真Chân 唯Duy 識Thức 量Lượng 略Lược 解Giải

明Minh 智Trí 旭 略Lược 解Giải

唐đường 奘tráng 師sư 真chân 唯duy 識thức 量lượng 略lược 解giải

宋tống 永vĩnh 明minh 壽thọ 禪thiền 師sư 宗tông 鏡kính 錄lục 中trung 節tiết 出xuất

明minh 藕ngẫu 益ích 釋thích 。 智trí 旭# 。 略lược 解giải 。

△# 文văn 分phân 為vi 三tam 。 初sơ 敘tự 述thuật 。 二nhị 正chánh 明minh 。 三tam 結kết 歎thán 。 初sơ 中trung 二nhị 。 初sơ 直trực 敘tự 。 二nhị 引dẫn 證chứng 。 今kim 初sơ 。

真chân 唯duy 識thức 量lượng 者giả 。 此thử 量lượng 即tức 大đại 唐đường 三tam 藏tạng 。 於ư 中trung 印ấn 土thổ/độ 曲khúc 女nữ 城thành 。 戒giới 日nhật 王vương 與dữ 設thiết 十thập 八bát 日nhật 無vô 遮già 大đại 會hội 。 廣quảng 召triệu 五ngũ 天Thiên 竺Trúc 國quốc 解giải 法pháp 義nghĩa 。 沙Sa 門Môn 婆Bà 羅La 門Môn 等đẳng 。 并tinh 及cập 小Tiểu 乘Thừa 外ngoại 道đạo 而nhi 為vi 對đối 敵địch 。 立lập 一nhất 比tỉ 量lượng 。 書thư 在tại 金kim 牌bài 。 經kinh 十thập 八bát 日nhật 。 無vô 有hữu 一nhất 人nhân 。 敢cảm 破phá 斥xích 者giả 。

△# 二nhị 引dẫn 證chứng 。

故cố 因nhân 明minh 疏sớ/sơ 云vân 。 且thả 如như 大đại 師sư 周chu 遊du 西tây 域vực 。 學học 滿mãn 將tương 還hoàn 。

時thời 戒giới 日nhật 王vương 。 王vương 五ngũ 印ấn 土thổ/độ 。 為vi 設thiết 十thập 八bát 日nhật 無vô 遮già 大đại 會hội 。 令linh 大đại 師sư 立lập 義nghĩa 。 徧biến 詣nghệ 天Thiên 竺Trúc 揀giản 選tuyển 賢hiền 良lương 。 皆giai 集tập 會hội 所sở 。 遣khiển 外ngoại 道đạo 小Tiểu 乘Thừa 競cạnh 生sanh 難nạn/nan 詰cật 。 大đại 師sư 立lập 量lượng 。 無vô 敢cảm 對đối 揚dương 者giả 。

△# 二nhị 正chánh 明minh 三tam 。 初sơ 正chánh 出xuất 三tam 支chi 。 二nhị 問vấn 答đáp 標tiêu 科khoa 。 三tam 隨tùy 科khoa 別biệt 釋thích 。 今kim 初sơ 。

大đại 師sư 立lập 唯duy 識thức 比tỉ 量lượng 云vân 。 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 。 是thị 有hữu 法pháp 。 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 宗tông 。 因nhân 云vân 。 自tự 許hứa 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 同đồng 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức 。 合hợp 云vân 。 諸chư 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 者giả 。 皆giai 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 同đồng 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức 。 異dị 喻dụ 如như 眼nhãn 根căn 。

△# 二nhị 問vấn 答đáp 標tiêu 科khoa 。

問vấn 。 何hà 不bất 合hợp 自tự 許hứa 之chi 言ngôn 。 答đáp 。 非phi 是thị 正chánh 因nhân 。 但đãn 是thị 因nhân 初sơ 寄ký 言ngôn 簡giản 過quá 。 亦diệc 非phi 小Tiểu 乘Thừa 不bất 許hứa 大Đại 乘Thừa 自tự 許hứa 。 因nhân 於ư 有hữu 法pháp 上thượng 轉chuyển 。 三tam 支chi 皆giai 是thị 共cộng 故cố 。 初sơ 明minh 宗tông 因nhân 。 後hậu 申thân 問vấn 答đáp 。 初sơ 文văn 有hữu 二nhị 。 初sơ 辯biện 宗tông 。 次thứ 解giải 因nhân 。

此thử 中trung 先tiên 問vấn 答đáp 。 後hậu 標tiêu 科khoa 也dã 。 問vấn 云vân 。 因nhân 中trung 既ký 有hữu 自tự 許hứa 二nhị 字tự 。 合hợp 中trung 何hà 不bất 用dụng 此thử 二nhị 字tự 。 答đáp 云vân 。 自tự 許hứa 二nhị 字tự 。 非phi 是thị 正chánh 因nhân 。 但đãn 是thị 因nhân 初sơ 寄ký 言ngôn 簡giản 過quá 。 亦diệc 非phi 謂vị 小Tiểu 乘Thừa 不bất 許hứa 而nhi 大Đại 乘Thừa 自tự 許hứa 。 但đãn 以dĩ 此thử 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 之chi 因nhân 。 於ư 有hữu 法pháp 上thượng 轉chuyển 。 則tắc 于vu 差sai 別biệt 相tương 違vi 三tam 支chi 皆giai 是thị 共cộng 故cố 。 故cố 寄ký 自tự 許hứa 之chi 言ngôn 以dĩ 簡giản 之chi 耳nhĩ 。 差sai 別biệt 相tương 違vi 。 釋thích 在tại 下hạ 文văn 。 初sơ 明minh 宗tông 因nhân 下hạ 。 標tiêu 科khoa 可khả 知tri 。

△# 三tam 隨tùy 科khoa 別biệt 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 宗tông 因nhân 。 二nhị 申thân 問vấn 答đáp 。 初sơ 中trung 二nhị 。 初sơ 釋thích 宗tông 。 二nhị 釋thích 因nhân 。 初sơ 中trung 二nhị 。 初sơ 釋thích 前tiền 陳trần 宗tông 依y 。 二nhị 釋thích 後hậu 陳trần 宗tông 體thể 。 初sơ 又hựu 二nhị 。 初sơ 分phần/phân 文văn 。 二nhị 解giải 釋thích 。 今kim 初sơ 。

且thả 初sơ 。 宗tông 前tiền 陳trần 言ngôn 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 五ngũ 箇cá 字tự 。 色sắc 之chi 一nhất 字tự 。 正chánh 是thị 有hữu 法pháp 。 餘dư 之chi 四tứ 字tự 。 但đãn 是thị 防phòng 過quá 。

△# 二nhị 解giải 釋thích 又hựu 二nhị 。 初sơ 釋thích 真chân 故cố 。 二nhị 釋thích 極cực 成thành 。 今kim 初sơ 。

且thả 初sơ 真chân 故cố 二nhị 字tự 防phòng 過quá 者giả 。 簡giản 其kỳ 世thế 間gian 相tương 違vi 過quá 。 及cập 違vi 教giáo 等đẳng 過quá (# 先tiên 簡giản 世thế 間gian 相tương 違vi 過quá 者giả )# 。 外ngoại 人nhân 問vấn 云vân 。 世thế 間gian 淺thiển 近cận 。 生sanh 而nhi 知tri 之chi 。 色sắc 離ly 識thức 有hữu 。 今kim 者giả 大Đại 乘Thừa 立lập 色sắc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 以dĩ 不bất 共cộng 世thế 間gian 共cộng 所sở 知tri 故cố 。 比tỉ 量lượng 何hà 不bất 犯phạm 世thế 間gian 相tương 違vi 過quá 。 答đáp 。 夫phu 立lập 比tỉ 量lượng 。 有hữu 自tự 他tha 共cộng 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 各các 有hữu 標tiêu 簡giản 。 若nhược 自tự 比tỉ 量lượng 。 自tự 許hứa 言ngôn 簡giản 。 若nhược 他tha 比tỉ 量lượng 。 汝nhữ 執chấp 言ngôn 簡giản 。 若nhược 共cộng 比tỉ 量lượng 。 勝thắng 義nghĩa 言ngôn 簡giản 。 今kim 此thử 共cộng 比tỉ 量lượng 有hữu 所sở 簡giản 別biệt 。 真chân 故cố 之chi 言ngôn 。 表biểu 依y 勝thắng 義nghĩa 。 即tức 依y 四tứ 種chủng 勝thắng 義nghĩa 諦đế 中trung 體thể 用dụng 顯hiển 現hiện 諦đế 立lập 。

