八Bát 識Thức 規Quy 矩Củ 補Bổ 註Chú 證Chứng 義Nghĩa

明Minh 明Minh 昱Dục 證Chứng 義Nghĩa

覺giác 皇hoàng 應ưng 跡tích 。 盡tận 物vật 解giải 以dĩ 施thí 仁nhân 。 慧tuệ 日nhật 輪luân 暉huy 。 逐trục 情tình 幽u 而nhi 通thông 朗lãng 。 對đối 執chấp 斷đoạn 者giả 言ngôn 有hữu 。 誨hối 封phong 常thường 者giả 談đàm 空không 。 開khai 萬vạn 彚# 使sử 凝ngưng 至Chí 真Chân 。 離ly 二nhị 邊biên 足túc 顯hiển 中trung 道đạo 。 所sở 以dĩ 三tam 乘thừa 普phổ 演diễn 。 二nhị 諦đế 等đẳng 該cai 。 理lý 事sự 融dung 通thông 。 語ngữ 默mặc 成thành 化hóa 。 逮đãi 虹hồng 光quang 寢tẩm 息tức 。 人nhân 天thiên 眼nhãn 目mục 失thất 明minh 。 聲thanh 教giáo 相tương/tướng 傳truyền 。 凡phàm 聖thánh 身thân 心tâm 有hữu 待đãi 。

時thời 移di 世thế 易dị 。 性tánh 相tướng 犁lê 然nhiên 。 文Văn 殊Thù 彌Di 勒Lặc 異dị 其kỳ 宗tông 。 龍long 樹thụ 天thiên 親thân 輔phụ 其kỳ 治trị 。 勿vật 謂vị 分phần/phân 河hà 飲ẩm 水thủy 。 宜nghi 思tư 吼hống 石thạch 成thành 泥nê 。 雖tuy 則tắc 雲vân 月nguyệt 本bổn 同đồng 。 不bất 免miễn 溪khê 山sơn 各các 別biệt 。 由do 是thị 天thiên 親thân 宗tông 相tương/tướng 。 撮toát 瑜du 伽già 百bách 卷quyển 為vi 嗢ốt 陀đà 藍lam 。 護hộ 法Pháp 愍mẫn 迷mê 。 造tạo 成thành 唯duy 識thức 論luận 解giải 三tam 十thập 頌tụng 。 發phát 邃thúy 理lý 之chi 希hy 微vi 。 闡xiển 慈từ 尊tôn 之chi 奧áo 典điển 。 十thập 師sư 精tinh 貫quán 。 百bách 卷quyển 洞đỗng 該cai 。 類loại 聚tụ 羣quần 分phần/phân 。 各các 遵tuân 其kỳ 本bổn 。 玄huyền 奘tráng 大đại 師sư 。 糅nhữu 茲tư 十thập 釋thích 。 譯dịch 成thành 十thập 卷quyển 。 遂toại 使sử 文văn 同đồng 義nghĩa 異dị 。 若nhược 一nhất 師sư 之chi 製chế 焉yên 。 雖tuy 則tắc 精tinh 約ước 。 記ký 憶ức 猶do 艱gian 。 造tạo 八bát 識thức 頌tụng 以dĩ 統thống 其kỳ 緒tự 。 分phần/phân 四tứ 章chương 以dĩ 括quát 其kỳ 猷# 。 舊cựu 有hữu 註chú 釋thích 。 筆bút 授thọ 多đa 舛suyễn 。 魯lỗ 山sơn 泰thái 法Pháp 師sư 補bổ 緝tập 成thành 編biên 。 刻khắc 行hành 於ư 世thế 。 不bất 慧tuệ 。 久cửu 研nghiên 斯tư 典điển 。 實thật 非phi 造tạo 極cực 。 但đãn 知tri 此thử 註chú 。 多đa 引dẫn 唯duy 識thức 論luận 文văn 。 而nhi 所sở 引dẫn 者giả 。 亦diệc 有hữu 未vị 盡tận 義nghĩa 處xứ 。 復phục 盡tận 取thủ 之chi 。 釋thích 義nghĩa 倫luân 次thứ 。 亦diệc 取thủ 論luận 文văn 證chứng 之chi 。 故cố 云vân 八bát 識thức 規quy 矩củ 補bổ 註chú 證chứng 義nghĩa 。

萬vạn 曆lịch 己kỷ 酉dậu 端đoan 陽dương 日nhật 西tây 蜀thục 輔phụ 慈từ 沙Sa 門Môn 明minh 昱dục 造tạo 於ư 秣# 陵lăng 木mộc 末mạt 亭đình 左tả

八bát 識thức 規quy 矩củ 補bổ 註chú 證chứng 義nghĩa

唐đường 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 。 玄huyền 奘tráng 。 造tạo 頌tụng 。

明minh 魯lỗ 山sơn 法Pháp 師sư 。 普phổ 泰thái 。 補bổ 註chú 。

明minh 西tây 蜀thục 沙Sa 門Môn 。 明minh 昱dục 。 證chứng 義nghĩa 。

謂vị 此thử 八bát 識thức 。 行hành 相tương/tướng 心tâm 所sở 。 緣duyên 性tánh 量lượng 境cảnh 。 界giới 地địa 諸chư 法pháp 。 各các 有hữu 定định 數số 。 故cố 曰viết 規quy 矩củ 。 八bát 識thức 者giả 。 一nhất 眼nhãn 識thức 。 二nhị 耳nhĩ 識thức 。 三tam 鼻tị 識thức 。 四tứ 舌thiệt 識thức 。 五ngũ 身thân 識thức 。 六lục 意ý 識thức 。 七thất 末mạt 那na 識thức 。 八bát 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 前tiền 六lục 從tùng 依y 得đắc 名danh 。 第đệ 七thất 相tương 應ứng 立lập 號hiệu 。 第đệ 八bát 功công 能năng 受thọ 稱xưng 。 從tùng 依y 得đắc 名danh 者giả 。 依y 是thị 根căn 義nghĩa 。 謂vị 前tiền 六lục 識thức 。 依y 根căn 立lập 名danh 。 具cụ 五ngũ 義nghĩa 故cố 。 一nhất 者giả 依y 義nghĩa 。 依y 眼nhãn 之chi 識thức 。 故cố 名danh 眼nhãn 識thức 。 依y 眼nhãn 處xứ 所sở 。 識thức 得đắc 生sanh 故cố 。 又hựu 由do 有hữu 眼nhãn 。 識thức 得đắc 有hữu 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 由do 有hữu 眼nhãn 根căn 。 眼nhãn 識thức 定định 生sanh 。 不bất 盲manh 瞑minh 者giả 。 乃nãi 至chí 闇ám 中trung 。 亦diệc 能năng 見kiến 故cố 。 不bất 由do 有hữu 色sắc 。 眼nhãn 識thức 定định 生sanh 。 以dĩ 盲manh 瞑minh 者giả 。 不bất 能năng 見kiến 故cố 。 二nhị 者giả 發phát 義nghĩa 。 眼nhãn 所sở 發phát 識thức 。 故cố 名danh 眼nhãn 識thức 。 由do 眼nhãn 變biến 異dị 。 識thức 亦diệc 變biến 異dị 。 色sắc 雖tuy 無vô 變biến 。 識thức 有hữu 變biến 故cố 。 迦ca 末mạt 羅la 病bệnh 。 損tổn 壞hoại 眼nhãn 根căn 。 於ư 青thanh 等đẳng 色sắc 。 見kiến 黃hoàng 等đẳng 故cố 。 三tam 者giả 屬thuộc 義nghĩa 。 屬thuộc 眼nhãn 之chi 識thức 。 故cố 名danh 眼nhãn 識thức 。 由do 識thức 種chủng 子tử 。 隨tùy 逐trục 於ư 根căn 。 而nhi 得đắc 生sanh 故cố 。 非phi 色sắc 種chủng 子tử 。 識thức 種chủng 亦diệc 隨tùy 。 四tứ 者giả 助trợ 義nghĩa 。 助trợ 眼nhãn 之chi 識thức 。 故cố 名danh 眼nhãn 識thức 。 於ư 彼bỉ 眼nhãn 根căn 。 作tác 損tổn 益ích 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 由do 根căn 合hợp 識thức 。 有hữu 所sở 領lãnh 受thọ 。 令linh 根căn 損tổn 益ích 。 非phi 境cảnh 界giới 故cố 。 五ngũ 者giả 如như 義nghĩa 。 如như 眼nhãn 之chi 識thức 。 故cố 名danh 眼nhãn 識thức 。 俱câu 有hữu 情tình 數số 。 之chi 所sở 攝nhiếp 故cố 。 非phi 彼bỉ 色sắc 法pháp 。 定định 是thị 無vô 情tình 。 根căn 五ngũ 義nghĩa 勝thắng 。 說thuyết 依y 根căn 等đẳng 。 眼nhãn 識thức 既ký 然nhiên 。 餘dư 識thức 亦diệc 爾nhĩ ○# 相tương 應ứng 立lập 號hiệu 者giả 。 第đệ 七thất 由do 與dữ 四tứ 惑hoặc 相tương 應ứng 。 號hiệu 曰viết 末mạt 那na 。 具cụ 足túc 。 應ưng 云vân 訖ngật 利lợi 瑟sắt 叱sất 耶da 末mạt 那na 。 此thử 翻phiên 染nhiễm 污ô 意ý 。 謂vị 與dữ 我ngã 癡si 。 及cập 見kiến 慢mạn 愛ái 。 四tứ 惑hoặc 常thường 俱câu 。 故cố 名danh 染nhiễm 污ô 。 恆hằng 審thẩm 思tư 量lượng 。 名danh 之chi 為vi 意ý 。 復phục 能năng 了liễu 別biệt 。 亦diệc 名danh 為vi 識thức 。 問vấn 。 此thử 名danh 何hà 異dị 第đệ 六lục 意ý 識thức 。 曰viết 。 此thử 持trì 業nghiệp 釋thích 。 如như 藏tạng 識thức 名danh 。 識thức 即tức 意ý 故cố (# 謂vị 此thử 第đệ 七thất 。 是thị 持trì 業nghiệp 釋thích 。 以dĩ 識thức 體thể 上thượng 親thân 持trì 恆hằng 審thẩm 思tư 量lượng 業nghiệp 故cố 。 如như 藏tạng 識thức 者giả 。 第đệ 八bát 識thức 體thể 。 親thân 持trì 三tam 種chủng 含hàm 藏tạng 義nghĩa 故cố 。 亦diệc 名danh 體thể 持trì 業nghiệp 用dụng 持trì 業nghiệp 釋thích 。 故cố 此thử 識thức 體thể 。 即tức 是thị 意ý 故cố )# 。 彼bỉ 依y 主chủ 釋thích 。 如như 眼nhãn 識thức 等đẳng 。 識thức 異dị 意ý 故cố (# 謂vị 彼bỉ 第đệ 六lục 。 名danh 依y 主chủ 釋thích 。 意ý 根căn 為vi 主chủ 。 意ý 識thức 所sở 依y 。 如như 眼nhãn 為vi 主chủ 。 眼nhãn 識thức 所sở 依y 。 俱câu 名danh 能năng 所sở 依y 彰chương 依y 主chủ 釋thích 。 故cố 彼bỉ 識thức 體thể 。 異dị 於ư 意ý 故cố )# 。 然nhiên 諸chư 聖thánh 教giáo 。 恐khủng 此thử 濫lạm 彼bỉ 。 故cố 於ư 第đệ 七thất 。 唯duy 立lập 意ý 名danh 。 又hựu 標tiêu 意ý 名danh 。 為vi 簡giản 心tâm 識thức 。 積tích 集tập 了liễu 別biệt 。 劣liệt 餘dư 識thức 故cố (# 積tích 集tập 名danh 心tâm 。 了liễu 別biệt 名danh 識thức 。 意ý 唯duy 思tư 量lượng 。 無vô 彼bỉ 二nhị 義nghĩa 。 故cố 但đãn 名danh 意ý )# 。 或hoặc 欲dục 顯hiển 此thử 。 與dữ 彼bỉ 意ý 識thức 。 為vi 近cận 所sở 依y 。 故cố 但đãn 名danh 意ý ○# 功công 能năng 受thọ 稱xưng 者giả 。 謂vị 第đệ 八bát 具cụ 三tam 藏tạng 功công 能năng 。 名danh 阿a 賴lại 耶da 。 真Chân 諦Đế 就tựu 名danh 。 翻phiên 無vô 沒một 識thức 。 取thủ 不bất 失thất 之chi 名danh 。 奘tráng 師sư 就tựu 義nghĩa 。 翻phiên 為vi 藏tạng 識thức 。 取thủ 含hàm 藏tạng 之chi 義nghĩa 。 持trì 種chủng 義nghĩa 邊biên 。 名danh 為vi 能năng 藏tạng 。 受thọ 熏huân 義nghĩa 邊biên 。 名danh 為vi 所sở 藏tạng 。 七thất 執chấp 為vi 我ngã 。 名danh 為vi 執chấp 藏tạng 。 由do 三tam 義nghĩa 故cố 。 得đắc 藏tạng 識thức 名danh ○# 規quy 矩củ 者giả 。 規quy 乃nãi 正chánh 圓viên 之chi 器khí 。 矩củ 乃nãi 正chánh 方phương 之chi 器khí 。 字tự 統thống 云vân 。 丈trượng 夫phu 識thức 量lượng 。 必tất 合hợp 規quy 矩củ 。 所sở 以dĩ 規quy 從tùng 夫phu 。 矩củ 從tùng 矢thỉ 。 矢thỉ 言ngôn 正chánh 也dã 。 謂vị 此thử 四tứ 十thập 八bát 句cú 頌tụng 。 楷# 定định 八bát 識thức 。 各các 具cụ 境cảnh 量lượng 性tánh 界giới 等đẳng 之chi 所sở 不bất 同đồng 。 而nhi 督# 純thuần 無vô 雜tạp 。 故cố 此thử 名danh 焉yên 。 八bát 識thức 為vi 所sở 依y 。 規quy 矩củ 為vi 能năng 依y 。 所sở 依y 是thị 主chủ 義nghĩa 。 能năng 依y 是thị 容dung 義nghĩa 。 故cố 云vân 八bát 識thức 之chi 規quy 矩củ 。 能năng 所sở 依y 彰chương 依y 主chủ 釋thích 也dã 。 補bổ 註chú 證chứng 義nghĩa 。 現hiện 於ư 序tự 末mạt 。 茲tư 不bất 重trọng/trùng 釋thích 。

