 住trụ 。 猶do 如như 電điện 光quang 。 暴bạo 水thủy 幻huyễn 炎diễm 。 亦diệc 如như 畫họa 水thủy 。 隨tùy 畫họa 隨tùy 合hợp 。 是thị 身thân 易dị 壞hoại 。 猶do 如như 河hà 岸ngạn 。 臨lâm 峻tuấn 大đại 樹thụ 。 是thị 身thân 不bất 久cửu 。 虎hổ 狼lang 鵄si 梟kiêu 鵰điêu 鷲thứu 。 餓ngạ 狗cẩu 之chi 所sở 食thực 噉đạm 。 誰thùy 有hữu 智trí 者giả 。 當đương 樂nhạo 此thử 身thân 。 寧ninh 以dĩ 牛ngưu 跡tích 盛thịnh 大đại 海hải 水thủy 。 不bất 可khả 具cụ 說thuyết 。 是thị 身thân 無vô 常thường 。 不bất 淨tịnh 臭xú 穢uế 。 寧ninh 團đoàn 大đại 地địa 使sử 如như 棗táo 等đẳng 漸tiệm 漸tiệm 轉chuyển 小tiểu 如như 亭đình 歷lịch 子tử 。 乃nãi 至chí 微vi 塵trần 。 不bất 能năng 具cụ 說thuyết 是thị 身thân 過quá 患hoạn 。 是thị 故cố 當đương 捨xả 。 如như 棄khí 涕thế 唾thóa 。

陰ấm 界giới 諸chư 入nhập 。 所sở 共cộng 合hợp 成thành 。

肇triệu 曰viết 。 陰ấm 五ngũ 陰ấm 。 界giới 十thập 八bát 界giới 。 入nhập 十thập 二nhị 入nhập 。 此thử 三tam 法pháp 假giả 合hợp 成thành 身thân 。 猶do 若nhược 空không 聚tụ 一nhất 無vô 可khả 寄ký 。

諸chư 仁nhân 者giả 此thử 可khả 患hoạn 厭yếm 。 當đương 樂nhạo 佛Phật 身thân 。

肇triệu 曰viết 。 吾ngô 等đẳng 同đồng 有hữu 斯tư 患hoạn 可khả 厭yếm 久cửu 矣hĩ 。 宜nghi 共cộng 樂nhạo 求cầu 佛Phật 身thân 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。

肇triệu 曰viết 。 近cận 見kiến 者giả 謂vị 佛Phật 身thân 直trực 是thị 形hình 之chi 妙diệu 者giả 。 未vị 免miễn 生sanh 死tử 寒hàn 暑thử 之chi 患hoạn 。 曷hạt 為vi 而nhi 求cầu 。 將tương 為vi 辯biện 法Pháp 身thân 極cực 妙diệu 之chi 體thể 也dã 。

佛Phật 身thân 者giả 即tức 法Pháp 身thân 也dã 。

肇triệu 曰viết 。 經Kinh 云vân 。 法Pháp 身thân 者giả 虛hư 空không 身thân 也dã 。 無vô 生sanh 而nhi 無vô 不bất 生sanh 。 無vô 形hình 而nhi 無vô 不bất 形hình 。 超siêu 三tam 界giới 之chi 表biểu 絕tuyệt 有hữu 心tâm 之chi 境cảnh 。 陰ấm 入nhập 所sở 不bất 攝nhiếp 。 稱xưng 讚tán 所sở 不bất 及cập 。 寒hàn 暑thử 不bất 能năng 為vi 其kỳ 患hoạn 。 生sanh 死tử 無vô 以dĩ 化hóa 其kỳ 體thể 故cố 。 其kỳ 為vi 物vật 也dã 微vi 妙diệu 無vô 象tượng 不bất 可khả 為vi 有hữu 。 備bị 應ưng 萬vạn 形hình 不bất 可khả 為vi 無vô 。 彌di 綸luân 八bát 極cực 不bất 可khả 為vi 小tiểu 。 細tế 入nhập 無vô 間gian 。 不bất 可khả 為vi 大đại 。 故cố 能năng 出xuất 生sanh 入nhập 死tử 。 通thông 洞đỗng 于vu 無vô 窮cùng 之chi 化hóa 。 變biến 現hiện 殊thù 方phương 應ưng 無vô 端đoan 之chi 求cầu 。 此thử 二Nhị 乘Thừa 之chi 所sở 不bất 議nghị 。 補bổ 處xứ 之chi 所sở 不bất 覩đổ 。 況huống 凡phàm 夫phu 無vô 目mục 敢cảm 措thố 心tâm 於ư 其kỳ 間gian 哉tai 。 聊liêu 依y 經kinh 誠thành 言ngôn 粗thô 標tiêu 其kỳ 玄huyền 極cực 耳nhĩ 。 然nhiên 則tắc 法Pháp 身thân 在tại 天thiên 為vi 天thiên 。 在tại 人nhân 而nhi 人nhân 豈khởi 可khả 近cận 捨xả 丈trượng 六lục 而nhi 遠viễn 求cầu 法Pháp 身thân 乎hồ 。 生sanh 曰viết 。 夫phu 佛Phật 身thân 者giả 丈trượng 六lục 體thể 也dã 。 丈trượng 六lục 體thể 者giả 從tùng 法Pháp 身thân 出xuất 也dã 。 以dĩ 從tùng 出xuất 名danh 之chi 故cố 曰viết 。 即tức 法Pháp 身thân 也dã 。 法pháp 者giả 無vô 非phi 法pháp 義nghĩa 也dã 。 無vô 非phi 法pháp 義nghĩa 者giả 即tức 無vô 相tướng 實thật 也dã 。 身thân 者giả 此thử 義nghĩa 之chi 體thể 。 法Pháp 身thân 真chân 實thật 丈trượng 六lục 應ưng 假giả 。 將tương 何hà 以dĩ 明minh 之chi 哉tai 。 悟ngộ 夫phu 法pháp 者giả 封phong 惑hoặc 永vĩnh 盡tận 髣phảng 髴phất 亦diệc 除trừ 。 妙diệu 絕tuyệt 三tam 界giới 之chi 表biểu 理lý 冥minh 無vô 形hình 之chi 境cảnh 。 形hình 既ký 已dĩ 無vô 故cố 能năng 無vô 不bất 形hình 。 三tam 界giới 既ký 絕tuyệt 故cố 能năng 無vô 不bất 界giới 。 無vô 不bất 形hình 者giả 唯duy 感cảm 是thị 應ưng 。 佛Phật 無vô 為vi 也dã 。 至chí 於ư 形hình 之chi 巨cự 細tế 壽thọ 之chi 脩tu 短đoản 。 皆giai 是thị 接tiếp 眾chúng 生sanh 之chi 影ảnh 迹tích 。 非phi 佛Phật 實thật 也dã 。 眾chúng 生sanh 若nhược 無vô 感cảm 則tắc 不bất 現hiện 矣hĩ 。 非phi 佛Phật 不bất 欲dục 接tiếp 。 眾chúng 生sanh 不bất 致trí 故cố 自tự 絕tuyệt 耳nhĩ 。 若nhược 不bất 致trí 而nhi 為vi 現hiện 者giả 。 未vị 之chi 有hữu 也dã 。 譬thí 日nhật 之chi 麗lệ 天thiên 而nhi 影ảnh 在tại 眾chúng 器khí 。 萬vạn 影ảnh 萬vạn 形hình 皆giai 是thị 器khí 之chi 所sở 取thủ 。 豈khởi 日nhật 為vi 乎hồ 。 器khí 若nhược 無vô 水thủy 則tắc 不bất 現hiện 矣hĩ 。 非phi 不bất 欲dục 現hiện 器khí 不bất 致trí 故cố 自tự 絕tuyệt 耳nhĩ 。 然nhiên 則tắc 丈trượng 六lục 之chi 與dữ 八bát 尺xích 皆giai 是thị 眾chúng 生sanh 。 心tâm 水thủy 中trung 佛Phật 也dã 。 佛Phật 常thường 無vô 形hình 。 豈khởi 有hữu 二nhị 哉tai 。 以dĩ 前tiền 眾chúng 患hoạn 皆giai 由do 有hữu 身thân 故cố 令linh 樂nhạo/nhạc/lạc 佛Phật 身thân 也dã 。 然nhiên 佛Phật 道Đạo 迹tích 交giao 在tại 有hữu 。 雖tuy 復phục 精tinh 麁thô 之chi 殊thù 。 至chí 於ư 無vô 常thường 不bất 應ưng 有hữu 異dị 。 而nhi 令linh 樂nhạo/nhạc/lạc 之chi 。 宜nghi 明minh 其kỳ 意ý 。 既ký 云vân 即tức 是thị 法Pháp 身thân 。 非phi 徒đồ 使sử 知tri 無vô 有hữu 身thân 患hoạn 。 乃nãi 所sở 以dĩ 用dụng 斷đoạn 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 病bệnh 矣hĩ 。 斯tư 又hựu 引dẫn 使sử 樂nhạo 法Pháp 。 樂nhạo 法Pháp 之chi 行hành 下hạ 法pháp 。 是thị 以dĩ 行hành 於ư 法pháp 者giả 得đắc 佛Phật 身thân 也dã 。

從tùng 無vô 量lượng 功công 德đức 智trí 慧tuệ 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 夫phu 極cực 妙diệu 之chi 身thân 必tất 生sanh 于vu 極cực 妙diệu 之chi 因nhân 。 功công 德đức 智trí 慧tuệ 。 大Đại 士Sĩ 二nhị 業nghiệp 也dã 。 此thử 二nhị 業nghiệp 蓋cái 是thị 萬vạn 行hạnh 之chi 初sơ 門môn 泥Nê 洹Hoàn 之chi 關quan 要yếu 。 故cố 唱xướng 言ngôn 有hữu 之chi 。 自tự 此thử 下hạ 雖tuy 別biệt 列liệt 諸chư 行hành 。 然nhiên 皆giai 是thị 無vô 為vi 。 無vô 相tướng 行hành 也dã 。 以dĩ 行hành 無vô 相tướng 無vô 為vi 故cố 。 所sở 成thành 法Pháp 身thân 亦diệc 。 無vô 相tướng 無vô 為vi 。

從tùng 戒giới 定định 慧tuệ 。 解giải 脫thoát 解giải 脫thoát 知tri 見kiến 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 五ngũ 分phần 法Pháp 身thân 。

從tùng 慈từ 悲bi 喜hỷ 捨xả 生sanh 。 從tùng 布bố 施thí 持trì 戒giới 忍nhẫn 。 辱nhục 柔nhu 和hòa 勤cần 行hành 精tinh 進tấn 。 禪thiền 定định 解giải 脫thoát 三tam 昧muội 。

肇triệu 曰viết 。 禪thiền 四tứ 禪thiền 。 定định 四tứ 空không 定định 。 解giải 脫thoát 八bát 解giải 脫thoát 。 三tam 昧muội 三tam 三tam 昧muội 。 此thử 皆giai 禪thiền 度độ 之chi 別biệt 行hành 也dã 。

多đa 聞văn 智trí 慧tuệ 。 諸chư 波Ba 羅La 蜜Mật 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 諸chư 即tức 上thượng 六Lục 度Độ 也dã 。 波Ba 羅La 蜜Mật 秦tần 言ngôn 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 彼bỉ 岸ngạn 實thật 相tướng 岸ngạn 也dã 。 得đắc 無vô 生sanh 以dĩ 後hậu 所sở 修tu 眾chúng 行hành 。 盡tận 與dữ 實thật 相tướng 合hợp 。 體thể 無vô 復phục 分phân 別biệt 也dã 。

從tùng 方phương 便tiện 生sanh 。 從tùng 六Lục 通Thông 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 七thất 住trụ 以dĩ 上thượng 則tắc 具cụ 六Lục 通Thông 。 自tự 非phi 六Lục 通Thông 運vận 其kỳ 無vô 方phương 之chi 化hóa 。 無vô 以dĩ 成thành 無vô 極cực 之chi 體thể 。

從tùng 三Tam 明Minh 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 天thiên 眼nhãn 宿túc 命mạng 智trí 漏lậu 盡tận 通thông 為vi 三Tam 明Minh 也dã 。

從tùng 三Tam 十Thập 七Thất 道Đạo 品Phẩm 生sanh 。 從tùng 止Chỉ 觀Quán 生sanh 。

什thập 曰viết 。 始thỉ 觀quán 時thời 係hệ 心tâm 一nhất 處xứ 名danh 為vi 止chỉ 。 靜tĩnh 極cực 則tắc 明minh 。 明minh 即tức 慧tuệ 。 慧tuệ 名danh 觀quán 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 止chỉ 定định 觀quán 慧tuệ 。

從tùng 十Thập 力Lực 四Tứ 無Vô 所Sở 畏Úy 。 十Thập 八Bát 不Bất 共Cộng 法Pháp 生sanh 。 從tùng 斷đoạn 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 法pháp 。 集tập 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 必tất 斷đoạn 之chi 志chí 必tất 集tập 之chi 情tình 此thử 二nhị 心tâm 行hành 之chi 綱cương 目mục 也dã 。

