辯Biện 中Trung 邊Biên 論Luận
Quyển 1
世Thế 親Thân 菩Bồ 薩Tát 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

辯Biện 中Trung 邊Biên 論Luận 卷quyển 上thượng

世thế 親thân 菩Bồ 薩Tát 造tạo

大đại 唐đường 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

辯Biện 相Tương/tướng 品Phẩm 第đệ 一nhất

稽khể 首thủ 造tạo 此thử 論luận 。 善Thiện 逝Thệ 體thể 所sở 生sanh 。

及cập 教giáo 我ngã 等đẳng 師sư 。 當đương 勤cần 顯hiển 斯tư 義nghĩa 。

此thử 中trung 最tối 初sơ 安an 立lập 論luận 體thể 。 頌tụng 曰viết 。

唯duy 相tương/tướng 障chướng 真chân 實thật 。 及cập 修tu 諸chư 對đối 治trị 。

即tức 此thử 修tu 分phần/phân 位vị 。 得đắc 果quả 無vô 上thượng 乘thừa 。

論luận 曰viết 。 此thử 論luận 唯duy 說thuyết 如như 是thị 七thất 義nghĩa 。 一nhất 相tương/tướng 。 二nhị 障chướng 。 三tam 真chân 實thật 。 四tứ 修tu 諸chư 對đối 治trị 。 五ngũ 即tức 此thử 修tu 分phần/phân 位vị 。 六lục 得đắc 果quả 。 七thất 無vô 上thượng 乘thừa 。 今kim 於ư 此thử 中trung 。 先tiên 辯biện 其kỳ 相tương/tướng 。 頌tụng 曰viết 。

虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 有hữu 。 於ư 此thử 二nhị 都đô 無vô 。

此thử 中trung 唯duy 有hữu 空không 。 於ư 彼bỉ 亦diệc 有hữu 此thử 。

論luận 曰viết 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 有hữu 者giả 。 謂vị 有hữu 所sở 取thủ 能năng 取thủ 分phân 別biệt 。 於ư 此thử 二nhị 都đô 無vô 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 此thử 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 永vĩnh 無vô 所sở 取thủ 能năng 取thủ 二nhị 性tánh 。 此thử 中trung 唯duy 有hữu 空không 者giả 。 謂vị 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 中trung 。 但đãn 有hữu 離ly 所sở 取thủ 及cập 能năng 取thủ 空không 性tánh 。 於ư 彼bỉ 亦diệc 有hữu 此thử 者giả 。 謂vị 即tức 於ư 彼bỉ 。 二nhị 空không 性tánh 中trung 。 亦diệc 但đãn 有hữu 此thử 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 若nhược 於ư 此thử 非phi 有hữu 。 由do 彼bỉ 觀quán 為vi 空không 。 所sở 餘dư 非phi 無vô 故cố 。 如như 實thật 知tri 為vi 有hữu 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 則tắc 能năng 無vô 倒đảo 顯hiển 示thị 空không 相tướng 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

故cố 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 空không 非phi 不bất 空không 。

有hữu 無vô 及cập 有hữu 故cố 。 是thị 則tắc 契khế 中trung 道đạo 。

論luận 曰viết 。 一nhất 切thiết 法pháp 者giả 。 謂vị 諸chư 有hữu 為vi 及cập 無vô 為vi 法pháp 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 名danh 有hữu 為vi 。 二nhị 取thủ 空không 性tánh 名danh 無vô 為vi 。 依y 前tiền 理lý 故cố 說thuyết 此thử 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 空không 非phi 不bất 空không 。 由do 有hữu 空không 性tánh 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 故cố 說thuyết 非phi 空không 。 由do 無vô 所sở 取thủ 能năng 取thủ 性tánh 故cố 說thuyết 非phi 不bất 空không 。 有hữu 故cố 者giả 。 謂vị 有hữu 空không 性tánh 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 故cố 。 無vô 故cố 者giả 。 謂vị 無vô 所sở 取thủ 能năng 取thủ 二nhị 性tánh 故cố 。 及cập 有hữu 故cố 者giả 。 謂vị 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 中trung 有hữu 空không 性tánh 故cố 。 及cập 空không 性tánh 中trung 有hữu 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 故cố 。 是thị 則tắc 契khế 中trung 道đạo 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 一nhất 向hướng 空không 。 亦diệc 非phi 一nhất 向hướng 不bất 空không 。 如như 是thị 理lý 趣thú 妙diệu 契khế 中trung 道đạo 。 亦diệc 善thiện 符phù 順thuận 般Bát 若Nhã 等đẳng 經kinh 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 非phi 空không 非phi 有hữu 。 如như 是thị 已dĩ 顯hiển 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 有hữu 相tướng 無vô 相tướng 。 此thử 自tự 相tương/tướng 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

識thức 生sanh 變biến 似tự 義nghĩa 。 有hữu 情tình 我ngã 及cập 了liễu 。

此thử 境cảnh 實thật 非phi 有hữu 。 境cảnh 無vô 故cố 識thức 無vô 。

論luận 曰viết 。 變biến 似tự 義nghĩa 者giả 。 謂vị 似tự 色sắc 等đẳng 諸chư 境cảnh 性tánh 現hiện 。 變biến 似tự 有hữu 情tình 者giả 。 謂vị 似tự 自tự 他tha 身thân 五ngũ 根căn 性tánh 現hiện 。 變biến 似tự 我ngã 者giả 。 謂vị 染nhiễm 末mạt 那na 與dữ 我ngã 癡si 等đẳng 恆hằng 相tương 應ứng 故cố 。 變biến 似tự 了liễu 者giả 。 謂vị 餘dư 六lục 識thức 了liễu 相tương/tướng 麁thô 故cố 。 此thử 境cảnh 實thật 非phi 有hữu 者giả 。 謂vị 似tự 義nghĩa 似tự 根căn 無vô 行hành 相tương/tướng 故cố 。 似tự 我ngã 似tự 了liễu 非phi 真chân 現hiện 故cố 。 皆giai 非phi 實thật 有hữu 。 境cảnh 無vô 故cố 識thức 無vô 者giả 。 謂vị 所sở 取thủ 義nghĩa 等đẳng 四tứ 境cảnh 無vô 故cố 。 能năng 取thủ 諸chư 識thức 亦diệc 非phi 實thật 有hữu 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 性tánh 。 由do 此thử 義nghĩa 得đắc 成thành 。

非phi 實thật 有hữu 全toàn 無vô 。 許hứa 滅diệt 解giải 脫thoát 故cố 。

論luận 曰viết 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 由do 此thử 義nghĩa 故cố 。 成thành 非phi 實thật 有hữu 。 如như 所sở 現hiện 起khởi 非phi 真chân 有hữu 故cố 。 亦diệc 非phi 全toàn 無vô 。 於ư 中trung 少thiểu 有hữu 亂loạn 識thức 生sanh 故cố 。 如như 何hà 不bất 許hứa 此thử 性tánh 全toàn 無vô 。 以dĩ 許hứa 此thử 滅diệt 。 得đắc 解giải 脫thoát 故cố 。 若nhược 異dị 此thử 者giả 。 繫hệ 縛phược 解giải 脫thoát 則tắc 應ưng 皆giai 無vô 。 如như 是thị 便tiện 成thành 撥bát 無vô 雜tạp 染nhiễm 及cập 清thanh 淨tịnh 失thất 。 已dĩ 顯hiển 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 自tự 相tương/tướng 。 此thử 攝nhiếp 相tương/tướng 今kim 當đương 說thuyết 。 但đãn 有hữu 如như 是thị 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 即tức 能năng 具cụ 攝nhiếp 。 三tam 種chủng 自tự 性tánh 。 頌tụng 曰viết 。