○# 前tiền 五ngũ 識thức 頌tụng

性tánh 境cảnh 現hiện 量lượng 通thông 三tam 性tánh 。

頌tụng 前tiền 五ngũ 識thức 。 於ư 三tam 境cảnh 中trung 。 唯duy 緣duyên 性tánh 境cảnh 。 三tam 量lượng 唯duy 現hiện 量lượng 。 而nhi 三tam 性tánh 俱câu 通thông 也dã 。 境cảnh 則tắc 有hữu 三tam 。 謂vị 性tánh 境cảnh 。 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 帶đái 質chất 境cảnh 。 頌tụng 言ngôn 性tánh 境cảnh 。 性tánh 是thị 實thật 義nghĩa 。 即tức 實thật 根căn 塵trần 。 地địa 水thủy 火hỏa 風phong 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 能năng 所sở 八bát 法pháp 。 皆giai 是thị 有hữu 體thể 。 實thật 相tướng 分phần/phân 故cố 。 謂vị 此thử 性tánh 境cảnh 。 有hữu 實thật 種chủng 生sanh 。 有hữu 實thật 體thể 用dụng 。 現hiện 在tại 實thật 法pháp 。 於ư 二nhị 變biến 中trung 。 因nhân 緣duyên 變biến 故cố 。 不bất 同đồng 獨độc 影ảnh 。 并tinh 帶đái 質chất 境cảnh 。 從tùng 分phân 別biệt 變biến 。 於ư 五ngũ 位vị 唯duy 識thức 中trung 。 即tức 所sở 緣duyên 唯duy 識thức 也dã 。 量lượng 亦diệc 有hữu 三tam 。 謂vị 現hiện 量lượng 。 比tỉ 量lượng 。 非phi 量lượng 。 頌tụng 言ngôn 現hiện 量lượng 。 現hiện 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 謂vị 現hiện 在tại 。 簡giản 非phi 過quá 未vị 。 二nhị 謂vị 顯hiển 現hiện 。 簡giản 非phi 種chủng 子tử 。 三tam 謂vị 現hiện 有hữu 。 簡giản 無vô 體thể 法pháp 。 量lượng 謂vị 量lượng 度độ 。 是thị 楷# 定định 義nghĩa 。 謂vị 心tâm 於ư 境cảnh 。 度độ 量lương 楷# 定định 法pháp 之chi 自tự 相tương/tướng 。 不bất 錯thác 謬mậu 故cố 。 今kim 言ngôn 現hiện 量lượng 。 不bất 度độ 量lương 也dã 。 圓viên 覺giác 經Kinh 云vân 。 譬thí 如như 眼nhãn 光quang 。 曉hiểu 了liễu 前tiền 境cảnh 。 其kỳ 光quang 圓viên 滿mãn 。 得đắc 無vô 憎tăng 愛ái 。 可khả 證chứng 現hiện 量lượng 。 不bất 分phân 別biệt 義nghĩa 。 以dĩ 前tiền 五ngũ 識thức 。 於ư 緣duyên 境cảnh 時thời 。 離ly 映ánh 障chướng 等đẳng 。 顯hiển 了liễu 分phân 明minh 。 得đắc 境cảnh 自tự 性tánh 。 故cố 唯duy 現hiện 量lượng 。 若nhược 現hiện 屬thuộc 境cảnh 。 量lượng 屬thuộc 心tâm 。 依y 士sĩ 釋thích 也dã 。 雖tuy 心tâm 由do 境cảnh 生sanh 。 而nhi 境cảnh 劣liệt 心tâm 勝thắng 。 由do 心tâm 勝thắng 故cố 。 方phương 顯hiển 境cảnh 名danh 。 由do 量lượng 勝thắng 故cố 。 乃nãi 知tri 現hiện 義nghĩa 。 故cố 云vân 勝thắng 劣liệt 依y 彰chương 依y 士sĩ 釋thích 。 如như 父phụ 生sanh 子tử 。 子tử 名danh 勝thắng 故cố 。 彰chương 顯hiển 父phụ 名danh 。 是thị 為vi 依y 士sĩ 。 或hoặc 俱câu 屬thuộc 心tâm 。 持trì 業nghiệp 釋thích 也dã 。 謂vị 於ư 心tâm 量lượng 上thượng 。 親thân 持trì 顯hiển 現hiện 業nghiệp 用dụng 。 故cố 云vân 體thể 持trì 業nghiệp 用dụng 持trì 業nghiệp 釋thích 。 或hoặc 現hiện 屬thuộc 根căn 。 量lượng 屬thuộc 心tâm 。 依y 主chủ 釋thích 也dã 。 謂vị 前tiền 五ngũ 識thức 。 依y 根căn 得đắc 名danh 。 所sở 依y 之chi 根căn 。 為vi 緣duyên 發phát 識thức 。 故cố 有hữu 主chủ 義nghĩa 。 能năng 依y 心tâm 量lượng 。 生sanh 滅diệt 改cải 轉chuyển 。 名danh 為vi 客khách 義nghĩa 。 故cố 云vân 能năng 所sở 依y 彰chương 依y 主chủ 釋thích 也dã 。 所sở 言ngôn 現hiện 量lượng 。 以dĩ 何hà 為vi 體thể 。 曰viết 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 為vi 現hiện 量lượng 體thể 。 何hà 無vô 分phân 別biệt 。 曰viết 。 正chánh 解giải 心tâm 王vương 。 心tâm 所sở 緣duyên 境cảnh 。 離ly 名danh 種chủng 類loại 。 名danh 無vô 分phân 別biệt 。 故cố 以dĩ 此thử 智trí 。 為vi 現hiện 量lượng 體thể 。 因nhân 明minh 正chánh 理lý 門môn 論luận 。 說thuyết 有hữu 四tứ 種chủng 現hiện 量lượng 。 一nhất 前tiền 五ngũ 種chủng 識thức 。 二nhị 同đồng 時thời 意ý 識thức 。 三tam 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 自tự 證chứng 分phần/phân 體thể 。 四tứ 一nhất 切thiết 定định 心tâm 。 以dĩ 此thử 四tứ 種chủng 。 皆giai 實thật 證chứng 境cảnh 。 而nhi 無vô 分phân 別biệt 。 名danh 為vi 現hiện 量lượng 。 故cố 前tiền 五ngũ 識thức 。 於ư 三tam 量lượng 中trung 。 唯duy 是thị 現hiện 量lượng 。 頌tụng 言ngôn 三tam 性tánh 。 謂vị 善thiện 性tánh 。 不bất 善thiện 性tánh 。 無vô 記ký 性tánh 。 此thử 前tiền 五ngũ 識thức 。 善thiện 惡ác 無vô 記ký 。 三tam 性tánh 俱câu 通thông 。 何hà 則tắc 。 以dĩ 五ngũ 識thức 性tánh 。 非phi 恆hằng 一nhất 故cố 。 遇ngộ 善thiện 境cảnh 時thời 。 識thức 性tánh 即tức 善thiện 。 不bất 善thiện 境cảnh 時thời 。 識thức 亦diệc 不bất 善thiện 。 於ư 無vô 記ký 時thời 。 識thức 即tức 無vô 記ký 。 故cố 前tiền 五ngũ 識thức 。 三tam 性tánh 俱câu 通thông 。

眼nhãn 耳nhĩ 身thân 三tam 二nhị 地địa 居cư 。

頌tụng 前tiền 五ngũ 識thức 所sở 居cư 界giới 地địa 。 眼nhãn 耳nhĩ 身thân 三tam 。 三tam 界giới 九cửu 地địa 。 唯duy 在tại 二nhị 界giới 二nhị 地địa 中trung 居cư 。 謂vị 欲dục 界giới 五ngũ 趣thú 雜tạp 居cư 地địa 。 色sắc 界giới 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 地địa 。 以dĩ 有hữu 飲ẩm 食thực 。 睡thụy 眠miên 。 淫dâm 欲dục 。 故cố 名danh 欲dục 界giới 。 天thiên 趣thú 。 人nhân 趣thú 。 畜súc 生sanh 。 餓ngạ 鬼quỷ 。 地địa 獄ngục 。 同đồng 處xứ 。 故cố 名danh 雜tạp 居cư 。 色sắc 界giới 諸chư 天thiên 。 雖tuy 有hữu 未vị 滅diệt 。 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 有hữu 漏lậu 禪thiền 定định 。 意ý 在tại 滅diệt 心tâm 。 唯duy 存tồn 色sắc 質chất 。 故cố 名danh 色sắc 界giới 。 得đắc 到đáo 初sơ 禪thiền 。 雖tuy 未vị 入nhập 定định 。 已dĩ 離ly 欲dục 界giới 雜tạp 生sanh 諸chư 苦khổ 。 喜hỷ 得đắc 上thượng 界giới 靜tĩnh 地địa 之chi 樂lạc 。 故cố 名danh 離ly 生sanh 喜hỷ 樂lạc 。 上thượng 之chi 三tam 禪thiền 。 何hà 無vô 眼nhãn 等đẳng 。 曰viết 。 以dĩ 上thượng 三tam 禪thiền 。 既ký 無vô 尋tầm 伺tứ 。 識thức 不bất 起khởi 故cố 。 謂vị 於ư 初sơ 禪thiền 。 未vị 入nhập 定định 時thời 。 名danh 有hữu 尋tầm 伺tứ 。 故cố 有hữu 眼nhãn 等đẳng 三tam 識thức 。 已dĩ 入nhập 定định 時thời 。 無vô 尋tầm 唯duy 伺tứ 。 闕khuyết 一nhất 不bất 生sanh 。 二nhị 禪thiền 以dĩ 上thượng 。 無vô 尋tầm 無vô 伺tứ 。 雙song 闕khuyết 不bất 起khởi 。 問vấn 。 五ngũ 識thức 不bất 與dữ 尋tầm 伺tứ 相tương 應ứng 。 何hà 無vô 尋tầm 伺tứ 。 三tam 識thức 不bất 起khởi 。 曰viết 。 尋tầm 伺tứ 雖tuy 不bất 與dữ 五ngũ 相tương 應ứng 。 而nhi 與dữ 第đệ 六lục 意ý 識thức 相tương 應ứng 。 第đệ 六lục 又hựu 與dữ 前tiền 五ngũ 為vi 緣duyên 。 名danh 分phân 別biệt 依y 。 意ý 分phân 別biệt 時thời 。 必tất 有hữu 尋tầm 伺tứ 。 若nhược 無vô 尋tầm 伺tứ 。 意ý 無vô 分phân 別biệt 。 若nhược 無vô 分phân 別biệt 。 前tiền 五ngũ 不bất 起khởi 。 以dĩ 闕khuyết 一nhất 緣duyên 。 識thức 不bất 起khởi 故cố 。 此thử 句cú 頌tụng 中trung 。 影ảnh 略lược 鼻tị 舌thiệt 二nhị 識thức 界giới 地địa 。 唯duy 在tại 欲dục 界giới 。 五ngũ 趣thú 雜tạp 居cư 地địa 。 上thượng 界giới 地địa 中trung 。 何hà 無vô 鼻tị 舌thiệt 。 答đáp 。 鼻tị 舌thiệt 二nhị 識thức 。 以dĩ 香hương 味vị 觸xúc 三tam 塵trần 為vi 境cảnh 。 即tức 段đoạn 食thực 體thể 。 段đoạn 食thực 既ký 為vi 禪thiền 天thiên 所sở 厭yếm 。 香hương 味vị 觸xúc 塵trần 。 上thượng 界giới 俱câu 無vô 。 識thức 亦diệc 不bất 起khởi 。