言ngôn 比tỉ 量lượng 中trung 所sở 立lập 前tiền 陳trần 有hữu 法pháp 。 或hoặc 是thị 自tự 立lập 。 或hoặc 是thị 他tha 立lập 。 或hoặc 是thị 自tự 他tha 共cộng 立lập 。 有hữu 此thử 三tam 種chủng 不bất 同đồng 。 若nhược 是thị 自tự 立lập 。 則tắc 標tiêu 自tự 許hứa 之chi 言ngôn 以dĩ 簡giản 別biệt 之chi 。 若nhược 是thị 他tha 立lập 。 則tắc 標tiêu 汝nhữ 執chấp 之chi 言ngôn 以dĩ 簡giản 別biệt 之chi 。 若nhược 是thị 自tự 他tha 共cộng 立lập 。 則tắc 標tiêu 勝thắng 義nghĩa 之chi 言ngôn 以dĩ 簡giản 別biệt 之chi 。 今kim 此thử 色sắc 之chi 一nhất 字tự 。 是thị 自tự 他tha 共cộng 立lập 之chi 比tỉ 量lượng 。 而nhi 外ngoại 人nhân 不bất 知tri 色sắc 不bất 離ly 識thức 。 故cố 以dĩ 真chân 故cố 之chi 言ngôn 表biểu 依y 勝thắng 義nghĩa 。 不bất 依y 凡phàm 俗tục 妄vọng 見kiến 也dã 四tứ 種chủng 勝thắng 義nghĩa 諦đế 者giả 。 一nhất 世thế 間gian 勝thắng 義nghĩa 。 亦diệc 名danh 體thể 用dụng 顯hiển 現hiện 諦đế 。 謂vị 蘊uẩn 處xứ 界giới 等đẳng 。 不bất 同đồng 外ngoại 道đạo 所sở 執chấp 我ngã 法pháp 故cố 。 二nhị 道Đạo 理lý 勝thắng 義nghĩa 。 亦diệc 名danh 因nhân 果quả 差sai 別biệt 諦đế 。 謂vị 苦khổ 等đẳng 四Tứ 諦Đế 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 因nhân 果quả 真chân 實thật 不bất 虗hư 謬mậu 故cố 。 三tam 證chứng 得đắc 勝thắng 義nghĩa 。 亦diệc 名danh 依y 真chân 顯hiển 實thật 諦đế 謂vị 二nhị 空không 真Chân 如Như 。 約ước 能năng 證chứng 之chi 智trí 而nhi 言ngôn 。 四tứ 勝thắng 義nghĩa 勝thắng 義nghĩa 。 亦diệc 名danh 廢phế 詮thuyên 談đàm 旨chỉ 諦đế 。 謂vị 一nhất 真chân 法Pháp 界Giới 。 約ước 所sở 證chứng 之chi 理lý 而nhi 言ngôn 也dã 。

(# 次thứ 簡giản 違vi 教giáo 過quá 者giả )# 問vấn 。 不bất 違vi 世thế 間gian 非phi 學học 即tức 可khả 爾nhĩ 。 又hựu 如như 世Thế 尊Tôn 。 於ư 小Tiểu 乘Thừa 阿a 含hàm 經kinh 。 亦diệc 許hứa 色sắc 離ly 識thức 有hữu 。 學học 者giả 小Tiểu 乘Thừa 共cộng 計kế 心tâm 外ngoại 有hữu 其kỳ 實thật 境cảnh 。 豈khởi 不bất 違vi 於ư 阿a 含hàm 等đẳng 教giáo 學học 者giả 小Tiểu 乘Thừa 。 答đáp 。 但đãn 依y 大Đại 乘Thừa 殊thù 勝thắng 義nghĩa 立lập 。 不bất 違vi 小Tiểu 乘Thừa 之chi 教giáo 學học 者giả 世thế 間gian 之chi 失thất 。

世thế 間gian 有hữu 二nhị 。 一nhất 謂vị 非phi 學học 者giả 世thế 間gian 。 即tức 凡phàm 夫phu 及cập 外ngoại 道đạo 也dã 。 二nhị 謂vị 學học 者giả 世thế 間gian 。 即tức 初sơ 果quả 二nhị 果quả 三tam 果quả 也dã 。 阿A 羅La 漢Hán 證chứng 無Vô 學Học 果Quả 。 超siêu 出xuất 三tam 界giới 。 身thân 雖tuy 未vị 滅diệt 。 已dĩ 非phi 世thế 間gian 所sở 攝nhiếp 。 又hựu 法pháp 華hoa 經Kinh 云vân 。 若nhược 實thật 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 。 不bất 信tín 此thử 法Pháp 者giả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 故cố 今kim 不bất 說thuyết 違vi 無Vô 學Học 者giả 也dã 。 學học 者giả 小Tiểu 乘Thừa 。 猶do 言ngôn 小Tiểu 乘Thừa 學học 者giả 。

△# 二nhị 釋thích 極cực 成thành 。

問vấn 。 真chân 故cố 之chi 言ngôn 。 簡giản 世thế 間gian 及cập 違vi 教giáo 等đẳng 過quá (# 已dĩ 聞văn 命mạng 矣hĩ )# 。 極cực 成thành 二nhị 字tự 。 簡giản 何hà 過quá 耶da 。 答đáp (# 今kim )# 。 置trí 極cực 成thành (# 之chi )# 言ngôn (# 為vi )# 。 簡giản 兩lưỡng 般ban 不bất 極cực 成thành 色sắc (# 何hà 等đẳng 為vi 兩lưỡng 。

一nhất 者giả )# 。 小Tiểu 乘Thừa 二nhị 十thập 部bộ 中trung (# 唯duy )# 。 除trừ 一nhất 說thuyết 部bộ 。 說thuyết 假giả 部bộ 。 說thuyết 出xuất 世thế 部bộ 。 雞kê 兜đâu 部bộ 等đẳng 四tứ (# 部bộ 不bất 說thuyết 最tối 後hậu 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 染nhiễm 汙ô 色sắc 及cập 佛Phật 有hữu 漏lậu 色sắc )# 。 餘dư 十thập 六lục 部bộ 皆giai 許hứa 最tối 後hậu 身thân 菩Bồ 薩Tát 染nhiễm 汙ô 色sắc 。 及cập 佛Phật 有hữu 漏lậu 色sắc (# 而nhi )# 。 大Đại 乘Thừa 不bất 許hứa 。 是thị 一nhất 般ban 不bất 極cực 。 成thành 色sắc (# 二nhị 者giả )# 。 大Đại 乘Thừa 說thuyết (# 有hữu )# 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 。 及cập 佛Phật (# 有hữu )# 無vô 漏lậu (# 妙diệu )# 色sắc (# 小Tiểu 乘Thừa )# 。 經kinh 部bộ 雖tuy 許hứa (# 有hữu )# 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 。 而nhi (# 仍nhưng )# 不bất 許hứa 是thị 無vô 漏lậu (# 其kỳ )# 。 餘dư 十thập 九cửu 部bộ 。 皆giai 不bất 許hứa 有hữu (# 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 。 是thị 又hựu 一nhất 般ban 不bất 極cực 成thành 色sắc 也dã )# 并tinh 前tiền (# 為vi )# 兩lưỡng 般ban 不bất 極cực 成thành 色sắc (# 今kim 設thiết )# 。 若nhược 不bất 言ngôn 極cực 成thành 。 但đãn 言ngôn 真chân 故cố 色sắc 是thị 有hữu 法pháp 。 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 宗tông 。 且thả 言ngôn 色sắc 時thời 。 許hứa 之chi 不bất 許hứa 。 盡tận 包bao (# 於ư )# 有hữu 法pháp 之chi 中trung 。 在tại 前tiền 小Tiểu 乘Thừa 許hứa 者giả 。 大Đại 乘Thừa 不bất 許hứa 。 今kim 若nhược 立lập 為vi 唯duy 識thức 。 便tiện 犯phạm 一nhất 分phần/phân 自tự 所sở 別biệt 不bất 極cực 成thành 。 亦diệc 犯phạm 一nhất 分phần/phân 違vi 教giáo 之chi 失thất 。 又hựu 大Đại 乘Thừa 許hứa 者giả 。 小Tiểu 乘Thừa 不bất 許hứa 。 今kim 立lập 為vi 有hữu 法pháp 。 即tức 犯phạm 他tha 一nhất 分phần/phân 所sở 別biệt 不bất 極cực 成thành 。 及cập 至chí 舉cử 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 因nhân 。 便tiện 犯phạm 自tự 他tha 隨tùy 一nhất 一nhất 分phần/phân 。 所sở 依y 不bất 成thành 。 前tiền 陳trần 無vô 極cực 成thành 色sắc 。 為vi 所sở 依y 故cố 。 今kim 具cụ 簡giản 此thử 四tứ 般bát 。 故cố 置trí 極cực 成thành (# 之chi )# 言ngôn 。

