俱Câu 舍Xá 論Luận 疏Sớ
Quyển 10
唐Đường 法Pháp 寶Bảo 撰Soạn

俱Câu 舍Xá 論Luận 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 十thập

沙Sa 門Môn 法Pháp 寶bảo 撰soạn

分Phân 別Biệt 世Thế 品Phẩm 第đệ 三tam 之chi 三tam

論luận 。 無vô 明minh 何hà 義nghĩa 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 大đại 門môn 第đệ 二nhị 釋thích 十thập 二nhị 支chi 名danh 義nghĩa 。 就tựu 中trung 有hữu 四tứ 。 一nhất 釋thích 無vô 明minh 。 二nhị 釋thích 名danh 色sắc 。 三tam 釋thích 觸xúc 支chi 。 四tứ 釋thích 受thọ 支chi 。 自tự 餘dư 八bát 支chi 指chỉ 餘dư 文văn 釋thích 。 就tựu 初sơ 有hữu 二nhị 。 一nhất 正chánh 釋thích 其kỳ 名danh 。 二nhị 別biệt 證chứng 有hữu 體thể 。 就tựu 前tiền 文văn 中trung 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 此thử 則tắc 問vấn 也dã 。

論luận 。 謂vị 體thể 非phi 明minh 。 此thử 則tắc 答đáp 也dã 。 答đáp 中trung 有hữu 三tam 。 前tiền 二nhị 不bất 正chánh 答đáp 。 後hậu 一nhất 舉cử 頌tụng 正chánh 答đáp 。 就tựu 不bất 正chánh 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 以dĩ 非phi 明minh 故cố 。 名danh 曰viết 無Vô 明Minh 。 二nhị 以dĩ 明minh 無vô 故cố 。 名danh 曰viết 無Vô 明Minh 。 此thử 是thị 前tiền 答đáp 。 所sở 以dĩ 名danh 無vô 明minh 者giả 。 以dĩ 非phi 明minh 故cố 。

論luận 若nhược 爾nhĩ 無vô 明minh 應ưng 是thị 眼nhãn 等đẳng 。 難nạn/nan 也dã 。 若nhược 體thể 非phi 明minh 。 名danh 曰viết 無Vô 明Minh 。 眼nhãn 等đẳng 六lục 根căn 。 色sắc 等đẳng 六lục 境cảnh 。 除trừ 無vô 漏lậu 明minh 竝tịnh 體thể 非phi 明minh 應ưng 名danh 無vô 明minh 。

論luận 。 既ký 爾nhĩ 此thử 義nghĩa 應ưng 謂vị 明minh 無vô 。 第đệ 二nhị 轉chuyển 釋thích 。 以dĩ 明minh 無vô 故cố 。 名danh 曰viết 無Vô 明Minh 。

論luận 。 若nhược 爾nhĩ 無vô 明minh 體thể 應ưng 非phi 有hữu 。 破phá 也dã 。 若nhược 明minh 無vô 故cố 。 名danh 曰viết 無Vô 明Minh 。 無vô 明minh 即tức 應ưng 明minh 無vô 為vi 性tánh 。 無vô 明minh 若nhược 以dĩ 明minh 無vô 為vi 性tánh 。 無vô 明minh 即tức 應ưng 體thể 非phi 有hữu 也dã 。

論luận 。 為vi 顯hiển 有hữu 體thể 義nghĩa 不bất 濫lạm 餘dư 。 已dĩ 下hạ 第đệ 三tam 頌tụng 正chánh 釋thích 也dã 。 為vi 顯hiển 有hữu 體thể 。 異dị 明minh 無vô 也dã 。 義nghĩa 不bất 濫lạm 餘dư 。 異dị 非phi 明minh 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 非phi 親thân 友hữu 無vô 。 舉cử 喻dụ 顯hiển 也dã 就tựu 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 舉cử 親thân 。 非phi 親thân 喻dụ 。 二nhị 舉cử 實thật 。 非phi 實thật 喻dụ 。 三tam 舉cử 等đẳng 言ngôn 等đẳng 餘dư 非phi 法pháp 等đẳng 喻dụ 。 此thử 即tức 是thị 初sơ 親thân 。 非phi 親thân 也dã 。 此thử 非phi 親thân 友hữu 唯duy 取thủ 所sở 對đối 怨oán 敵địch 名danh 非phi 親thân 友hữu 。 非phi 是thị 體thể 非phi 親thân 友hữu 。 異dị 親thân 友hữu 故cố 名danh 非phi 親thân 友hữu 。 不bất 是thị 親thân 友hữu 無vô 故cố 名danh 非phi 親thân 友hữu 。

論luận 。 諦đế 語ngữ 名danh 實thật 至chí 亦diệc 非phi 實thật 無vô 。 舉cử 第đệ 二nhị 也dã 。

論luận 。 等đẳng 言ngôn 為vi 顯hiển 至chí 非phi 異dị 非phi 無vô 。 舉cử 第đệ 三tam 也dã 。

非phi 法pháp 。 謂vị 不bất 善thiện 法Pháp 。 非phi 義nghĩa 。 謂vị 不bất 善thiện 義nghĩa 。 非phi 事sự 。 謂vị 不bất 善thiện 事sự 等đẳng 。 是thị 彼bỉ 法pháp 。 義nghĩa 。 事sự 敵địch 對đối 故cố 不bất 是thị 異dị 法pháp 等đẳng 法pháp 無vô 等đẳng 也dã 。

論luận 。 如như 是thị 無vô 明minh 。 至chí 非phi 異dị 非phi 無vô 。 此thử 合hợp 釋thích 無vô 明minh 也dã 。

論luận 。 云vân 何hà 知tri 然nhiên 。 問vấn 也dã 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 第đệ 二nhị 別biệt 證chứng 有hữu 體thể 。 所sở 以dĩ 知tri 體thể 非phi 異dị 於ư 明minh 。 及cập 是thị 明minh 無vô 。

論luận 。 說thuyết 行hành 緣duyên 故cố 。 答đáp 也dã 。 答đáp 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 略lược 答đáp 。 二nhị 廣quảng 答đáp 。 此thử 略lược 答đáp 也dã 。 說thuyết 行hành 緣duyên 故cố 既ký 是thị 行hành 緣duyên 。 明minh 知tri 非phi 是thị 異dị 明minh 餘dư 一nhất 切thiết 法pháp 。 亦diệc 非phi 無vô 體thể 是thị 明minh 無vô 也dã 。

論luận 。

復phục 有hữu 誠thành 證chứng 。 此thử 下hạ 一nhất 行hành 頌tụng 廣quảng 釋thích 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 說thuyết 名danh 無vô 明minh 。 釋thích 頌tụng 文văn 也dã 。 就tựu 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 證chứng 非phi 是thị 異dị 明minh 無vô 。 二nhị 證chứng 非phi 是thị 惡ác 慧tuệ 攝nhiếp 。 三tam 證chứng 不bất 是thị 非phi 見kiến 慧tuệ 。 此thử 文văn 初sơ 也dã 。 無vô 明minh 既ký 是thị 九cửu 結kết 中trung 一nhất 結kết 。 三tam 縛phược 中trung 一nhất 縛phược 。 十thập 隨tùy 眠miên 中trung 一nhất 隨tùy 眠miên 攝nhiếp 。 三tam 漏lậu 中trung 一nhất 漏lậu 。 四tứ 軛ách 。 四tứ 瀑bộc 流lưu 等đẳng 中trung 是thị 一nhất 軛ách 。 一nhất 瀑bộc 流lưu 。 故cố 知tri 非phi 是thị 異dị 明minh 眼nhãn 等đẳng 餘dư 法pháp 。 亦diệc 非phi 全toàn 無vô 猶do 如như 菟thố 角giác 。 而nhi 可khả 說thuyết 為vi 結kết 等đẳng 事sự 故cố 。 故cố 有hữu 別biệt 法pháp 說thuyết 名danh 無vô 明minh 。

論luận 。 如như 惡ác 妻thê 子tử 至chí 應ưng 名danh 無vô 明minh 。 此thử 第đệ 二nhị 證chứng 非phi 惡ác 慧tuệ 也dã 。 先tiên 問vấn 後hậu 答đáp 。 此thử 則tắc 問vấn 也dã 。

論luận 。 彼bỉ 非phi 無vô 明minh 至chí 故cố 非phi 無vô 明minh 。 答đáp 也dã 。 惡ác 慧tuệ 之chi 中trung 有hữu 一nhất 分phần/phân 慧tuệ 是thị 五ngũ 見kiến 故cố 。 既ký 非phi 九cửu 結kết 等đẳng 有hữu 見kiến 結kết 。 無vô 明minh 結kết 等đẳng 別biệt 。 故cố 知tri 是thị 見kiến 不bất 是thị 無vô 明minh 。

論luận 。 若nhược 爾nhĩ 非phi 見kiến 慧tuệ 應ưng 許hứa 是thị 無vô 明minh 。 此thử 第đệ 三tam 也dã 。 就tựu 中trung 。 先tiên 問vấn 。 後hậu 答đáp 。 此thử 即tức 問vấn 也dã 。

論luận 。 不bất 爾nhĩ 無vô 明minh 至chí 共cộng 相tương 應ưng 故cố 。 答đáp 也dã 。 答đáp 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 以dĩ 無vô 明minh 見kiến 相tương 應ứng 故cố 。 二nhị 以dĩ 無vô 明minh 能năng 染nhiễm 慧tuệ 故cố 。 此thử 是thị 初sơ 也dã 。

論luận 。 又hựu 說thuyết 無vô 明minh 至chí 異dị 慧tuệ 能năng 染nhiễm 。 此thử 第đệ 二nhị 也dã 。 貪tham 能năng 染nhiễm 心tâm 貪tham 既ký 非phi 心tâm 。 故cố 知tri 無vô 明minh 染nhiễm 慧tuệ 非phi 即tức 慧tuệ 也dã 。

論luận 。 如như 何hà 不bất 許hứa 至chí 何hà 理lý 相tương 違vi 。 經kinh 部bộ 救cứu 也dã 。 經kinh 言ngôn 無vô 明minh 染nhiễm 慧tuệ 非phi 定định 相tương 應ứng 。 諸chư 染nhiễm 污ô 慧tuệ 間gian 雜tạp 善thiện 慧tuệ 令linh 不bất 清thanh 淨tịnh 名danh 之chi 為vi 染nhiễm 。 何hà 理lý 相tương 違vi 。 如như 貪tham 染nhiễm 心tâm 令linh 。 不bất 能năng 解giải 脫thoát 。 豈khởi 必tất 現hiện 起khởi 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 方phương 說thuyết 能năng 染nhiễm 。 貪tham 既ký 不bất 定định 。 故cố 知tri 無vô 明minh 亦diệc 非phi 相tướng 應ưng 間gian 雜tạp 善thiện 慧tuệ 故cố 名danh 染nhiễm 慧tuệ 也dã 。

論luận 。 雖tuy 復phục 能năng 遮già 至chí 此thử 說thuyết 為vi 善thiện 。 論luận 主chủ 評bình 取thủ 有hữu 部bộ 義nghĩa 也dã 。 准chuẩn 此thử 。 論luận 主chủ 不bất 定định 執chấp 一nhất 宗tông 。 理lý 長trường/trưởng 即tức 取thủ 。

論luận 。 又hựu 執chấp 煩phiền 惱não 。 皆giai 是thị 無vô 明minh 。 述thuật 異dị 計kế 也dã 。 此thử 師sư 意ý 說thuyết 。 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 皆giai 不bất 了liễu 境cảnh 竝tịnh 是thị 無vô 明minh 。

論luận 。 此thử 亦diệc 應ưng 同đồng 至chí 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 。 准chuẩn 前tiền 遮già 遣khiển 者giả 。 若nhược 諸chư 煩phiền 惱não 皆giai 是thị 無vô 明minh 者giả 。 一nhất 結kết 。 縛phược 。 隨tùy 眠miên 。 漏lậu 。 軛ách 等đẳng 中trung 不bất 應ưng 別biệt 說thuyết 無vô 明minh 結kết 等đẳng 。 二nhị 亦diệc 不bất 應ưng 與dữ 見kiến 。 貪tham 。 嗔sân 等đẳng 相tương 應ứng 。 見kiến 等đẳng 即tức 是thị 無vô 明minh 。 不bất 應ưng 自tự 相tương 應ứng 故cố 。 三tam 或hoặc 亦diệc 應ưng 說thuyết 無vô 明minh 染nhiễm 心tâm 。

論luận 。 若nhược 謂vị 此thử 中trung 就tựu 差sai 別biệt 說thuyết 。 牒điệp 外ngoại 救cứu 也dã 。 外ngoại 救cứu 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 總tổng 名danh 無vô 明minh 。 別biệt 名danh 為vi 貪tham 。 嗔sân 。 慢mạn 等đẳng 。 經kinh 說thuyết 貪tham 染nhiễm 心tâm 不bất 說thuyết 無vô 明minh 能năng 染nhiễm 心tâm 者giả 。 說thuyết 差sai 別biệt 名danh 不bất 說thuyết 總tổng 也dã 。

論luận 。 應ưng 於ư 染nhiễm 慧tuệ 不bất 說thuyết 總tổng 名danh 。 反phản 難nạn/nan 也dã 。 難nạn/nan 云vân 。 若nhược 貪tham 染nhiễm 心tâm 說thuyết 差sai 別biệt 名danh 云vân 貪tham 染nhiễm 心tâm 。 因nhân 何hà 染nhiễm 慧tuệ 即tức 說thuyết 總tổng 名danh 云vân 無vô 明minh 染nhiễm 慧tuệ 。

論luận 。 既ký 許hứa 無vô 明minh 至chí 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 外ngoại 人nhân 問vấn 也dã 。

論luận 。 謂vị 不bất 了liễu 知tri 諦đế 寶bảo 業nghiệp 果quả 。 論luận 主chủ 答đáp 也dã 。

論luận 。 未vị 測trắc 何hà 相tương/tướng 至chí 如như 無vô 明minh 說thuyết 。 外ngoại 人nhân 出xuất 過quá 。

論luận 。 此thử 謂vị 了liễu 知tri 所sở 治trị 別biệt 法pháp 。 論luận 主chủ 答đáp 也dã 。

論luận 。 此thử 復phục 難nan 測trắc 其kỳ 相tương/tướng 是thị 何hà 。 外ngoại 人nhân 未vị 了liễu 問vấn 也dã 。

論luận 。 此thử 類loại 法pháp 爾nhĩ 至chí 唯duy 可khả 辨biện 用dụng 。 論luận 主chủ 重trọng/trùng 釋thích 。

論luận 。 大đại 德đức 法pháp 救cứu 至chí 恃thị 我ngã 類loại 性tánh 。 述thuật 異dị 說thuyết 也dã 。 此thử 大đại 德đức 說thuyết 無vô 明minh 既ký 即tức 是thị 餘dư 經kinh 所sở 說thuyết 恃thị 我ngã 類loại 性tánh 。

論luận 。 異dị 於ư 我ngã 慢mạn 類loại 體thể 是thị 何hà 。 論luận 主chủ 問vấn 大đại 德đức 也dã 。 恃thị 我ngã 慢mạn 類loại 即tức 是thị 九cửu 慢mạn 類loại 。 此thử 即tức 我ngã 慢mạn 之chi 差sai 別biệt 也dã 。 異dị 於ư 我ngã 慢mạn 類loại 。 性tánh 是thị 何hà 。

論luận 。 經kinh 言ngôn 我ngã 今kim 至chí 異dị 於ư 我ngã 慢mạn 。 引dẫn 經kinh 例lệ 釋thích 。 如như 是thị 知tri 已dĩ 。 如như 是thị 見kiến 已dĩ 。 此thử 是thị 佛Phật 自tự 說thuyết 言ngôn 如như 是thị 知tri 四Tứ 諦Đế 已dĩ 。 如như 是thị 見kiến 四Tứ 諦Đế 已dĩ 。 即tức 是thị 三tam 無vô 漏lậu 中trung 已dĩ 知tri 根căn 也dã 。 或hoặc 具cụ 知tri 根căn 。 諸chư 所sở 有hữu 愛ái (# 謂vị 一nhất 切thiết 貪tham 也dã )# 。 諸chư 所sở 有hữu 見kiến (# 謂vị 五ngũ 見kiến 也dã )# 。 諸chư 所sở 有hữu 類loại 性tánh (# 謂vị 無vô 明minh 也dã )# 。 諸chư 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 以dĩ 過quá 重trọng/trùng 故cố 故cố 重trùng 說thuyết 也dã )# 。 我ngã 慢mạn 執chấp (# 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 攝nhiếp 一nhất 切thiết 慢mạn )# 。 隨tùy 眠miên (# 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 此thử 攝nhiếp 疑nghi 。 嗔sân 二nhị 隨tùy 眠miên )# 。 斷đoạn 遍biến 知tri 故cố (# 得đắc 一nhất 切thiết 結kết 盡tận 遍biến 知tri )# 。 無vô 影ảnh (# 謂vị 無vô 煩phiền 惱não 得đắc 也dã 。 如như 空không 行hành 影ảnh 故cố )# 。 寂tịch 滅diệt (# 得đắc 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 也dã 。 佛Phật 未vị 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 故cố 也dã )# 。 故cố 知tri 類loại 性tánh 異dị 於ư 我ngã 慢mạn (# 已dĩ 與dữ 我ngã 慢mạn 別biệt 說thuyết 故cố 也dã )# 。

論luận 。 寧ninh 知tri 類loại 性tánh 。 即tức 是thị 無vô 明minh 。 論luận 主chủ 徵trưng 也dã 。 雖tuy 知tri 別biệt 說thuyết 不bất 是thị 我ngã 慢mạn 。 寧ninh 知tri 類loại 性tánh 即tức 是thị 無vô 明minh 也dã 。

論luận 。 不bất 可khả 說thuyết 為vi 餘dư 煩phiền 惱não 故cố 。 貪tham 慢mạn 見kiến 等đẳng 經kinh 雖tuy 已dĩ 別biệt 說thuyết 。 疑nghi 。 恚khuể 惑hoặc 等đẳng 復phục 非phi 是thị 類loại 。 已dĩ 說thuyết 在tại 彼bỉ 隨tùy 眠miên 之chi 中trung 。 十thập 隨tùy 眠miên 中trung 唯duy 有hữu 無vô 明minh 未vị 說thuyết 只chỉ 可khả 說thuyết 為vi 無vô 明minh 。 不bất 可khả 說thuyết 為vi 餘dư 煩phiền 惱não 故cố 。

