止Chỉ 觀Quán 輔Phụ 行Hành 搜Sưu 要Yếu 記Ký
Quyển 0006
唐Đường 湛Trạm 然Nhiên 述Thuật

止Chỉ 觀Quán 輔Phụ 行Hành 搜Sưu 要Yếu 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục

天thiên 台thai 沙Sa 門Môn 釋thích 湛trạm 然nhiên 於ư 佛Phật 壟# 述thuật

次thứ 釋thích 破phá 思tư 假giả 。 初sơ 云vân 正chánh 三tam 毒độc 者giả 。 思tư 惑hoặc 有hữu 四tứ 。 慢mạn 入nhập 癡si 攝nhiếp 故cố 但đãn 云vân 三tam 。 非phi 背bối/bội 使sử 故cố 名danh 為vi 正chánh 。

歷lịch 三tam 下hạ 。 頭đầu 數số 。

三tam 界giới 下hạ 。 品phẩm 數số 。 下hạ 四tứ 上thượng 二nhị 各các 三tam 無vô 嗔sân 。 故cố 三tam 界giới 但đãn 十thập 。 言ngôn 九cửu 品phẩm 者giả 。 以dĩ 下hạ 下hạ 智trí 斷đoạn 上thượng 上thượng 惑hoặc 。 乃nãi 至chí 以dĩ 上thượng 上thượng 智trí 斷đoạn 下hạ 下hạ 惑hoặc 。 惑hoặc 之chi 與dữ 智trí 俱câu 不bất 自tự 分phần/phân 。 由do 智trí 必tất 先tiên 下hạ 。 惑hoặc 必tất 先tiên 麤thô 。 故cố 使sử 爾nhĩ 耳nhĩ 。 若nhược 爾nhĩ 皆giai 無vô 量lượng 品phẩm 。 辨biện 品phẩm 制chế 果quả 大đại 分phần/phân 言ngôn 之chi 。 如như 判phán 往vãng 生sanh 。 意ý 亦diệc 如như 是thị 。 皆giai 能năng 等đẳng 者giả 。 明minh 惑hoặc 功công 能năng 。 於ư 未vị 斷đoạn 位vị 皆giai 能năng 與dữ 力lực 。 潤nhuận 三tam 界giới 生sanh 。 初sơ 果quả 七thất 返phản 者giả 。 從tùng 極cực 為vi 言ngôn 。 楞lăng 伽già 云vân 。 下hạ 七thất 中trung 三tam 五ngũ 上thượng 即tức 生sanh 涅Niết 槃Bàn 。 成thành 論luận 云vân 。 如như 藥dược 等đẳng 如như 燈đăng 滅diệt 等đẳng 者giả 。 在tại 出xuất 曜diệu 經kinh 。 雖tuy 復phục 等đẳng 者giả 。 道đạo 共cộng 戒giới 力lực 。 一nhất 切thiết 不bất 犯phạm 。 雖tuy 有hữu 事sự 惑hoặc 獨độc 頭đầu 相tương 應ứng 。 可khả 法pháp 從tùng 緣duyên 不bất 計kế 性tánh 實thật 。 以dĩ 於ư 三tam 毒độc 無vô 耶da 曰viết 正chánh 。 三tam 界giới 不bất 同đồng 簡giản 異dị 見kiến 惑hoặc 。 見kiến 惑hoặc 隨tùy 著trước 作tác 四tứ 趣thú 因nhân 。 初sơ 果quả 身thân 中trung 起khởi 亦diệc 離ly 合hợp 。 有hữu 捨xả 有hữu 取thủ 。 稱xưng 思tư 惟duy 者giả 。 從tùng 重trọng/trùng 慮lự 得đắc 名danh 。

數số 人nhân 下hạ 。 成thành 論luận 人nhân 難nạn/nan 數số 人nhân 。 初sơ 以dĩ 上thượng 貪tham 對đối 難nạn/nan 下hạ 愛ái 。 次thứ 若nhược 言ngôn 下hạ 。 以dĩ 名danh 異dị 義nghĩa 同đồng 為vi 難nạn/nan 。 言ngôn 一nhất 並tịnh 者giả 。 彼bỉ 復phục 更cánh 有hữu 以dĩ 瞋sân 並tịnh 恚khuể 。 上thượng 界giới 既ký 以dĩ 輕khinh 貪tham 名danh 愛ái 。 何hà 不bất 以dĩ 輕khinh 瞋sân 名danh 恚khuể 而nhi 言ngôn 無vô 耶da 。

但đãn 佛Phật 下hạ 。 和hòa 通thông 。

但đãn 令linh 下hạ 。 明minh 立lập 名danh 意ý 。

二nhị 明minh 體thể 觀quán 者giả 。 空không 兼kiêm 折chiết 是thị 故cố 別biệt 標tiêu 。 今kim 是thị 衍diễn 初sơ 門môn 。 非phi 正chánh 顯hiển 彼bỉ 。 唯duy 折chiết 辨biện 異dị 故cố 來lai 。

欲dục 惑hoặc 下hạ 。 且thả 舉cử 一nhất 品phẩm 各các 有hữu 三tam 假giả 。 初sơ 因nhân 成thành 中trung 亦diệc 欲dục 對đối 心tâm 。 因nhân 緣duyên 力lực 故cố 。 所sở 起khởi 想tưởng 著trước 名danh 所sở 生sanh 法pháp 。 六lục 欲dục 者giả 。 大đại 論luận 釋thích 九cửu 想tưởng 中trung 云vân 。 能năng 治trị 行hành 者giả 七thất 種chủng 染nhiễm 欲dục 。 一nhất 或hoặc 有hữu 人nhân 染nhiễm 著trước 青thanh 黃hoàng 等đẳng 色sắc 。 二nhị 但đãn 染nhiễm 形hình 容dung 。 三tam 著trước 威uy 儀nghi 進tiến 止chỉ 。 四tứ 著trước 言ngôn 語ngữ 辨biện 捷tiệp 。 五ngũ 著trước 細tế 滑hoạt 。 六lục 著trước 人nhân 相tương/tướng 所sở 謂vị 男nam 女nữ 。 七thất 所sở 著trước 人nhân 總tổng 。 第đệ 七thất 總tổng 六lục 。 今kim 無vô 之chi 。 難Nan 陀Đà 欲dục 習tập 具cụ 如như 前tiền 辨biện 。 法pháp 華hoa 等đẳng 者giả 。 舉cử 輕khinh 況huống 重trọng/trùng 。 尚thượng 遮già 於ư 想tưởng 。 言ngôn 欲dục 相tương 者giả 。 如như 俱câu 舍xá 六lục 。 受thọ 欲dục 交giao 抱bão 執chấp 手thủ 笑tiếu 視thị 婬dâm 。 地địa 居cư 形hình 交giao 。 夜dạ 摩ma 抱bão 持trì 。 上thượng 三tam 如như 次thứ 。 執chấp 手thủ 笑tiếu 視thị 。 尚thượng 離ly 內nội 想tưởng 。 況huống 復phục 視thị 笑tiếu 。

若nhược 取thủ 下hạ 。 正chánh 明minh 因nhân 成thành 。 六lục 動động 意ý 根căn 成thành 所sở 生sanh 法pháp 相tướng 續tục 。 中trung 云vân 致trí 行hành 事sự 者giả 。 為vi 防phòng 行hành 事sự 制chế 內nội 相tương 續tục 。 假giả 虗hư 總tổng 了liễu 不bất 實thật 。 言ngôn 道Đạo 理lý 者giả 。 尚thượng 推thôi 心tâm 假giả 。 況huống 計kế 婚hôn 禮lễ 。 是thị 名danh 不bất 及cập 西tây 方phương 外ngoại 道đạo 。

次thứ 正chánh 推thôi 因nhân 成thành 中trung 先tiên 列liệt 句cú 。

若nhược 從tùng 下hạ 。 用dụng 觀quán 。

四tứ 句cú 下hạ 。 二nhị 空không 。 無vô 欲dục 性tánh 空không 。 無vô 句cú 相tương/tướng 空không 。

利lợi 根căn 下hạ 。 結kết 。 具cụ 如như 破phá 見kiến 中trung 說thuyết 。

設thiết 未vị 相tương 應ứng 下hạ 。 亦diệc 用dụng 六lục 十thập 四tứ 番phiên 。

若nhược 純thuần 下hạ 。 相tương 續tục 。 准chuẩn 因nhân 成thành 說thuyết 。 次thứ 初sơ 品phẩm 下hạ 。 餘dư 品phẩm 餘dư 使sử 比tỉ 因nhân 成thành 說thuyết 取thủ 。

九cửu 品phẩm 下hạ 。 結kết 成thành 無vô 生sanh 。 無vô 生sanh 者giả 只chỉ 是thị 二nhị 空không 。

次thứ 料liệu 簡giản 中trung 。 問vấn 如như 文văn 。 答đáp 中trung 二nhị 論luận 判phán 別biệt 。 由do 道đạo 異dị 故cố 。

若nhược 從tùng 下hạ 。 判phán 兩lưỡng 道đạo 。

次thứ 破phá 色sắc 思tư 。 先tiên 明minh 智trí 異dị 。 言ngôn 世thế 智trí 者giả 。 依y 六lục 行hành 故cố 。 無vô 漏lậu 緣duyên 諦đế 。

若nhược 初sơ 習tập 下hạ 。 判phán 性tánh 。 欲dục 界giới 身thân 資tư 名danh 為vi 事sự 惑hoặc 。 當đương 界giới 中trung 惑hoặc 名danh 為vi 性tánh 障chướng 。 於ư 初sơ 禪thiền 中trung 。 初sơ 文văn 即tức 是thị 初sơ 禪thiền 發phát 相tương/tướng 。

次thứ 其kỳ 中trung 下hạ 。 初sơ 禪thiền 中trung 惑hoặc 。

次thứ 品phẩm 下hạ 。 初sơ 禪thiền 三tam 假giả 。 若nhược 不bất 下hạ 。 破phá 意ý 。

今kim 用dụng 下hạ 。 六lục 十thập 四tứ 番phiên 。 從tùng 二nhị 禪thiền 去khứ 並tịnh 以dĩ 下hạ 地địa 定định 為vi 上thượng 地địa 因nhân 緣duyên 。 上thượng 為vi 緣duyên 空không 起khởi 。 即tức 是thị 所sở 生sanh 之chi 法pháp 。 第đệ 三tam 禪thiền 中trung 云vân 捨xả 為vi 難nạn/nan 者giả 。 無vô 聖thánh 種chủng 觀quán 無vô 想tưởng 定định 。 禪thiền 境cảnh 中trung 明minh 五ngũ 那na 含hàm 者giả 。 此thử 禪thiền 九cửu 處xứ 。 五ngũ 是thị 聖thánh 居cư 。 名danh 五ngũ 那na 含hàm 。 無vô 想tưởng 唯duy 凡phàm 。 三tam 通thông 凡phàm 聖thánh 。 以dĩ 有hữu 半bán 超siêu 。 遍biến 沒một 者giả 。 薰huân 禪thiền 五ngũ 差sai 故cố 分phần/phân 五ngũ 地địa 。 大đại 品phẩm 通thông 薰huân 九cửu 地địa 。 所sở 言ngôn 薰huân 者giả 。 即tức 以dĩ 無vô 漏lậu 薰huân 於ư 有hữu 漏lậu 。 從tùng 多đa 有hữu 漏lậu 及cập 多đa 無vô 漏lậu 。 如như 是thị 各các 減giảm 至chí 各các 二nhị 念niệm 。 名danh 加gia 行hành 成thành 。 至chí 各các 一nhất 念niệm 。 名danh 根căn 本bổn 成thành 。 言ngôn 五ngũ 差sai 者giả 。 謂vị 下hạ 中trung 上thượng 上thượng 勝thắng 上thượng 極cực 。 一nhất 品phẩm 各các 三tam 。 即tức 三tam 六lục 九cửu 十thập 二nhị 十thập 五ngũ 。 次thứ 第đệ 生sanh 於ư 五ngũ 淨tịnh 天thiên 處xứ 。 言ngôn 挾hiệp 薰huân 者giả 。 以dĩ 前tiền 後hậu 無vô 漏lậu 薰huân 中trung 間gian 有hữu 漏lậu 。 故cố 名danh 為vi 挾hiệp 。 言ngôn 五ngũ 天thiên 者giả 。 無vô 煩phiền 。 無vô 熱nhiệt 。 善thiện 見kiến 。 善thiện 現hiện 。 色sắc 究cứu 竟cánh 。

次thứ 破phá 無vô 色sắc 。 中trung 云vân 有hữu 對đối 等đẳng 者giả 。 此thử 三tam 三tam 在tại 色sắc 欲dục 。 入nhập 無vô 色sắc 作tác 方phương 便tiện 滅diệt 。 大đại 論luận 云vân 。 一nhất 可khả 見kiến 有hữu 對đối 。 二nhị 不bất 可khả 見kiến 有hữu 對đối 。 三tam 不bất 可khả 見kiến 無vô 對đối 。 大đại 論luận 云vân 過quá 一nhất 切thiết 色sắc 滅diệt 。 初sơ 色sắc 滅diệt 有hữu 對đối 。 色sắc 即tức 滅diệt 。 次thứ 色sắc 不bất 念niệm 種chủng 種chủng 色sắc 相tướng 滅diệt 。 第đệ 三tam 色sắc 。 初sơ 色sắc 是thị 色sắc 。 次thứ 色sắc 即tức 是thị 五ngũ 根căn 四tứ 塵trần 。 第đệ 三tam 色sắc 即tức 是thị 法pháp 。 入nhập 少thiểu 分phần 無vô 表biểu 色sắc 也dã 。 准chuẩn 念niệm 應ưng 云vân 。 背bối/bội 捨xả 等đẳng 中trung 八bát 種chủng 色sắc 也dã 。 空không 觀quán 成thành 時thời 。 無vô 表biểu 亦diệc 破phá 。 滅diệt 色sắc 方phương 便tiện 具cụ 如như 禪thiền 門môn 。 想tưởng 身thân 如như 甑# 籠lung 細tế 漸tiệm 漸tiệm 空không 虗hư 。 問vấn 。 無vô 色sắc 定định 有hữu 定định 無vô 色sắc 耶da 。 答đáp 。 小tiểu 教giáo 定định 無vô 。 大Đại 乘Thừa 須tu 有hữu 。 今kim 且thả 依y 無vô 。

是thị 時thời 下hạ 。 正chánh 明minh 假giả 觀quán 。 次thứ 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 中trung 先tiên 破phá 古cổ 謬mậu 。 禪thiền 門môn 中trung 問vấn 。 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 緣duyên 少thiểu 識thức 入nhập 定định 如như 何hà 。 答đáp 。 不bất 然nhiên 。 但đãn 緣duyên 無vô 所sở 有hữu 。 但đãn 以dĩ 意ý 根căn 對đối 彼bỉ 法pháp 塵trần 。 生sanh 少thiểu 識thức 想tưởng 。 非phi 取thủ 少thiểu 識thức 緣duyên 之chi 入nhập 定định 。 故cố 今kim 便tiện 破phá 所sở 有hữu 及cập 有hữu 用dụng 等đẳng 。

先tiên 識thức 處xứ 下hạ 。 次thứ 明minh 非phi 想tưởng 。 言ngôn 依y 八bát 聖thánh 種chủng 者giả 。 此thử 中trung 文văn 略lược 。 應ưng 云vân 空không 處xứ 如như 病bệnh 。 識thức 處xứ 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 如như 文văn 。 非phi 想tưởng 處xứ 如như 判phán 。 今kim 不bất 云vân 者giả 。 且thả 依y 有hữu 漏lậu 故cố 云vân 勝thắng 定định 。 若nhược 必tất 依y 聖thánh 種chủng 。 即tức 病bệnh 等đẳng 四tứ 。 及cập 無vô 常thường 等đẳng 四tứ 。 前tiền 四tứ 對đối 治trị 。 後hậu 四tứ 緣duyên 四Tứ 諦Đế 。 又hựu 有hữu 總tổng 別biệt 觀quán 。 彼bỉ 四tứ 陰ấm 如như 次thứ 以dĩ 對đối 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 問vấn 。 四tứ 禪thiền 但đãn 六lục 行hành 。 無vô 色sắc 何hà 須tu 八bát 。 答đáp 。 定định 細tế 難nan 捨xả 故cố 。

阿a 毗tỳ 曇đàm 下hạ 。 釋thích 悲bi 想tưởng 名danh 。 引dẫn 文văn 甚thậm 略lược 。 立lập 世thế 云vân 。 非phi 如như 四tứ 色sắc 及cập 以dĩ 三tam 空không 。 故cố 名danh 非phi 想tưởng 。 非phi 無vô 想tưởng 天thiên 及cập 無vô 心tâm 定định 。 名danh 非phi 非phi 想tưởng 。 人nhân 師sư 尚thượng 不bất 許hứa 引dẫn 色sắc 無vô 想tưởng 天thiên 。 況huống 具cụ 引dẫn 四tứ 禪thiền 。 既ký 是thị 論luận 文văn 。 取thủ 亦diệc 無vô 失thất 。 故cố 今kim 俱câu 存tồn 。 今kim 望vọng 三tam 空không 展triển 轉chuyển 以dĩ 釋thích 。

大đại 論luận 云vân 一nhất 常thường 有hữu 漏lậu 。 此thử 小tiểu 教giáo 判phán 大đại 論luận 。 問vấn 。 何hà 故cố 無vô 無vô 漏lậu 耶da 。 答đáp 。 非phi 田điền 器khí 故cố 。 無vô 漏lậu 處xứ 中trung 。 彼bỉ 欲dục 不bất 定định 。 非phi 想tưởng 愚ngu 騃ngãi 。 及cập 此thử 故cố 有hữu 。

此thử 定định 下hạ 。 非phi 想tưởng 具cụ 惑hoặc 。 言ngôn 細tế 法pháp 者giả 。 彼bỉ 地địa 猶do 有hữu 十thập 種chủng 細tế 法pháp 。 謂vị 受thọ 。 想tưởng 。 行hành 。 觸xúc 。 思tư 。 欲dục 。 解giải 。 念niệm 。 定định 。 慧tuệ 。 此thử 十thập 與dữ 彼bỉ 無vô 色sắc 受thọ 等đẳng 和hòa 合hợp 生sanh 。 彼bỉ 欲dục 入nhập 滅diệt 定định 。 先tiên 須tu 破phá 之chi 。

應ưng 知tri 下hạ 。 用dụng 觀quán 意ý 。 既ký 知tri 彼bỉ 地địa 細tế 想tưởng 三tam 假giả 。 修tu 觀quán 破phá 盡tận 名danh 事sự 無vô 生sanh 。 真Chân 諦Đế 理lý 窮cùng 名danh 理lý 無vô 生sanh 。 豈khởi 由do 於ư 地địa 而nhi 住trụ 有hữu 漏lậu 。

若nhược 用dụng 下hạ 。 判phán 智trí 。 是thị 名danh 下hạ 。 結kết 破phá 思tư 遍biến 。

三Tam 明Minh 破phá 位vị 中trung 初sơ 三tam 藏tạng 位vị 。 成thành 論luận 之chi 外ngoại 悉tất 名danh 異dị 部bộ 。 先tiên 釋thích 聲Thanh 聞Văn 。 且thả 依y 修tu 道Đạo 等đẳng 者giả 。 此thử 中trung 大đại 師sư 用dụng 舊cựu 婆bà 沙sa 。 與dữ 俱câu 舍xá 論luận 不bất 無vô 小tiểu 別biệt 。 委ủy 明minh 家gia 家gia 一nhất 種chủng 子tử 等đẳng 。 具cụ 在tại 俱câu 舍xá 。 婆bà 沙sa 中trung 明minh 。 俱câu 舍xá 云vân 。 斷đoạn 欲dục 二nhị 四tứ 品phẩm 。 三tam 二nhị 生sanh 家gia 家gia 。 斷đoạn 至chí 五ngũ 二nhị 向hướng 。 斷đoạn 六lục 一nhất 來lai 果quả 。 此thử 依y 次thứ 斷đoạn 。 今kim 文văn 云vân 超siêu 。 即tức 小tiểu 超siêu 人nhân 。 本bổn 在tại 凡phàm 地địa 。 未vị 得đắc 色sắc 定định 。 欲dục 惑hoặc 未vị 盡tận 。 至chí 十thập 六lục 心tâm 超siêu 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 。 名danh 為vi 家gia 家gia 。 此thử 超siêu 斷đoạn 五ngũ 且thả 同đồng 於ư 四tứ 。 隨tùy 其kỳ 本bổn 斷đoạn 品phẩm 數số 多đa 少thiểu 。 得đắc 家gia 家gia 種chủng 子tử 向hướng 果quả 等đẳng 名danh 。 六lục 種chủng 那na 含hàm 位vị 。 在tại 其kỳ 中trung 者giả 。 大đại 論luận 云vân 五ngũ 那na 含hàm 者giả 。 謂vị 中trung 生sanh 行hành 不bất 行hành 及cập 以dĩ 上thượng 流lưu 般bát 。 復phục 有hữu 六lục 種chủng 。 加gia 於ư 現hiện 般bát 。 得đắc 那na 含hàm 已dĩ 應ưng 生sanh 色sắc 界giới 。 根căn 緣duyên 不bất 同đồng 以dĩ 分phần/phân 五ngũ 六lục 。 第đệ 九cửu 無vô 礙ngại 等đẳng 者giả 。 一nhất 品phẩm 各các 一nhất 無vô 礙ngại 一nhất 解giải 脫thoát 。 斷đoạn 名danh 無vô 礙ngại 。 證chứng 名danh 解giải 脫thoát 。 亦diệc 云vân 伏phục 斷đoạn 。

三tam 界giới 下hạ 。 結kết 成thành 無vô 生sanh 。 盡tận 無vô 生sanh 者giả 。 毗tỳ 曇đàm 云vân 。 盡tận 智trí 者giả 。 我ngã 知tri 苦khổ 乃nãi 至chí 道đạo 。 無vô 生sanh 智trí 者giả 。 我ngã 知tri 苦khổ 已dĩ 乃nãi 至chí 知tri 道đạo 已dĩ 。 不bất 復phục 更cánh 修tu 。 亦diệc 云vân 世thế 智trí 無vô 漏lậu 智trí 。 亦diệc 云vân 二nhị 脫thoát 。

次thứ 釋thích 通thông 位vị 。 共cộng 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 者giả 。 即tức 七thất 地địa 前tiền 。 若nhược 爾nhĩ 。 過quá 此thử 非phi 共cộng 。 答đáp 。 從tùng 初sơ 立lập 名danh 。 不bất 同đồng 圓viên 別biệt 。 若nhược 三tam 藏tạng 中trung 。 菩Bồ 薩Tát 不bất 斷đoạn 故cố 非phi 共cộng 。 觀quán 行hành 不bất 殊thù 故cố 非phi 不bất 共cộng 。

所sở 言ngôn 下hạ 。 略lược 釋thích 此thử 意ý 。 正chánh 言ngôn 雖tuy 復phục 不bất 同đồng 。 終chung 是thị 共cộng 位vị 。