餘dư 十thập 六lục 部bộ 。 許hứa 最tối 後hậu 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 染nhiễm 汙ô 色sắc 及cập 佛Phật 有hữu 漏lậu 色sắc 者giả 。 藏tạng 教giáo 權quyền 說thuyết 。 三tam 大đại 阿a 僧tăng 祇kỳ 劫kiếp 。 伏phục 惑hoặc 不bất 斷đoạn 。 所sở 以dĩ 太thái 子tử 在tại 王vương 宮cung 時thời 。 具cụ 受thọ 十thập 年niên 勝thắng 五ngũ 欲dục 樂lạc 。 又hựu 因nhân 交giao 遘cấu 。 生sanh 羅La 睺Hầu 羅La 。 故cố 云vân 最tối 後hậu 身thân 有hữu 染nhiễm 汙ô 色sắc 。 又hựu 坐tọa 道Đạo 場Tràng 時thời 。 雖tuy 以dĩ 三tam 十thập 四tứ 心tâm 斷đoạn 結kết 證chứng 無vô 漏lậu 智trí 。 而nhi 此thử 丈trượng 六lục 金kim 身thân 。 猶do 是thị 有hữu 漏lậu 善thiện 業nghiệp 所sở 感cảm 。 故cố 云vân 佛Phật 身thân 是thị 有hữu 漏lậu 色sắc 也dã 。 大Đại 乘Thừa 不bất 許hứa 者giả 。 通thông 教giáo 則tắc 菩Bồ 薩Tát 至chí 七thất 地địa 時thời 。 殘tàn 思tư 俱câu 已dĩ 斷đoạn 盡tận 。 但đãn 是thị 扶phù 習tập 潤nhuận 生sanh 。 故cố 無vô 染nhiễm 汙ô 。 亦diệc 非phi 有hữu 漏lậu 。 別biệt 教giáo 則tắc 初sơ 住trụ 斷đoạn 見kiến 。 七thất 住trụ 斷đoạn 思tư 。 便tiện 無vô 染nhiễm 汙ô 及cập 以dĩ 有hữu 漏lậu 。 何hà 況huống 後hậu 身thân 及cập 佛Phật 果Quả 位vị 。 圓viên 教giáo 則tắc 初sơ 信tín 斷đoạn 見kiến 。 七thất 信tín 斷đoạn 思tư 。 便tiện 無vô 染nhiễm 汙ô 及cập 以dĩ 有hữu 漏lậu 。 又hựu 況huống 後hậu 身thân 及cập 佛Phật 果Quả 哉tai 。 小Tiểu 乘Thừa 不bất 許hứa 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 者giả 。 以dĩ 權quyền 教giáo 中trung 不bất 聞văn 他tha 方phương 佛Phật 名danh 故cố 。 經kinh 部bộ 雖tuy 許hứa 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 而nhi 不bất 許hứa 是thị 無vô 漏lậu 者giả 。 偶ngẫu 聞văn 大Đại 乘Thừa 經Kinh 典điển 。 因nhân 信tín 佛Phật 語ngữ 。 知tri 有hữu 他tha 方phương 佛Phật 名danh 。 猶do 謂vị 諸chư 佛Phật 行hạnh 因nhân 行hành 時thời 決quyết 不bất 斷đoạn 惑hoặc 。 故cố 所sở 受thọ 身thân 仍nhưng 非phi 無vô 漏lậu 也dã 。 又hựu 小Tiểu 乘Thừa 所sở 計kế 涅Niết 槃Bàn 。 但đãn 是thị 空không 寂tịch 之chi 理lý 。 故cố 一nhất 切thiết 色sắc 法pháp 。 咸hàm 稱xưng 有hữu 漏lậu 。 不bất 知tri 中trung 道Đạo 法Pháp 性tánh 。 具cụ 足túc 無vô 漏lậu 妙diệu 色sắc 也dã 。

問vấn 。 極cực 成thành 二nhị 字tự (# 既ký )# 簡giản (# 去khứ )# 其kỳ 兩lưỡng 宗tông 不bất 極cực 成thành 色sắc 。 未vị 審thẩm 三tam 藏tạng 立lập 何hà 色sắc 為vi 唯duy 識thức 。 答đáp 。 除trừ 二nhị 宗tông 不bất 極cực 成thành 色sắc 外ngoại 。 取thủ 立lập 敵địch 共cộng 許hứa 餘dư 一nhất 切thiết 色sắc 。 總tổng 為vi 唯duy 識thức 。 故cố 因nhân 明minh 疏sớ/sơ 云vân 。 立lập 二nhị 所sở 餘dư 共cộng 許hứa 諸chư 色sắc 為vi 唯duy 識thức 故cố 。

立lập 字tự 。 指chỉ 今kim 大Đại 乘Thừa 宗tông 。 敵địch 字tự 。 指chỉ 彼bỉ 小Tiểu 乘Thừa 宗tông 也dã 。 餘dư 可khả 知tri 。

△# 二nhị 釋thích 後hậu 陳trần 宗tông 體thể 。

宗tông 後hậu 陳trần 言ngôn 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 即tức )# 。 是thị 極cực 成thành 能năng 別biệt 。 問vấn 。 何hà 不bất 犯phạm 能năng 別biệt 不bất 極cực 成thành 過quá 。 且thả 小Tiểu 乘Thừa 誰thùy 許hứa 色sắc 不bất 離ly 於ư 眼nhãn 識thức 。 答đáp 。 今kim 此thử (# 色sắc 字tự 。 但đãn )# 是thị 有hữu 法pháp 宗tông 依y 。 但đãn 他tha 宗tông 中trung 有hữu 不bất 離ly 義nghĩa 便tiện 得đắc 。 以dĩ 小Tiểu 乘Thừa 許hứa 眼nhãn 識thức 緣duyên 色sắc 。 親thân 取thủ 其kỳ 體thể 。 有hữu 不bất 離ly 義nghĩa 。 兼kiêm 許hứa 眼nhãn 識thức 。 當đương 體thể 亦diệc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 故cố 無vô 能năng 別biệt 不bất 極cực 成thành 過quá 。 問vấn 。 既ký 許hứa 眼nhãn 識thức 取thủ 所sở 緣duyên 色sắc 有hữu 不bất 相tương 離ly 義nghĩa 。 後hậu 合hợp 成thành 宗tông 體thể 。 應ưng 有hữu 相tương/tướng 符phù 過quá 耶da 。 答đáp 。 無vô 相tướng 符phù 失thất 。 今kim 大Đại 乘Thừa 但đãn 取thủ 境cảnh 不bất 離ly 心tâm 。 外ngoại 無vô 實thật 境cảnh 。 若nhược 前tiền 陳trần 後hậu 陳trần 和hòa 合hợp 為vi 宗tông 了liễu 。 立lập 者giả 即tức 許hứa 。 敵địch 者giả 不bất 許hứa 。 立lập 敵địch 共cộng 諍tranh 。 名danh 為vi 宗tông 體thể 。 此thử 中trung 但đãn 諍tranh 言ngôn 陳trần 。 未vị 推thôi 意ý 許hứa 。

但đãn 論luận 宗tông 依y 。 理lý 須tu 共cộng 許hứa 。 設thiết 非phi 共cộng 許hứa 。 便tiện 不bất 極cực 成thành 。 但đãn 論luận 宗tông 體thể 。 亦diệc 須tu 共cộng 許hứa 。 設thiết 非phi 共cộng 許hứa 。 亦diệc 不bất 極cực 成thành 。 若nhược 前tiền 陳trần 有hữu 法pháp 後hậu 陳trần 宗tông 體thể 和hòa 合hợp 為vi 宗tông 既ký 了liễu 之chi 後hậu 。 則tắc 須tu 立lập 者giả 許hứa 而nhi 敵địch 者giả 不bất 許hứa 。 立lập 敵địch 共cộng 諍tranh 。 方phương 免miễn 相tương/tướng 符phù 之chi 失thất 。 而nhi 為vi 宗tông 體thể 。 由do 其kỳ 共cộng 諍tranh 。 須tu 藉tạ 因nhân 喻dụ 以dĩ 決quyết 明minh 之chi 。 乃nãi 為vi 真chân 能năng 立lập 也dã 。 今kim 此thử 立lập 宗tông 之chi 中trung 。 但đãn 諍tranh 言ngôn 陳trần 。 故cố 須tu 云vân 極cực 成thành 色sắc 。 未vị 推thôi 意ý 許hứa 。 故cố 于vu 兩lưỡng 宗tông 並tịnh 所sở 許hứa 色sắc 。 且thả 不bất 必tất 細tế 辯biện 其kỳ 相tương/tướng 分phần/phân 與dữ 本bổn 質chất 之chi 不bất 同đồng 也dã 。 蓋cái 本bổn 質chất 色sắc 。 是thị 兩lưỡng 宗tông 之chi 所sở 並tịnh 許hứa 。 而nhi 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 。 是thị 小Tiểu 乘Thừa 之chi 所sở 不bất 許hứa 。 今kim 三tam 藏tạng 立lập 量lượng 。 言ngôn 陳trần 但đãn 一nhất 色sắc 字tự 。 意ý 許hứa 乃nãi 指chỉ 相tương/tướng 分phần/phân 。 此thử 意ý 許hứa 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 。 直trực 俟sĩ 辯biện 因nhân 之chi 後hậu 。 方phương 被bị 小Tiểu 乘Thừa 所sở 推thôi 。 今kim 于vu 立lập 宗tông 中trung 。 尚thượng 未vị 推thôi 也dã 。