論luận 。 豈khởi 不bất 可khả 說thuyết 至chí 故cố 應ưng 且thả 止chỉ 。 論luận 主chủ 難nạn/nan 也dã 。 貪tham 。 見kiến 。 我ngã 慢mạn 以dĩ 經kinh 別biệt 說thuyết 。 不bất 可khả 說thuyết 為vi 貪tham 。 見kiến 。 我ngã 慢mạn 。 餘dư 慢mạn 。 疑nghi 。 恚khuể 經kinh 既ký 不bất 說thuyết 。 寧ninh 知tri 不bất 是thị 餘dư 慢mạn 等đẳng 也dã 。 等đẳng 謂vị 等đẳng 取thủ 疑nghi 。 恚khuể 二nhị 惑hoặc 。 此thử 是thị 異dị 師sư 意ý 也dã 。 論luận 主chủ 敘tự 而nhi 為vi 難nạn/nan 。 所sở 以dĩ 得đắc 知tri 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 有hữu 說thuyết 餘dư 慢mạn 是thị 類loại 性tánh 攝nhiếp 。 彼bỉ 說thuyết 不bất 然nhiên 。 諸chư 言ngôn 流lưu 至chí 我ngã 慢mạn 中trung 故cố 。 我ngã 慢mạn 執chấp 言ngôn 攝nhiếp 諸chư 慢mạn 盡tận (# 此thử 意ý 諸chư 言ngôn 流lưu 至chí 我ngã 慢mạn 。 即tức 言ngôn 諸chư 慢mạn 。 既ký 言ngôn 諸chư 慢mạn 故cố 知tri 攝nhiếp 盡tận )# 。 應ưng 如như 愛ái 等đẳng 各các 盡tận 無vô 遺di (# 諸chư 言ngôn 流lưu 至chí 愛ái 等đẳng 中trung 故cố 然nhiên 於ư 此thử 中trung 。 勝thắng 者giả 別biệt 說thuyết 。 我ngã 我ngã 所sở 執chấp 。 是thị 諸chư 見kiến 根căn 。 故cố 於ư 見kiến 中trung 別biệt 顯hiển 二nhị 種chủng 此thử 諸chư 言ngôn 流lưu 至chí 見kiến 中trung 。 理lý 合hợp 攝nhiếp 一nhất 切thiết 見kiến 盡tận 。 以dĩ 我ngã 我ngã 所sở 見kiến 。 諸chư 見kiến 根căn 本bổn 勝thắng 故cố 重trùng 說thuyết 之chi )# 。 為vi 攝nhiếp 疑nghi 。 恚khuể 說thuyết 隨tùy 眠miên 言ngôn (# 疑nghi 。 恚khuể 雖tuy 不bất 名danh 顯hiển 隨tùy 眠miên 中trung 攝nhiếp )# 。 勝thắng 煩phiền 惱não 中trung 無vô 明minh 未vị 說thuyết 。 為vi 別biệt 顯hiển 彼bỉ 說thuyết 類loại 性tánh 言ngôn 。 遍biến 與dữ 惑hoặc 俱câu (# 隨tùy 種chủng 種chủng 惑hoặc 相tương/tướng 不bất 同đồng 故cố 名danh 之chi 為vi 類loại )# 。 遍biến 往vãng 諸chư 趣thú 故cố 名danh 類loại 性tánh 。 類loại 是thị 行hành 義nghĩa 。 是thị 類loại 之chi 體thể 得đắc 類loại 性tánh 名danh 。 今kim 評bình 正chánh 理lý 此thử 釋thích 自tự 是thị 一nhất 家gia 之chi 別biệt 無vô 決quyết 定định 證chứng 。 如như 說thuyết 隨tùy 眠miên 如như 何hà 即tức 知tri 定định 攝nhiếp 疑nghi 。 恚khuể 不bất 攝nhiếp 無vô 明minh 。 言ngôn 諸chư 遍biến 流lưu 即tức 謂vị 我ngã 慢mạn 攝nhiếp 餘dư 六lục 慢mạn 。 若nhược 謂vị 我ngã 慢mạn 攝nhiếp 餘dư 慢mạn 者giả 應ưng 但đãn 言ngôn 慢mạn 。 經kinh 不bất 應ưng 以dĩ 我ngã 慢mạn 標tiêu 別biệt 。 如như 說thuyết 其kỳ 愛ái 。 若nhược 謂vị 以dĩ 我ngã 慢mạn 勝thắng 利lợi 標tiêu 別biệt 我ngã 名danh 。 故cố 知tri 說thuyết 我ngã 不bất 攝nhiếp 餘dư 慢mạn 。 如như 我ngã 我ngã 所sở 見kiến 。 此thử 見kiến 言ngôn 下hạ 不bất 攝nhiếp 四tứ 見kiến 。 進tiến 退thoái 推thôi 尋tầm 不bất 能năng 通thông 釋thích 論luận 主chủ 之chi 難nạn/nan 。

論luận 。 名danh 色sắc 何hà 義nghĩa 至chí 今kim 應ưng 辨biện 名danh 。 已dĩ 下hạ 一nhất 句cú 。 第đệ 二nhị 釋thích 名danh 。 行hành 。 識thức 二nhị 支chi 如như 別biệt 處xứ 說thuyết 。 故cố 今kim 越việt 次thứ 釋thích 名danh 色sắc 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 何hà 故cố 稱xưng 名danh 。 問vấn 也dã 。 何hà 故cố 四tứ 蘊uẩn 實thật 非phi 是thị 名danh 而nhi 稱xưng 名danh 也dã 。

論luận 。 隨tùy 所sở 立lập 名danh 至chí 故cố 說thuyết 為vi 名danh 。 答đáp 也dã 。 答đáp 中trung 有hữu 二nhị 。 先tiên 總tổng 答đáp 。 後hậu 別biệt 釋thích 。 此thử 總tổng 答đáp 也dã 。 隨tùy 所sở 立lập 名danh 於ư 義nghĩa 轉chuyển 變biến 故cố 說thuyết 為vi 名danh 者giả 。 正chánh 舉cử 名danh 也dã 。 隨tùy 根căn 。 境cảnh 勢thế 力lực 於ư 義nghĩa 轉chuyển 變biến 故cố 說thuyết 為vi 名danh 者giả 。 四tứ 蘊uẩn 似tự 名danh 故cố 稱xưng 名danh 也dã 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 佛Phật 說thuyết 無vô 色sắc 四tứ 蘊uẩn 名danh 名danh 。 何hà 故cố 名danh 名danh 。 能năng 表biểu 召triệu 故cố 。 謂vị 能năng 表biểu 召triệu 種chủng 種chủng 所sở 緣duyên 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 應ưng 全toàn 攝nhiếp 無vô 色sắc 。 不bất 相tương 應ứng 法pháp 。 無vô 所sở 緣duyên 故cố 。 不bất 爾nhĩ 表biểu 召triệu 唯duy 在tại 無vô 色sắc 。 如như 釋thích 色sắc 名danh 所sở 說thuyết 無vô 過quá 。 佛Phật 說thuyết 變biến 礙ngại 故cố 名danh 為vi 色sắc 。 去khứ 。 來lai 。 無vô 表biểu 。 及cập 諸chư 極cực 微vi 。 雖tuy 無vô 變biến 礙ngại 而nhi 得đắc 名danh 色sắc 。 以dĩ 無vô 色sắc 中trung 無vô 變biến 礙ngại 故cố 變biến 礙ngại 名danh 色sắc 非phi 不bất 極cực 成thành 。 准chuẩn 正chánh 理lý 論luận 亦diệc 以dĩ 四tứ 蘊uẩn 表biểu 召triệu 同đồng 名danh 故cố 標tiêu 名danh 稱xưng 。 此thử 論luận 以dĩ 四tứ 蘊uẩn 轉chuyển 變biến 而nhi 緣duyên 。 同đồng 名danh 轉chuyển 變biến 詮thuyên 表biểu 故cố 標tiêu 名danh 稱xưng 。

論luận 。 云vân 何hà 隨tùy 名danh 至chí 色sắc 味vị 等đẳng 名danh 。 別biệt 釋thích 名danh 也dã 。

論luận 。 此thử 復phục 何hà 緣duyên 至chí 轉chuyển 變biến 而nhi 緣duyên 。 此thử 釋thích 無vô 色sắc 四tứ 蘊uẩn 轉chuyển 變biến 同đồng 故cố 標tiêu 名danh 稱xưng 也dã 。

論luận 。 又hựu 類loại 似tự 名danh 。 與dữ 名danh 同đồng 無vô 色sắc 聚tụ 故cố 。 婆bà 沙sa 十thập 五ngũ 云vân 。 所sở 以dĩ 四tứ 蘊uẩn 名danh 名danh 。 答đáp 佛Phật 於ư 有hữu 為vi 總tổng 分phần/phân 二nhị 分phần 。 謂vị 色sắc 。 非phi 色sắc 。 色sắc 是thị 色sắc 蘊uẩn 。 非phi 色sắc 即tức 是thị 受thọ 等đẳng 四tứ 蘊uẩn 。 非phi 色sắc 聚tụ 中trung 有hữu 能năng 顯hiển 了liễu 一nhất 切thiết 法pháp 名danh 。 故cố 非phi 色sắc 聚tụ 總tổng 說thuyết 為vi 名danh 。

論luận 。 隨tùy 名danh 顯hiển 故cố 。 四tứ 蘊uẩn 微vi 細tế 難nan 知tri 。 隨tùy 名danh 顯hiển 也dã 。 婆bà 沙sa 云vân 。 色sắc 法pháp 麁thô 顯hiển 即tức 說thuyết 名danh 色sắc 。 非phi 色sắc 微vi 隱ẩn 由do 名danh 顯hiển 故cố 說thuyết 之chi 為vi 名danh 。

論luận 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 至chí 故cố 標tiêu 名danh 稱xưng 。 述thuật 異dị 釋thích 也dã 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 又hựu 於ư 一nhất 切thiết 界giới 。 地địa 。 趣thú 。 生sanh 能năng 遍biến 趣thú 求cầu 故cố 立lập 名danh 稱xưng 。 非phi 無vô 漏lậu 無vô 色sắc 不bất 得đắc 名danh 名danh 。 雖tuy 非phi 此thử 所sở 明minh 而nhi 似tự 此thử 故cố 。 又hựu 於ư 無vô 色sắc 隨tùy 說thuyết 者giả 情tình 總tổng 說thuyết 為vi 名danh 。 不bất 勞lao 徵trưng 詰cật 。

論luận 。 觸xúc 何hà 為vi 義nghĩa 。 此thử 下hạ 第đệ 三Tam 明Minh 觸xúc 支chi 也dã 。 六lục 處xứ 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 故cố 此thử 不bất 明minh 。 越việt 次thứ 明minh 觸xúc 。 此thử 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 明minh 六lục 觸xúc 。 二nhị 明minh 二nhị 觸xúc 。 三Tam 明Minh 八bát 觸xúc 。 此thử 下hạ 第đệ 一nhất 明minh 六lục 觸xúc 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 乃nãi 至chí 意ý 觸xúc 。 此thử 就tựu 所sở 依y 根căn 分phần/phân 六lục 觸xúc 也dã 。

論luận 。 此thử 復phục 是thị 何hà 。 問vấn 也dã 。 此thử 觸xúc 是thị 何hà 為vi 體thể 。

論luận 。 三tam 和hòa 所sở 生sanh 至chí 有hữu 別biệt 觸xúc 生sanh 。 答đáp 也dã 。 觸xúc 體thể 難nạn/nan 辨biện 寄ký 因nhân 以dĩ 說thuyết 。

論luận 。 且thả 五ngũ 觸xúc 生sanh 至chí 如như 何hà 和hòa 合hợp 。 難nạn/nan 也dã 。 俱câu 在tại 現hiện 在tại 可khả 說thuyết 和hòa 合hợp 。 三tam 世thế 各các 異dị 如như 何hà 和hòa 合hợp 。

論luận 。 此thử 即tức 名danh 和hòa 合hợp 至chí 同đồng 順thuận 生sanh 觸xúc 故cố 。 答đáp 也dã 。 即tức 意ý 在tại 過quá 去khứ 。 法pháp 在tại 未vị 來lai 。 識thức 現hiện 在tại 緣duyên 。 此thử 名danh 和hòa 合hợp 。 一nhất 以dĩ 因nhân 果quả 義nghĩa 故cố 。 二nhị 以dĩ 同đồng 一nhất 果quả 故cố 。 謂vị 根căn 。 境cảnh 。 識thức 三tam 同đồng 順thuận 生sanh 一nhất 觸xúc 。 此thử 是thị 因nhân 果quả 義nghĩa 。 成thành 同đồng 一nhất 果quả 也dã 。 此thử 因nhân 果quả 義nghĩa 成thành 同đồng 一nhất 果quả 義nghĩa 。 名danh 為vi 和hòa 合hợp 。 婆bà 沙sa 一nhất 百bách 九cửu 十thập 七thất 云vân 。 答đáp 此thử 和hòa 合hợp 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 俱câu 起khởi 不bất 相tương 離ly 名danh 和hòa 合hợp 。 二nhị 不bất 相tương 違vi 同đồng 辨biện 一nhất 事sự 。 名danh 為vi 和hòa 合hợp 。 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 。 觸xúc 由do 二nhị 和hòa 合hợp 故cố 名danh 和hòa 合hợp (# 已dĩ 上thượng 論luận 文văn )# 。 言ngôn 不bất 相tương 離ly 者giả 。 即tức 以dĩ 同đồng 世thế 為vi 不bất 相tương 離ly 。 非phi 謂vị 同đồng 聚tụ 。 以dĩ 眼nhãn 。 耳nhĩ 等đẳng 見kiến 色sắc 聞văn 聲thanh 不bất 同đồng 處xứ 故cố 。

論luận 。 諸chư 師sư 於ư 此thử 覺giác 慧tuệ 不bất 同đồng 。 維duy 經kinh 部bộ 師sư 說thuyết 。 即tức 三tam 和hòa 合hợp 名danh 觸xúc 。 薩tát 婆bà 多đa 部bộ 別biệt 有hữu 觸xúc 生sanh 。

論luận 。 有hữu 說thuyết 三tam 和hòa 至chí 說thuyết 名danh 為vi 觸xúc 。 述thuật 經kinh 部bộ 計kế 。 彼bỉ 以dĩ 經kinh 說thuyết 如như 是thị 三tam 法Pháp 。 聚tụ 集tập 和hòa 合hợp 說thuyết 名danh 為vi 觸xúc 不bất 說thuyết 別biệt 生sanh 。 故cố 知tri 三tam 外ngoại 無vô 別biệt 觸xúc 也dã 。

論luận 。 有hữu 說thuyết 別biệt 法pháp 至chí 故cố 觸xúc 別biệt 有hữu 。 述thuật 有hữu 部bộ 計kế 。 彼bỉ 以dĩ 六lục 六lục 經kinh 中trung 說thuyết 六lục 根căn 。 六lục 境cảnh 外ngoại 別biệt 說thuyết 六lục 觸xúc 。 故cố 知tri 六lục 觸xúc 不bất 是thị 根căn 。 境cảnh 。 別biệt 有hữu 觸xúc 也dã 。

論luận 。 說thuyết 即tức 三tam 和hòa 至chí 非phi 法pháp 處xứ 攝nhiếp 。 述thuật 經kinh 部bộ 師sư 通thông 有hữu 部bộ 引dẫn 六lục 六lục 經kinh 也dã 。 勿vật 以dĩ 說thuyết 六lục 根căn 。 境cảnh 已dĩ 更cánh 別biệt 說thuyết 六lục 觸xúc 。 即tức 謂vị 六lục 觸xúc 別biệt 有hữu 實thật 體thể 。 勿vật 受thọ 。 及cập 愛ái 。 說thuyết 法Pháp 處xứ 已dĩ 更cánh 別biệt 說thuyết 有hữu 六lục 愛ái 。 六lục 處xứ 。 即tức 謂vị 受thọ 。 愛ái 非phi 法pháp 處xứ 攝nhiếp 別biệt 有hữu 體thể 也dã 。

論luận 。 無vô 如như 是thị 失thất 至chí 差sai 別biệt 而nhi 說thuyết 。 有hữu 部bộ 救cứu 也dã 。 無vô 有hữu 如như 是thị 。 重trùng 說thuyết 法pháp 處xứ 之chi 失thất 。 法pháp 處xứ 有hữu 多đa 種chủng 故cố 。 有hữu 是thị 受thọ 。 愛ái 。 及cập 觸xúc 。 復phục 更cánh 有hữu 餘dư 不bất 相tương 應ứng 等đẳng 眾chúng 多đa 法pháp 處xứ 。 經kinh 說thuyết 六lục 外ngoại 處xứ 者giả 。 說thuyết 餘dư 法pháp 處xứ 。 經kinh 說thuyết 六lục 受thọ 說thuyết 受thọ 。 經kinh 說thuyết 六lục 愛ái 說thuyết 愛ái 。 經kinh 說thuyết 六lục 觸xúc 說thuyết 觸xúc 。 由do 此thử 說thuyết 法Pháp 處xứ 已dĩ 。 更cánh 說thuyết 六lục 受thọ 。 六lục 愛ái 。 六lục 觸xúc 汝nhữ 宗tông 離ly 觸xúc 無vô 別biệt 有hữu 三tam 。 可khả 觸xúc 及cập 三tam 差sai 別biệt 而nhi 說thuyết 。

論luận 。 雖tuy 有hữu 根căn 境cảnh 至chí 便tiện 成thành 無vô 用dụng 。 此thử 破phá 外ngoại 救cứu 也dã 。 經kinh 部bộ 救cứu 云vân 。 根căn 之chi 與dữ 境cảnh 若nhược 發phát 識thức 時thời 名danh 為vi 三tam 和hòa 。 不bất 發phát 識thức 時thời 名danh 為vi 六lục 根căn 。 六lục 境cảnh 。 遮già 彼bỉ 云vân 。 雖tuy 有hữu 根căn 。 境cảnh 不bất 發phát 於ư 識thức 可khả 三tam 和hòa 外ngoại 別biệt 說thuyết 根căn 。 境cảnh 。 識thức 若nhược 起khởi 時thời 定định 託thác 根căn 。 境cảnh 。 若nhược 有hữu 識thức 起khởi 即tức 是thị 三tam 和hòa 。 如như 何hà 說thuyết 三tam 和hòa 外ngoại 更cánh 說thuyết 六lục 觸xúc 。

論luận 。 有hữu 餘dư 救cứu 言ngôn 至chí 總tổng 立lập 為vi 觸xúc 。 有hữu 餘dư 經kinh 部bộ 救cứu 也dã 。 此thử 師sư 意ý 說thuyết 。 根căn 。 境cảnh 有hữu 不bất 生sanh 識thức 即tức 非phi 識thức 因nhân 。 識thức 有hữu 不bất 託thác 根căn 。 境cảnh 非phi 根căn 。 境cảnh 果quả 。 今kim 詳tường 此thử 釋thích 。 若nhược 未vị 來lai 實thật 有hữu 此thử 義nghĩa 可khả 然nhiên 。 若nhược 法pháp 現hiện 在tại 即tức 無vô 斯tư 理lý 。 雖tuy 復phục 有hữu 處xứ 無vô 識thức 。 無vô 有hữu 識thức 不bất 依y 處xứ 。 識thức 生sanh 必tất 託thác 根căn 。 境cảnh 起khởi 故cố 。 此thử 以dĩ 是thị 未vị 來lai 。 彼bỉ 同đồng 分phần/phân 。 不bất 生sanh 與dữ 根căn 合hợp 識thức 也dã 。 是thị 不bất 正chánh 義nghĩa 。