唯duy 所sở 執chấp 依y 他tha 。 及cập 圓viên 成thành 實thật 性tánh 。

境cảnh 故cố 分phân 別biệt 故cố 。 及cập 二nhị 空không 故cố 說thuyết 。

論luận 曰viết 。 依y 止chỉ 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 境cảnh 故cố 。 說thuyết 有hữu 遍biến 計kế 所sở 執chấp 自tự 性tánh 。 依y 止chỉ 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 性tánh 故cố 。 說thuyết 有hữu 依y 他tha 起khởi 自tự 性tánh 。 依y 止chỉ 所sở 取thủ 能năng 取thủ 空không 故cố 。 說thuyết 有hữu 圓viên 成thành 實thật 自tự 性tánh 。 已dĩ 顯hiển 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 攝nhiếp 相tương/tướng 。 當đương 說thuyết 即tức 於ư 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 入nhập 無vô 相tướng 方phương 便tiện 相tương/tướng 。 頌tụng 曰viết 。

依y 識thức 有hữu 所sở 得đắc 。 境cảnh 無vô 所sở 得đắc 生sanh 。

依y 境cảnh 無vô 所sở 得đắc 。 識thức 無vô 所sở 得đắc 生sanh 。

論luận 曰viết 。 依y 止chỉ 唯duy 識thức 。 有hữu 所sở 得đắc 故cố 。 先tiên 有hữu 於ư 境cảnh 無vô 所sở 得đắc 生sanh 。 復phục 依y 於ư 境cảnh 。 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 後hậu 有hữu 於ư 識thức 無vô 所sở 得đắc 生sanh 。 由do 是thị 方phương 便tiện 得đắc 入nhập 所sở 取thủ 能năng 取thủ 無vô 相tướng 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

由do 識thức 有hữu 得đắc 性tánh 。 亦diệc 成thành 無vô 所sở 得đắc 。

故cố 知tri 二nhị 有hữu 得đắc 。 無vô 得đắc 性tánh 平bình 等đẳng 。

論luận 曰viết 。 唯duy 識thức 生sanh 時thời 現hiện 似tự 種chủng 種chủng 虛hư 妄vọng 境cảnh 故cố 。 名danh 有hữu 所sở 得đắc 。 以dĩ 所sở 得đắc 境cảnh 無vô 實thật 性tánh 故cố 。 能năng 得đắc 實thật 性tánh 。 亦diệc 不bất 得đắc 成thành 。 由do 能năng 得đắc 識thức 。 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 所sở 取thủ 能năng 取thủ 二nhị 有hữu 所sở 得đắc 。 平bình 等đẳng 俱câu 成thành 無vô 所sở 得đắc 性tánh 。 顯hiển 入nhập 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 無vô 相tướng 方phương 便tiện 相tương/tướng 已dĩ 。 此thử 差sai 別biệt 異dị 門môn 相tương/tướng 今kim 次thứ 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 界giới 心tâm 心tâm 所sở 。 是thị 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。

唯duy 了liễu 境cảnh 名danh 心tâm 。 亦diệc 別biệt 名danh 心tâm 所sở 。

論luận 曰viết 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 差sai 別biệt 相tương/tướng 者giả 。 即tức 是thị 欲dục 界giới 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 。 異dị 門môn 相tương/tướng 者giả 。 唯duy 能năng 了liễu 境cảnh 總tổng 相tương/tướng 名danh 心tâm 。 亦diệc 了liễu 差sai 別biệt 名danh 為vi 受thọ 等đẳng 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 今kim 次thứ 當đương 說thuyết 此thử 生sanh 起khởi 相tương/tướng 。 頌tụng 曰viết 。

一nhất 則tắc 名danh 緣duyên 識thức 。 第đệ 二nhị 名danh 受thọ 者giả 。

此thử 中trung 能năng 受thọ 用dụng 。 分phân 別biệt 推thôi 心tâm 所sở 。

論luận 曰viết 。 緣duyên 識thức 者giả 。 謂vị 藏tạng 識thức 。 是thị 餘dư 識thức 生sanh 緣duyên 故cố 。 藏tạng 識thức 為vi 緣duyên 所sở 生sanh 轉chuyển 識thức 。 受thọ 用dụng 主chủ 故cố 名danh 為vi 受thọ 者giả 。 此thử 諸chư 識thức 中trung 受thọ 能năng 受thọ 用dụng 想tưởng 能năng 分phân 別biệt 。 思tư 作tác 意ý 等đẳng 諸chư 相tướng 應ưng 行hành 。 能năng 推thôi 諸chư 識thức 此thử 三tam 助trợ 心tâm 故cố 名danh 心tâm 所sở 。 今kim 次thứ 當đương 說thuyết 此thử 雜tạp 染nhiễm 相tướng 。 頌tụng 曰viết 。

覆phú 障chướng 及cập 安an 立lập 。 將tương 導đạo 攝nhiếp 圓viên 滿mãn 。

三tam 分phân 別biệt 受thọ 用dụng 。 引dẫn 起khởi 并tinh 連liên 縛phược 。

現hiện 前tiền 苦khổ 果quả 故cố 。 唯duy 此thử 惱não 世thế 間gian 。

三tam 二nhị 七thất 雜tạp 染nhiễm 。 由do 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。

論luận 曰viết 。 覆phú 障chướng 故cố 者giả 。 謂vị 由do 無vô 明minh 覆phú 如như 實thật 理lý 障chướng 真chân 見kiến 故cố 。 安an 立lập 故cố 者giả 。 謂vị 由do 諸chư 行hành 植thực 本bổn 識thức 中trung 業nghiệp 熏huân 習tập 故cố 。 將tương 導đạo 故cố 者giả 。 謂vị 有hữu 取thủ 識thức 引dẫn 諸chư 有hữu 情tình 。 至chí 生sanh 處xứ 故cố 。 攝nhiếp 故cố 者giả 。 謂vị 名danh 色sắc 攝nhiếp 有hữu 情tình 自tự 體thể 故cố 。 圓viên 滿mãn 故cố 者giả 。 謂vị 六lục 內nội 處xứ 。 令linh 諸chư 有hữu 情tình 。 體thể 具cụ 足túc 故cố 。 三tam 分phân 別biệt 故cố 者giả 。 謂vị 觸xúc 能năng 分phân 別biệt 根căn 境cảnh 識thức 三tam 順thuận 三tam 受thọ 故cố 。 受thọ 用dụng 故cố 者giả 。 謂vị 由do 受thọ 支chi 領lãnh 納nạp 順thuận 違vi 非phi 二nhị 境cảnh 故cố 。 引dẫn 起khởi 故cố 者giả 。 謂vị 由do 愛ái 力lực 令linh 先tiên 業nghiệp 所sở 引dẫn 後hậu 有hữu 得đắc 起khởi 故cố 。 連liên 縛phược 故cố 者giả 。 謂vị 取thủ 令linh 識thức 緣duyên 順thuận 欲dục 等đẳng 連liên 縛phược 生sanh 故cố 。 現hiện 前tiền 故cố 者giả 。 謂vị 由do 有hữu 力lực 令linh 已dĩ 作tác 業nghiệp 所sở 與dữ 後hậu 有hữu 諸chư 異dị 熟thục 果quả 。 得đắc 現hiện 前tiền 故cố 。 苦khổ 果quả 故cố 者giả 。 謂vị 生sanh 老lão 死tử 性tánh 有hữu 逼bức 迫bách 酬thù 前tiền 因nhân 故cố 。 唯duy 此thử 所sở 說thuyết 。 十thập 二nhị 有hữu 支chi 。 逼bức 惱não 世thế 間gian 令linh 不bất 安an 隱ẩn 。 三tam 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 一nhất 煩phiền 惱não 雜tạp 染nhiễm 。 謂vị 無vô 明minh 愛ái 取thủ 。 二nhị 業nghiệp 雜tạp 染nhiễm 謂vị 行hành 有hữu 。 三tam 生sanh 雜tạp 染nhiễm 。 謂vị 餘dư 支chi 。 二nhị 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 一nhất 因nhân 雜tạp 染nhiễm 。 謂vị 煩phiền 惱não 業nghiệp 。 二nhị 果quả 雜tạp 染nhiễm 。 謂vị 所sở 餘dư 支chi 。 七thất 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 謂vị 七thất 種chủng 因nhân 。 一nhất 顛điên 倒đảo 因nhân 。 謂vị 無vô 明minh 。 二nhị 牽khiên 引dẫn 因nhân 。 謂vị 行hành 。 三tam 將tương 導đạo 因nhân 。 謂vị 識thức 。 四tứ 攝nhiếp 受thọ 因nhân 。 謂vị 名danh 色sắc 六lục 處xứ 。 五ngũ 受thọ 用dụng 因nhân 。 謂vị 觸xúc 受thọ 。 六lục 引dẫn 起khởi 因nhân 。 謂vị 愛ái 取thủ 有hữu 。 七thất 厭yếm 怖bố 因nhân 。 謂vị 生sanh 老lão 死tử 。 此thử 諸chư 雜tạp 染nhiễm 無vô 不bất 皆giai 由do 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 而nhi 得đắc 生sanh 長trưởng 。 此thử 前tiền 總tổng 顯hiển 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 有hữu 九cửu 種chủng 相tương/tướng 。 一nhất 有hữu 相tương/tướng 。 二nhị 無vô 相tướng 。 三tam 自tự 相tương/tướng 。 四tứ 攝nhiếp 相tương/tướng 。 五ngũ 入nhập 無vô 相tướng 方phương 便tiện 相tương/tướng 。 六lục 差sai 別biệt 相tương/tướng 。 七thất 異dị 門môn 相tương/tướng 。 八bát 生sanh 起khởi 相tương/tướng 。 九cửu 雜tạp 染nhiễm 相tướng 。 如như 是thị 已dĩ 顯hiển 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 今kim 次thứ 當đương 說thuyết 所sở 知tri 空không 性tánh 。 頌tụng 曰viết 。