辯biện 宗tông 竟cánh 。

此thử 總tổng 結kết 釋thích 宗tông 之chi 文văn 。

△# 二nhị 釋thích 因nhân 一nhất 。 初sơ 立lập 科khoa 。 二nhị 隨tùy 釋thích 。 今kim 初sơ 。

次thứ 辯biện 因nhân 者giả 有hữu 二nhị 。 初sơ 明minh 正chánh 因nhân 。 次thứ 辯biện 寄ký 言ngôn 簡giản 過quá 。

△# 二nhị 隨tùy 釋thích 二nhị 。 初sơ 釋thích 正chánh 因nhân 。 二nhị 釋thích 寄ký 言ngôn 簡giản 過quá 。 初sơ 中trung 又hựu 三tam 。 初sơ 正chánh 釋thích 。 二nhị 辯biện 義nghĩa 。 三tam 結kết 成thành 。 今kim 初sơ 。

且thả 初sơ 正chánh 因nhân 。 言ngôn 初sơ 三tam 攝nhiếp 者giả 。 十thập 八bát 界giới 中trung 三tam 六lục 界giới 。 皆giai 取thủ 初sơ 之chi 一nhất 界giới 也dã 。 即tức 眼nhãn 根căn 界giới 。 眼nhãn 識thức 界giới 。 色sắc 境cảnh 界giới 。 是thị 十thập 八bát 界giới 中trung 。 初sơ 三tam 界giới 也dã 。

△# 二nhị 辯biện 義nghĩa 又hựu 二nhị 。 初sơ 明minh 初sơ 三tam 攝nhiếp 義nghĩa 。 二nhị 明minh 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 義nghĩa 。 今kim 初sơ 。

問vấn 。 設thiết 不bất 言ngôn 初sơ 三tam 攝nhiếp 。 但đãn 言ngôn 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 。

復phục 有hữu 何hà 過quá 。 答đáp 。 有hữu 二nhị 過quá 。 一nhất 不bất 定định 過quá 。 二nhị 違vi 自tự 教giáo 過quá 。 且thả 不bất 定định 過quá 者giả 。 若nhược 立lập 量lượng 云vân 。 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 。 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 因nhân 云vân 。 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 。 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức 。 即tức 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 因nhân 闊khoát (# 以dĩ )# 。 向hướng 異dị 喻dụ 後hậu 五ngũ 三tam 上thượng 轉chuyển 。 皆giai 是thị 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố (# 便tiện )# 。 被bị 外ngoại 人nhân 出xuất 不bất 定định 過quá 云vân 。 為vi 如như 眼nhãn 識thức (# 是thị )# 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp (# 而nhi )# 眼nhãn 識thức 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 可khả 以dĩ )# 。 證chứng (# 汝nhữ 所sở 言ngôn )# 極cực 成thành 色sắc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 耶da 。 為vi 如như 後hậu 五ngũ 三tam 亦diệc 是thị 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp (# 而nhi )# 。 後hậu 五ngũ 三tam 定định 離ly 眼nhãn 識thức 。 卻khước 證chứng 汝nhữ (# 所sở 言ngôn )# 極cực 成thành 色sắc (# 乃nãi )# 定định 離ly 眼nhãn 識thức 耶da 。 問vấn 。 今kim 大Đại 乘Thừa (# 設thiết 使sử )# 言ngôn 後hậu 五ngũ 三tam 亦diệc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 得đắc 不phủ 。 答đáp 。 設thiết (# 使sử )# 大Đại 乘Thừa 許hứa 後hậu 五ngũ 三tam 亦diệc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 免miễn 犯phạm 不bất 定định 。 便tiện 違vi 自tự 宗tông (# 以dĩ )# 。 大Đại 乘Thừa 宗tông (# 中trung )# 說thuyết 後hậu 五ngũ 三tam 定định 離ly 眼nhãn 識thức 故cố 。 故cố (# 今kim 特đặc )# 置trí 初sơ 三tam 攝nhiếp (# 之chi )# 半bán 因nhân (# 正chánh 為vi )# 。 遮già 後hậu 五ngũ 三tam 非phi 初sơ 三tam 攝nhiếp 故cố 。

△# 二nhị 明minh 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 義nghĩa 。

問vấn 。 但đãn 言ngôn 初sơ 三tam 攝nhiếp 。 不bất 言ngôn 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 。

復phục 有hữu 何hà 過quá 。 答đáp 。 亦diệc 犯phạm 二nhị 過quá 。 一nhất 不bất 定định 過quá 。 二nhị 法pháp 自tự 相tương/tướng 決quyết 定định 相tương 違vi 過quá 。 且thả 不bất 定định 者giả 。 若nhược 立lập 量lượng 云vân 。 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 。 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 因nhân 云vân 初sơ 三tam 攝nhiếp 。 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức 。 即tức 初sơ 三tam 攝nhiếp (# 之chi )# 因nhân (# 亦diệc )# 闊khoát (# 以dĩ )# 。 向hướng 異dị 喻dụ 眼nhãn 根căn 上thượng 轉chuyển (# 便tiện 可khả )# 。 出xuất 不bất 定định (# 過quá )# 云vân 。 為vi 如như 眼nhãn 識thức (# 是thị )# 初sơ 三tam 攝nhiếp (# 而nhi )# 。 眼nhãn 識thức 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 可khả 以dĩ )# 。 證chứng (# 汝nhữ 所sở 言ngôn )# 極cực 成thành 色sắc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 耶da 。 為vi 如như 眼nhãn 根căn 亦diệc 初sơ 三tam 攝nhiếp (# 而nhi )# 。 眼nhãn 根căn 非phi 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 卻khước )# 。 證chứng 汝nhữ (# 所sở 言ngôn )# 極cực 成thành 色sắc (# 亦diệc )# 非phi 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 耶da 。 問vấn 。 何hà 不bất 言ngôn 定định 離ly 而nhi 言ngôn 非phi 定định 不bất 離ly 。 答đáp 。 大Đại 乘Thừa 眼nhãn 根căn 望vọng 於ư 眼nhãn 識thức 。 非phi (# 可khả )# 定định (# 其kỳ 為vi )# 即tức (# 為vi )# 離ly 。 且thả 非phi 離ly 者giả 。 根căn (# 為vi 識thức )# 因nhân (# 是thị 能năng 發phát 故cố )# 。 識thức (# 為vi 根căn )# 果quả (# 是thị 所sở 發phát 故cố )# 。 以dĩ 同đồng 時thời 故cố 。 即tức 是thị 非phi 離ly 也dã 。 又hựu (# 根căn 是thị )# 色sắc (# 識thức 是thị )# 。 心tâm (# 其kỳ 體thể )# 。 各các 別biệt (# 復phục )# 。 名danh 非phi 即tức 。 故cố 今kim 但đãn (# 可khả )# 言ngôn 非phi 定định 不bất 離ly (# 而nhi 不bất 言ngôn 定định 離ly 也dã )# 。 一nhất 犯phạm 法pháp 自tự 相tương/tướng 決quyết 定định 相tương 違vi 過quá 者giả 。 言ngôn 法pháp 自tự 相tương/tướng 者giả 。 即tức 宗tông 後hậu 陳trần 法pháp 之chi 自tự 相tương/tướng 言ngôn 決quyết 定định 相tương 違vi 者giả 。 即tức 因nhân 違vi 於ư 宗tông 也dã 。 外ngoại 人nhân 申thân 相tương 違vi 量lượng 云vân 。 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 是thị 有hữu 法pháp 。 非phi 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 宗tông 。 因nhân 云vân 。 初sơ 三tam 攝nhiếp 故cố 。 喻dụ 如như 眼nhãn 根căn 。 即tức 外ngoại 人nhân 將tương 前tiền 量lượng (# 之chi )# 異dị 喻dụ (# 反phản )# 為vi 同đồng 喻dụ 。 將tương 同đồng 喻dụ (# 反phản )# 為vi 異dị 喻dụ (# 矣hĩ )# 問vấn 。 得đắc 成thành 法pháp 自tự 相tương/tướng 相tương 違vi 耶da 。 答đáp (# 外ngoại 人nhân )# 。 非phi 真chân 能năng 破phá 。 夫phu 法pháp 自tự 相tương/tướng 相tương 違vi 之chi 量lượng 。 須tu 立lập 者giả 同đồng (# 品phẩm )# 無vô 。 異dị (# 品phẩm )# 有hữu (# 而nhi )# 。 敵địch 者giả 同đồng (# 品phẩm )# 有hữu 。 異dị (# 品phẩm )# 無vô 方phương 成thành 法pháp 自tự 相tương/tướng 相tương 違vi 。 今kim 立lập 敵địch 兩lưỡng 家gia (# 俱câu 是thị )# 。 同đồng 喻dụ 有hữu 。 異dị 喻dụ 有hữu 。 故cố 非phi 真chân 法pháp 自tự 相tương/tướng 相tương 違vi 過quá 。 問vấn 。 既ký 非phi 法pháp 自tự 相tương/tướng 相tương 違vi 作tác 決quyết 定định 相tương 違vi 不bất 定định 過quá 。 得đắc 不phủ 。 答đáp 。 亦diệc 非phi 。 夫phu 決quyết 定định 相tương 違vi 不bất 定định 過quá (# 乃nãi 是thị )# 。 立lập 敵địch 共cộng 諍tranh 一nhất 有hữu 法pháp 。 因nhân 喻dụ 各các 異dị (# 而nhi )# 。 皆giai 具cụ 三tam 相tương/tướng (# 所sở 謂vị )# 。 徧biến 是thị 宗tông 法pháp 性tánh 。 同đồng 品phẩm 定định 有hữu 性tánh 。 異dị 品phẩm 徧biến 無vô 性tánh 。 但đãn 互hỗ 不bất 生sanh 其kỳ 正chánh 智trí 。 兩lưỡng 家gia (# 皆giai 悉tất )# 猶do 豫dự 。 不bất 能năng (# 判phán 決quyết 以dĩ )# 定định 成thành 一nhất 宗tông (# 故cố )# 。 名danh 決quyết 定định 相tương 違vi 不bất 定định 過quá 。 今kim 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 。 雖tuy 是thị 共cộng 諍tranh 一nhất 有hữu 法pháp (# 然nhiên )# 。 因nhân 且thả 是thị 共cộng (# 不bất 是thị 各các 異dị )# 。 又hựu 各các 闕khuyết 第đệ 三tam (# 異dị 嚴nghiêm 徧biến 無vô )# 相tương/tướng (# 不bất 是thị 皆giai 具cụ 三tam 相tương/tướng )# 。 故cố 非phi 決quyết 定định 相tương 違vi 不bất 定định 過quá 。 問vấn 。 既ký 無vô 此thử 過quá 。 何hà 以dĩ 因nhân 明minh 疏sớ/sơ 云vân 犯phạm 法pháp 自tự 相tương/tướng 相tương 違vi 決quyết 定định 過quá 。 答đáp 。 但đãn 是thị 疏sớ/sơ 主chủ 縱túng/tung 筆bút 之chi 勢thế 。 是thị 前tiền 共cộng 不bất 定định 過quá 中trung 分phần/phân 出xuất 。 是thị (# 有hữu )# 似tự (# 乎hồ )# 法pháp 自tự 相tương/tướng 相tương 違vi 決quyết 定định 過quá 。 非phi 真chân 有hữu 故cố 。