論luận 。 說thuyết 離ly 三tam 和hòa 至chí 出xuất 現hiện 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 。 此thử 有hữu 部bộ 通thông 經kinh 也dã 。 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 第đệ 一nhất 釋thích 云vân 。 我ngã 部bộ 所sở 誦tụng 經Kinh 文văn 異dị 此thử 。 不bất 言ngôn 三tam 法pháp 聚tụ 集tập 和hòa 合hợp 名danh 為vi 觸xúc 也dã 。 第đệ 二nhị 云vân 。 三tam 法pháp 聚tụ 集tập 和hòa 合hợp 是thị 生sanh 觸xúc 因nhân 。 令linh 說thuyết 此thử 名danh 觸xúc 。 是thị 因nhân 取thủ 果quả 名danh 。 如như 說thuyết 諸chư 佛Phật 出xuất 世thế 。 能năng 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 。

論luận 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。 至chí 說thuyết 有hữu 別biệt 觸xúc 。 結kết 前tiền 有hữu 部bộ 也dã 。

論luận 。 即tức 前tiền 六lục 觸xúc 復phục 合hợp 為vi 二nhị 。 已dĩ 下hạ 第đệ 二nhị 明minh 二nhị 觸xúc 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 就tựu 所sở 緣duyên 立lập 。 此thử 釋thích 二nhị 觸xúc 也dã 。 有hữu 對đối 觸xúc 名danh 從tùng 所sở 依y 立lập 。 以dĩ 所sở 依y 根căn 是thị 有hữu 對đối 故cố 。 增tăng 語ngữ 觸xúc 名danh 從tùng 所sở 緣duyên 立lập 。 所sở 緣duyên 境cảnh 中trung 。 異dị 於ư 五ngũ 識thức 不bất 唯duy 緣duyên 義nghĩa 。 意ý 兼kiêm 緣duyên 名danh 故cố 名danh 為vi 增tăng 語ngữ 。 增tăng 語ngữ 謂vị 名danh 。 五ngũ 不bất 緣duyên 名danh 。 意ý 增tăng 名danh 故cố 名danh 為vi 長trường/trưởng 境cảnh 。 此thử 從tùng 所sở 緣duyên 長trường/trưởng 境cảnh 為vi 名danh 。 了liễu 是thị 青thanh 者giả 。 了liễu 青thanh 名danh 也dã 。 即tức 是thị 意ý 識thức 遍biến 緣duyên 名danh 。 義nghĩa 。

論luận 。 有hữu 說thuyết 意ý 識thức 至chí 就tựu 相tương 應ứng 立lập 。 述thuật 異dị 說thuyết 也dã 。 此thử 師sư 說thuyết 。 意ý 識thức 緣duyên 境cảnh 因nhân 語ngữ 為vì 增tăng 上thượng 故cố 。 方phương 能năng 緣duyên 境cảnh 。 此thử 即tức 意ý 識thức 名danh 為vi 增tăng 語ngữ 。 觸xúc 與dữ 增tăng 語ngữ 相tương 應ứng 故cố 名danh 增tăng 語ngữ 。 此thử 從tùng 相tương 應ứng 名danh 增tăng 語ngữ 觸xúc 。

論luận 。 即tức 前tiền 六lục 觸xúc 至chí 復phục 成thành 八bát 種chủng 。 已dĩ 下hạ 第đệ 三Tam 明Minh 八bát 觸xúc 也dã 。 就tựu 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 明minh 等đẳng 相tương 應ứng 觸xúc 。 二nhị 愛ái 。 恚khuể 相tương 應ứng 觸xúc 。 三tam 受thọ 相tương 應ứng 觸xúc 。

論luận 曰viết 至chí 無vô 覆phú 無vô 記ký 。 此thử 明minh 第đệ 一nhất 明minh 。 無vô 明minh 。 非phi 二nhị 相tương 應ứng 三tam 觸xúc 也dã 。

論luận 。 無vô 明minh 觸xúc 中trung 至chí 共cộng 相tương 應ưng 故cố 。 此thử 明minh 第đệ 二nhị 愛ái 。 恚khuể 觸xúc 也dã 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 觸xúc 名danh 無vô 明minh 觸xúc 。 一nhất 切thiết 染nhiễm 中trung 愛ái 。 恚khuể 數số 行hành 。 故cố 於ư 染nhiễm 中trung 別biệt 標tiêu 此thử 二nhị 。

論luận 。 總tổng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 至chí 不bất 樂nhạo 受thọ 觸xúc 。 此thử 明minh 第đệ 三tam 順thuận 受thọ 觸xúc 。

論luận 此thử 三tam 能năng 引dẫn 至chí 名danh 為vi 順thuận 受thọ 。 釋thích 順thuận 受thọ 也dã 。 此thử 有hữu 三tam 釋thích 。 一nhất 能năng 引dẫn 受thọ 故cố 。 因nhân 於ư 觸xúc 境cảnh 若nhược 違vi 。 順thuận 故cố 。 二nhị 以dĩ 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 受thọ 所sở 領lãnh 故cố 。 三tam 以dĩ 能năng 為vi 受thọ 行hành 相tương 依y 故cố 。 受thọ 起khởi 行hành 相tương 依y 於ư 觸xúc 故cố 。

論luận 。 如như 何hà 觸xúc 為vi 受thọ 所sở 領lãnh 行hành 相tương 依y 。 重trùng 問vấn 後hậu 二nhị 。

論luận 。 行hành 相tương/tướng 極cực 似tự 觸xúc 依y 觸xúc 而nhi 生sanh 故cố 。 答đáp 也dã 。 行hành 相tương/tướng 極cực 似tự 觸xúc 。 釋thích 上thượng 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 受thọ 所sở 領lãnh 故cố 。 依y 觸xúc 而nhi 生sanh 故cố 。 釋thích 上thượng 能năng 為vi 受thọ 行hành 相tương 依y 。

論luận 。 如như 是thị 合hợp 成thành 十thập 六lục 種chủng 觸xúc 。 總tổng 結kết 上thượng 也dã 。

論luận 。 受thọ 何hà 為vi 義nghĩa 。 已dĩ 下hạ 第đệ 四tứ 釋thích 受thọ 支chi 也dã 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 正chánh 釋thích 受thọ 支chi 。 二nhị 明minh 意ý 近cận 行hành 。 三tam 義nghĩa 門môn 分phân 別biệt 。 此thử 下hạ 第đệ 一nhất 正chánh 釋thích 受thọ 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 但đãn 依y 心tâm 故cố 。 此thử 從tùng 六lục 觸xúc 分phần/phân 六lục 受thọ 也dã 。 復phục 就tựu 所sở 依y 合hợp 其kỳ 六lục 受thọ 為vi 二nhị 受thọ 也dã 。

論luận 。 受thọ 生sanh 與dữ 觸xúc 為vi 後hậu 為vi 俱câu 。 經kinh 部bộ 問vấn 也dã 。

論luận 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 至chí 俱câu 有hữu 因nhân 故cố 。 有hữu 部bộ 答đáp 也dã 。

論luận 。 云vân 何hà 二nhị 法pháp 。 至chí 義nghĩa 可khả 成thành 立lập 。 經kinh 部bộ 責trách 也dã 。 生sanh 既ký 同đồng 時thời 於ư 俱câu 有hữu 法pháp 如như 何hà 有hữu 力lực 。 受thọ 若nhược 未vị 生sanh 。 觸xúc 亦diệc 未vị 有hữu 。 如như 何hà 生sanh 受thọ 。 觸xúc 若nhược 已dĩ 生sanh 。 受thọ 亦diệc 已dĩ 生sanh 。 已dĩ 生sanh 之chi 法pháp 有hữu 何hà 功công 能năng 觸xúc 生sanh 於ư 受thọ 。

論luận 。 如như 何hà 不bất 立lập 。 有hữu 部bộ 反phản 問vấn 經kinh 部bộ 師sư 也dã 。

論luận 。 無vô 功công 能năng 故cố 。 經kinh 部bộ 師sư 出xuất 不bất 立lập 因nhân 也dã 。

論luận 。 於ư 已dĩ 生sanh 法pháp 至chí 重trùng 說thuyết 何hà 用dụng 。 有hữu 部bộ 責trách 經kinh 部bộ 因nhân 與dữ 宗tông 同đồng 也dã 。 如như 說thuyết 聲thanh 是thị 無vô 常thường 。 以dĩ 生sanh 滅diệt 故cố 。 生sanh 滅diệt 。 無vô 常thường 。 義nghĩa 意ý 無vô 別biệt 。 如như 何hà 非phi 因nhân 證chứng 無vô 常thường 宗tông 。 汝nhữ 言ngôn 二nhị 法pháp 俱câu 時thời 而nhi 生sanh 。 宗tông 即tức 是thị 二nhị 法pháp 相tướng 望vọng 無vô 功công 能năng 義nghĩa 。 我ngã 今kim 問vấn 汝nhữ 。 不bất 立lập 所sở 因nhân 。 還hoàn 重trọng/trùng 答đáp 言ngôn 無vô 功công 能năng 故cố 。 與dữ 前tiền 何hà 別biệt 。 重trùng 說thuyết 無vô 用dụng 。

論luận 。 若nhược 爾nhĩ 便tiện 有hữu 互hỗ 相tương 生sanh 失thất 。 經kinh 部bộ 轉chuyển 破phá 也dã 。 二nhị 法pháp 同đồng 時thời 而nhi 生sanh 如như 何hà 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 因nhân 即tức 是thị 果quả 。 果quả 即tức 是thị 因nhân 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。

論luận 。 許hứa 故cố 非phi 失thất 至chí 亦diệc 互hỗ 為vi 果quả 。 有hữu 部bộ 答đáp 也dã 。 我ngã 宗tông 許hứa 二nhị 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 今kim 詳tường 。 此thử 答đáp 與dữ 本bổn 文văn 不bất 順thuận 。 本bổn 諍tranh 觸xúc 生sanh 受thọ 義nghĩa 。 此thử 即tức 不bất 是thị 二nhị 互hỗ 相tương 生sanh 。 與dữ 俱câu 有hữu 因nhân 。 義nghĩa 意ý 有hữu 別biệt 。 何hà 因nhân 有hữu 部bộ 作tác 此thử 釋thích 耶da 。 今kim 釋thích 此thử 疑nghi 。 雖tuy 本bổn 問vấn 觸xúc 生sanh 受thọ 義nghĩa 。 而nhi 今kim 我ngã 便tiện 別biệt 諍tranh 同đồng 時thời 因nhân 果quả 。 有hữu 部bộ 許hứa 有hữu 。 經kinh 部bộ 不bất 許hứa 。 故cố 有hữu 部bộ 以dĩ 俱câu 有hữu 因nhân 答đáp 。

論luận 。 仁nhân 雖tuy 許hứa 爾nhĩ 至chí 受thọ 所sở 生sanh 觸xúc 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 經kinh 部bộ 出xuất 過quá 。 一nhất 違vi 教giáo 失thất 。 二nhị 違vi 理lý 失thất 。 此thử 即tức 是thị 初sơ 違vi 教giáo 失thất 也dã 。

論luận 。 又hựu 此thử 義nghĩa 非phi 理lý 至chí 先tiên 意ý 後hậu 識thức 等đẳng 。 此thử 第đệ 二nhị 出xuất 違vi 理lý 失thất 也dã 。

論luận 。 先tiên 後hậu 因nhân 果quả 至chí 有hữu 所sở 造tạo 色sắc 。 有hữu 部bộ 救cứu 也dã 。 因nhân 果quả 有hữu 二nhị 。 有hữu 同đồng 時thời 。 有hữu 異dị 時thời 。 如như 所sở 引dẫn 教giáo 理lý 即tức 是thị 異dị 時thời 因nhân 果quả 。 我ngã 宗tông 亦diệc 許hứa 有hữu 極cực 成thành 同đồng 時thời 因nhân 果quả 。 如như 眼nhãn 根căn 。 色sắc 境cảnh 。 與dữ 識thức 同đồng 時thời 。 而nhi 根căn 。 境cảnh 生sanh 識thức 。 非phi 識thức 生sanh 根căn 。 境cảnh 。 四tứ 大đại 。 造tạo 色sắc 如như 影ảnh 與dữ 芽nha 豈khởi 非phi 俱câu 有hữu 。 而nhi 芽nha 。 大đại 種chủng 生sanh 影ảnh 。 造tạo 色sắc 。 非phi 影ảnh 。 造tạo 色sắc 生sanh 芽nha 。 大đại 種chủng 。 此thử 亦diệc 有hữu 教giáo 理lý 也dã 。 今kim 詳tường 。 此thử 釋thích 與dữ 本bổn 文văn 相tương 順thuận 也dã 。

論luận 。 此thử 中trung 亦diệc 許hứa 至chí 何hà 理lý 能năng 遮già 。 經kinh 部bộ 通thông 也dã 。 四tứ 大đại 造tạo 色sắc 。 五ngũ 識thức 依y 根căn 。 亦diệc 許hứa 前tiền 後hậu 何hà 理lý 能năng 遮già 。

論luận 。 如như 影ảnh 與dữ 芽nha 豈khởi 非phi 俱câu 有hữu 。 有hữu 部bộ 不bất 能năng 遮già 前tiền 教giáo 理lý 引dẫn 出xuất 同đồng 時thời 因nhân 果quả 法pháp 也dã 。

論luận 有hữu 說thuyết 觸xúc 後hậu 至chí 緣duyên 觸xúc 生sanh 受thọ 。 述thuật 經kinh 部bộ 宗tông 上thượng 坐tọa 釋thích 也dã 。 此thử 師sư 意ý 說thuyết 。 後hậu 念niệm 識thức 依y 前tiền 念niệm 根căn 。 境cảnh 生sanh 。 第đệ 一nhất 念niệm 根căn 。 境cảnh 第đệ 二nhị 念niệm 識thức 生sanh 。 即tức 於ư 此thử 時thời 。 三tam 和hòa 合hợp 觸xúc 。 此thử 觸xúc 即tức 用dụng 三tam 和hòa 為vi 體thể 更cánh 無vô 別biệt 法pháp 。 至chí 第đệ 三tam 念niệm 方phương 生sanh 受thọ 也dã 。

論luận 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 識thức 至chí 非phi 皆giai 是thị 觸xúc 。 有hữu 部bộ 出xuất 過quá 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 識thức 非phi 皆giai 有hữu 受thọ 者giả 。 三tam 和hòa 時thời 識thức 未vị 生sanh 受thọ 故cố 。 諸chư 識thức 亦diệc 應ưng 非phi 皆giai 是thị 觸xúc 者giả 。 受thọ 位vị 中trung 識thức 非phi 是thị 觸xúc 故cố 。

論luận 。 無vô 如như 是thị 失thất 至chí 無vô 非phi 是thị 觸xúc 。 經kinh 部bộ 救cứu 也dã 。 觸xúc 時thời 之chi 識thức 有hữu 前tiền 位vị 受thọ 故cố 非phi 無vô 受thọ 也dã 。 受thọ 位vị 時thời 識thức 是thị 後hậu 位vị 觸xúc 故cố 無vô 非phi 是thị 觸xúc 。

論luận 。 此thử 不bất 應ưng 理lý 。 有hữu 部bộ 非phi 也dã 。

論luận 。 何hà 理lý 相tương 違vi 。 經kinh 部bộ 問vấn 也dã 。

論luận 。 謂vị 或hoặc 有hữu 時thời 至chí 同đồng 緣duyên 一nhất 境cảnh 。 有hữu 部bộ 出xuất 違vi 理lý 也dã 。 謂vị 或hoặc 有hữu 時thời 違vi 。 順thuận 二nhị 觸xúc 不bất 同đồng 。 前tiền 後hậu 復phục 色sắc 。 聲thanh 境cảnh 別biệt 。 因nhân 前tiền 違vi 境cảnh 受thọ 位vị 緣duyên 色sắc 觸xúc 。 生sanh 後hậu 順thuận 境cảnh 緣duyên 聲thanh 觸xúc 位vị 受thọ 。 此thử 即tức 違vi 順thuận 不bất 同đồng 。 色sắc 。 聲thanh 境cảnh 別biệt 。 欣hân 。 戚thích 性tánh 殊thù 。 如như 何hà 相tương 生sanh 。 或hoặc 應ưng 許hứa 受thọ 此thử 心tâm 相tương 應ứng 非phi 與dữ 此thử 心tâm 同đồng 緣duyên 一nhất 境cảnh 者giả 。 從tùng 前tiền 違vi 境cảnh 及cập 緣duyên 色sắc 境cảnh 觸xúc 。 生sanh 後hậu 順thuận 境cảnh 。 及cập 緣duyên 聲thanh 境cảnh 觸xúc 位vị 受thọ 時thời 。 心tâm 既ký 三tam 和hòa 名danh 後hậu 位vị 觸xúc 。 應ưng 同đồng 後hậu 念niệm 受thọ 境cảnh 不bất 與dữ 前tiền 念niệm 受thọ 同đồng 一nhất 境cảnh 。 若nhược 許hứa 此thử 理lý 壞hoại 相tương 應ứng 義nghĩa 。

論luận 。 既ký 爾nhĩ 若nhược 許hứa 至chí 斯tư 有hữu 何hà 過quá 。 經kinh 部bộ 轉chuyển 計kế 。 若nhược 境cảnh 別biệt 者giả 許hứa 成thành 觸xúc 識thức 不bất 與dữ 受thọ 俱câu 。 許hứa 受thọ 俱câu 識thức 而nhi 體thể 非phi 觸xúc 。 緣duyên 差sai 故cố 然nhiên 。 斯tư 有hữu 何hà 過quá 。

論luận 。 若nhược 爾nhĩ 便tiện 壞hoại 至chí 心tâm 品phẩm 恆hằng 俱câu 。 有hữu 部bộ 出xuất 過quá 。 觸xúc 之chi 與dữ 受thọ 是thị 大đại 地địa 法pháp 。 彼bỉ 定định 一nhất 切thiết 心tâm 品phẩm 恆hằng 俱câu 。 如như 何hà 說thuyết 言ngôn 有hữu 心tâm 無vô 觸xúc 有hữu 心tâm 無vô 受thọ 。