徧biến 行hành 別biệt 境cảnh 善thiện 十thập 一nhất 。 中trung 二nhị 大đại 八bát 貪tham 瞋sân 癡si 。

頌tụng 前tiền 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 心tâm 所sở 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 恆hằng 依y 心tâm 起khởi 。 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 繫hệ 屬thuộc 於ư 心tâm 。 故cố 名danh 心tâm 所sở 。 如như 屬thuộc 我ngã 物vật 。 立lập 我ngã 所sở 名danh 。 心tâm 於ư 所sở 緣duyên 。 唯duy 取thủ 總tổng 相tương/tướng 。 心tâm 所sở 於ư 彼bỉ 。 亦diệc 取thủ 別biệt 相tướng 。 助trợ 成thành 心tâm 事sự 。 得đắc 心tâm 所sở 名danh 。 雖tuy 諸chư 心tâm 所sở 。 名danh 義nghĩa 無vô 異dị 。 而nhi 有hữu 六lục 位vị 。 種chủng 類loại 差sai 別biệt 。 謂vị 徧biến 行hành 有hữu 五ngũ 。 別biệt 境cảnh 亦diệc 五ngũ 。 善thiện 有hữu 十thập 一nhất 。 煩phiền 惱não 有hữu 六lục 。 隨tùy 煩phiền 惱não 有hữu 二nhị 十thập 。 不bất 定định 有hữu 四tứ 。 合hợp 五ngũ 十thập 一nhất 。 何hà 名danh 徧biến 行hành 。 曰viết 。 徧biến 謂vị 普phổ 周chu 。 行hành 即tức 心tâm 所sở 。 故cố 說thuyết 徧biến 行hành 。 一nhất 切thiết 心tâm 中trung 。 俱câu 可khả 得đắc 故cố 。 何hà 名danh 別biệt 境cảnh 。 曰viết 。 緣duyên 別biệt 別biệt 境cảnh 。 而nhi 得đắc 生sanh 故cố 。 何hà 名danh 善thiện 位vị 。 曰viết 。 唯duy 善thiện 心tâm 中trung 。 可khả 得đắc 生sanh 故cố 。 何hà 名danh 煩phiền 惱não 。 曰viết 。 性tánh 是thị 根căn 本bổn 煩phiền 惱não 攝nhiếp 故cố 。 何hà 隨tùy 煩phiền 惱não 。 曰viết 。 煩phiền 惱não 等đẳng 流lưu 。 分phần/phân 位vị 攝nhiếp 故cố 。 何hà 名danh 不bất 定định 。 曰viết 。 於ư 善thiện 染nhiễm 等đẳng 。 皆giai 不bất 定định 故cố 。 此thử 前tiền 五ngũ 識thức 。 於ư 六lục 位vị 中trung 。 唯duy 闕khuyết 不bất 定định 。 五ngũ 十thập 一nhất 中trung 。 唯duy 三tam 十thập 四tứ 。 餘dư 十thập 七thất 所sở 。 互hỗ 相tương 違vi 故cố 。 徧biến 行hành 五ngũ 中trung 。 一nhất 作tác 意ý 。 謂vị 能năng 警cảnh 心tâm 為vi 性tánh 。 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 。 引dẫn 心tâm 為vi 業nghiệp 。 此thử 之chi 一nhất 法pháp 。 有hữu 二nhị 功công 能năng 。 心tâm 未vị 起khởi 時thời 。 警cảnh 心tâm 令linh 起khởi 。 心tâm 既ký 起khởi 已dĩ 。 引dẫn 令linh 趣thú 境cảnh 。 故cố 名danh 作tác 意ý 。 何hà 唯duy 引dẫn 心tâm 。 曰viết 。 雖tuy 則tắc 亦diệc 能năng 引dẫn 起khởi 心tâm 所sở 。 心tâm 是thị 主chủ 故cố 。 但đãn 說thuyết 引dẫn 心tâm 。 二nhị 觸xúc 。 令linh 心tâm 心tâm 所sở 。 觸xúc 境cảnh 為vi 性tánh 。 受thọ 想tưởng 思tư 等đẳng 。 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 言ngôn 思tư 等đẳng 者giả 。 五ngũ 蘊uẩn 論luận 云vân 。 行hành 蘊uẩn 有hữu 七thất 十thập 三tam 法pháp 。 皆giai 以dĩ 觸xúc 為vi 所sở 依y 。 故cố 言ngôn 思tư 等đẳng 。 思tư 於ư 行hành 蘊uẩn 。 為vi 主chủ 勝thắng 故cố 。 舉cử 此thử 攝nhiếp 餘dư 。 三tam 受thọ 。 謂vị 能năng 領lãnh 納nạp 順thuận 違vi 俱câu 非phi 境cảnh 相tướng 為vi 性tánh 。 起khởi 愛ái 為vi 業nghiệp 。 能năng 起khởi 合hợp 離ly 非phi 二nhị 欲dục 故cố 。 四tứ 想tưởng 。 謂vị 能năng 於ư 境cảnh 。 取thủ 像tượng 為vi 性tánh 。 施thi 設thiết 種chủng 種chủng 。 名danh 言ngôn 為vi 業nghiệp 。 要yếu 安an 立lập 境cảnh 分phân 齊tề 相tương/tướng 故cố 。 方phương 能năng 隨tùy 起khởi 種chủng 種chủng 名danh 言ngôn 。 五ngũ 思tư 。 謂vị 能năng 令linh 心tâm 造tạo 作tác 為vi 性tánh 。 於ư 善thiện 品phẩm 等đẳng 。 役dịch 心tâm 為vi 業nghiệp 。 以dĩ 能năng 取thủ 境cảnh 。 正chánh 因nhân 等đẳng 相tương/tướng 。 駈khu 役dịch 自tự 心tâm 。 令linh 造tạo 善thiện 等đẳng 。 已dĩ 上thượng 五ngũ 所sở 。 名danh 徧biến 行hành 者giả 。 徧biến 四tứ 一nhất 切thiết 。 心tâm 得đắc 行hành 故cố 。 謂vị 一nhất 切thiết 性tánh (# 即tức 善thiện 等đẳng 三tam 性tánh )# 。 一nhất 切thiết 地địa (# 即tức 凡phàm 聖thánh 諸chư 地địa )# 。 一nhất 切thiết 時thời (# 即tức 長trường 短đoản 時thời )# 。 一nhất 切thiết 俱câu (# 即tức 八bát 種chủng 識thức )# 。 此thử 皆giai 徧biến 故cố 。 立lập 徧biến 行hành 名danh 。 別biệt 境cảnh 五ngũ 中trung 。 一nhất 欲dục 者giả 。 於ư 所sở 樂lạc 境cảnh 。 希hy 望vọng 為vi 性tánh 。 勤cần 依y 為vi 業nghiệp 。 又hựu 所sở 樂lạc 境cảnh 。