已dĩ 上thượng 釋thích 正chánh 因nhân 中trung 初sơ 正chánh 釋thích 二nhị 辯biện 義nghĩa 竟cánh 。

△# 三tam 結kết 成thành 。

有hữu 此thử 所sở 因nhân 。 故cố (# 須tu )# 置trí 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp (# 之chi 言ngôn 為vi 因nhân )# 。 更cánh 。 互hỗ 簡giản 諸chư 不bất 定định 及cập 相tương 違vi 等đẳng 過quá 。

已dĩ 上thượng 釋thích 正chánh 因nhân 竟cánh 。

△# 二nhị 釋thích 寄ký 言ngôn 簡giản 過quá 。

次thứ 明minh 寄ký 言ngôn 簡giản 過quá 者giả 。 問vấn 。 因nhân 初sơ 自tự 許hứa 之chi 言ngôn 何hà 用dụng 。 答đáp 。 緣duyên 三tam 藏tạng (# 所sở 立lập )# 量lượng 中trung 。 犯phạm 有hữu 法pháp 差sai 別biệt 相tương 違vi 過quá (# 大đại 凡phàm )# 。 因nhân 明minh 之chi 法pháp 。 量lượng 若nhược 有hữu 過quá (# 則tắc )# 。 許hứa 著trước 言ngôn (# 以dĩ )# 遮già (# 之chi )# 。 今kim 三tam 藏tạng 量lượng 既ký 有hữu 此thử (# 有hữu 法pháp 差sai 別biệt 相tương 違vi )# 過quá 。 故cố (# 特đặc 先tiên )# 置trí 自tự 許hứa (# 之chi )# 言ngôn (# 以dĩ )# 遮già (# 之chi 也dã )# 。 問vấn 。 何hà 得đắc 有hữu 此thử 過quá 耶da 。 答đáp 。 謂vị 三tam 藏tạng 量lượng 有hữu 法pháp 中trung 。 言ngôn 雖tuy 不bất 帶đái 。 意ý 許hứa 諳am 含hàm (# 蓋cái )# 。 緣duyên (# 此thử )# 大Đại 乘Thừa 宗tông 有hữu 兩lưỡng 般ban 色sắc 。 有hữu 離ly 眼nhãn 識thức 本bổn 質chất 色sắc (# 即tức 第đệ 八bát 識thức 之chi 相tướng 分phần/phân )# 。 有hữu 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc (# 即tức 眼nhãn 識thức 自tự 所sở 變biến 起khởi )# 。 若nhược 離ly 眼nhãn 識thức 色sắc 。 小Tiểu 乘Thừa 即tức 許hứa 。 若nhược 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 色sắc 。 小Tiểu 乘Thừa 不bất 許hứa 。 今kim 三tam 藏tạng 量lượng 云vân 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 是thị 有hữu 法pháp 。 若nhược 望vọng 言ngôn 陳trần 自tự 相tương/tướng 。 是thị 立lập 敵địch 共cộng 許hứa 色sắc 。 及cập 舉cử 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 因nhân 。 亦diệc 但đãn 成thành 立lập 共cộng 許hứa 色sắc 不bất 離ly 於ư 眼nhãn 識thức 。 若nhược 望vọng 三tam 藏tạng 意ý 中trung 所sở 許hứa 。 但đãn 立lập 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 將tương 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 因nhân 。 成thành 立lập 有hữu 法pháp 上thượng 意ý 之chi 差sai 別biệt 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 故cố 因nhân 明minh 疏sớ/sơ 云vân 。 謂vị 真chân 故cố 極cực 成thành 色sắc 。 是thị 有hữu 法pháp 自tự 相tương/tướng 。 定định 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 色sắc 。 是thị 法pháp 自tự 相tương/tướng 。 定định 離ly 眼nhãn 識thức 色sắc 。 非phi 定định 離ly 眼nhãn 識thức 色sắc 。 是thị 有hữu 法pháp 差sai 別biệt (# 今kim )# 。 立lập 者giả (# 之chi 所sở )# 意ý 許hứa (# 乃nãi )# 。 是thị 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 色sắc (# 耳nhĩ )# 。 問vấn 。 外ngoại 人nhân 出xuất 三tam 藏tạng 量lượng 有hữu 法pháp 相tướng 違vi 過quá 時thời 。 自tự 許hứa 之chi 言ngôn 如như 何hà 遮già 得đắc 。 答đáp 。 待đãi 外ngoại 人nhân 申thân 違vi 量lượng 時thời 。 將tương 自tự 許hứa 二nhị 字tự 。 出xuất 外ngoại 人nhân 量lượng (# 犯phạm 共cộng 中trung 他tha )# 不bất 定định 過quá 。 外ngoại 量lượng 既ký 自tự 帶đái 過quá 。 更cánh 有hữu 何hà 理lý 能năng 顯hiển 得đắc 三tam 藏tạng 量lượng 中trung 有hữu 法pháp 差sai 別biệt 相tương 違vi 過quá 耶da 。 問vấn 。 小Tiểu 乘Thừa 申thân 違vi 量lượng 。 行hành 相tướng 如như 何hà 。 答đáp 。 小Tiểu 乘Thừa 云vân 。 乍sạ 觀quán 立lập 者giả 言ngôn 陳trần 自tự 相tương/tướng (# 指chỉ 極cực 成thành 色sắc )# 。 三tam 支chi 無vô 過quá 。 及cập 推thôi 所sở 立lập 。 元nguyên 是thị 諳am 含hàm (# 指chỉ 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc )# 。 若nhược 於ư 有hữu 法pháp 上thượng 意ý 之chi 差sai 別biệt 。 將tương 因nhân 喻dụ 成thành 立lập 有hữu 法pháp 上thượng 意ý 許hứa 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 者giả 。 即tức 眼nhãn 識thức 不bất 得đắc 為vi 同đồng 喻dụ 。 且thả 如như 眼nhãn 識thức 無vô 不bất 離ly (# 本bổn 質chất )# 色sắc 。 以dĩ 一nhất 切thiết (# 本bổn 質chất )# 色sắc 皆giai 離ly 眼nhãn 識thức 故cố 。 既ký 離ly (# 則tắc )# 。 眼nhãn 識thức 不bất 得đắc 為vi 同đồng 喻dụ 。 便tiện 成thành 異dị 喻dụ 。 即tức 初sơ 三tam 等đẳng 因nhân 。 卻khước 向hướng 異dị 喻dụ 眼nhãn 識thức 上thượng 轉chuyển 。 故cố 論luận 云vân 。 同đồng 品phẩm 無vô 處xứ 。 不bất 成thành 立lập 者giả 之chi 宗tông 。 異dị 品phẩm 有hữu 處xứ 。 返phản 成thành 敵địch 者giả 相tương 違vi 宗tông 義nghĩa 。 即tức 小Tiểu 乘Thừa 不bất 改cải 立lập 者giả 之chi 因nhân 。 申thân 相tương 違vi 量lượng 云vân 。 真chân 故cố 極cực 成thành (# 本bổn 質chất )# 色sắc 是thị 有hữu 法pháp 。 非phi 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 宗tông 。 因nhân 云vân 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 同đồng 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức (# 以dĩ 眼nhãn 識thức 離ly 中trung 取thủ 境cảnh 。 非phi 不bất 離ly 色sắc 故cố )# 。 合hợp 云vân 。 諸chư 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 者giả 。 皆giai 非phi 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 。 同đồng 喻dụ 如như 眼nhãn 識thức (# 之chi 離ly 於ư 外ngoại 色sắc )# 言ngôn 非phi 者giả 。 無vô 也dã 。 小Tiểu 乘Thừa 云vân 無vô 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 之chi )# 色sắc 。 即tức 遮già 三tam 藏tạng 意ý 許hứa 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc (# 以dĩ 為vi )# 是thị 無vô 也dã 。 所sở 以dĩ 三tam 藏tạng 預dự 著trước 自tự 許hứa 之chi 言ngôn 句cú 。 取thủ 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 。 卻khước 與dữ 外ngoại 人nhân 量lượng 作tác 不bất 定định 過quá 。 出xuất 過quá 云vân 。 為vi 如như 眼nhãn 識thức 是thị 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 。 眼nhãn 識thức 非phi 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 所sở 對đối 本bổn 質chất )# 色sắc 。 證chứng 汝nhữ (# 所sở 執chấp )# 極cực 成thành 色sắc 非phi 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 色sắc 耶da 。 為vi 如như 我ngã 自tự 許hứa (# 所sở 見kiến )# 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 亦diệc 是thị 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp (# 而nhi )# 。 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 是thị 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 之chi 相tướng 分phần/phân )# 色sắc 。 卻khước 證chứng 汝nhữ (# 所sở 言ngôn )# 極cực 成thành 色sắc (# 仍nhưng )# 是thị 不bất 離ly 眼nhãn 識thức (# 者giả )# 耶da (# 此thử 則tắc )# 。 外ngoại 人nhân 相tương 違vi 量lượng 既ký 犯phạm 共cộng 中trung 他tha 不bất 定định 過quá 。 明minh 知tri 非phi 真chân 能năng 破phá 也dã (# 彼bỉ 既ký 非phi 真chân 能năng 破phá 。 則tắc )# 。 三tam 藏tạng 卻khước 成thành 真chân 能năng 立lập 也dã 。 問vấn 。 因nhân 中trung 若nhược 不bất 言ngôn 自tự 許hứa 。 空không 將tương 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 與dữ 外ngoại 人nhân 相tương 違vi 量lượng 作tác 不bất 定định 過quá 。 有hữu 何hà 不bất 可khả 。 答đáp 。 若nhược 空không 將tương 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 。 不bất 言ngôn 自tự 許hứa 者giả 。 即tức 他tha 小Tiểu 乘Thừa 不bất 許hứa 。 犯phạm 一nhất 分phần/phân 他tha 隨tùy 一nhất 過quá 。 他tha 不bất 許hứa 此thử 一nhất 分phần/phân 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 在tại 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 因nhân 中trung 故cố 。 故cố 因nhân 明minh 疏sớ/sơ 云vân 。 若nhược 不bất 言ngôn 自tự 許hứa 。 即tức 不bất 得đắc 以dĩ 他tha 方phương 佛Phật 色sắc 而nhi 為vi 不bất 定định 。 此thử 言ngôn 便tiện 有hữu 隨tùy 一nhất 過quá 故cố 。 問vấn 。 何hà 不bất 待đãi 外ngoại 人nhân 申thân 違vi 量lượng 後hậu 。 著trước 自tự 許hứa 言ngôn 。 何hà 要yếu 預dự 前tiền 著trước 耶da 。 答đáp 。 臨lâm 時thời 恐khủng 難nạn 。 所sở 以dĩ 先tiên 防phòng 。