論luận 。 彼bỉ 定định 恆hằng 俱câu 依y 何hà 教giáo 立lập 。 經kinh 部bộ 問vấn 也dã 。

論luận 。 依y 本bổn 論luận 立lập 。 有hữu 部bộ 答đáp 也dã 。

論luận 。 我ngã 等đẳng 但đãn 以dĩ 至chí 當đương 依y 經kinh 量lượng 。 經kinh 部bộ 救cứu 也dã 。 就tựu 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 不bất 信tín 本bổn 論luận 。 二nhị 釋thích 本bổn 論luận 文văn 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

論luận 。 或hoặc 大đại 地địa 法pháp 義nghĩa 非phi 要yếu 遍biến 諸chư 心tâm 。 此thử 第đệ 二nhị 釋thích 本bổn 論luận 文văn 。 本bổn 論luận 中trung 言ngôn 受thọ 等đẳng 諸chư 法pháp 大đại 地địa 法pháp 者giả 。 非phi 謂vị 要yếu 遍biến 一nhất 切thiết 心tâm 也dã 。

論luận 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 名danh 大đại 地địa 法pháp 義nghĩa 。 有hữu 部bộ 責trách 也dã 。 如như 我ngã 所sở 釋thích 遍biến 一nhất 切thiết 心tâm 名danh 大đại 地địa 法pháp 。 若nhược 不bất 要yếu 遍biến 一nhất 切thiết 心tâm 者giả 。 何hà 得đắc 名danh 為vi 大đại 地địa 法pháp 也dã 。

論luận 。 謂vị 有hữu 三tam 地địa 至chí 名danh 大đại 地địa 法pháp 。 經kinh 部bộ 答đáp 也dã 。 有hữu 三tam 種chủng 三tam 地địa 。 若nhược 法pháp 遍biến 此thử 三tam 種chủng 三tam 地địa 名danh 大đại 地địa 法pháp 。 非phi 是thị 要yếu 遍biến 一nhất 切thiết 心tâm 品phẩm 。

論luận 。 若nhược 法pháp 唯duy 於ư 至chí 非phi 本bổn 所sở 誦tụng 。 乘thừa 便tiện 明minh 善thiện 大đại 地địa 等đẳng 。 大đại 不bất 善thiện 地địa 是thị 今kim 所sở 增tăng 非phi 本bổn 論luận 先tiên 有hữu 。

論luận 。 若nhược 於ư 觸xúc 後hậu 至chí 俱câu 起khởi 受thọ 想tưởng 思tư 。 有hữu 部bộ 以dĩ 經kinh 部bộ 不bất 信tín 本bổn 論luận 。 與dữ 出xuất 違vi 經kinh 過quá 也dã 。 經kinh 言ngôn 三tam 和hòa 俱câu 起khởi 受thọ 。 想tưởng 。 思tư 。 如như 何hà 說thuyết 觸xúc 。 受thọ 時thời 別biệt 也dã 。

論luận 。 但đãn 言ngôn 俱câu 起khởi 至chí 何hà 違vi 須tu 釋thích 。 經kinh 部bộ 通thông 經kinh 。 就tựu 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 總tổng 非phi 言ngôn 不bất 違vi 經kinh 。 二nhị 為vi 通thông 釋thích 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 經kinh 但đãn 言ngôn 俱câu 起khởi 受thọ 。 想tưởng 。 思tư 不bất 言ngôn 觸xúc 俱câu 。 此thử 即tức 通thông 前tiền 念niệm 觸xúc 俱câu 時thời 起khởi 後hậu 念niệm 受thọ 。 想tưởng 。 思tư 也dã 。 故cố 經kinh 非phi 證chứng 。

論luận 。 又hựu 於ư 無vô 間gian 至chí 故cố 彼bỉ 非phi 證chứng 。 第đệ 二nhị 通thông 釋thích 經kinh 也dã 。 縱túng/tung 汝nhữ 觸xúc 起khởi 受thọ 。 想tưởng 。 思tư 是thị 觸xúc 與dữ 受thọ 等đẳng 俱câu 義nghĩa 者giả 。 俱câu 有hữu 二nhị 種chủng 。 有hữu 同đồng 時thời 俱câu 。 有hữu 無vô 間gian 起khởi 。 亦diệc 名danh 為vi 俱câu 。 如như 經kinh 說thuyết 慈từ 俱câu 行hành 修tu 念niệm 覺giác 支chi 。 慈từ 是thị 有hữu 漏lậu 心tâm 。 覺giác 支chi 是thị 無vô 漏lậu 心tâm 。 慈từ 。 覺giác 支chi 俱câu 。 故cố 知tri 前tiền 後hậu 非phi 同đồng 時thời 也dã 。 觸xúc 。 受thọ 說thuyết 俱câu 義nghĩa 亦diệc 如như 是thị 。

論luận 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 至chí 離ly 於ư 受thọ 等đẳng 。 有hữu 部bộ 重trọng/trùng 引dẫn 經kinh 證chứng 。 既ký 言ngôn 相tương/tướng 雜tạp 。 明minh 知tri 同đồng 時thời 。

論luận 。 今kim 應ưng 審thẩm 思tư 至chí 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 經kinh 部bộ 不bất 定định 問vấn 也dã 。 經kinh 通thông 二nhị 釋thích 。 同đồng 一nhất 剎sát 那na 。 同đồng 緣duyên 一nhất 境cảnh 。 竝tịnh 得đắc 言ngôn 雜tạp 。 此thử 云vân 相tương/tướng 雜tạp 。 為vi 是thị 何hà 雜tạp 。

論luận 。 於ư 壽thọ 與dữ 煖noãn 至chí 定định 約ước 剎sát 那na 。 有hữu 部bộ 引dẫn 例lệ 證chứng 是thị 剎sát 那na 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 引dẫn 例lệ 證chứng 。 二nhị 責trách 違vi 經kinh 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。 壽thọ 與dữ 煖noãn 俱câu 既ký 說thuyết 相tương/tướng 雜tạp 。 故cố 知tri 此thử 雜tạp 亦diệc 是thị 剎sát 那na 。

論luận 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 至chí 而nhi 不bất 名danh 觸xúc 。 此thử 是thị 第đệ 二nhị 。 責trách 違vi 經kinh 也dã 。 經kinh 言ngôn 三tam 和hòa 。 如như 何hà 觸xúc 。 受thọ 位vị 識thức 非phi 三tam 和hòa 合hợp 。 受thọ 位vị 三tam 和hòa 而nhi 不bất 名danh 觸xúc 。

論luận 。 故cố 應ưng 定định 許hứa 至chí 受thọ 等đẳng 俱câu 生sanh 。 總tổng 結kết 有hữu 部bộ 宗tông 也dã 。

論luận 。 傍bàng 論luận 已dĩ 終chung 應ưng 辨biện 正chánh 義nghĩa 。 已dĩ 下hạ 半bán 頌tụng 。 第đệ 二nhị 分phần 一nhất 心tâm 受thọ 以dĩ 為vi 十thập 八bát 意ý 近cận 行hành 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 顯hiển 乘thừa 前tiền 起khởi 後hậu 。 頌tụng 云vân 。 此thử 復phục 成thành 十thập 八bát 者giả 。 乘thừa 前tiền 分phân 為vi 六lục 受thọ 及cập 分phần/phân 二nhị 受thọ 。 此thử 復phục 分phần/phân 成thành 十thập 八bát 故cố 是thị 乘thừa 前tiền 起khởi 後hậu 。

論luận 。 此thử 意ý 近cận 行hành 十thập 八bát 云vân 何hà 。 問vấn 也dã 。

論luận 。 謂vị 喜hỷ 憂ưu 捨xả 各các 六lục 近cận 行hành 。 答đáp 。 此thử 三tam 受thọ 各các 緣duyên 六lục 境cảnh 分phân 為vi 六lục 近cận 行hành 合hợp 為vi 十thập 八bát 也dã 。

論luận 。 此thử 復phục 何hà 緣duyên 至chí 。 為vi 所sở 緣duyên 故cố 。 此thử 責trách 分phần/phân 成thành 十thập 八bát 所sở 以dĩ 。 就tựu 此thử 之chi 中trung 有hữu 三tam 問vấn 也dã 。 若nhược 由do 自tự 性tánh 但đãn 應ưng 有hữu 三tam 。 若nhược 由do 相tương 應ứng 應ưng 唯duy 有hữu 一nhất 。 若nhược 由do 所sở 緣duyên 應ưng 唯duy 有hữu 六lục 。

論luận 。 此thử 成thành 十thập 八bát 具cụ 足túc 由do 三tam 。 答đáp 也dã 。 由do 自tự 性tánh 故cố 分phân 為vi 三tam 受thọ 。 由do 唯duy 意ý 相tương 應ứng 故cố 。 唯duy 取thủ 喜hỷ 。 憂ưu 。 捨xả 三tam 不bất 取thủ 苦khổ 。 樂nhạo/nhạc/lạc 。 由do 所sở 緣duyên 故cố 各các 分phần/phân 六lục 種chủng 。 由do 此thử 十thập 八bát 。 不bất 增tăng 減giảm 也dã 。

論luận 。 於ư 中trung 十thập 五ngũ 至chí 皆giai 通thông 二nhị 種chủng 。 明minh 雜tạp 。 不bất 雜tạp 緣duyên 也dã 。 喜hỷ 等đẳng 各các 別biệt 緣duyên 境cảnh 故cố 名danh 不bất 雜tạp 緣duyên 。 若nhược 別biệt 緣duyên 法pháp 境cảnh 亦diệc 名danh 不bất 雜tạp 緣duyên 法pháp 意ý 近cận 行hành 。 若nhược 兩lưỡng 合hợp 緣duyên 乃nãi 至chí 五ngũ 。 六lục 合hợp 緣duyên 皆giai 名danh 雜tạp 緣duyên 法pháp 意ý 近cận 行hành 。

論luận 。 意ý 近cận 行hành 名danh 。 為vi 目mục 何hà 義nghĩa 。 問vấn 也dã 。

論luận 。 傳truyền 說thuyết 喜hỷ 等đẳng 至chí 數số 遊du 行hành 故cố 。 答đáp 也dã 。 傳truyền 說thuyết 喜hỷ 等đẳng 意ý 為vi 近cận 緣duyên 於ư 諸chư 境cảnh 中trung 數số 遊du 行hành 故cố 者giả 。 即tức 是thị 意ý 與dữ 喜hỷ 等đẳng 以dĩ 為vi 近cận 緣duyên 。 喜hỷ 等đẳng 於ư 境cảnh 數số 遊du 行hành 故cố 。 喜hỷ 等đẳng 名danh 為vi 意ý 近cận 行hành 也dã 。

論luận 。 有hữu 說thuyết 喜hỷ 等đẳng 至chí 數số 遊du 行hành 故cố 。 述thuật 異dị 說thuyết 也dã 。 此thử 是thị 喜hỷ 等đẳng 與dữ 意ý 為vi 近cận 緣duyên 故cố 。 令linh 意ý 於ư 境cảnh 數số 遊du 行hành 故cố 名danh 意ý 近cận 行hành 也dã 。 婆bà 娑sa 一nhất 百bách 四tứ 十thập 九cửu 有hữu 三tam 釋thích 。 二nhị 釋thích 同đồng 此thử 論luận 。 第đệ 三tam 釋thích 云vân 。 又hựu 依y 意ý 故cố 近cận 境cảnh 而nhi 行hành 名danh 意ý 近cận 行hành 。 又hựu 云vân 。 於ư 境cảnh 捷tiệp 利lợi 樂lạc 數số 分phân 別biệt 故cố 名danh 為vi 行hành 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 喜hỷ 等đẳng 有hữu 力lực 能năng 為vi 近cận 緣duyên 。 令linh 意ý 於ư 境cảnh 數số 遊du 行hành 故cố 。 若nhược 說thuyết 喜hỷ 等đẳng 意ý 為vi 近cận 緣duyên 。 於ư 境cảnh 數số 行hành 名danh 意ý 近cận 行hành 。 則tắc 應ưng 想tưởng 等đẳng 亦diệc 得đắc 此thử 名danh 。 與dữ 意ý 相tương 應ứng 由do 意ý 行hành 故cố 。

論luận 。 如như 何hà 身thân 受thọ 非phi 意ý 近cận 行hành 。 問vấn 也dã 。

論luận 。 非phi 唯duy 依y 意ý 至chí 故cố 亦diệc 非phi 行hành 。 答đáp 也dã 。 准chuẩn 此thử 答đáp 文văn 以dĩ 依y 意ý 故cố 名danh 近cận 。 分phân 別biệt 故cố 名danh 行hành 也dã 。

論luận 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 至chí 何hà 故cố 不bất 攝nhiếp 。 問vấn 。 第đệ 三tam 定định 樂nhạo/nhạc/lạc 唯duy 依y 意ý 故cố 應ưng 名danh 為vi 近cận 。 在tại 意ý 分phân 別biệt 應ưng 名danh 為vi 行hành 。 何hà 故cố 不bất 名danh 意ý 近cận 行hành 也dã 。

論luận 。 傳truyền 說thuyết 初sơ 界giới 至chí 意ý 近cận 行hành 故cố 。 答đáp 也dã 。 有hữu 兩lưỡng 釋thích 也dã 。 一nhất 以dĩ 初sơ 界giới 無vô 故cố 。 二nhị 以dĩ 無vô 對đối 苦khổ 根căn 意ý 近cận 行hành 故cố 。

論luận 。 若nhược 唯duy 意ý 地địa 至chí 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 此thử 作tác 違vi 經kinh 難nạn/nan 也dã 。

論luận 。 依y 五ngũ 識thức 身thân 至chí 唯duy 意ý 地địa 攝nhiếp 。 已dĩ 下hạ 通thông 經kinh 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 此thử 第đệ 一nhất 釋thích 。 如như 文văn 可khả 解giải 。

論luận 。 又hựu 彼bỉ 經kinh 言ngôn 至chí 故cố 不bất 應ưng 難nạn/nan 。 第đệ 二nhị 經kinh 自tự 簡giản 也dã 。 經kinh 言ngôn 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 故cố 知tri 在tại 意ý 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。

論luận 。 若nhược 雖tuy 非phi 見kiến 至chí 隨tùy 明minh 了liễu 說thuyết 。 第đệ 三Tam 明Minh 經kinh 說thuyết 有hữu 餘dư 也dã 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 據cứ 明minh 了liễu 也dã 。 總tổng 不bất 見kiến 。 聞văn 等đẳng 亦diệc 起khởi 色sắc 等đẳng 近cận 行hành 。 二nhị 見kiến 色sắc 已dĩ 亦diệc 容dung 起khởi 聲thanh 等đẳng 近cận 行hành 。 此thử 是thị 初sơ 也dã 。 隨tùy 明minh 了liễu 說thuyết 言ngôn 見kiến 色sắc 已dĩ 起khởi 緣duyên 色sắc 意ý 近cận 行hành 。 非phi 謂vị 起khởi 緣duyên 色sắc 等đẳng 意ý 近cận 行hành 。 皆giai 因nhân 見kiến 。 聞văn 等đẳng 也dã 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 要yếu 須tu 見kiến 。 聞văn 等đẳng 後hậu 起khởi 者giả 在tại 欲dục 界giới 中trung 不bất 見kiến 色sắc 界giới 色sắc 。 不bất 聞văn 色sắc 界giới 聲thanh 。 不bất 觸xúc 色sắc 界giới 觸xúc 。 應ưng 無vô 緣duyên 彼bỉ 三tam 意ý 近cận 行hành 。 在tại 色sắc 界giới 中trung 無vô 鼻tị 。 舌thiệt 。 識thức 。 雖tuy 有hữu 身thân 識thức 不bất 能năng 緣duyên 下hạ 觸xúc 。 應ưng 無vô 緣duyên 欲dục 界giới 香hương 。 味vị 。 觸xúc 等đẳng 意ý 近cận 行hành 也dã 。

論luận 。 見kiến 已dĩ 等đẳng 言ngôn 至chí 根căn 境cảnh 定định 故cố 。 此thử 是thị 第đệ 二nhị 。 據cứ 不bất 雜tạp 亂loạn 。

論luận 。 為vi 有hữu 色sắc 等đẳng 至chí 一nhất 近cận 行hành 不phủ 。 問vấn 也dã 。 有hữu 唯duy 一nhất 色sắc 唯duy 生sanh 喜hỷ 受thọ 。 或hoặc 唯duy 生sanh 憂ưu 。 或hoặc 唯duy 捨xả 不phủ 。

論luận 。 有hữu 就tựu 相tương 續tục 非phi 約ước 所sở 緣duyên 。 答đáp 也dã 。 就tựu 人nhân 有hữu 異dị 。 謂vị 人nhân 於ư 境cảnh 違vi 。 順thuận 不bất 同đồng 。 於ư 此thử 起khởi 喜hỷ 不bất 起khởi 憂ưu 等đẳng 。 若nhược 約ước 所sở 緣duyên 即tức 通thông 三tam 也dã 。 婆bà 沙sa 四tứ 十thập 九cửu 云vân 。 問vấn 頗phả 有hữu 色sắc 等đẳng 決quyết 定định 順thuận 喜hỷ 。 乃nãi 至chí 決quyết 定định 順thuận 捨xả 耶da 。 答đáp 依y 所sở 緣duyên 故cố 無vô 。 依y 相tương 續tục 故cố 有hữu 。 謂vị 有hữu 色sắc 等đẳng 或hoặc 時thời 可khả 意ý 。 或hoặc 不bất 可khả 意ý 。 或hoặc 於ư 彼bỉ 可khả 意ý 。 於ư 此thử 不bất 可khả 意ý 。 於ư 餘dư 非phi 可khả 意ý 非phi 不bất 可khả 意ý 。 有hữu 說thuyết 。 色sắc 等đẳng 於ư 親thân 品phẩm 順thuận 喜hỷ 。 於ư 怨oán 品phẩm 順thuận 憂ưu 。 於ư 中trung 品phẩm 順thuận 捨xả 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 續tục 生sanh 。 命mạng 終chung 。 唯duy 捨xả 近cận 行hành 。 非phi 憂ưu 與dữ 喜hỷ 。 捨xả 任nhậm 運vận 得đắc 故cố 。 及cập 順thuận 彼bỉ 位vị 故cố (# 順thuận 命mạng 終chung 也dã )# 。 唯duy 有hữu 雜tạp 緣duyên 諸chư 捨xả 近cận 行hành 能năng 正chánh 離ly 染nhiễm 。 以dĩ 意ý 近cận 行hành 但đãn 有hữu 漏lậu 故cố (# 若nhược 通thông 無vô 漏lậu 即tức 有hữu 緣duyên 滅diệt 不bất 雜tạp 緣duyên 法pháp 念niệm 住trụ 斷đoạn 惑hoặc 也dã )# 。 唯duy 捨xả 非phi 餘dư (# 有hữu 漏lậu 無vô 閒gian/nhàn 。 及cập 前tiền 八bát 解giải 脫thoát 。 在tại 未vị 至chí 定định 故cố 也dã )# 。 諸chư 加gia 行hành 道Đạo 中trung 亦diệc 有hữu 喜hỷ 近cận 行hành 。 非phi 無vô 閒gian/nhàn 。 解giải 脫thoát 。 根căn 本bổn 定định 攝nhiếp 故cố 。 最tối 後hậu 解giải 脫thoát 道đạo 容dung 有hữu 喜hỷ 近cận 行hành (# 入nhập 根căn 本bổn 者giả 有hữu 喜hỷ 意ý 近cận 行hành 也dã )# 。