諸chư 相tướng 及cập 異dị 門môn 。 義nghĩa 差sai 別biệt 成thành 立lập 。

應ưng 知tri 二nhị 空không 性tánh 。 略lược 說thuyết 唯duy 由do 此thử 。

論luận 曰viết 。 應ưng 知tri 所sở 取thủ 能năng 取thủ 空không 性tánh 。 略lược 說thuyết 但đãn 由do 此thử 相tương/tướng 等đẳng 五ngũ 。 所sở 知tri 空không 性tánh 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

無vô 二nhị 有hữu 無vô 故cố 。 非phi 有hữu 亦diệc 非phi 無vô 。

非phi 異dị 亦diệc 非phi 一nhất 。 是thị 說thuyết 為vi 空không 相tướng 。

論luận 曰viết 。 無vô 二nhị 謂vị 無vô 所sở 取thủ 能năng 取thủ 。 有hữu 無vô 謂vị 有hữu 二nhị 取thủ 之chi 無vô 。 此thử 即tức 顯hiển 空không 無vô 性tánh 為vi 性tánh 。 故cố 此thử 空không 相tướng 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 云vân 何hà 非phi 有hữu 無vô 。 二nhị 有hữu 故cố 。 云vân 何hà 非phi 無vô 有hữu 。 二nhị 無vô 故cố 。 此thử 顯hiển 空không 相tướng 非phi 有hữu 非phi 無vô 。 此thử 空không 與dữ 彼bỉ 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 非phi 異dị 非phi 一nhất 。 若nhược 異dị 應ưng 成thành 法pháp 性tánh 異dị 法pháp 。 便tiện 違vi 正chánh 理lý 。 如như 苦khổ 等đẳng 性tánh 。 若nhược 一nhất 則tắc 應ưng 非phi 淨tịnh 智trí 境cảnh 。 亦diệc 非phi 共cộng 相tương 。 此thử 即tức 顯hiển 空không 與dữ 妄vọng 分phân 別biệt 離ly 一nhất 異dị 相tướng 。 所sở 知tri 空không 性tánh 異dị 門môn 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

略lược 說thuyết 空không 異dị 門môn 。 謂vị 真Chân 如Như 實thật 際tế 。

無vô 相tướng 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 法Pháp 界Giới 等đẳng 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 略lược 說thuyết 空không 性tánh 有hữu 此thử 異dị 門môn 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 此thử 異dị 門môn 義nghĩa 。 頌tụng 曰viết 。

由do 無vô 變biến 無vô 倒đảo 。 相tương/tướng 滅diệt 聖thánh 智trí 境cảnh 。

及cập 諸chư 聖thánh 法pháp 因nhân 。 異dị 門môn 義nghĩa 如như 次thứ 。

論luận 曰viết 。 即tức 此thử 中trung 說thuyết 所sở 知tri 空không 性tánh 。 由do 無vô 變biến 義nghĩa 說thuyết 為vi 真Chân 如Như 。 真chân 性tánh 常thường 如như 。 無vô 轉chuyển 易dị 故cố 。 由do 無vô 倒đảo 義nghĩa 說thuyết 為vi 實thật 際tế 。 非phi 諸chư 顛điên 倒đảo 。 依y 緣duyên 事sự 故cố 。 由do 相tương/tướng 滅diệt 義nghĩa 說thuyết 為vi 無vô 相tướng 。 此thử 中trung 永vĩnh 絕tuyệt 一nhất 切thiết 相tương/tướng 故cố 。 由do 聖thánh 智trí 境cảnh 義nghĩa 說thuyết 為vi 勝thắng 義nghĩa 性tánh 。 是thị 最tối 勝thắng 智trí 所sở 行hành 義nghĩa 故cố 。 由do 聖thánh 法pháp 因nhân 義nghĩa 說thuyết 為vi 法Pháp 界Giới 。 以dĩ 一nhất 切thiết 聖thánh 法Pháp 。 緣duyên 此thử 生sanh 故cố 。 此thử 中trung 界giới 者giả 。 即tức 是thị 因nhân 義nghĩa 無vô 我ngã 等đẳng 義nghĩa 如như 理lý 應ưng 知tri 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 空không 性tánh 差sai 別biệt 。 頌tụng 曰viết 。

此thử 雜tạp 染nhiễm 清thanh 淨tịnh 。 由do 有hữu 垢cấu 無vô 垢cấu 。

如như 水thủy 界giới 全toàn 空không 。 淨tịnh 故cố 許hứa 為vi 淨tịnh 。

論luận 曰viết 。 空không 性tánh 差sai 別biệt 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 雜tạp 染nhiễm 。 二nhị 清thanh 淨tịnh 。 此thử 成thành 染nhiễm 淨tịnh 由do 分phần/phân 位vị 別biệt 。 謂vị 有hữu 垢cấu 位vị 說thuyết 為vi 雜tạp 染nhiễm 。 出xuất 離ly 垢cấu 時thời 說thuyết 為vi 清thanh 淨tịnh 。 雖tuy 先tiên 雜tạp 染nhiễm 後hậu 成thành 清thanh 淨tịnh 。 而nhi 非phi 轉chuyển 變biến 成thành 無vô 常thường 失thất 。 如như 水thủy 界giới 等đẳng 出xuất 離ly 客khách 塵trần 。 空không 淨tịnh 亦diệc 然nhiên 非phi 性tánh 轉chuyển 變biến 。 此thử 空không 差sai 別biệt 復phục 有hữu 十thập 六lục 。 謂vị 內nội 空không 外ngoại 空không 內nội 外ngoại 空không 大đại 空không 空không 空không 勝thắng 義nghĩa 空không 有hữu 為vi 空không 無vô 為vi 空không 畢tất 竟cánh 空không 無vô 際tế 空không 無vô 散tán 空không 本bổn 性tánh 空không 相tướng 空không 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 無vô 性tánh 空không 無vô 性tánh 自tự 性tánh 空không 。 此thử 等đẳng 略lược 義nghĩa 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 頌tụng 曰viết 。