乾can/kiền/càn 慧tuệ 下hạ 。 正chánh 釋thích 。 初sơ 釋thích 五ngũ 停đình 四tứ 念niệm 。 並tịnh 望vọng 三tam 藏tạng 立lập 內nội 外ngoại 名danh 。 然nhiên 巧xảo 拙chuyết 雖tuy 別biệt 。 治trị 觀quán 欲dục 同đồng 。 未vị 有hữu 理lý 水thủy 故cố 乾can/kiền/càn 。 薄bạc 有hữu 理lý 解giải 名danh 性tánh 。 忍nhẫn 者giả 因nhân 也dã 。 見kiến 謂vị 見kiến 諦Đế 。 稍sảo 輕khinh 名danh 薄bạc 。 全toàn 盡tận 名danh 離ly 。 功công 畢tất 名danh 辦biện 。

三tam 別biệt 名danh 名danh 通thông 位vị 中trung 。 先tiên 破phá 立lập 不bất 同đồng 中trung 。 先tiên 總tổng 破phá 其kỳ 不bất 解giải 通thông 位vị 。 何hà 者giả 下hạ 。 別biệt 責trách 。 何hà 以dĩ 兩lưỡng 地địa 不bất 同đồng 。 後hậu 應ưng 不bất 出xuất 入nhập 觀quán 。

人nhân 師sư 下hạ 。 挫tỏa 其kỳ 不bất 解giải 經kinh 意ý 。 今kim 言ngôn 下hạ 。 略lược 示thị 。

別biệt 見kiến 下hạ 。 略lược 釋thích 。

然nhiên 名danh 下hạ 。 判phán 斷đoạn 。 例lệ 如như 下hạ 。 引dẫn 例lệ 。 此thử 十thập 六lục 心tâm 位vị 同đồng 道đạo 別biệt 。 判phán 見kiến 例lệ 然nhiên 。 總tổng 而nhi 言ngôn 之chi 。 若nhược 知tri 此thử 位vị 以dĩ 別biệt 名danh 名danh 通thông 。 別biệt 位vị 居cư 故cố 。 今kim 通thông 不bất 同đồng 。 故cố 立lập 此thử 式thức 示thị 後hậu 學học 者giả 。 使sử 古cổ 今kim 異dị 說thuyết 冷lãnh 然nhiên 可khả 見kiến 。

言ngôn 借tá 別biệt 下hạ 。 正chánh 明minh 借tá 位vị 。 先tiên 借tá 別biệt 位vị 。 始thỉ 終chung 名danh 通thông 。 以dĩ 通thông 教giáo 地địa 前tiền 無vô 位vị 。 故cố 以dĩ 前tiền 凡phàm 位vị 對đối 初sơ 二nhị 地địa 。 地địa 後hậu 無vô 位vị 。 故cố 借tá 別biệt 法pháp 雲vân 佛Phật 地địa 名danh 九cửu 。 十Thập 地Địa 經kinh 論luận 不bất 定định 故cố 有hữu 或hoặc 言ngôn 。 大đại 品phẩm 云vân 十Thập 地Địa 如như 佛Phật 。 及cập 楞lăng 伽già 云vân 遠viễn 行hành 至chí 佛Phật 是thị 佛Phật 種chủng 性tánh 。 患hoạn 二Nhị 乘Thừa 種chủng 性tánh 。 豈khởi 非phi 借tá 別biệt 名danh 耶da 。

次thứ 若nhược 單đơn 借tá 別biệt 十Thập 地Địa 。 且thả 以dĩ 地địa 對đối 地địa 故cố 耳nhĩ 。

四tứ 別biệt 名danh 名danh 通thông 菩Bồ 薩Tát 位vị 者giả 。 以dĩ 人nhân 人nhân 相tương 望vọng 。 理lý 應ưng 不bất 定định 。 如như 此thử 下hạ 。 將tương 菩Bồ 薩Tát 位vị 以dĩ 斥xích 舊cựu 師sư 。 薄bạc 即tức 下hạ 。 正Chánh 斷Đoạn 思tư 位vị 。

舊cựu 云vân 下hạ 。 序tự 舊cựu 不bất 同đồng 。 但đãn 六lục 地địa 下hạ 。 次thứ 今kim 家gia 難nạn/nan 。 先tiên 難nạn/nan 六lục 地địa 。 止chỉ 離ly 欲dục 惑hoặc 。 豈khởi 齊tề 羅La 漢Hán 。 次thứ 縱túng/tung 云vân 任nhậm 對đối 三tam 果quả 行hành 四Tứ 果Quả 向hướng 。 仍nhưng 名danh 離ly 欲dục 。 豈khởi 齊tề 羅La 漢Hán 。 次thứ 難nạn/nan 七thất 地địa 。 最tối 後hậu 品phẩm 盡tận 名danh 第đệ 七thất 者giả 。 此thử 則tắc 可khả 然nhiên 。 亦diệc 名danh 離ly 欲dục 。 向hướng 若nhược 屬thuộc 果quả 。 初sơ 禪thiền 一nhất 品phẩm 即tức 屬thuộc 已dĩ 辦biện 。 一nhất 品phẩm 未vị 辦biện 。 豈khởi 齊tề 羅La 漢Hán 。 今kim 若nhược 下hạ 。 今kim 家gia 為vi 申thân 。 以dĩ 將tương 十thập 度độ 對đối 果quả 名danh 便tiện 。 經kinh 中trung 別biệt 義nghĩa 多đa 對đối 千thiên 度độ 。 立lập 此thử 義nghĩa 者giả 。 亦diệc 恐khủng 後hậu 人nhân 不bất 曉hiểu 經kinh 中trung 名danh 通thông 之chi 意ý 。 次thứ 此thử 皆giai 下hạ 。 推thôi 功công 。

次thứ 問vấn 者giả 通thông 可khả 從tùng 共cộng 別biệt 立lập 菩Bồ 薩Tát 恐khủng 無vô 誠thành 證chứng 。 答đáp 中trung 經kinh 論luận 各các 有hữu 二nhị 處xứ 明minh 文văn 。 初sơ 引dẫn 論luận 文văn 。 三tam 處xứ 燋tiều 炷chú 者giả 。 意ý 指chỉ 乾can/kiền/càn 慧tuệ 。 別biệt 在tại 菩Bồ 薩Tát 。 共cộng 非phi 初sơ 焰diễm 。 初sơ 焰diễm 斷đoạn 故cố 。 大đại 論luận 云vân 。 十Thập 地Địa 有hữu 二nhị 。 一nhất 菩Bồ 薩Tát 初Sơ 地Địa 為vi 初sơ 焰diễm 。 二nhị 聲Thanh 聞Văn 見kiến 地địa 為vi 初sơ 焰diễm 。 於ư 中trung 尚thượng 以dĩ 乾can/kiền/càn 慧tuệ 伏phục 道đạo 為vi 菩Bồ 薩Tát 初sơ 焰diễm 。 退thoái 取thủ 斷đoạn 位vị 。 有hữu 何hà 不bất 可khả 。 經kinh 中trung 下hạ 。 經kinh 文văn 自tự 有hữu 獨độc 菩Bồ 薩Tát 位vị 是thị 別biệt 位vị 。 三tam 種chủng 菩Bồ 薩Tát 者giả 。 共cộng 地địa 中trung 同đồng 二Nhị 乘Thừa 人nhân 三tam 四tứ 地địa 斷đoạn 。

又hựu 大đại 品phẩm 下hạ 。 況huống 釋thích 通thông 。 佛Phật 地địa 邊biên 尚thượng 有hữu 菩Bồ 薩Tát 地địa 。 況huống 前tiền 九cửu 耶da 。 故cố 皆giai 可khả 別biệt 立lập 。 言ngôn 隣lân 極cực 者giả 。 別biệt 佛Phật 地địa 即tức 過quá 於ư 十Thập 地Địa 。 借tá 故cố 名danh 隣lân 。 若nhược 無vô 下hạ 。 證chứng 共cộng 十Thập 地Địa 邊biên 有hữu 獨độc 菩Bồ 薩Tát 。 言ngôn 修tu 治trị 者giả 。 於ư 十Thập 地Địa 邊biên 皆giai 云vân 修tu 治trị 地địa 業nghiệp 。 次thứ 引dẫn 大đại 論luận 。 於ư 十Thập 地Địa 邊biên 立lập 忍nhẫn 等đẳng 名danh 。 大đại 品phẩm 亦diệc 爾nhĩ 。

如như 此thử 下hạ 。 正chánh 申thân 今kim 意ý 。 既ký 許hứa 別biệt 立lập 。 亦diệc 借tá 別biệt 名danh 名danh 其kỳ 別biệt 立lập 。 其kỳ 如như 經kinh 論luận 有hữu 斯tư 義nghĩa 何hà 。

次thứ 明minh 斷đoạn 品phẩm 少thiểu 制chế 果quả 多đa 。 答đáp 可khả 見kiến 。

次thứ 問vấn 者giả 。 惑hoặc 重trọng/trùng 教giáo 多đa 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 也dã 。 既ký 多đa 制chế 果quả 應ưng 多đa 立lập 禪thiền 。 禪thiền 防phòng 散tán 故cố 。 答đáp 意ý 者giả 。 亦diệc 由do 散tán 多đa 非phi 禪thiền 相tương 應ứng 。 次thứ 問vấn 者giả 。 六lục 七thất 地địa 前tiền 與dữ 二Nhị 乘Thừa 共cộng 。 菩Bồ 薩Tát 於ư 彼bỉ 。 何hà 故cố 立lập 忍nhẫn 名danh 耶da 。 答đáp 中trung 三tam 義nghĩa 故cố 。 初sơ 引dẫn 十thập 五ngũ 十thập 六lục 心tâm 例lệ 忍nhẫn 因nhân 智trí 果quả 。 十thập 五ngũ 心tâm 內nội 目mục 辨biện 因nhân 果quả 未vị 證chứng 果Quả 。 因nhân 果quả 俱câu 國quốc 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 人nhân 於ư 彼bỉ 二Nhị 乘Thừa 因nhân 果quả 俱câu 因nhân 。 餘dư 二nhị 可khả 見kiến 。

次thứ 明minh 別biệt 教giáo 破phá 思tư 位vị 者giả 。 前tiền 為vi 顯hiển 通thông 。 今kim 目mục 辨biện 別biệt 復phục 顯hiển 竪thụ 義nghĩa 。 故cố 次thứ 明minh 之chi 。 問vấn 。 章chương 初sơ 無vô 別biệt 圓viên 。 何hà 故cố 此thử 中trung 釋thích 。 答đáp 。 前tiền 成thành 入nhập 空không 是thị 故cố 不bất 列liệt 。 及cập 論luận 文văn 旨chỉ 故cố 並tịnh 明minh 之chi 。 十thập 行hành 出xuất 假giả 不bất 復phục 關quan 前tiền 者giả 。 當đương 別biệt 教giáo 位vị 尚thượng 不bất 關quan 空không 。 況huống 後hậu 通thông 藏tạng 。 前tiền 不bất 列liệt 者giả 在tại 於ư 斯tư 。 次thứ 圓viên 位vị 中trung 八bát 九cửu 十thập 信tín 斷đoạn 習tập 盡tận 者giả 。 習tập 言ngôn 不bất 指chỉ 塵trần 沙sa 無vô 明minh 。 附phụ 界giới 內nội 故cố 。 故cố 且thả 云vân 盡tận 。 例lệ 亦diệc 應ưng 云vân 不bất 復phục 關quan 前tiền 。 以dĩ 永vĩnh 別biệt 故cố 卻khước 不bất 論luận 。 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 者giả 。 恐khủng 人nhân 不bất 了liễu 麤thô 惑hoặc 先tiên 除trừ 初sơ 證chứng 初sơ 住trụ 。 卻khước 望vọng 十thập 信tín 。 故cố 云vân 界giới 內nội 習tập 盡tận 。

次thứ 華hoa 嚴nghiêm 下hạ 。 證chứng 初sơ 住trụ 位vị 。 近cận 代đại 皆giai 云vân 地địa 前tiền 伏phục 惑hoặc 。 云vân 何hà 消tiêu 通thông 住trụ 過quá 牟Mâu 尼Ni 。 此thử 是thị 第đệ 二nhị 。 節tiết 示thị 文văn 圓viên 旨chỉ 。 云vân 何hà 下hạ 。 釋thích 華hoa 嚴nghiêm 意ý 。 初sơ 文văn 略lược 釋thích 。

名danh 爾nhĩ 下hạ 。 徵trưng 。

然nhiên 以dĩ 下hạ 。 答đáp 。 佛Phật 道Đạo 屬thuộc 於ư 別biệt 圓viên 地địa 住trụ 。 尚thượng 過quá 二nhị 佛Phật 。 先tiên 復phục 菩Bồ 薩Tát 。 約ước 當đương 分phần/phân 說thuyết 。

復phục 次thứ 下hạ 。 辨biện 同đồng 異dị 。 斷đoạn 見kiến 思tư 得đắc 名danh 等đẳng 別biệt 。 此thử 亦diệc 辨biện 前tiền 破phá 思tư 假giả 。 佛Phật 位vị 智trí 用dụng 各các 別biệt 。 亦diệc 是thị 遙diêu 判phán 教giáo 諸chư 智trí 斷đoạn 。 初sơ 文văn 四tứ 教giáo 思tư 智trí 。 若nhược 言ngôn 下hạ 。 判phán 向hướng 同đồng 異dị 。 初sơ 文văn 是thị 當đương 通thông 教giáo 。 三tam 乘thừa 比tỉ 望vọng 。

若nhược 言ngôn 下hạ 。 以dĩ 別biệt 圓viên 菩Bồ 薩Tát 比tỉ 藏tạng 通thông 二Nhị 乘Thừa 。 同đồng 斷đoạn 見kiến 思tư 智trí 用dụng 不bất 等đẳng 。 亦diệc 可khả 更cánh 云vân 智trí 斷đoạn 俱câu 異dị 。 即tức 是thị 通thông 教giáo 不bất 斷đoạn 別biệt 惑hoặc 。 此thử 中trung 未vị 論luận 別biệt 惑hoặc 。 故cố 不bất 論luận 也dã 。 又hựu 通thông 三tam 乘thừa 自tự 相tương 望vọng 者giả 。 亦diệc 可khả 云vân 智trí 同đồng 斷đoạn 異dị 。 正chánh 習tập 斷đoạn 異dị 故cố 也dã 。

問vấn 下hạ 。 料liệu 簡giản 超siêu 果quả 。 初sơ 一nhất 問vấn 答đáp 可khả 見kiến 。

雖tuy 不bất 下hạ 。 明minh 果quả 雖tuy 超siêu 。 品phẩm 位vị 不bất 失thất 。 如như 通thông 人nhân 行hành 豈khởi 無vô 里lý 數số 。 次thứ 問vấn 者giả 。 利lợi 方phương 名danh 超siêu 。 身thân 子tử 初sơ 聞văn 三tam 諦đế 。 何hà 以dĩ 但đãn 得đắc 初sơ 果quả 。 答đáp 者giả 。 大đại 論luận 云vân 。 聞văn 佛Phật 與dữ 舅cữu 論luận 義nghĩa 時thời 。 有hữu 云vân 聞văn 頞át 鞞bệ 說thuyết 三tam 諦đế 時thời 。 或hoặc 云vân 七thất 日nhật 十thập 五ngũ 日nhật 。 後hậu 得đắc 無Vô 學Học 。 此thử 豈khởi 非phi 超siêu 。 阿A 難Nan 為vi 侍thị 者giả 者giả 。 大đại 論luận 。 佛Phật 求cầu 侍thị 者giả 心tâm 在tại 阿A 難Nan 。 如như 日nhật 東đông 出xuất 而nhi 照chiếu 西tây 壁bích 。 至chí 結kết 集tập 時thời 為vi 迦Ca 葉Diếp 訶ha 。 始thỉ 得đắc 無Vô 學Học 。 以dĩ 羅La 漢Hán 人nhân 不bất 合hợp 為vi 侍thị 。 故cố 自tự 不bất 取thủ 。

通thông 教giáo 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 一nhất 往vãng 且thả 明minh 不bất 超siêu 。 故cố 云vân 亦diệc 應ưng 有hữu 超siêu 。 菩Bồ 薩Tát 荷hà 負phụ 故cố 不bất 論luận 超siêu 。 雖tuy 超siêu 不bất 超siêu 。 思tư 惑hoặc 須tu 斷đoạn 。

超siêu 果quả 下hạ 。 分phân 別biệt 。 言ngôn 本bổn 斷đoạn 者giả 。 本bổn 在tại 外ngoại 道đạo 。 世thế 智trí 所sở 斷đoạn 。 隨tùy 本bổn 多đa 少thiểu 故cố 今kim 不bất 同đồng 。 本bổn 得đắc 非phi 想tưởng 定định 即tức 是thị 已dĩ 斷đoạn 。 下hạ 八bát 地địa 思tư 不bất 名danh 羅La 漢Hán 向hướng 而nhi 名danh 那na 含hàm 者giả 。 彼bỉ 有hữu 漏lậu 智trí 力lực 劣liệt 故cố 也dã 。 若nhược 本bổn 得đắc 禪thiền 等đẳng 。 比tỉ 決quyết 說thuyết 之chi 。 或hoặc 三tam 兩lưỡng 品phẩm 等đẳng 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 正chánh 習tập 盡tận 者giả 。 三tam 藏tạng 佛Phật 耳nhĩ 。

圓viên 人nhân 云vân 最tối 者giả 。 問vấn 。 前tiền 云vân 荷hà 負phụ 。 何hà 以dĩ 云vân 最tối 。 答đáp 。 望vọng 前tiền 名danh 最tối 。 故cố 引dẫn 纓anh 絡lạc 證chứng 超siêu 不bất 超siêu 。 彼bỉ 經kinh 佛Phật 答đáp 敬kính 首thủ 云vân 。 唯duy 頓đốn 無vô 漸tiệm 。 玄huyền 文văn 判phán 為vi 初sơ 住trụ 者giả 。 亦diệc 是thị 頓đốn 位vị 。 言ngôn 無vô 垢cấu 者giả 。 六lục 即tức 判phán 之chi 。 淨tịnh 名danh 者giả 。 亦diệc 初sơ 住trụ 位vị 。

實thật 相tướng 理lý 下hạ 。 第đệ 四tứ 句cú 。

三tam 四tứ 門môn 料liệu 簡giản 者giả 。 初sơ 明minh 門môn 意ý 。 為vi 通thông 理lý 故cố 須tu 十thập 六lục 門môn 。 又hựu 十thập 六lục 門môn 同đồng 破phá 見kiến 思tư 。 故cố 於ư 此thử 後hậu 即tức 更cánh 料liệu 簡giản 。 亦diệc 是thị 為vi 明minh 斷đoạn 見kiến 思tư 所sở 依y 。 意ý 在tại 圓viên 教giáo 。 如như 破phá 遍biến 中trung 簡giản 餘dư 。 唯duy 取thủ 圓viên 無vô 生sanh 門môn 。 餘dư 三tam 教giáo 門môn 相tương 從tùng 來lai 耳nhĩ 。

初sơ 釋thích 三tam 藏tạng 有hữu 門môn 中trung 。 言ngôn 俱câu 隣lân 五ngũ 人nhân 者giả 。 陳trần 如như 。 頞át 鞞bệ 。 跋bạt 提đề 。 十Thập 力Lực 迦Ca 葉Diếp 。 拘câu 利lợi 太thái 子tử 。 五ngũ 人nhân 元nguyên 侍thị 。 故cố 先tiên 度độ 之chi 。 並tịnh 是thị 有hữu 門môn 中trung 人nhân 。 頞át 鞞bệ 說thuyết 三tam 諦đế 者giả 。 因nhân 見kiến 鞍yên 鞞bệ 威uy 儀nghi 痒dương 序tự 。 問vấn 師sư 是thị 誰thùy 。 師sư 說thuyết 何hà 法pháp 。 答đáp 悉Tất 達Đạt 太Thái 子Tử 。 是thị 吾ngô 師sư 也dã 。 頞át 鞞bệ 為vi 說thuyết 諸chư 法pháp 從tùng 緣duyên 生sanh 。 苦khổ 是thị 法pháp 。 說thuyết 因nhân 緣duyên 。 集tập 是thị 法pháp 緣duyên 及cập 盡tận 滅diệt 。 我ngã 師sư 如như 是thị 說thuyết 。 唯duy 不bất 說thuyết 道Đạo 。 滅diệt 必tất 有hữu 道đạo 。

大đại 論luận 下hạ 。 明minh 用dụng 門môn 者giả 須tu 善thiện 方phương 便tiện 。 所sở 謂vị 無vô 著trước 。 諸chư 門môn 悉tất 然nhiên 。

大đại 集tập 下hạ 。 引dẫn 得đắc 益ích 人nhân 。

次thứ 空không 門môn 中trung 是thị 老lão 死tử 誰thùy 老lão 死tử 者giả 。 論luận 引dẫn 雜tạp 含hàm 責trách 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 中trung 無vô 明minh 老lão 死tử 。 主chủ 宰tể 叵phả 得đắc 。 故cố 名danh 為vi 誰thùy 。 即tức 是thị 人nhân 空không 。 無vô 是thị 老lão 死tử 。 即tức 是thị 法pháp 空không 。 雖tuy 有hữu 法pháp 名danh 。 若nhược 望vọng 大Đại 乘Thừa 但đãn 人nhân 空không 耳nhĩ 。

須Tu 菩Bồ 提Đề 等đẳng 者giả 。 雖tuy 得đắc 羅La 漢Hán 。 何hà 妨phương 偏thiên 長trường/trưởng 。 佛Phật 從tùng 忉Đao 利Lợi 下hạ 。 獨độc 不bất 入nhập 眾chúng 。 石thạch 室thất 端đoan 坐tọa 。 唯duy 觀quán 眾chúng 空không 。 得đắc 見kiến 法Pháp 身thân 。 法Pháp 身thân 者giả 五ngũ 分phần/phân 也dã 。

大đại 論luận 下hạ 。 亦diệc 明minh 用dụng 門môn 。 方phương 便tiện 同đồng 前tiền 。 盪# (# 狄địch 朗lãng 反phản )# 第đệ 三tam 門môn 。 比tỉ 說thuyết 第đệ 四tứ 門môn 中trung 。 言ngôn 車Xa 匿Nặc 者giả 。 佛Phật 在tại 世thế 時thời 。 lộng 悷lệ 難nan 調điều 。 佛Phật 遣khiển 今kim 依y 梵Phạm 法pháp 治trị 之chi 。 即tức 嘿mặc 擯bấn 也dã 。 若nhược 觀quán 境cảnh 者giả 。 亦diệc 應ưng 云vân 假giả 無vô 。 同đồng 前tiền 非phi 實thật 法pháp 。 有hữu 無vô 俱câu 足túc 。 故cố 此thử 雙song 非phi 即tức 是thị 境cảnh 也dã 。 觀quán 者giả 名danh 觀quán 。 溝câu 淃# 者giả 。 古cổ 來lai 飜phiên 譯dịch 。 方phương 言ngôn 未vị 通thông 。 便tiện 以dĩ 預dự 流lưu 譯dịch 為vi 溝câu 淃# 。 求cầu 那na 跋bạt 摩ma 難nạn/nan 斥xích 爭tranh 競cạnh 。 自tự 依y 有hữu 門môn 入nhập 道đạo 得đắc 果quả 。 意ý 云vân 得đắc 道Đạo 不bất 由do 爭tranh 門môn 。