復phục 有hữu 三tam 義nghĩa 。 有hữu 義nghĩa 所sở 樂lạc 。 謂vị 可khả 欣hân 境cảnh 。 於ư 可khả 厭yếm 事sự 。 不bất 起khởi 欲dục 故cố 。 有hữu 義nghĩa 所sở 樂lạc 。 謂vị 所sở 求cầu 境cảnh 。 於ư 可khả 欣hân 厭yếm 。 求cầu 合hợp 離ly 故cố 。 於ư 中trung 庸dong 境cảnh 。 一nhất 向hướng 無vô 欲dục 。 有hữu 義nghĩa 所sở 樂lạc 。 謂vị 所sở 欲dục 觀quán 。 若nhược 不bất 欲dục 觀quán 。 即tức 全toàn 無vô 欲dục 。 據cứ 此thử 三tam 義nghĩa 。 欲dục 非phi 徧biến 行hành 。 二nhị 勝thắng 解giải 。 於ư 決quyết 定định 境cảnh 。 印ấn 持trì 為vi 性tánh 。 不bất 可khả 引dẫn 轉chuyển 為vi 業nghiệp 。 故cố 猶do 豫dự 境cảnh 。 勝thắng 解giải 全toàn 無vô 。 亦diệc 非phi 偏thiên 行hành 。 三tam 念niệm 者giả 。 於ư 曾tằng 習tập 境cảnh 。 令linh 心tâm 明minh 記ký 不bất 忘vong 為vi 性tánh 。 定định 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 數số 憶ức 持trì 。 曾tằng 所sở 受thọ 境cảnh 。 令linh 不bất 忘vong 失thất 。 能năng 引dẫn 定định 故cố 。 於ư 曾tằng 未vị 受thọ 體thể 類loại 境cảnh 中trung 。 全toàn 不bất 起khởi 念niệm 。 設thiết 曾tằng 所sở 受thọ 。 不bất 能năng 明minh 記ký 。 念niệm 亦diệc 不bất 生sanh 。 故cố 非phi 徧biến 行hành 。 四tứ 定định 者giả 。 於ư 所sở 觀quán 境cảnh 。 令linh 心tâm 專chuyên 注chú 不bất 散tán 為vi 性tánh 。 智trí 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 觀quán 得đắc 失thất 俱câu 非phi 境cảnh 中trung 。 令linh 心tâm 專chuyên 注chú 不bất 散tán 。 依y 斯tư 便tiện 有hữu 決quyết 擇trạch 智trí 生sanh 。 若nhược 不bất 專chuyên 注chú 。 便tiện 無vô 定định 起khởi 。 故cố 非phi 徧biến 行hành 。 五ngũ 慧tuệ 者giả 。 於ư 所sở 觀quán 境cảnh 。 簡giản 擇trạch 為vi 性tánh 。 斷đoạn 疑nghi 為vi 業nghiệp 。 於ư 非phi 觀quán 境cảnh 。 愚ngu 昧muội 心tâm 中trung 。 無vô 簡giản 擇trạch 故cố 。 非phi 徧biến 行hành 攝nhiếp 。 善thiện 十thập 一nhất 者giả 。 三tam 十thập 頌tụng 云vân 。 善thiện 謂vị 信tín 慚tàm 愧quý 。 無vô 貪tham 等đẳng 三tam 根căn 。 勤cần 安an 不bất 放phóng 逸dật 。 行hành 捨xả 及cập 不bất 害hại 。 一nhất 信tín 者giả 。 於ư 實thật 德đức 能năng 。 深thâm 忍nhẫn 樂nhạo 欲dục 。 心tâm 淨tịnh 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 不bất 信tín 。 樂nhạo/nhạc/lạc 善thiện 為vi 業nghiệp 。 然nhiên 信tín 差sai 別biệt 。 略lược 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 信tín 實thật 有hữu 。 謂vị 於ư 諸chư 法pháp 。 實thật 事sự 理lý 中trung 。 深thâm 信tín 忍nhẫn 故cố 。 二nhị 信tín 有hữu 德đức 。 謂vị 於ư 三Tam 寶Bảo 真chân 淨tịnh 德đức 中trung 。 深thâm 信tín 樂nhạo 故cố 。 三tam 信tín 有hữu 能năng 。 謂vị 於ư 一nhất 切thiết 。 世thế 出xuất 世thế 善thiện 。 深thâm 信tín 有hữu 力lực 。 能năng 得đắc 能năng 成thành 。 起khởi 希hy 望vọng 故cố 。 由do 斯tư 對đối 法pháp 不bất 信tín 之chi 心tâm 。 愛ái 樂nhạo 證chứng 修tu 世thế 出xuất 世thế 善thiện 。 問vấn 。 忍nhẫn 謂vị 勝thắng 解giải 。 此thử 即tức 信tín 因nhân 。 樂nhạo 欲dục 謂vị 欲dục 。 即tức 是thị 信tín 果quả 。 確xác 成thành 此thử 信tín 。 自tự 性tánh 是thị 何hà 。 答đáp 。 豈khởi 不bất 適thích 言ngôn 。 心tâm 淨tịnh 為vi 性tánh 。 此thử 性tánh 澄trừng 清thanh 。 能năng 淨tịnh 心tâm 等đẳng 。 以dĩ 心tâm 勝thắng 故cố 。 立lập 心tâm 淨tịnh 名danh 。 如như 水thủy 清thanh 珠châu 。 能năng 清thanh 濁trược 水thủy 。 二nhị 慚tàm 者giả 。 依y 自tự 法pháp 力lực 。 崇sùng 重trọng/trùng 賢hiền 善thiện 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 無vô 慚tàm 。 止chỉ 息tức 惡ác 行hành 為vi 業nghiệp 。 自tự 即tức 自tự 身thân 。 法pháp 謂vị 教giáo 法pháp 。 言ngôn 我ngã 如như 是thị 身thân 。 解giải 如như 是thị 法pháp 。 敢cảm 作tác 諸chư 惡ác 也dã 。 三tam 愧quý 者giả 。 依y 世thế 間gian 力lực 。 輕khinh 拒cự 暴bạo 惡ác 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 無vô 愧quý 。 止chỉ 息tức 惡ác 行hành 為vi 業nghiệp 。 世thế 人nhân 譏cơ 訶ha 。 名danh 世thế 間gian 力lực 。 言ngôn 輕khinh 拒cự 者giả 。 輕khinh 有hữu 惡ác 者giả 而nhi 不bất 親thân 。 拒cự 惡ác 法pháp 業nghiệp 而nhi 不bất 作tác 。 無vô 貪tham 等đẳng 者giả 。 等đẳng 於ư 瞋sân 癡si 。 此thử 三tam 名danh 根căn 。 生sanh 善thiện 勝thắng 故cố 。 三tam 不bất 善thiện 根căn 。 近cận 對đối 治trị 故cố 。 四tứ 無vô 貪tham 者giả 。 於ư 有hữu 有hữu 具cụ 。 無vô 著trước 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 貪tham 著trước 。 作tác 善thiện 為vi 業nghiệp 。 有hữu 謂vị 三tam 有hữu 是thị 果quả 。 有hữu 具cụ 是thị 因nhân 。 三tam 界giới 因nhân 果quả 。 俱câu 不bất 著trước 故cố 。 五ngũ 無vô 瞋sân 者giả 。 於ư 苦khổ 苦khổ 具cụ 。 無vô 恚khuể 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 瞋sân 恚khuể 。 作tác 善thiện 為vi 業nghiệp 。 苦khổ 即tức 苦khổ 果quả 。 苦khổ 具cụ 是thị 因nhân 。 於ư 苦khổ 因nhân 果quả 。 俱câu 不bất 瞋sân 故cố 。 六lục 無vô 癡si 者giả 。 於ư 諸chư 事sự 理lý 。 明minh 解giải 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 愚ngu 癡si 。 作tác 善thiện 為vi 業nghiệp 。 七thất 勤cần 精tinh 進tấn 。 於ư 善thiện 惡ác 品phẩm 。 修tu 斷đoạn 事sự 中trung 。 勇dũng 捍hãn 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 懈giải 怠đãi 。 滿mãn 善thiện 為vi 業nghiệp 。 勇dũng 表biểu 勝thắng 進tiến 。 簡giản 諸chư 染nhiễm 法pháp 。 捍hãn 表biểu 精tinh 純thuần 。 簡giản 淨tịnh 無vô 記ký 。 即tức 顯hiển 精tinh 進tấn 。 唯duy 善thiện 性tánh 攝nhiếp 。 八bát 輕khinh 安an 者giả 。 遠viễn 離ly 麤thô 重trọng/trùng 。 調điều 暢sướng 身thân 心tâm 。 堪kham 任nhậm 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 惛hôn 沈trầm 。 轉chuyển 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 此thử 伏phục 除trừ 能năng 障chướng 定định 法pháp 。 令linh 所sở 依y 止chỉ 轉chuyển 安an 適thích 故cố 。 又hựu 曰viết 離ly 重trọng/trùng 名danh 輕khinh 。 調điều 暢sướng 名danh 安an 。 有hữu 所sở 堪kham 可khả 。 有hữu 所sở 任nhậm 受thọ 。 令linh 所sở 依y 身thân 心tâm 去khứ 麤thô 重trọng/trùng 。 得đắc 安an 隱ẩn 故cố 。 九cửu 不bất 放phóng 逸dật 。 精tinh 進tấn 三tam 根căn 。 於ư 所sở 修tu 斷đoạn 。 防phòng 修tu 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 放phóng 逸dật 。 成thành 滿mãn 一nhất 切thiết 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 善thiện 事sự 為vi 業nghiệp 。 謂vị 即tức 四tứ 法pháp 。 於ư 斷đoạn 修tu 事sự 。 皆giai 能năng 防phòng 修tu 。 名danh 不bất 放phóng 逸dật 。 非phi 別biệt 有hữu 體thể 。 無vô 異dị 相tướng 故cố 。 十thập 行hành 捨xả 者giả 。 精tinh 進tấn 三tam 根căn 。 令linh 心tâm 平bình 等đẳng 。 正chánh 直trực 。 無vô 功công 用dụng 住trụ 為vi 性tánh 。 對đối 治trị 掉trạo 舉cử 。 靜tĩnh 住trụ 為vi 業nghiệp 。 此thử 名danh 行hành 捨xả 。 於ư 五ngũ 蘊uẩn 中trung 。 捨xả 行hành 蘊uẩn 故cố 。 故cố 名danh 靜tĩnh 住trụ 。 令linh 心tâm 等đẳng 義nghĩa 。 由do 捨xả 。 令linh 心tâm 離ly 沈trầm 掉trạo 時thời 。 初sơ 心tâm 平bình 等đẳng 。 次thứ 心tâm 正chánh 直trực 。 後hậu 無vô 功công 用dụng 。 此thử 之chi 一nhất 法pháp 。 亦diệc 即tức 四tứ 法pháp 。 蓋cái 能năng 令linh 靜tĩnh 。 即tức 是thị 四tứ 法pháp 。 所sở 令linh 靜tĩnh 。 即tức 心tâm 平bình 等đẳng 等đẳng 義nghĩa 。 十thập 一nhất 不bất 害hại 。 於ư 諸chư 有hữu 情tình 。 不bất 為vi 損tổn 惱não 無vô 瞋sân 為vi 性tánh 。 能năng 對đối 治trị 害hại 。 悲bi 愍mẫn 有hữu 情tình 為vi 業nghiệp 。 謂vị 即tức 無vô 瞋sân 。 於ư 有hữu 情tình 所sở 。 不bất 為vi 損tổn 惱não 。 假giả 名danh 不bất 害hại 。 無vô 瞋sân 。 翻phiên 對đối 斷đoạn 物vật 命mạng 瞋sân 。 不bất 害hại 。 正chánh 違vi 損tổn 惱não 物vật 害hại 。 無vô 瞋sân 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 害hại 拔bạt 苦khổ 。 是thị 謂vị 此thử 二nhị 。 麤thô 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 理lý 實thật 無vô 瞋sân 。 實thật 有hữu 自tự 體thể 。 不bất 害hại 。 依y 彼bỉ 一nhất 分phần/phân 假giả 立lập 。 為vi 顯hiển 慈từ 悲bi 二nhị 相tương/tướng 別biệt 故cố 。 利lợi 樂lạc 有hữu 情tình 。 彼bỉ 二nhị 勝thắng 故cố 。 根căn 隨tùy 染nhiễm 惑hoặc 二nhị 十thập 六lục 種chủng 。 於ư 前tiền 五ngũ 識thức 。 止chỉ 具cụ 十thập 三tam 。 謂vị 根căn 本bổn 惑hoặc 六lục 中trung 前tiền 三tam 。 以dĩ 慢mạn 疑nghi 見kiến 。 唯duy 分phân 別biệt 起khởi 。 非phi 現hiện 量lượng 故cố 。 隨tùy 惑hoặc 二nhị 十thập 中trung 之chi 後hậu 十thập 。 前tiền 十thập 小tiểu 隨tùy 。 強cường/cưỡng 思tư 分phân 別biệt 。 非phi 任nhậm 運vận 故cố 。 隨tùy 惑hoặc 二nhị 十thập 。 分phần/phân 小tiểu 中trung 大đại 。 由do 自tự 類loại 俱câu 起khởi 。 徧biến 染nhiễm 二nhị 性tánh 。 徧biến 諸chư 染nhiễm 心tâm 。 於ư 此thử 三tam 義nghĩa 。 皆giai 具cụ 名danh 大đại 。 具cụ 一nhất 名danh 中trung 。 俱câu 無vô 名danh 小tiểu 。 言ngôn 二nhị 性tánh 者giả 。 謂vị 不bất 善thiện 性tánh 。 及cập 有hữu 覆phú 性tánh 。 掉trạo 舉cử 等đẳng 八bát 。 於ư 上thượng 三tam 義nghĩa 皆giai 具cụ 名danh 大đại 。 無vô 慚tàm 無vô 愧quý 。 自tự 類loại 俱câu 起khởi 。 具cụ 一nhất 名danh 中trung 。 忿phẫn 等đẳng 十thập 法pháp 。 各các 別biệt 起khởi 故cố 。 闕khuyết 自tự 類loại 俱câu 起khởi 。 唯duy 是thị 不bất 善thiện 。 闕khuyết 徧biến 染nhiễm 二nhị 性tánh 。 既ký 闕khuyết 有hữu 覆phú 。 不bất 徧biến 一nhất 切thiết 染nhiễm 心tâm 。 三tam 義nghĩa 俱câu 無vô 。 故cố 名danh 小tiểu 隨tùy 。 唯duy 與dữ 第đệ 六lục 意ý 識thức 相tương 應ứng 。 此thử 不bất 釋thích 義nghĩa 。 中trung 隨tùy 二nhị 中trung 。 一nhất 無vô 慚tàm 者giả 。 不bất 顧cố 自tự 法pháp 。 輕khinh 拒cự 賢hiền 善thiện 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 礙ngại 慚tàm 。 生sanh 長trưởng 惡ác 行hành 為vi 業nghiệp 。 二nhị 無vô 愧quý 者giả 。 不bất 顧cố 世thế 間gian 。 崇sùng 重trọng/trùng 暴bạo 惡ác 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 礙ngại 愧quý 。 生sanh 長trưởng 惡ác 行hành 為vi 業nghiệp 。 大đại 隨tùy 八bát 中trung 。 一nhất 掉trạo 舉cử 者giả 。 令linh 心tâm 於ư 境cảnh 。 不bất 寂tịch 靜tĩnh 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 行hành 捨xả 奢xa 摩ma 他tha 為vi 業nghiệp 。 二nhị 惛hôn 沉trầm 者giả 。 令linh 心tâm 於ư 境cảnh 。 無vô 堪kham 任nhậm 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 輕khinh 安an 毗Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 為vi 業nghiệp 。 三tam 不bất 信tín 者giả 。 於ư 實thật 德đức 能năng 。 不bất 忍nhẫn 樂nhạo 欲dục 。 心tâm 穢uế 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 淨tịnh 信tín 。 惰nọa 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 不bất 信tín 者giả 。 多đa 懈giải 怠đãi 故cố 。 四tứ 懈giải 怠đãi 者giả 。 於ư 善thiện 惡ác 品phẩm 。 修tu 斷đoạn 事sự 中trung 。 懶lãn 惰nọa 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 精tinh 進tấn 。 增tăng 染nhiễm 為vi 業nghiệp 。 謂vị 懈giải 怠đãi 者giả 。 滋tư 長trưởng 染nhiễm 故cố 。 五ngũ 放phóng 逸dật 者giả 。 於ư 染nhiễm 淨tịnh 品phẩm 。 不bất 能năng 防phòng 修tu 。 縱túng/tung 蕩đãng 為vi 性tánh 。 障chướng 不bất 放phóng 逸dật 。 增tăng 惡ác 損tổn 善thiện 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 由do 懈giải 怠đãi 。 及cập 貪tham 瞋sân 癡si 。 不bất 能năng 防phòng 修tu 染nhiễm 淨tịnh 品phẩm 法pháp 。 總tổng 名danh 放phóng 逸dật 。 非phi 別biệt 有hữu 體thể 。 六lục 失thất 念niệm 者giả 。 於ư 諸chư 所sở 緣duyên 。 不bất 能năng 明minh 記ký 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 正chánh 念niệm 。 散tán 亂loạn 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 蓋cái 失thất 念niệm 者giả 。 心tâm 散tán 亂loạn 故cố 。 有hữu 義nghĩa 失thất 念niệm 。 念niệm 一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 。 說thuyết 是thị 煩phiền 惱não 相tướng 應ưng 念niệm 故cố 。 有hữu 義nghĩa 失thất 念niệm 。 癡si 一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 。 瑜du 伽già 說thuyết 此thử 。 是thị 癡si 分phần/phân 故cố 。 癡si 令linh 念niệm 失thất 。 故cố 名danh 失thất 念niệm 。 有hữu 義nghĩa 失thất 念niệm 。 俱câu 一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 。 由do 前tiền 二nhị 文văn 影ảnh 略lược 說thuyết 故cố 。 論luận 復phục 說thuyết 此thử 徧biến 染nhiễm 心tâm 故cố 。 而nhi 無vô 別biệt 體thể 。 七thất 散tán 亂loạn 者giả 。 於ư 諸chư 所sở 緣duyên 。 令linh 心tâm 流lưu 蕩đãng 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 正chánh 定định 。 惡ác 慧tuệ 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 散tán 亂loạn 者giả 。 發phát 惡ác 慧tuệ 故cố 。 八bát 不bất 正chánh 知tri 。 於ư 所sở 觀quán 境cảnh 。 謬mậu 解giải 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 正chánh 知tri 。 悔hối 犯phạm 為vi 業nghiệp 。 謂vị 不bất 正chánh 知tri 。 多đa 悔hối 犯phạm 故cố 。 有hữu 義nghĩa 說thuyết 為vi 慧tuệ 一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 。 有hữu 義nghĩa 說thuyết 為vi 癡si 一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 。 有hữu 義nghĩa 說thuyết 為vi 俱câu 一nhất 分phần/phân 攝nhiếp 。 故cố 不bất 正chánh 知tri 。 非phi 別biệt 有hữu 體thể 。 放phóng 逸dật 。 失thất 念niệm 。 及cập 不bất 正chánh 知tri 。 三tam 是thị 假giả 有hữu 。 餘dư 五ngũ 是thị 實thật ○# 。 貪tham 瞋sân 癡si 者giả 。 即tức 根căn 本bổn 煩phiền 惱não 。 六lục 中trung 之chi 三tam 也dã 。 一nhất 貪tham 者giả 。 於ư 有hữu 有hữu 具cụ 。 染nhiễm 著trước 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 無vô 貪tham 。 生sanh 苦khổ 為vi 業nghiệp 。 謂vị 由do 愛ái 力lực 。 取thủ 蘊uẩn 生sanh 故cố ○# 二nhị 瞋sân 者giả 。 於ư 苦khổ 苦khổ 具cụ 。 增tăng 恚khuể 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 無vô 瞋sân 。 不bất 安an 隱ẩn 性tánh 。 惡ác 行hành 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 瞋sân 。 必tất 令linh 身thân 心tâm 熱nhiệt 惱não 。 起khởi 諸chư 惡ác 業nghiệp 。 不bất 善thiện 性tánh 故cố ○# 三tam 癡si 者giả 。 於ư 諸chư 理lý 事sự 。 迷mê 闇ám 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 無vô 礙ngại 。 一nhất 切thiết 雜tạp 染nhiễm 。 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 由do 無vô 明minh 。 起khởi 疑nghi 邪tà 見kiến 。 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 。 隨tùy 煩phiền 惱não 業nghiệp 。 能năng 招chiêu 後hậu 生sanh 。 雜tạp 染nhiễm 法pháp 故cố ○# 問vấn 。 五ngũ 識thức 何hà 無vô 慢mạn 等đẳng 。 答đáp 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 由do 稱xưng 量lượng 等đẳng 。 起khởi 慢mạn 等đẳng 故cố 。 俗tục 詮thuyên 曰viết 。 稱xưng 量lượng 等đẳng 於ư 猶do 豫dự 推thôi 求cầu 。 慢mạn 等đẳng 疑nghi 見kiến 。 謂vị 慢mạn 由do 稱xưng 量lượng 起khởi 。 疑nghi 由do 猶do 豫dự 起khởi 。 見kiến 由do 推thôi 求cầu 起khởi 。 故cố 慢mạn 等đẳng 三tam 。 俱câu 分phân 別biệt 起khởi 。 非phi 五ngũ 識thức 俱câu 。 何hà 無vô 忿phẫn 等đẳng 。 曰viết 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 小tiểu 十thập 麤thô 猛mãnh 。 五ngũ 識thức 中trung 無vô 。 何hà 無vô 不bất 定định 。 曰viết 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 悔hối 眠miên 唯duy 與dữ 第đệ 六lục 識thức 俱câu 。 非phi 五ngũ 法pháp 故cố 。 又hựu 說thuyết 尋tầm 伺tứ 。 以dĩ 名danh 身thân 等đẳng 義nghĩa 為vi 所sở 緣duyên 。 非phi 五ngũ 識thức 身thân 。 以dĩ 名danh 身thân 等đẳng 義nghĩa 為vi 境cảnh 故cố 。