論luận 。 諸chư 意ý 近cận 行hành 中trung 幾kỷ 欲dục 界giới 繫hệ 。 已dĩ 下hạ 。 第đệ 三tam 義nghĩa 門môn 分phân 別biệt 。 於ư 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 界giới 地địa 體thể 緣duyên 門môn 。 二nhị 有hữu 漏lậu 。 無vô 漏lậu 門môn 。 此thử 兩lưỡng 行hành 半bán 頌tụng 第đệ 一nhất 門môn 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 五ngũ 所sở 緣duyên 故cố 。 釋thích 欲dục 界giới 意ý 近cận 行hành 。 及cập 緣duyên 三tam 界giới 多đa 少thiểu 。 欲dục 界giới 具cụ 三tam 受thọ 故cố 。 具cụ 有hữu 十thập 八bát 。 意ý 近cận 行hành 也dã 。 具cụ 有hữu 六lục 境cảnh 緣duyên 欲dục 界giới 境cảnh 亦diệc 具cụ 十thập 八bát 也dã 。 欲dục 界giới 意ý 識thức 三tam 受thọ 。 俱câu 能năng 別biệt 緣duyên 色sắc 界giới 四tứ 境cảnh 故cố 具cụ 十thập 二nhị 也dã 。 以dĩ 色sắc 界giới 中trung 無vô 香hương 。 味vị 故cố 無vô 香hương 。 味vị 各các 三tam 也dã 。 欲dục 界giới 三tam 受thọ 。 俱câu 容dung 得đắc 緣duyên 無vô 色sắc 法pháp 處xứ 。 所sở 以dĩ 有hữu 三tam 。 以dĩ 無vô 色sắc 界giới 。 無vô 五ngũ 境cảnh 故cố 闕khuyết 十thập 五ngũ 也dã 。

論luận 。 說thuyết 欲dục 界giới 繫hệ 至chí 謂vị 法pháp 近cận 行hành 。 述thuật 色sắc 界giới 初sơ 。 二nhị 定định 體thể 。 緣duyên 。 此thử 地địa 有hữu 喜hỷ 。 捨xả 二nhị 受thọ 故cố 。 欲dục 界giới 具cụ 六lục 境cảnh 故cố 。 緣duyên 欲dục 界giới 境cảnh 具cụ 十thập 二nhị 也dã 。 色sắc 界giới 無vô 香hương 。 味vị 故cố 緣duyên 色sắc 唯duy 八bát 也dã 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 唯duy 法pháp 處xứ 故cố 。 唯duy 有hữu 喜hỷ 。 捨xả 二nhị 法pháp 近cận 行hành 。

論luận 。 三tam 四tứ 靜tĩnh 慮lự 至chí 謂vị 法pháp 近cận 行hành 。 述thuật 三tam 。 四tứ 定định 。 於ư 此thử 定định 此thử 地địa 意ý 唯duy 捨xả 受thọ 。 容dung 緣duyên 欲dục 界giới 故cố 唯duy 六lục 也dã 。 若nhược 緣duyên 色sắc 界giới 即tức 唯duy 有hữu 四tứ 。 謂vị 除trừ 香hương 。 味vị 。 無vô 色sắc 界giới 唯duy 有hữu 一nhất 。 捨xả 法pháp 近cận 行hành 也dã 。

論luận 。 說thuyết 色sắc 界giới 繫hệ 至chí 唯duy 一nhất 謂vị 法pháp 。 述thuật 無vô 色sắc 界giới 空không 處xứ 近cận 分phần/phân 意ý 近cận 行hành 也dã 。 此thử 有hữu 二nhị 說thuyết 。 一nhất 許hứa 別biệt 緣duyên 下hạ 。 二nhị 不bất 許hứa 別biệt 緣duyên 。 若nhược 許hứa 別biệt 緣duyên 通thông 有hữu 四tứ 捨xả 意ý 近cận 行hành 也dã 。 若nhược 不bất 別biệt 緣duyên 唯duy 一nhất 雜tạp 法pháp 捨xả 近cận 行hành 也dã 。

論luận 。 四tứ 根căn 本bổn 地địa 至chí 如như 後hậu 當đương 辨biện 。 述thuật 四tứ 無vô 色sắc 根căn 本bổn 。 及cập 上thượng 三tam 邊biên 同đồng 也dã 。

論luận 。 此thử 意ý 近cận 行hành 通thông 無vô 漏lậu 耶da 。 此thử 下hạ 第đệ 二nhị 半bán 頌tụng 漏lậu 。 無vô 漏lậu 門môn 。 於ư 長trường/trưởng 行hành 中trung 便tiện 明minh 成thành 就tựu 多đa 少thiểu 門môn 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 唯duy 是thị 有hữu 漏lậu 。 此thử 述thuật 唯duy 有hữu 漏lậu 也dã 。 正chánh 理lý 釋thích 云vân 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 長trưởng 養dưỡng 有hữu 故cố 。 無vô 漏lậu 諸chư 法pháp 與dữ 此thử 相tương 違vi 。 有hữu 說thuyết 。 近cận 行hành 有hữu 情tình 皆giai 有hữu 。 無vô 漏lậu 不bất 然nhiên 。 故cố 非phi 近cận 行hành 。 有hữu 說thuyết 。 聖thánh 道Đạo 任nhậm 運vận 而nhi 轉chuyển 故cố 。 順thuận 無vô 相tướng 界giới 故cố 。 非phi 近cận 行hành 體thể 。 近cận 行hành 與dữ 此thử 體thể 相tướng 違vi 故cố 。

論luận 。 誰thùy 成thành 就tựu 幾kỷ 意ý 近cận 行hành 耶da 。 已dĩ 下hạ 明minh 成thành 就tựu 也dã 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 問vấn 。 二nhị 答đáp 。 三tam 破phá 有hữu 部bộ 。 此thử 即tức 初sơ 也dã 。

論luận 。 謂vị 生sanh 欲dục 界giới 至chí 唯duy 染nhiễm 污ô 故cố 。 答đáp 也dã 。 此thử 明minh 生sanh 欲dục 界giới 者giả 未vị 得đắc 色sắc 界giới 善thiện 心tâm 。 即tức 是thị 未vị 得đắc 未vị 至chí 定định 等đẳng 。 此thử 於ư 欲dục 界giới 具cụ 成thành 十thập 八bát 具cụ 成thành 善thiện 。 染nhiễm 。 若nhược 成thành 上thượng 者giả 唯duy 是thị 染nhiễm 污ô 。 成thành 上thượng 惑hoặc 故cố 。 染nhiễm 不bất 緣duyên 下hạ 。 由do 此thử 初sơ 。 二nhị 定định 唯duy 八bát 喜hỷ 捨xả 。 緣duyên 自tự 地địa 四tứ 境cảnh 故cố 。 三tam 。 四tứ 定định 四tứ 唯duy 捨xả 。 緣duyên 四tứ 境cảnh 故cố 。 四tứ 無vô 色sắc 一nhất 唯duy 捨xả 。 緣duyên 一nhất 法pháp 故cố 。 皆giai 不bất 緣duyên 下hạ 唯duy 染nhiễm 污ô 故cố 。 釋thích 所sở 以dĩ 也dã 。

論luận 。 若nhược 已dĩ 獲hoạch 得đắc 至chí 如như 應ưng 當đương 知tri 。 謂vị 已dĩ 獲hoạch 得đắc 色sắc 界giới 善thiện 心tâm 。 初sơ 定định 有hữu 十thập 。 謂vị 捨xả 六lục 喜hỷ 四tứ 。 未vị 離ly 欲dục 貪tham 具cụ 憂ưu 根căn 故cố 欲dục 成thành 一nhất 切thiết 。 上thượng 地địa 多đa 少thiểu 數số 如như 前tiền 說thuyết 。 正chánh 理lý 欲dục 界giới 等đẳng 中trung 。 皆giai 得đắc 緣duyên 不bất 繫hệ 也dã 。

論luận 。 若nhược 生sanh 色sắc 界giới 。 至chí 謂vị 通thông 果quả 心tâm 俱câu 。 明minh 色sắc 界giới 成thành 欲dục 一nhất 也dã 。 生sanh 無vô 色sắc 界giới 。 定định 不bất 成thành 下hạ 故cố 略lược 不bất 論luận 。 成thành 色sắc 多đa 少thiểu 准chuẩn 前tiền 可khả 知tri 。 故cố 不bất 重trọng/trùng 述thuật 。

論luận 。 有hữu 說thuyết 如như 是thị 至chí 經kinh 義nghĩa 有hữu 殊thù 。 第đệ 三tam 論luận 主chủ 假giả 為vi 異dị 說thuyết 破phá 有hữu 部bộ 也dã 。

論luận 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 有hữu 部bộ 更cánh 問vấn 。

論luận 。 非phi 於ư 此thử 地địa 至chí 是thị 意ý 近cận 行hành 。 論luận 主chủ 答đáp 也dã 。 唯duy 染nhiễm 污ô 受thọ 可khả 意ý 相tương 牽khiên 數số 行hành 境cảnh 界giới 名danh 意ý 近cận 行hành 。 善thiện 。 無vô 記ký 者giả 。 不bất 能năng 引dẫn 意ý 相tương 牽khiên 數số 行hành 境cảnh 故cố 。 非phi 意ý 近cận 行hành 。

論luận 。 云vân 何hà 與dữ 意ý 相tương 牽khiên 數số 行hành 。 問vấn 也dã 。

論luận 。 或hoặc 愛ái 或hoặc 憎tăng 或hoặc 不bất 擇trạch 捨xả 。 答đáp 也dã 。

論luận 。 為vi 對đối 治trị 彼bỉ 至chí 知tri 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 引dẫn 證chứng 也dã 。 既ký 六lục 恆hằng 住trụ 對đối 彼bỉ 喜hỷ 。 憂ưu 。 捨xả 三tam 。 故cố 知tri 此thử 三tam 唯duy 染nhiễm 污ô 。 與dữ 意ý 相tương 牽khiên 數số 行hành 境cảnh 故cố 治trị 彼bỉ 名danh 住trụ 。

論luận 。 非phi 阿A 羅La 漢Hán 。 至chí 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 證chứng 唯duy 染nhiễm 也dã 。 既ký 說thuyết 羅La 漢Hán 有hữu 六lục 恆hằng 住trụ 。 無vô 數số 行hành 境cảnh 。 故cố 知tri 羅La 漢Hán 善thiện 喜hỷ 。 捨xả 非phi 意ý 近cận 行hành 也dã 。

論luận 。 又hựu 即tức 喜hỷ 等đẳng 至chí 謂vị 諸chư 善thiện 受thọ 。 重trọng/trùng 引dẫn 經kinh 證chứng 言ngôn 。 喜hỷ 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 憂ưu 。 捨xả 。 此thử 三tam 若nhược 染nhiễm 污ô 者giả 緣duyên 色sắc 等đẳng 六lục 成thành 十thập 八bát 耽đam 嗜thị 。 此thử 三tam 若nhược 善thiện 緣duyên 色sắc 等đẳng 六lục 為vi 十thập 八bát 出xuất 離ly 。 合hợp 為vi 三tam 十thập 六lục 也dã 。 此thử 是thị 大đại 師sư 。 所sở 說thuyết 非phi 餘dư 能năng 說thuyết 。 故cố 言ngôn 大đại 師sư 句cú 也dã 。 善thiện 受thọ 既ký 非phi 耽đam 嗜thị 。 明minh 非phi 與dữ 意ý 相tương 牽khiên 數số 行hành 境cảnh 也dã 。 婆bà 娑sa 四tứ 十thập 六lục 明minh 六lục 恆hằng 住trụ 。 一nhất 百bách 二nhị 十thập 九cửu 。 一nhất 百bách 九cửu 十thập 。 明minh 耽đam 嗜thị 受thọ 。 正chánh 理lý 救cứu 云vân 。 如như 何hà 定định 知tri 於ư 諸chư 境cảnh 界giới 。 或hoặc 愛ái 或hoặc 憎tăng 或hoặc 不bất 擇trạch 捨xả 方phương 是thị 近cận 行hành 。 非phi 如như 先tiên 說thuyết 諸chư 離ly 欲dục 者giả 。 或hoặc 阿A 羅La 漢Hán 。 於ư 有hữu 漏lậu 事sự 。 雖tuy 全toàn 分phần/phân 斷đoạn 而nhi 有hữu 有hữu 漏lậu 喜hỷ 等đẳng 現hiện 行hành 。 不bất 名danh 近cận 行hành 此thử 有hữu 何hà 理lý 。 又hựu 以dĩ 何hà 緣duyên 。 唯duy 六lục 恆hằng 住trụ 遠viễn 分phần/phân 所sở 治trị 貪tham 等đẳng 相tương 應ứng 雜tạp 染nhiễm 喜hỷ 等đẳng 方phương 名danh 近cận 行hành 。 非phi 餘dư 有hữu 漏lậu 善thiện 喜hỷ 等đẳng 受thọ 。 又hựu 彼bỉ 自tự 說thuyết 差sai 別biệt 言ngôn 故cố 。 非phi 染nhiễm 近cận 行hành 定định 有hữu 極cực 成thành 。 謂vị 彼bỉ 自tự 言ngôn 但đãn 為vi 遮già 止chỉ 雜tạp 染nhiễm 近cận 行hành 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 即tức 以dĩ 許hứa 有hữu 非phi 染nhiễm 近cận 行hành 非phi 六lục 恆hằng 住trụ 正chánh 所sở 遮già 遣khiển 故cố 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 所sở 說thuyết 近cận 行hành 非phi 與dữ 正chánh 理lý 契Khế 經Kinh 相tương 違vi 。 又hựu 諸chư 有hữu 漏lậu 皆giai 名danh 雜tạp 染nhiễm 。 既ký 許hứa 雜tạp 染nhiễm 皆giai 名danh 近cận 行hành 。 與dữ 此thử 宗tông 義nghĩa 有hữu 何hà 相tương 違vi 。 婆bà 沙sa 一nhất 百bách 三tam 十thập 九cửu 云vân 。 若nhược 生sanh 初sơ 定định 成thành 就tựu 欲dục 界giới 一nhất 法pháp 捨xả 意ý 近cận 行hành 。 即tức 通thông 果quả 俱câu 。 總tổng 緣duyên 色sắc 等đẳng 為vi 境cảnh 故cố 。 有hữu 說thuyết 成thành 就tựu 三tam 。 謂vị 色sắc 。 聲thanh 。 法pháp 捨xả 意ý 近cận 行hành 。 此thử 心tâm 若nhược 緣duyên 所sở 起khởi 身thân 表biểu 。 即tức 有hữu 緣duyên 色sắc 捨xả 意ý 近cận 行hành 。 此thử 心tâm 若nhược 緣duyên 所sở 起khởi 語ngữ 表biểu 即tức 有hữu 緣duyên 聲thanh 捨xả 意ý 近cận 行hành 。 此thử 心tâm 若nhược 緣duyên 所sở 變biến 化hóa 事sự 。 以dĩ 總tổng 緣duyên 故cố 。 即tức 有hữu 緣duyên 法pháp 捨xả 意ý 近cận 行hành 。 有hữu 說thuyết 。 成thành 就tựu 六lục 捨xả 意ý 近cận 行hành 。 即tức 通thông 果quả 心tâm 俱câu 。 此thử 心tâm 容dung 有hữu 總tổng 別biệt 緣duyên 故cố 。 今kim 詳tường 。 三tam 解giải 據cứ 義nghĩa 各các 別biệt 不bất 相tương 違vi 也dã 。 第đệ 一nhất 師sư 據cứ 化hóa 事sự 心tâm 唯duy 法pháp 捨xả 近cận 行hành 。 此thử 心tâm 不bất 唯duy 緣duyên 一nhất 境cảnh 故cố 。 第đệ 二nhị 師sư 說thuyết 。 據cứ 化hóa 事sự 心tâm 。 及cập 發phát 身thân 。 語ngữ 業nghiệp 心tâm 。 唯duy 緣duyên 色sắc 。 聲thanh 故cố 。 第đệ 三tam 師sư 說thuyết 。 通thông 六lục 近cận 行hành 。 通thông 取thủ 化hóa 事sự 。 發phát 業nghiệp 及cập 餘dư 通thông 果quả 心tâm 。 亦diệc 容dung 別biệt 緣duyên 六lục 境cảnh 界giới 故cố 。 有hữu 人nhân 云vân 。 初sơ 師sư 為vi 正chánh 。 初sơ 師sư 意ý 發phát 業nghiệp 心tâm 亦diệc 兼kiêm 緣duyên 能năng 造tạo 觸xúc 故cố 者giả 。 非phi 也dã 。 若nhược 能năng 造tạo 觸xúc 亦diệc 心tâm 緣duyên 。 起khởi 善thiện 。 惡ác 二nhị 業nghiệp 例lệ 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 應ưng 同đồng 所sở 造tạo 通thông 其kỳ 善thiện 。 惡ác 。

論luận 。 如như 是thị 所sở 說thuyết 。 至chí 無vô 量lượng 差sai 別biệt 。 略lược 說thuyết 受thọ 支chi 。 如như 上thượng 所sở 說thuyết 。 若nhược 廣quảng 分phân 別biệt 。 無vô 量lượng 不bất 同đồng 。

論luận 。 何hà 緣duyên 不bất 說thuyết 。 所sở 餘dư 有hữu 支chi 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 餘dư 指chỉ 別biệt 文văn 。

論luận 曰viết 至chí 隨tùy 眠miên 品phẩm 當đương 說thuyết 。 指chỉ 餘dư 文văn 也dã 。

論luận 。 此thử 諸chư 緣duyên 起khởi 略lược 立lập 為vi 三tam 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 有hữu 兩lưỡng 行hành 頌tụng 舉cử 喻dụ 顯hiển 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 煩phiền 惱não 業nghiệp 事sự 。 此thử 中trung 煩phiền 惱não 總tổng 有hữu 五ngũ 喻dụ 。 此thử 文văn 即tức 是thị 第đệ 一nhất 喻dụ 也dã 。

論luận 。 如như 龍long 鎮trấn 池trì 至chí 相tương 續tục 無vô 窮cùng 。 第đệ 二nhị 喻dụ 也dã 。

論luận 。 如như 草thảo 根căn 未vị 拔bạt 至chí 趣thú 滅diệt 滅diệt 還hoàn 起khởi 。 第đệ 三tam 喻dụ 也dã 。