初sơ 釋thích 宗tông 因nhân 竟cánh 。

△# 二nhị 申thân 問vấn 答đáp 三tam 。 初sơ 辯biện 宗tông 依y 。 二nhị 辯biện 宗tông 喻dụ 。 三tam 辯biện 成thành 立lập 。 今kim 初sơ 。

次thứ 申thân 問vấn 答đáp 者giả 。 一nhất 問vấn 。 真chân 故cố 二nhị 字tự 。 已dĩ 簡giản 違vi 教giáo 過quá 。 何hà 故cố 前tiền 陳trần 宗tông 依y 上thượng 。 若nhược 不bất 著trước 極cực 成thành 言ngôn 。 又hựu 有hữu 違vi 宗tông 之chi 失thất 。 答đáp 。 真chân 故cố 二nhị 字tự 。 但đãn 簡giản 宗tông 體thể 上thượng 違vi 教giáo 過quá 。 不bất 簡giản 宗tông 依y 上thượng 違vi 宗tông 。 若nhược 極cực 成thành 二nhị 字tự 。 即tức 簡giản 宗tông 依y 上thượng 違vi 宗tông 等đẳng 過quá 也dã 。

世thế 間gian 及cập 小Tiểu 乘Thừa 教giáo 。 皆giai 謂vị 色sắc 離ly 眼nhãn 識thức 。 故cố 以dĩ 眼nhãn 故cố 二nhị 字tự 。 簡giản 宗tông 體thể 違vi 教giáo 之chi 過quá 。 宗tông 依y 有hữu 法pháp 之chi 中trung 。 自tự 有hữu 兩lưỡng 般ban 不bất 極cực 成thành 色sắc 。 倘thảng 泛phiếm 立lập 為vi 有hữu 法pháp 。 便tiện 違vi 不bất 離ly 眼nhãn 識thức 之chi 宗tông 。 故cố 須tu 以dĩ 極cực 成thành 二nhị 字tự 簡giản 之chi 也dã 。

△# 二nhị 辯biện 宗tông 喻dụ 。

問vấn 。 後hậu 陳trần (# 中trung 之chi )# 眼nhãn 識thức 。 與dữ 同đồng 喻dụ (# 中trung 之chi )# 眼nhãn 識thức 何hà 別biệt 。 答đáp 。 言ngôn 後hậu 陳trần 眼nhãn 識thức 雖tuy 同đồng (# 而nhi )# 。 意ý 許hứa 各các 別biệt (# 當đương 知tri )# 。 後hậu 陳trần (# 中trung 之chi )# 眼nhãn 識thức 。 意ý 許hứa 是thị 自tự 證chứng 分phần/phân 。 同đồng 喻dụ (# 中trung 之chi )# 眼nhãn 識thức 。 意ý 許hứa 是thị 見kiến 分phần/phân 。 即tức 見kiến (# 分phần/phân )# 不bất 離ly 自tự 證chứng 分phần/phân 故cố 。 如như 同đồng 宗tông 中trung (# 之chi )# 相tương/tướng 分phần/phân 不bất 離ly 自tự 證chứng 分phần/phân 也dã 。 問vấn 。 若nhược 爾nhĩ 。 何hà 不bất 立lập 量lượng 云vân 。 相tương/tướng 分phân 是thị 有hữu 法pháp 。 定định 不bất 離ly 自tự 證chứng 分phân 是thị 宗tông 。 因nhân 云vân 。 初sơ 三tam 攝nhiếp 眼nhãn 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 同đồng 喻dụ 如như 見kiến 分phần/phân 。 答đáp 。 小Tiểu 乘Thừa 不bất 許hứa 有hữu 四tứ 分phần/phân 故cố 。 恐khủng 犯phạm 隨tùy 一nhất 等đẳng 過quá 。 故cố 但đãn 言ngôn 眼nhãn 識thức 。