能năng 食thực 及cập 所sở 食thực 。 此thử 依y 身thân 所sở 住trụ 。

能năng 見kiến 此thử 如như 理lý 。 所sở 求cầu 二nhị 淨tịnh 空không 。

為vi 常thường 益ích 有hữu 情tình 。 為vi 不bất 捨xả 生sanh 死tử 。

為vi 善thiện 無vô 窮cùng 盡tận 。 故cố 觀quán 此thử 為vi 空không 。

為vi 種chủng 性tánh 清thanh 淨tịnh 。 為vi 得đắc 諸chư 相tướng 好hảo/hiếu 。

為vi 淨tịnh 諸chư 佛Phật 法Pháp 。 故cố 菩Bồ 薩Tát 觀quán 空không 。

論luận 曰viết 。 能năng 食thực 空không 者giả 。 依y 內nội 處xứ 說thuyết 即tức 是thị 內nội 空không 。 所sở 食thực 空không 者giả 。 依y 外ngoại 處xứ 說thuyết 即tức 是thị 外ngoại 空không 。 此thử 依y 身thân 者giả 。 謂vị 能năng 所sở 食thực 所sở 依y 止chỉ 身thân 此thử 身thân 空không 故cố 名danh 內nội 外ngoại 空không 。 諸chư 器khí 世thế 間gian 。 說thuyết 為vi 所sở 住trụ 。 此thử 相tương/tướng 寬khoan 廣quảng 故cố 名danh 為vi 大đại 。 所sở 住trụ 空không 故cố 名danh 為vi 大đại 空không 。 能năng 見kiến 此thử 者giả 。 謂vị 智trí 能năng 見kiến 內nội 處xứ 等đẳng 空không 。 空không 智trí 空không 故cố 說thuyết 名danh 空không 空không 。 如như 理lý 者giả 。 謂vị 勝thắng 義nghĩa 即tức 如như 實thật 行hạnh 。 所sở 觀quán 真chân 理lý 此thử 即tức 空không 故cố 。 名danh 勝Thắng 義Nghĩa 空Không 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 行hành 。 為vi 得đắc 二nhị 淨tịnh 。 即tức 諸chư 有hữu 為vi 無vô 為vi 善thiện 法Pháp 。 此thử 二nhị 空không 故cố 名danh 有hữu 為vi 空không 及cập 無vô 為vi 空không 。 為vì 於ư 有hữu 情tình 。 常thường 作tác 饒nhiêu 益ích 。 而nhi 觀quán 空không 故cố 名danh 畢tất 竟cánh 空không 。 生sanh 死tử 長trường 遠viễn 。 無vô 初sơ 後hậu 際tế 。 觀quán 此thử 空không 故cố 名danh 無vô 際tế 空không 。 不bất 觀quán 為vi 空không 便tiện 速tốc 厭yếm 捨xả 。 為vi 不bất 厭yếm 捨xả 此thử 生sanh 死tử 故cố 。 觀quán 此thử 無vô 際tế 生sanh 死tử 為vi 空không 。 為vi 所sở 修tu 善thiện 至chí 無vô 餘dư 依y 般bát 涅Niết 槃Bàn 位vị 。 亦diệc 無vô 散tán 捨xả 而nhi 觀quán 空không 故cố 名danh 無vô 散tán 空không 。 諸chư 聖thánh 種chủng 姓tánh 自tự 體thể 本bổn 有hữu 非phi 習tập 所sở 成thành 說thuyết 名danh 本bổn 性tánh 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 此thử 速tốc 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 而nhi 觀quán 空không 故cố 名danh 本bổn 性tánh 空không 。 菩Bồ 薩Tát 為vi 得đắc 。 大Đại 士Sĩ 相tướng 好hảo 。 而nhi 觀quán 空không 故cố 名danh 為vi 相tương/tướng 空không 。 菩Bồ 薩Tát 為vì 令linh 。 力Lực 、 無Vô 畏Úy 等đẳng 。 一nhất 切thiết 佛Phật 法Pháp 。 皆giai 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 而nhi 觀quán 此thử 空không 故cố 名danh 一nhất 切thiết 法pháp 空không 。 是thị 十thập 四tứ 空không 隨tùy 別biệt 安an 立lập 。 此thử 中trung 何hà 者giả 。 說thuyết 名danh 為vi 空không 。 頌tụng 曰viết 。

補bổ 特đặc 伽già 羅la 法pháp 。 實thật 性tánh 俱câu 非phi 有hữu 。

此thử 無vô 性tánh 有hữu 性tánh 。 故cố 別biệt 立lập 二nhị 空không 。

論luận 曰viết 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 法pháp 實thật 性tánh 俱câu 非phi 有hữu 故cố 名danh 無vô 性tánh 空không 。 此thử 無vô 性tánh 空không 非phi 無vô 自tự 性tánh 。 空không 以dĩ 無vô 性tánh 為vi 自tự 性tánh 故cố 。 名danh 無vô 性tánh 自tự 性tánh 空không 。 於ư 前tiền 所sở 說thuyết 。 能năng 食thực 空không 等đẳng 。 為vi 顯hiển 空không 相tướng 別biệt 立lập 二nhị 空không 。 此thử 為vi 遮già 止chỉ 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 法pháp 增tăng 益ích 執chấp 空không 損tổn 減giảm 執chấp 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 立lập 後hậu 二nhị 空không 。 如như 是thị 已dĩ 顯hiển 空không 性tánh 差sai 別biệt 。 此thử 成thành 立lập 義nghĩa 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 頌tụng 曰viết 。

此thử 若nhược 無vô 雜tạp 染nhiễm 。 一nhất 切thiết 應ưng 自tự 脫thoát 。

此thử 若nhược 無vô 清thanh 淨tịnh 。 功công 用dụng 應ưng 無vô 果quả 。

論luận 曰viết 。 若nhược 諸chư 法pháp 空không 未vị 生sanh 對đối 治trị 無vô 客khách 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 不bất 由do 功công 用dụng 應ưng 。 自tự 然nhiên 解giải 脫thoát 。 若nhược 對đối 治trị 已dĩ 生sanh 。 亦diệc 不bất 清thanh 淨tịnh 。 則tắc 應ưng 求cầu 解giải 脫thoát 勤cần 勞lao 無vô 果quả 既ký 爾nhĩ 。 頌tụng 曰viết 。

非phi 染nhiễm 非phi 不bất 染nhiễm 。 非phi 淨tịnh 非phi 不bất 淨tịnh 。

心tâm 性tánh 本bổn 淨tịnh 故cố 。 由do 客khách 塵trần 所sở 染nhiễm 。

論luận 曰viết 。 云vân 何hà 非phi 染nhiễm 非phi 不bất 染nhiễm 。 以dĩ 心tâm 性tánh 本bổn 淨tịnh 故cố 。 云vân 何hà 非phi 淨tịnh 非phi 不bất 淨tịnh 。 由do 客khách 塵trần 所sở 染nhiễm 故cố 。 是thị 名danh 成thành 立lập 空không 差sai 別biệt 義nghĩa 。 此thử 前tiền 空không 義nghĩa 總tổng 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 相tương/tướng 安an 立lập 。 相tương/tướng 復phục 有hữu 二nhị 。 謂vị 無vô 及cập 有hữu 。 空không 性tánh 有hữu 相tương/tướng 。 離ly 有hữu 離ly 無vô 離ly 異dị 離ly 一nhất 以dĩ 為vi 其kỳ 。 相tương/tướng 。 應ưng 知tri 安an 立lập 即tức 異dị 門môn 等đẳng 。