從tùng 真chân 實thật 生sanh 。 從tùng 不bất 放phóng 逸dật 生sanh 。

肇triệu 曰viết 。 真chân 實thật 善thiện 根căn 所sở 以dĩ 生sanh 。 不bất 放phóng 逸dật 功công 業nghiệp 所sở 以dĩ 成thành 。 此thử 二nhị 心tâm 行hành 之chi 要yếu 用dụng 也dã 。

從tùng 如như 是thị 無vô 量lượng 。 清thanh 淨tịnh 法Pháp 生sanh 如Như 來Lai 身thân 。 諸chư 仁nhân 者giả 欲dục 得đắc 佛Phật 身thân 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 病bệnh 者giả 。 當đương 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

肇triệu 曰viết 。 發phát 無vô 上thượng 心tâm 。 豈khởi 唯duy 自tự 除trừ 病bệnh 。 亦diệc 濟tế 群quần 生sanh 病bệnh 。

如như 是thị 長Trưởng 者giả 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 為vì 諸chư 問vấn 疾tật 者giả 。 如như 應ứng 說thuyết 法Pháp 。 令linh 無vô 數số 千thiên 人nhân 。 皆giai 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

弟Đệ 子Tử 品Phẩm 第đệ 三tam

爾nhĩ 時thời 長Trưởng 者giả 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 自tự 念niệm 寢tẩm 疾tật 于vu 床sàng 。

生sanh 曰viết 。 自tự 念niệm 寢tẩm 疾tật 者giả 自tự 傷thương 念niệm 疾tật 也dã 。 夫phu 有hữu 身thân 則tắc 有hữu 疾tật 。 此thử 自tự 世thế 之chi 常thường 爾nhĩ 。 達đạt 者giả 體thể 之chi 。 何hà 所sở 傷thương 哉tai 。 然nhiên 毘Tỳ 耶Da 離Ly 諸chư 長trưởng 者giả 子tử 。 皆giai 覲cận 佛Phật 聽thính 法Pháp 。 維duy 摩ma 詰cật 事sự 應ưng 是thị 同đồng 。 閡ngại 疾tật 不bất 豫dự 理lý 在tại 致trí 傷thương 。 故cố 託thác 以dĩ 崇sùng 法pháp 招chiêu 佛Phật 問vấn 疾tật 也dã 。

世Thế 尊Tôn 大đại 慈từ 。 寧ninh 不bất 垂thùy 愍mẫn 。

肇triệu 曰viết 。 上thượng 善thiện 若nhược 水thủy 。 所sở 以dĩ 洿# 隆long 斯tư 順thuận 與dữ 善thiện 仁nhân 。 故cố 能năng 曲khúc 成thành 無vô 悋lận 。 動động 善thiện 時thời 至chí 。 所sở 以dĩ 會hội 幾kỷ 不bất 失thất 。 居cư 眾chúng 人nhân 之chi 所sở 惡ác 。 故cố 能năng 與dữ 彼bỉ 同đồng 疾tật 。 世Thế 尊Tôn 大đại 慈từ 。 必tất 見kiến 垂thùy 問vấn 。 因nhân 以dĩ 弘hoằng 道đạo 所sở 濟tế 良lương 多đa 。 此thử 現hiện 疾tật 之chi 本bổn 意ý 也dã 。 生sanh 曰viết 。 以dĩ 閡ngại 疾tật 不bất 豫dự 妙diệu 聽thính 。 良lương 可khả 哀ai 也dã 。 此thử 之chi 可khả 哀ai 理lý 應ưng 近cận 者giả 。 是thị 哀ai 之chi 為vi 事sự 宜nghi 遣khiển 慰úy 問vấn 。 而nhi 佛Phật 大đại 慈từ 普phổ 念niệm 。 今kim 也dã 無vô 使sử 。 寧ninh 不bất 愍mẫn 之chi 耶da 。 此thử 蓋cái 因nhân 常thường 情tình 以dĩ 期kỳ 使sử 耳nhĩ 。 豈khởi 曰viết 存tồn 己kỷ 。 乃nãi 遠viễn 以dĩ 通thông 物vật 也dã 。 若nhược 佛Phật 遣khiển 使sứ 。 則tắc 向hướng 疾tật 之chi 弊tệ 怱thông 化hóa 成thành 大đại 休hưu 矣hĩ 。 返phản 常thường 之chi 致trí 。 不bất 亦diệc 然nhiên 乎hồ 。

佛Phật 知tri 其kỳ 意ý 。 即tức 告cáo 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 汝nhữ 行hành 詣nghệ 維duy 摩ma 詰cật 問vấn 疾tật 。

什thập 曰viết 。 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 中trung 。 諸chư 羅La 漢Hán 無vô 漏lậu 智trí 慧tuệ 。 勝thắng 菩Bồ 薩Tát 世thế 俗tục 智trí 慧tuệ 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 中trung 。 二nhị 事sự 俱câu 勝thắng 。 今kim 用dụng 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 明minh 大đại 小tiểu 。 故cố 先tiên 命mạng 弟đệ 子tử 也dã 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 於ư 弟đệ 子tử 中trung 。 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 故cố 先tiên 命mạng 之chi 。 知tri 其kỳ 不bất 堪kham 而nhi 命mạng 之chi 者giả 。 欲dục 令linh 其kỳ 顯hiển 維duy 摩ma 詰cật 辯biện 才tài 殊thù 勝thắng 發phát 起khởi 眾chúng 會hội 也dã 。 復phục 命mạng 餘dư 人nhân 者giả 。 欲dục 令linh 各các 稱xưng 其kỳ 美mỹ 明minh 兼kiêm 應ưng 辯biện 慧tuệ 無vô 方phương 也dã 。 此thử 下hạ 宴yến 坐tọa 梵Phạm 本bổn 云vân 攝nhiếp 身thân 心tâm 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 至chí 人nhân 懸huyền 心tâm 默mặc 通thông 。 不bất 先tiên 形hình 言ngôn 冥minh 機cơ 潛tiềm 應ưng 。 故cố 命mạng 問vấn 疾tật 也dã 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 五ngũ 百bách 弟đệ 子tử 。 之chi 上thượng 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 故cố 先tiên 勅sắc 也dã 。 如Như 來Lai 知tri 諸chư 人nhân 不bất 堪kham 而nhi 猶do 命mạng 者giả 。 將tương 顯hiển 淨tịnh 名danh 無vô 窮cùng 之chi 德đức 以dĩ 生sanh 眾chúng 會hội 怖bố 仰ngưỡng 之chi 情tình 耳nhĩ 。 舍xá 利lợi 其kỳ 母mẫu 名danh 。 弗phất 秦tần 言ngôn 子tử 。 天Thiên 竺Trúc 多đa 以dĩ 母mẫu 名danh 名danh 子tử 。 生sanh 曰viết 。 知tri 其kỳ 意ý 者giả 達đạt 其kỳ 旨chỉ 也dã 。 今kim 日nhật 之chi 使sử 理lý 歸quy 文Văn 殊Thù 。 而nhi 命mạng 餘dư 人nhân 者giả 。 託thác 常thường 遣khiển 使sứ 之chi 儀nghi 。 欲dục 以dĩ 假giả 顯hiển 維duy 摩ma 詰cật 德đức 也dã 。 德đức 以dĩ 此thử 顯hiển 者giả 。 遘cấu 既ký 在tại 昔tích 。 今kim 必tất 高cao 推thôi 。 推thôi 若nhược 有hữu 理lý 則tắc 理lý 可khả 貴quý 矣hĩ 。 苟cẩu 己kỷ 伏phục 德đức 而nhi 藉tạ 。 聞văn 理lý 為vi 貴quý 。 至chí 於ư 論luận 疾tật 之chi 際tế 豈khởi 有hữu 不bất 悟ngộ 哉tai 。 夫phu 遣khiển 使sứ 之chi 體thể 。 要yếu 當đương 自tự 近cận 及cập 遠viễn 。 是thị 以dĩ 先tiên 弟đệ 子tử 後hậu 菩Bồ 薩Tát 也dã 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 是thị 。 親thân 承thừa 之chi 最tối 故cố 首thủ 命mạng 之chi 焉yên 。

舍Xá 利Lợi 弗Phất 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 不bất 堪kham 任nhậm 。 詣nghệ 彼bỉ 問vấn 疾tật 。

肇triệu 曰viết 。 奉phụng 佛Phật 使sử 命mạng 宜nghi 須tu 重trọng/trùng 人nhân 。 淨tịnh 名danh 大Đại 士Sĩ 智trí 慧tuệ 無vô 量lượng 。 非phi 是thị 弟đệ 子tử 所sở 堪kham 能năng 也dã 。 且thả 曾tằng 為vi 所sở 呵ha 默mặc 不bất 能năng 報báo 。 豈khởi 敢cảm 輕khinh 奉phụng 使sử 命mạng 以dĩ 致trí 漏lậu 失thất 之chi 譏cơ 。 生sanh 曰viết 。 夫phu 以dĩ 妙diệu 乘thừa 麁thô 無vô 往vãng 不bất 盡tận 。 而nhi 今kim 所sở 扣khấu 蓋cái 是thị 近cận 應ưng 群quần 生sanh 。 於ư 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 豈khởi 有hữu 不bất 堪kham 之chi 時thời 耳nhĩ 。 不bất 堪kham 之chi 意ý 良lương 在tại 於ư 茲tư 。 今kim 欲dục 現hiện 之chi 若nhược 實thật 要yếu 應ưng 有hữu 寄ký 。 維duy 摩ma 詰cật 迹tích 在tại 辯biện 捷tiệp 。 為vi 一nhất 國quốc 所sở 憚đạn 。 往vãng 有hữu 致trí 論luận 之chi 理lý 。 而nhi 舍Xá 利Lợi 弗Phất 曾tằng 亦diệc 示thị 屈khuất 於ư 彼bỉ 以dĩ 為vi 不bất 堪kham 。 孰thục 謂vị 虛hư 哉tai 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 憶ức 念niệm 我ngã 昔tích 。 曾tằng 於ư 林lâm 中trung 。 宴yến 坐tọa 樹thụ 下hạ 。 時thời 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 來lai 謂vị 我ngã 言ngôn 。 唯dụy 舍Xá 利Lợi 弗Phất 。 不bất 必tất 是thị 坐tọa 。 為vi 宴yến 坐tọa 也dã 。

肇triệu 曰viết 。 無vô 施thí 之chi 迹tích 效hiệu 之chi 於ư 前tiền 矣hĩ 。 曾tằng 於ư 林lâm 下hạ 宴yến 坐tọa 時thời 。 淨tịnh 名danh 來lai 以dĩ 為vi 坐tọa 法pháp 不bất 爾nhĩ 也dã 。 生sanh 曰viết 。 有hữu 以dĩ 致trí 辭từ 。 非phi 拒cự 命mạng 也dã 。 託thác 不bất 拒cự 命mạng 之chi 辭từ 以dĩ 取thủ 推thôi 維duy 摩ma 詰cật 美mỹ 也dã 。 不bất 必tất 是thị 者giả 不bất 言ngôn 非phi 是thị 。 但đãn 不bất 必tất 是thị 耳nhĩ 。 不bất 言ngôn 非phi 是thị 者giả 。 實thật 可khả 以dĩ 為vi 求cầu 定định 之chi 筌thuyên 也dã 。 不bất 必tất 是thị 者giả 。 有hữu 以dĩ 之chi 致trí 病bệnh 。 病bệnh 所sở 不bất 病bệnh 。 可khả 不bất 呵ha 哉tai 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 誠thành 無vô 所sở 復phục 。 假giả 宜nghi 由do 行hành 以dĩ 軌quỹ 物vật 。 所sở 行hành 交giao 是thị 彼bỉ 之chi 所sở 病bệnh 。 維duy 摩ma 詰cật 以dĩ 其kỳ 居cư 不bất 足túc 之chi 地địa 。 固cố 可khả 寄ký 以dĩ 為vi 呵ha 。 然nhiên 則tắc 舍Xá 利Lợi 弗Phất 迹tích 受thọ 屈khuất 矣hĩ 。 宴yến 坐tọa 者giả 閑nhàn 居cư 之chi 貌mạo 。