△# 三tam 辯biện 成thành 立lập 。

問vấn 。 此thử 量lượng 言ngôn 陳trần 。 立lập 得đắc 何hà 色sắc 耶da 。 答đáp 。 若nhược 但đãn 望vọng 言ngôn 陳trần 。 即tức 相tương/tướng (# 分phần/phân 本bổn )# 質chất 二nhị (# 種chủng )# 色sắc 皆giai 成thành 不bất 得đắc 。 若nhược 將tương 意ý 就tựu 言ngôn 。 即tức 立lập 得đắc 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc 也dã 。 又hựu 解giải 。 若nhược 小Tiểu 乘Thừa 未vị 徵trưng 問vấn 前tiền 。 即tức 將tương 言ngôn 就tựu 意ý 立lập 。 若nhược (# 小Tiểu 乘Thừa 既ký 微vi 問vấn )# 大Đại 乘Thừa (# 既ký )# 答đáp 後hậu 。 即tức (# 可khả )# 將tương 意ý (# 許hứa 之chi 相tướng 分phần/phân )# 就tựu 言ngôn 立lập 也dã 。

將tương 言ngôn 就tựu 意ý 。 謂vị 意ý 許hứa 本bổn 是thị 相tương/tướng 分phần/phân 。 而nhi 言ngôn 陳trần 但đãn 可khả 云vân 色sắc 也dã 。 將tương 意ý 就tựu 言ngôn 。 謂vị 言ngôn 陳trần 雖tuy 但đãn 言ngôn 色sắc 。 而nhi 意ý 許hứa 之chi 相tướng 分phần/phân 已dĩ 得đắc 成thành 立lập 也dã 。

問vấn 。 既ký 分phần/phân 相tương/tướng 分phần/phân 本bổn 質chất 兩lưỡng 種chủng 色sắc 。 便tiện 是thị 不bất 極cực 成thành 故cố 。 前tiền 陳trần 何hà 言ngôn 極cực 成thành 色sắc 耶da 。 相tương/tướng 分phần/phân 非phi 共cộng 許hứa 故cố 。 答đáp 。 若nhược 望vọng 言ngôn 陳trần 有hữu 法pháp 自tự 相tương/tướng (# 乃nãi 是thị )# 。 立lập 敵địch 共cộng 許hứa 色sắc 。 故cố 著trước 極cực 成thành (# 二nhị 字tự )# 。 若nhược 相tương/tướng 分phần/phân 色sắc (# 但đãn )# 。 是thị 大Đại 乘Thừa 意ý 許hứa 。 何hà 關quan 言ngôn 陳trần 自tự 相tương/tướng 。 寧ninh 有hữu 不bất 極cực 成thành 乎hồ 。 諸chư 鈔sao 皆giai 云vân 不bất 得đắc 分phần/phân 開khai 者giả 。 非phi 也dã 。 若nhược 爾nhĩ (# 則tắc )# 。 小Tiểu 乘Thừa 執chấp 佛Phật 有hữu 漏lậu 色sắc 。 大Đại 乘Thừa (# 則tắc )# 佛Phật (# 有hữu )# 無vô 漏lậu 色sắc 等đẳng 在tại 於ư 前tiền 陳trần 。 若nhược 不bất 分phân 開khai (# 豈khởi )# 。 應ưng 名danh 極cực 成thành 色sắc 耶da 。 彼bỉ 既ký 不bất 爾nhĩ 。 此thử 云vân 何hà 然nhiên 。

言ngôn 彼bỉ 兩lưỡng 宗tông 互hỗ 不bất 許hứa 色sắc 。 既ký 爾nhĩ 不bất 得đắc 不bất 分phân 。 則tắc 此thử 相tương/tướng 分phần/phân 本bổn 質chất 二nhị 種chủng 。 云vân 何hà 可khả 不bất 分phân 耶da 。 上thượng 來lai 第đệ 二nhị 大đại 科khoa 正chánh 明minh 竟cánh 。

△# 三tam 結kết 歎thán 。

問vấn 。 今kim 談đàm 宗tông 顯hiển 性tánh 。 云vân 何hà 廣quảng 引dẫn 三tam 支chi 比tỉ 量lượng 之chi 文văn 。 答đáp 。 諸chư 佛Phật 說thuyết 法Pháp 。 尚thượng (# 須tu )# 依y (# 於ư )# 俗tục 諦đế (# 不bất 廢phế 俗tục 而nhi 獨độc 詮thuyên 真chân 。 又hựu )# 。 況huống (# 此thử )# 三tam 支chi 比tỉ 量lượng 。 理lý 貫quán 五ngũ 明minh (# 所sở 謂vị 內nội 明minh 。 因nhân 明minh 。 聲thanh 明minh 。 醫y 方phương 明minh 。 工công 巧xảo 明minh 。 非phi 止chỉ 文văn 字tự 語ngữ 言ngôn 。 乃nãi 是thị )# 。 以dĩ 破phá 立lập 為vi 宗tông 。 言ngôn 生sanh 智trí 了liễu 為vi 體thể (# 可khả 以dĩ )# 。 摧tồi 凡phàm 小tiểu 之chi 異dị 執chấp (# 即tức 能năng )# 。 定định 佛Phật 法Pháp 之chi 綱cương 宗tông 。 所sở 以dĩ 教giáo 無vô 智trí 而nhi 不bất 圓viên (# 譬thí 如như )# 。 木mộc 非phi 繩thằng 而nhi 靡mĩ 直trực (# 今kim 既ký )# 。 比tỉ 之chi (# 則tắc )# 。 可khả 以dĩ 生sanh 誠thành 信tín 。 伏phục 邪tà 倒đảo 之chi 疑nghi 心tâm (# 又hựu 復phục )# 。 量lượng 之chi (# 則tắc )# 。 可khả 以dĩ 定định 真chân 詮thuyên 。 杜đỗ 狂cuồng 愚ngu 之chi 妄vọng 說thuyết 。 故cố 得đắc 正Chánh 法Pháp 之chi 輪luân 永vĩnh 轉chuyển 。 唯duy 識thức 之chi 旨chỉ 廣quảng 行hành 。 則tắc (# 知tri )# 事sự 有hữu 顯hiển 理lý 之chi 功công 。 言ngôn 有hữu 定định 邦bang 之chi 力lực 。 如như 慈từ 恩ân 大đại 師sư 云vân 。 因nhân 明minh 論luận 者giả 。 元nguyên 唯duy 佛Phật 說thuyết 。 文văn 廣quảng 義nghĩa 散tán 。 備bị 在tại 眾chúng 經kinh 。 故cố 地địa 持trì 論luận 云vân 。 菩Bồ 薩Tát 求cầu 法Pháp 。 當đương 於ư 何hà 求cầu 。 當đương 於ư 一nhất 切thiết 五ngũ 明minh 處xứ 求cầu 。 求cầu 因nhân 明minh 者giả 。 為vi 破phá 邪tà 論luận 。 安an 立lập 正Chánh 道Đạo 。 劫kiếp 初sơ 足túc 目mục 。 創sáng/sang 標tiêu 真chân 似tự 。 爰viên 暨kỵ 世thế 親thân 。 再tái 陳trần 軌quỹ 式thức 。 雖tuy 綱cương 紀kỷ 已dĩ 列liệt 。 而nhi 幽u 致trí 未vị 分phần/phân 。 故cố 使sử 賓tân 主chủ 對đối 揚dương 。 猶do 疑nghi 立lập 破phá 之chi 則tắc 。 有hữu 陳trần 那na 菩Bồ 薩Tát 。 是thị 稱xưng 命mạng 世thế 。 賢Hiền 劫Kiếp 千thiên 佛Phật 。 之chi 一nhất 佛Phật 也dã 。 匿nặc 迹tích 巖nham 藪tẩu 。 栖tê 巒# 等đẳng 持trì 。 觀quán 述thuật 作tác 之chi 利lợi 害hại 。 審thẩm 文văn 義nghĩa 之chi 繁phồn 約ước 。 于vu 時thời 巖nham 谷cốc 振chấn 吼hống 。 雲vân 霞hà 變biến 彩thải 。 山sơn 神thần 捧phủng 菩Bồ 薩Tát 足túc 。 高cao 敷phu 百bách 尺xích 。 唱xướng 言ngôn 。 佛Phật 說thuyết 因nhân 明minh 。 玄huyền 妙diệu 難nạn/nan 究cứu 。 如Như 來Lai 滅diệt 後hậu 。 大đại 義nghĩa 淪luân 絕tuyệt 。 今kim 幸hạnh 福phước 智trí 攸du 邈mạc 。 深thâm 達đạt 聖thánh 旨chỉ 。 因nhân 明minh 論luận 道đạo 。 願nguyện 請thỉnh 重trọng/trùng 弘hoằng 。 菩Bồ 薩Tát 乃nãi 放phóng 神thần 光quang 。 照chiếu 燭chúc 機cơ 感cảm 。