辯Biện 障Chướng 品Phẩm 第đệ 二nhị

已dĩ 辯biện 其kỳ 相tương/tướng 。 障chướng 今kim 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

具cụ 分phần/phân 及cập 一nhất 分phần/phân 。 增tăng 盛thịnh 與dữ 平bình 等đẳng 。

於ư 生sanh 死tử 取thủ 捨xả 。 說thuyết 障chướng 二nhị 種chủng 性tánh 。

論luận 曰viết 。 具cụ 分phần/phân 障chướng 者giả 。 謂vị 煩phiền 惱não 障chướng 。 及cập 所sở 知tri 障chướng 。 於ư 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 種chủng 性tánh 法pháp 中trung 具cụ 為vi 障chướng 故cố 。 一nhất 分phần/phân 障chướng 者giả 。 謂vị 煩phiền 惱não 障chướng 。 障chướng 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 種chủng 性tánh 法pháp 故cố 。 增tăng 盛thịnh 障chướng 者giả 。 謂vị 即tức 彼bỉ 貪tham 等đẳng 行hành 。 平bình 等đẳng 障chướng 者giả 。 謂vị 即tức 彼bỉ 等đẳng 分phần/phân 行hành 。 取thủ 捨xả 生sanh 死tử 。 能năng 障chướng 菩Bồ 薩Tát 種chủng 性tánh 。 所sở 得đắc 無vô 住trụ 涅Niết 槃Bàn 。 名danh 於ư 生sanh 死tử 有hữu 取thủ 捨xả 障chướng 。 如như 是thị 五ngũ 障chướng 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 說thuyết 障chướng 菩Bồ 薩Tát 及cập 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 。 二nhị 種chủng 種chủng 性tánh 。

復phục 次thứ 頌tụng 曰viết 。

九cửu 種chủng 煩phiền 惱não 相tương/tướng 。 謂vị 愛ái 等đẳng 九cửu 結kết 。

初sơ 二nhị 障chướng 厭yếm 捨xả 。 餘dư 七thất 障chướng 真chân 見kiến 。

謂vị 能năng 障chướng 身thân 見kiến 。 彼bỉ 事sự 滅diệt 道đạo 寶bảo 。

利lợi 養dưỡng 恭cung 敬kính 等đẳng 。 遠viễn 離ly 遍biến 知tri 故cố 。

論luận 曰viết 。 煩phiền 惱não 障chướng 相tương/tướng 略lược 有hữu 九cửu 種chủng 。 謂vị 愛ái 等đẳng 九cửu 種chủng 結kết 愛ái 結kết 障chướng 厭yếm 。 由do 此thử 於ư 順thuận 境cảnh 不bất 能năng 厭yếm 離ly 故cố 。 恚khuể 結kết 障chướng 捨xả 。 由do 此thử 於ư 違vi 境cảnh 不bất 能năng 棄khí 捨xả 故cố 。 餘dư 七thất 結kết 障chướng 真chân 見kiến 。 於ư 七thất 遍biến 知tri 如như 次thứ 障chướng 故cố 。 謂vị 慢mạn 結kết 能năng 障chướng 偽ngụy 身thân 見kiến 遍biến 知tri 。 修tu 現hiện 觀quán 時thời 有hữu 間gian 無vô 間gian 我ngã 慢mạn 現hiện 起khởi 。 由do 此thử 勢thế 力lực 彼bỉ 不bất 斷đoạn 故cố 。 無vô 明minh 結kết 能năng 障chướng 身thân 見kiến 事sự 遍biến 知tri 。 由do 此thử 不bất 知tri 諸chư 取thủ 蘊uẩn 故cố 。 見kiến 結kết 能năng 障chướng 滅Diệt 諦Đế 遍biến 知tri 。 由do 薩tát 迦ca 耶da 及cập 邊biên 執chấp 見kiến 怖bố 畏úy 滅diệt 故cố 。 由do 邪tà 見kiến 謗báng 滅diệt 故cố 。 取thủ 結kết 能năng 障chướng 道Đạo 諦Đế 遍biến 知tri 。 取thủ 餘dư 法pháp 為vi 淨tịnh 故cố 。 疑nghi 結kết 能năng 障chướng 三Tam 寶Bảo 遍biến 知tri 。 由do 此thử 不bất 信tín 。 受thọ 三Tam 寶Bảo 功công 德đức 故cố 。 嫉tật 結kết 能năng 障chướng 利lợi 養dưỡng 恭cung 敬kính 等đẳng 遍biến 知tri 。 由do 此thử 不bất 見kiến 彼bỉ 過quá 失thất 故cố 。 慳san 結kết 能năng 障chướng 遠viễn 離ly 遍biến 知tri 。 由do 此thử 貪tham 著trước 資tư 生sanh 具cụ 故cố 。

復phục 有hữu 別biệt 障chướng 能năng 障chướng 善thiện 等đẳng 十thập 種chủng 淨tịnh 法pháp 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

無vô 加gia 行hành 非phi 處xứ 。 不bất 如như 理lý 不bất 生sanh 。

不bất 起khởi 正chánh 思tư 惟duy 。 資tư 糧lương 未vị 圓viên 滿mãn 。

闕khuyết 種chủng 性tánh 善thiện 友hữu 。 心tâm 極cực 疲bì 厭yếm 性tánh 。

及cập 闕khuyết 於ư 正chánh 行hạnh 。 鄙bỉ 惡ác 者giả 同đồng 居cư 。

倒đảo 麁thô 重trọng 三tam 餘dư 。 般Bát 若Nhã 未vị 成thành 熟thục 。

及cập 本bổn 性tánh 麁thô 重trọng 。 懈giải 怠đãi 放phóng 逸dật 性tánh 。

著trước 有hữu 著trước 資tư 財tài 。 及cập 心tâm 性tánh 下hạ 劣liệt 。

不bất 信tín 無vô 勝thắng 解giải 。 如như 言ngôn 而nhi 思tư 義nghĩa 。

輕khinh 法pháp 重trọng/trùng 名danh 利lợi 。 於ư 有hữu 情tình 無vô 悲bi 。

匱quỹ 聞văn 及cập 少thiểu 聞văn 。 不bất 修tu 治trị 妙diệu 定định 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 名danh 為vi 。 善thiện 等đẳng 法pháp 障chướng 。 所sở 障chướng 善thiện 等đẳng 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

善thiện 菩Bồ 提Đề 攝nhiếp 受thọ 。 有hữu 慧tuệ 無vô 亂loạn 障chướng 。

迴hồi 向hướng 不bất 怖bố 慳san 。 自tự 在tại 名danh 善thiện 等đẳng 。

論luận 曰viết 。 如như 是thị 善thiện 等đẳng 十thập 種chủng 淨tịnh 法pháp 。 誰thùy 有hữu 前tiền 說thuyết 幾kỷ 種chủng 障chướng 耶da 。 頌tụng 曰viết 。