夫phu 宴yến 坐tọa 者giả 。 不bất 於ư 三tam 界giới 現hiện 身thân 意ý 。 是thị 為vi 宴yến 坐tọa 。

什thập 曰viết 。 此thử 章chương 大đại 明minh 至chí 定định 以dĩ 誨hối 未vị 能năng 。 非phi 獨độc 明minh 空không 也dã 。 菩Bồ 薩Tát 安an 心tâm 真chân 境cảnh 識thức 不bất 外ngoại 馳trì 。 是thị 心tâm 不bất 現hiện 也dã 。 法pháp 化hóa 之chi 身thân 。 超siêu 於ư 三tam 界giới 。 是thị 身thân 心tâm 俱câu 隱ẩn 禪thiền 定định 之chi 極cực 也dã 。 聲Thanh 聞Văn 雖tuy 能năng 藏tạng 心tâm 實thật 法pháp 。 未vị 能năng 不bất 見kiến 其kỳ 身thân 。 身thân 見kiến 三tam 界giới 則tắc 受thọ 累lũy/lụy/luy 於ư 物vật 。 故cố 隱ẩn 而nhi 猶do 現hiện 。 未vị 為vi 善thiện 攝nhiếp 也dã 。 亦diệc 云vân 。 身thân 子tử 于vu 時thời 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 能năng 令linh 心tâm 隱ẩn 。 其kỳ 身thân 猶do 現hiện 故cố 譏cơ 之chi 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 夫phu 法Pháp 身thân 之chi 宴yến 坐tọa 形hình 神thần 俱câu 滅diệt 。 道đạo 絕tuyệt 常thường 境cảnh 。 視thị 聽thính 所sở 不bất 及cập 。 豈khởi 復phục 現hiện 身thân 於ư 三tam 界giới 。 修tu 意ý 而nhi 為vi 定định 哉tai 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 猶do 有hữu 世thế 報báo 生sanh 身thân 及cập 世thế 報báo 意ý 根căn 。 故cố 以dĩ 人nhân 間gian 為vi 煩phiền 擾nhiễu 而nhi 宴yến 坐tọa 林lâm 下hạ 。 未vị 能năng 形hình 神thần 無vô 迹tích 。 故cố 致trí 斯tư 呵ha 。 凡phàm 呵ha 之chi 興hưng 意ý 在tại 多đa 益ích 。 豈khởi 存tồn 彼bỉ 我ngã 以dĩ 是thị 非phi 為vi 心tâm 乎hồ 。 生sanh 曰viết 。 原nguyên 夫phu 宴yến 坐tọa 於ư 林lâm 中trung 者giả 。 以dĩ 隱ẩn 其kỳ 形hình 也dã 。 若nhược 不bất 隱ẩn 必tất 為vi 事sự 之chi 所sở 動động 。 是thị 以dĩ 隱ẩn 之chi 使sử 離ly 於ư 事sự 。 以dĩ 為vi 求cầu 定định 之chi 方phương 。 而nhi 隱ẩn 者giả 有hữu 患hoạn 形hình 之chi 不bất 隱ẩn 。 苟cẩu 執chấp 以dĩ 不bất 隱ẩn 為vi 患hoạn 。 而nhi 隱ẩn 者giả 猶do 為vi 不bất 隱ẩn 所sở 亂loạn 。 非phi 所sở 使sử 隱ẩn 也dã 。 隱ẩn 形hình 者giả 本bổn 欲dục 藏tạng 意ý 也dã 。 意ý 不bất 藏tạng 必tất 為vi 六lục 塵trần 所sở 牽khiên 。 是thị 以dĩ 藏tạng 之chi 以dĩ 不bất 見kiến 可khả 欲dục 。 得đắc 因nhân 以dĩ 息tức 欲dục 。 而nhi 藏tạng 者giả 有hữu 患hoạn 意ý 之chi 不bất 藏tạng 。 苟cẩu 執chấp 以dĩ 不bất 藏tạng 為vi 患hoạn 。 而nhi 藏tạng 者giả 尚thượng 為vi 不bất 藏tạng 所sở 亂loạn 。 非phi 所sở 以dĩ 藏tạng 也dã 。 若nhược 能năng 於ư 三tam 界giới 不bất 見kiến 有hữu 不bất 隱ẩn 不bất 藏tạng 之chi 處xứ 。 則tắc 不bất 復phục 為vi 之chi 所sở 亂loạn 爾nhĩ 。 乃nãi 所sở 以dĩ 是thị 隱ẩn 藏tàng 之chi 意ý 耳nhĩ 。 不bất 隱ẩn 不bất 藏tạng 為vi 現hiện 。 現hiện 必tất 不bất 出xuất 三tam 界giới 。 故cố 言ngôn 不bất 於ư 三tam 界giới 現hiện 身thân 意ý 也dã 。

不bất 起khởi 滅diệt 定định 。 而nhi 現hiện 諸chư 威uy 儀nghi 。 是thị 為vi 宴yến 坐tọa 。

什thập 曰viết 。 謂vị 雖tuy 入nhập 滅diệt 定định 而nhi 能năng 現hiện 無vô 量lượng 。 變biến 化hóa 以dĩ 應ưng 眾chúng 生sanh 。 肇triệu 曰viết 。 小Tiểu 乘Thừa 入nhập 滅diệt 盡tận 定định 。 則tắc 形hình 猶do 枯khô 木mộc 。 無vô 運vận 用dụng 之chi 能năng 。 大Đại 士Sĩ 入nhập 實thật 相tướng 定định 心tâm 智trí 永vĩnh 滅diệt 。 而nhi 形hình 充sung 八bát 極cực 。 順thuận 機cơ 而nhi 作tác 。 應ưng 會hội 無vô 方phương 。 舉cử 動động 進tiến 止chỉ 。 不bất 捨xả 威uy 儀nghi 。 其kỳ 為vi 宴yến 坐tọa 也dã 。 亦diệc 以dĩ 極cực 矣hĩ 。 上thượng 云vân 不bất 於ư 三tam 界giới 現hiện 身thân 意ý 。 此thử 云vân 現hiện 諸chư 威uy 儀nghi 。 夫phu 以dĩ 無vô 現hiện 故cố 能năng 無vô 不bất 現hiện 。 無vô 不bất 現hiện 即tức 無vô 現hiện 之chi 體thể 也dã 。 庶thứ 參tham 玄huyền 君quân 子tử 有hữu 以dĩ 會hội 其kỳ 所sở 以dĩ 同đồng 而nhi 同đồng 其kỳ 所sở 以dĩ 異dị 也dã 。

不bất 捨xả 道Đạo 法Pháp 。 而nhi 現hiện 凡phàm 夫phu 事sự 。 是thị 為vi 宴yến 坐tọa 。

肇triệu 曰viết 。 小Tiểu 乘Thừa 障chướng 隔cách 生sanh 死tử 。 故cố 不bất 能năng 和hòa 光quang 。 大Đại 士Sĩ 美mỹ 惡ác 齊tề 旨chỉ 道đạo 俗tục 一nhất 觀quán 。 故cố 終chung 日nhật 凡phàm 夫phu 終chung 日nhật 道Đạo 法Pháp 也dã 。 淨tịnh 名danh 之chi 有hữu 居cư 家gia 即tức 其kỳ 事sự 也dã 。 生sanh 曰viết 。 既ký 隱ẩn 林lâm 中trung 便tiện 應ưng 求cầu 定định 。 求cầu 定định 之chi 法pháp 先tiên 當đương 正chánh 身thân 使sử 不bất 動động 。 不bất 動động 故cố 不bất 乖quai 定định 。 正chánh 身thân 故cố 不bất 違vi 道đạo 。 斯tư 可khả 以dĩ 求cầu 道Đạo 定định 之chi 良lương 術thuật 也dã 。 若nhược 封phong 以dĩ 不bất 正chánh 違vi 道đạo 而nhi 正chánh 之chi 動động 乖quai 定định 而nhi 住trụ 之chi 者giả 。 猶do 復phục 為vi 不bất 正chánh 及cập 動động 所sở 亂loạn 。 非phi 所sở 以dĩ 正chánh 身thân 不bất 動động 旨chỉ 也dã 。 若nhược 不bất 起khởi 滅diệt 定định 。 即tức 是thị 現hiện 諸chư 威uy 儀nghi 者giả 。 是thị 則tắc 不bất 現hiện 威uy 儀nghi 異dị 於ư 定định 也dã 。 無vô 異dị 故cố 不bất 相tương 乖quai 矣hĩ 。 威uy 儀nghi 者giả 則tắc 是thị 動động 也dã 。 滅diệt 定định 者giả 滅diệt 心tâm 心tâm 數số 法pháp 定định 也dã 。 此thử 定định 正chánh 反phản 形hình 動động 之chi 極cực 。 故cố 偏thiên 舉cử 以dĩ 為vi 言ngôn 也dã 。 若nhược 不bất 捨xả 道Đạo 法Pháp 。 即tức 是thị 現hiện 凡phàm 夫phu 事sự 者giả 。 是thị 則tắc 不bất 見kiến 凡phàm 夫phu 。 事sự 異dị 於ư 道đạo 也dã 。 凡phàm 夫phu 事sự 者giả 即tức 是thị 身thân 不bất 正chánh 也dã 。 威uy 儀nghi 凡phàm 夫phu 事sự 在tại 下hạ 句cú 者giả 。 所sở 病bệnh 在tại 此thử 故cố 以dĩ 上thượng 牽khiên 之chi 也dã 。

心tâm 不bất 住trụ 內nội 。 亦diệc 不bất 在tại 外ngoại 。 是thị 為vi 宴yến 坐tọa 。

什thập 曰viết 。 賢hiền 聖thánh 攝nhiếp 心tâm 謂vị 之chi 內nội 。 凡phàm 夫phu 馳trì 想tưởng 謂vị 之chi 外ngoại 。 言ngôn 不bất 內nội 不bất 外ngoại 。 者giả 等đẳng 心tâm 內nội 外ngoại 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 身thân 為vi 幻huyễn 宅trạch 。 曷hạt 為vi 住trụ 內nội 。 萬vạn 物vật 斯tư 虛hư 。 曷hạt 為vi 在tại 外ngoại 。 小Tiểu 乘Thừa 防phòng 念niệm 故cố 繫hệ 心tâm 於ư 內nội 。 凡phàm 夫phu 多đa 求cầu 故cố 馳trì 想tưởng 於ư 外ngoại 。 大Đại 士Sĩ 齊tề 觀quán 故cố 內nội 外ngoại 無vô 寄ký 也dã 。 生sanh 曰viết 。 既ký 正chánh 身thân 不bất 動động 。 次thứ 應ưng 攝nhiếp 念niệm 。 攝nhiếp 念niệm 之chi 法pháp 若nhược 去khứ 所sở 緣duyên 即tức 攝nhiếp 令linh 還hoàn 。 念niệm 去khứ 從tùng 事sự 謂vị 之chi 馳trì 外ngoại 。 攝nhiếp 還hoàn 從tùng 我ngã 謂vị 之chi 住trụ 內nội 。 若nhược 以dĩ 馳trì 外ngoại 為vi 亂loạn 住trụ 內nội 為vi 定định 。 即tức 復phục 是thị 為vi 內nội 外ngoại 所sở 馳trì 。 非phi 所sở 以dĩ 攝nhiếp 念niệm 之chi 意ý 也dã 。 心tâm 不bất 住trụ 內nội 。 者giả 則tắc 無vô 內nội 可khả 住trụ 也dã 。 亦diệc 不bất 在tại 外ngoại 。 者giả 則tắc 無vô 外ngoại 可khả 在tại 也dã 。 然nhiên 後hậu 乃nãi 是thị 不bất 復phục 馳trì 焉yên 。

於ư 諸chư 見kiến 不bất 動động 。

什thập 曰viết 。 若nhược 以dĩ 見kiến 為vi 動động 是thị 見kiến 住trụ 也dã 。

而nhi 修tu 行hành 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 是thị 為vi 宴yến 坐tọa 。

肇triệu 曰viết 。 諸chư 見kiến 六lục 十thập 二nhị 。 諸chư 妄vọng 見kiến 也dã 。 夫phu 以dĩ 見kiến 為vi 見kiến 者giả 。 要yếu 動động 捨xả 諸chư 見kiến 以dĩ 修tu 道Đạo 品phẩm 。 大Đại 士Sĩ 觀quán 諸chư 見kiến 真chân 性tánh 即tức 是thị 道Đạo 品Phẩm 。 故cố 不bất 近cận 捨xả 諸chư 見kiến 而nhi 遠viễn 修tu 道Đạo 品phẩm 也dã 。 生sanh 曰viết 。 攝nhiếp 念niệm 之chi 義nghĩa 要yếu 得đắc 其kỳ 道đạo 。 其kỳ 道đạo 為vi 何hà 在tại 乎hồ 正chánh 觀quán 。 正chánh 觀quán 即tức 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 也dã 。 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 觀quán 是thị 見kiến 理lý 之chi 懷hoài 也dã 。 以dĩ 從tùng 理lý 而nhi 見kiến 故cố 意ý 可khả 住trụ 耳nhĩ 。 若nhược 貴quý 觀quán 得đắc 理lý 。 即tức 復phục 是thị 為vi 觀quán 所sở 惑hoặc 。 則tắc 失thất 乎hồ 理lý 。 非phi 所sở 以dĩ 觀quán 也dã 。 若nhược 於ư 諸chư 見kiến 不bất 動động 。 即tức 是thị 行hành 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 者giả 。 是thị 則tắc 不bất 見kiến 三Tam 十Thập 七Thất 品Phẩm 。 異dị 於ư 諸chư 見kiến 。 則tắc 無vô 復phục 惑hoặc 矣hĩ 。 不bất 動động 者giả 不bất 去khứ 之chi 。 諸chư 見kiến 者giả 邪tà 見kiến 也dã 。