論luận 。 如như 從tùng 樹thụ 莖hành 至chí 數số 起khởi 惑hoặc 業nghiệp 事sự 。 第đệ 四tứ 喻dụ 。

論luận 。 如như 糠khang 裹khỏa 米mễ 至chí 。 應ưng 如như 是thị 知tri 。 第đệ 五ngũ 喻dụ 也dã 。

論luận 。 如như 米mễ 有hữu 糠khang 至chí 能năng 感cảm 異dị 熟thục 。 此thử 中trung 明minh 業nghiệp 總tổng 有hữu 三tam 喻dụ 。 此thử 所sở 舉cử 文văn 第đệ 一nhất 喻dụ 也dã 。

論luận 。 如như 諸chư 草thảo 藥dược 至chí 更cánh 不bất 招chiêu 異dị 熟thục 。 第đệ 二nhị 喻dụ 也dã 。

論luận 。 如như 花hoa 於ư 果quả 至chí 。 應ưng 如như 是thị 知tri 。 第đệ 三tam 喻dụ 也dã 。

論luận 。 如như 熟thục 飲ẩm 食thực 至chí 。 應ưng 如như 是thị 知tri 。 喻dụ 異dị 熟thục 果quả 也dã 。 竝tịnh 如như 文văn 可khả 解giải 。

論luận 。 如như 是thị 緣duyên 起khởi 煩phiền 惱não 業nghiệp 事sự 。 已dĩ 下hạ 一nhất 頌tụng 。 大đại 文văn 第đệ 九cửu 明minh 四tứ 有hữu 餘dư 義nghĩa 。

論luận 曰viết 至chí 無vô 潤nhuận 功công 能năng 。 此thử 明minh 生sanh 有hữu 唯duy 染nhiễm 污ô 也dã 。 然nhiên 通thông 一nhất 切thiết 。 若nhược 生sanh 欲dục 界giới 即tức 三tam 十thập 六lục 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 各các 三tam 十thập 一nhất 。 皆giai 能năng 結kết 生sanh 。 不bất 簡giản 上thượng 緣duyên 。 無vô 漏lậu 緣duyên 等đẳng 。

論luận 。 然nhiên 諸chư 結kết 生sanh 至chí 現hiện 起khởi 纏triền 垢cấu 。 明minh 除trừ 隨tùy 眠miên 餘dư 纏triền 。 垢cấu 等đẳng 不bất 能năng 結kết 生sanh 。

論luận 。 雖tuy 此thử 位vị 中trung 至chí 煩phiền 惱não 現hiện 起khởi 。 明minh 結kết 生sanh 位vị 心tâm 雖tuy 昧muội 劣liệt 。 由do 數số 習tập 力lực 邪tà 見kiến 等đẳng 惑hoặc 皆giai 能năng 現hiện 起khởi 。

論luận 。 應ưng 知tri 中trung 有hữu 至chí 猶do 如như 生sanh 有hữu 。 此thử 明minh 中trung 有hữu 結kết 生sanh 剎sát 那na 同đồng 生sanh 有hữu 也dã 。

論luận 。 然nhiên 餘dư 三tam 有hữu 至chí 善thiện 染nhiễm 無vô 記ký 。 明minh 餘dư 三tam 有hữu 通thông 三tam 性tánh 也dã 。

論luận 。 於ư 無vô 色sắc 界giới 。 至chí 可khả 立lập 中trung 有hữu 。 明minh 無vô 色sắc 界giới 無vô 中trung 有hữu 所sở 以dĩ 也dã 。

論luận 。 頌tụng 中trung 不bất 說thuyết 至chí 許hứa 具cụ 四tứ 有hữu 。 釋thích 頌tụng 意ý 也dã 。

論luận 。 有hữu 情tình 緣duyên 起khởi 。 已dĩ 廣quảng 分phân 別biệt 。 已dĩ 下hạ 三tam 行hành 頌tụng 大đại 文văn 第đệ 二nhị 明minh 四tứ 食thực 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 由do 食thực 而nhi 住trụ 。 此thử 明minh 四tứ 食thực 是thị 佛Phật 說thuyết 也dã 。

論luận 。 何hà 等đẳng 為vi 食thực 。

問vấn 。

論luận 。 食thực 有hữu 四tứ 種chủng 至chí 四tứ 識thức 。 列liệt 四tứ 名danh 也dã 。

論luận 。 段đoạn 有hữu 二nhị 種chủng 至chí 翻phiên 此thử 為vi 麁thô 。 此thử 釋thích 段đoạn 食thực 。 於ư 中trung 有hữu 三tam 。 一nhất 問vấn 細tế 麁thô 。 二nhị 明minh 界giới 繫hệ 。 三Tam 明Minh 體thể 性tánh 兼kiêm 釋thích 名danh 。 此thử 文văn 初sơ 也dã 。 污ô 蟲trùng 者giả 。 謂vị 因nhân 津tân 污ô 濕thấp 氣khí 而nhi 生sanh 。 即tức 細tế 濕thấp 生sanh 蟲trùng 。 餘dư 文văn 可khả 解giải 。

論luận 。 如như 是thị 段đoạn 食thực 至chí 生sanh 上thượng 界giới 故cố 。 此thử 文văn 第đệ 二nhị 界giới 繫hệ 分phân 別biệt 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 非phi 上thượng 界giới 身thân 依y 外ngoại 緣duyên 住trụ 。 色sắc 界giới 雖tuy 有hữu 能năng 益ích 大đại 種chủng 。 而nhi 非phi 段đoạn 食thực 。 如như 非phi 妙diệu 欲dục 。 如như 色sắc 界giới 中trung 雖tuy 有hữu 微vi 妙diệu 色sắc 。 聲thanh 。 觸xúc 。 境cảnh 。 而nhi 不bất 引dẫn 生sanh 增tăng 上thượng 貪tham 故cố 不bất 名danh 妙diệu 欲dục 。 如như 是thị 雖tuy 有hữu 。 最tối 勝thắng 微vi 妙diệu 能năng 攝nhiếp 益ích 觸xúc 。 而nhi 畢tất 竟cánh 無vô 分phân 段đoạn 吞thôn 噉đạm 故cố 非phi 段đoạn 食thực 。 雖tuy 非phi 段đoạn 食thực 攝nhiếp 。 而nhi 非phi 無vô 食thực 義nghĩa 。 如như 喜hỷ 雖tuy 非phi 四tứ 食thực 中trung 攝nhiếp 。 而nhi 經kinh 說thuyết 為vi 食thực 。 以dĩ 有hữu 食thực 義nghĩa 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 我ngã 食thực 喜hỷ 食thực 。 由do 喜hỷ 食thực 久cửu 住trụ 如như 。 極Cực 光Quang 淨Tịnh 天Thiên 。 若nhược 爾nhĩ 欲dục 界giới 亦diệc 應ưng 唯duy 口khẩu 分phân 段đoạn 吞thôn 噉đạm 方phương 名danh 段đoạn 食thực 。 不bất 爾nhĩ 。 欲dục 界giới 吞thôn 噉đạm 為vi 門môn 。 餘dư 可khả 相tương 從tùng 立lập 此thử 名danh 故cố 。 非phi 於ư 色sắc 界giới 小tiểu 有hữu 吞thôn 噉đạm 。 可khả 令linh 餘dư 觸xúc 從tùng 彼bỉ 為vi 名danh 。 是thị 故cố 二nhị 界giới 無vô 相tướng 類loại 失thất 。 若nhược 人nhân 生sanh 在tại 北Bắc 俱Câu 盧Lô 洲Châu 。 離ly 段đoạn 吞thôn 噉đạm 壽thọ 豈khởi 斷đoạn 壞hoại 。 雖tuy 不bất 斷đoạn 壞hoại 。 而nhi 所sở 依y 身thân 形hình 色sắc 疲bì 損tổn 苦khổ 為vi 存tồn 活hoạt 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 彼bỉ 由do 食thực 住trụ 。 香hương 等đẳng 為vi 食thực 非phi 要yếu 吞thôn 噉đạm 。 彼bỉ 定định 常thường 嗅khứu 如như 意ý 妙diệu 香hương 。 或hoặc 觸xúc 可khả 愛ái 風phong 等đẳng 妙diệu 觸xúc 。 又hựu 彼bỉ 身thân 中trung 有hữu 能năng 益ích 煖noãn 。 或hoặc 非phi 欲dục 界giới 皆giai 資tư 段đoạn 食thực 。 亦diệc 非phi 段đoạn 食thực 定định 唯duy 欲dục 界giới 。 從tùng 多đa 。 就tựu 勝thắng 。 故cố 作tác 是thị 言ngôn 。 下hạ 有hữu 。 上thượng 無vô 。 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。

論luận 。 唯duy 欲dục 界giới 繫hệ 至chí 分phần 分phần 受thọ 之chi 。 第đệ 三tam 出xuất 體thể 兼kiêm 釋thích 名danh 也dã 。

論luận 。 光quang 影ảnh 炎diễm 涼lương 如như 何hà 成thành 食thực 。 問vấn 。 若nhược 欲dục 界giới 繫hệ 香hương 。 味vị 。 觸xúc 三tam 皆giai 是thị 段đoạn 食thực 。 復phục 言ngôn 口khẩu 。 鼻tị 分phần 分phần 受thọ 之chi 。 光quang 。 影ảnh 。 炎diễm 。 涼lương 既ký 無vô 口khẩu 。 鼻tị 分phần 分phần 受thọ 義nghĩa 。 如như 何hà 成thành 食thực 言ngôn 不bất 簡giản 也dã 。

論luận 。 傳truyền 說thuyết 此thử 語ngữ 至chí 如như 塗đồ 洗tẩy 等đẳng 。 有hữu 兩lưỡng 釋thích 。 如như 文văn 可khả 解giải 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 然nhiên 段đoạn 食thực 體thể 事sự 別biệt 十thập 三tam 。 以dĩ 處xứ 總tổng 收thu 唯duy 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 唯duy 欲dục 界giới 香hương 。 味vị 。 觸xúc 三tam 。 一nhất 切thiết 皆giai 為vi 段đoạn 食thực 自tự 體thể 。 可khả 成thành 段đoạn 別biệt 而nhi 吞thôn 噉đạm 故cố 。 乃nãi 至chí 。 又hựu 諸chư 飲ẩm 等đẳng 亦diệc 名danh 段đoạn 食thực 。 皆giai 可khả 段đoạn 別biệt 而nhi 受thọ 用dụng 故cố 。 豈khởi 不bất 求cầu 食thực 為vi 除trừ 飢cơ 。 渴khát 。 如như 何hà 飢cơ 。 渴khát 亦diệc 名danh 為vi 食thực 。 由do 此thử 二nhị 種chủng 亦diệc 於ư 根căn 。 大đại 能năng 增tăng 益ích 故cố 。 如như 按án 摩ma 等đẳng 。 又hựu 於ư 飲ẩm 食thực 無vô 希hy 欲dục 心tâm 身thân 便tiện 疲bì 損tổn 故cố 二nhị 名danh 食thực 。 又hựu 有hữu 飢cơ 。 渴khát 方phương 名danh 無vô 病bệnh 。 故cố 為vi 食thực 事sự 此thử 二nhị 勝thắng 餘dư (# 十thập 三tam 事sự 者giả 。 十thập 一nhất 種chủng 觸xúc 。 香hương 。 味vị 二nhị 境cảnh 也dã )# 。

論luận 。 色sắc 亦diệc 可khả 成thành 至chí 何hà 緣duyên 非phi 食thực 。 此thử 問vấn 色sắc 非phi 食thực 所sở 以dĩ 。

論luận 。 此thử 不bất 能năng 益ích 至chí 境cảnh 各các 別biệt 故cố 。 答đáp 也dã 。 聞văn 香hương 等đẳng 時thời 能năng 益ích 自tự 根căn 。 見kiến 色sắc 時thời 不bất 能năng 益ích 眼nhãn 故cố 非phi 是thị 食thực 。 先tiên 益ích 自tự 根căn 後hậu 及cập 餘dư 身thân 可khả 名danh 為vi 食thực 。 當đương 不bất 能năng 益ích 自tự 根căn 。 大đại 種chủng 。 況huống 能năng 及cập 餘dư 。 言ngôn 解giải 脫thoát 故cố 者giả 。 謂vị 已dĩ 離ly 欲dục 者giả 。

論luận 。 有hữu 時thời 見kiến 色sắc 至chí 而nhi 無vô 益ích 故cố 。 通thông 釋thích 伏phục 難nạn/nan 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 色sắc 處xứ 何hà 緣duyên 不bất 名danh 為vi 食thực 。 是thị 不bất 至chí 取thủ 根căn 所sở 行hành 故cố 。 以dĩ 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 段đoạn 食thực 非phi 在tại 手thủ 中trung 。 器khí 中trung 可khả 成thành 食thực 事sự 。 要yếu 入nhập 鼻tị 。 口khẩu 牙nha 齒xỉ 咀trớ 嚼tước 。 津tân 液dịch 浸tẩm 潤nhuận 。 進tiến 度độ 喉hầu 咽yến/ế/yết 墮đọa 生sanh 藏tạng 中trung 。 漸tiệm 漸tiệm 消tiêu 化hóa 味vị 勢thế 熟thục 德đức 。 流lưu 諸chư 脈mạch 中trung 攝nhiếp 益ích 諸chư 蟲trùng 乃nãi 名danh 為vi 食thực 。

爾nhĩ 時thời 方phương 得đắc 成thành 食thực 事sự 故cố 。 若nhược 在tại 手thủ 。 器khí 以dĩ 當đương 為vi 名danh 。 如như 天thiên 授thọ 名danh 那na 落lạc 迦ca 等đẳng 。 雖tuy 彼bỉ 分phân 段đoạn 總tổng 得đắc 食thực 名danh 。 而nhi 成thành 食thực 時thời 唯duy 香hương 。 味vị 。 觸xúc 。

爾nhĩ 時thời 唯duy 此thử 為vi 根căn 境cảnh 故cố 。 若nhược 總tổng 分phân 段đoạn 皆giai 名danh 食thực 者giả 。 聲thanh 。 不bất 相tương 應ứng 亦diệc 應ưng 是thị 食thực 。 非phi 聲thanh 等đẳng 物vật 在tại 彼bỉ 段đoạn 中trung 。 可khả 如như 香hương 等đẳng 亦diệc 名danh 為vi 食thực 。 以dĩ 不bất 相tương 續tục 無vô 形hình 段đoạn 故cố 。 非phi 無vô 形hình 段đoạn 不bất 相tương 續tục 物vật 。 能năng 住trụ 持trì 身thân 可khả 成thành 食thực 事sự 。 又hựu 如như 何hà 知tri 色sắc 處xứ 非phi 食thực 。 身thân 內nội 攝nhiếp 益ích 根căn 。 大đại 功công 能năng 。 如như 香hương 。 味vị 。 觸xúc 不bất 別biệt 見kiến 故cố 。

爾nhĩ 時thời 不bất 生sanh 彼bỉ 境cảnh 。 識thức 故cố 。 云vân 云vân 乃nãi 至chí 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 於ư 契Khế 經Kinh 中trung 。 稱xưng 讚tán 段đoạn 食thực 具cụ 色sắc 香hương 。 味vị 。 為vi 令linh 欣hân 樂nhạo 兼kiêm 讚tán 助trợ 緣duyên 。 如như 亦diệc 讚tán 言ngôn 恭cung 敬kính 施thí 與dữ 。 豈khởi 即tức 恭cung 敬kính 亦diệc 名danh 段đoạn 食thực 。 具cụ 正chánh 。 助trợ 緣duyên 。 如như 有hữu 讚tán 花hoa 林lâm 具cụ 花hoa 。 果quả 。 影ảnh 。 水thủy 。 豈khởi 影ảnh 與dữ 水thủy 亦diệc 即tức 是thị 林lâm 。 云vân 云vân 乃nãi 至chí 。 又hựu 舉cử 色sắc 相tướng 表biểu 香hương 。 味vị 。 觸xúc 亦diệc 妙diệu 可khả 欣hân 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 經kinh 何hà 不bất 讚tán 食thực 具cụ 觸xúc 耶da 。 讚tán 具cụ 色sắc 等đẳng 已dĩ 說thuyết 觸xúc 故cố 。 非phi 有hữu 惡ác 觸xúc 具cụ 妙diệu 色sắc 等đẳng 。 故cố 有hữu 妙diệu 觸xúc 不bất 說thuyết 自tự 成thành 。 又hựu 唯duy 觸xúc 處xứ 是thị 真chân 食thực 體thể 。 讚tán 此thử 食thực 體thể 有hữu 色sắc 。 香hương 。 味vị 。 故cố 經kinh 說thuyết 食thực 體thể 無vô 缺khuyết 減giảm 。

論luận 。 觸xúc 謂vị 三tam 和hòa 至chí 通thông 三tam 界giới 皆giai 有hữu 。 明minh 後hậu 三tam 食thực 體thể 。 及cập 界giới 繫hệ 等đẳng 。

論luận 。 如như 何hà 食thực 體thể 不bất 通thông 無vô 漏lậu 。 問vấn 所sở 以dĩ 也dã 。

論luận 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 至chí 為vi 滅diệt 諸chư 有hữu 。 舉cử 婆bà 沙sa 師sư 答đáp 。

論luận 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 至chí 故cố 非phi 食thực 體thể 。 舉cử 體thể 答đáp 也dã 。

論luận 。 言ngôn 部bộ 多đa 者giả 至chí 為vi 何hà 所sở 目mục 。 問vấn 。

論luận 。 此thử 目mục 中trung 有hữu 至chí 說thuyết 中trung 有hữu 故cố 。 答đáp 也dã 。 求cầu 生sanh 。 是thị 中trung 有hữu 五ngũ 名danh 中trung 一nhất 名danh 。

論luận 。 何hà 等đẳng 為vi 五ngũ 。

問vấn 五ngũ 名danh 也dã 。

論luận 。 一nhất 者giả 意ý 成thành 至chí 暫tạm 時thời 起khởi 故cố 。 答đáp 五ngũ 名danh 也dã 。

論luận 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 至chí 起khởi 謂vị 中trung 有hữu 。 此thử 引dẫn 經kinh 說thuyết 中trung 有hữu 名danh 起khởi 。 有hữu 壞hoại 自tự 體thể 起khởi 者giả 。 謂vị 死tử 有hữu 壞hoại 本bổn 有hữu 自tự 體thể 中trung 有hữu 起khởi 也dã 。 有hữu 壞hoại 世thế 間gian 生sanh 者giả 。 謂vị 無vô 情tình 法pháp 因nhân 滅diệt 果quả 生sanh 。