時thời 彼bỉ 南nam 印ấn 土thổ/độ 按án 達đạt 羅la 國quốc 王vương 。 見kiến 放phóng 光quang 明minh 。 疑nghi 入nhập 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 請thỉnh 證chứng 無Vô 學Học 果Quả 。 菩Bồ 薩Tát 曰viết 。 入nhập 定định 觀quán 察sát 。 將tương 釋thích 深thâm 經Kinh 。 心tâm 期kỳ 大đại 覺giác 。 非phi 願nguyện 小tiểu 果quả 。 王vương 言ngôn 。 無Vô 學Học 果quả 者giả 。 諸chư 聖thánh 攸du 仰ngưỡng 。 請thỉnh 尊tôn 速tốc 證chứng 。 菩Bồ 薩Tát 撫phủ 之chi 。 欲dục 遂toại 王vương 請thỉnh 。 妙Diệu 吉Cát 祥Tường 菩Bồ 薩Tát 。 因nhân 彈đàn 指chỉ 警cảnh 曰viết 。 何hà 捨xả 大đại 心tâm 。 方phương 興hưng 小tiểu 志chí 。 為vi 廣quảng 利lợi 益ích 者giả 。 當đương 轉chuyển 慈Từ 氏Thị 所sở 說thuyết 瑜du 伽già 。 匡khuông 正chánh 頺đồi 綱cương 。 可khả 製chế 因nhân 明minh 。 重trọng/trùng 成thành 規quy 矩củ 。 陳trần 那na 敬kính 受thọ 指chỉ 誨hối 。 奉phụng 以dĩ 周chu 旋toàn 。 於ư 是thị 覃# 思tư 研nghiên 精tinh 。 廼# 作tác 因nhân 明minh 正chánh 理lý 門môn 論luận 。 正chánh 理lý 者giả 。 諸chư 法pháp 本bổn 真chân 之chi 體thể 義nghĩa 。 門môn 者giả 。 權quyền 衡hành 照chiếu 解giải 之chi 所sở 由do 。 又hựu 瑜du 伽già 論luận 云vân 。 云vân 何hà 名danh 因nhân 明minh 處xứ 。 為vi 於ư 觀quán 察sát 義nghĩa 中trung 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 (# 是thị 也dã )# 。 所sở 建kiến 立lập (# 之chi 宗tông )# 法pháp 。 名danh 觀quán 察sát 義nghĩa 。 能năng 隨tùy 順thuận (# 之chi 因nhân )# 法pháp 。 名danh 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 (# 是thị 中trung )# 。 諸chư 所sở 有hữu 事sự 。 即tức 是thị 因nhân 明minh (# 以dĩ 此thử )# 。 為vi 因nhân (# 則tắc 能năng )# 。 照chiếu 明minh 觀quán 察sát 義nghĩa 故cố 。 且thả 如như 外ngoại 道đạo 執chấp 聲thanh 為vi 常thường 。 若nhược 不bất 以dĩ 量lượng 比tỉ 破phá 之chi 。 何hà 由do 破phá 執chấp 。 如như 外ngoại 道đạo 立lập 量lượng 云vân 。 聲thanh 是thị 有hữu 法pháp 。 定định 常thường 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 所sở 作tác 性tánh 故cố 。 同đồng 喻dụ 如như 虗hư 空không 。 所sở 以dĩ 虗hư 空không 非phi 所sở 作tác 性tánh 。 則tắc 因nhân 上thượng 不bất 轉chuyển 。 引dẫn 喻dụ 不bất 齊tề 。 立lập 聲thanh 為vi 常thường 不bất 成thành 。 若nhược 佛Phật 法Pháp 中trung 。 聲thanh 是thị 無vô 常thường 。 立lập 量lượng 云vân 。 聲thanh 是thị 有hữu 法pháp 。 定định 無vô 常thường 為vi 宗tông 。 因nhân 云vân 。 所sở 作tác 性tánh 故cố 。 同đồng 喻dụ 如như 瓶bình 盆bồn 。 異dị 喻dụ 如như 虗hư 空không 等đẳng 。 是thị 知tri 若nhược 無vô 此thử 量lượng 。 曷hạt 能năng 顯hiển 正chánh 摧tồi 邪tà 。 所sở 以dĩ 實thật 際tế 理lý 地địa 。 不bất 受thọ 一nhất 塵trần 。 佛Phật 事sự 門môn 中trung 。 不bất 捨xả 一nhất 法pháp 。 若nhược 欲dục 學học 諸chư 佛Phật 方phương 便tiện 。 須tu 具cụ 菩Bồ 薩Tát 徧biến 行hành 。 一nhất 一nhất 洞đỗng 明minh 。 方phương 成thành 大đại 化hóa 。

已dĩ 上thượng 結kết 歎thán 三tam 支chi 竟cánh 。 此thử 下hạ 總tổng 歎thán 藏tạng 識thức 。 非phi 正chánh 結kết 因nhân 明minh 也dã 。

如như 上thượng 廣quảng 引dẫn 藏tạng 識thức 之chi 文văn 。 祖tổ 佛Phật 所sở 明minh 。 經kinh 論luận 共cộng 立lập 。 第đệ 八bát 本bổn 識thức 。 真Chân 如Như 一nhất 心tâm 。 廣quảng 大đại 無vô 邊biên 。 體thể 性tánh 微vi 細tế 。 顯hiển 心tâm 原nguyên 而nhi 無vô 外ngoại 。 包bao 性tánh 藏tạng 以dĩ 該cai 通thông 。 擅thiện 持trì 種chủng 之chi 名danh 。 作tác 總tổng 報báo 之chi 主chủ 。 建kiến 有hữu 情tình 之chi 體thể 。 立lập 涅Niết 槃Bàn 之chi 因nhân 。 居cư 初sơ 位vị 而nhi 總tổng 號hiệu 賴lại 耶da 。 處xử 極cực 果quả 而nhi 唯duy 稱xưng 無vô 垢cấu 。 備bị 本bổn 後hậu 之chi 智trí 地địa 。 成thành 自tự 他tha 之chi 利lợi 門môn 。 隨tùy 有hữu 執chấp 無vô 執chấp 而nhi 立lập 多đa 名danh 。 據cứ 染nhiễm 緣duyên 淨tịnh 緣duyên 而nhi 作tác 眾chúng 體thể 。 孕dựng 一nhất 切thiết 而nhi 如như 太thái 虗hư 包bao 納nạp 。 現hiện 萬vạn 法pháp 而nhi 似tự 大đại 地địa 發phát 生sanh 。 則tắc 何hà 法pháp 不bất 收thu 。 無vô 門môn 不bất 入nhập 。 但đãn 以dĩ 迷mê 一nhất 真chân 之chi 解giải 。 作tác 第đệ 二nhị 之chi 觀quan 。 初sơ 因nhân 覺giác 明minh 能năng 了liễu 之chi 心tâm 。 發phát 起khởi 內nội 外ngoại 塵trần 勞lao 之chi 相tướng 。 於ư 一nhất 圓viên 湛trạm 。 析tích 出xuất 根căn 塵trần 。 聚tụ 內nội 四tứ 大đại 為vi 身thân 。 分phần/phân 外ngoại 四tứ 大đại 為vi 境cảnh 。 內nội 以dĩ 識thức 情tình 為vi 垢cấu 。 外ngoại 因nhân 想tưởng 相tương/tướng 成thành 塵trần 。 無vô 念niệm 而nhi 境cảnh 貫quán 一nhất 如như 。 有hữu 想tưởng 而nhi 真chân 成thành 萬vạn 別biệt 。 若nhược 能năng 心tâm 融dung 法Pháp 界Giới 。 境cảnh 豁hoát 真chân 空không 。 幻huyễn 翳ế 全toàn 消tiêu 。 一nhất 道đạo 明minh 現hiện 。 可khả 謂vị 裂liệt 迷mê 途đồ 之chi 緻trí 網võng 。 抽trừu 覺giác 戶hộ 之chi 重trọng/trùng 關quan 。 惛hôn 夢mộng 醒tỉnh 而nhi 大đại 覺giác 常thường 明minh 。 狂cuồng 性tánh 歇hiết 而nhi 本bổn 頭đầu 自tự 現hiện 。

此thử 正chánh 顯hiển 唯duy 識thức 一nhất 宗tông 。 不bất 可khả 不bất 究cứu 明minh 精tinh 曉hiểu 而nhi 融dung 入nhập 心tâm 境cảnh 也dã 。 文văn 並tịnh 易dị 知tri 。 無vô 勞lao 更cánh 釋thích 。 欲dục 人nhân 即tức 相tương/tướng 悟ngộ 性tánh 。 乃nãi 結kết 歎thán 之chi 深thâm 意ý 。 三tam 宗tông 後hậu 學học 。 幸hạnh 各các 思tư 之chi 。

真chân 唯duy 識thức 量lượng 略lược 解giải (# 終chung )#