何hà 故cố 下hạ 。 辨biện 爭tranh 有hữu 無vô 。 論luận 分phần/phân 大đại 小tiểu 。 今kim 通thông 用dụng 之chi 。 順thuận 理lý 必tất 無vô 。 失thất 理lý 故cố 爭tranh 。 釋Thích 迦Ca 初sơ 值trị 等đẳng 者giả 。 俱câu 舍xá 云vân 。 於ư 無vô 數số 劫kiếp 。 各các 佛Phật 供cúng 養dường 七thất 萬vạn 。 又hựu 如như 次thứ 供cúng 養dường 五ngũ 六lục 七thất 千thiên 佛Phật 。 逆nghịch 次thứ 逢phùng 勝thắng 觀quán 。 燃nhiên 燈đăng 。 寶bảo 髻kế 佛Phật 。 初sơ 釋Thích 迦Ca 牟Mâu 尼Ni 。 與dữ 論luận 名danh 異dị 。 彼bỉ 此thử 音âm 殊thù 。 六Lục 度Độ 如như 第đệ 三tam 卷quyển 引dẫn 。 論luận 因nhân 則tắc 指chỉ 釋Thích 迦Ca 等đẳng 者giả 。 彼bỉ 婆bà 沙sa 中trung 釋thích 菩Bồ 薩Tát 義nghĩa 。 明minh 因nhân 指chỉ 釋Thích 迦Ca 三tam 祗chi 百bách 劫kiếp 。 明minh 果quả 則tắc 指chỉ 彌Di 勒Lặc 當đương 成thành 。

何hà 以dĩ 故cố 。 釋Thích 迦Ca 果quả 已dĩ 成thành 故cố 。 須tu 指chỉ 因nhân 行hành 。 彌Di 勒Lặc 因nhân 已dĩ 滿mãn 。 是thị 故cố 指chỉ 當đương 果quả 。 觀quán 因nhân 知tri 果quả 。 見kiến 果quả 知tri 因nhân 。 故cố 諸chư 聖thánh 教giáo 多đa 明minh 釋Thích 迦Ca 因nhân 及cập 辨biện 彌Di 勒Lặc 之chi 果quả 。 龍long 樹thụ 難nạn/nan 去khứ 等đẳng 者giả 。 大đại 論luận 正chánh 明minh 摩ma 訶ha 衍diễn 乘thừa 。 故cố 引dẫn 婆bà 沙sa 等đẳng 諸chư 小Tiểu 乘Thừa 中trung 明minh 菩Bồ 薩Tát 義nghĩa 而nhi 廣quảng 破phá 之chi 。 其kỳ 教giáo 最tối 權quyền 。 何hà 足túc 可khả 破phá 。

次thứ 通thông 教giáo 四tứ 門môn 。 初sơ 有hữu 門môn 云vân 而nhi 有hữu 幻huyễn 化hóa 。 有hữu 門môn 正chánh 體thể 。 如như 是thị 下hạ 。 結kết 成thành 。

若nhược 言ngôn 下hạ 。 空không 門môn 正chánh 體thể 。 如như 此thử 下hạ 。 結kết 成thành 。

若nhược 明minh 下hạ 。 空không 有hữu 門môn 體thể 。 如như 是thị 下hạ 。 結kết 成thành 。

既ký 言ngôn 下hạ 。 雙song 非phi 門môn 體thể 。

如như 此thử 下hạ 。 結kết 成thành 門môn 體thể 。 體thể 而nhi 論luận 破phá 者giả 。 此thử 通thông 伏phục 難nạn/nan 。 難nạn/nan 云vân 通thông 觀quán 幻huyễn 化hóa 。 幻huyễn 本bổn 不bất 生sanh 名danh 之chi 為vi 體thể 。 體thể 則tắc 非phi 破phá 何hà 故cố 云vân 破phá 。 答đáp 云vân 體thể 而nhi 論luận 破phá 。 破phá 名danh 雖tuy 同đồng 折chiết 體thể 永vĩnh 別biệt 。 引dẫn 論luận 云vân 火hỏa 焰diễm 等đẳng 者giả 。 證chứng 四tứ 門môn 法pháp 並tịnh 不bất 可khả 取thủ 。 乃nãi 至chí 釋thích 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 云vân 。 一nhất 切thiết 實thật 等đẳng 四tứ 句cú 不bất 同đồng 。 四tứ 門môn 入nhập 池trì 等đẳng 。 並tịnh 此thử 門môn 意ý 。

若nhược 不bất 下hạ 。 明minh 門môn 體thể 離ly 爭tranh 。

問vấn 答đáp 下hạ 。 與dữ 藏tạng 辨biện 別biệt 。 擋# (# 丁đinh 朗lãng 反phản )# 。 朋bằng 擋# 也dã 。 互hỗ 撥bát 互hỗ 擋# 非phi 門môn 正chánh 意ý 。 亦diệc 名danh 如như 實thật 等đẳng 者giả 。 大đại 論luận 作tác 巧xảo 拙chuyết 二nhị 醫y 譬thí 此thử 兩lưỡng 度độ 。 如như 針châm 藥dược 及cập 因nhân 咒chú 術thuật 。 亦diệc 如như 草thảo 筏phiệt 方phương 再tái 渡độ 岸ngạn 。 聲Thanh 聞Văn 苦khổ 行hạnh 頭đầu 陀đà 菩Bồ 薩Tát 觀quán 法pháp 實thật 相tướng 。 三tam 獸thú 度độ 河hà 。 大đại 經kinh 文văn 也dã 。 三tam 人nhân 如như 獸thú 。 真chân 理lý 如như 水thủy 。 象tượng 雖tuy 得đắc 底để 仍nhưng 分phần/phân 二nhị 別biệt 等đẳng 。 見kiến 空không 不bất 空không 以dĩ 分phần/phân 利lợi 鈍độn 。

次thứ 別biệt 四tứ 門môn 者giả 。 大đại 經kinh 下hạ 。 辨biện 同đồng 異dị 。 聞văn 大đại 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 。 釋thích 籤# 中trung 事sự 相tướng 。 次thứ 第đệ 等đẳng 者giả 。 且thả 如như 戒giới 定định 及cập 生sanh 滅diệt 慧tuệ 。 全toàn 如như 三tam 藏tạng 。 無vô 生sanh 等đẳng 三tam 。 異dị 三tam 藏tạng 耳nhĩ 。 且thả 從tùng 初sơ 說thuyết 。 故cố 云vân 不bất 殊thù 。 此thử 是thị 大đại 經kinh 百bách 句cú 解giải 脫thoát 中trung 文văn 。 彼bỉ 文văn 全toàn 是thị 別biệt 圓viên 門môn 意ý 。 如Như 來Lai 藏tạng 十thập 喻dụ 者giả 。 題đề 云vân 方Phương 等Đẳng 如Như 來Lai 藏tạng 。 文văn 雖tuy 有hữu 十thập 。 義nghĩa 但đãn 成thành 九cửu 。 以dĩ 初sơ 二nhị 文văn 同đồng 一nhất 義nghĩa 故cố 。 一nhất 如như 華hoa 合hợp 實thật 。 二nhị 如như 歲tuế 巖nham 樹thụ 中trung 蜜mật 。 三tam 如như 皮bì # 中trung 米mễ 。 四tứ 如như 不bất 淨tịnh 中trung 金kim 。 五ngũ 如như 貧bần 家gia 寶bảo 藏tạng 。 六lục 如như 菓quả 內nội 實thật 也dã 。 七thất 如như 弊tệ 物vật 裏lý 像tượng 。 八bát 如như 女nữ 懷hoài 貴quý 子tử 。 九cửu 如như 模mô 內nội 像tượng 若nhược 尼ni 乾can/kiền/càn 經kinh 十thập 事sự 整chỉnh 足túc 。 如như 石thạch 中trung 金kim 。 木mộc 中trung 火hỏa 。 地địa 中trung 水thủy 。 乳nhũ 中trung 酪lạc 。 麻ma 中trung 油du 。 子tử 中trung 禾hòa 。 藏tạng 中trung 金kim 。 模mô 中trung 像tượng 。 孕dựng 中trung 胎thai 。 雲vân 中trung 日nhật 。 涅Niết 槃Bàn 非phi 有hữu 等đẳng 者giả 。 非phi 能năng 名danh 所sở 名danh 。 故cố 云vân 非phi 有hữu 。 因nhân 俗tục 施thi 設thiết 。 名danh 涅Niết 槃Bàn 有hữu 。 既ký 非phi 色sắc 等đẳng 。 云vân 何hà 而nhi 言ngôn 。 見kiến 妙diệu 有hữu 色sắc 。 聞văn 涅Niết 槃Bàn 名danh 如như 水thủy 酒tửu 酪lạc 瓶bình 等đẳng 者giả 。 亦diệc 百bách 句cú 中trung 文văn 。 經Kinh 云vân 。 解giải 脫thoát 者giả 名danh 曰viết 不bất 空không 。 如như 水thủy 等đẳng 。 瓶bình 無vô 水thủy 等đẳng 。

時thời 猶do 故cố 得đắc 名danh 為vi 水thủy 等đẳng 。 瓶bình 如như 是thị 等đẳng 。 瓶bình 不bất 可khả 說thuyết 空không 及cập 與dữ 不bất 空không 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 門môn 中trung 云vân 絕tuyệt 四tứ 句cú 等đẳng 者giả 。 意ý 指chỉ 中trung 為vi 所sở 證chứng 之chi 理lý 。 理lý 尚thượng 無vô 四tứ 。 安an 有hữu 百bách 非phi 。 乃nãi 至chí 有hữu 門môn 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

如như 此thử 下hạ 。 判phán 得đắc 失thất 。 入nhập 地địa 名danh 見kiến 實thật 。 即tức 是thị 得đắc 意ý 。 地địa 前tiền 名danh 失thất 意ý 。 准chuẩn 前tiền 三tam 藏tạng 門môn 。 復phục 一nhất 一nhất 皆giai 明minh 得đắc 失thất 。 為vi 離ly 煩phiền 文văn 。 故cố 此thử 總tổng 明minh 。

次thứ 圓viên 四tứ 門môn 。 初sơ 辨biện 同đồng 異dị 。 云vân 何hà 下hạ 。 徵trưng 起khởi 。

觀quán 見kiến 思tư 下hạ 。 正chánh 釋thích 。 乃nãi 至chí 引dẫn 經kinh 證chứng 等đẳng 。 只chỉ 是thị 三tam 諦đế 互hỗ 融dung 。 門môn 無vô 所sở 壅ủng 。 隨tùy 機cơ 教giáo 別biệt 設thiết 四tứ 不bất 同đồng 。 雖tuy 四tứ 不bất 同đồng 。 入nhập 者giả 無vô 爭tranh 。 故cố 四tứ 門môn 後hậu 從tùng 。

云vân 何hà 下hạ 。 出xuất 互hỗ 融dung 相tương 寄ký 門môn 。 辨biện 別biệt 一nhất 理lý 無vô 虧khuy 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 下hạ 。 釋thích 互hỗ 融dung 意ý 。 一nhất 門môn 即tức 三tam 故cố 。 初sơ 舉cử 因nhân 緣duyên 。 因nhân 緣duyên 即tức 空không 。 空không 即tức 是thị 假giả 。 假giả 即tức 法Pháp 界Giới 。 一nhất 門môn 既ký 然nhiên 。 諸chư 門môn 互hỗ 入nhập 。

如như 上thượng 下hạ 。 結kết 成thành 無vô 生sanh 。 若nhược 爾nhĩ 下hạ 。 開khai 權quyền 。 先tiên 徵trưng 起khởi 。 引dẫn 證chứng 等đẳng 可khả 見kiến 。 若nhược 爾nhĩ 。 只chỉ 應ưng 引dẫn 法pháp 華hoa 。 何hà 須tu 引dẫn 大đại 品phẩm 。 答đáp 。 二nhị 實thật 不bất 殊thù 。 引dẫn 之chi 何hà 爽sảng 。 況huống 論luận 關quan 竟cánh 。 還hoàn 開khai 彼bỉ 權quyền 以dĩ 入nhập 彼bỉ 實thật 。 故cố 知tri 彼bỉ 實thật 即tức 是thị 今kim 實thật 。 諸chư 味vị 皆giai 爾nhĩ 。 豈khởi 獨độc 大đại 品phẩm 。

上thượng 無vô 生sanh 下hạ 。 結kết 用dụng 。 門môn 意ý 依y 前tiền 。 初sơ 用dụng 圓viên 無vô 生sanh 門môn 。 竪thụ 非phi 竪thụ 故cố 。 具cụ 如như 竪thụ 破phá 。 開khai 章chương 之chi 初sơ 。 恐khủng 人nhân 迷mê 旨chỉ 。 故cố 於ư 此thử 中trung 復phục 示thị 文văn 意ý 。 即tức 是thị 第đệ 三tam 示thị 文văn 旨chỉ 也dã 。 若nhược 消tiêu 文văn 勢thế 。 不bất 可khả 一nhất 一nhất 見kiến 一nhất 一nhất 思tư 頻tần 談đàm 其kỳ 旨chỉ 。

次thứ 明minh 入nhập 假giả 破phá 遍biến 。 初sơ 明minh 文văn 意ý 者giả 。 二Nhị 乘Thừa 不bất 能năng 。 無vô 大đại 悲bi 故cố 。 故cố 知tri 出xuất 假giả 。 大đại 悲bi 為vi 本bổn 。

空không 中trung 種chủng 樹thụ 者giả 。 大đại 品phẩm 經kinh 中trung 譬thí 出xuất 假giả 相tương 應ứng 於ư 生sanh 死tử 。 善thiện 巧xảo 方phương 便tiện 。 如như 空không 中trung 樹thụ 。 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 。 論luận 引dẫn 網võng 明minh 菩Bồ 薩Tát 經kinh 。 釋thích 云vân 是thị 菩Bồ 薩Tát 所sở 。 說thuyết 有hữu 能năng 解giải 者giả 。 得đắc 大đại 功công 德đức 。 如như 空không 種chủng 樹thụ 得đắc 華hoa 得đắc 菓quả 。 諸chư 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 不bất 著trước 一nhất 切thiết 。 而nhi 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 出xuất 假giả 菩Bồ 薩Tát 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

大đại 悲bi 下hạ 。 入nhập 假giả 正chánh 意ý 。

次thứ 入nhập 假giả 緣duyên 中trung 云vân 圓viên 體thể 哀ai 傷thương 者giả 。 他tha 苦khổ 同đồng 己kỷ 。 非phi 謂vị 無vô 緣duyên 。 憶ức 本bổn 誓thệ 者giả 。 思tư 宿túc 誓thệ 願nguyện 策sách 發phát 令linh 起khởi 。 故cố 引dẫn 二Nhị 乘Thừa 以dĩ 勵lệ 先tiên 志chí 。 利lợi 智trí 應ưng 知tri 。 住trụ 空không 有hữu 棄khí 他tha 過quá 。 不bất 習tập 法pháp 過quá 。 善thiện 巧xảo 者giả 。 命mạng 智trí 牢lao 強cường 不bất 令linh 假giả 汙ô 。 精tinh 進tấn 者giả 。 無vô 使sử 一nhất 念niệm 生sanh 畏úy 憚đạn 想tưởng 。

次thứ 引dẫn 淨tịnh 名danh 三tam 慰úy 喻dụ 者giả 。 大đại 師sư 判phán 彼bỉ 問vấn 疾tật 品phẩm 文văn 為vi 三tam 慰úy 喻dụ 。 亦diệc 名danh 三tam 觀quán 。 亦diệc 名danh 三tam 教giáo 。 說thuyết 身thân 無vô 常thường 等đẳng 。 入nhập 空không 慰úy 喻dụ 。 以dĩ 己kỷ 之chi 疾tật 下hạ 。 入nhập 假giả 慰úy 喻dụ 。 今kim 我ngã 此thử 病bệnh 等đẳng 。 入nhập 中trung 慰úy 喻dụ 。 彼bỉ 分phần/phân 入nhập 假giả 。 經kinh 文văn 以dĩ 為vi 五ngũ 意ý 。 今kim 此thử 全toàn 用dụng 彼bỉ 經kinh 五ngũ 意ý 。 出xuất 假giả 即tức 是thị 空không 中trung 中trung 間gian 。 云vân 中trung 間gian 。 即tức 是thị 出xuất 假giả 慰úy 喻dụ 。 經Kinh 云vân 以dĩ 己kỷ 之chi 疾tật 。 愍mẫn 於ư 彼bỉ 疾tật 。 即tức 同đồng 體thể 也dã 。 略lược 如như 向hướng 釋thích 。 若nhược 論luận 文văn 旨chỉ 方phương 云vân 無vô 緣duyên 。 心tâm 佛Phật 眾chúng 生sanh 三tam 無vô 差sai 別biệt 。 依y 此thử 中trung 觀quán 而nhi 利lợi 於ư 彼bỉ 。 下hạ 四tứ 准chuẩn 知tri 。 問vấn 。 自tự 既ký 有hữu 疾tật 。 何hà 能năng 彼bỉ 。 答đáp 。 有hữu 二nhị 意ý 。 一nhất 四tứ 住trụ 雖tuy 斷đoạn 。 猶do 有hữu 無vô 明minh 。 我ngã 無vô 明minh 尚thượng 爾nhĩ 。 況huống 眾chúng 生sanh 見kiến 思tư 。 二nhị 者giả 以dĩ 我ngã 昔tích 苦khổ 愍mẫn 彼bỉ 今kim 苦khổ 。 云vân 當đương 識thức 宿túc 世thế 。 無vô 數số 劫kiếp 苦khổ 。 第đệ 二nhị 者giả 如như 布bố 衣y 登đăng 極cực 。 知tri 人nhân 苦khổ 樂lạc 。 故cố 引dẫn 經Kinh 云vân 。 當đương 念niệm 饒nhiêu 益ích 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 入nhập 空không 則tắc 棄khí 他tha 。 入nhập 假giả 則tắc 愍mẫn 彼bỉ 。

次thứ 引dẫn 憶ức 所sở 脩tu 福phước 等đẳng 者giả 。 諸chư 語ngữ 意ý 正chánh 明minh 具cụ 於ư 二nhị 嚴nghiêm 。 命mạng 是thị 慧tuệ 命mạng 故cố 也dã 。 不bất 見kiến 中trung 理lý 皆giai 名danh 為vi 別biệt 。 以dĩ 中trung 理lý 心tâm 巳tị 四tứ 五ngũ 故cố 。

次thứ 引dẫn 勿vật 生sanh 憂ưu 惱não 等đẳng 者giả 。 觀quán 起khởi 勇dũng 健kiện 心tâm 。 若nhược 無vô 勇dũng 志chí 或hoặc 墮đọa 二nhị 地địa 。 從tùng 空không 下hạ 。 料liệu 簡giản 。 有hữu 法pháp 譬thí 合hợp 。 法pháp 與dữ 譬thí 文văn 。 入nhập 空không 出xuất 假giả 。 及cập 以dĩ 利lợi 鈍độn 。 前tiền 後hậu 更cánh 互hỗ 者giả 。 隨tùy 諸chư 便tiện 耳nhĩ 。

又hựu 法pháp 說thuyết 中trung 。 乃nãi 以dĩ 利lợi 根căn 對đối 於ư 住trụ 空không 而nhi 料liệu 簡giản 。 五ngũ 車xa 事sự 者giả 。 利lợi 智trí 住trụ 空không 無vô 四tứ 事sự 故cố 。 故cố 但đãn 對đối 空không 而nhi 為vi 料liệu 簡giản 。 故cố 闕khuyết 四tứ 事sự 未vị 必tất 鈍độn 根căn 。 具cụ 四tứ 事sự 者giả 未vị 必tất 利lợi 根căn 。

譬thí 中trung 身thân 力lực 如như 利lợi 智trí 。 膽đảm 勇dũng 如như 精tinh 進tấn 。 餘dư 三tam 皆giai 須tu 有hữu 精tinh 進tấn 故cố 。 故cố 且thả 以dĩ 進tiến 而nhi 喻dụ 於ư 三tam 。 亦diệc 可khả 膽đảm 勇dũng 總tổng 譬thí 四tứ 事sự 以dĩ 對đối 身thân 力lực 。 即tức 五ngũ 事sự 譬thí 具cụ 足túc 。 何hà 能năng 等đẳng 者giả 。 只chỉ 是thị 鈍độn 根căn 聲Thanh 聞Văn 無vô 五ngũ 事sự 者giả 。

今kim 住trụ 空không 下hạ 。 合hợp 五ngũ 緣duyên 。 還hoàn 以dĩ 向hướng 譬thí 來lai 此thử 帖# 合hợp 。 住trụ 空không 出xuất 假giả 各các 兩lưỡng 種chủng 者giả 。 智trí 對đối 四tứ 事sự 。 次thứ 具cụ 緣duyên 者giả 下hạ 。 釋thích 五ngũ 事sự 。 具cụ 者giả 若nhược 對đối 前tiền 五ngũ 。 少thiểu 不bất 次thứ 第đệ 。 五ngũ 譬thí [(束*力)/止]# 足túc 有hữu 。 親thân 如như 天thiên 性tánh 。 即tức 同đồng 體thể 也dã 。 有hữu 約ước 謂vị 要yếu 約ước 。 即tức 本bổn 誓thệ 也dã 。 有hữu 策sách 謂vị 奇kỳ 謀mưu 。 即tức 善thiện 巧xảo 也dã 。 有hữu 力lực 謂vị 勇dũng 健kiện 。 即tức 利lợi 智trí 也dã 。 有hữu 膽đảm 謂vị 勇dũng 。 即tức 精tinh 進tấn 也dã 。

次thứ 入nhập 假giả 觀quán 中trung 列liệt 三tam 法pháp 者giả 。 闕khuyết 一nhất 不bất 可khả 。 故cố 大đại 經Kinh 云vân 。 佛Phật 及cập 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 大đại 醫y 王vương 。

何hà 以dĩ 故cố 。 知tri 病bệnh 識thức 藥dược 。 應ứng 病bệnh 授thọ 藥dược 故cố 。 沉trầm 下hạ 曰viết 墜trụy 。 更cánh 互hỗ 為vi 迴hồi 。 結kết 業nghiệp 為vi 集tập 。 墜trụy 墮đọa 為vi 苦khổ 。 苦khổ 集tập 更cánh 互hỗ 。 如như 旋toàn 火hỏa 輪luân 。 產sản 養dưỡng 育dục 收thu 也dã 。 畜súc 應ưng 作tác 稸# 。 積tích 也dã 。 偉# 大đại 。 肥phì 也dã 。 忽hốt 榮vinh 等đẳng 者giả 。 如như 諸chư 經kinh 中trung 捨xả 國quốc 城thành 等đẳng 。 樵tiều 漁ngư 等đẳng 者giả 。 樵tiều 如như 鄭trịnh 弘hoằng 如như 漁ngư 父phụ 。 安an 貧bần 自tự 處xứ 故cố 也dã 。 扣khấu 牛ngưu 等đẳng 者giả 。 非phi 理lý 造tạo 求cầu 曰viết 干can 。 輔phụ 佐tá 王vương 者giả 曰viết 相tương/tướng 。 如như 寗# 戚thích 邀yêu 齊tề 桓hoàn 公công 。 夜dạ 於ư 城thành 傍bàng 扣khấu 角giác 而nhi 歌ca 。 歌ca 最tối 後hậu 云vân 。 伍# 官quan 何hà 時thời 用dụng 汝nhữ 為vi 國quốc 相tương/tướng 。 負phụ 鼎đỉnh 等đẳng 者giả 。 指chỉ 事sự 求cầu 利lợi 曰viết 邀yêu 。 伊y 尹# 邀yêu 相tương/tướng 。 常thường 負phụ 一nhất 鼎đỉnh 而nhi 自tự 語ngữ 曰viết 。 若nhược 以dĩ 我ngã 為vi 相tương/tướng 。 如như 鼎đỉnh 調điều 味vị 。 使sử 天thiên 下hạ 無vô 偏thiên 。 專chuyên 文văn 專chuyên 武võ 者giả 。 耆kỳ 好hảo/hiếu 不bất 同đồng 。 俗tục 古cổ 賢hiền 良lương 偏thiên 好hảo/hiếu 非phi 一nhất 。 尼ni 乾can/kiền/càn 經kinh 中trung 此thử 外ngoại 道đạo 廣quảng 為vì 嚴nghiêm 熾sí 王vương 說thuyết 諸chư 王vương 性tánh 偏thiên 。