如như 是thị 善thiện 等đẳng 十thập 。 各các 有hữu 前tiền 三tam 障chướng 。

論luận 曰viết 。 善thiện 有hữu 三tam 障chướng 。 一nhất 無vô 加gia 行hành 。 二nhị 非phi 處xứ 加gia 行hành 。 三tam 不bất 如như 理lý 加gia 行hành 。 菩Bồ 提Đề 有hữu 三tam 障chướng 。 一nhất 不bất 生sanh 善thiện 法Pháp 。 二nhị 不bất 起khởi 正chánh 思tư 惟duy 。 三tam 資tư 糧lương 未vị 圓viên 滿mãn 。 發phát 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 名danh 為vi 攝nhiếp 受thọ 。 此thử 有hữu 三tam 障chướng 。 一nhất 闕khuyết 種chủng 性tánh 。 二nhị 闕khuyết 善thiện 友hữu 。 三tam 心tâm 極cực 疲bì 厭yếm 性tánh 。 有hữu 慧tuệ 者giả 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 於ư 了liễu 此thử 性tánh 有hữu 三tam 種chủng 障chướng 。 一nhất 闕khuyết 正chánh 行hạnh 。 二nhị 鄙bỉ 者giả 共cộng 住trú 。 三tam 惡ác 者giả 共cộng 住trú 。 此thử 中trung 鄙bỉ 者giả 。 謂vị 愚ngu 癡si 類loại 樂nhạo/nhạc/lạc 毀hủy 壞hoại 他tha 名danh 為vi 惡ác 者giả 。 無vô 亂loạn 有hữu 三tam 障chướng 。 一nhất 顛điên 倒đảo 麁thô 重trọng 。 二nhị 煩phiền 惱não 等đẳng 三tam 障chướng 中trung 隨tùy 一nhất 有hữu 餘dư 性tánh 。 三tam 能năng 成thành 熟thục 解giải 脫thoát 。 慧tuệ 未vị 成thành 熟thục 。 性tánh 障chướng 斷đoạn 滅diệt 名danh 無vô 障chướng 。 此thử 有hữu 三tam 障chướng 。 一nhất 俱câu 生sanh 麁thô 重trọng 。 二nhị 懈giải 怠đãi 性tánh 。 三tam 放phóng 逸dật 性tánh 。 迴hồi 向hướng 有hữu 三tam 障chướng 。 令linh 心tâm 向hướng 餘dư 不bất 向hướng 。 無Vô 上Thượng 正Chánh 等Đẳng 菩Bồ 提Đề 。 一nhất 貪tham 著trước 諸chư 有hữu 。 二nhị 貪tham 著trước 資tư 財tài 。 三tam 心tâm 下hạ 劣liệt 性tánh 。 不bất 怖bố 有hữu 三tam 障chướng 。 一nhất 不bất 信tín 重trọng/trùng 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 二nhị 於ư 法pháp 無vô 勝thắng 解giải 。 三tam 如như 言ngôn 而nhi 思tư 義nghĩa 。 不bất 慳san 有hữu 三tam 障chướng 。 一nhất 不bất 尊tôn 重trọng 正Chánh 法Pháp 。 二nhị 尊tôn 重trọng 名danh 譽dự 。 利lợi 養dưỡng 恭cung 敬kính 。 三tam 於ư 諸chư 有hữu 情tình 。 心tâm 無vô 悲bi 愍mẫn 。 自tự 在tại 有hữu 三tam 障chướng 。 令linh 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 一nhất 匱quỹ 聞văn 生sanh 長trưởng 能năng 感cảm 匱quỹ 法pháp 業nghiệp 故cố 。 二nhị 少thiểu 聞văn 。 三tam 不bất 修tu 治trị 。 勝thắng 三tam 摩ma 地địa 。

復phục 次thứ 如như 是thị 。 諸chư 障chướng 於ư 善thiện 等đẳng 十thập 。 隨tùy 餘dư 義nghĩa 中trung 有hữu 十thập 能năng 作tác 。 即tức 依y 彼bỉ 義nghĩa 應ưng 知tri 此thử 名danh 。 十thập 能năng 作tác 者giả 。 一nhất 生sanh 起khởi 能năng 作tác 。 如như 眼nhãn 等đẳng 於ư 眼nhãn 識thức 等đẳng 。 二nhị 安an 住trụ 能năng 作tác 。 如như 四tứ 食thực 於ư 有hữu 情tình 。 三tam 任nhậm 持trì 能năng 作tác 。 謂vị 能năng 任nhậm 持trì 如như 器khí 世thế 間gian 。 於ư 有hữu 情tình 世thế 間gian 四tứ 照chiếu 了liễu 能năng 作tác 。 如như 光quang 明minh 於ư 諸chư 色sắc 。 五ngũ 變biến 壞hoại 能năng 作tác 。 如như 火hỏa 等đẳng 於ư 所sở 熟thục 等đẳng 。 六lục 分phần 離ly 能năng 作tác 。 如như 鎌# 等đẳng 於ư 所sở 斷đoạn 等đẳng 。 七thất 轉chuyển 變biến 能năng 作tác 。 如như 金kim 師sư 等đẳng 轉chuyển 變biến 金kim 等đẳng 成thành 鐶hoàn 釧xuyến 等đẳng 。 八bát 信tín 解giải 能năng 作tác 。 如như 烟yên 等đẳng 於ư 火hỏa 等đẳng 。 九cửu 顯hiển 了liễu 能năng 作tác 。 如như 因nhân 於ư 宗tông 。 十thập 至chí 得đắc 能năng 作tác 。 如như 聖thánh 道Đạo 等đẳng 於ư 涅Niết 槃Bàn 等đẳng 。 依y 如như 是thị 義nghĩa 故cố 。 說thuyết 頌tụng 言ngôn 。