五ngũ 識thức 同đồng 依y 淨tịnh 色sắc 根căn 。

頌tụng 前tiền 五ngũ 識thức 。 依y 根căn 發phát 起khởi 。 及cập 得đắc 名danh 之chi 義nghĩa 。 言ngôn 淨tịnh 色sắc 者giả 。 簡giản 非phi 浮phù 塵trần 。 又hựu 言ngôn 依y 根căn 。 簡giản 非phi 依y 境cảnh 。 境cảnh 但đãn 所sở 緣duyên 。 無vô 發phát 識thức 用dụng 。 如như 根căn 壞hoại 時thời 。 設thiết 若nhược 有hữu 境cảnh 。 識thức 亦diệc 不bất 起khởi 。 唯duy 根căn 能năng 發phát 。 故cố 曰viết 依y 根căn 。 非phi 浮phù 塵trần 者giả 。 以dĩ 彼bỉ 虗hư 假giả 。 有hữu 損tổn 壞hoại 故cố 。 故cố 名danh 為vi 浮phù 。 又hựu 無vô 見kiến 聞văn 覺giác 知tri 用dụng 故cố 。 名danh 之chi 為vi 塵trần 。 故cố 楞lăng 嚴nghiêm 云vân 。 眼nhãn 如như 蒲bồ 桃đào 朵đóa 。 耳nhĩ 如như 新tân 卷quyển 葉diệp 。 鼻tị 如như 雙song 垂thùy 爪trảo 。 舌thiệt 如như 初sơ 偃yển 月nguyệt 。 身thân 如như 腰yêu 皷cổ 顙tảng 。 是thị 也dã 。 依y 淨tịnh 色sắc 者giả 。 亦diệc 名danh 勝thắng 義nghĩa 。 謂vị 於ư 眼nhãn 等đẳng 一nhất 分phần/phân 淨tịnh 色sắc 。 如như 淨tịnh 醍đề 醐hồ 。 有hữu 此thử 性tánh 故cố 。 眼nhãn 等đẳng 識thức 生sanh 。 無vô 即tức 不bất 生sanh 。 照chiếu 境cảnh 發phát 識thức 。 以dĩ 成thành 根căn 用dụng 。 故cố 名danh 勝thắng 義nghĩa 。 不bất 同đồng 浮phù 塵trần 。 虗hư 假giả 損tổn 壞hoại 。 此thử 無vô 損tổn 壞hoại 。 故cố 亦diệc 名danh 勝thắng 。 不bất 同đồng 浮phù 塵trần 。 無vô 見kiến 聞văn 等đẳng 。 此thử 能năng 覺giác 知tri 。 故cố 亦diệc 名danh 勝thắng 。 如như 眼nhãn 能năng 見kiến 色sắc 。 耳nhĩ 能năng 聞văn 聲thanh 。 鼻tị 能năng 嗅khứu 香hương 。 舌thiệt 能năng 嘗thường 味vị 。 身thân 能năng 覺giác 觸xúc 是thị 也dã 。 觀quán 所sở 緣duyên 緣duyên 論luận 云vân 。 識thức 上thượng 色sắc 功công 能năng 。 名danh 五ngũ 根căn 應ưng 理lý 。 功công 能năng 與dữ 境cảnh 色sắc 。 無vô 始thỉ 互hỗ 為vi 因nhân 。 論luận 自tự 釋thích 云vân 。 以dĩ 能năng 發phát 識thức 。 比tỉ 知tri 有hữu 根căn 。 此thử 但đãn 功công 能năng 。 非phi 外ngoại 所sở 造tạo 。 又hựu 云vân 。 此thử 根căn 功công 能năng 。 與dữ 前tiền 境cảnh 色sắc 。 從tùng 無vô 始thỉ 際tế 。 展triển 轉chuyển 為vi 因nhân 。 謂vị 此thử 功công 能năng 。 至chí 成thành 熟thục 位vị 。 生sanh 現hiện 識thức 上thượng 。 五ngũ 內nội 境cảnh 色sắc 。 此thử 內nội 境cảnh 色sắc 。 復phục 能năng 引dẫn 起khởi 。 異dị 熟thục 識thức 上thượng 。 五ngũ 根căn 功công 能năng 。 根căn 境cảnh 二nhị 色sắc 與dữ 識thức 。 一nhất 異dị 。 或hoặc 非phi 一nhất 異dị 。 隨tùy 樂nhạo/nhạc/lạc 應ưng 說thuyết 。 故cố 知tri 根căn 塵trần 。 雖tuy 俱câu 名danh 色sắc 。 而nhi 有hữu 有hữu 知tri 無vô 知tri 二nhị 義nghĩa 別biệt 故cố 。 以dĩ 本bổn 無vô 明minh 。 原nguyên 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 有hữu 知tri 。 二nhị 者giả 無vô 知tri 。 若nhược 以dĩ 有hữu 知tri 。 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 則tắc 能năng 發phát 生sanh 八bát 識thức 心tâm 王vương 。 六lục 位vị 心tâm 所sở 。 若nhược 以dĩ 無vô 知tri 。 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 則tắc 能năng 發phát 生sanh 。 山sơn 河hà 大đại 地địa 。 器khí 界giới 等đẳng 法pháp 。 若nhược 以dĩ 有hữu 知tri 無vô 知tri 二nhị 種chủng 無vô 明minh 共cộng 為vi 緣duyên 故cố 。 則tắc 能năng 發phát 生sanh 內nội 之chi 根căn 身thân 。 雖tuy 則tắc 名danh 色sắc 。 而nhi 亦diệc 有hữu 知tri 。 故cố 淨tịnh 色sắc 根căn 。 能năng 知tri 能năng 見kiến 。 此thử 前tiền 五ngũ 識thức 。 隨tùy 根căn 立lập 名danh 。 具cụ 五ngũ 義nghĩa 故cố 。 一nhất 依y 根căn 之chi 識thức 。 依y 根căn 處xứ 所sở 。 得đắc 有hữu 識thức 故cố 。 二nhị 根căn 所sở 發phát 識thức 。 由do 根căn 能năng 發phát 。 識thức 方phương 生sanh 故cố 。 三tam 屬thuộc 根căn 之chi 識thức 。 由do 識thức 種chủng 子tử 。 隨tùy 逐trục 根căn 故cố 。 四tứ 助trợ 根căn 之chi 識thức 。 由do 識thức 有hữu 無vô 。 根căn 損tổn 益ích 故cố 。 五ngũ 如như 根căn 之chi 識thức 。 俱câu 有hữu 情tình 數số 。 之chi 所sở 攝nhiếp 故cố 。 一nhất 三tam 四tứ 五ngũ 。 皆giai 依y 主chủ 釋thích 。 唯duy 第đệ 二nhị 義nghĩa 。 又hựu 為vi 一nhất 例lệ 。 名danh 依y 土thổ/độ 釋thích 。 士sĩ 即tức 子tử 義nghĩa 。 根căn 能năng 發phát 識thức 。 雖tuy 得đắc 父phụ 名danh 。 以dĩ 唯duy 照chiếu 境cảnh 故cố 劣liệt 。 識thức 雖tuy 名danh 子tử 。 識thức 能năng 了liễu 境cảnh 故cố 勝thắng 。 依y 勝thắng 立lập 名danh 。 名danh 依y 士sĩ 釋thích 。