次thứ 知tri 重trọng/trùng 數số 中trung 。 文văn 中trung 不bất 同đồng 。 但đãn 依y 笇# 法pháp 。 合hợp 之chi 無vô 失thất 。 應ưng 知tri 文văn 中trung 有hữu 直trực 爾nhĩ 數số 。 有hữu 帶đái 根căn 本bổn 。 合hợp 文văn 。 文văn 皆giai 有hữu 信tín 等đẳng 。 正chánh 是thị 出xuất 假giả 。 六lục 十thập 四tứ 番phiên 病bệnh 相tương/tướng 中trung 云vân 彼bỉ 此thử 者giả 。 以dĩ 有hữu 望vọng 無vô 。 乃nãi 至chí 無vô 言ngôn 。 言ngôn 深thâm 淺thiển 者giả 。 亦diệc 以dĩ 有hữu 望vọng 無vô 。 乃nãi 至chí 無vô 言ngôn 。 性tánh 重trọng/trùng 亦diệc 然nhiên 。 一nhất 一nhất 重trọng/trùng 中trung 皆giai 有hữu 能năng 治trị 所sở 治trị 不bất 同đồng 。 展triển 轉chuyển 未vị 破phá 。 故cố 諸chư 重trọng/trùng 起khởi 。 此thử 緣duyên 一nhất 諦đế 此thử 應ưng 從tùng 言ngôn 四tứ 十thập 里lý 。 既ký 緣duyên 四Tứ 諦Đế 。 斷đoạn 惑hoặc 斷đoạn 思tư 唯duy 緣duyên 一nhất 諦đế 故cố 也dã 。 二Nhị 乘Thừa 直trực 入nhập 等đẳng 者giả 。 明minh 入nhập 假giả 方phương 便tiện 。 須tu 先tiên 分phân 別biệt 。 為vi 後hậu 方phương 便tiện 。 諸chư 教giáo 皆giai 爾nhĩ 。 所sở 期kỳ 不bất 同đồng 。 以dĩ 分phần/phân 教giáo 別biệt 別biệt 修tu 。 各các 有hữu 法pháp 者giả 。 以dĩ 止Chỉ 觀Quán 研nghiên 之chi 。 況huống 恆Hằng 沙sa 三tam 昧muội 而nhi 無vô 別biệt 修tu 。 若nhược 從tùng 實thật 說thuyết 。 略lược 知tri 而nhi 已dĩ 。 但đãn 專chuyên 理lý 觀quán 。 至chí 六lục 根căn 淨tịnh 。 增tăng 修tu 不bất 難nan 。 五ngũ 部bộ 等đẳng 者giả 。 如như 善thiện 五ngũ 部bộ 豈khởi 塞tắc 胸hung 臆ức 。 五ngũ 分phần/phân 十thập 誦tụng 。 曇đàm 無vô 德đức 。 薩tát 婆bà 多đa 。 彌di 沙sa 塞tắc 。

次thứ 識thức 法pháp 藥dược 者giả 。 楞lăng 伽già 所sở 列liệt 具cụ 如như 今kim 文văn 。 初sơ 明minh 世thế 間gian 法pháp 藥dược 者giả 。 大đại 經kinh 。 金kim 光quang 明minh 並tịnh 云vân 世thế 法pháp 。 即tức 出xuất 世thế 法pháp 。 兩lưỡng 經kinh 語ngữ 同đồng 。 意ý 有hữu 顯hiển 密mật 。 大đại 經kinh 開khai 權quyền 竟cánh 故cố 得đắc 顯hiển 說thuyết 。 金kim 光quang 明minh 但đãn 云vân 世thế 間gian 。 皆giai 因nhân 此thử 經Kinh 。 此thử 乃nãi 密mật 示thị 。 大đại 經kinh 雖tuy 云vân 。 是thị 佛Phật 所sở 說thuyết 。 仍nhưng 未vị 云vân 所sở 說thuyết 即tức 是thị 妙diệu 理lý 。 顯hiển 密mật 雖tuy 爾nhĩ 。 順thuận 次thứ 第đệ 意ý 只chỉ 是thị 引dẫn 文văn 證chứng 世thế 法pháp 藥dược 。 若nhược 除trừ 識thức 意ý 。 無vô 不bất 為vì 令linh 眾chúng 生sanh 出xuất 世thế 。 以dĩ 五Ngũ 戒Giới 為vi 世thế 法pháp 藥dược 者giả 。 佛Phật 現hiện 方phương 有hữu 。 世thế 即tức 出xuất 世thế 。 故cố 引dẫn 五ngũ 行hành 常thường 等đẳng 。 即tức 是thị 五Ngũ 戒Giới 。 問vấn 。 知tri 病bệnh 中trung 但đãn 云vân 見kiến 思tư 。 識thức 藥dược 中trung 何hà 故cố 乃nãi 至chí 上thượng 上thượng 法pháp 藥dược 。 藥dược 病bệnh 以dĩ 不bất 相tương 治trị 耶da 。 答đáp 。 似tự 如như 所sở 問vấn 。 意ý 亦diệc 少thiểu 別biệt 。 此thử 知tri 病bệnh 等đẳng 三tam 。 並tịnh 是thị 菩Bồ 薩Tát 出xuất 假giả 分phân 別biệt 。 況huống 入nhập 空không 時thời 。 知tri 見kiến 已dĩ 後hậu 。 出xuất 假giả 時thời 三tam 藥dược 治trị 之chi 。 得đắc 差sai 各các 別biệt 。 言ngôn 五ngũ 常thường 似tự 五Ngũ 戒Giới 者giả 。 如như 提đề 謂vị 經kinh 問vấn 。 佛Phật 何hà 故cố 不bất 四tứ 不bất 六lục 。 佛Phật 言ngôn 但đãn 說thuyết 五ngũ 者giả 。 治trị 病bệnh 義nghĩa 足túc 。 天thiên 地địa 之chi 根căn 等đẳng 。 人nhân 持trì 之chi 五ngũ 藏tạng 安an 。 令linh 成thành 當đương 來lai 五ngũ 體thể 等đẳng 。 順thuận 世thế 五ngũ 常thường 五ngũ 德đức 之chi 法pháp 。 煞sát 乖quai 仁nhân 。 盜đạo 乖quai 義nghĩa 。 淫dâm 乖quai 禮lễ 。 酒tửu 乖quai 智trí 。 妄vọng 乖quai 信tín 。 反phản 此thử 即tức 具cụ 五ngũ 常thường 五ngũ 德đức 。 又hựu 五ngũ 行hành 似tự 五Ngũ 戒Giới 者giả 。 白bạch 虎hổ 通thông 具cụ 對đối 五ngũ 行hành 五ngũ 藏tạng 五ngũ 根căn 五ngũ 方phương 。 四tứ 時thời 等đẳng 持trì 之chi 則tắc 俱câu 安an 。 故cố 以dĩ 不bất 煞sát 等đẳng 防phòng 五ngũ 根căn 等đẳng 不bất 安an 故cố 也dã 。 五ngũ 經kinh 似tự 五Ngũ 戒Giới 者giả 。 略lược 如như 前tiền 釋thích 。 但đãn 此thử 中trung 開khai 禮lễ 為vi 二nhị 。 不bất 語ngữ 春xuân 秋thu 。 又hựu 與dữ 提đề 謂vị 對đối 義nghĩa 少thiểu 別biệt 。 易dị 測trắc 陰âm 陽dương 等đẳng 者giả 。 如như 孔khổng 子tử 有hữu 三tam 備bị 卜bốc 經kinh 。 上thượng 知tri 天thiên 文văn 。 中trung 知tri 人nhân 事sự 。 下hạ 知tri 地địa 理lý 。 使sử 詐trá 者giả 不bất 行hành 。 欲dục 知tri 此thử 法Pháp 等đẳng 者giả 。 如như 向hướng 所sở 對đối 未vị 為vi 善thiện 修tu 。 若nhược 通thông 明minh 三tam 昧muội 之chi 力lực 。 委ủy 知tri 身thân 中trung 具cụ 放phóng 天thiên 地địa 四tứ 時thời 五ngũ 行hành 。 所sở 知tri 身thân 與dữ 陰âm 陽dương 天thiên 地địa 星tinh 宿tú 等đẳng 合hợp 。

次thứ 判phán 淺thiển 深thâm 。 云vân 漏lậu 器khí 等đẳng 者giả 。 禪thiền 法pháp 如như 水thủy 。 心tâm 性tánh 如như 器khí 。 心tâm 行hành 如như 漏lậu 。 禪thiền 如như 彩thải 衣y 。 心tâm 行hành 如như 雨vũ 。 雨vũ 退thoái 失thất 如như 色sắc 脫thoát 。

次thứ 識thức 出xuất 世thế 法pháp 藥dược 中trung 。 初sơ 通thông 列liệt 中trung 意ý 兼kiêm 兩lưỡng 教giáo 。 具cụ 如như 玄huyền 文văn 。 增tăng 數số 中trung 法pháp 列liệt 前tiền 二nhị 教giáo 是thị 。 此thử 中trung 人nhân 天thiên 亦diệc 可khả 以dĩ 三tam 藏tạng 攝nhiếp 之chi 。 如như 增tăng 一nhất 中trung 具cụ 有hữu 人nhân 天thiên 增tăng 數số 。 欲dục 各các 遍biến 攝nhiếp 。 雖tuy 至chí 無vô 量lượng 。 要yếu 不bất 逾du 二nhị 法pháp 。 如như 即tức 行hành 者giả 若nhược 能năng 。 具cụ 足túc 十thập 重trọng/trùng 二nhị 法pháp 。 方phương 可khả 論luận 道đạo 。 謂vị 真chân 俗tục 。 教giáo 行hành 。 信tín 法pháp 。 乘thừa 戒giới 。 福phước 慧tuệ 。 權quyền 實thật 。 智trí 斷đoạn 。 定định 慧tuệ 。 悲bi 智trí 。 正chánh 助trợ 。 若nhược 欲dục 各các 論luận 。 雙song 雙song 無vô 不bất 收thu 一nhất 切thiết 法pháp 。 此thử 中trung 名danh 相tướng 與dữ 出xuất 世thế 同đồng 。 義nghĩa 須tu 入nhập 於ư 圓viên 別biệt 之chi 相tướng 。 如như 四tứ 念niệm 處xứ 。 六lục 念niệm 等đẳng 文văn 。 文văn 相tương/tướng 自tự 顯hiển 。 餘dư 並tịnh 兼kiêm 含hàm 。 如như 八bát 正chánh 。 九cửu 想tưởng 。 十thập 智trí 等đẳng 文văn 。 不bất 可khả 率suất 爾nhĩ 違vi 於ư 深thâm 致trí 。 如như 九cửu 想tưởng 中trung 即tức 以dĩ 四tứ 見kiến 為vi 汙ô 穢uế 陰ấm 等đẳng 。 如như 是thị 五ngũ 陰ấm 。 得đắc 觀quán 而nhi 變biến 名danh 為vi 不bất 淨tịnh 。 乃nãi 至chí 白bạch 骨cốt 。 即tức 是thị 見kiến 真chân 。 進tiến 至chí 燒thiêu 想tưởng 實thật 相tướng 無vô 實thật 。 初sơ 後hậu 既ký 然nhiên 中trung 間gian 比tỉ 說thuyết 。 十thập 智trí 並tịnh 依y 此thử 意ý 消tiêu 釋thích 。 但đãn 慎thận 法pháp 比tỉ 四Tứ 諦Đế 等đẳng 名danh 。 使sử 不bất 違vi 所sở 列liệt 。

譬thí 如như 下hạ 。 譬thí 知tri 法pháp 藥dược 之chi 相tướng 。 初sơ 總tổng 譬thí 增tăng 數số 。 以dĩ 病bệnh 不bất 同đồng 。 故cố 藥dược 增tăng 減giảm 。 又hựu 世thế 與dữ 出xuất 世thế 。 悉tất 治trị 見kiến 思tư 。 病bệnh 差sai 不bất 同đồng 。 言ngôn 近cận 意ý 遠viễn 。

入nhập 假giả 下hạ 。 合hợp 如như 文văn 。

又hựu 下hạ 別biệt 譬thí 。 初sơ 譬thí 依y 於ư 佛Phật 經Kinh 以dĩ 明minh 法pháp 藥dược 。 皮bì 等đẳng 次thứ 第đệ 以dĩ 對đối 四tứ 悉tất 。 根căn 等đẳng 次thứ 第đệ 對đối 。 信tín 戒giới 定định 慧tuệ 。 山sơn 海hải 水thủy 陸lục 以dĩ 對đối 四tứ 門môn 。 門môn 門môn 各các 有hữu 四tứ 悉tất 信tín 等đẳng 。 四tứ 方phương 土thổ/độ 地địa 以dĩ 譬thí 四tứ 教giáo 。 皆giai 有hữu 如như 上thượng 四tứ 方Phương 等Đẳng 也dã 。 四tứ 方phương 各các 有hữu 山sơn 海hải 水thủy 陸lục 採thải 掘quật 乾can/kiền/càn 濕thấp 。 通thông 譬thí 各các 有hữu 權quyền 實thật 真chân 俗tục 定định 不bất 定định 等đẳng 。 定định 如như 頓đốn 漸tiệm 。 不bất 定định 秘bí 密mật 。 不bất 定định 菩Bồ 薩Tát 於ư 彼bỉ 。 定định 不bất 定định 等đẳng 。 用dụng 與dữ 不bất 用dụng 。 苗miêu 如như 採thải 用dụng 。 根căn 如như 掘quật 用dụng 。 權quyền 為vi 苗miêu 用dụng 。 實thật 為vi 根căn 。 根căn 苗miêu 各các 有hữu 乾can/kiền/càn 濕thấp 不bất 同đồng 。 真Chân 如Như 乾can/kiền/càn 。 俗tục 如như 濕thấp 。

又hựu 知tri 下hạ 。 明minh 用dụng 藥dược 所sở 治trị 不bất 同đồng 。 善thiện 知tri 授thọ 法pháp 。 適thích 時thời 不bất 差sai 。 雖tuy 未vị 真chân 得đắc 。 至chí 相tương 似tự 位vị 亦diệc 能năng 似tự 用dụng 。 如như 第đệ 一nhất 卷quyển 或hoặc 得đắc 不bất 得đắc 是thị 也dã 。

入nhập 假giả 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 合hợp 中trung 但đãn 合hợp 四tứ 悉tất 。 四tứ 悉tất 在tại 初sơ 。 通thông 入nhập 諸chư 教giáo 。 舉cử 初sơ 攝nhiếp 後hậu 並tịnh 在tại 悉tất 中trung 。 故cố 下hạ 信tín 等đẳng 略lược 而nhi 不bất 合hợp 。

欲dục 治trị 下hạ 。 明minh 法pháp 藥dược 體thể 遍biến 。 大đại 醫y 者giả 。 別biệt 位vị 在tại 行hành 。

又hựu 大đại 地địa 下hạ 。 譬thí 開khai 權quyền 藥dược 。 皆giai 依y 實thật 地địa 。 隨tùy 病bệnh 不bất 同đồng 。 地địa 無vô 分phân 別biệt 。 法pháp 藥dược 下hạ 。 合hợp 。 文văn 似tự 一nhất 即tức 多đa 。 正chánh 當đương 多đa 即tức 一nhất 。 若nhược 未vị 開khai 權quyền 。 不bất 說thuyết 多đa 一nhất 。 觀quán 合hợp 大đại 地địa 。 止chỉ 合hợp 大đại 河hà 。 又hựu 如như 下hạ 。 以dĩ 諦đế 合hợp 者giả 。 是thị 所sở 用dụng 門môn 故cố 。 如như 前tiền 三tam 藥dược 皆giai 是thị 於ư 諦đế 。 故cố 云vân 種chủng 種chủng 。

湯thang 飲ẩm 等đẳng 者giả 。 譬thí 治trị 異dị 。 各các 一nhất 止Chỉ 觀Quán 。 故cố 定định 慧tuệ 是thị 道đạo 。 道đạo 即tức 攝nhiếp 四tứ 。 定định 淨tịnh 慧tuệ 飲ẩm 生sanh 滅diệt 二nhị 。 定định 吐thổ 慧tuệ 下hạ 無vô 生sanh 二nhị 。 定định 灸# 慧tuệ 針châm 無vô 量lượng 二nhị 。 定định 丸hoàn 慧tuệ 散tán 無vô 作tác 二nhị 。 以dĩ 教giáo 釋thích 喻dụ 。 使sử 與dữ 法Pháp 會hội 。 入nhập 假giả 下hạ 。 合hợp 。 先tiên 合hợp 四Tứ 諦Đế 。 苦khổ 集tập 不bất 同đồng 。 集Tập 諦Đế 也dã 。 苦khổ 家gia 集tập 故cố 。 若nhược 果quả 不bất 同đồng 。 即tức 苦Khổ 諦Đế 也dã 。 道đạo 滅diệt 如như 文văn 。

種chủng 種chủng 下hạ 。 合hợp 。 止Chỉ 觀Quán 具cụ 四tứ 。 四Tứ 諦Đế 設thiết 治trị 不bất 同đồng 。 故cố 云vân 種chủng 種chủng 。

復phục 次thứ 下hạ 。 出xuất 假giả 菩Bồ 薩Tát 。 造tạo 論luận 通thông 經kinh 先tiên 舉cử 譬thí 。 所sở 以dĩ 下hạ 。 釋thích 。 初sơ 云vân 神thần 農nông 者giả 。 皇hoàng 帝đế 時thời 醫y 。 華hoa 他tha 者giả 。 列liệt 傳truyền 云vân 。 譙# 人nhân 心tâm 。 解giải 分phần/phân 劑tề 。 不bất 假giả 秤xứng 量lượng 。 扁# 鵲thước 者giả 。 越việt 醫y 也dã 。 神thần 農nông 如như 佛Phật 華hoa 他tha 。 答đáp 如như 出xuất 假giả 菩Bồ 薩Tát 依y 經kinh 造tạo 論luận 名danh 為vi 作tác 方phương 。

次thứ 釋thích 中trung 鄉hương 土thổ/độ 等đẳng 者giả 。 譬thí 中trung 邊biên 機cơ 別biệt 。 人nhân 有hữu 等đẳng 者giả 。 利lợi 鈍độn 根căn 也dã 。 論luận 公công 皆giai 爾nhĩ 。 儜nảnh 。 病bệnh 也dã 。 食thực 為vi 病bệnh 因nhân 。 如như 根căn 利lợi 鈍độn 。 所sở 治trị 各các 別biệt 。

佛Phật 初sơ 出xuất 下hạ 。 合hợp 神thần 農nông 。 後hậu 代đại 下hạ 。 合hợp 華hoa 他tha 。 釋thích 論luận 下hạ 。 引dẫn 造tạo 論luận 意ý 。 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 請thỉnh 加gia 。

三tam 授thọ 藥dược 中trung 。 先tiên 總tổng 舉cử 藥dược 病bệnh 。 眾chúng 生sanh 下hạ 。 別biệt 明minh 法pháp 藥dược 。 初sơ 世thế 法pháp 中trung 。 如như 孔khổng 丘khâu 等đẳng 者giả 。 制chế 禮lễ 作tác 樂nhạc 。 五ngũ 德đức 行hạnh 世thế 。 禮lễ 樂nhạo/nhạc/lạc 前tiền 駈khu 。 真chân 道đạo 後hậu 啟khải 。 元nguyên 古cổ 等đẳng 者giả 。 佛Phật 教giáo 明minh 劫kiếp 不bất 須tu 此thử 名danh 。 且thả 順thuận 此thử 土thổ/độ 化hóa 初sơ 以dĩ 說thuyết 。 我ngã 遣khiển 等đẳng 者giả 。 清thanh 淨tịnh 法Pháp 行hành 經Kinh 云vân 。 月Nguyệt 光Quang 菩Bồ 薩Tát 。 彼bỉ 稱xưng 顏nhan 回hồi 。 光Quang 淨Tịnh 菩Bồ 薩Tát 。 彼bỉ 稱xưng 仲trọng 尼ni 。 迦Ca 葉Diếp 菩Bồ 薩Tát 彼bỉ 稱xưng 老lão 子tử 。 天Thiên 竺Trúc 指chỉ 此thử 也dã 。 准chuẩn 諸chư 目mục 錄lục 。 此thử 經Kinh 疑nghi 偽ngụy 。 文văn 義nghĩa 既ký 是thị 。 惑hoặc 忌kỵ 失thất 譯dịch 。 像tượng 法pháp 決quyết 疑nghi 等đẳng 。 意ý 亦diệc 如như 是thị 。 如như 涅Niết 槃Bàn 後hậu 分phần/phân 。 本bổn 在tại 偽ngụy 目mục 。 至chí 唐đường 刊# 定định 。 始thỉ 入nhập 正chánh 經kinh 。 大đại 師sư 初sơ 依y 。 不bất 應ưng 錯thác 用dụng 。

次thứ 出xuất 世thế 。 與dữ 上thượng 上thượng 合hợp 說thuyết 。 仍nhưng 離ly 為vi 四tứ 教giáo 。 是thị 則tắc 藏tạng 通thông 即tức 出xuất 世thế 。 別biệt 圓viên 即tức 上thượng 上thượng 。 故cố 消tiêu 前tiền 。 又hựu 須tu 依y 四tứ 教giáo 四tứ 門môn 四tứ 悉tất 。 下hạ 中trung 等đẳng 名danh 即tức 四tứ 因nhân 緣duyên 智trí 。 初sơ 明minh 佛Phật 。 雖tuy 是thị 下hạ 。 菩Bồ 薩Tát 造tạo 論luận 。 餘dư 三tam 准chuẩn 知tri 。 以dĩ 樂nhạo 聞văn 等đẳng 。 對đối 悉tất 下hạ 去khứ 。 但đãn 作tác 二nhị 段đoạn 。 先tiên 四tứ 悉tất 。 次thứ 作tác 論luận 。 縱túng/tung 無vô 偏thiên 申thân 。 或hoặc 兼kiêm 或hoặc 具cụ 。 比tỉ 望vọng 可khả 知tri 。