不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 而nhi 入nhập 涅Niết 槃Bàn 是thị 宴yến 坐tọa 。

什thập 曰viết 。 煩phiền 惱não 即tức 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 不bất 待đãi 斷đoạn 而nhi 後hậu 入nhập 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 七thất 使sử 九cửu 結kết 。 惱não 亂loạn 群quần 生sanh 。 故cố 名danh 為vi 煩phiền 惱não 。 煩phiền 惱não 真chân 性tánh 。 即tức 是thị 涅Niết 槃Bàn 。 慧tuệ 力lực 強cường/cưỡng 者giả 觀quán 煩phiền 惱não 即tức 是thị 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 待đãi 斷đoạn 而nhi 後hậu 入nhập 也dã 。 生sanh 曰viết 。 既ký 觀quán 理lý 得đắc 性tánh 。 便tiện 應ưng 縛phược 盡tận 泥Nê 洹Hoàn 。 若nhược 必tất 以dĩ 泥Nê 洹Hoàn 為vi 貴quý 而nhi 欲dục 取thủ 之chi 。 即tức 復phục 為vi 泥Nê 洹Hoàn 所sở 縛phược 。 若nhược 不bất 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 即tức 是thị 入nhập 泥Nê 洹Hoàn 者giả 。 是thị 則tắc 不bất 見kiến 泥Nê 洹Hoàn 。 異dị 於ư 煩phiền 惱não 則tắc 無vô 縛phược 矣hĩ 。 此thử 上thượng 二nhị 句cú 亦diệc 所sở 病bệnh 在tại 下hạ 。 以dĩ 上thượng 牽khiên 之chi 。

若nhược 能năng 如như 是thị 坐tọa 者giả 。 佛Phật 所sở 印ấn 可khả 。

肇triệu 曰viết 。 此thử 平bình 等đẳng 法Pháp 。 坐tọa 佛Phật 所sở 印ấn 可khả 。 豈khởi 若nhược 仁nhân 者giả 有hữu 待đãi 之chi 坐tọa 乎hồ 。

時thời 我ngã 世Thế 尊Tôn 。 聞văn 是thị 語ngữ 默mặc 然nhiên 而nhi 止chỉ 。 不bất 能năng 加gia 報báo 。

肇triệu 曰viết 。 理lý 出xuất 意ý 外ngoại 。 莫mạc 知tri 所sở 對đối 也dã 。

故cố 我ngã 不bất 任nhậm 。 詣nghệ 彼bỉ 問vấn 疾tật 。 佛Phật 告cáo 大Đại 目Mục 揵Kiền 連Liên 。

什thập 曰viết 。 目Mục 連Liên 婆Bà 羅La 門Môn 姓tánh 也dã 。 名danh 俱câu 律luật 陀đà 。 拘câu 律luật 陀đà 樹thụ 神thần 名danh 也dã 。 以dĩ 求cầu 神thần 得đắc 故cố 。 因nhân 以dĩ 為vi 名danh 。 生sanh 便tiện 有hữu 大đại 智trí 慧tuệ 。 故cố 名danh 大Đại 目Mục 揵Kiền 連Liên 。 神thần 足túc 第đệ 一nhất 者giả 也dã 。 肇triệu 曰viết 目Mục 連Liên 弟đệ 子tử 。 中trung 神thần 足túc 第đệ 一nhất 。 出xuất 婆Bà 羅La 門Môn 種chủng 。 姓tánh 目mục 揵kiền 連liên 。 字tự 拘câu 律luật 陀đà 也dã 。

汝nhữ 行hành 詣nghệ 維duy 摩ma 詰cật 問vấn 疾tật 。

生sanh 曰viết 。 夫phu 人nhân 才tài 有hữu 長trường 短đoản 。 所sở 能năng 不bất 同đồng 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 自tự 可khả 不bất 能năng 餘dư 何hà 必tất 然nhiên 。 故cố 不bất 抑ức 之chi 而nhi 不bất 告cáo 也dã 。 復phục 得đắc 因nhân 以dĩ 廣quảng 維duy 摩ma 詰cật 之chi 美mỹ 也dã 。

目Mục 連Liên 白bạch 佛Phật 言ngôn 世Thế 尊Tôn 。 我ngã 不bất 堪kham 任nhậm 。 詣nghệ 彼bỉ 問vấn 疾tật 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 憶ức 念niệm 我ngã 昔tích 。 入nhập 毘Tỳ 耶Da 離Ly 大Đại 城Thành 。 於ư 里lý 巷hạng 中trung 。 為vì 諸chư 居cư 士sĩ 說thuyết 法Pháp 。

什thập 曰viết 。 居cư 士sĩ 智trí 慧tuệ 利lợi 根căn 。 應ưng 直trực 聞văn 實thật 相tướng 。 而nhi 目Mục 連Liên 未vị 覩đổ 人nhân 根căn 。 依y 常thường 說thuyết 法Pháp 。 先tiên 以dĩ 施thí 戒giới 七thất 事sự 發phát 悟ngộ 居cư 士sĩ 。 居cư 士sĩ 聞văn 施thí 戒giới 生sanh 天thiên 受thọ 福phước 。 則tắc 起khởi 眾chúng 生sanh 想tưởng 。 起khởi 眾chúng 生sanh 想tưởng 已dĩ 則tắc 於ư 諸chư 法pháp 。 妄vọng 生sanh 眾chúng 相tướng 。 故cố 建kiến 章chương 明minh 無vô 眾chúng 生sanh 後hậu 破phá 眾chúng 相tướng 。 乃nãi 可khả 以dĩ 返phản 其kỳ 所sở 迷mê 應ứng 其kỳ 本bổn 識thức 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 經kinh 不bất 載tái 其kỳ 所sở 說thuyết 。 依y 後hậu 呵ha 意ý 。 當đương 是thị 說thuyết 有hữu 為vi 善thiện 法Pháp 施thí 戒giới 之chi 流lưu 也dã 。

時thời 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 來lai 謂vị 我ngã 言ngôn 。 唯duy 大đại 目Mục 連Liên 為vì 白bạch 衣y 居cư 士sĩ 說thuyết 法Pháp 。 不bất 當đương 如như 仁Nhân 者Giả 所sở 說thuyết 。

肇triệu 曰viết 。 淨tịnh 名danh 觀quán 諸chư 居cư 士sĩ 應ưng 聞văn 空không 義nghĩa 。 而nhi 目Mục 連Liên 不bất 善thiện 觀quán 人nhân 根căn 導đạo 以dĩ 有hữu 法pháp 。 故cố 致trí 呵ha 也dã 。 生sanh 曰viết 。 說thuyết 法Pháp 本bổn 欲dục 引dẫn 使sử 貴quý 法pháp 。 非phi 除trừ 法pháp 也dã 。 彼bỉ 既ký 貴quý 之chi 。 便tiện 封phong 著trước 而nhi 樂nhạo/nhạc/lạc 小tiểu 。 樂nhạo/nhạc/lạc 小tiểu 者giả 專chuyên 欲dục 離ly 病bệnh 。 然nhiên 違vi 其kỳ 大đại 本bổn 封phong 著trước 者giả 則tắc 乖quai 於ư 法pháp 理lý 。 乖quai 違vi 誠thành 出xuất 彼bỉ 情tình 。 而nhi 說thuyết 法Pháp 者giả 。 可khả 致trí 闇ám 根căn 之chi 嫌hiềm 。 又hựu 有hữu 不bất 如như 法Pháp 說thuyết 之chi 迹tích 。 白bạch 衣y 非phi 取thủ 道đạo 之chi 操thao 。 幸hạnh 可khả 不bất 說thuyết 捨xả 俗tục 之chi 理lý 以dĩ 傷thương 其kỳ 本bổn 也dã 。 居cư 士sĩ 以dĩ 貪tham 著trước 為vi 懷hoài 。 不bất 可khả 使sử 見kiến 法pháp 可khả 貴quý 以dĩ 移di 其kỳ 著trước 也dã 。 故cố 云vân 為vì 白bạch 衣y 居cư 士sĩ 說thuyết 法Pháp 。 不bất 當đương 如như 仁nhân 者giả 之chi 所sở 說thuyết 也dã 。

夫phu 說thuyết 法Pháp 者giả 。 當đương 如như 法Pháp 說thuyết 。

肇triệu 曰viết 。 法pháp 謂vị 一nhất 相tương/tướng 真chân 實thật 法pháp 也dã 。 法pháp 義nghĩa 自tự 備bị 之chi 後hậu 文văn 。

法pháp 無vô 眾chúng 生sanh 。 離ly 眾chúng 生sanh 垢cấu 故cố 。

什thập 曰viết 。 眾chúng 生sanh 垢cấu 即tức 二nhị 十thập 身thân 見kiến 也dã 。 妄vọng 見kiến 取thủ 相tương/tướng 。 而nhi 法pháp 竟cánh 無vô 相tướng 。 理lý 乖quai 於ư 見kiến 故cố 言ngôn 離ly 也dã 。 章chương 始thỉ 終chung 以dĩ 二nhị 義nghĩa 明minh 畢tất 竟cánh 空không 。 一nhất 言ngôn 離ly 相tương/tướng 。 二nhị 言ngôn 離ly 見kiến 。 因nhân 惑hoặc 者giả 謂vị 言ngôn 有hữu 相tương/tướng 故cố 。 以dĩ 離ly 相tương/tướng 明minh 無vô 相tướng 也dã 。 邪tà 者giả 雖tuy 起khởi 妄vọng 見kiến 而nhi 法pháp 法pháp 中trung 無vô 見kiến 。 故cố 以dĩ 離ly 見kiến 明minh 無vô 彼bỉ 妄vọng 見kiến 所sở 見kiến 相tương/tướng 也dã 。 自tự 此thử 以dĩ 下hạ 凡phàm 言ngôn 無vô 名danh 無vô 說thuyết 離ly 識thức 離ly 觀quán 。 類loại 如như 離ly 見kiến 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 自tự 此thử 以dĩ 下hạ 辯biện 真chân 法pháp 義nghĩa 也dã 。 夫phu 存tồn 眾chúng 生sanh 則tắc 垢cấu 真chân 法pháp 。 若nhược 悟ngộ 法pháp 無vô 眾chúng 生sanh 。 則tắc 其kỳ 垢cấu 自tự 離ly 。 眾chúng 生sanh 自tự 我ngã 習tập 著trước 偏thiên 重trọng 。 故cố 先tiên 明minh 其kỳ 無vô 。 生sanh 曰viết 。 自tự 此thử 以dĩ 下hạ 大đại 論luận 法pháp 理lý 也dã 。 法pháp 有hữu 二nhị 種chủng 。 眾chúng 生sanh 空không 法pháp 空không 。 眾chúng 生sanh 空không 法pháp 空không 理lý 誠thành 不bất 殊thù 。 然nhiên 於ư 惑hoặc 者giả 取thủ 悟ngộ 事sự 有hữu 難nan 易dị 。 故cố 分phân 之chi 也dã 。 眾chúng 生sanh 以dĩ 總tổng 會hội 成thành 體thể 。 不bất 實thật 之chi 意ý 居cư 然nhiên 可khả 領lãnh 。 故cố 易dị 也dã 。 法pháp 以dĩ 獨độc 立lập 近cận 實thật 之chi 趣thú 多đa 。 故cố 難nạn/nan 也dã 。 今kim 先tiên 明minh 眾chúng 生sanh 空không 也dã 。 法pháp 無vô 眾chúng 生sanh 者giả 。 以dĩ 無vô 眾chúng 生sanh 為vi 法pháp 也dã 。 離ly 眾chúng 生sanh 垢cấu 故cố 。 者giả 釋thích 之chi 也dã 。 言ngôn 眾chúng 生sanh 自tự 出xuất 著trước 者giả 之chi 情tình 。 非phi 理lý 之chi 然nhiên 也dã 。 情tình 不bất 從tùng 理lý 謂vị 之chi 垢cấu 也dã 。 若nhược 得đắc 見kiến 理lý 垢cấu 情tình 必tất 盡tận 。 以dĩ 離ly 垢cấu 驗nghiệm 之chi 知tri 無vô 眾chúng 生sanh 也dã 。 眾chúng 生sanh 者giả 眾chúng 事sự 會hội 而nhi 生sanh 。 以dĩ 名danh 宰tể 一nhất 之chi 主chủ 也dã 。