九cửu 緣duyên 七thất 八bát 好hảo 相tướng 隣lân 。

頌tụng 前tiền 五ngũ 識thức 。 從tùng 緣duyên 生sanh 義nghĩa 。 九cửu 緣duyên 者giả 。 一nhất 空không 緣duyên 。 謂vị 根căn 境cảnh 間gian 。 空không 隙khích 之chi 空không 。 二nhị 明minh 緣duyên 。 謂vị 日nhật 月nguyệt 燈đăng 。 三tam 種chủng 光quang 明minh 。 三tam 根căn 緣duyên 。 即tức 是thị 諸chư 識thức 所sở 依y 之chi 根căn 。 四tứ 境cảnh 緣duyên 。 即tức 是thị 諸chư 識thức 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 五ngũ 作tác 意ý 緣duyên 。 即tức 徧biến 行hành 五ngũ 中trung 之chi 一nhất 。 六lục 分phần 別biệt 依y 。 即tức 第đệ 六lục 識thức 。 七thất 染nhiễm 淨tịnh 依y 。 即tức 第đệ 七thất 識thức 。 八bát 根căn 本bổn 依y 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 九cửu 種chủng 子tử 緣duyên 。 即tức 是thị 諸chư 識thức 各các 親thân 種chủng 子tử 。 此thử 中trung 九cửu 緣duyên 。 於ư 四tứ 緣duyên 中trung 。 三tam 緣duyên 所sở 攝nhiếp 。 九cửu 中trung 種chủng 子tử 。 即tức 四tứ 緣duyên 中trung 第đệ 一nhất 因nhân 緣duyên 。 九cửu 中trung 境cảnh 緣duyên 。 即tức 四tứ 緣duyên 中trung 第đệ 三tam 所sở 緣duyên 。 九cửu 中trung 餘dư 七thất 。 即tức 四tứ 緣duyên 中trung 第đệ 四tứ 增tăng 上thượng 。 此thử 頌tụng 前tiền 五ngũ 。 若nhược 兼kiêm 後hậu 三tam 。 亦diệc 有hữu 頌tụng 云vân 。 眼nhãn 識thức 九cửu 緣duyên 生sanh 。 耳nhĩ 識thức 唯duy 從tùng 八bát 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 三tam 七thất 。 後hậu 三tam 五ngũ 三tam 四tứ 。 若nhược 加gia 等đẳng 無vô 間gian 。 從tùng 頭đầu 各các 增tăng 一nhất 。 諸chư 識thức 從tùng 緣duyên 。 唯duy 眼nhãn 全toàn 具cụ 。 耳nhĩ 闇ám 亦diệc 聞văn 。 除trừ 明minh 唯duy 八bát 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 三tam 。 合hợp 中trung 取thủ 境cảnh 。 暗ám 亦diệc 能năng 知tri 。 故cố 除trừ 空không 明minh 。 頌tụng 言ngôn 後hậu 三tam 。 即tức 六lục 七thất 八bát 識thức 。 五ngũ 三tam 四tứ 者giả 。 如như 次thứ 為vi 緣duyên 。 生sanh 後hậu 三tam 識thức 。 故cố 第đệ 六lục 識thức 。 唯duy 五ngũ 緣duyên 生sanh 。 一nhất 根căn 。 二nhị 境cảnh 。 三tam 作tác 意ý 。 四tứ 根căn 本bổn 。 五ngũ 種chủng 子tử 。 空không 明minh 之chi 外ngoại 。 又hựu 除trừ 分phân 別biệt 。 即tức 自tự 體thể 故cố 。 不bất 言ngôn 染nhiễm 淨tịnh 。 即tức 根căn 緣duyên 故cố 。 又hựu 第đệ 七thất 識thức 。 唯duy 三tam 緣duyên 者giả 。 一nhất 根căn 本bổn 依y 。 二nhị 作tác 意ý 緣duyên 。 三tam 種chủng 子tử 緣duyên 。 不bất 言ngôn 根căn 境cảnh 者giả 。 頌tụng 言ngôn 依y 彼bỉ 轉chuyển 緣duyên 彼bỉ 。 即tức 根căn 本bổn 故cố 。 又hựu 第đệ 八bát 識thức 。 四tứ 緣duyên 生sanh 者giả 。 一nhất 根căn 。 二nhị 境cảnh 。 三tam 作tác 意ý 。 四tứ 種chủng 子tử 。 不bất 言ngôn 根căn 本bổn 。 即tức 自tự 體thể 故cố 。 不bất 言ngôn 染nhiễm 淨tịnh 。 即tức 根căn 緣duyên 故cố 。 無vô 分phân 別biệt 者giả 。 不bất 緣duyên 見kiến 故cố 。 頌tụng 言ngôn 等đẳng 無vô 間gian 者giả 。 即tức 四tứ 緣duyên 中trung 第đệ 二nhị 緣duyên 也dã 。 各các 識thức 自tự 體thể 。 前tiền 滅diệt 為vi 緣duyên 。 引dẫn 生sanh 後hậu 識thức 。 氣khí 勢thế 相tương/tướng 等đẳng 。 故cố 名danh 為vi 等đẳng 。 中trung 無vô 障chướng 隔cách 。 故cố 名danh 無vô 間gian 。 若nhược 加gia 此thử 緣duyên 。 眼nhãn 即tức 十thập 緣duyên 。 乃nãi 至chí 第đệ 八bát 。 皆giai 具cụ 五ngũ 緣duyên 。 故cố 云vân 從tùng 頭đầu 各các 增tăng 其kỳ 一nhất 。

合hợp 三tam 離ly 二nhị 觀quán 塵trần 世thế 。

頌tụng 前tiền 五ngũ 識thức 。 帶đái 相tương/tướng 緣duyên 境cảnh 。 有hữu 離ly 合hợp 義nghĩa 。 何hà 知tri 離ly 合hợp 。 曰viết 。 識thức 從tùng 緣duyên 生sanh 。 因nhân 緣duyên 顯hiển 識thức 。 以dĩ 從tùng 緣duyên 義nghĩa 。 知tri 有hữu 離ly 合hợp 。 謂vị 九cửu 緣duyên 中trung 。 空không 明minh 二nhị 緣duyên 。 是thị 顯hiển 根căn 境cảnh 二nhị 相tương 離ly 義nghĩa 。 眼nhãn 耳nhĩ 二nhị 識thức 。 既ký 具cụ 空không 緣duyên 。 是thị 離ly 中trung 知tri 。 若nhược 無vô 空không 緣duyên 。 境cảnh 逼bức 附phụ 根căn 。 不bất 唯duy 無vô 知tri 。 而nhi 且thả 損tổn 根căn 。 如như 麤thô 色sắc 入nhập 眼nhãn 。 即tức 壞hoại 其kỳ 目mục 。 大đại 聲thanh 附phụ 耳nhĩ 。 即tức 使sử 人nhân 聾lung 。 是thị 以dĩ 壞hoại 根căn 不bất 壞hoại 根căn 別biệt 。 鼻tị 舌thiệt 身thân 三tam 。 不bất 具cụ 空không 緣duyên 。 是thị 合hợp 中trung 知tri 。 若nhược 具cụ 空không 緣duyên 。 根căn 境cảnh 遠viễn 離ly 。 香hương 味vị 觸xúc 塵trần 。 俱câu 不bất 知tri 故cố 。 若nhược 無vô 空không 緣duyên 。 香hương 臭xú 入nhập 鼻tị 。 酸toan 鹹hàm 上thượng 舌thiệt 寒hàn 熱nhiệt 著trước 身thân 。 根căn 境cảnh 交giao 合hợp 。 識thức 得đắc 知tri 故cố 。 是thị 以dĩ 知tri 處xứ 不bất 知tri 處xứ 異dị 。 頌tụng 言ngôn 觀quán 者giả 。 即tức 是thị 見kiến 分phần/phân 。 言ngôn 塵trần 世thế 者giả 。 即tức 是thị 相tương/tướng 分phần/phân 。 名danh 五ngũ 塵trần 境cảnh 。

愚ngu 者giả 難nạn/nan 分phần/phân 識thức 與dữ 根căn 。

頌tụng 根căn 與dữ 識thức 。 易dị 為vi 淆# 濫lạm 。 難nạn/nan 分phân 別biệt 義nghĩa 。 頌tụng 言ngôn 愚ngu 者giả 。 謂vị 聲Thanh 聞Văn 人nhân 。 獨độc 斷đoạn 煩phiền 惱não 。 不bất 斷đoạn 所sở 知tri 。 故cố 名danh 為vi 愚ngu 。 何hà 謂vị 難nạn/nan 分phần/phân 。 曰viết 。 由do 根căn 與dữ 識thức 。 生sanh 必tất 同đồng 境cảnh 。 五ngũ 識thức 於ư 境cảnh 。 任nhậm 運vận 現hiện 緣duyên 。 不bất 起khởi 分phân 別biệt 。 是thị 現hiện 量lượng 性tánh 。 五ngũ 根căn 於ư 境cảnh 。 亦diệc 任nhậm 運vận 轉chuyển 。 隨tùy 因nhân 境cảnh 勢thế 。 亦diệc 無vô 分phân 別biệt 。 故cố 說thuyết 難nạn/nan 分phần/phân 。 既ký 實thật 難nạn/nan 分phần/phân 。 根căn 識thức 何hà 別biệt 。 曰viết 。 五ngũ 根căn 於ư 境cảnh 。 如như 鏡kính 對đối 相tương/tướng 。 雖tuy 有hữu 物vật 對đối 。 略lược 無vô 作tác 意ý 。 樂nhạo 欲dục 念niệm 起khởi 。 故cố 無vô 分phân 別biệt 。 五ngũ 識thức 於ư 境cảnh 。 如như 鏡kính 現hiện 像tượng 。 雖tuy 似tự 像tượng 現hiện 。 亦diệc 有hữu 作tác 意ý 。 樂nhạo 欲dục 念niệm 起khởi 。 而nhi 無vô 計kế 度độ 。 名danh 言ngôn 種chủng 類loại 。 名danh 無vô 分phân 別biệt 。 是thị 二nhị 別biệt 義nghĩa 。 舊cựu 注chú 云vân 。 聲Thanh 聞Văn 不bất 知tri 根căn 之chi 與dữ 識thức 。 各các 有hữu 種chủng 子tử 現hiện 行hành 。 以dĩ 為vi 根căn 識thức 互hỗ 生sanh 。 根căn 之chi 種chủng 現hiện 。 但đãn 能năng 導đạo 識thức 之chi 種chủng 現hiện 。 謂vị 根căn 為vi 生sanh 識thức 之chi 緣duyên 。 則tắc 可khả 。 謂vị 生sanh 識thức 。 則tắc 不bất 可khả 。 以dĩ 識thức 自tự 有hữu 能năng 生sanh 種chủng 故cố 。 泰thái 師sư 云vân 。 注chú 言ngôn 根căn 識thức 種chủng 現hiện 各các 別biệt 。 恐khủng 初sơ 學học 尚thượng 疑nghi 。 試thí 更cánh 言ngôn 之chi 。 蓋cái 根căn 乃nãi 色sắc 法pháp 。 即tức 第đệ 八bát 之chi 相tướng 分phần/phân 。 識thức 乃nãi 心tâm 法pháp 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 之chi 見kiến 分phần/phân 。 此thử 色sắc 心tâm 不bất 同đồng 也dã 。 根căn 雖tuy 屬thuộc 色sắc 。 以dĩ 是thị 第đệ 八bát 親thân 相tương/tướng 分phần/phân 故cố 。 獨độc 具cụ 八bát 之chi 執chấp 受thọ 二nhị 義nghĩa 。 執chấp 有hữu 攝nhiếp 持trì 二nhị 義nghĩa 。 以dĩ 是thị 第đệ 八bát 攝nhiếp 為vi 自tự 體thể 。 持trì 令linh 不bất 散tán 。 受thọ 亦diệc 有hữu 領lãnh 覺giác 二nhị 義nghĩa 。 領lãnh 以dĩ 為vi 境cảnh 。 令linh 生sanh 覺giác 受thọ 。 非phi 外ngoại 六lục 塵trần 無vô 情tình 之chi 物vật 可khả 比tỉ 。 故cố 與dữ 第đệ 八bát 同đồng 無vô 記ký 性tánh 。 五ngũ 識thức 心tâm 法pháp 。 三tam 性tánh 皆giai 具cụ 。 此thử 根căn 識thức 之chi 性tánh 不bất 同đồng 也dã 。 根căn 能năng 照chiếu 境cảnh 。 識thức 能năng 緣duyên 境cảnh 。 此thử 根căn 識thức 之chi 用dụng 不bất 同đồng 也dã 。 大đại 抵để 根căn 識thức 俱câu 無vô 分phân 別biệt 。 故cố 常thường 混hỗn 淆# 。 非phi 析tích 義nghĩa 精tinh 者giả 。 不bất 能năng 盡tận 知tri 。 故cố 曰viết 難nạn/nan 分phần/phân 。 問vấn 。 識thức 以dĩ 分phân 別biệt 為vi 義nghĩa 。 五ngũ 識thức 何hà 無vô 分phân 別biệt 耶da 。 曰viết 。 但đãn 無vô 計kế 度độ 。 名danh 無vô 分phân 別biệt 。 豈khởi 無vô 隨tùy 念niệm 分phân 別biệt 乎hồ 。 所sở 言ngôn 難nạn/nan 分phần/phân 者giả 。 乃nãi 論luận 主chủ 謂vị 愚ngu 者giả 之chi 不bất 能năng 分phần/phân 耳nhĩ 。 故cố 世Thế 尊Tôn 為vi 愚ngu 心tâm 者giả 。 開khai 心tâm 說thuyết 蘊uẩn 。 為vi 愚ngu 色sắc 者giả 。 開khai 色sắc 說thuyết 處xứ 。 為vi 俱câu 愚ngu 者giả 。 俱câu 開khai 說thuyết 界giới 。 豈khởi 根căn 識thức 之chi 實thật 難nạn/nan 分phần/phân 耶da 。 若nhược 爾nhĩ 。 何hà 謂vị 難nạn/nan 分phần/phân 。 曰viết 。 始thỉ 自tự 華hoa 嚴nghiêm 。 至chí 於ư 楞lăng 嚴nghiêm 。 演diễn 此thử 三tam 科khoa 。 不bất 知tri 幾kỷ 百bách 千thiên 過quá 。 而nhi 阿A 難Nan 尚thượng 以dĩ 心tâm 知tri 眼nhãn 見kiến 為vi 言ngôn 。 佛Phật 以dĩ 門môn 能năng 見kiến 否phủ/bĩ 詰cật 之chi 。 以dĩ 此thử 觀quán 之chi 。 則tắc 根căn 識thức 之chi 難nạn/nan 分phần/phân 可khả 知tri 矣hĩ 。 有hữu 漏lậu 章chương 竟cánh 。