十thập 六lục 門môn 等đẳng 者giả 。 門môn 門môn 各các 有hữu 四Tứ 諦Đế 故cố 也dã 。 門môn 門môn 各các 有hữu 菩Bồ 薩Tát 申thân 經kinh 。 即tức 是thị 出xuất 假giả 之chi 心tâm 意ý 也dã 。

隨tùy 類loại 音âm 等đẳng 者giả 。 出xuất 假giả 赴phó 機cơ 名danh 一nhất 音âm 耳nhĩ 。 一nhất 雲vân 亦diệc 然nhiên 。 表biểu 無vô 私tư 耳nhĩ 。 雲vân 現hiện 身thân 也dã 。 雨vũ 說thuyết 法Pháp 也dã 。 見kiến 聞văn 莫mạc 不bất 蒙mông 潤nhuận 故cố 也dã 。 若nhược 全toàn 依y 次thứ 第đệ 。 豈khởi 能năng 授thọ 圓viên 。

次thứ 明minh 入nhập 假giả 位vị 者giả 。 初sơ 位vị 意ý 。 若nhược 專chuyên 下hạ 根căn 。 則tắc 凡phàm 夫phu 望vọng 崖nhai 。 如như 入nhập 空không 時thời 。 見kiến 思tư 重trọng/trùng 數số 。 行hành 位vị 長trường 遠viễn 。 大đại 小tiểu 諸chư 行hành 經kinh 劫kiếp 累lũy/lụy/luy 生sanh 。 故cố 云vân 迢điều 逆nghịch 。 故cố 知tri 諸chư 教giáo 下hạ 根căn 難nạn/nan 致trí 。 上thượng 根căn 之chi 位vị 一nhất 生sanh 可khả 到đáo 。 尚thượng 會hội 中trung 理lý 。 況huống 出xuất 假giả 耶da 。 是thị 故cố 須tu 述thuật 諸chư 教giáo 位vị 別biệt 。

三tam 藏tạng 中trung 先tiên 二Nhị 乘Thừa 。 次thứ 菩Bồ 薩Tát 。 初sơ 譬thí 二Nhị 乘Thừa 人nhân 。 一nhất 去khứ 一nhất 住trụ 。 住trụ 者giả 譬thí 退thoái 。 行hành 人nhân 下hạ 。 合hợp 。 次thứ 明minh 菩Bồ 薩Tát 不bất 待đãi 經kinh 時thời 。 故cố 云vân 一nhất 轉chuyển 。

但đãn 佛Phật 下hạ 。 正chánh 釋thích 二Nhị 乘Thừa 及cập 鈍độn 根căn 菩Bồ 薩Tát 。 並tịnh 至chí 法pháp 華hoa 方phương 運vận 大đại 悲bi 。 名danh 為vi 出xuất 假giả 。 若nhược 七thất 地địa 下hạ 。 引dẫn 經kinh 以dĩ 斥xích 下hạ 根căn 住trụ 空không 。 故cố 至chí 七thất 地địa 。 已dĩ 齊tề 羅La 漢Hán 已dĩ 墮đọa 二Nhị 乘Thừa 地địa 。 故cố 以dĩ 大đại 鳥điểu 為ví 喻dụ 。 論luận 文văn 自tự 合hợp 。 鳥điểu 菩Bồ 薩Tát 身thân 也dã 。 身thân 大đại 者giả 多đa 修tu 六Lục 度Độ 。 無vô 翅sí 者giả 無vô 出xuất 假giả 方phương 便tiện 。 須Tu 彌Di 者giả 。 三tam 界giới 也dã 。 虗hư 空không 者giả 。 無vô 量lượng 佛Phật 法Pháp 也dã 。 未vị 應ưng 飛phi 者giả 。 功công 德đức 未vị 滿mãn 。 從tùng 菩Bồ 薩Tát 三tam 脫thoát 。 遊du 無vô 量lượng 佛Phật 法Pháp 。 而nhi 欲dục 退thoái 沒một 。 則tắc 不bất 能năng 作tác 佛Phật 。 若nhược 死tử 。 羅La 漢Hán 也dã 。 死tử 等đẳng 。 支chi 佛Phật 也dã 。 痛thống 惱não 者giả 。 失thất 菩Bồ 薩Tát 本bổn 功công 德đức 。 大đại 師sư 隨tùy 義nghĩa 。 今kim 為vi 兩lưỡng 釋thích 。 猶do 未vị 死tử 故cố 。 故cố 名danh 為vi 等đẳng 。 故cố 方phương 便tiện 及cập 斷đoạn 見kiến 位vị 。 即tức 兩lưỡng 處xứ 死tử 等đẳng 。

如như 人nhân 下hạ 。 顯hiển 法pháp 功công 德đức 大đại 。 先tiên 序tự 所sở 治trị 病bệnh 。 重trọng/trùng 言ngôn 五ngũ 欲dục 者giả 。 但đãn 通thông 舉cử 不bất 男nam 。 如như 二Nhị 乘Thừa 根căn 敗bại 。 閹# 者giả 。 掩yểm 也dã 。 閇bế 。 皇hoàng 家gia 門môn 。

華hoa 嚴nghiêm 下hạ 。 舉cử 勝thắng 況huống 勝thắng 。 唯duy 至chí 法pháp 華hoa 。 得đắc 記ký 生sanh 喜hỷ 。 遍biến 尋tầm 法pháp 華hoa 前tiền 教giáo 。 不bất 見kiến 二Nhị 乘Thừa 作tác 佛Phật 。 及cập 以dĩ 如Như 來Lai 久cửu 成thành 。 問vấn 。 若nhược 方Phương 等Đẳng 不bất 記ký 。 何hà 故cố 楞lăng 伽già 。 大đại 慧tuệ 問vấn 佛Phật 。 如Như 來Lai 何hà 故cố 。 授thọ 聲Thanh 聞Văn 記ký 。 佛Phật 答đáp 三tam 意ý 。 一nhất 為vi 入nhập 餘dư 界giới 者giả 。 二nhị 恐khủng 菩Bồ 薩Tát 更cánh 求cầu 聲Thanh 聞Văn 。 三tam 變biến 化hóa 佛Phật 非phi 法pháp 性tánh 佛Phật 。 雖tuy 有hữu 此thử 問vấn 。 經kinh 無vô 記ký 文văn 。 尋tầm 三tam 記ký 意ý 。 豈khởi 同đồng 法pháp 華hoa 。

又hựu 闡xiển 提đề 下hạ 。 更cánh 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 對đối 辨biện 故cố 大đại 。 障chướng 去khứ 餘dư 儻thảng 。 不bất 難nan 別biệt 教giáo 。 可khả 見kiến 圓viên 教giáo 。 六lục 根căn 下hạ 。 出xuất 假giả 名danh 同đồng 。 功công 逾du 十thập 向hướng 。 中trung 上thượng 可khả 知tri 。 初sơ 心tâm 是thị 五ngũ 品phẩm 之chi 初sơ 。 故cố 引dẫn 大đại 品phẩm 。 五ngũ 品phẩm 亦diệc 得đắc 觀quán 行hành 坐tọa 道Đạo 場Tràng 也dã 。 更cánh 約ước 六lục 即tức 。 良lương 為vi 此thử 也dã 。

初sơ 問vấn 者giả 。 以dĩ 空không 例lệ 假giả 。 謂vị 情tình 下hạ 。 答đáp 亦diệc 有hữu 三tam 根căn 。 以dĩ 例lệ 出xuất 假giả 。 謂vị 情tình 上thượng 似tự 中trung 真chân 下hạ 。 情tình 即tức 外ngoại 凡phàm 。 似tự 即tức 內nội 凡phàm 。 真chân 見kiến 道đạo 位vị 。 情tình 入nhập 下hạ 。 重trọng/trùng 釋thích 上thượng 根căn 。 言ngôn 觸xúc 人nhân 者giả 。 亦diệc 指chỉ 外ngoại 凡phàm 。 皆giai 觀quán 之chi 。 故cố 云vân 觸xúc 人nhân 。 恐khủng 濫lạm 爾nhĩ 。 前tiền 故cố 云vân 非phi 謂vị 散tán 情tình 。

若nhược 爾nhĩ 下hạ 。 更cánh 難nan 。 凡phàm 云vân 入nhập 者giả 。 須tu 在tại 益ích 。 次thứ 此thử 有hữu 下hạ 。 答đáp 。 念niệm 處xứ 即tức 益ích 。 何hà 必tất 真chân 。 次thứ 若nhược 益ích 下hạ 。 更cánh 難nan 。 退thoái 乃nãi 非phi 益ích 。 不bất 併tinh 下hạ 。 答đáp 。 雖tuy 非phi 不bất 退thoái 。 亦diệc 併tinh 不bất 退thoái 。 設thiết 下hạ 。 縱túng/tung 釋thích 。 設thiết 退thoái 能năng 修tu 。 異dị 諸chư 散tán 情tình 。

次thứ 問vấn 者giả 。 通thông 別biệt 出xuất 假giả 。 必tất 先tiên 入nhập 空không 。 空không 心tâm 出xuất 假giả 。 假giả 必tất 即tức 空không 。 此thử 二nhị 即tức 空không 。 與dữ 圓viên 何hà 別biệt 。 答đáp 中trung 列liệt 出xuất 三tam 人nhân 不bất 同đồng 。 通thông 雖tuy 即tức 空không 。 永vĩnh 不bất 知tri 中trung 。 別biệt 雖tuy 即tức 空không 。 後hậu 方phương 修tu 中trung 。 故cố 此thử 兩lưỡng 教giáo 與dữ 圓viên 永vĩnh 別biệt 。 從tùng 圓viên 人nhân 下hạ 。 辨biện 圓viên 異dị 別biệt 。 言ngôn 能năng 作tác 者giả 。 非phi 別biệt 教giáo 別biệt 。 次thứ 釋thích 勝thắng 別biệt 。 文văn 列liệt 五ngũ 句cú 。 但đãn 成thành 四tứ 句cú 。 初sơ 五ngũ 同đồng 故cố 。 但đãn 恐khủng 文văn 悞ngộ 。 應ưng 有hữu 六lục 句cú 。 四tứ 句cú 如như 前tiền 。 除trừ 初sơ 句cú 已dĩ 。 更cánh 加gia 假giả 中trung 與dữ 空không 相tướng 對đối 。 即tức 六lục 句cú 也dã 。

若nhược 爾nhĩ 下hạ 。 難nạn/nan 向hướng 六lục 句cú 。 還hoàn 不bất 殊thù 圓viên 。 何hà 名danh 為vi 別biệt 。 然nhiên 下hạ 。 答đáp 。 若nhược 更cánh 同đồng 別biệt 。 何hà 名danh 為vi 圓viên 。 欲dục 現hiện 劣liệt 別biệt 。 彌di 易dị 於ư 勝thắng 。

二nhị 明minh 利lợi 益ích 者giả 。 實thật 益ích 必tất 在tại 別biệt 圓viên 地địa 住trụ 。 此thử 是thị 第đệ 四tứ 。 節tiết 示thị 文văn 旨chỉ 也dã 。 所sở 明minh 真chân 益ích 豈khởi 非phi 文văn 意ý 。 次thứ 第đệ 假giả 相tương/tướng 其kỳ 文văn 須tu 明minh 。 先tiên 總tổng 序tự 真chân 。 應ưng 先tiên 明minh 由do 。 後hậu 云vân 法Pháp 眼nhãn 。 必tất 非phi 地địa 前tiền 。 指chỉ 真chân 分phân 別biệt 為vi 法Pháp 眼nhãn 耳nhĩ 。

次thứ 應ưng 以dĩ 下hạ 。 以dĩ 應ưng 格cách 藏tạng 。 驗nghiệm 非phi 法Pháp 身thân 。 三tam 藏tạng 下hạ 。 約ước 教giáo 正chánh 釋thích 。 佛Phật 尚thượng 非phi 真chân 。 況huống 復phục 菩Bồ 薩Tát 。 約ước 教giáo 當đương 分phần/phân 。 彼bỉ 教giáo 無vô 故cố 。 今kim 欲dục 比tỉ 決quyết 。 故cố 且thả 置trí 開khai 。 應ưng 有hữu 下hạ 。 且thả 斥xích 藏tạng 通thông 。 應ưng 有hữu 始thỉ 終chung 。 對đối 化hóa 言ngôn 之chi 。 別biệt 教giáo 教giáo 道đạo 地địa 前tiền 未vị 說thuyết 。 況huống 復phục 藏tạng 通thông 。 別biệt 教giáo 下hạ 。 正chánh 明minh 真chân 應ưng 。 即tức 登đăng 地địa 去khứ 。 見kiến 眾chúng 生sanh 病bệnh 。 知tri 病bệnh 根căn 本bổn 。 如như 人nhân 見kiến 水thủy 知tri 水thủy 淵uyên 源nguyên 。 識thức 藥dược 內nội 實thật 知tri 藥dược 體thể 性tánh 。 印ấn 謂vị 符phù 印ấn 。 以dĩ 銅đồng 為vi 之chi 。 使sử 天thiên 下hạ 同đồng 。 今kim 用dụng 諸chư 教giáo 與dữ 機cơ 相tương/tướng 搆câu 。 是thị 則tắc 無vô 明minh 為vi 病bệnh 源nguyên 。 中trung 道đạo 為vi 藥dược 府phủ 。 種chủng 智trí 印ấn 無vô 悞ngộ 。 真chân 法Pháp 眼nhãn 不bất 差sai 。 和hòa 光quang 下hạ 。 現hiện 身thân 處xứ 處xứ 結kết 緣duyên 。 為vi 利lợi 物vật 始thỉ 。 機cơ 熟thục 之chi 時thời 。 八bát 相tương/tướng 作tác 佛Phật 。 見kiến 聞văn 皆giai 益ích 。 故cố 名danh 為vi 終chung 。 次thứ 明minh 圓viên 教giáo 。 若nhược 得đắc 下hạ 。 對đối 邪tà 料liệu 簡giản 。 所sở 以dĩ 下hạ 。 釋thích 。 權quyền 位vị 長trường/trưởng 故cố 。 難nạn/nan 濫lạm 不bất 簡giản 。 以dĩ 有hữu 漏lậu 等đẳng 者giả 。 亦diệc 如như 氈chiên 多đa 欲dục 見kiến 如Như 來Lai 。 在tại 世thế 之chi 形hình 。 令linh 魔ma 為vi 。 現hiện 已dĩ 偈kệ 歎thán 。 不bất 覺giác 作tác 禮lễ 。 大đại 經kinh 四tứ 依y 品phẩm 云vân 。 魔ma 變biến 作tác 佛Phật 。 相tướng 好hảo 莊trang 嚴nghiêm 。 來lai 向hướng 汝nhữ 者giả 。 常thường 撿kiểm 授thọ 定định 其kỳ 虗hư 實thật 。 老lão 子tử 等đẳng 者giả 。 彼bỉ 經kinh 乃nãi 是thị 道Đạo 士sĩ 王vương 浮phù 偽ngụy 制chế 。 今kim 且thả 縱túng/tung 之chi 。 還hoàn 託thác 佛Phật 形hình 何hà 關quan 道Đạo 士sĩ 。 舉cử 胡hồ 五ngũ 印ấn 路lộ 阻trở 途đồ 乖quai 。 變biến 釋thích 等đẳng 者giả 。 具cụ 如như 釋thích 籤# 。 引dẫn 大đại 經kinh 文văn 。 尚thượng 非phi 三tam 藏tạng 五ngũ 通thông 者giả 。 亦diệc 依y 根căn 本bổn 。 無vô 無vô 漏lậu 故cố 。 無vô 念niệm 處xứ 等đẳng 。 故cố 云vân 世thế 智trí 尚thượng 劣liệt 。 三tam 藏tạng 安an 比tỉ 別biệt 圓viên 。 化hóa 語ngữ 下hạ 。 責trách 奪đoạt 。 雷lôi 者giả 。 如như 陰âm 陽dương 發phát 雷lôi 同đồng 生sanh 物vật 。

三tam 結kết 破phá 法pháp 遍biến 者giả 。 竪thụ 論luận 應ưng 在tại 三tam 觀quán 後hậu 明minh 。 亦diệc 是thị 取thủ 意ý 。 此thử 中trung 預dự 說thuyết 。 於ư 中trung 先tiên 寄ký 三tam 諦đế 以dĩ 意ý 斥xích 文văn 。 次thứ 舉cử 要yếu 下hạ 。 結kết 示thị 。 初sơ 三tam 諦đế 中trung 。 初sơ 約ước 真Chân 諦Đế 。 先tiên 出xuất 文văn 相tương/tướng 。 復phục 先tiên 明minh 凡phàm 情tình 未vị 破phá 。 見kiến 位vị 此thử 位vị 尚thượng 未vị 入nhập 真chân 。 況huống 不bất 次thứ 第đệ 。 入nhập 實thật 。 初sơ 獨độc 舉cử 見kiến 。 意ý 已dĩ 兼kiêm 思tư 。 故cố 此thử 次thứ 文văn 見kiến 思tư 並tịnh 舉cử 。

次thứ 略lược 引dẫn 三tam 譬thí 決quyết 者giả 。 所sở 觸xúc 不bất 同đồng 而nhi 生sanh 各các 見kiến 。 如như 計kế 佛Phật 性tánh 五ngũ 陰ấm 不bất 同đồng 。 離ly 此thử 都đô 無vô 。 各các 計kế 成thành 過quá 。 是thị 故cố 總tổng 文văn 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 不bất 即tức 故cố 凡phàm 非phi 不bất 離ly 故cố 是thị 囈# 言ngôn 等đẳng 者giả 。 囈# 夢mộng 說thuyết 刀đao 。 刀đao 名danh 雖tuy 同đồng 。 及cập 責trách 形hình 色sắc 。 都đô 非phi 刀đao 體thể 。 故cố 王vương 笑tiếu 之chi 。 全toàn 非phi 我ngã 刀đao 。 故cố 知tri 但đãn 是thị 所sở 計kế 不bất 等đẳng 。 貝bối 粖mạt 非phi 乳nhũ 准chuẩn 此thử 可khả 知tri 。 故cố 破phá 見kiến 思tư 適thích 但đãn 是thị 入nhập 空không 。

就tựu 文văn 字tự 等đẳng 者giả 。 說thuyết 意ý 也dã 。 文văn 但đãn 入nhập 空không 。 故cố 云vân 如như 此thử 。 意ý 本bổn 圓viên 極cực 。 故cố 曰viết 不bất 然nhiên 。 見kiến 思tư 下hạ 。 正chánh 出xuất 文văn 意ý 。 教giáo 權quyền 理lý 近cận 。 別biệt 語ngữ 見kiến 思tư 。 理lý 實thật 見kiến 思tư 全toàn 是thị 法pháp 性tánh 。 豈khởi 見kiến 思tư 外ngoại 別biệt 立lập 無vô 明minh 。 故cố 但đãn 依y 理lý 達đạt 為vi 法pháp 性tánh 。 通thông 約ước 名danh 等đẳng 。 五ngũ 即tức 論luận 遍biến 。 別biệt 約ước 分phần/phân 證chứng 。 究cứu 竟cánh 方phương 遍biến 。

次thứ 出xuất 假giả 。 亦diệc 先tiên 示thị 文văn 相tương/tướng 。 次thứ 顯hiển 文văn 旨chỉ 。 故cố 云vân 亦diệc 爾nhĩ 。 文văn 相tương/tướng 須tu 在tại 法Pháp 眼nhãn 論luận 遍biến 。

六lục 根căn 已dĩ 下hạ 。 次thứ 論luận 文văn 旨chỉ 。 文văn 旨chỉ 雖tuy 即tức 。 不bất 次thứ 第đệ 破phá 。 麤thô 惑hoặc 理lý 教giáo 數số 任nhậm 運vận 先tiên 除trừ 。 故cố 相tương 似tự 位vị 一nhất 音âm 遍biến 滿mãn 。 佛Phật 現hiện 身thân 中trung 。 此thử 即tức 不bất 思tư 議nghị 。 假giả 之chi 氣khí 分phần/phân 也dã 。

障chướng 通thông 下hạ 。 約ước 中trung 示thị 遍biến 。 中trung 理lý 本bổn 遍biến 。 故cố 宜nghi 文văn 想tưởng 。 直trực 指chỉ 無vô 明minh 為vi 障chướng 妙diệu 假giả 之chi 神thần 通thông 也dã 。 然nhiên 雖tuy 無vô 文văn 相tương/tướng 。 既ký 別biệt 對đối 無vô 明minh 。 及cập 在tại 二nhị 觀quán 後hậu 。 復phục 似tự 文văn 相tương 次thứ 第đệ 之chi 意ý 。

故cố 舉cử 要yếu 下hạ 。 更cánh 總tổng 明minh 之chi 。 故cố 觀quán 見kiến 思tư 即tức 見kiến 法pháp 性tánh 。 豈khởi 有hữu 三tam 觀quán 前tiền 後hậu 次thứ 第đệ 。

前tiền 觀quán 下hạ 。 示thị 遍biến 意ý 。 結kết 遍biến 之chi 文văn 。 末mạt 應ưng 在tại 此thử 。 恐khủng 迷mê 二nhị 觀quán 。 觀quán 法pháp 重trọng/trùng 沓đạp 。 故cố 於ư 此thử 示thị 見kiến 思tư 法pháp 性tánh 。 此thử 即tức 第đệ 五ngũ 節tiết 示thị 文văn 旨chỉ 也dã 。

次thứ 正chánh 釋thích 。 即tức 四tứ 門môn 不bất 同đồng 。 先tiên 臨lâm 空không 假giả 。 次thứ 舉cử 入nhập 中trung 。 攬lãm 前tiền 對đối 今kim 以dĩ 顯hiển 圓viên 妙diệu 。 生sanh 不bất 生sanh 等đẳng 者giả 。 牒điệp 前tiền 入nhập 空không 。 即tức 不bất 生sanh 生sanh 等đẳng 。 是thị 述thuật 文văn 旨chỉ 。 自tự 即tức 等đẳng 者giả 。 更cánh 引dẫn 自tự 他tha 對đối 顯hiển 空không 假giả 。 空không 假giả 只chỉ 是thị 自tự 他tha 故cố 也dã 。