法pháp 無vô 有hữu 我ngã 。 離ly 我ngã 垢cấu 故cố 。

生sanh 曰viết 。 我ngã 者giả 自tự 在tại 。 主chủ 爾nhĩ 。

法pháp 無vô 壽thọ 命mạng 。 離ly 生sanh 死tử 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 生sanh 死tử 命mạng 之chi 始thỉ 終chung 耳nhĩ 。 始thỉ 終chung 既ký 離ly 則tắc 壽thọ 命mạng 斯tư 無vô 。 諸chư 言ngôn 離ly 者giả 皆giai 空không 之chi 別biệt 名danh 也dã 。 生sanh 曰viết 。 存tồn 世thế 曰viết 命mạng 。 百bách 年niên 為vi 壽thọ 。 亦diệc 以dĩ 名danh 有hữu 壽thọ 命mạng 者giả 矣hĩ 。 壽thọ 命mạng 是thị 宿túc 行hành 之chi 報báo 。 生sanh 死tử 之chi 法pháp 。 夫phu 有hữu 壽thọ 命mạng 之chi 垢cấu 則tắc 有hữu 生sanh 死tử 之chi 累lũy/lụy/luy 。 於ư 累lũy/lụy/luy 既ký 離ly 以dĩ 驗nghiệm 。 無vô 壽thọ 命mạng 者giả 。 乃nãi 諭dụ 明minh 也dã 。 不bất 言ngôn 壽thọ 命mạng 而nhi 言ngôn 生sanh 死tử 者giả 。 壽thọ 命mạng 是thị 人nhân 情tình 所sở 愛ái 。 若nhược 聞văn 離ly 之chi 必tất 不bất 能năng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 生sanh 死tử 是thị 人nhân 情tình 所sở 惡ác 。 若nhược 聞văn 離ly 此thử 必tất 欣hân 故cố 也dã 。

法pháp 無vô 有hữu 人nhân 。 前tiền 後hậu 際tế 斷đoạn 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 天thiên 生sanh 萬vạn 物vật 以dĩ 人nhân 為vi 貴quý 。 始thỉ 終chung 不bất 改cải 謂vị 之chi 人nhân 。 故cố 外ngoại 道đạo 以dĩ 人nhân 名danh 神thần 。 謂vị 始thỉ 終chung 不bất 變biến 。 若nhược 法pháp 前tiền 後hậu 際tế 斷đoạn 則tắc 新tân 新tân 不bất 同đồng 。 新tân 新tân 不bất 同đồng 則tắc 無vô 不bất 變biến 之chi 者giả 。 無vô 不bất 變biến 之chi 者giả 則tắc 無vô 復phục 人nhân 矣hĩ 。 生sanh 曰viết 。 人nhân 者giả 有hữu 靈linh 於ư 土thổ/độ 木mộc 之chi 稱xưng 。 是thị 往vãng 來lai 生sanh 死tử 者giả 也dã 。 往vãng 來lai 固cố 無vô 窮cùng 矣hĩ 。 斷đoạn 則tắc 愈dũ 可khả 樂lạc 也dã 。

法pháp 常thường 寂tịch 然nhiên 。 滅diệt 諸chư 相tướng 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 夫phu 有hữu 相tương/tướng 則tắc 異dị 端đoan 形hình 。 異dị 端đoan 既ký 形hình 則tắc 是thị 非phi 生sanh 。 是thị 非phi 既ký 生sanh 安an 得đắc 寂tịch 然nhiên 。 諸chư 相tướng 既ký 滅diệt 則tắc 無vô 不bất 寂tịch 然nhiên 。 生sanh 曰viết 。 上thượng 四tứ 句cú 眾chúng 生sanh 空không 也dã 。 此thử 下hạ 二nhị 十thập 六lục 句cú 法pháp 空không 也dã 。 寂tịch 然nhiên 者giả 寂tịch 靜tĩnh 無vô 事sự 之chi 義nghĩa 也dã 。 相tương/tướng 者giả 事sự 之chi 貌mạo 也dã 。 眾chúng 生sanh 易dị 了liễu 。 著trước 之chi 為vi 惑hoặc 重trọng/trùng 故cố 。 以dĩ 其kỳ 垢cấu 於ư 內nội 明minh 之chi 。 法pháp 難nan 悟ngộ 。 著trước 之chi 為vi 惑hoặc 輕khinh 故cố 。 以dĩ 所sở 惑hoặc 於ư 外ngoại 顯hiển 之chi 。

法pháp 離ly 於ư 相tướng 。 無vô 所sở 緣duyên 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 緣duyên 心tâm 緣duyên 也dã 。 相tương/tướng 心tâm 之chi 影ảnh 響hưởng 也dã 。 夫phu 有hữu 緣duyên 故cố 有hữu 相tương/tướng 。 無vô 緣duyên 則tắc 無vô 相tướng 也dã 。

法pháp 無vô 名danh 字tự 。 言ngôn 語ngữ 斷đoạn 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 名danh 生sanh 於ư 言ngôn 。 言ngôn 斷đoạn 誰thùy 名danh 。

法pháp 無vô 有hữu 說thuyết 。 離ly 覺giác 觀quán 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 覺giác 觀quán 麁thô 心tâm 言ngôn 語ngữ 之chi 本bổn 。 真chân 法pháp 無vô 相tướng 故cố 覺giác 觀quán 自tự 離ly 。 覺giác 觀quán 既ký 離ly 則tắc 無vô 復phục 言ngôn 說thuyết 。 二nhị 禪thiền 以dĩ 上thượng 以dĩ 無vô 覺giác 觀quán 故cố 。 故cố 稱xưng 聖thánh 賢hiền 默mặc 然nhiên 也dã 。

法pháp 無vô 形hình 相tướng 。 如như 虛hư 空không 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 萬vạn 法pháp 萬vạn 形hình 。 萬vạn 形hình 萬vạn 相tương/tướng 。

法pháp 無vô 戲hí 論luận 。 畢tất 竟cánh 空không 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 真chân 境cảnh 無vô 言ngôn 。 凡phàm 有hữu 言ngôn 論luận 皆giai 是thị 虛hư 戲hí 。 妙diệu 絕tuyệt 言ngôn 境cảnh 畢tất 竟cánh 空không 也dã 。

法pháp 無vô 我ngã 所sở 。 離ly 我ngã 所sở 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 上thượng 直trực 明minh 無vô 我ngã 。 此thử 明minh 無vô 我ngã 所sở 。 自tự 我ngã 之chi 外ngoại 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 。 皆giai 名danh 我ngã 所sở 。

法pháp 無vô 分phân 別biệt 。 離ly 諸chư 識thức 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 分phân 別biệt 生sanh 于vu 識thức 也dã 。

法pháp 無vô 有hữu 比tỉ 。 無vô 相tương 待đãi 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 諸chư 法pháp 相tướng 待đãi 生sanh 。 猶do 長trường 短đoản 比tỉ 而nhi 形hình 也dã 。

法pháp 不bất 屬thuộc 因nhân 。 不bất 在tại 緣duyên 故cố 。

什thập 曰viết 。 力lực 強cường/cưỡng 為vi 因nhân 。 力lực 溺nịch 為vi 緣duyên 。 肇triệu 曰viết 。 前tiền 後hậu 相tương 生sanh 因nhân 也dã 。 現hiện 相tướng 助trợ 成thành 緣duyên 也dã 。 諸chư 法Pháp 要yếu 因nhân 緣duyên 相tương/tướng 假giả 然nhiên 後hậu 成thành 立lập 。 若nhược 觀quán 法pháp 不bất 在tại 緣duyên 則tắc 法pháp 不bất 屬thuộc 因nhân 也dã 。 生sanh 曰viết 。 因nhân 謂vị 先tiên 無vô 其kỳ 事sự 而nhi 從tùng 彼bỉ 生sanh 也dã 。 緣duyên 謂vị 素tố 有hữu 其kỳ 分phần/phân 而nhi 從tùng 彼bỉ 起khởi 也dã 。 因nhân 本bổn 以dĩ 生sanh 為vi 義nghĩa 。 今kim 也dã 不bất 能năng 不bất 生sanh 。 豈khởi 曰viết 能năng 生sanh 哉tai 。 是thị 則tắc 因nhân 不bất 成thành 因nhân 矣hĩ 。 因nhân 近cận 故cố 難nan 曉hiểu 。 緣duyên 遠viễn 故cố 易dị 了liễu 。 今kim 以dĩ 所sở 易dị 釋thích 所sở 難nạn/nan 。 則tắc 易dị 也dã 。 因nhân 親thân 故cố 言ngôn 屬thuộc 。 緣duyên 疎sơ 故cố 言ngôn 在tại 也dã 。

法pháp 同đồng 法pháp 性tánh 。 入nhập 諸chư 法pháp 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 如như 法Pháp 性tánh 真chân 際tế 此thử 三tam 空không 同đồng 一nhất 實thật 耳nhĩ 。 但đãn 用dụng 觀quán 有hữu 深thâm 淺thiển 故cố 別biệt 立lập 三tam 名danh 。 始thỉ 見kiến 法pháp 實thật 。 如như 遠viễn 見kiến 樹thụ 知tri 定định 是thị 樹thụ 。 名danh 為vi 如như 。 見kiến 法pháp 轉chuyển 深thâm 。 如như 近cận 見kiến 樹thụ 知tri 見kiến 是thị 何hà 木mộc 。 名danh 為vi 法pháp 性tánh 。 窮cùng 盡tận 法pháp 實thật 。 如như 盡tận 知tri 樹thụ 根căn 莖hành 枝chi 葉diệp 之chi 數số 。 名danh 為vi 實thật 際tế 。 此thử 三tam 未vị 始thỉ 非phi 樹thụ 。 因nhân 見kiến 為vi 異dị 耳nhĩ 。 所sở 說thuyết 真chân 法pháp 同đồng 此thử 三tam 空không 也dã 。 入nhập 諸chư 法pháp 者giả 。 諸chư 法pháp 殊thù 相tương/tướng 誰thùy 能năng 遍biến 入nhập 。 遍biến 入nhập 諸chư 法pháp 。 者giả 其kỳ 唯duy 法pháp 性tánh 乎hồ 。 生sanh 曰viết 。 法pháp 性tánh 者giả 法pháp 之chi 本bổn 分phần/phân 也dã 。 夫phu 緣duyên 有hữu 者giả 是thị 假giả 有hữu 也dã 。 假giả 有hữu 者giả 則tắc 非phi 性tánh 有hữu 也dã 。 有hữu 既ký 非phi 性tánh 。 此thử 乃nãi 是thị 其kỳ 本bổn 分phần/phân 矣hĩ 。 然nhiên 則tắc 法pháp 與dữ 法pháp 性tánh 理lý 一nhất 而nhi 名danh 異dị 。 故cố 言ngôn 同đồng 也dã 。 性tánh 宜nghi 同đồng 故cố 以dĩ 同đồng 言ngôn 之chi 也dã 。 諸chư 法pháp 皆giai 異dị 。 而nhi 法pháp 入nhập 之chi 則tắc 一nhất 統thống 眾chúng 矣hĩ 。 統thống 眾chúng 以dĩ 一nhất 。 所sở 以dĩ 同đồng 法pháp 性tánh 者giả 也dã 。

法pháp 隨tùy 於ư 如như 。 無vô 所sở 隨tùy 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 法pháp 自tự 無vô 法pháp 。 誰thùy 隨tùy 如như 者giả 。 以dĩ 無vô 所sở 隨tùy 故cố 。 名danh 隨tùy 如như 也dã 。 生sanh 曰viết 。 如như 者giả 無vô 所sở 不bất 如như 也dã 。 若nhược 有hữu 所sở 隨tùy 則tắc 異dị 矣hĩ 。 不bất 得đắc 隨tùy 也dã 。 都đô 無vô 所sở 隨tùy 乃nãi 得đắc 隨tùy 耳nhĩ 。 良lương 以dĩ 名danh 異dị 實thật 因nhân 故cố 有hữu 隨tùy 之chi 言ngôn 也dã 。 如như 宜nghi 言ngôn 隨tùy 。 故cố 以dĩ 隨tùy 言ngôn 之chi 也dã 。

法pháp 住trụ 實thật 際tế 別biệt 本bổn 云vân 。 法pháp 同đồng 如như 法Pháp 性tánh 實thật 際tế 。

什thập 曰viết 。 此thử 三tam 同đồng 一nhất 實thật 也dã 。 因nhân 觀quán 時thời 有hữu 深thâm 淺thiển 故cố 有hữu 三tam 名danh 。 始thỉ 見kiến 其kỳ 實thật 謂vị 之chi 如như 。 轉chuyển 深thâm 謂vị 之chi 性tánh 。 盡tận 其kỳ 邊biên 謂vị 之chi 實thật 際tế 。 以dĩ 新tân 學học 為vi 六lục 情tình 所sở 牽khiên 。 心tâm 隨tùy 物vật 變biến 。 觀quán 時thời 見kiến 同đồng 。 出xuất 則tắc 見kiến 異dị 。 故cố 明minh 諸chư 法pháp 同đồng 此thử 三tam 法pháp 。