論luận 。 又hựu 經kinh 說thuyết 有hữu 至chí 為vi 第đệ 四tứ 句cú 。 重trọng/trùng 引dẫn 經kinh 證chứng 。 此thử 之chi 二nhị 經kinh 皆giai 證chứng 中trung 有hữu 名danh 為vi 起khởi 也dã 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 如như 是thị 四tứ 食thực 體thể 總tổng 有hữu 十thập 六lục 事sự 。 十thập 六lục 事sự 者giả 。 觸xúc 為vi 十thập 一nhất 。 香hương 。 味vị 為vi 二nhị 。 觸xúc 。 思tư 。 識thức 三tam 。 又hựu 正chánh 理lý 說thuyết 思tư 食thực 唯duy 與dữ 意ý 識thức 相tương 應ứng 。 唯duy 後hậu 三tam 食thực 說thuyết 有hữu 漏lậu 言ngôn 。 顯hiển 香hương 等đẳng 三tam 不bất 濫lạm 無vô 漏lậu 。 何hà 緣duyên 無vô 漏lậu 觸xúc 等đẳng 非phi 食thực 。 食thực 謂vị 能năng 牽khiên 能năng 資tư 諸chư 有hữu 。 可khả 厭yếm 可khả 斷đoạn 愛ái 生sanh 長trưởng 處xứ 。 無vô 漏lậu 雖tuy 資tư 他tha 所sở 牽khiên 有hữu 。 而nhi 自tự 無vô 有hữu 牽khiên 有hữu 功công 能năng 。 非phi 可khả 厭yếm 。 斷đoạn 愛ái 生sanh 長trưởng 處xứ 。 故cố 不bất 建kiến 立lập 在tại 四tứ 食thực 中trung 。 即tức 由do 此thử 因nhân 望vọng 他tha 界giới 。 地địa 。 雖tuy 有hữu 漏lậu 法pháp 亦diệc 非phi 食thực 體thể 。 他tha 界giới 地địa 法pháp 雖tuy 亦diệc 為vi 因nhân 能năng 資tư 現hiện 有hữu 。 而nhi 不bất 能năng 作tác 。 牽khiên 後hậu 有hữu 因nhân 故cố 不bất 名danh 食thực 。 諸chư 無vô 漏lậu 法pháp 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 雖tuy 能năng 為vi 因nhân 資tư 根căn 。 大đại 種chủng 。 而nhi 不bất 能năng 作tác 。 牽khiên 後hậu 有hữu 因nhân 。 雖tuy 暫tạm 為vi 因nhân 資tư 根căn 。 大đại 種chủng 。 而nhi 但đãn 為vi 欲dục 成thành 已dĩ 勝thắng 依y 速tốc 趣thú 涅Niết 槃Bàn 永vĩnh 滅diệt 諸chư 有hữu 。 自tự 地địa 有hữu 漏lậu 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 資tư 現hiện 令linh 增tăng 能năng 招chiêu 後hậu 有hữu 。 由do 此thử 已dĩ 釋thích 段đoạn 食thực 為vi 因nhân 招chiêu 後hậu 有hữu 義nghĩa 。 謂vị 觸xúc 等đẳng 食thực 牽khiên 後hậu 有hữu 時thời 。 亦diệc 牽khiên 當đương 來lai 內nội 法pháp 香hương 等đẳng 。 現hiện 內nội 香hương 等đẳng 資tư 觸xúc 等đẳng 因nhân 令linh 牽khiên 當đương 有hữu 。 亦diệc 能năng 自tự 取thủ 當đương 來lai 香hương 等đẳng 為vi 等đẳng 流lưu 果quả 。 是thị 故cố 段đoạn 食thực 與dữ 後hậu 有hữu 因nhân 同đồng 一nhất 果quả 故cố 。 亦diệc 能năng 牽khiên 有hữu 故cố 名danh 為vi 食thực 。 然nhiên 香hương 。 味vị 。 觸xúc 體thể 類loại 有hữu 三tam 。 謂vị 異dị 熟thục 生sanh 。 等đẳng 流lưu 。 長trưởng 養dưỡng 。 由do 外ngoại 香hương 等đẳng 覺giác 發phát 身thân 中trung 內nội 香hương 。 味vị 。 觸xúc 令linh 成thành 食thực 事sự 。 故cố 所sở 說thuyết 食thực 其kỳ 理lý 定định 成thành 。

論luận 。 又hựu 部bộ 多đa 者giả 至chí 說thuyết 名danh 求cầu 生sanh 。 述thuật 異dị 釋thích 也dã 。

論luận 。 幾kỷ 食thực 能năng 令linh 至chí 求cầu 生sanh 有hữu 情tình 。 問vấn 。 此thử 四tứ 食thực 中trung 幾kỷ 食thực 能năng 令linh 阿A 羅La 漢Hán 增tăng 長trưởng 。 幾kỷ 食thực 能năng 令linh 餘dư 有hữu 情tình 增tăng 長trưởng 。

論luận 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 說thuyết 至chí 老lão 死tử 緣duyên 故cố 。 已dĩ 下hạ 明minh 二nhị 種chủng 皆giai 因nhân 四tứ 食thực 住trụ 。 諸chư 有hữu 愛ái 者giả 亦diệc 由do 段đoạn 食thực 資tư 當đương 有hữu 故cố 。 引dẫn 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 四tứ 食thực 皆giai 為vi 老lão 死tử 緣duyên 故cố 。 此thử 中trung 意ý 證chứng 段đoạn 食thực 亦diệc 引dẫn 當đương 有hữu 。 如như 前tiền 引dẫn 正chánh 理lý 釋thích 。 此thử 明minh 段đoạn 食thực 資tư 現hiện 亦diệc 資tư 當đương 也dã 。

論luận 。 亦diệc 見kiến 思tư 食thực 至chí 望vọng 絕tuyệt 便tiện 死tử 。 已dĩ 下hạ 明minh 思tư 食thực 正chánh 牽khiên 當đương 有hữu 亦diệc 兼kiêm 資tư 現hiện 。 已dĩ 下hạ 引dẫn 兩lưỡng 事sự 證chứng 。 如như 文văn 可khả 解giải 。

論luận 集tập 異dị 門môn 足túc 至chí 卵noãn 即tức 敗bại 亡vong 。 引dẫn 集tập 異dị 門môn 證chứng 其kỳ 思tư 食thực 於ư 現hiện 有hữu 資tư 。

論luận 。 此thử 不bất 應ưng 然nhiên 至chí 忘vong 則tắc 命mạng 終chung 。 此thử 是thị 論luận 主chủ 正chánh 本bổn 文văn 也dã 。 今kim 詳tường 。 此thử 文văn 若nhược 證chứng 思tư 食thực 義nghĩa 則tắc 不bất 應ưng 。 若nhược 各các 別biệt 論luận 不bất 思tư 議nghị 力lực 。 用dụng 義nghĩa 即tức 無vô 違vi 。

論luận 。 起khởi 念niệm 母mẫu 思tư 在tại 於ư 觸xúc 位vị 。 述thuật 起khởi 思tư 時thời 。 謂vị 十thập 二nhị 支chi 觸xúc 支chi 時thời 也dã 。

論luận 。 諸chư 有hữu 漏lậu 法pháp 至chí 說thuyết 食thực 唯duy 四tứ 。 問vấn 廢phế 立lập 所sở 以dĩ 。

論luận 。 雖tuy 爾nhĩ 就tựu 勝thắng 至chí 能năng 起khởi 當đương 有hữu 。 此thử 略lược 答đáp 也dã 。 段đoạn 食thực 。 觸xúc 食thực 能năng 益ích 現hiện 勝thắng 。 思tư 。 識thức 二nhị 食thực 引dẫn 當đương 勝thắng 故cố 。 故cố 唯duy 說thuyết 四tứ 。

論luận 。 言ngôn 所sở 依y 者giả 至chí 業nghiệp 為vi 勝thắng 。 釋thích 前tiền 二nhị 食thực 也dã 。

論luận 。 言ngôn 當đương 有hữu 者giả 至chí 最tối 為vi 勝thắng 故cố 。 釋thích 後hậu 二nhị 食thực 也dã 。

論luận 。 故cố 雖tuy 有hữu 漏lậu 至chí 唯duy 說thuyết 四tứ 食thực 。 總tổng 結kết 上thượng 也dã 。

論luận 。 前tiền 二nhị 如như 養dưỡng 母mẫu 至chí 生sanh 未vị 生sanh 故cố 。 舉cử 喻dụ 顯hiển 也dã 。

論luận 。 諸chư 所sở 有hữu 段đoạn 皆giai 是thị 食thực 耶da 。 問vấn 。 能năng 資tư 身thân 者giả 有hữu 食thực 用dụng 。 無vô 能năng 資tư 身thân 無vô 食thực 用dụng 故cố 不bất 名danh 食thực 也dã 。

論luận 。 有hữu 段đoạn 非phi 食thực 至chí 皆giai 有hữu 四tứ 句cú 。 此thử 答đáp 。 唯duy 其kỳ 段đoạn 食thực 。 餘dư 三tam 亦diệc 有hữu 四tứ 句cú 。 可khả 知tri 。

論luận 。 頗phả 有hữu 觸xúc 等đẳng 至chí 無vô 漏lậu 觸xúc 等đẳng 。 此thử 明minh 資tư 益ích 而nhi 非phi 食thực 。 前tiền 說thuyết 有hữu 食thực 而nhi 非phi 益ích 也dã 。 且thả 就tựu 不bất 益ích 不bất 名danh 為vi 食thực 。 理lý 實thật 不bất 益ích 亦diệc 是thị 食thực 攝nhiếp 。

論luận 。 諸chư 有hữu 食thực 已dĩ 至chí 資tư 根căn 及cập 大đại 。 此thử 明minh 有hữu 損tổn 亦diệc 名danh 食thực 也dã 。 但đãn 於ư 二nhị 時thời 隨tùy 有hữu 一nhất 益ích 即tức 名danh 為vi 食thực 。

論luận 何hà 趣thú 何hà 生sanh 至chí 皆giai 具cụ 四tứ 食thực 。 明minh 四tứ 生sanh 。 五ngũ 趣thú 皆giai 具cụ 四tứ 食thực 。

論luận 。 如như 何hà 地địa 獄ngục 有hữu 段đoạn 食thực 耶da 。 問vấn 。

論luận 。 鐵thiết 丸hoàn 洋dương 銅đồng 豈khởi 非phi 段đoạn 食thực 。 答đáp 也dã 。

論luận 。 若nhược 能năng 為vi 害hại 至chí 識thức 食thực 亦diệc 爾nhĩ 。 難nạn/nan 也dã 。 就tựu 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 違vi 前tiền 四tứ 句cú 。 二nhị 違vi 品phẩm 類loại 足túc 。 此thử 二nhị 皆giai 說thuyết 為vi 緣duyên 資tư 益ích 方phương 名danh 食thực 故cố 。 如như 何hà 乃nãi 言ngôn 洋dương 銅đồng 。 鐵thiết 丸hoàn 亦diệc 是thị 食thực 耶da 。

論luận 。 彼bỉ 說thuyết 且thả 依y 至chí 皆giai 有hữu 四tứ 食thực 。 答đáp 也dã 。 前tiền 四tứ 句cú 中trung 及cập 品phẩm 類loại 足túc 且thả 說thuyết 資tư 身thân 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 說thuyết 據cứ 得đắc 食thực 相tương/tướng 。 由do 斯tư 故cố 說thuyết 鐵thiết 丸hoàn 。 洋dương 銅đồng 得đắc 食thực 相tướng 故cố 。 亦diệc 名danh 為vi 食thực 。 孤cô 獨độc 地địa 獄ngục 亦diệc 有hữu 唯duy 益ích 無vô 損tổn 段đoạn 食thực 。 如như 人nhân 中trung 食thực 。 故cố 說thuyết 五ngũ 趣thú 皆giai 具cụ 四tứ 食thực 。 准chuẩn 此thử 論luận 文văn 八bát 地địa 獄ngục 中trung 無vô 益ích 身thân 食thực 。

論luận 。 世Thế 尊Tôn 所sở 說thuyết 。 至chí 林lâm 中trung 異dị 生sanh 。 因nhân 明minh 四tứ 食thực 問vấn 施thí 食thực 得đắc 果quả 不bất 同đồng 人nhân 也dã 。 論luận 有hữu 作tác 是thị 釋thích 至chí 諸chư 有hữu 腹phúc 者giả 。 述thuật 異dị 釋thích 也dã 。 論luận 彼bỉ 釋thích 非phi 理lý 至chí 挍giảo 量lượng 難nan 勝thắng 。 論luận 主chủ 破phá 。 就tựu 中trung 有hữu 二nhị 。 一nhất 違vi 文văn 故cố 。 謂vị 經kinh 說thuyết 施thí 贍thiệm 部bộ 林lâm 中trung 一nhất 異dị 生sanh 故cố 。 今kim 言ngôn 所sở 有hữu 一nhất 切thiết 。 住trụ 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 非phi 是thị 一nhất 故cố 。 二nhị 一nhất 切thiết 贍thiệm 部bộ 異dị 生sanh 理lý 勝thắng 一nhất 百bách 外ngoại 道đạo 仙tiên 。 何hà 足túc 為vi 奇kỳ 。 挍giảo 量lượng 歎thán 勝thắng 。

論luận 。 有hữu 言ngôn 彼bỉ 是thị 近cận 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 。 述thuật 第đệ 二nhị 異dị 釋thích 。

論luận 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 至chí 阿A 羅La 漢Hán 故cố 。 論luận 主chủ 破phá 也dã 。 施thí 近cận 佛Phật 地địa 菩Bồ 薩Tát 得đắc 福phước 勝thắng 施thí 俱câu 胝chi 阿A 羅La 漢Hán 。 如như 何hà 此thử 中trung 對đối 外ngoại 道đạo 仙tiên 挍giảo 量lượng 勝thắng 劣liệt 也dã 。

論luận 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 者giả 至chí 順thuận 決quyết 釋thích 分phần/phân 。 此thử 述thuật 婆bà 沙sa 一nhất 百bách 三tam 十thập 評bình 家gia 釋thích 也dã 。

論luận 。 此thử 名danh 與dữ 義nghĩa 至chí 自tự 所sở 分phân 別biệt 。 論luận 主chủ 破phá 。 得đắc 順thuận 決quyết 擇trạch 分phần/phân 名danh 贍thiệm 部bộ 異dị 生sanh 無vô 所sở 憑bằng 據cứ 。 既ký 無vô 文văn 證chứng 即tức 是thị 婆bà 沙sa 自tự 所sở 分phân 別biệt 。 婆bà 沙sa 一nhất 百bách 三tam 十thập 引dẫn 經kinh 與dữ 此thử 有hữu 少thiểu 異dị 引dẫn 經kinh 雖tuy 別biệt 大đại 意ý 皆giai 同đồng 。 然nhiên 釋thích 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 異dị 生sanh 有hữu 異dị 。

論luận 。 後hậu 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 至chí 此thử 說thuyết 應ưng 理lý 。 論luận 主chủ 自tự 評bình 取thủ 此thử 釋thích 。 與dữ 第đệ 二nhị 釋thích 近cận 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 有hữu 何hà 別biệt 者giả 。 近cận 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 非phi 決quyết 定định 在tại 。 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 中trung 。 後hậu 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 決quyết 定định 即tức 在tại 。 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 中trung 。 然nhiên 前tiền 有hữu 難nạn/nan 。 彼bỉ 獲hoạch 施thí 福phước 勝thắng 施thí 俱câu 胝chi 阿A 羅La 漢Hán 故cố 。

論luận 。

爾nhĩ 時thời 菩Bồ 薩Tát 。 至chí 且thả 言ngôn 勝thắng 百bách 。 通thông 前tiền 難nạn/nan 也dã 。

論luận 。 理lý 必tất 應ưng 然nhiên 至chí 對đối 預dự 流lưu 向hướng 。 重trọng/trùng 審thẩm 定định 也dã 。 所sở 以dĩ 得đắc 知tri 理lý 決quyết 定định 爾nhĩ 。 以dĩ 彼bỉ 經kinh 中trung 先tiên 將tương 外ngoại 仙tiên 對đối 彼bỉ 異dị 生sanh 挍giảo 量lượng 勝thắng 劣liệt 。 後hậu 重trọng/trùng 將tương 彼bỉ 離ly 欲dục 外ngoại 仙tiên 。 對đối 預dự 流lưu 向hướng 挍giảo 量lượng 勝thắng 劣liệt 。 故cố 知tri 異dị 生sanh 勝thắng 預dự 流lưu 向hướng 失thất 挍giảo 量lượng 法pháp 。 先tiên 多đa 後hậu 少thiểu 故cố 。 若nhược 謂vị 異dị 生sanh 是thị 順thuận 決quyết 擇trạch 分phần/phân 等đẳng 者giả 。 即tức 應ưng 將tương 彼bỉ 異dị 生sanh 對đối 預dự 流lưu 向hướng 。 挍giảo 量lượng 勝thắng 劣liệt 云vân 施thí 異dị 生sanh 劣liệt 預dự 流lưu 也dã 。

論luận 。 已dĩ 說thuyết 有hữu 情tình 至chí 有hữu 死tử 生sanh 等đẳng 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 兩lưỡng 行hành 半bán 頌tụng 。 大đại 文văn 第đệ 三Tam 明Minh 死tử 生sanh 受thọ 識thức 等đẳng 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 今kim 應ưng 思tư 擇trạch 。 於ư 前tiền 所sở 說thuyết 。 中trung 等đẳng 四tứ 有hữu 。 死tử 。 生sanh 二nhị 有hữu 唯duy 一nhất 剎sát 那na 。 於ư 此thử 時thời 中trung 。 何hà 識thức 現hiện 起khởi 。 此thử 識thức 復phục 與dữ 何hà 受thọ 相tương 應ứng 。 定định 心tâm 。 無vô 心tâm 得đắc 死tử 生sanh 不phủ 。 住trụ 何hà 性tánh 識thức 。 得đắc 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 於ư 命mạng 終chung 時thời 。 識thức 何hà 處xứ 滅diệt 。 斷đoạn 末mạt 摩ma 者giả 其kỳ 體thể 是thị 何hà 。 此thử 論luận 略lược 故cố 舉cử 前tiền 二nhị 問vấn 等đẳng 後hậu 問vấn 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 初sơ 結kết 中trung 有hữu 。 答đáp 第đệ 一nhất 問vấn 。 舉cử 其kỳ 六lục 位vị 唯duy 有hữu 意ý 識thức 以dĩ 釋thích 死tử 。 生sanh 唯duy 意ý 識thức 也dã 。 所sở 說thuyết 生sanh 言ngôn 應ưng 知tri 亦diệc 攝nhiếp 初sơ 結kết 中trung 有hữu 。 此thử 位vị 亦diệc 唯duy 是thị 意ý 識thức 等đẳng 。 故cố 與dữ 生sanh 有hữu 同đồng 亦diệc 名danh 生sanh 。 中trung 有hữu 初sơ 心tâm 亦diệc 名danh 中trung 有hữu 不bất 名danh 生sanh 有hữu 。 既ký 是thị 中trung 有hữu 。 憑bằng 何hà 文văn 證chứng 亦diệc 得đắc 名danh 生sanh 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 本bổn 論luận 亦diệc 有hữu 以dĩ 生sanh 聲thanh 說thuyết 結kết 中trung 有hữu 位vị 。 有hữu 欲dục 界giới 繫hệ 見kiến 。 修tu 所sở 斷đoạn 二nhị 部bộ 諸chư 結kết 一nhất 時thời 獲hoạch 者giả 。 謂vị 上thượng 界giới 沒một 欲dục 界giới 生sanh 時thời 。 此thử 等đẳng 生sanh 言ngôn 說thuyết 中trung 有hữu 始thỉ 。 由do 此thử 頌tụng 說thuyết 生sanh 言ngôn 兼kiêm 攝nhiếp 中trung 有hữu 。