次thứ 牒điệp 前tiền 假giả 及cập 今kim 入nhập 中trung 。 比tỉ 空không 可khả 見kiến 。 三tam 既ký 相tương/tướng 即tức 。 純thuần 成thành 妙diệu 三tam 。 此thử 第đệ 六lục 節tiết 示thị 文văn 旨chỉ 也dã 。 意ý 雖tuy 若nhược 是thị 。 還hoàn 須tu 附phụ 文văn 。 故cố 今kim 釋thích 復phục 更cánh 開khai 為vi 四tứ 門môn 。 初sơ 明minh 觀quán 意ý 。 於ư 次thứ 第đệ 中trung 重trọng/trùng 申thân 文văn 旨chỉ 。 次thứ 第đệ 雖tuy 即tức 在tại 二nhị 觀quán 後hậu 。 文văn 旨chỉ 即tức 是thị 麤thô 惑hoặc 先tiên 除trừ 。 故cố 約ước 數số 搜sưu 求cầu 。 令linh 盡tận 文văn 旨chỉ 。 今kim 了liễu 三tam 教giáo 未vị 涉thiệp 圓viên 融dung 。 三tam 藏tạng 可khả 見kiến 。 次thứ 通thông 教giáo 中trung 。 初sơ 明minh 理lý 同đồng 。 故cố 無vô 別biệt 見kiến 。 雖tuy 無vô 等đẳng 者giả 。 辨biện 有hữu 名danh 無vô 實thật 。 亦diệc 得đắc 下hạ 。 簡giản 後hậu 非phi 初sơ 。 次thứ 別biệt 教giáo 中trung 。 初sơ 約ước 諦đế 離ly 合hợp 。 知tri 而nhi 未vị 觀quán 。 且thả 辨biện 異dị 前tiền 。 無vô 知tri 為vi 本bổn 。 照chiếu 此thử 下hạ 。 明minh 真chân 可khả 為vi 中trung 。 縱túng/tung 容dung 有hữu 理lý 。 如như 眼nhãn 等đẳng 者giả 。 更cánh 以dĩ 譬thí 標tiêu 真chân 因nhân 分phân 齊tề 。 云vân 何hà 下hạ 。 釋thích 。 雖tuy 期kỳ 心tâm 本bổn 。 眼nhãn 暗ám 故cố 穿xuyên 傍bàng 。 傍bàng 實thật 無vô 眼nhãn 。 如như 中trung 出xuất 邊biên 。 先tiên 治trị 眼nhãn 暗ám 。 如như 或hoặc 先tiên 除trừ 。 況huống 謂vị 正chánh 為vi 傍bàng 。 三tam 諦đế 俱câu 假giả 。 例lệ 如như 下hạ 。 舉cử 例lệ 。 方phương 便tiện 如như 二nhị 諦đế 。 見kiến 諦Đế 如như 見kiến 中trung 。 次thứ 圓viên 教giáo 中trung 。 有hữu 法pháp 有hữu 譬thí 。 初sơ 云vân 破phá 兩lưỡng 惑hoặc 者giả 。 故cố 知tri 圓viên 位vị 即tức 生sanh 可khả 獲hoạch 。 故cố 南nam 岳nhạc 恨hận 領lãnh 眾chúng 太thái 早tảo 。

次thứ 譬thí 中trung 。 先tiên 以dĩ 兵binh 譬thí 能năng 所sở 。 次thứ 以dĩ 治trị 鐵thiết 譬thí 能năng 。 器khí 械giới 譬thí 止chỉ 。 身thân 力lực 譬thí 諦đế 。 智trí 謀mưu 譬thí 觀quán 。 今kim 應ưng 皆giai 譬thí 圓viên 止Chỉ 觀Quán 等đẳng 。 一nhất 日nhật 譬thí 一nhất 生sanh 。 兩lưỡng 鐵thiết 者giả 。 約ước 教giáo 說thuyết 之chi 。 故cố 云vân 燒thiêu 治trị 。

次thứ 修tu 中trung 觀quán 緣duyên 中trung 。 初sơ 正chánh 釋thích 五ngũ 緣duyên 。 緣duyên 名danh 同đồng 假giả 。 其kỳ 意ý 大đại 異dị 。 假giả 中trung 五ngũ 事sự 為vi 出xuất 假giả 緣duyên 。 今kim 為vi 具cụ 五ngũ 故cố 修tu 中trung 觀quán 。

次thứ 釋thích 中trung 言ngôn 無vô 緣duyên 慈từ 悲bi 者giả 。 三tam 慈từ 具cụ 足túc 乃nãi 名danh 無vô 緣duyên 。 此thử 慈từ 下hạ 。 結kết 成thành 三tam 諦đế 。 文văn 在tại 大đại 經kinh 梵Phạm 行hạnh 品phẩm 。 初sơ 云vân 慈từ 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 緣duyên 眾chúng 生sanh 。 如như 父phụ 母mẫu 想tưởng 。 二nhị 者giả 法pháp 緣duyên 。 見kiến 法pháp 緣duyên 生sanh 。 三tam 者giả 無vô 緣duyên 。 不bất 住trụ 二nhị 相tương/tướng 。 大đại 論luận 明minh 悲bi 。 三tam 種chủng 亦diệc 爾nhĩ 。

上thượng 兩lưỡng 下hạ 。 比tỉ 斥xích 。 共cộng 藏tạng 通thông 故cố 。 慈từ 若nhược 有hữu 等đẳng 者giả 。 梵Phạm 行hạnh 品phẩm 云vân 。 慈từ 若nhược 有hữu 無vô 。 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 此thử 慈từ 非phi 是thị 二Nhị 乘Thừa 境cảnh 界giới 。 准chuẩn 義nghĩa 皆giai 非phi 諸chư 偏thiên 境cảnh 界giới 。 二Nhị 乘Thừa 全toàn 闕khuyết 故cố 且thả 對đối 之chi 。 歷lịch 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 云vân 即tức 慈từ 。 慈từ 即tức 如Như 來Lai 等đẳng 。

手thủ 出xuất 師sư 等đẳng 者giả 。 此thử 明minh 慈từ 有hữu 折chiết 伏phục 之chi 用dụng 。 提Đề 婆Bà 達Đạt 多Đa 。 教giáo 阿a 闍xà 世thế 放phóng 護hộ 財tài 象tượng 。 欲dục 害hại 如Như 來Lai 。 如Như 來Lai 舒thư 手thủ 。 現hiện 五ngũ 師sư 子tử 。 實thật 無vô 師sư 子tử 。 慈từ 力lực 故cố 爾nhĩ 。 舉cử 石thạch 空không 中trung 等đẳng 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 如như 礠# 石thạch 等đẳng 者giả 。 此thử 明minh 慈từ 有hữu 攝nhiếp 受thọ 之chi 用dụng 。 猶do 如như 礠# 石thạch 。 任nhậm 運vận 能năng 吸hấp 鐵thiết 。 火hỏa 燒thiêu 薪tân 。 葵quỳ 藿hoắc 隨tùy 日nhật 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 如như 水thủy 生sanh 火hỏa 等đẳng 者giả 。 明minh 慈từ 有hữu 斷đoạn 惡ác 之chi 用dụng 。 水thủy 中trung 生sanh 火hỏa 。 水thủy 不bất 能năng 滅diệt 。 故cố 因nhân 二nhị 觀quán 所sở 生sanh 無vô 明minh 。 二nhị 觀quán 所sở 不bất 能năng 滅diệt 。 次thứ 以dĩ 枝chi 葉diệp 譬thí 前tiền 二nhị 觀quán 所sở 斷đoạn 苦khổ 集tập 。 次thứ 以dĩ 燈đăng 炬cự 譬thí 前tiền 二nhị 觀quán 所sở 修tu 道Đạo 滅diệt 。 次thứ 舉cử 二nhị 譬thí 以dĩ 譬thí 無vô 作tác 。

三tam 求cầu 佛Phật 智trí 中trung 。 初sơ 明minh 佛Phật 智trí 。 智trí 必tất 有hữu 眼nhãn 。 故cố 兼kiêm 明minh 之chi 。 智trí 即tức 能năng 顯hiển 。 能năng 顯hiển 既ký 廣quảng 。 所sở 顯hiển 必tất 深thâm 。 深thâm 竪thụ 遠viễn 橫hoạnh/hoành 。 眼nhãn 智trí 覺giác 了liễu 。 莫mạc 不bất 同đồng 遍biến 。 從tùng 因nhân 至chí 果quả 。 究cứu 竟cánh 具cụ 足túc 。 若nhược 修tu 下hạ 。 以dĩ 譬thí 兼kiêm 合hợp 觀quán 功công 能năng 也dã 。 目mục 足túc 者giả 。 譬thí 圓viên 解giải 行hành 。 到đáo 池trì 等đẳng 者giả 。 解giải 行hành 所sở 至chí 。 飲ẩm 服phục 等đẳng 者giả 。 親thân 食thực 理lý 味vị 四tứ 德đức 之chi 水thủy 。 水thủy 性tánh 不bất 別biệt 。 有hữu 冷lãnh 等đẳng 殊thù 。 佛Phật 性tánh 無vô 別biệt 。 有hữu 常thường 等đẳng 四tứ 。 見kiến 池trì 等đẳng 者giả 。 池trì 。 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 盡tận 果quả 德đức 邊biên 。 佛Phật 性tánh 底để 。 名danh 見kiến 池trì 相tương/tướng 。 見kiến 法pháp 橫hoạnh/hoành 周chu 名danh 見kiến 方phương 圓viên 。 見kiến 理lý 竪thụ 極cực 名danh 見kiến 深thâm 淺thiển 。 體thể 權quyền 識thức 實thật 故cố 云vân 方phương 圓viên 。 四tứ 即tức 不bất 同đồng 。 故cố 云vân 深thâm 淺thiển 。 見kiến 即tức 佛Phật 眼nhãn 。 飲ẩm 即tức 佛Phật 知tri 。 知tri 見kiến 體thể 一nhất 。 池trì 水thủy 不bất 二nhị 。 法pháp 性tánh 無vô 染nhiễm 。 名danh 為vi 清Thanh 淨Tịnh 。

四tứ 學học 大đại 方phương 便tiện 者giả 。 初sơ 通thông 序tự 依y 體thể 起khởi 用dụng 。 無vô 謀mưu 等đẳng 者giả 。 大đại 智trí 也dã 。 不bất 假giả 先tiên 念niệm 故cố 曰viết 無vô 謀mưu 。 住trụ 首thủ 楞lăng 嚴nghiêm 大đại 定định 也dã 。

不bất 可khả 思tư 下hạ 。 總tổng 歎thán 智trí 定định 善thiện 巧xảo 功công 用dụng 。 即tức 體thể 內nội 方phương 便tiện 也dã 。 示thị 空không 中trung 風phong 者giả 。 風phong 界giới 無vô 色sắc 。 亦diệc 令linh 可khả 見kiến 。 火hỏa 不bất 能năng 燒thiêu 。 由do 中trung 方phương 便tiện 。 為vi 此thử 用dụng 故cố 。 學học 於ư 中trung 觀quán 。

如như 彌Di 勒Lặc 下hạ 。 寄ký 於ư 二nhị 聖thánh 以dĩ 顯hiển 善thiện 巧xảo 。 淨tịnh 名danh 居cư 士sĩ 雖tuy 俗tục 中trung 長trưởng 者giả 。 而nhi 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 。 受thọ 折chiết 嘿mặc 然nhiên 。 為vi 成thành 諸chư 天thiên 圓viên 常thường 之chi 機cơ 。 自tự 非phi 善thiện 巧xảo 。 安an 有hữu 斯tư 能năng 。 是thị 二nhị 大Đại 士Sĩ 。 槌chùy 砧# 更cánh 扣khấu 等đẳng 者giả 。 彌Di 勒Lặc 用dụng 權quyền 而nhi 隱ẩn 實thật 。 居cư 士sĩ 談đàm 實thật 而nhi 弊tệ 權quyền 。 彌Di 勒Lặc 以dĩ 說thuyết 不bất 退thoái 行hành 之chi 槌chùy 。 扣khấu 淨tịnh 名danh 之chi 砧# 。 淨tịnh 名danh 以dĩ 呵ha 一Nhất 生Sanh 補Bổ 處Xứ 之chi 槌chùy 。 扣khấu 彌Di 勒Lặc 之chi 砧# 。 互hỗ 為vi 砧# 磓# 。 為vi 成thành 器khí 皿mãnh 。 故cố 得đắc 法Pháp 忍nhẫn 由do 聞văn 菩Bồ 提Đề 。 令linh 難nan 悟ngộ 者giả 。 難nan 悟ngộ 之chi 人nhân 悟ngộ 偏thiên 尚thượng 難nạn/nan 。 由do 聞văn 菩Bồ 提Đề 得đắc 無Vô 生Sanh 忍Nhẫn 。 若nhược 非phi 二nhị 聖thánh 磓# 砧# 之chi 能năng 。 安an 令linh 天thiên 子tử 妙diệu 位vị 斯tư 在tại 。

又hựu 如Như 來Lai 等đẳng 者giả 。 寄ký 佛Phật 化hóa 小tiểu 以dĩ 明minh 善thiện 巧xảo 。 且thả 寄ký 漸tiệm 初sơ 以dĩ 立lập 化hóa 事sự 。 一nhất 往vãng 稱xưng 為vi 不bất 即tức 說thuyết 大đại 。 四tứ 時thời 七thất 教giáo 盈doanh 縮súc 不bất 同đồng 。 無vô 不bất 成thành 令linh 歸quy 乎hồ 一nhất 極cực 。 乃nãi 可khả 名danh 為vi 。 大đại 巧xảo 方phương 便tiện 。 是thị 故cố 下hạ 。 更cánh 述thuật 化hóa 意ý 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 意ý 在tại 真chân 實thật 。 更cánh 以dĩ 等đẳng 者giả 。 述thuật 用dụng 權quyền 意ý 。 佛Phật 智trí 等đẳng 者giả 。 歎thán 佛Phật 同đồng 體thể 。 權quyền 謀mưu 叵phả 測trắc 。 故cố 以dĩ 下hạ 。 重trọng/trùng 牒điệp 前tiền 文văn 。 用dụng 方phương 便tiện 結kết 。 令linh 鈍độn 菩Bồ 薩Tát 法pháp 華hoa 入nhập 圓viên 。 是thị 則tắc 彌di 顯hiển 善thiện 巧xảo 之chi 功công 。 寰# 中trung 者giả 。 謂vị 法Pháp 界Giới 為vi 城thành 。 法Pháp 王Vương 所sở 都đô 。 法Pháp 王Vương 不bất 偏thiên 。 理lý 性tánh 無vô 外ngoại 。 受thọ 化hóa 會hội 理lý 名danh 契khế 寰# 中trung 。 若nhược 此thử 環hoàn 字tự 。 莊trang 子tử 注chú 云vân 。 如như 圓viên 環hoàn 內nội 空không 體thể 無vô 際tế 。

上thượng 二nhị 下hạ 。 寄ký 文Văn 殊Thù 外ngoại 化hóa 以dĩ 明minh 權quyền 巧xảo 。 毗tỳ 舍xá 離ly 城thành 。 有hữu 尼ni 乾kiền 子tử 。 六lục 萬vạn 眷quyến 屬thuộc 。 身thân 子tử 往vãng 化hóa 。 皆giai 捨xả 之chi 去khứ 。 文Văn 殊Thù 化hóa 為vi 異dị 道đạo 師sư 徒đồ 。 入nhập 彼bỉ 眾chúng 中trung 。 初sơ 同đồng 後hậu 異dị 。 彼bỉ 弟đệ 子tử 皆giai 付phó 文Văn 殊Thù 。 用dụng 為vi 說thuyết 法Pháp 。 悉tất 皆giai 信tín 受thọ 。 五ngũ 大đại 精tinh 進tấn 者giả 。 佛Phật 悉tất 起khởi 行hành 。 方phương 名danh 為vi 大đại 。 若nhược 有hữu 勇dũng 健kiện 解giải 髻kế 與dữ 珠châu 。 故cố 此thử 勇dũng 健kiện 。 名danh 之chi 為vi 大Đại 。

不bất 動động 下hạ 。 引dẫn 金kim 光quang 明minh 。 果quả 精tinh 進tấn 況huống 不bất 為vi 二nhị 邊biên 所sở 動động 。 永vĩnh 不bất 退thoái 入nhập 惡ác 道đạo 。 不bất 失thất 實thật 相tướng 正chánh 理lý 。 方phương 名danh 菩Bồ 提Đề 。 薩tát 埵đóa 。 即tức 薩tát 埵đóa 王vương 子tử 。 往vãng 為vi 大đại 法pháp 。 不bất 惜tích 身thân 命mạng 。 已dĩ 名danh 精tinh 進tấn 。 今kim 至chí 果quả 地địa 起khởi 禮lễ 骨cốt 塔tháp 。 復phục 名danh 精tinh 進tấn 。

上thượng 兩lưỡng 觀quán 下hạ 。 重trọng/trùng 約ước 賜tứ 珠châu 。 比tỉ 決quyết 開khai 權quyền 。 明minh 精tinh 進tấn 功công 妙diệu 。 故cố 佛Phật 輪luân 正chánh 見kiến 小tiểu 眾chúng 。 莫mạc 不bất 賞thưởng 賜tứ 。 前tiền 雖tuy 隨tùy 功công 。 終chung 歸quy 解giải 髻kế 。 一nhất 代đại 利lợi 物vật 歸quy 乎hồ 法pháp 華hoa 。

三tam 正chánh 修tu 中trung 觀quán 者giả 。 先tiên 且thả 泛phiếm 舉cử 。 雖tuy 知tri 難nạn/nan 觀quán 。 若nhược 直trực 令linh 觀quán 中trung 破phá 細tế 無vô 明minh 。 凡phàm 尚thượng 不bất 識thức 欲dục 界giới 無vô 明minh 。 故cố 云vân 懸huyền 絕tuyệt 。 尚thượng 非phi 四tứ 眼nhãn 二nhị 智trí 所sở 及cập 。 豈khởi 肉nhục 眼nhãn 能năng 見kiến 情tình 知tri 慮lự 耶da 。 是thị 故cố 斥xích 云vân 非phi 眼nhãn 慮lự 等đẳng 。 例lệ 如như 下hạ 。 例lệ 易dị 況huống 難nạn/nan 。 引dẫn 難nạn/nan 從tùng 易dị 。 故cố 舉cử 二nhị 觀quán 以dĩ 況huống 觀quán 中trung 。 難nạn/nan 則tắc 俱câu 難nạn/nan 。 易dị 則tắc 俱câu 易dị 。 初sơ 舉cử 真chân 況huống 觀quán 真chân 之chi 時thời 。 亦diệc 無vô 色sắc 像tượng 。 推thôi 陰ấm 假giả 漸tiệm 似tự 漸tiệm 真chân 。

次thứ 以dĩ 假giả 況huống 。 恆Hằng 沙sa 三tam 昧muội 何hà 由do 可khả 觀quán 。 但đãn 觀quán 於ư 空không 漸tiệm 明minh 漸tiệm 利lợi 。 今kim 觀quán 下hạ 。 次thứ 舉cử 例lệ 。 前tiền 但đãn 研nghiên 二nhị 智trí 。 漸tiệm 見kiến 中trung 現hiện 二nhị 智trí 之chi 體thể 。 既ký 是thị 無vô 明minh 。 觀quán 此thử 無vô 明minh 即tức 是thị 法pháp 性tánh 。 自tự 然nhiên 雙song 流lưu 自tự 然nhiên 雙song 照chiếu 。 如như 竪thụ 說thuyết 尚thượng 似tự 非phi 遙diêu 。 況huống 觀quán 色sắc 心tâm 無vô 非phi 法Pháp 界Giới 。 故cố 二nhị 智trí 體thể 並tịnh 是thị 無vô 明minh 。 言ngôn 智trí 障chướng 者giả 。 有hữu 三tam 番phiên 釋thích 。 初sơ 番phiên 。 二nhị 智trí 是thị 中trung 智trí 家gia 障chướng 。 故cố 名danh 智trí 障chướng 。 次thứ 又hựu 此thử 下hạ 。 中trung 智trí 被bị 障chướng 。 故cố 名danh 智trí 障chướng 。 三tam 又hựu 能năng 下hạ 。 能năng 所sở 相tương 對đối 。 得đắc 智trí 障chướng 名danh 。 至chí 此thử 卷quyển 末mạt 。 具cụ 引dẫn 達đạt 磨ma 鬱uất 多đa 羅la 釋thích 。

云vân 何hà 下hạ 。 欲dục 觀quán 中trung 道đạo 先tiên 審thẩm 觀quán 意ý 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 。 二nhị 智trí 非phi 智trí 。 以dĩ 觀quán 審thẩm 之chi 。 知tri 非phi 智trí 相tương/tướng 。 既ký 非phi 智trí 相tương/tướng 理lý 須tu 觀quán 之chi 。 次thứ 觀quán 此thử 下hạ 。 正chánh 明minh 用dụng 觀quán 只chỉ 是thị 三tam 假giả 。 一nhất 一nhất 假giả 中trung 皆giai 以dĩ 四tứ 句cú 自tự 他tha 研nghiên 責trách 。 初sơ 觀quán 無vô 明minh 即tức 成thành 因nhân 假giả 。 言ngôn 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 者giả 。 法pháp 性tánh 為vi 因nhân 。 二nhị 智trí 為vi 緣duyên 。 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 名danh 所sở 生sanh 法pháp 。 法pháp 即tức 無vô 明minh 。 故cố 立lập 無vô 明minh 為vi 所sở 觀quán 境cảnh 。 此thử 下hạ 用dụng 觀quán 。 四tứ 句cú 推thôi 撿kiểm 。 二nhị 智trí 叵phả 得đắc 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 應ưng 唯duy 推thôi 無vô 明minh 。 云vân 何hà 復phục 與dữ 法pháp 性tánh 對đối 責trách 。 答đáp 。 中trung 智trí 望vọng 之chi 。 貶biếm 為vi 無vô 明minh 。 今kim 未vị 識thức 無vô 明minh 。 但đãn 推thôi 二nhị 智trí 。 法pháp 性tánh 無vô 明minh 自tự 他tha 共cộng 離ly 。 作tác 此thử 推thôi 時thời 無vô 明minh 自tự 破phá 。

作tác 此thử 等đẳng 者giả 。 明minh 能năng 推thôi 觀quán 。 亦diệc 應ưng 結kết 成thành 二nhị 空không 等đẳng 相tương/tướng 。 但đãn 是thị 文văn 略lược 。 遙diêu 望vọng 見kiến 者giả 。 如như 夜dạ 見kiến 杌ngột 。 杌ngột 譬thí 法pháp 性tánh 。 人nhân 譬thí 無vô 明minh 。 故cố 初sơ 觀quán 時thời 二nhị 俱câu 未vị 審thẩm 。 起khởi 四tứ 句cú 下hạ 。 合hợp 。 既ký 云vân 起khởi 執chấp 。 似tự 初sơ 觀quán 中trung 。 為vi 成thành 次thứ 第đệ 居cư 二nhị 觀quán 後hậu 。 執chấp 故cố 失thất 中trung 。 故cố 名danh 無vô 常thường 。 前tiền 見kiến 思tư 等đẳng 者giả 。 述thuật 所sở 破phá 也dã 。 不bất 同đồng 前tiền 二nhị 。 但đãn 破phá 見kiến 思tư 及cập 以dĩ 塵trần 沙sa 。 今kim 推thôi 觀quán 智trí 。 即tức 破phá 無vô 明minh 。 言ngôn 金kim 剛cang 者giả 。 非phi 二nhị 觀quán 智trí 。 之chi 所sở 能năng 破phá 。 能năng 破phá 須tu 譬thí 龜quy 甲giáp 羊dương 角giác 。 觀quán 破phá 下hạ 。 結kết 名danh 。 二nhị 觀quán 如như 文văn 。 此thử 理lý 下hạ 。 不bất 觀quán 觀quán 。