諸chư 邊biên 不bất 動động 故cố 。

什thập 曰viết 。 故cố 有hữu 無vô 非phi 中trung 。 於ư 實thật 為vi 邊biên 也dã 。 言ngôn 有hữu 而nhi 不bất 有hữu 。 言ngôn 無vô 而nhi 不bất 無vô 。 雖tuy 諸chư 邊biên 塵trần 起khởi 不bất 能năng 轉chuyển 之chi 令linh 異dị 。 故cố 言ngôn 諸chư 邊biên 不bất 動động 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 有hữu 邊biên 故cố 有hữu 動động 。 無vô 邊biên 何hà 所sở 動động 。 無vô 邊biên 之chi 邊biên 謂vị 之chi 實thật 際tế 。 此thử 真chân 法pháp 之chi 所sở 住trụ 也dã 。 生sanh 曰viết 。 有hữu 無vô 諸chư 邊biên 不bất 能năng 改cải 法pháp 性tánh 使sử 變biến 則tắc 無vô 際tế 矣hĩ 。 無vô 際tế 之chi 際tế 謂vị 之chi 實thật 際tế 。 其kỳ 不bất 動động 者giả 是thị 住trụ 此thử 也dã 。

法pháp 無vô 動động 搖dao 。 不bất 依y 六lục 塵trần 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 情tình 依y 六lục 塵trần 故cố 有hữu 奔bôn 逸dật 之chi 動động 。 法pháp 本bổn 無vô 依y 故cố 無vô 動động 搖dao 。 生sanh 曰viết 。 六lục 塵trần 各các 有hữu 主chủ 。 對đối 事sự 相tướng 傾khuynh 奪đoạt 故cố 有hữu 動động 搖dao 之chi 義nghĩa 也dã 。 既ký 已dĩ 動động 搖dao 便tiện 成thành 異dị 矣hĩ 。 非phi 其kỳ 實thật 也dã 。

法pháp 無vô 去khứ 來lai 。 常thường 不bất 住trụ 故cố 。

肇triệu 曰viết 。 法pháp 若nhược 常thường 住trụ 。 則tắc 從tùng 未vị 來lai 到đáo 現hiện 在tại 。 從tùng 現hiện 在tại 到đáo 過quá 去khứ 。 法pháp 逕kính 三tam 世thế 則tắc 有hữu 去khứ 來lai 也dã 。 以dĩ 法pháp 不bất 常thường 住trụ 故cố 法pháp 無vô 去khứ 來lai 也dã 。

法pháp 順thuận 空không 。

生sanh 曰viết 。 著trước 有hữu 則tắc 乖quai 理lý 遠viễn 矣hĩ 。 故cố 空không 宜nghi 順thuận 也dã 。

隨tùy 無vô 相tướng 。

生sanh 曰viết 。 空không 似tự 有hữu 空không 相tướng 也dã 。 然nhiên 空không 若nhược 有hữu 空không 則tắc 成thành 有hữu 矣hĩ 。 非phi 所sở 以dĩ 空không 也dã 。 故cố 言ngôn 無vô 相tướng 耳nhĩ 。 既ký 順thuận 於ư 空không 便tiện 應ưng 隨tùy 無vô 相tướng 。

應ưng 無vô 作tác 。

肇triệu 曰viết 。 同đồng 三tam 空không 也dã 。 生sanh 曰viết 。 遣khiển 成thành 無vô 相tướng 似tự 有hữu 意ý 作tác 。 意ý 作tác 非phi 理lý 故cố 言ngôn 無vô 作tác 也dã 。 既ký 順thuận 空không 隨tùy 無vô 相tướng 。 便tiện 應ưng 冥minh 符phù 此thử 矣hĩ 。

法pháp 離ly 好hảo 醜xú 。 法pháp 無vô 增tăng 損tổn 。 法pháp 無vô 生sanh 滅diệt 。 法pháp 無vô 所sở 歸quy 。 法pháp 過quá 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 心tâm 。

肇triệu 曰viết 。 超siêu 出xuất 常thường 境cảnh 。 非phi 六lục 情tình 之chi 所sở 及cập 。

法pháp 無vô 高cao 下hạ 。 法pháp 常thường 住trụ 不bất 動động 。

肇triệu 曰viết 。 真chân 法pháp 常thường 住trụ 。 賢hiền 聖thánh 不bất 能năng 移di 也dã 。

法pháp 離ly 一nhất 切thiết 觀quán 行hành 。

肇triệu 曰viết 。 法pháp 本bổn 無vô 相tướng 。 非phi 觀quán 行hành 之chi 所sở 見kiến 。 見kiến 之chi 者giả 其kỳ 唯duy 無vô 觀quán 乎hồ 。

唯duy 大đại 目Mục 連Liên 法pháp 相tướng 如như 是thị 。 豈khởi 可khả 說thuyết 乎hồ 。

肇triệu 曰viết 。 心tâm 觀quán 不bất 能năng 及cập 。 豈khởi 況huống 於ư 言ngôn 乎hồ 。

夫phu 說thuyết 法Pháp 者giả 。 無vô 說thuyết 無vô 示thị 。 其kỳ 聽thính 法Pháp 者giả 。 無vô 聞văn 無vô 得đắc 。

肇triệu 曰viết 。 無vô 說thuyết 豈khởi 曰viết 不bất 言ngôn 。 謂vị 能năng 無vô 其kỳ 所sở 說thuyết 。 無vô 聞văn 豈khởi 曰viết 不bất 聽thính 。 謂vị 能năng 無vô 其kỳ 所sở 聞văn 。 無vô 其kỳ 所sở 說thuyết 故cố 終chung 日nhật 說thuyết 而nhi 未vị 嘗thường 說thuyết 也dã 。 無vô 其kỳ 所sở 聞văn 故cố 終chung 日nhật 聞văn 而nhi 未vị 嘗thường 聞văn 也dã 。 示thị 謂vị 說thuyết 法Pháp 示thị 人nhân 。 得đắc 謂vị 聞văn 法Pháp 所sở 得đắc 。 生sanh 曰viết 。 法pháp 既ký 如như 前tiền 。 何hà 有hữu 可khả 說thuyết 。 此thử 苟cẩu 無vô 說thuyết 彼bỉ 豈khởi 有hữu 聞văn 得đắc 乎hồ 。

譬thí 如như 幻huyễn 士sĩ 。 為vi 幻huyễn 人nhân 說thuyết 法Pháp 。 當đương 建kiến 是thị 意ý 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。

肇triệu 曰viết 。 當đương 如như 幻huyễn 人nhân 。 無vô 心tâm 而nhi 說thuyết 。

當đương 了liễu 眾chúng 生sanh 。 根căn 有hữu 利lợi 鈍độn 。

肇triệu 曰viết 。 居cư 士sĩ 應ưng 聞văn 空không 義nghĩa 而nhi 目Mục 連Liên 為vi 說thuyết 有hữu 法pháp 者giả 。 由do 其kỳ 未vị 了liễu 眾chúng 生sanh 根căn 也dã 。

善thiện 於ư 知tri 見kiến 。 無vô 所sở 罣quái 閡ngại 。

肇triệu 曰viết 。 說thuyết 有hữu 不bất 辯biện 空không 者giả 。 由do 其kỳ 於ư 諸chư 法pháp 。 無vô 閡ngại 知tri 見kiến 未vị 悉tất 善thiện 也dã 。 無vô 閡ngại 知tri 見kiến 即tức 實thật 相tướng 智trí 也dã 。

以dĩ 大đại 悲bi 心tâm 。 讚tán 于vu 大Đại 乘Thừa 。

肇triệu 曰viết 。 自tự 捨xả 空không 義nghĩa 。 諸chư 有hữu 所sở 說thuyết 。 皆giai 非phi 弘hoằng 讚tán 。 大Đại 乘Thừa 之chi 道Đạo 。 非phi 弘hoằng 讚tán 大Đại 乘Thừa 之chi 道Đạo 。 則tắc 非phi 大đại 悲bi 之chi 心tâm 。 生sanh 曰viết 。 非phi 達đạt 其kỳ 根căn 不bất 作tác 小tiểu 說thuyết 也dã 。 夫phu 說thuyết 大đại 者giả 必tất 有hữu 讚tán 大đại 之chi 辭từ 。 讚tán 大đại 是thị 會hội 其kỳ 本bổn 也dã 。 會hội 本bổn 故cố 其kỳ 人nhân 可khả 拔bạt 。 能năng 拔bạt 然nhiên 後hậu 為vi 大đại 悲bi 之chi 懷hoài 耳nhĩ 。 此thử 則tắc 呵ha 其kỳ 闇ám 根căn 。 以dĩ 擊kích 去khứ 彼bỉ 樂nhạo/nhạc/lạc 小tiểu 之chi 情tình 耳nhĩ 。

念niệm 報báo 佛Phật 恩ân 。 不bất 斷đoạn 三Tam 寶Bảo 。

肇triệu 曰viết 。 夫phu 大đại 悲bi 所sở 以dĩ 建kiến 。 大Đại 乘Thừa 所sở 以dĩ 駕giá 。 佛Phật 恩ân 所sở 以dĩ 報báo 。 三Tam 寶Bảo 所sở 以dĩ 隆long 。 皆giai 由do 明minh 了liễu 人nhân 根căn 善thiện 開khai 實thật 相tướng 。 而nhi 目Mục 連Liên 備bị 闕khuyết 斯tư 事sự 故cố 以dĩ 誨hối 之chi 。

然nhiên 後hậu 說thuyết 法Pháp 。

肇triệu 曰viết 。 若nhược 能năng 備bị 如như 上thượng 事sự 。 然nhiên 後hậu 可khả 說thuyết 法Pháp 也dã 。 生sanh 曰viết 。 成thành 大Đại 乘Thừa 為vi 繼kế 佛Phật 種chủng 。 使sử 三Tam 寶Bảo 不bất 斷đoạn 。 則tắc 報báo 佛Phật 恩ân 矣hĩ 。 然nhiên 後hậu 乃nãi 是thị 說thuyết 法Pháp 也dã 。

維Duy 摩Ma 詰Cật 說thuyết 是thị 法Pháp 時thời 。 八bát 百bách 居cư 士sĩ 。 發phát 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 我ngã 無vô 此thử 辯biện 。 是thị 故cố 不bất 任nhậm 。 詣nghệ 彼bỉ 問vấn 疾tật 。 佛Phật 告cáo 大Đại 迦Ca 葉Diếp 。

什thập 曰viết 。 先tiên 佛Phật 出xuất 家gia 。 第đệ 一nhất 頭đầu 陀đà 者giả 也dã 。 昔tích 一nhất 時thời 從tùng 山sơn 中trung 出xuất 。 形hình 體thể 垢cấu 膩nị 著trước 麁thô 弊tệ 衣y 。 來lai 詣nghệ 佛Phật 所sở 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 見kiến 。 之chi 起khởi 輕khinh 賤tiện 意ý 。 佛Phật 欲dục 除trừ 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 輕khinh 慢mạn 心tâm 故cố 讚tán 言ngôn 。 善thiện 來lai 迦Ca 葉Diếp 。 即tức 分phần/phân 床sàng 坐tọa 。 迦Ca 葉Diếp 辭từ 曰viết 。 佛Phật 為vi 大đại 師sư 。 我ngã 為vi 弟đệ 子tử 。 云vân 何hà 共cộng 坐tọa 。

佛Phật 言ngôn 。

我ngã 禪thiền 定định 解giải 脫thoát 。 智trí 慧tuệ 三tam 昧muội 大đại 慈từ 大đại 悲bi 。 教giáo 化hóa 眾chúng 生sanh 。 汝nhữ 亦diệc 如như 是thị 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 聞văn 已dĩ 。 發phát 希hy 有hữu 心tâm 。 咸hàm 興hưng 恭cung 敬kính 。 迦Ca 葉Diếp 聞văn 是thị 已dĩ 常thường 學học 佛Phật 行hạnh 。 慈từ 悲bi 救cứu 濟tế 苦khổ 人nhân 。 有hữu 是thị 慈từ 悲bi 而nhi 捨xả 富phú 從tùng 貧bần 。 意ý 將tương 何hà 在tại 耶da 。 將tương 以dĩ 貧bần 人nhân 昔tích 不bất 植thực 福phước 故cố 致trí 斯tư 報báo 。 今kim 不bất 度độ 者giả 來lai 世thế 益ích 甚thậm 。 亦diệc 以dĩ 造tạo 富phú 有hữu 名danh 利lợi 之chi 嫌hiềm 故cố 。 又hựu 不bất 觀quán 來lai 世thế 現hiện 受thọ 樂lạc 故cố 。 亦diệc 以dĩ 富phú 人nhân 慢mạn 恣tứ 難nạn/nan 開khai 化hóa 故cố 。 亦diệc 以dĩ 貧bần 人nhân 覺giác 苦khổ 厭yếm 心tâm 易dị 得đắc 故cố 。 從tùng 捨xả 之chi 生sanh 必tất 由do 異dị 見kiến 故cố 。 譏cơ 其kỳ 不bất 普phổ 誨hối 以dĩ 平bình 等đẳng 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 迦Ca 葉Diếp 弟đệ 子tử 。 中trung 苦khổ 行hạnh 第đệ 一nhất 。 出xuất 婆Bà 羅La 門Môn 種chủng 。 姓tánh 迦Ca 葉Diếp 也dã 。