能năng 作tác 有hữu 十thập 種chủng 。 謂vị 生sanh 住trụ 持trì 照chiếu 。

變biến 分phân 離ly 轉chuyển 變biến 。 信tín 解giải 顯hiển 至chí 得đắc 。

如như 識thức 因nhân 食thực 地địa 。 燈đăng 火hỏa 鎌# 工công 巧xảo 。

烟yên 因nhân 聖thánh 道Đạo 等đẳng 。 於ư 識thức 等đẳng 所sở 作tác 。

於ư 善thiện 等đẳng 障chướng 應ưng 知tri 亦diệc 然nhiên 。 一nhất 生sanh 起khởi 障chướng 。 謂vị 於ư 其kỳ 善thiện 以dĩ 諸chư 善thiện 法Pháp 。 應ưng 生sanh 起khởi 故cố 。 二nhị 安an 住trụ 障chướng 。 謂vị 於ư 菩Bồ 提Đề 以dĩ 大đại 菩Bồ 提Đề 。 不bất 可khả 動động 故cố 。 三tam 任nhậm 持trì 障chướng 。 謂vị 於ư 攝nhiếp 受thọ 以dĩ 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 能năng 任nhậm 持trì 故cố 。 四tứ 照chiếu 了liễu 障chướng 。 謂vị 於ư 有hữu 慧tuệ 以dĩ 有hữu 慧tuệ 性tánh 應ưng 照chiếu 了liễu 故cố 。 五ngũ 變biến 壞hoại 障chướng 。 謂vị 於ư 無vô 亂loạn 轉chuyển 滅diệt 迷mê 亂loạn 名danh 變biến 壞hoại 故cố 。 六lục 分phần 離ly 障chướng 。 謂vị 於ư 無vô 障chướng 此thử 於ư 障chướng 離ly 繫hệ 故cố 。 七thất 轉chuyển 變biến 障chướng 。 謂vị 於ư 迴hồi 向hướng 以dĩ 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 轉chuyển 變biến 相tương/tướng 故cố 。 八bát 信tín 解giải 障chướng 。 謂vị 於ư 不bất 怖bố 無vô 信tín 解giải 者giả 有hữu 怖bố 畏úy 故cố 。 九cửu 現hiện 了liễu 障chướng 。 謂vị 於ư 不bất 慳san 於ư 法pháp 無vô 慳san 者giả 。 為vi 他tha 顯hiển 了liễu 故cố 。 十thập 至chí 得đắc 障chướng 。 謂vị 於ư 自tự 在tại 此thử 是thị 能năng 得đắc 自tự 在tại 相tương/tướng 故cố 。 所sở 障chướng 十thập 法pháp 次thứ 第đệ 義nghĩa 者giả 。 謂vị 有hữu 欲dục 證chứng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 於ư 勝thắng 善thiện 根căn 先tiên 應ưng 生sanh 起khởi 。 勝thắng 善thiện 根căn 力lực 所sở 任nhậm 持trì 故cố 。 必tất 得đắc 安an 住trụ 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 為vi 令linh 善thiện 根căn 得đắc 增tăng 長trưởng 故cố 。 次thứ 應ưng 發phát 起khởi 大đại 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 此thử 菩Bồ 提Đề 心tâm 與dữ 菩Bồ 薩Tát 性tánh 。 為vi 所sở 依y 止chỉ 。 如như 是thị 菩Bồ 薩Tát 。 由do 已dĩ 發phát 起khởi 大đại 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 及cập 勝thắng 善thiện 根căn 。 力lực 所sở 持trì 故cố 。 斷đoạn 諸chư 亂loạn 倒đảo 起khởi 無vô 亂loạn 倒đảo 。 由do 見kiến 道đạo 中trung 無vô 亂loạn 倒đảo 故cố 。 次thứ 於ư 修tu 道Đạo 斷đoạn 一nhất 切thiết 障chướng 。 既ký 斷đoạn 障chướng 已dĩ 持trì 諸chư 善thiện 根căn 迴hồi 向hướng 。 無Vô 上Thượng 正Chánh 等Đẳng 菩Bồ 提Đề 。 由do 迴hồi 向hướng 力lực 所sở 任nhậm 持trì 故cố 。 於ư 深thâm 廣quảng 法pháp 便tiện 無vô 怖bố 畏úy 。 既ký 無vô 怖bố 畏úy 。 便tiện 於ư 彼bỉ 法pháp 。 見kiến 勝thắng 功công 德đức 。 能năng 廣quảng 為vì 他tha 。 宣tuyên 說thuyết 開khai 示thị 。 菩Bồ 薩Tát 如như 是thị 。 種chủng 種chủng 功công 德đức 。 力lực 所sở 持trì 故cố 。 疾tật 證chứng 無vô 上thượng 。 正chánh 等đẳng 菩Bồ 提Đề 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 皆giai 得đắc 自tự 在tại 。 是thị 名danh 善thiện 等đẳng 十thập 義nghĩa 次thứ 第đệ 。 雖tuy 善thiện 等đẳng 法pháp 即tức 是thị 覺giác 分phần/phân 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 諸chư 地địa 功công 德đức 而nhi 總tổng 別biệt 異dị 。 今kim 應ưng 顯hiển 彼bỉ 菩Bồ 提Đề 分phần/phân 等đẳng 諸chư 障chướng 差sai 別biệt 。 頌tụng 曰viết 。

於ư 覺giác 分phần/phân 度độ 地địa 。 有hữu 別biệt 障chướng 應ưng 知tri 。

論luận 曰viết 。 復phục 於ư 覺giác 分phần/phân 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 諸chư 地địa 功công 德đức 各các 有hữu 別biệt 障chướng 。 於ư 菩Bồ 提Đề 分Phần 。 有hữu 別biệt 障chướng 者giả 。 頌tụng 曰viết 。

於ư 事sự 不bất 善thiện 巧xảo 。 懈giải 怠đãi 定định 減giảm 二nhị 。

不bất 植thực 羸luy 劣liệt 性tánh 。 見kiến 麁thô 重trọng 過quá 失thất 。

論luận 曰viết 。 於ư 四tứ 念niệm 住trụ 有hữu 於ư 諸chư 事sự 不bất 善thiện 巧xảo 障chướng 。 於ư 四tứ 正Chánh 斷Đoạn 有hữu 懈giải 怠đãi 障chướng 。 於ư 四Tứ 神Thần 足Túc 。 有hữu 三tam 摩ma 地địa 。 減giảm 二nhị 事sự 障chướng 。 一nhất 於ư 圓viên 滿mãn 欲dục 勤cần 心tâm 觀quán 隨tùy 減giảm 一nhất 故cố 。 二nhị 於ư 修tu 習tập 八bát 斷đoạn 行hành 中trung 隨tùy 減giảm 一nhất 故cố 。 於ư 五ngũ 根căn 有hữu 不bất 植thực 圓viên 滿mãn 順thuận 解giải 脫thoát 分phần/phân 勝thắng 善thiện 根căn 障chướng 。 於ư 五Ngũ 力Lực 有hữu 羸luy 劣liệt 性tánh 障chướng 。 謂vị 即tức 五ngũ 根căn 由do 障chướng 所sở 雜tạp 有hữu 羸luy 劣liệt 性tánh 。 於ư 七Thất 等Đẳng 覺Giác 支Chi 。 有hữu 見kiến 過quá 失thất 障chướng 。 此thử 是thị 見kiến 道đạo 所sở 顯hiển 示thị 故cố 。 於ư 八Bát 聖Thánh 道Đạo 支Chi 。 有hữu 麁thô 重trọng 過quá 失thất 障chướng 。 此thử 是thị 修tu 道Đạo 所sở 顯hiển 示thị 故cố 。 於ư 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 有hữu 別biệt 障chướng 者giả 。 頌tụng 曰viết 。

障chướng 富phú 貴quý 善thiện 趣thú 。 不bất 捨xả 諸chư 有hữu 情tình 。

於ư 失thất 德đức 減giảm 增tăng 。 令linh 趣thú 入nhập 解giải 脫thoát 。

障chướng 施thí 等đẳng 諸chư 善thiện 。 無vô 盡tận 亦diệc 無vô 間gian 。

所sở 作tác 善thiện 決quyết 定định 。 受thọ 用dụng 法pháp 成thành 熟thục 。

論luận 曰viết 。 此thử 說thuyết 十thập 種chủng 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 所sở 得đắc 果quả 障chướng 。 以dĩ 顯hiển 十thập 種chủng 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 自tự 性tánh 之chi 障chướng 。 謂vị 於ư 布Bố 施Thí 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 說thuyết 富phú 貴quý 自tự 在tại 障chướng 。 於ư 淨tịnh 戒Giới 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 說thuyết 善thiện 趣thú 障chướng 。 於ư 安an 忍Nhẫn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 說thuyết 不bất 捨xả 有hữu 情tình 障chướng 。 於ư 精Tinh 進Tấn 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 說thuyết 減giảm 過quá 失thất 增tăng 功công 德đức 障chướng 。 於ư 靜tĩnh 慮lự 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 說thuyết 令linh 所sở 化hóa 趣thú 入nhập 法pháp 障chướng 。 於ư 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 說thuyết 解giải 脫thoát 障chướng 。 於ư 方Phương 便Tiện 善Thiện 巧Xảo 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 說thuyết 施thí 等đẳng 善thiện 無vô 窮cùng 盡tận 障chướng 。 由do 此thử 迴hồi 向hướng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 令linh 施thí 等đẳng 善thiện 。 無vô 窮cùng 盡tận 故cố 。 於ư 願Nguyện 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 說thuyết 一nhất 切thiết 生sanh 中trung 。 善thiện 無vô 間gian 轉chuyển 障chướng 。 由do 大đại 願nguyện 力lực 攝nhiếp 受thọ 能năng 順thuận 善thiện 法Pháp 生sanh 故cố 。 於ư 力Lực 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 說thuyết 所sở 作tác 善thiện 得đắc 決quyết 定định 障chướng 。 由do 思tư 擇trạch 力lực 及cập 修tu 習tập 力lực 能năng 伏phục 彼bỉ 障chướng 非phi 彼bỉ 伏phục 故cố 。 於ư 智Trí 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 說thuyết 自tự 他tha 受thọ 用dụng 法pháp 成thành 熟thục 障chướng 。 不bất 如như 聞văn 言ngôn 而nhi 覺giác 義nghĩa 故cố 。 於ư 地địa 功công 德đức 有hữu 別biệt 障chướng 者giả 。 頌tụng 曰viết 。