復phục 次thứ 下hạ 。 明minh 三tam 止chỉ 。 初sơ 總tổng 明minh 用dụng 。 止chỉ 與dữ 觀quán 不bất 別biệt 。 略lược 列liệt 而nhi 已dĩ 。 體thể 是thị 即tức 寂tịch 。 與dữ 前tiền 為vi 異dị 。 如như 持trì 下hạ 。 引dẫn 譬thí 。 觀quán 無vô 蟲trùng 水thủy 。 見kiến 塵trần 似tự 蟲trùng 。 而nhi 不bất 審thẩm 實thật 。 十thập 住trụ 見kiến 性tánh 亦diệc 復phục 如như 是thị 。 今kim 全toàn 未vị 見kiến 。 義nghĩa 同đồng 不bất 了liễu 。 亦diệc 可khả 用dụng 借tá 前tiền 人nhân 杌ngột 喻dụ 。 意ý 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 下hạ 。 六lục 十thập 四tứ 番phiên 。 如như 是thị 下hạ 。 重trọng/trùng 示thị 四tứ 句cú 方phương 法pháp 之chi 相tướng 。 句cú 即tức 是thị 門môn 。 由do 一nhất 一nhất 句cú 皆giai 能năng 通thông 理lý 。 為vi 不bất 了liễu 者giả 施thi 設thiết 多đa 門môn 。 即tức 以dĩ 四tứ 句cú 為vi 能năng 通thông 處xứ 。 非phi 所sở 通thông 理lý 。 因nhân 能năng 通thông 處xứ 見kiến 所sở 通thông 處xứ 。 故cố 云vân 因nhân 門môn 。 隨tùy 句cú 見kiến 理lý 諸chư 句cú 自tự 融dung 。 諸chư 句cú 研nghiên 試thí 會hội 有hữu 相tương 應ứng 。 燒thiêu 名danh 起khởi 執chấp 。 具cụ 如như 前tiền 釋thích 。

次thứ 觀quán 法pháp 性tánh 即tức 相tương 續tục 假giả 。 雖tuy 觀quán 無vô 明minh 。 無vô 明minh 未vị 破phá 。 有hữu 一nhất 分phần/phân 定định 。 謂vị 為vi 法pháp 性tánh 。 是thị 故cố 須tu 推thôi 。 為vi 從tùng 何hà 生sanh 。 此thử 中trung 先tiên 牒điệp 前tiền 法pháp 為vi 所sở 觀quán 境cảnh 。 先tiên 法pháp 次thứ 喻dụ 。 喻dụ 塵trần 杌ngột 者giả 。 雙song 指chỉ 前tiền 譬thí 。 前tiền 觀quán 無vô 明minh 知tri 非phi 法pháp 性tánh 。 故cố 喻dụ 塵trần 杌ngột 。 今kim 觀quán 法pháp 性tánh 知tri 非phi 法pháp 性tánh 。 所sở 如như 塵trần 杌ngột 。 應ưng 須tu 觀quán 破phá 。 不bất 了liễu 之chi 想tưởng 。 具cụ 如như 破phá 見kiến 相tương 續tục 中trung 明minh 。 准chuẩn 前tiền 亦diệc 應ưng 成thành 三tam 止Chỉ 觀Quán 等đẳng 。 文văn 略lược 不bất 說thuyết 。

如như 是thị 下hạ 。 六lục 十thập 四tứ 番phiên 。 修tu 觀quán 法pháp 爾nhĩ 。 故cố 無vô 餘dư 途đồ 。 三tam 觀quán 真chân 緣duyên 。 即tức 相tương 待đãi 假giả 。 初sơ 明minh 行hành 。 相tương 待đãi 為vi 境cảnh 。 即tức 觀quán 法pháp 性tánh 無vô 明minh 觀quán 智trí 。 初sơ 總tổng 立lập 。 應ưng 知tri 此thử 智trí 未vị 見kiến 中trung 理lý 。 故cố 知tri 非phi 智trí 。 推thôi 此thử 非phi 智trí 待đãi 誰thùy 得đắc 名danh 。 亦diệc 有hữu 二nhị 待đãi 。 望vọng 佛Phật 為vi 橫hoạnh/hoành 。 我ngã 當đương 為vi 竪thụ 。

如như 是thị 下hạ 。 列liệt 句cú 。 若nhược 緣duyên 下hạ 。 用dụng 句cú 。 但đãn 破phá 真chân 緣duyên 。 共cộng 離ly 自tự 壞hoại 。 緣duyên 在tại 地địa 前tiền 。 故cố 云vân 無vô 常thường 。 若nhược 從tùng 緣duyên 生sanh 。 即tức 從tùng 無vô 常thường 生sanh 。 終chung 無vô 此thử 理lý 。 若nhược 其kỳ 諸chư 佛Phật 及cập 我ngã 將tương 來lai 。 是thị 真chân 修tu 者giả 。 真chân 不bất 名danh 修tu 。

釋thích 此thử 下hạ 。 寄ký 慈từ 辨biện 失thất 。 真chân 自tự 下hạ 。 正chánh 判phán 。 四tứ 句cú 觀quán 成thành 。 橫hoạnh/hoành 竪thụ 俱câu 無vô 障chướng 亦diệc 叵phả 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 下hạ 。 釋thích 無vô 明minh 體thể 。 何hà 故cố 叵phả 得đắc 。 待đãi 智trí 故cố 有hữu 。 智trí 無vô 故cố 無vô 。 所sở 觀quán 既ký 無vô 。 能năng 亦diệc 叵phả 得đắc 。

若nhược 執chấp 下hạ 。 辨biện 失thất 。 初sơ 明minh 是thị 障chướng 故cố 失thất 。 次thứ 若nhược 不bất 下hạ 。 不bất 執chấp 故cố 得đắc 。 以dĩ 能năng 通thông 故cố 。 成thành 門môn 名danh 得đắc 。

若nhược 得đắc 下hạ 。 能năng 契khế 於ư 所sở 。 所sở 亦diệc 成thành 得đắc 。 四tứ 既ký 無vô 四tứ 。 一nhất 亦diệc 無vô 一nhất 。 此thử 中trung 闕khuyết 六lục 十thập 四tứ 番phiên 。

若nhược 有hữu 下hạ 。 次thứ 明minh 化hóa 他tha 。 問vấn 。 前tiền 之chi 二nhị 觀quán 亦diệc 應ưng 化hóa 他tha 。 答đáp 。 自tự 行hành 未vị 滿mãn 。 所sở 謂vị 下hạ 。 別biệt 釋thích 初sơ 緣duyên 修tu 。 有hữu 法pháp 有hữu 譬thí 。 法pháp 中trung 云vân 無vô 常thường 等đẳng 者giả 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 前tiền 為vi 破phá 故cố 。 故cố 云vân 不bất 應ưng 。 今kim 明minh 隨tùy 機cơ 。 語ngữ 同đồng 意ý 別biệt 。 無vô 常thường 望vọng 常thường 。 無vô 常thường 是thị 他tha 。 故cố 大đại 經kinh 破phá 外ngoại 道đạo 中trung 云vân 。 汝nhữ 法pháp 中trung 因nhân 常thường 而nhi 果quả 無vô 常thường 。 何hà 妨phương 我ngã 法pháp 因nhân 雖tuy 無vô 常thường 而nhi 果quả 是thị 常thường 。 故cố 可khả 從tùng 緣duyên 而nhi 生sanh 於ư 真chân 。

又hựu 云vân 下hạ 。 譬thí 他tha 生sanh 。 伊y 蘭lan 如như 無vô 明minh 。 旃chiên 檀đàn 如như 法Pháp 性tánh 。 故cố 闍xà 王vương 自tự 述thuật 云vân 。 今kim 我ngã 得đắc 見kiến 從tùng 伊y 子tử 生sanh 旃chiên 檀đàn 樹thụ 。 旃chiên 檀đàn 樹thụ 者giả 。 即tức 是thị 我ngã 身thân 。 無vô 根căn 信tín 也dã 。 法Pháp 王Vương 性tánh 種chủng 自tự 也dã 。 從tùng 穀cốc 生sanh 故cố 名danh 之chi 為vi 種chủng 。 糓cốc 種chủng 不bất 變biến 故cố 名danh 為vi 性tánh 。 從tùng 我ngã 心tâm 生sanh 。 義nghĩa 之chi 如như 種chủng 。 無vô 始thỉ 不bất 變biến 。 故cố 名danh 為vi 性tánh 。 不bất 同đồng 從tùng 佛Phật 。 故cố 名danh 為vi 自tự 。 次thứ 因nhân 滅diệt 等đẳng 為vi 共cộng 者giả 。 由do 自tự 法pháp 性tánh 。 乃nãi 外ngoại 觀quán 他tha 。 故cố 名danh 為vi 共cộng 。 或hoặc 言ngôn 下hạ 。 離ly 非phi 內nội 非phi 法pháp 性tánh 。 非phi 外ngoại 非phi 緣duyên 修tu 。 一nhất 一nhất 句cú 末mạt 皆giai 應ưng 結kết 云vân 。 得đắc 是thị 智trí 慧tuệ 。 無vô 得đắc 等đẳng 者giả 。 結kết 前tiền 觀quán 成thành 。 以dĩ 成thành 離ly 性tánh 。 故cố 云vân 無vô 得đắc 。 得đắc 是thị 智trí 故cố 。 故cố 云vân 得đắc 。 得đắc 即tức 是thị 假giả 。 無vô 得đắc 即tức 空không 。 得đắc 無vô 所sở 得đắc 。 即tức 是thị 中trung 道đạo 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 下hạ 。 作tác 論luận 申thân 門môn 。 天thiên 親thân 地địa 論luận 。 法pháp 性tánh 成thành 自tự 。 餘dư 三tam 准chuẩn 知tri 。 中trung 論luận 申thân 空không 。 餘dư 三tam 准chuẩn 知tri 。 若nhược 得đắc 門môn 意ý 。 四tứ 性tánh 起khởi 機cơ 。 則tắc 無vô 所sở 牟mâu 楯thuẫn 。 牟mâu 字tự 應ưng 作tác 矛mâu 。 兵binh 器khí 也dã 。 應ưng 作tác 盾# 。 傍bàng 牌bài 也dã 。 如như 楚sở 有hữu 貨hóa 矛mâu 盾# 者giả 。 言ngôn 自tự 相tương 違vi 。

若nhược 用dụng 下hạ 。 依y 門môn 中trung 悉tất 以dĩ 修tu 止Chỉ 觀Quán 。 經kinh 論luận 下hạ 。 功công 能năng 。 如như 此thử 下hạ 。 明minh 門môn 中trung 觀quán 行hành 功công 德đức 允duẫn 合hợp 也dã 。

問vấn 下hạ 。 料liệu 簡giản 。 初sơ 問vấn 者giả 。 二nhị 既ký 相tương/tướng 即tức 。 應ưng 俱câu 破phá 顯hiển 。 答đáp 意ý 者giả 。 雖tuy 俱câu 假giả 立lập 。 終chung 無vô 並tịnh 住trụ 。 雖tuy 無vô 並tịnh 住trụ 。 無vô 明minh 在tại 故cố 。 假giả 立lập 二nhị 名danh 。 法pháp 性tánh 生sanh 時thời 二nhị 名danh 俱câu 泯mẫn 。 次thứ 問vấn 者giả 。 既ký 二nhị 法pháp 不bất 並tịnh 。 何hà 故cố 相tương/tướng 即tức 。 應ưng 立lập 對đối 門môn 。 文văn 且thả 一nhất 邊biên 。 所sở 以dĩ 不bất 更cánh 論luận 一nhất 邊biên 者giả 。 欲dục 於ư 迷mê 示thị 理lý 故cố 也dã 。 答đáp 中trung 二nhị 喻dụ 。 初sơ 喻dụ 意ý 者giả 。 具cụ 用dụng 二nhị 對đối 。 如như 為vi 不bất 識thức 。 一nhất 句cú 冠quan 下hạ 。 二nhị 句cú 約ước 人nhân 。 各các 迷mê 故cố 須tu 互hỗ 示thị 。 從tùng 一nhất 人nhân 說thuyết 終chung 但đãn 一nhất 邊biên 。 恐khủng 迷mê 氷băng 水thủy 。 更cánh 引dẫn 珠châu 喻dụ 。 何hà 者giả 。 氷băng 水thủy 二nhị 法pháp 。 以dĩ 互hỗ 相tương 傾khuynh 。 易dị 生sanh 別biệt 計kế 。 故cố 舉cử 珠châu 體thể 勝thắng 彼bỉ 相tương/tướng 傾khuynh 。 故cố 水thủy 火hỏa 珠châu 過quá 緣duyên 生sanh 二nhị 。 雖tuy 從tùng 珠châu 喻dụ 。 應ưng 存tồn 氷băng 水thủy 。 合hợp 喻dụ 可khả 知tri 。

次thứ 位vị 者giả 。 初sơ 釋thích 修tu 證chứng 存tồn 次thứ 第đệ 故cố 。 故cố 用dụng 地địa 前tiền 為vi 二nhị 方phương 便tiện 。 至chí 初Sơ 地Địa 已dĩ 任nhậm 運vận 遮già 照chiếu 。 故cố 前tiền 後hậu 遮già 照chiếu 以dĩ 為vi 登đăng 地địa 方phương 便tiện 。

次thứ 修tu 下hạ 。 斥xích 權quyền 。 先tiên 立lập 三tam 人nhân 。 即tức 通thông 八bát 地địa 。 別biệt 人nhân 初Sơ 地Địa 。 圓viên 人nhân 初sơ 住trụ 。

若nhược 別biệt 接tiếp 下hạ 。 明minh 通thông 八bát 地địa 。 被bị 接tiếp 者giả 知tri 。 方phương 乃nãi 得đắc 云vân 。 七thất 地địa 論luận 修tu 。 八bát 地địa 論luận 證chứng 。 若nhược 第đệ 三tam 卷quyển 從tùng 下hạ 根căn 說thuyết 。 故cố 八bát 地địa 聞văn 中trung 。 九cửu 地địa 伏phục 無vô 明minh 。 十Thập 地Địa 破phá 無vô 明minh 。 此thử 中trung 中trung 根căn 上thượng 根căn 亦diệc 可khả 四tứ 五ngũ 地địa 接tiếp 。 教giáo 多đa 從tùng 下hạ 。 其kỳ 位vị 定định 故cố 。

如như 此thử 下hạ 。 斥xích 於ư 通thông 別biệt 。 雖tuy 即tức 亦diệc 破phá 無vô 明minh 。 權quyền 說thuyết 位vị 高cao 。 是thị 故cố 須tu 破phá 。 初sơ 心tâm 不bất 得đắc 修tu 乾can/kiền/càn 慧tuệ 者giả 。 問vấn 。 通thông 人nhân 乾can/kiền/càn 慧tuệ 初sơ 心tâm 得đắc 修tu 。 何hà 故cố 斥xích 云vân 不bất 得đắc 修tu 耶da 。 答đáp 。 舉cử 劣liệt 況huống 勝thắng 。 當đương 教giáo 乾can/kiền/càn 慧tuệ 自tự 有hữu 三tam 賢hiền 。 初sơ 心tâm 且thả 令linh 修tu 五ngũ 停đình 故cố 。 自tự 望vọng 念niệm 處xứ 亦diệc 未vị 得đắc 修tu 。 次thứ 斥xích 別biệt 位vị 者giả 。 初sơ 立lập 信tín 心tâm 經kinh 六lục 十thập 劫kiếp 。 豈khởi 可khả 得đắc 論luận 迴hồi 向hướng 修tu 中trung 。

次thứ 今kim 明minh 下hạ 。 正chánh 明minh 圓viên 位vị 。 初sơ 文văn 五ngũ 品phẩm 。 引dẫn 法pháp 華hoa 經kinh 。 釋thích 成thành 三tam 觀quán 。 空không 坐tọa 中trung 衣y 假giả 室thất 。 復phục 以dĩ 定định 慧tuệ 助trợ 釋thích 衣y 等đẳng 。 座tòa 畢tất 竟cánh 故cố 空không 圓viên 。 衣y 寂tịch 滅diệt 故cố 中trung 圓viên 。 室thất 慈từ 大đại 故cố 假giả 圓viên 。 又hựu 皆giai 云vân 如Như 來Lai 。 故cố 三tam 皆giai 圓viên 。 即tức 相tương 似tự 位vị 。

見kiến 鶴hạc 下hạ 。 譬thí 。 大đại 經Kinh 云vân 。 見kiến 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 相tương 似tự 見kiến 。 二nhị 了liễu 了liễu 見kiến 。 故cố 以dĩ 見kiến 鶴hạc 名danh 相tướng 似tự 見kiến 者giả 。 如như 眼nhãn 見kiến 色sắc 觀quán 。 故cố 以dĩ 見kiến 鶴hạc 名danh 相tướng 似tự 見kiến 。 了liễu 了liễu 見kiến 者giả 。 如như 眼nhãn 見kiến 色sắc 觀quán 行hành 尚thượng 見kiến 。 況huống 相tương 似tự 耶da 。 次thứ 引dẫn 例lệ 。 可khả 知tri 。

今kim 五ngũ 品phẩm 下hạ 。 正chánh 明minh 中trung 位vị 。 次thứ 引dẫn 華hoa 嚴nghiêm 以dĩ 證chứng 初sơ 住trụ 。 六lục 根căn 位vị 中trung 破phá 界giới 內nội 盡tận 。 且thả 名danh 無vô 餘dư 。 進tiến 破phá 無vô 明minh 方phương 過quá 牟Mâu 尼Ni 。 三tam 藏tạng 當đương 教giáo 全toàn 無vô 此thử 義nghĩa 。 故cố 無vô 明minh 破phá 。 約ước 教giáo 云vân 過quá 。

始thỉ 自tự 下hạ 。 顯hiển 觀quán 功công 能năng 。 不bất 待đãi 等đẳng 者giả 。 斥xích 通thông 七thất 地địa 。 何hà 暇hạ 觀quán 喜hỷ 。 斥xích 別biệt 初Sơ 地Địa 。 故cố 楞lăng 伽già 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 住trụ 如như 如như 已dĩ 。 昇thăng 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 如như 何hà 七thất 地địa 同đồng 二Nhị 乘Thừa 耶da 。 自tự 教giáo 相tương 違vi 。 未vị 曾tằng 疎sơ 理lý 。

前tiền 教giáo 下hạ 。 正chánh 判phán 。 教giáo 彌di 實thật 。 位vị 彌di 下hạ 。 教giáo 彌di 權quyền 。 位vị 彌di 高cao 。 故cố 通thông 八bát 地địa 。 別biệt 乃nãi 初Sơ 地Địa 。 圓viên 則tắc 初sơ 住trụ 。 法pháp 華hoa 下hạ 。 引dẫn 證chứng 。 方phương 便tiện 證chứng 權quyền 。 實thật 事sự 證chứng 實thật 。

復phục 次thứ 下hạ 。 更canh 歷lịch 教giáo 判phán 。 前tiền 尅khắc 入nhập 中trung 。 列liệt 三tam 雙song 流lưu 。 今kim 通thông 從tùng 名danh 。 故cố 兼kiêm 三tam 藏tạng 。 故cố 三tam 藏tạng 教giáo 。 空không 有hữu 中trung 名danh 。 位vị 在tại 佛Phật 地Địa 。

雖tuy 言ngôn 下hạ 。 明minh 圓viên 實thật 位vị 。 次thứ 舉cử 譬thí 。 次thứ 例lệ 釋thích 者giả 。 若nhược 例lệ 入nhập 禪thiền 。 應ưng 多đa 品phẩm 數số 。 前tiền 兩lưỡng 觀quán 後hậu 等đẳng 者giả 。 次thứ 第đệ 至chí 此thử 。 方phương 應ưng 結kết 逼bức 。 已dĩ 如như 前tiền 述thuật 。

今kim 中trung 道đạo 下hạ 。 結kết 成thành 二nhị 空không 。 無vô 明minh 結kết 前tiền 初sơ 番phiên 。 法pháp 性tánh 結kết 前tiền 次thứ 番phiên 。 不bất 依y 等đẳng 結kết 前tiền 第đệ 三tam 。 不bất 依y 四tứ 句cú 。 性tánh 空không 無vô 猗ỷ 。 無vô 著trước 相tương/tướng 空không 。

次thứ 引dẫn 淨tịnh 名danh 。 具cụ 二nhị 空không 故cố 。 故cố 稽khể 首thủ 禮lễ 。 以dĩ 空không 喻dụ 空không 。 故cố 曰viết 如như 空không 。 無vô 復phục 性tánh 相tướng 。 故cố 曰viết 無vô 依y 。

次thứ 約ước 橫hoạnh/hoành 門môn 。 初sơ 來lai 意ý 中trung 。 先tiên 法pháp 。 次thứ 譬thí 。 從tùng 淺thiển 至chí 深thâm 故cố 云vân 徑kính 直trực 。 門môn 門môn 意ý 等đẳng 故cố 名danh 為vi 齊tề 。 俱câu 列liệt 意ý 等đẳng 故cố 名danh 為vi 並tịnh 。 若nhược 橫hoạnh/hoành 等đẳng 者giả 。 次thứ 說thuyết 門môn 意ý 。 橫hoạnh/hoành 竪thụ 雖tuy 異dị 。 無vô 不bất 見kiến 實thật 。

橫hoạnh/hoành 門môn 者giả 。 次thứ 正chánh 釋thích 。 先tiên 列liệt 八bát 不phủ 。 一nhất 論luận 具cụ 八bát 。 故cố 此thử 列liệt 之chi 。 瓔anh 珞lạc 文văn 同đồng 。 一nhất 論luận 下hạ 。 指chỉ 廣quảng 中trung 論luận 。 下hạ 引dẫn 論luận 攝nhiếp 相tương/tướng 。 以dĩ 二nhị 攝nhiếp 六lục 。 及cập 垢cấu 淨tịnh 等đẳng 論luận 。 問vấn 。 諸chư 法pháp 無vô 量lượng 。 何hà 故cố 列liệt 八bát 。 答đáp 。 法pháp 雖tuy 無vô 量lượng 。 此thử 八bát 攝nhiếp 盡tận 。 故cố 知tri 諸chư 教giáo 名danh 異dị 。 不bất 出xuất 此thử 八bát 。 論luận 中trung 自tự 以dĩ 初sơ 二nhị 攝nhiếp 六lục 竟cánh 。 問vấn 。 云vân 何hà 須tu 餘dư 六lục 。 答đáp 。 為vi 成thành 初sơ 二nhị 。 以dĩ 是thị 而nhi 言ngôn 。 雙song 雙song 互hỗ 攝nhiếp 。 故cố 今kim 一nhất 切thiết 皆giai 入nhập 無vô 生sanh 。 餘dư 展triển 轉chuyển 入nhập 。 准chuẩn 此thử 可khả 知tri 。

初sơ 云vân 若nhược 無vô 生sanh 門môn 至chí 亦diệc 如như 是thị 者giả 。 將tương 無vô 生sanh 門môn 中trung 陰ấm 入nhập 互hỗ 發phát 十thập 雙song 來lai 入nhập 諸chư 門môn 。 次thứ 若nhược 無vô 生sanh 門môn 下hạ 。 是thị 將tương 十thập 法pháp 成thành 乘thừa 中trung 初sơ 文văn 。 及cập 不bất 思tư 議nghị 。 中trung 界giới 如như 三tam 千thiên 來lai 。 此thử 中trung 存tồn 略lược 。 但đãn 云vân 種chủng 種chủng 。