汝nhữ 行hành 詣nghệ 維duy 摩ma 詰cật 問vấn 疾tật 迦Ca 葉Diếp 白bạch 佛Phật 言ngôn 。 世Thế 尊Tôn 我ngã 不bất 堪kham 任nhậm 。 詣nghệ 彼bỉ 問vấn 疾tật 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 憶ức 念niệm 我ngã 昔tích 。 於ư 貧bần 里lý 而nhi 行hành 乞khất 。

生sanh 曰viết 。 大đại 迦Ca 葉Diếp 少thiểu 欲dục 行hành 頭đầu 陀đà 中trung 第đệ 一nhất 也dã 。 得đắc 滅Diệt 盡Tận 三Tam 昧Muội 亦diệc 最tối 勝thắng 。 凡phàm 得đắc 滅diệt 盡tận 定định 。 者giả 能năng 為vi 人nhân 作tác 現hiện 。 世thế 福phước 田điền 也dã 。 其kỳ 自tự 以dĩ 幸hạnh 。 能năng 使sử 人nhân 得đắc 現hiện 世thế 報báo 。 而nhi 貧bần 有hữu 交giao 切thiết 之chi 苦khổ 。 故cố 以dĩ 大đại 悲bi 欲dục 拔bạt 之chi 也dã 。 乞khất 食thực 是thị 頭đầu 陀đà 之chi 業nghiệp 。 又hựu 至chí 貧bần 里lý 有hữu 會hội 少thiểu 欲dục 之chi 迹tích 。

時thời 維Duy 摩Ma 詰Cật 。 來lai 謂vị 我ngã 言ngôn 。 唯dụy 大Đại 迦Ca 葉Diếp 。 有hữu 慈từ 悲bi 心tâm 。 而nhi 不bất 能năng 普phổ 捨xả 。 豪hào 富phú 從tùng 貧bần 乞khất 。

肇triệu 曰viết 。 迦Ca 葉Diếp 以dĩ 貧bần 人nhân 昔tích 不bất 植thực 福phước 。 故cố 生sanh 貧bần 里lý 若nhược 今kim 不bất 積tích 善thiện 後hậu 復phục 彌di 甚thậm 。 愍mẫn 其kỳ 長trường 苦khổ 多đa 就tựu 乞khất 食thực 。 淨tịnh 名danh 以dĩ 其kỳ 捨xả 富phú 從tùng 貧bần 故cố 。 譏cơ 迦Ca 葉Diếp 不bất 普phổ 也dã 。 生sanh 曰viết 。 從tùng 貧bần 乞khất 本bổn 以dĩ 悲bi 為vi 主chủ 。 故cố 先tiên 呵ha 其kỳ 悲bi 偏thiên 也dã 。 夫phu 貧bần 苦khổ 為vi 切thiết 既ký 交giao 。 自tự 應ưng 在tại 先tiên 。 何hà 偏thiên 之chi 有hữu 哉tai 。 於ư 不bất 達đạt 者giả 為vi 偏thiên 耳nhĩ (# 故cố 得đắc 寄ký 之chi 以dĩ 為vi 呵ha 也dã 言ngôn 夫phu 大đại 悲bi 以dĩ 普phổ 為vi 主chủ )# 。 而nhi 用dụng 之chi 有hữu 偏thiên 良lương 在tại 可khả 怪quái 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 住trụ 平bình 等đẳng 法Pháp 。 應ưng 次thứ 行hành 乞khất 食thực 。

肇triệu 曰viết 。 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 。 貴quý 賤tiện 無vô 常thường 。 或hoặc 今kim 貧bần 後hậu 富phú 。 或hoặc 今kim 富phú 後hậu 貧bần 。 大đại 而nhi 觀quán 之chi 。 苦khổ 樂lạc 不bất 異dị 。 是thị 以dĩ 凡phàm 住trụ 平bình 等đẳng 之chi 為vi 法pháp 。 應ưng 次thứ 行hành 乞khất 。 不bất 宜nghi 去khứ 富phú 從tùng 貧bần 也dã 。 生sanh 曰viết 。 既ký 以dĩ 悲bi 乞khất 。 乞khất 又hựu 偏thiên 矣hĩ 。 故cố 次thứ 呵ha 其kỳ 乞khất 偏thiên 也dã 。 乞khất 食thực 有hữu 四tứ 事sự 。 以dĩ 次thứ 行hành 為vi 一nhất 也dã 。 次thứ 行hành 為vi 法pháp 不bất 越việt 次thứ 之chi 謂vị 也dã 。 不bất 越việt 次thứ 者giả 從tùng 等đẳng 來lai 也dã 。 今kim 別biệt 詣nghệ 貧bần 里lý 。 雖tuy 不bất 違vi 其kỳ 事sự 。 以dĩ 傷thương 其kỳ 意ý 也dã 。 住trụ 平bình 等đẳng 者giả 。 出xuất 家gia 本bổn 求cầu 泥Nê 洹Hoàn 。 泥Nê 洹Hoàn 為vi 等đẳng 則tắc 住trụ 之chi 矣hĩ 。 苟cẩu 住trụ 等đẳng 法pháp 理lý 無vô 偏thiên 情tình 。 故cố 言ngôn 應ưng 次thứ 行hành 乞khất 食thực 也dã 。

為vì 不bất 食thực 故cố 。 應ưng 行hành 乞khất 食thực 。

什thập 曰viết 。 即tức 食thực 之chi 實thật 相tướng 。 應ưng 以dĩ 此thử 心tâm 乞khất 食thực 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 不bất 食thực 即tức 涅Niết 槃Bàn 法pháp 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 無vô 生sanh 。 死tử 寒hàn 暑thử 飢cơ 渴khát 之chi 患hoạn 。 其kỳ 道đạo 平bình 等đẳng 。 豈khởi 容dung 分phân 別biệt 。 應ưng 以dĩ 此thử 等đẳng 心tâm 而nhi 行hành 乞khất 食thực 。 使sử 因nhân 果quả 不bất 殊thù 也dã 。 生sanh 曰viết 。 以dĩ 乞khất 為vi 二nhị 也dã 。 在tại 家gia 以dĩ 生sanh 須tu 食thực 。 故cố 有hữu 資tư 生sanh 之chi 業nghiệp 。 其kỳ 業nghiệp 既ký 繁phồn 為vi 惡ác 滋tư 多đa 。 業nghiệp 繁phồn 惡ác 多đa 則tắc 生sanh 死tử 愈dũ 有hữu 。 是thị 謂vị 以dĩ 食thực 長trường/trưởng 食thực 也dã 。 將tương 欲dục 絕tuyệt 食thực 者giả 不bất 得đắc 不bất 出xuất 家gia 捨xả 生sanh 業nghiệp 也dã 。 既ký 捨xả 生sanh 業nghiệp 是thị 無vô 復phục 。 資tư 生sanh 之chi 具cụ 。 不bất 得đắc 不bất 乞khất 食thực 以dĩ 存tồn 命mạng 行hành 道Đạo 。 故cố 言ngôn 為vì 不bất 食thực 故cố 。 應ưng 乞khất 食thực 也dã 。 不bất 食thực 是thị 平bình 等đẳng 之chi 法pháp 。 而nhi 今kim 有hữu 偏thiên 又hựu 違vi 之chi 也dã 。

為vì 壞hoại 和hòa 合hợp 相tướng 故cố 。 應ưng 取thủ 揣đoàn 食thực 。

什thập 曰viết 。 和hòa 合hợp 相tương/tướng 即tức 揣đoàn 食thực 。 食thực 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 曰viết 揣đoàn 食thực 。 二nhị 曰viết 願nguyện 食thực 。 如như 見kiến 沙sa 囊nang 命mạng 不bất 絕tuyệt 。 是thị 願nguyện 食thực 也dã 。 三tam 曰viết 業nghiệp 食thực 。 如như 地địa 獄ngục 不bất 食thực 而nhi 活hoạt 。 由do 其kỳ 罪tội 業nghiệp 應ưng 久cửu 受thọ 苦khổ 痛thống 也dã 。 四tứ 曰viết 識thức 食thực 。 無vô 色sắc 眾chúng 生sanh 識thức 想tưởng 相tương 續tục 也dã 。 壞hoại 和hòa 合hợp 相tương/tướng 。 即tức 是thị 實thật 相tướng 。 令linh 其kỳ 以dĩ 是thị 心tâm 行hành 乞khất 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 五ngũ 陰ấm 揣đoàn 食thực 俱câu 和hòa 合hợp 相tương/tướng 耳nhĩ 。 壞hoại 五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 。 名danh 為vi 涅Niết 槃Bàn 。 應ưng 以dĩ 此thử 心tâm 而nhi 取thủ 揣đoàn 食thực 也dã 。 若nhược 然nhiên 則tắc 終chung 日nhật 揣đoàn 食thực 終chung 日nhật 涅Niết 槃Bàn 。 生sanh 曰viết 。 以dĩ 取thủ 揣đoàn 食thực 為vi 三tam 也dã 。 凡phàm 欲dục 界giới 食thực 謂vị 之chi 揣đoàn 食thực 。 揣đoàn 食thực 者giả 揣đoàn 握ác 食thực 也dã 。 揣đoàn 是thị 和hòa 合hợp 之chi 物vật 。 隨tùy 義nghĩa 言ngôn 之chi 也dã 。 壞hoại 和hòa 合hợp 者giả 壞hoại 五ngũ 陰ấm 和hòa 合hợp 也dã 。 泥Nê 洹Hoàn 即tức 是thị 五ngũ 陰ấm 壞hoại 也dã 。

為vì 不bất 受thọ 故cố 。 應ưng 受thọ 彼bỉ 食thực 。

肇triệu 曰viết 。 不bất 受thọ 亦diệc 涅Niết 槃Bàn 法pháp 也dã 。 夫phu 為vi 涅Niết 槃Bàn 而nhi 行hành 乞khất 者giả 。 應ưng 以dĩ 無vô 受thọ 心tâm 。 而nhi 受thọ 彼bỉ 食thực 。 然nhiên 則tắc 終chung 日nhật 受thọ 而nhi 未vị 嘗thường 受thọ 也dã 。 生sanh 曰viết 。 以dĩ 受thọ 為vi 四tứ 也dã 。 不bất 受thọ 者giả 不bất 受thọ 生sanh 死tử 也dã 。

以dĩ 空không 聚tụ 想tưởng 。 入nhập 於ư 聚tụ 落lạc 。

肇triệu 曰viết 。 空không 聚tụ 亦diệc 涅Niết 槃Bàn 相tương/tướng 也dã 。 凡phàm 入nhập 聚tụ 落lạc 宜nghi 存tồn 此thử 相tương/tướng 。 若nhược 然nhiên 則tắc 終chung 日nhật 聚tụ 落lạc 終chung 日nhật 空không 聚tụ 也dã 。 生sanh 曰viết 。 次thứ 呵ha 其kỳ 少thiểu 欲dục 也dã 。 若nhược 見kiến 彼bỉ 富phú 此thử 貧bần 而nhi 捨xả 富phú 從tùng 貧bần 為vi 少thiểu 者giả 是thị 惡ác 多đa 也dã 。 惡ác 多đa 者giả 是thị 不bất 免miễn 多đa 矣hĩ 。 非phi 所sở 以dĩ 少thiểu 也dã 。 當đương 以dĩ 空không 聚tụ 想tưởng 。 入nhập 於ư 聚tụ 落lạc 。 勿vật 見kiến 貧bần 富phú 有hữu 主chủ 。

所sở 見kiến 色sắc 與dữ 盲manh 等đẳng 。

肇triệu 曰viết 。 二Nhị 乘Thừa 惡ác 厭yếm 生sanh 死tử 怖bố 畏úy 六lục 塵trần 。 故cố 誡giới 以dĩ 等đẳng 觀quán 也dã 。 盲manh 謂vị 不bất 見kiến 美mỹ 惡ác 之chi 異dị 。 非phi 謂vị 閉bế 目mục 也dã 。 生sanh 曰viết 。 六lục 情tình 所sở 欲dục 為vi 多đa 。 若nhược 能năng 無vô 之chi 然nhiên 後hậu 免miễn 耳nhĩ 。

所sở 聞văn 聲thanh 與dữ 響hưởng 等đẳng 。

肇triệu 曰viết 。 未vị 有hữu 因nhân 山sơn 響hưởng 而nhi 致trí 喜hỷ 怒nộ 也dã 。

所sở 嗅khứu 香hương 與dữ 風phong 等đẳng 。

肇triệu 曰viết 。 香hương 臭xú 因nhân 風phong 。 風phong 無vô 香hương 臭xú 。 又hựu 取thủ 其kỳ 不bất 存tồn 也dã 。

所sở 食thực 味vị 不bất 分phân 別biệt 。

什thập 曰viết 。 法pháp 無vô 定định 性tánh 。 由do 分phân 別biệt 取thủ 相tương 謂vị 之chi 為vi 味vị 。 若nhược 不bất 分phân 別biệt 。 時thời 則tắc 非phi 味vị 也dã 。 雖tuy 食thực 當đương 如như 本bổn 相tương/tướng 也dã 。