變biến 相tương/tướng 觀quán 空không 唯duy 後hậu 得đắc 。 果quả 中trung 猶do 自tự 不bất 詮thuyên 真chân 。

頌tụng 前tiền 五ngũ 轉chuyển 智trí 。 必tất 不bất 能năng 親thân 緣duyên 真Chân 如Như 義nghĩa 。 謂vị 安an 慧tuệ 言ngôn 。 前tiền 五ngũ 因nhân 中trung 既ký 成thành 無vô 漏lậu 。 變biến 相tương/tướng 緣duyên 如như 。 以dĩ 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 。 是thị 徧biến 計kế 性tánh 。 自tự 證chứng 分phần/phân 。 是thị 依y 他tha 起khởi 性tánh 。 至chí 佛Phật 果Quả 位vị 。 自tự 證chứng 分phần/phân 親thân 緣duyên 真Chân 如Như 。 以dĩ 無vô 相tướng 見kiến 徧biến 計kế 性tánh 故cố 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 有hữu 義nghĩa 三tam 界giới 心tâm 及cập 心tâm 所sở 。 由do 無vô 始thỉ 來lai 。 虗hư 妄vọng 熏huân 習tập 。 雖tuy 各các 體thể 一nhất 。 而nhi 似tự 二nhị 生sanh 。 謂vị 見kiến 相tương/tướng 分phần/phân 。 即tức 能năng 所sở 取thủ 。 如như 是thị 二nhị 分phần 。 情tình 有hữu 理lý 無vô 。 此thử 相tương/tướng 說thuyết 為vi 徧biến 計kế 所sở 執chấp 。 二nhị 所sở 依y 體thể 。 實thật 託thác 緣duyên 生sanh 。 此thử 性tánh 非phi 無vô 。 名danh 依y 他tha 起khởi 。 為vi 彼bỉ 執chấp 故cố 。 論luận 主chủ 以dĩ 此thử 二nhị 句cú 頌tụng 破phá 之chi 。 變biến 。 謂vị 變biến 帶đái 。 相tương/tướng 。 謂vị 己kỷ 相tương/tướng 。 即tức 能năng 緣duyên 心tâm 。 變biến 帶đái 起khởi 本bổn 質chất 家gia 己kỷ 之chi 相tướng 狀trạng 之chi 相tướng 而nhi 緣duyên 。 名danh 疎sơ 所sở 緣duyên 緣duyên 也dã 。 觀quán 。 目mục 能năng 緣duyên 見kiến 分phần/phân 。 空không 。 目mục 所sở 緣duyên 真Chân 如Như 。 彼bỉ 執chấp 前tiền 五ngũ 。 因nhân 中trung 帶đái 相tương/tướng 緣duyên 如như 。 故cố 曰viết 觀quán 空không 。 唯duy 後hậu 得đắc 者giả 。 簡giản 非phi 根căn 本bổn 。 既ký 非phi 本bổn 智trí 。 不bất 親thân 緣duyên 如như 。 果quả 中trung 。 佛Phật 果Quả 位vị 中trung 也dã 。 詮thuyên 。 具cụ 也dã 。 意ý 謂vị 前tiền 五ngũ 轉chuyển 智trí 。 不bất 唯duy 因nhân 中trung 不bất 緣duyên 真Chân 如Như 。 縱túng/tung 在tại 佛Phật 果Quả 位vị 中trung 。 亦diệc 不bất 具cụ 親thân 緣duyên 真Chân 如Như 之chi 義nghĩa 。 以dĩ 後hậu 得đắc 智trí 。 必tất 依y 色sắc 根căn 變biến 相tương/tướng 緣duyên 故cố 。 若nhược 根căn 本bổn 智trí 。 親thân 挾hiệp 真Chân 如Như 為vi 所sở 緣duyên 體thể 。 念niệm 念niệm 相tương 應ứng 。 不bất 待đãi 變biến 緣duyên 。 乃nãi 名danh 親thân 所sở 緣duyên 緣duyên 。 故cố 八bát 種chủng 識thức 。 前tiền 五ngũ 依y 色sắc 根căn 。 唯duy 得đắc 後hậu 得đắc 智trí 。 後hậu 三tam 依y 心tâm 根căn 。 方phương 有hữu 根căn 本bổn 智trí 。 亦diệc 有hữu 後hậu 得đắc 智trí 。

圓viên 明minh 初sơ 發phát 成thành 無vô 漏lậu 。 三tam 類loại 分phân 身thân 息tức 苦khổ 輪luân 。

此thử 頌tụng 前tiền 五ngũ 因nhân 窮cùng 得đắc 果quả 。 則tắc 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 即tức 轉chuyển 成thành 。 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 。 現hiện 三tam 類loại 身thân 。 止chỉ 息tức 眾chúng 生sanh 苦khổ 輪luân 也dã 。 圓viên 明minh 。 即tức 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 謂vị 佛Phật 果Quả 位vị 。 第đệ 八bát 轉chuyển 成thành 白bạch 淨tịnh 識thức 已dĩ 。 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 。 即tức 成thành 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 歘hốt 然nhiên 現hiện 前tiền 。 故cố 云vân 初sơ 發phát 。

爾nhĩ 時thời 前tiền 五ngũ 亦diệc 能năng 轉chuyển 智trí 。 故cố 云vân 成thành 無vô 漏lậu 也dã 。 問vấn 。 前tiền 五ngũ 轉chuyển 智trí 。 何hà 云vân 第đệ 八bát 圓viên 明minh 初sơ 發phát 耶da 。 答đáp 。 以dĩ 前tiền 五ngũ 根căn 。 是thị 第đệ 八bát 親thân 相tương/tướng 分phần/phân 。 能năng 變biến 第đệ 八bát 有hữu 漏lậu 。 所sở 變biến 五ngũ 根căn 亦diệc 有hữu 漏lậu 故cố 。 根căn 能năng 發phát 識thức 。 根căn 既ký 有hữu 漏lậu 。 識thức 亦diệc 有hữu 漏lậu 。 故cố 待đãi 第đệ 八bát 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 現hiện 前tiền 。 則tắc 五ngũ 根căn 五ngũ 識thức 俱câu 成thành 無vô 漏lậu 。 而nhi 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 亦diệc 轉chuyển 成thành 成Thành 所Sở 作Tác 智Trí 矣hĩ 。 三tam 類loại 分phân 身thân 者giả 。 觀quán 佛Phật 三tam 昧muội 海hải 經Kinh 云vân 。 佛Phật 化hóa 身thân 有hữu 三tam 類loại 。 一nhất 大đại 化hóa 身thân 。 謂vị 如Như 來Lai 為vi 應ưng 十Thập 地Địa 已dĩ 前tiền 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 演diễn 說thuyết 妙diệu 法Pháp 。 令linh 其kỳ 修tu 進tiến 。 向hướng 於ư 佛Phật 果Quả 。 故cố 化hóa 現hiện 千thiên 丈trượng 大đại 身thân 也dã 。 二nhị 小tiểu 化hóa 身thân 。 謂vị 如Như 來Lai 為vi 應ưng 。 二Nhị 乘Thừa 凡phàm 夫phu 。 說thuyết 於ư 四Tứ 諦Đế 等đẳng 法pháp 。 令linh 其kỳ 捨xả 妄vọng 歸quy 真chân 。 而nhi 得đắc 開khai 悟ngộ 。 故cố 化hóa 丈trượng 六lục 小tiểu 身thân 也dã 。 三tam 隨tùy 類loại 不bất 定định 。 謂vị 如Như 來Lai 誓thệ 願nguyện 弘hoằng 深thâm 。 慈từ 悲bi 普phổ 覆phú 。 隨tùy 諸chư 種chủng 類loại 有hữu 感cảm 即tức 應ưng 。 或hoặc 現hiện 大đại 身thân 。 滿mãn 虗hư 空không 中trung 。 或hoặc 現hiện 小tiểu 身thân 。 丈trượng 六lục 八bát 尺xích 等đẳng 。 問vấn 。 既ký 曰viết 轉chuyển 識thức 成thành 智trí 。 何hà 言ngôn 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 耶da 。 答đáp 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 智trí 雖tuy 非phi 識thức 。 而nhi 依y 識thức 轉chuyển 。 識thức 為vi 主chủ 故cố 。 說thuyết 識thức 轉chuyển 得đắc 。 又hựu 有hữu 漏lậu 位vị 。 智trí 劣liệt 識thức 強cường/cưỡng 。 無vô 漏lậu 位vị 中trung 。 智trí 強cường 識thức 劣liệt 。 為vi 勸khuyến 有hữu 情tình 。 依y 智trí 捨xả 識thức 。 故cố 說thuyết 轉chuyển 八bát 識thức 。 而nhi 得đắc 此thử 四Tứ 智Trí 。 前tiền 五ngũ 識thức 竟cánh 。