次thứ 若nhược 生sanh 下hạ 。 是thị 將tương 安an 心tâm 來lai 。 次thứ 若nhược 無vô 生sanh 下hạ 。 是thị 將tương 破phá 遍biến 來lai 。 今kim 正chánh 是thị 破phá 遍biến 門môn 中trung 度độ 入nhập 。 故cố 文văn 相tương/tướng 最tối 廣quảng 。 餘dư 者giả 相tương 從tùng 。 此thử 識thức 有hữu 無vô 下hạ 。 是thị 將tương 入nhập 空không 文văn 來lai 。 但đãn 是thị 破phá 見kiến 。 餘dư 者giả 皆giai 略lược 。 次thứ 若nhược 無vô 生sanh 下hạ 。 是thị 將tương 入nhập 假giả 中trung 知tri 見kiến 假giả 重trọng/trùng 數số 文văn 來lai 。 餘dư 者giả 皆giai 略lược 。 次thứ 若nhược 無vô 生sanh 下hạ 。 是thị 將tương 入nhập 中trung 觀quán 無vô 明minh 文văn 來lai 。 次thứ 從tùng 自tự 滅diệt 下hạ 。 是thị 將tương 入nhập 中trung 觀quán 法pháp 性tánh 文văn 來lai 。 從tùng 自tự 待đãi 下hạ 。 是thị 將tương 觀quán 真chân 緣duyên 文văn 來lai 。 前tiền 文văn 觀quán 無vô 明minh 等đẳng 。 為vi 自tự 他tha 故cố 。 前tiền 中trung 道đạo 觀quán 。 攬lãm 前tiền 空không 假giả 合hợp 為vi 三tam 諦đế 。 故cố 今kim 一nhất 一nhất 皆giai 成thành 三tam 諦đế 。 前tiền 推thôi 無vô 明minh 文văn 具cụ 有hữu 四tứ 句cú 。 今kim 但đãn 有hữu 自tự 生sanh 餘dư 三tam 句cú 。 略lược 前tiền 觀quán 法pháp 性tánh 是thị 相tương 續tục 假giả 。 今kim 所sở 以dĩ 云vân 自tự 他tha 滅diệt 等đẳng 。 若nhược 云vân 生sanh 者giả 。 對đối 前tiền 不bất 便tiện 。 次thứ 相tương 待đãi 文văn 云vân 自tự 待đãi 者giả 。 相tương 待đãi 四tứ 句cú 亦diệc 作tác 自tự 他tha 等đẳng 責trách 。

次thứ 若nhược 無vô 生sanh 下hạ 。 是thị 將tương 結kết 遍biến 文văn 來lai 。 准chuẩn 文văn 次thứ 第đệ 。 合hợp 在tại 三tam 觀quán 後hậu 。 故cố 今kim 度độ 入nhập 。 正chánh 在tại 此thử 中trung 。 次thứ 若nhược 無vô 生sanh 下hạ 。 總tổng 結kết 。

若nhược 得đắc 下hạ 。 次thứ 明minh 二nhị 經kinh 度độ 入nhập 。 初sơ 通thông 明minh 入nhập 相tương/tướng 。 於ư 中trung 先tiên 明minh 無vô 行hành 。 初sơ 云vân 諦đế 者giả 。 境cảnh 也dã 。 智trí 是thị 依y 境cảnh 起khởi 解giải 。 菩Bồ 薩Tát 是thị 發phát 心tâm 安an 心tâm 。 文văn 破phá 見kiến 等đẳng 。 是thị 破phá 遍biến 。 生sanh 死tử 是thị 通thông 舉cử 始thỉ 終chung 。 行hành 位vị 等đẳng 。 即tức 當đương 下hạ 文văn 。 通thông 塞tắc 乃nãi 至chí 正chánh 助trợ 位vị 。 是thị 次thứ 位vị 。 通thông 攝nhiếp 安an 忍nhẫn 。 及cập 以dĩ 離ly 受thọ 。 過quá 此thử 必tất 能năng 教giáo 。 故cố 云vân 教giáo 也dã 。 次thứ 金kim 剛cang 者giả 。 初sơ 通thông 引dẫn 不bất 住trụ 。 次thứ 境cảnh 智trí 下hạ 。 即tức 是thị 十thập 乘thừa 。 不bất 住trụ 境cảnh 智trí 乃nãi 至chí 見kiến 思tư 等đẳng 。 略lược 舉cử 初sơ 三tam 文văn 來lai 。 無vô 於ư 破phá 遍biến 度độ 入nhập 故cố 也dã 。 不bất 住trụ 初Sơ 地Địa 。 更cánh 引dẫn 經kinh 中trung 不bất 住trụ 文văn 來lai 。 地địa 尚thượng 不bất 住trụ 。 以dĩ 未vị 極cực 故cố 。 況huống 復phục 住trụ 於ư 境cảnh 智trí 等đẳng 耶da 。

此thử 無vô 住trụ 下hạ 。 更cánh 重trọng/trùng 判phán 位vị 。 故cố 仁nhân 王vương 下hạ 。 釋thích 判phán 位vị 。 通thông 言ngôn 三tam 處xứ 皆giai 破phá 無vô 明minh 。 是thị 故cố 分phần/phân 得đắc 金kim 剛cang 無vô 住trụ 。 釋Thích 迦Ca 下hạ 。 究cứu 竟cánh 金kim 剛cang 。

若nhược 爾nhĩ 下hạ 。 釋thích 疑nghi 。 常thường 途đồ 云vân 。 在tại 伏phục 位vị 故cố 云vân 斷đoạn 道đạo 。 無vô 金kim 剛cang 耳nhĩ 。 仁nhân 王vương 既ký 云vân 釋Thích 迦Ca 有hữu 者giả 。 故cố 斷đoạn 道đạo 有hữu 。 又hựu 云vân 斷đoạn 道đạo 有hữu 者giả 。 不bất 遮già 等đẳng 覺giác 。 意ý 通thông 初sơ 後hậu 。 言ngôn 度độ 曲khúc 者giả 。 如như 世thế 管quản 絃huyền 。 諸chư 曲khúc 無vô 數số 。 管quản 絃huyền 如như 橫hoạnh/hoành 。 諸chư 曲khúc 如như 竪thụ 。 初sơ 章chương 根căn 本bổn 妙diệu 慧tuệ 旨chỉ 歸quy 。 度độ 曲khúc 之chi 初sơ 。 廣quảng 大đại 若nhược 是thị 。 入nhập 道đạo 為vi 理lý 。 餘dư 三tam 屬thuộc 事sự 。 千thiên 從tùng 之chi 解giải 。 少thiểu 分phần 為vi 言ngôn 。

次thứ 更cánh 料liệu 簡giản 可khả 知tri 。 答đáp 中trung 。 初sơ 章chương 對đối 餘dư 名danh 為vi 二nhị 義nghĩa 。 初sơ 正chánh 示thị 自tự 行hành 能năng 通thông 之chi 門môn 。 故cố 云vân 世thế 二nhị 等đẳng 。 若nhược 言ngôn 下hạ 。 他tha 解giải 。 次thứ 又hựu 他tha 下hạ 。 化hóa 他tha 前tiền 各các 各các 入nhập 。 故cố 成thành 自tự 行hành 。 是thị 則tắc 等đẳng 歎thán 門môn 也dã 。 云vân 何hà 下hạ 。 結kết 酬thù 及cập 門môn 中trung 四tứ 悉tất 。 以dĩ 歡hoan 喜hỷ 等đẳng 對đối 四tứ 悉tất 。 文văn 相tương/tướng 可khả 見kiến 。

次thứ 明minh 一nhất 心tâm 者giả 。 內nội 外ngoại 偏thiên 圓viên 。 有hữu 執chấp 皆giai 破phá 。 破phá 故cố 兼kiêm 申thân 一nhất 切thiết 經kinh 論luận 。 故cố 見kiến 思tư 破phá 位vị 大đại 小tiểu 不bất 同đồng 。

若nhược 無vô 生sanh 下hạ 。 明minh 橫hoạnh/hoành 竪thụ 門môn 。 度độ 入nhập 一nhất 心tâm 。 雖tuy 種chủng 種chủng 下hạ 。 結kết 成thành 一nhất 心tâm 。 但đãn 一nhất 心tâm 下hạ 。 分phần/phân 門môn 解giải 釋thích 。 先tiên 釋thích 總tổng 門môn 。 對đối 貪tham 等đẳng 別biệt 。 於ư 中trung 初sơ 示thị 觀quán 法pháp 。 若nhược 不bất 得đắc 等đẳng 者giả 。 明minh 度độ 入nhập 意ý 。 言ngôn 懸huyền 超siêu 者giả 。 不bất 同đồng 橫hoạnh/hoành 竪thụ 。 複phức 疎sơ 到đáo 入nhập 者giả 。 自tự 行hành 未vị 委ủy 故cố 如như 踈sơ 。 利lợi 他tha 分phân 別biệt 故cố 如như 複phức 。 去khứ 已dĩ 復phục 來lai 名danh 為vi 到đáo 入nhập 。 亦diệc 云vân 卻khước 入nhập 。 行hành 計kế 未vị 窮cùng 故cố 名danh 卻khước 入nhập 。 自tự 未vị 極cực 故cố 。 次thứ 第đệ 三tam 諦đế 皆giai 入nhập 一nhất 心tâm 。 故cố 云vân 妙diệu 空không 等đẳng 。

如như 是thị 等đẳng 下hạ 。 次thứ 約ước 一nhất 心tâm 。 開khai 佛Phật 知tri 見kiến 。 知tri 見kiến 只chỉ 是thị 止Chỉ 觀Quán 別biệt 名danh 。 於ư 彼bỉ 念niệm 念niệm 剎sát 那na 。 眾chúng 生sanh 無vô 不bất 皆giai 以dĩ 寂tịch 照chiếu 達đạt 之chi 。 寂tịch 照chiếu 為vi 因nhân 。 眼nhãn 智trí 為vi 果quả 。 何hà 必tất 初sơ 住trụ 方phương 名danh 為vi 開khai 。 如như 開khai 三tam 乘thừa 。 亦diệc 只chỉ 示thị 其kỳ 執chấp 心tâm 寂tịch 照chiếu 。 今kim 此thử 亦diệc 然nhiên 。 何hà 有hữu 異dị 趣thú 。

法pháp 華hoa 下hạ 。 引dẫn 意ý 根căn 者giả 。 意ý 攝nhiếp 餘dư 故cố 。 引dẫn 仁nhân 王vương 者giả 。 至chí 佛Phật 無vô 報báo 方phương 得đắc 淨tịnh 名danh 。 今kim 通thông 論luận 之chi 。 故cố 佛Phật 亦diệc 名danh 報báo 。 次thứ 引dẫn 金kim 光quang 明minh 。 亦diệc 證chứng 報báo 身thân 。 次thứ 引dẫn 寶bảo 性tánh 。 釋thích 金kim 光quang 明minh 。

次thứ 歷lịch 餘dư 一nhất 心tâm 者giả 。 將tương 向hướng 一nhất 心tâm 以dĩ 歷lịch 餘dư 心tâm 。 夫phu 有hữu 心tâm 者giả 莫mạc 非phi 無vô 明minh 。 故cố 初sơ 總tổng 觀quán 。 若nhược 非phi 其kỳ 宜nghi 。 離ly 總tổng 出xuất 別biệt 。 問vấn 。 初sơ 只chỉ 云vân 識thức 。 今kim 何hà 以dĩ 云vân 欲dục 等đẳng 心tâm 耶da 。 答đáp 。 前tiền 云vân 識thức 者giả 。 是thị 諸chư 心tâm 家gia 之chi 識thức 。 今kim 云vân 欲dục 等đẳng 。 是thị 識thức 家gia 之chi 諸chư 心tâm 。 問vấn 。 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 何hà 名danh 為vi 陰ấm 。 答đáp 。 雖tuy 是thị 煩phiền 惱não 。 善thiện 惡ác 陰ấm 攝nhiếp 。 復phục 非phi 報báo 陰ấm 。 故cố 名danh 貪tham 等đẳng 。 以dĩ 非phi 報báo 故cố 。 故cố 下hạ 復phục 更canh 歷lịch 於ư 餘dư 陰ấm 。

次thứ 前tiền 來lai 下hạ 。 例lệ 餘dư 陰ấm 入nhập 等đẳng 。 問vấn 。 此thử 觀quán 識thức 陰ấm 。 例lệ 各các 應ưng 居cư 十thập 乘thừa 之chi 後hậu 。 那na 在tại 此thử 中trung 。 答đáp 。 因nhân 破phá 遍biến 故cố 。 於ư 此thử 例lệ 便tiện 。 故cố 從tùng 此thử 下hạ 乃nãi 至chí 離ly 愛ái 。 俱câu 觀quán 五ngũ 陰ấm 所sở 以dĩ 通thông 塞tắc 。 撿kiểm 校giảo 諦đế 緣duyên 。 道Đạo 品Phẩm 。 念niệm 處xứ 居cư 首thủ 正chánh 助trợ 。 助trợ 於ư 道Đạo 品Phẩm 。 下hạ 三tam 只chỉ 觀quán 陰ấm 等đẳng 位vị 耳nhĩ 。

次thứ 問vấn 答đáp 中trung 。 初sơ 問vấn 如như 文văn 。 答đáp 中trung 答đáp 入nhập 空không 因nhân 緣duyên 。 初sơ 總tổng 答đáp 。 何hà 者giả 下hạ 。 別biệt 列liệt 。 夫phù 生sanh 死tử 下hạ 。 別biệt 釋thích 。 對đối 五ngũ 可khả 知tri 。 應ưng 知tri 須tu 與dữ 入nhập 假giả 大đại 同đồng 。 自tự 脫thoát 同đồng 大đại 悲bi 。 脫thoát 他tha 同đồng 本bổn 誓thệ 。 慧tuệ 命mạng 同đồng 利lợi 智trí 。 無vô 漏lậu 同đồng 方phương 便tiện 。 諸chư 位vị 同đồng 精tinh 進tấn 。 假giả 居cư 空không 後hậu 。 故cố 云vân 例lệ 後hậu 。 夫phu 空không 觀quán 下hạ 。 答đáp 假giả 無vô 四tứ 門môn 。 小tiểu 藏tạng 大đại 衍diễn 。 偏thiên 三tam 圓viên 一nhất 。 皆giai 有hữu 破phá 於ư 見kiến 思tư 入nhập 空không 之chi 位vị 。 然nhiên 門môn 別biệt 故cố 須tu 辨biện 門môn 。 智trí 障chướng 者giả 。 引dẫn 古cổ 人nhân 釋thích 智trí 障chướng 之chi 義nghĩa 。 達đạt 磨ma 鬱uất 多đa 羅la 。 此thử 云vân 法pháp 尚thượng 。 自tự 集tập 諸chư 經kinh 宗tông 要yếu 之chi 義nghĩa 。 名danh 增tăng 一nhất 集tập 。 大đại 師sư 引dẫn 用dụng 多đa 無vô 破phá 斥xích 。 既ký 是thị 他tha 義nghĩa 略lược 依y 他tha 釋thích 。 先tiên 徵trưng 起khởi 。 智trí 有hữu 去khứ 。 答đáp 。 證chứng 智trí 在tại 佛Phật 。 識thức 屬thuộc 二Nhị 乘Thừa 。 斷đoạn 惑hoặc 名danh 智trí 。 淺thiển 近cận 名danh 識thức 。 體thể 達đạt 等đẳng 者giả 。 體thể 即tức 實thật 理lý 。 小tiểu 智trí 違vi 理lý 仍nhưng 名danh 順thuận 想tưởng 。 復phục 與dữ 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 智trí 為vi 障chướng 。 故cố 名danh 智trí 障chướng 。 又hựu 佛Phật 於ư 二nhị 障chướng 等đẳng 者giả 。 煩phiền 惱não 及cập 智trí 。

次thứ 引dẫn 大đại 經kinh 證chứng 。 心tâm 謂vị 無vô 漏lậu 。 證chứng 謂vị 證chứng 智trí 。

次thứ 引dẫn 地địa 持trì 釋thích 涅Niết 槃Bàn 意ý 。 但đãn 智trí 慧tuệ 名danh 別biệt 耳nhĩ 。

次thứ 若nhược 以dĩ 下hạ 。 轉chuyển 釋thích 地địa 持trì 慧tuệ 解giải 脫thoát 也dã 。 即tức 是thị 無vô 明minh 。 障chướng 於ư 證chứng 智trí 名danh 為vi 智trí 障chướng 。 破phá 無vô 明minh 故cố 。 得đắc 智trí 無vô 障chướng 。

次thứ 引dẫn 入nhập 大Đại 乘Thừa 證chứng 於ư 無vô 明minh 是thị 智trí 障chướng 義nghĩa 。 二nhị 障chướng 下hạ 。 轉chuyển 難nạn/nan 。 從tùng 無vô 明minh 下hạ 。 釋thích 。 次thứ 引dẫn 例lệ 釋thích 智trí 障chướng 。 兩lưỡng 俱câu 生sanh 死tử 。 得đắc 名danh 處xứ 各các 別biệt 。 無vô 明minh 亦diệc 如như 是thị 。 如như 無vô 為vi 生sanh 死tử 。 愛ái 即tức 四tứ 住trụ 下hạ 。 釋thích 煩phiền 惱não 異dị 無vô 明minh 也dã 。 無vô 明minh 即tức 是thị 智trí 。 煩phiền 惱não 性tánh 相tướng 傾khuynh 。 故cố 云vân 解giải 惑hoặc 不bất 俱câu 。 言ngôn 無vô 為vi 生sanh 死tử 者giả 。 攝nhiếp 大đại 乖quai 論luận 七thất 生sanh 死tử 中trung 方phương 便tiện 生sanh 死tử 是thị 也dã 。 并tinh 法Pháp 界Giới 生sanh 死tử 俱câu 是thị 無vô 為vi 。 且thả 借tá 方phương 便tiện 。 例lệ 即tức 智trí 惑hoặc 。

復phục 次thứ 下hạ 。 釋thích 愛ái 同đồng 煩phiền 惱não 故cố 與dữ 無vô 明minh 別biệt 。 從tùng 果quả 起khởi 因nhân 。 因nhân 復phục 至chí 果quả 。 故cố 云vân 相tương 續tục 。 即tức 功công 能năng 也dã 。 能năng 令linh 下hạ 。 釋thích 名danh 。 雖tuy 無vô 明minh 下hạ 。 釋thích 無vô 明minh 功công 能năng 。 二nhị 用dụng 既ký 殊thù 。 二nhị 義nghĩa 不bất 等đẳng 。

無vô 明minh 下hạ 。 正chánh 釋thích 無vô 明minh 為vi 智trí 障chướng 。 雖tuy 俱câu 解giải 脫thoát 。 枝chi 本bổn 別biệt 故cố 。 得đắc 名danh 不bất 同đồng 。 次thứ 無vô 明minh 性tánh 迷mê 下hạ 。 重trọng/trùng 釋thích 無vô 明minh 親thân 能năng 障chướng 智trí 。 得đắc 智trí 障chướng 名danh 。 故cố 云vân 義nghĩa 顯hiển 。

次thứ 無vô 明minh 有hữu 二nhị 種chủng 下hạ 。 簡giản 名danh 體thể 別biệt 。 故cố 障chướng 不bất 同đồng 。 先tiên 問vấn 意ý 者giả 。 所sở 迷mê 雖tuy 別biệt 。 同đồng 名danh 無vô 明minh 。 云vân 何hà 無vô 明minh 。 獨độc 名danh 智trí 障chướng 。 次thứ 引dẫn 地địa 持trì 。 通thông 論luận 名danh 同đồng 。 別biệt 論luận 須tu 異dị 。 能năng 所sở 不bất 同đồng 得đắc 名danh 不bất 一nhất 。

若nhược 爾nhĩ 下hạ 。 釋thích 向hướng 地địa 持trì 人nhân 法pháp 無vô 我ngã 。 俱câu 是thị 所sở 迷mê 。 俱câu 名danh 為vi 理lý 。 二nhị 無vô 我ngã 智trí 俱câu 名danh 淨tịnh 智trí 。 煩phiền 惱não 及cập 智trí 俱câu 為vi 種chủng 智trí 家gia 障chướng 。 又hựu 智trí 去khứ 。 從tùng 事sự 智trí 被bị 障chướng 得đắc 智trí 障chướng 名danh 。

若nhược 爾nhĩ 下hạ 。 徵trưng 向hướng 所sở 解giải 。 從tùng 照chiếu 事sự 去khứ 。 會hội 向hướng 二nhị 解giải 。 以dĩ 古cổ 人nhân 釋thích 有hữu 二nhị 不bất 同đồng 。 或hoặc 以dĩ 諸chư 法pháp 被bị 障chướng 。 或hoặc 以dĩ 無vô 明minh 能năng 障chướng 。 論luận 主chủ 評bình 之chi 。 故cố 云vân 無vô 二nhị 。 所sở 照chiếu 雖tuy 異dị 智trí 體thể 不bất 別biệt 。

又hựu 心tâm 智trí 下hạ 。 出xuất 異dị 解giải 。 初sơ 有hữu 人nhân 下hạ 。 意ý 明minh 迷mê 理lý 為vi 智trí 障chướng 。 以dĩ 滅diệt 想tưởng 去khứ 。 引dẫn 小tiểu 對đối 辨biện 。 乘thừa 滅diệt 想tưởng 亦diệc 名danh 滅diệt 智trí 。 此thử 是thị 斷đoạn 滅diệt 。 今kim 滅diệt 智trí 障chướng 心tâm 不bất 可khả 滅diệt 。 故cố 分phân 別biệt 心tâm 實thật 不bất 可khả 滅diệt 。

又hựu 非phi 條điều 然nhiên 下hạ 。 重trọng/trùng 釋thích 。 中trung 道đạo 中trung 智trí 非phi 條điều 然nhiên 別biệt 。 以dĩ 體thể 同đồng 故cố 。 故cố 不bất 可khả 斷đoạn 。 次thứ 是thị 以dĩ 下hạ 。 引dẫn 證chứng 。 福phước 如như 無vô 明minh 。 菩Bồ 提Đề 如như 智trí 。

人nhân 作tác 下hạ 。 破phá 世thế 執chấp 見kiến 。 見kiến 有hữu 斷đoạn 不bất 斷đoạn 。 智trí 體thể 無vô 殊thù 。

次thứ 問vấn 者giả 。 釋thích 妨phương 也dã 。 瓔anh 珞lạc 唯duy 云vân 初Sơ 地Địa 三tam 觀quán 現hiện 前tiền 。 前tiền 釋thích 雙song 流lưu 何hà 故cố 分phần/phân 三tam 。 答đáp 。 借tá 義nghĩa 相tương/tướng 成thành 。 能năng 成thành 所sở 成thành 相tương 對đối 故cố 三tam 。 別biệt 雖tuy 是thị 權quyền 。 瓔anh 珞lạc 最tối 定định 。 以dĩ 此thử 定định 文văn 成thành 於ư 高cao 下hạ 。 借tá 高cao 成thành 下hạ 故cố 有hữu 通thông 教giáo 。 八bát 地địa 借tá 下hạ 成thành 高cao 。 故cố 有hữu 圓viên 教giáo 。 初sơ 住trụ 此thử 一nhất 問vấn 答đáp 。 拾thập 遺di 故cố 來lai 。 非phi 關quan 智trí 障chướng 。 此thử 後hậu 非phi 次thứ 。

止Chỉ 觀Quán 輔Phụ 行Hành 搜Sưu 要Yếu 記Ký 卷quyển 第đệ 六lục