論luận 。 死tử 生sanh 唯duy 許hứa 至chí 不bất 順thuận 死tử 生sanh 。 答đáp 第đệ 二nhị 問vấn 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 以dĩ 死tử 。 生sanh 時thời 必tất 昧muội 劣liệt 故cố 。 由do 此thử 故cố 說thuyết 下hạ 三tam 靜tĩnh 慮lự 唯duy 近cận 分phần/phân 心tâm 有hữu 死tử 生sanh 理lý 。 以dĩ 根căn 本bổn 地địa 無vô 捨xả 受thọ 故cố 。

論luận 。 又hựu 此thử 二nhị 時thời 至chí 必tất 非phi 無vô 心tâm 。 略lược 答đáp 第đệ 三tam 。 第đệ 四tứ 問vấn 也dã 。 謂vị 死tử 。 生sanh 位vị 非phi 是thị 在tại 定định 。 亦diệc 非phi 無vô 心tâm 。

論luận 。 非phi 在tại 定định 心tâm 至chí 能năng 攝nhiếp 益ích 故cố 。 別biệt 以dĩ 三tam 因nhân 證chứng 在tại 定định 心tâm 無vô 死tử 。 生sanh 也dã 。 地địa 界giới 別biệt 者giả 。 謂vị 身thân 在tại 欲dục 界giới 等đẳng 入nhập 上thượng 界giới 。 地địa 定định 等đẳng 。 不bất 可khả 異dị 地địa 心tâm 而nhi 命mạng 終chung 受thọ 生sanh 。 縱túng/tung 令linh 界giới 。 地địa 同đồng 者giả 定định 是thị 加gia 行hành 起khởi 故cố 。 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết 。 命mạng 終chung 等đẳng 也dã 。 又hựu 定định 亦diệc 是thị 能năng 攝nhiếp 益ích 故cố 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 而nhi 非phi 在tại 定định 心tâm 有hữu 死tử 。 生sanh 理lý 。 非phi 界giới 。 地địa 別biệt 有hữu 死tử 。 生sanh 故cố 。 設thiết 界giới 。 地địa 同đồng 極cực 明minh 利lợi 故cố 。 由do 勝thắng 加gia 行hành 。 所sở 引dẫn 發phát 故cố 。 又hựu 在tại 定định 心tâm 能năng 攝nhiếp 益ích 故cố 。 必tất 由do 損tổn 害hại 方phương 得đắc 命mạng 終chung 。 諸chư 在tại 定định 心tâm 非phi 染nhiễm 污ô 故cố 。 必tất 由do 染nhiễm 污ô 。 方phương 得đắc 受thọ 生sanh 。 異dị 地địa 染nhiễm 心tâm 亦diệc 攝nhiếp 益ích 故cố 。 加gia 行hành 起khởi 故cố 無vô 命mạng 終chung 理lý 。 異dị 地địa 染nhiễm 心tâm 必tất 勝thắng 地địa 攝nhiếp 。 何hà 容dung 樂nhạo/nhạc/lạc 往vãng 劣liệt 地địa 受thọ 生sanh 。 故cố 彼bỉ 亦diệc 無vô 能năng 受thọ 生sanh 理lý 。 一nhất 切thiết 異dị 地địa 淨tịnh 無vô 記ký 心tâm 。 加gia 行hành 起khởi 故cố 無vô 命mạng 終chung 理lý 。 非phi 染nhiễm 污ô 故cố 無vô 受thọ 生sanh 理lý 。

論luận 。 亦diệc 非phi 無vô 心tâm 。 至chí 無vô 受thọ 生sanh 故cố 。 別biệt 明minh 無vô 心tâm 無vô 死tử 。 生sanh 也dã 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 又hựu 非phi 無vô 心tâm 有hữu 命mạng 終chung 義nghĩa 。 理lý 相tương 違vi 故cố 。 死tử 有hữu 二nhị 種chủng 。 或hoặc 他tha 所sở 害hại 。 或hoặc 任nhậm 運vận 終chung 。 無vô 心tâm 位vị 中trung 他tha 不bất 能năng 害hại 。 有hữu 殊thù 勝thắng 法Pháp 住trụ 持trì 身thân 故cố 。 處xử 無vô 心tâm 位vị 不bất 任nhậm 運vận 終chung 。 入nhập 心tâm 定định 能năng 引dẫn 出xuất 心tâm 故cố 。 謂vị 入nhập 心tâm 作tác 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 取thủ 依y 此thử 身thân 心tâm 等đẳng 果quả 法pháp 。 必tất 無vô 有hữu 別biệt 法pháp 能năng 礙ngại 令linh 不bất 生sanh 。 若nhược 所sở 依y 身thân 將tương 欲dục 變biến 壞hoại 。 必tất 定định 還hoàn 起khởi 屬thuộc 此thử 身thân 心tâm 方phương 得đắc 命mạng 終chung 。 更cánh 無vô 餘dư 理lý 。 又hựu 有hữu 契Khế 經Kinh 。 證chứng 無vô 心tâm 不bất 命mạng 終chung 。 故cố 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 無vô 想tưởng 有hữu 情tình 由do 想tưởng 起khởi 已dĩ 。 從tùng 彼bỉ 處xứ 沒một 。 非phi 無vô 心tâm 位vị 可khả 得đắc 受thọ 生sanh (# 云vân 云vân 多đa 釋thích )# 。

論luận 。 雖tuy 說thuyết 死tử 有hữu 至chí 而nhi 無vô 異dị 熟thục 。 唯duy 無vô 記ký 涅Niết 槃Bàn 。 答đáp 第đệ 五ngũ 問vấn 也dã 。

論luận 何hà 故cố 唯duy 無vô 記ký 。 得đắc 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 問vấn 所sở 以dĩ 。

論luận 。 無vô 記ký 勢thế 力lực 微vi 順thuận 心tâm 斷đoạn 故cố 。 答đáp 所sở 以dĩ 也dã 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 劣liệt 善thiện 何hà 故cố 。 不bất 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 以dĩ 彼bỉ 善thiện 心tâm 有hữu 異dị 熟thục 故cố 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 厭yếm 背bối/bội 未vị 來lai 諸chư 異dị 熟thục 果quả 入nhập 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 住trụ 異dị 熟thục 應ưng 。 不bất 入nhập 涅Niết 槃Bàn 。 不bất 爾nhĩ 。 已dĩ 簡giản 言ngôn 厭yếm 背bối/bội 未vị 來lai 故cố 。 何hà 不bất 厭yếm 背bối/bội 現hiện 在tại 異dị 熟thục 。 知tri 依y 現hiện 異dị 熟thục 永vĩnh 斷đoạn 諸chư 有hữu 故cố 。 依y 現hiện 異dị 熟thục 。 證chứng 無Vô 學Học 果Quả 。 知tri 彼bỉ 有hữu 恩ân 不bất 深thâm 厭yếm 患hoạn 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 深thâm 厭yếm 當đương 生sanh 。 故cố 命mạng 終chung 時thời 避tị 彼bỉ 因nhân 善thiện 。 唯duy 二nhị 無vô 記ký 勢thế 力lực 劣liệt 故cố 。 順thuận 於ư 昧muội 劣liệt 相tương 續tục 斷đoạn 心tâm 。 故cố 入nhập 涅Niết 槃Bàn 唯duy 二nhị 無vô 記ký 。

論luận 。 於ư 命mạng 終chung 位vị 至chí 識thức 最tối 後hậu 滅diệt 。 答đáp 第đệ 六lục 問vấn 。 寄ký 問vấn 起khởi 也dã 。

論luận 。 頓đốn 命mạng 終chung 者giả 至chí 亦diệc 心tâm 處xứ 滅diệt 。 答đáp 也dã 。 阿A 羅La 漢Hán 人nhân 。 無vô 所sở 往vãng 後hậu 有hữu 故cố 於ư 心tâm 處xứ 滅diệt 。

論luận 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 彼bỉ 滅diệt 在tại 頂đảnh 。 述thuật 異dị 師sư 說thuyết 。 此thử 師sư 意ý 說thuyết 。 涅Niết 槃Bàn 最tối 勝thắng 故cố 於ư 頂đảnh 滅diệt 。

論luận 。 正chánh 命mạng 終chung 時thời 至chí 一nhất 處xứ 都đô 盡tận 。 釋thích 上thượng 識thức 滅diệt 處xứ 也dã 。 識thức 無vô 方phương 所sở 不bất 可khả 辨biện 處xứ 。 隨tùy 身thân 根căn 滅diệt 處xứ 言ngôn 識thức 滅diệt 處xứ 也dã 。

論luận 。 有hữu 漸tiệm 命mạng 終chung 者giả 至chí 是thị 謂vị 末mạt 摩ma 。 答đáp 第đệ 七thất 問vấn 。 即tức 以dĩ 身thân 中trung 有hữu 異dị 支chi 節tiết 名danh 為vi 末mạt 摩ma 。 無vô 異dị 物vật 也dã 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 謂vị 於ư 身thân 中trung 有hữu 別biệt 處xứ 所sở 。 風phong 。 熱nhiệt 。 淡đạm 盛thịnh 所sở 逼bức 切thiết 時thời 。 極cực 苦khổ 受thọ 生sanh 即tức 便tiện 致trí 死tử 。 得đắc 末mạt 摩ma 稱xưng 。

論luận 。 若nhược 水thủy 火hỏa 風phong 至chí 故cố 得đắc 斷đoạn 名danh 。 釋thích 斷đoạn 名danh 也dã 。 風phong 。 水thủy 。 火hỏa 等đẳng 能năng 觸xúc 便tiện 命mạng 斷đoạn 名danh 斷đoạn 末mạt 摩ma 。 非phi 謂vị 如như 斬trảm 薪tân 等đẳng 分phân 為vi 二nhị 分phần 。 名danh 之chi 為vi 斷đoạn 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 好hảo/hiếu 發phát 語ngữ 言ngôn 譏cơ 刺thứ 於ư 彼bỉ 隨tùy 實thật 。 不bất 實thật 傷thương 切thiết 人nhân 心tâm 。 由do 此thử 當đương 招chiêu 斷đoạn 末mạt 摩ma 苦khổ 。

論luận 。 地địa 界giới 何hà 緣duyên 至chí 隨tùy 所sở 應ưng 起khởi 。 釋thích 地địa 不bất 能năng 為vi 斷đoạn 末mạt 摩ma 所sở 以dĩ 。

論luận 。 有hữu 說thuyết 此thử 似tự 外ngoại 器khí 三tam 災tai 。 述thuật 意ý 說thuyết 也dã 。

論luận 。 此thử 斷đoạn 末mạt 摩ma 天thiên 中trung 非phi 有hữu 。 明minh 斷đoạn 末mạt 摩ma 有hữu 。 無vô 處xứ 也dã 。

論luận 。 然nhiên 諸chư 天thiên 子tử 至chí 非phi 定định 當đương 死tử 。 此thử 明minh 天thiên 中trung 小tiểu 衰suy 相tương/tướng 也dã 。

論luận 。

復phục 有hữu 五ngũ 種chủng 至chí 必tất 定định 當đương 死tử 。 此thử 明minh 天thiên 中trung 有hữu 大đại 衰suy 相tương/tướng 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 此thử 五ngũ 相tương/tướng 現hiện 。 決quyết 定định 命mạng 終chung 。 設thiết 遇ngộ 強cường/cưỡng 緣duyên 亦diệc 不bất 轉chuyển 故cố 。 非phi 此thử 五ngũ 相tương/tướng 諸chư 天thiên 皆giai 有hữu 。 亦diệc 非phi 此thử 五ngũ 。 一nhất 一nhất 皆giai 具cụ 。 總tổng 集tập 而nhi 說thuyết 故cố 言ngôn 有hữu 五ngũ 。 如như 何hà 得đắc 知tri 非phi 一nhất 切thiết 有hữu 。 由do 教giáo 。 理lý 故cố 。 教giáo 謂vị 經kinh 言ngôn 。 三Tam 十Thập 三Tam 天Thiên 。 有hữu 時thời 集tập 坐tọa 善thiện 法Pháp 堂đường 上thượng 。 共cộng 受thọ 法Pháp 樂lạc 中trung 有hữu 天thiên 子tử 福phước 壽thọ 俱câu 終chung 。 即tức 天thiên 眾chúng 中trung 不bất 起khởi 于vu 坐tọa 。 俄nga 然nhiên 殞vẫn 沒một 。 都đô 不bất 覺giác 知tri 。 經kinh 說thuyết 諸chư 天thiên 五ngũ 衰suy 相tướng 現hiện 。 經kinh 五ngũ 晝trú 夜dạ 。 然nhiên 後hậu 命mạng 終chung 。 寧ninh 不bất 覺giác 知tri 。 不bất 起khởi 于vu 坐tọa 。 理lý 謂vị 衰suy 相tương/tướng 皆giai 是thị 不bất 善thiện 。 圓viên 滿mãn 業nghiệp 果quả 。 非phi 一nhất 切thiết 天thiên 皆giai 同đồng 集tập 此thử 。 不bất 善thiện 業nghiệp 故cố 。

論luận 。 世Thế 尊Tôn 於ư 此thử 。 至chí 何hà 謂vị 三tam 聚tụ 。 自tự 此thử 已dĩ 下hạ 。 大đại 文văn 第đệ 四tứ 明minh 三tam 聚tụ 眾chúng 生sanh 也dã 。

論luận 曰viết 至chí 三tam 不bất 定định 性tánh 聚tụ 。 列liệt 三tam 聚tụ 名danh 也dã 。

論luận 。 何hà 名danh 正chánh 性tánh 。 問vấn 。

論luận 。 謂vị 契Khế 經Kinh 言ngôn 至chí 是thị 名danh 正chánh 性tánh 。 答đáp 正chánh 性tánh 也dã 。 此thử 無vô 餘dư 斷đoạn 即tức 是thị 有hữu 餘dư 。 無Vô 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 即tức 此thử 涅Niết 槃Bàn 名danh 為vi 正chánh 性tánh 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 何hà 故cố 唯duy 斷đoạn 說thuyết 名danh 正chánh 性tánh 。 謂vị 此thử 永vĩnh 盡tận 邪tà 偽ngụy 法pháp 故cố 。 又hựu 體thể 是thị 善thiện 常thường 。 智trí 者giả 定định 愛ái 。 故cố 世Thế 尊Tôn 亦diệc 說thuyết 。 聖thánh 道Đạo 名danh 正chánh 性tánh 。 經kinh 說thuyết 趣thú 入nhập 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 故cố 。

論luận 。 定định 者giả 謂vị 聖thánh 至chí 故cố 名danh 正chánh 定định 。 釋thích 正chánh 定định 也dã 。 此thử 謂vị 得đắc 無vô 漏lậu 斷đoạn 得đắc 不bất 越việt 七thất 生sanh 。 得đắc 涅Niết 槃Bàn 故cố 。

論luận 。 諸chư 已dĩ 獲hoạch 得đắc 至chí 何hà 非phi 正chánh 定định 。 問vấn 也dã 。 若nhược 以dĩ 定định 得đắc 涅Niết 槃Bàn 名danh 正chánh 定định 者giả 。 得đắc 順thuận 解giải 脫thoát 分phần/phân 善thiện 定định 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 何hà 不bất 從tùng 此thử 名danh 為vi 正chánh 定định 唯duy 取thủ 聖thánh 人nhân 。

論luận 。 彼bỉ 後hậu 或hoặc 隨tùy 至chí 不bất 名danh 正chánh 定định 。 答đáp 也dã 。 此thử 有hữu 四tứ 釋thích 。 一nhất 或hoặc 後hậu 時thời 墮đọa 邪tà 定định 故cố 。 二nhị 得đắc 涅Niết 槃Bàn 時thời 未vị 定định 故cố 。 三tam 非phi 如như 預dự 流lưu 。 極cực 七thất 返phản 有hữu 等đẳng 。 四tứ 彼bỉ 未vị 能năng 捨xả 邪tà 性tánh 故cố 。

論luận 。 何hà 名danh 邪tà 性tánh 。 問vấn 也dã 。

論luận 。 謂vị 諸chư 地địa 獄ngục 至chí 是thị 名danh 邪tà 性tánh 。 答đáp 也dã 。 謂vị 三tam 惡ác 趣thú 名danh 為vi 邪tà 性tánh 。 正chánh 理lý 論luận 云vân 。 何hà 名danh 邪tà 性tánh 。 謂vị 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 趣thú 邪tà 性tánh 。 二nhị 業nghiệp 邪tà 性tánh 。 三tam 見kiến 邪tà 性tánh 。 即tức 是thị 惡ác 趣thú 。 五ngũ 無vô 間gián 業nghiệp 。 五ngũ 不bất 正chánh 見kiến 如như 次thứ 為vi 體thể 。

論luận 。 定định 謂vị 無vô 間gian 至chí 故cố 名danh 邪tà 定định 。 釋thích 邪tà 性tánh 也dã 。 即tức 是thị 定định 墮đọa 地địa 獄ngục 。 故cố 名danh 邪tà 定định 。

論luận 。 正chánh 邪tà 定định 餘dư 至chí 可khả 成thành 二nhị 故cố 。 此thử 釋thích 第đệ 三tam 不bất 定định 聚tụ 也dã 。 非phi 定định 屬thuộc 一nhất 得đắc 不bất 定định 名danh 。 住trụ 增tăng 上thượng 忍nhẫn 。 及cập 第đệ 一nhất 時thời 時thời 少thiểu 不bất 說thuyết 。 及cập 未vị 捨xả 見kiến 邪tà 性tánh 故cố 。

俱Câu 舍Xá 論Luận 疏Sớ/sơ 卷quyển 第đệ 十thập

霜sương 月nguyệt 七thất 日nhật 夜dạ 半bán 點điểm 了liễu

闇ám 眼nhãn 彌di 疲bì 燈đăng 下hạ 。

覺giác 樹thụ 記ký

以dĩ 興hưng 福phước 寺tự 慈từ 恩ân 院viện 本bổn 一nhất 交giao 了liễu 乘thừa 忍Nhẫn 法Pháp 師sư