受thọ 諸chư 觸xúc 如như 智trí 證chứng 。

什thập 曰viết 。 證chứng 義nghĩa 同đồng 於ư 觸xúc 。 觸xúc 時thời 當đương 如như 以dĩ 智trí 觸xúc 實thật 相tướng 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 得đắc 漏lậu 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 自tự 證chứng 成thành 道Đạo 。 舉cử 身thân 柔nhu 軟nhuyễn 快khoái 樂lạc 而nhi 不bất 生sanh 著trước 。 身thân 受thọ 諸chư 觸xúc 宜nghi 若nhược 此thử 也dã 。 生sanh 曰viết 。 梵Phạn 語ngữ 智trí 證chứng 與dữ 觸xúc 音âm 相tương/tướng 比tỉ 。 故cố 即tức 以dĩ 為ví 喻dụ 也dã 。 泥Nê 洹Hoàn 是thị 智trí 之chi 所sở 證chứng 也dã 。

知tri 諸chư 法pháp 如như 幻huyễn 相tướng 。 無vô 自tự 性tánh 無vô 他tha 性tánh 。

什thập 曰viết 。 指chỉ 會hội 成thành 拳quyền 故cố 無vô 自tự 性tánh 。 指chỉ 亦diệc 如như 是thị 故cố 無vô 他tha 性tánh 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 諸chư 法pháp 如như 幻huyễn 。 從tùng 因nhân 緣duyên 生sanh 。 豈khởi 自tự 他tha 之chi 可khả 得đắc 。 夫phu 有hữu 自tự 故cố 有hữu 他tha 。 有hữu 他tha 故cố 有hữu 自tự 。 無vô 自tự 則tắc 無vô 他tha 。 無vô 他tha 亦diệc 無vô 自tự 也dã 。

本bổn 自tự 不bất 然nhiên 。 今kim 則tắc 無vô 滅diệt 。

什thập 曰viết 。 迦Ca 葉Diếp 自tự 謂vị 滅diệt 生sanh 死tử 能năng 為vi 福phước 田điền 。 故cố 以dĩ 不bất 然nhiên 明minh 無vô 所sở 滅diệt 。 以dĩ 遣khiển 其kỳ 所sở 謂vị 也dã 。 肇triệu 曰viết 。 如như 火hỏa 有hữu 然nhiên 故cố 有hữu 滅diệt 耳nhĩ 。 法pháp 性tánh 常thường 空không 本bổn 自tự 無vô 起khởi 。 今kim 何hà 所sở 滅diệt 。 猶do 釋thích 意ý 所sở 對đối 法pháp 也dã 。 生sanh 曰viết 。 從tùng 他tha 生sanh 故cố 無vô 自tự 性tánh 也dã 。 既ký 無vô 自tự 性tánh 豈khởi 有hữu 他tha 性tánh 哉tai 。 然nhiên 則tắc 本bổn 自tự 不bất 然nhiên 。 何hà 有hữu 滅diệt 乎hồ 。 故cố 如như 幻huyễn 。

迦Ca 葉Diếp 若nhược 能năng 不bất 捨xả 八bát 邪tà 。 入nhập 八Bát 解Giải 脫Thoát 。

肇triệu 曰viết 。 八bát 邪tà 八bát 解giải 本bổn 性tánh 常thường 一nhất 。 善thiện 觀quán 八bát 邪tà 即tức 入nhập 八bát 解giải 。 曷hạt 為vi 捨xả 邪tà 更cánh 求cầu 解giải 脫thoát 乎hồ 。 若nhược 能năng 如như 是thị 者giả 。 名danh 入nhập 解giải 脫thoát 也dã 。 生sanh 曰viết 。 然nhiên 後hậu 呵ha 其kỳ 以dĩ 滅diệt 盡tận 定định 欲dục 福phước 於ư 人nhân 。 為vi 不bất 得đắc 也dã 。 若nhược 以dĩ 定định 欲dục 福phước 於ư 人nhân 。 則tắc 是thị 滅diệt 盡tận 定định 異dị 於ư 八bát 邪tà 矣hĩ 。 苟cẩu 有hữu 異dị 心tâm 不bất 能năng 福phước 也dã 。 若nhược 能năng 不bất 捨xả 八bát 邪tà 。 入nhập 八Bát 解Giải 脫Thoát 。 者giả 則tắc 無vô 異dị 矣hĩ 。

以dĩ 邪tà 相tướng 入nhập 正Chánh 法Pháp 。

肇triệu 曰viết 。 若nhược 本bổn 性tánh 常thường 一nhất 者giả 。 則tắc 邪tà 正chánh 相tương/tướng 入nhập 不bất 乖quai 其kỳ 相tương/tướng 也dã 。 生sanh 曰viết 。 向hướng 在tại 八bát 事sự 。 今kim 取thủ 邪tà 正chánh 之chi 義nghĩa 也dã 。

以dĩ 一nhất 食thực 施thí 一nhất 切thiết 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 。 及cập 眾chúng 賢hiền 聖thánh 。 然nhiên 後hậu 可khả 食thực 。

肇triệu 曰viết 。 因nhân 誨hối 以dĩ 無vô 閡ngại 施thí 法pháp 也dã 。 若nhược 能năng 等đẳng 邪tà 正chánh 。 又hựu 能năng 以dĩ 一nhất 食thực 等đẳng 心tâm 。 施thí 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 供cúng 養dường 諸chư 佛Phật 賢hiền 聖thánh 者giả 。 乃nãi 可khả 食thực 人nhân 之chi 食thực 也dã 。 無vô 閡ngại 施thí 者giả 。 凡phàm 得đắc 食thực 要yếu 先tiên 作tác 意ý 。 施thí 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 然nhiên 後hậu 自tự 食thực 。 若nhược 得đắc 法Pháp 身thân 則tắc 能năng 實thật 。 充sung 足túc 一nhất 切thiết 。 如như 後hậu 一nhất 鉢bát 飯phạn 也dã 。 若nhược 未vị 得đắc 法Pháp 身thân 。 但đãn 作tác 意ý 等đẳng 施thí 。 即tức 是thị 無vô 閡ngại 施thí 法pháp 也dã 。 生sanh 曰viết 。 乞khất 食thực 得đắc 好hảo/hiếu 而nhi 在tại 眾chúng 食thực 者giả 要yếu 先tiên 分phần/phân 與dữ 上thượng 下hạ 坐tọa 以dĩ 為vi 供cúng 養dường 也dã 。 若nhược 等đẳng 解giải 脫thoát 者giả 則tắc 能năng 無vô 不bất 供cúng 養dường 也dã 。 力lực 既ký 如như 此thử 。 然nhiên 後hậu 必tất 能năng 福phước 彼bỉ 也dã 。

如như 是thị 食thực 者giả 。 非phi 有hữu 煩phiền 惱não 。 非phi 離ly 煩phiền 惱não 。

肇triệu 曰viết 。 有hữu 煩phiền 惱não 食thực 凡phàm 夫phu 也dã 。 離ly 煩phiền 惱não 食thực 二Nhị 乘Thừa 也dã 。 若nhược 能năng 如như 上thượng 平bình 等đẳng 而nhi 食thực 者giả 則tắc 是thị 法Pháp 身thân 之chi 食thực 。 非phi 有hữu 煩phiền 惱não 而nhi 食thực 。 非phi 離ly 煩phiền 惱não 而nhi 食thực 也dã 。 生sanh 曰viết 。 既ký 受thọ 食thực 食thực 之chi 。 便tiện 應ưng 著trước 味vị 生sanh 煩phiền 惱não 也dã 。 以dĩ 既ký 解giải 脫thoát 心tâm 而nhi 食thực 者giả 。 則tắc 不bất 生sanh 煩phiền 惱não 。 故cố 言ngôn 非phi 有hữu 煩phiền 惱não 也dã 。 既ký 無vô 煩phiền 惱não 又hựu 不bất 見kiến 離ly 之chi 矣hĩ 。

非phi 入nhập 定định 意ý 。 非phi 起khởi 定định 意ý 。

肇triệu 曰viết 。 小Tiểu 乘Thừa 入nhập 定định 則tắc 不bất 食thực 。 食thực 則tắc 不bất 入nhập 定định 。 法Pháp 身thân 大Đại 士Sĩ 。 終chung 日nhật 食thực 而nhi 終chung 日nhật 定định 。 故cố 無vô 出xuất 入nhập 之chi 名danh 也dã 。 生sanh 曰viết 。 比Bỉ 丘Khâu 食thực 法pháp 食thực 時thời 作tác 不bất 淨tịnh 觀quán 觀quán 食thực 也dã 。 雖tuy 入nhập 此thử 定định 不bất 見kiến 入nhập 也dã 。 不bất 見kiến 入nhập 為vi 非phi 入nhập 耳nhĩ 。 非phi 起khởi 定định 也dã 。

非phi 住trụ 世thế 間gian 。 非phi 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。

肇triệu 曰viết 。 欲dục 言ngôn 住trụ 世thế 間gian 。 法Pháp 身thân 絕tuyệt 常thường 俗tục 。 欲dục 言ngôn 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 現hiện 食thực 同đồng 人nhân 欲dục 。 生sanh 曰viết 。 食thực 既ký 充sung 軀khu 則tắc 命mạng 存tồn 住trụ 世thế 也dã 。 既ký 得đắc 存tồn 命mạng 行hành 道Đạo 以dĩ 取thủ 泥Nê 洹Hoàn 。 故cố 不bất 兩lưỡng 住trụ 也dã 。

其kỳ 有hữu 施thí 者giả 。

什thập 曰viết 。 乃nãi 至chí 不bất 依y 聲Thanh 聞Văn 。 此thử 盡tận 是thị 施thí 主chủ 所sở 得đắc 矣hĩ 。

無vô 大đại 福phước 無vô 小tiểu 福phước 不bất 為vi 益ích 不bất 為vi 損tổn 。

肇triệu 曰viết 。 若nhược 能năng 等đẳng 心tâm 受thọ 食thực 則tắc 有hữu 等đẳng 教giáo 。 既ký 有hữu 等đẳng 教giáo 則tắc 施thí 主chủ 同đồng 獲hoạch 平bình 等đẳng 。 不bất 計kế 福phước 之chi 大đại 小tiểu 己kỷ 之chi 損tổn 益ích 也dã 。 生sanh 曰viết 。 施thí 平bình 等đẳng 人nhân 應ưng 得đắc 平bình 等đẳng 報báo 。 故cố 施thí 主chủ 亦diệc 不bất 見kiến 有hữu 。 大đại 小tiểu 福phước 也dã 。

是thị 為vi 正chánh 入nhập 佛Phật 道Đạo 。 不bất 依y 聲Thanh 聞Văn 。

肇triệu 曰viết 。 平bình 等đẳng 乞khất 食thực 自tự 利lợi 利lợi 人nhân 。 故cố 正chánh 入nhập 佛Phật 道Đạo 不bất 依y 聲Thanh 聞Văn 道đạo 也dã 。 生sanh 曰viết 。 得đắc 平bình 等đẳng 報báo 者giả 必tất 不bất 偏thiên 局cục 為vi 小Tiểu 乘Thừa 也dã 。

迦Ca 葉Diếp 若nhược 如như 是thị 食thực 。 為vi 不bất 空không 食thực 。 人nhân 之chi 施thí 也dã 。

肇triệu 曰viết 。 食thực 必tất 有hữu 益ích 。 生sanh 曰viết 。 言ngôn 必tất 能năng 福phước 彼bỉ 也dã 。 然nhiên 則tắc 非phi 徒đồ 拔bạt 其kỳ 貧bần 苦khổ 而nhi 已dĩ 。 乃nãi 所sở 以dĩ 終chung 得đắc 大Đại 乘Thừa 之chi 果quả 也dã 。

時thời 我ngã 世Thế 尊Tôn 。 聞văn 說thuyết 是thị 語ngữ 。 得đắc 未vị 曾tằng 有hữu 。 即tức 於ư 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 深thâm 起khởi 敬kính 心tâm 。 復phục 作tác 是thị 念niệm 。 斯tư 有hữu 家gia 名danh 。 辯biện 才tài 智trí 慧tuệ 。 乃nãi 能năng 如như 是thị 。 其kỳ 誰thùy 不bất 發phát 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 心tâm 。

肇triệu 曰viết 。

時thời 謂vị 在tại 家gia 大Đại 士Sĩ 智trí 辯biện 尚thượng 爾nhĩ 。 其kỳ 誰thùy 不bất 發phát 。 無vô 上thượng 心tâm 也dã 。

我ngã 從tùng 是thị 來lai 。 不bất 復phục 勸khuyến 人nhân 。 以dĩ 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 佛Phật 行hành 。

肇triệu 曰viết 。 始thỉ 知tri 二Nhị 乘Thừa 之chi 劣liệt 。 不bất 復phục 以dĩ 勸khuyến 人nhân 也dã 。

是thị 故cố 不bất 任nhậm 。 詣nghệ 彼bỉ 問vấn 疾tật 。

注Chú 維Duy 摩Ma 詰Cật 經Kinh 卷quyển 第đệ 二nhị

Print Friendly, PDF & Email