遍biến 行hành 與dữ 最tối 勝thắng 。 勝thắng 流lưu 及cập 無vô 攝nhiếp 。

相tương 續tục 無vô 差sai 別biệt 。 無vô 雜tạp 染nhiễm 清thanh 淨tịnh 。

種chủng 種chủng 法pháp 無vô 別biệt 。 及cập 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。

并tinh 無vô 分phân 別biệt 等đẳng 。 四tứ 自tự 在tại 依y 義nghĩa 。

於ư 斯tư 十thập 法Pháp 界Giới 。 有hữu 不bất 染nhiễm 無vô 明minh 。

障chướng 十Thập 地Địa 功công 德đức 。 故cố 說thuyết 為vi 十thập 障chướng 。

論luận 曰viết 。 於ư 遍biến 行hành 等đẳng 十thập 法Pháp 界Giới 中trung 有hữu 不bất 染nhiễm 無vô 知tri 障chướng 。 十Thập 地Địa 功công 德đức 。 如như 次thứ 建kiến 立lập 為vi 十Thập 地Địa 障chướng 。 謂vị 初Sơ 地Địa 中trung 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 遍biến 行hành 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 證chứng 得đắc 自tự 他tha 。 平bình 等đẳng 法pháp 性tánh 。 第đệ 二Nhị 地Địa 中trung 。 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 最tối 勝thắng 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 。 作tác 是thị 思tư 惟duy 。 是thị 故cố 我ngã 今kim 。 於ư 同đồng 出xuất 離ly 。 一nhất 切thiết 行hành 相tương 應ứng 遍biến 修tu 治trị 。 是thị 為vi 勤cần 修tu 相tương 應ứng 出xuất 離ly 。 第đệ 三Tam 地Địa 中trung 。 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 勝thắng 流lưu 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 知tri 所sở 聞văn 法Pháp 是thị 淨tịnh 法Pháp 界Giới 最tối 勝thắng 等đẳng 流lưu 。 為vi 求cầu 此thử 法pháp 。 設thiết 有hữu 火hỏa 坑khanh 。 量lượng 等đẳng 三Tam 千Thiên 大Đại 千Thiên 世Thế 界Giới 。 投đầu 身thân 而nhi 取thủ 。 不bất 以dĩ 為vi 難nan 。 第đệ 四Tứ 地Địa 中trung 。 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 無vô 攝nhiếp 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 乃nãi 至chí 法pháp 愛ái 亦diệc 皆giai 轉chuyển 滅diệt 。 第đệ 五Ngũ 地Địa 中trung 。 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 為vi 相tương 續tục 無vô 差sai 別biệt 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 得đắc 十thập 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 平bình 等đẳng 淨tịnh 心tâm 。 第đệ 六Lục 地Địa 中trung 。 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 無vô 雜tạp 染nhiễm 無vô 清thanh 淨tịnh 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 知tri 緣duyên 起khởi 法pháp 。 無vô 染nhiễm 無vô 淨tịnh 。 第đệ 七Thất 地Địa 中trung 。 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 種chủng 種chủng 法pháp 無vô 差sai 別biệt 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 。 知tri 法pháp 無vô 相tướng 。 不bất 行hành 契Khế 經Kinh 等đẳng 種chủng 種chủng 法pháp 相tướng 中trung 。 第đệ 八Bát 地Địa 中trung 。 所sở 證chứng 法Pháp 界Giới 名danh 不bất 增tăng 不bất 減giảm 義nghĩa 。 由do 通thông 達đạt 此thử 圓viên 滿mãn 。 證chứng 得đắc 無Vô 生Sanh 法Pháp 忍Nhẫn 。 於ư 諸chư 清thanh 淨tịnh 雜tạp 染nhiễm 法pháp 中trung 不bất 見kiến 一nhất 法pháp 。 有hữu 增tăng 有hữu 減giảm 。 有hữu 四tứ 自tự 在tại 。 一nhất 無vô 分phân 別biệt 自tự 在tại 。 二nhị 淨tịnh 土độ 自tự 在tại 。 三tam 智trí 自tự 在tại 。 四tứ 業nghiệp 自tự 在tại 。 法Pháp 界Giới 為vi 此thử 四tứ 種chủng 所sở 依y 。 名danh 四tứ 自tự 在tại 所sở 依y 止chỉ 義nghĩa 。 第đệ 八Bát 地Địa 中trung 。 唯duy 能năng 通thông 達đạt 初sơ 二nhị 自tự 在tại 所sở 依y 止chỉ 義nghĩa 。 第đệ 九Cửu 地Địa 中trung 。 亦diệc 能năng 通thông 達đạt 。 智trí 自tự 在tại 所sở 依y 義nghĩa 。 圓viên 滿mãn 證chứng 得đắc 無vô 礙ngại 解giải 故cố 。 第đệ 十Thập 地Địa 中trung 。 復phục 能năng 通thông 達đạt 業nghiệp 自tự 在tại 所sở 依y 義nghĩa 。 隨tùy 欲dục 化hóa 作tác 種chủng 種chủng 利lợi 樂lạc 有hữu 情tình 事sự 故cố 。 復phục 略lược 頌tụng 曰viết 。

已dĩ 說thuyết 諸chư 煩phiền 惱não 。 及cập 諸chư 所sở 知tri 障chướng 。

許hứa 此thử 二nhị 盡tận 故cố 。 一nhất 切thiết 障chướng 解giải 脫thoát 。

論luận 曰viết 。 由do 此thử 二nhị 種chủng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 障chướng 故cố 。 許hứa 此thử 盡tận 時thời 一nhất 切thiết 障chướng 解giải 脫thoát 。 前tiền 障chướng 總tổng 義nghĩa 。 有hữu 十thập 一nhất 種chủng 。 一nhất 廣quảng 大đại 障chướng 。 謂vị 具cụ 分phần/phân 障chướng 。 二nhị 狹hiệp 小tiểu 障chướng 。 謂vị 一nhất 分phần/phân 障chướng 。 三tam 加gia 行hành 障chướng 。 謂vị 增tăng 盛thịnh 障chướng 。 四tứ 至chí 得đắc 障chướng 。 謂vị 平bình 等đẳng 障chướng 。 五ngũ 殊thù 勝thắng 障chướng 。 謂vị 取thủ 捨xả 生sanh 死tử 障chướng 。 六lục 正chánh 加gia 行hành 障chướng 。 謂vị 九cửu 煩phiền 惱não 障chướng 。 七thất 因nhân 障chướng 。 謂vị 於ư 善thiện 等đẳng 十thập 能năng 作tác 障chướng 。 八bát 入nhập 真chân 實thật 障chướng 。 謂vị 覺giác 分phần/phân 障chướng 。 九cửu 無vô 上thượng 淨tịnh 障chướng 。 謂vị 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 障chướng 。 十thập 此thử 差sai 別biệt 趣thú 障chướng 。 謂vị 十Thập 地Địa 障chướng 。 十thập 一nhất 攝nhiếp 障chướng 。 謂vị 略lược 二nhị 障chướng 。

辯Biện 中Trung 邊Biên 論Luận 卷quyển 上thượng

Print Friendly, PDF & Email