○# 第đệ 六lục 識thức 頌tụng

三tam 性tánh 三tam 量lượng 通thông 三tam 境cảnh 。

頌tụng 第đệ 六lục 識thức 。 能năng 所sở 緣duyên 中trung 。 性tánh 量lượng 境cảnh 也dã 。 境cảnh 唯duy 所sở 緣duyên 。 量lượng 唯duy 能năng 緣duyên 。 於ư 三tam 性tánh 中trung 。 能năng 所sở 俱câu 通thông 。 以dĩ 緣duyên 善thiện 等đẳng 境cảnh 時thời 。 則tắc 能năng 緣duyên 之chi 心tâm 即tức 屬thuộc 善thiện 等đẳng 性tánh 故cố 。 頌tụng 以dĩ 通thông 字tự 。 貫quán 於ư 上thượng 下hạ 。 故cố 知tri 意ý 識thức 。 三tam 性tánh 三tam 量lượng 三tam 境cảnh 俱câu 通thông 。 三tam 性tánh 者giả 。 善thiện 則tắc 順thuận 益ích 義nghĩa 。 順thuận 於ư 正chánh 理lý 。 益ích 於ư 自tự 他tha 。 不bất 善thiện 。 則tắc 違vi 損tổn 義nghĩa 。 違vi 於ư 正chánh 理lý 。 損tổn 於ư 自tự 他tha 。 無vô 記ký 者giả 。 於ư 善thiện 惡ác 品phẩm 。 不bất 記ký 別biệt 故cố 。 此thử 以dĩ 順thuận 益ích 違vi 損tổn 之chi 義nghĩa 。 解giải 三tam 性tánh 也dã 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 能năng 於ư 此thử 世thế 他tha 世thế 順thuận 益ích 。 故cố 名danh 為vi 善thiện (# 善thiện 性tánh 。 易dị 世thế 不bất 能năng 改cải 也dã )# 。 人nhân 天thiên 樂nhạo/nhạc/lạc 果quả 。 雖tuy 於ư 此thử 世thế 能năng 為vi 順thuận 益ích 。 非phi 於ư 他tha 世thế 。 故cố 不bất 名danh 善thiện (# 果quả 隨tùy 業nghiệp 轉chuyển 。 業nghiệp 有hữu 盡tận 故cố )# 。 能năng 為vi 此thử 世thế 他tha 世thế 違vi 損tổn 。 故cố 名danh 不bất 善thiện (# 惡ác 性tánh 。 易dị 世thế 不bất 能năng 改cải 也dã )# 。 惡ác 趣thú 苦khổ 果quả 。 雖tuy 於ư 此thử 世thế 能năng 為vi 違vi 損tổn 。 非phi 於ư 他tha 世thế 。 故cố 非phi 不bất 善thiện (# 果quả 隨tùy 業nghiệp 轉chuyển 。 業nghiệp 有hữu 盡tận 故cố )# 。 於ư 善thiện 不bất 善thiện 。 益ích 損tổn 義nghĩa 中trung 。 不bất 可khả 記ký 別biệt 。 故cố 名danh 無vô 記ký 。 舊cựu 云vân 二nhị 世thế 者giả 。 即tức 此thử 世thế 他tha 世thế 也dã 。 此thử 為vi 現hiện 在tại 。 他tha 即tức 去khứ 來lai 。 故cố 云vân 又hựu 約ước 三tam 世thế 解giải 三tam 性tánh 也dã 。 三tam 量lượng 者giả 。 一nhất 現hiện 量lượng 。 現hiện 謂vị 顯hiển 現hiện 。 明minh 證chứng 眾chúng 境cảnh 。 不bất 帶đái 名danh 言ngôn 。 無vô 籌trù 度độ 心tâm 。 親thân 得đắc 法Pháp 體thể 。 故cố 名danh 現hiện 量lượng 。 二nhị 比tỉ 量lượng 。 比tỉ 謂vị 比tỉ 類loại 。 以dĩ 比tỉ 度độ 故cố 。 方phương 知tri 是thị 有hữu 。 如như 遠viễn 見kiến 烟yên 。 知tri 彼bỉ 有hữu 火hỏa 。 隔cách 墻tường 見kiến 角giác 。 知tri 彼bỉ 有hữu 牛ngưu 。 名danh 為vi 比tỉ 量lượng 。 三tam 非phi 量lượng 。 謂vị 心tâm 心tâm 所sở 。 於ư 緣duyên 境cảnh 時thời 。 錯thác 謬mậu 分phân 別biệt 。 不bất 稱xưng 境cảnh 知tri 。 名danh 為vi 非phi 量lượng 。 問vấn 。 此thử 唯duy 一nhất 識thức 。 何hà 通thông 三tam 量lượng 。 答đáp 。 以dĩ 第đệ 六lục 識thức 。 有hữu 五ngũ 種chủng 別biệt 。 一nhất 定định 中trung 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 。 緣duyên 定định 中trung 境cảnh 。 境cảnh 有hữu 理lý 事sự 。 總tổng 屬thuộc 現hiện 量lượng 。 二nhị 散tán 位vị 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 。 緣duyên 構# 畫họa 境cảnh 。 受thọ 所sở 引dẫn 色sắc 。 及cập 徧biến 計kế 所sở 起khởi 諸chư 法pháp 處xứ 色sắc 。 通thông 比tỉ 非phi 二nhị 量lượng 。 三tam 夢mộng 中trung 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 。 緣duyên 夢mộng 中trung 境cảnh 。 唯duy 是thị 非phi 量lượng 。 四tứ 明minh 了liễu 意ý 識thức 。 與dữ 前tiền 五ngũ 識thức 同đồng 緣duyên 五ngũ 塵trần 。 三tam 量lượng 俱câu 通thông 。 五ngũ 亂loạn 意ý 識thức 。 亦diệc 名danh 散tán 意ý 識thức 。 所sở 緣duyên 之chi 境cảnh 。 於ư 五ngũ 根căn 中trung 。 狂cuồng 亂loạn 而nhi 起khởi 。 如như 患hoạn 熱nhiệt 病bệnh 。 青thanh 見kiến 為vi 黃hoàng 。 此thử 皆giai 意ý 識thức 。 徧biến 計kế 起khởi 故cố 。 唯duy 是thị 非phi 量lượng 。 然nhiên 則tắc 三tam 量lượng 。 以dĩ 何hà 為vi 體thể 。 曰viết 。 無vô 分phân 別biệt 智trí 。 及cập 離ly 名danh 言ngôn 種chủng 類loại 。 正chánh 解giải 心tâm 王vương 心tâm 所sở 。 為vi 現hiện 量lượng 體thể 。 有hữu 分phân 別biệt 智trí 。 及cập 安an 立lập 名danh 言ngôn 正chánh 解giải 心tâm 王vương 心tâm 所sở 。 為vi 比tỉ 量lượng 體thể 。 邪tà 謬mậu 分phân 別biệt 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 為vi 非phi 量lượng 體thể 。 言ngôn 三tam 境cảnh 者giả 。 一nhất 性tánh 境cảnh 。 即tức 實thật 根căn 塵trần 。 及cập 定định 果quả 色sắc 。 自tự 有hữu 實thật 種chủng 生sanh 。 乃nãi 前tiền 五ngũ 第đệ 八bát 所sở 緣duyên 。 第đệ 六lục 緣duyên 諸chư 實thật 色sắc 。 不bất 帶đái 名danh 言ngôn 。 無vô 籌trù 度độ 心tâm 。 亦diệc 名danh 性tánh 境cảnh 。 及cập 根căn 本bổn 智trí 緣duyên 真Chân 如Như 時thời 。 亦diệc 是thị 此thử 境cảnh 。 二nhị 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 有hữu 二nhị 。 一nhất 無vô 質chất 獨độc 影ảnh 。 即tức 第đệ 六lục 識thức 緣duyên 空không 華hoa 兔thố 角giác 。 及cập 過quá 未vị 等đẳng 所sở 變biến 相tương/tướng 分phần/phân 。 其kỳ 相tương/tướng 分phần/phân 。 與dữ 第đệ 六lục 同đồng 種chủng 生sanh 。 無vô 空không 華hoa 等đẳng 質chất 。 二nhị 有hữu 質chất 獨độc 影ảnh 。 即tức 第đệ 六lục 緣duyên 五ngũ 根căn 種chủng 現hiện 。 託thác 彼bỉ 為vi 質chất 。 變biến 起khởi 影ảnh 相tương/tướng 。 所sở 變biến 相tương/tướng 分phần/phân 。 亦diệc 與dữ 見kiến 分phần/phân 同đồng 種chủng 生sanh 故cố 。 三tam 帶đái 質chất 境cảnh 。 有hữu 二nhị 。 一nhất 真chân 帶đái 質chất 。 以dĩ 心tâm 緣duyên 心tâm 。 中trung 間gian 相tương/tướng 分phần/phân 從tùng 兩lưỡng 頭đầu 生sanh 。 連liên 帶đái 生sanh 起khởi 。 名danh 真chân 帶đái 質chất 。 二nhị 似tự 帶đái 質chất 。 以dĩ 心tâm 緣duyên 色sắc 。 中trung 間gian 相tương/tướng 分phần/phân 。 唯duy 從tùng 見kiến 分phần/phân 一nhất 頭đầu 生sanh 起khởi 。 變biến 帶đái 生sanh 起khởi 。 名danh 似tự 帶đái 質chất 。 境cảnh 為vi 所sở 緣duyên 。 識thức 為vi 能năng 緣duyên 。 各các 有hữu 其kỳ 體thể 。 性tánh 境cảnh 。 以dĩ 實thật 根căn 塵trần 。 及cập 真Chân 如Như 境cảnh 為vi 體thể 。 彼bỉ 能năng 緣duyên 者giả 。 唯duy 除trừ 末mạt 那na 。 餘dư 七thất 王vương 所sở 。 及cập 根căn 本bổn 智trí 為vi 體thể 。 獨độc 影ảnh 。 以dĩ 第đệ 六lục 識thức 見kiến 分phần/phân 所sở 變biến 假giả 相tương/tướng 分phân 為vi 體thể 。 能năng 緣duyên 。 即tức 自tự 王vương 所sở 為vi 體thể 。 帶đái 質chất 。 即tức 變biến 起khởi 中trung 間gian 假giả 相tương/tướng 分phân 為vi 體thể 。 能năng 緣duyên 。 唯duy 是thị 六lục 七thất 二nhị 識thức 心tâm 心tâm 所sở 為vi 體thể 。 此thử 頌tụng 第đệ 六Lục 通Thông 三tam 境cảnh 者giả 。 五ngũ 俱câu 意ý 識thức 。 不bất 作tác 解giải 時thời 。 得đắc 境cảnh 自tự 相tương/tướng 。 是thị 為vi 性tánh 境cảnh 。 緣duyên 心tâm 心tâm 所sở 。 名danh 帶đái 質chất 境cảnh 。 緣duyên 無vô 體thể 法pháp 。 是thị 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 此thử 約ước 有hữu 漏lậu 位vị 言ngôn 。 若nhược 無vô 漏lậu 位vị 。 八bát 識thức 通thông 緣duyên 三tam 境cảnh 。 以dĩ 能năng 轉chuyển 智trí 。 緣duyên 假giả 實thật 故cố 。 頌tụng 曰viết 。

性tánh 境cảnh 不bất 隨tùy 心tâm 。 獨độc 影ảnh 唯duy 從tùng 見kiến 。 帶đái 質chất 通thông 情tình 本bổn 。

性tánh 種chủng 等đẳng 隨tùy 應ứng 。

頌tụng 中trung 性tánh 境cảnh 。 唯duy 從tùng 相tương/tướng 分phần/phân 實thật 種chủng 生sanh 起khởi 。 故cố 不bất 隨tùy 心tâm 。 所sở 言ngôn 獨độc 影ảnh 。 自tự 心tâm 變biến 現hiện 。 故cố 唯duy 從tùng 見kiến 。 帶đái 質chất 。 兩lưỡng 頭đầu 爍thước 起khởi 。 故cố 通thông 情tình 本bổn 。 情tình 是thị 能năng 緣duyên 心tâm 。 本bổn 是thị 所sở 緣duyên 心tâm 。 以dĩ 託thác 所sở 緣duyên 為vi 本bổn 質chất 故cố 。 故cố 有hữu 本bổn 名danh 。 性tánh 種chủng 等đẳng 者giả 。 等đẳng 於ư 界giới 繫hệ 。 三tam 科khoa 。 異dị 熟thục 。 隨tùy 應ứng 者giả 。 隨tùy 於ư 性tánh 種chủng 等đẳng 中trung 。 應ưng 於ư 三tam 境cảnh 。 性tánh 是thị 三tam 性tánh 。 性tánh 境cảnh 於ư 中trung 。 應ưng 無vô 記ký 性tánh 。 獨độc 影ảnh 帶đái 質chất 。 應ưng 善thiện 惡ác 性tánh 。 種chủng 是thị 種chủng 子tử 。 通thông 見kiến 相tương/tướng 分phần/phân 。 性tánh 境cảnh 於ư 中trung 。 隨tùy 相tương/tướng 分phần/phân 種chủng 。 獨độc 影ảnh 帶đái 質chất 。 隨tùy 見kiến 分phần/phân 種chủng 。 界giới 繫hệ 。 是thị 三tam 界giới 。 性tánh 境cảnh 於ư 中trung 。 唯duy 應ưng 欲dục 界giới 實thật 五ngũ 塵trần 境cảnh 。 及cập 無vô 色sắc 界giới 。 相tương/tướng 分phần/phân 種chủng 子tử 。 獨độc 影ảnh 。 應ưng 欲dục 色sắc 。 變biến 現hiện 境cảnh 。 帶đái 質chất 。 應ưng 三tam 界giới 能năng 所sở 緣duyên 心tâm 共cộng 變biến 境cảnh 。 三tam 科khoa 。 是thị 蘊uẩn 處xứ 界giới 。 性tánh 境cảnh 於ư 五ngũ 蘊uẩn 中trung 。 唯duy 應ưng 色sắc 蘊uẩn 。 獨độc 影ảnh 帶đái 質chất 。 應ưng 餘dư 四tứ 蘊uẩn 。 性tánh 境cảnh 於ư 十thập 二nhị 處xứ 中trung 。 唯duy 應ưng 內nội 五ngũ 根căn 處xứ 。 外ngoại 五ngũ 塵trần 處xứ 。 獨độc 影ảnh 。 唯duy 應ưng 法pháp 塵trần 處xứ 。 帶đái 質chất 唯duy 應ưng 意ý 根căn 處xứ 。 性tánh 境cảnh 於ư 十thập 八bát 界giới 中trung 。 唯duy 應ưng 內nội 外ngoại 十thập 根căn 塵trần 界giới 。 獨độc 影ảnh 。 唯duy 應ưng 法pháp 塵trần 界giới 。 及cập 意ý 識thức 界giới 。 帶đái 質chất 。 唯duy 應ưng 七thất 心tâm 界giới 。 異dị 熟thục 。 通thông 色sắc 心tâm 二nhị 法pháp 。 性tánh 境cảnh 。 唯duy 應ưng 異dị 熟thục 色sắc 。 獨độc 影ảnh 帶đái 質chất 。 唯duy 應ưng 異dị 熟thục 心tâm 。 大đại 約ước 性tánh 境cảnh 唯duy 色sắc 。 帶đái 質chất 唯duy 心tâm 。 獨độc 影ảnh 兼kiêm 二nhị 。 以dĩ 心tâm 緣duyên 色sắc 。 變biến 起khởi 影ảnh 故cố 。 問vấn 。 何hà 故cố 第đệ 六Lục 通Thông 緣duyên 三tam 境cảnh 。 曰viết 。 前tiền 云vân 第đệ 六lục 有hữu 五ngũ 種chủng 別biệt 。 除trừ 亂loạn 意ý 識thức 。 夢mộng 中trung 意ý 識thức 。 唯duy 緣duyên 獨độc 影ảnh 。 餘dư 三tam 。 皆giai 緣duyên 三tam 境cảnh 。 明minh 了liễu 意ý 識thức 。 與dữ 五ngũ 同đồng 緣duyên 實thật 五ngũ 塵trần 時thời 。 率suất 爾nhĩ 心tâm 中trung 。 名danh 為vi 性tánh 境cảnh 。 若nhược 以dĩ 後hậu 念niệm 緣duyên 五ngũ 塵trần 上thượng 。 方phương 圓viên 長trường 短đoản 。 即tức 有hữu 質chất 獨độc 影ảnh 。 亦diệc 名danh 似tự 帶đái 質chất 。 散tán 位vị 獨độc 頭đầu 意ý 識thức 。 亦diệc 通thông 三tam 境cảnh 。 以dĩ 初sơ 剎sát 那na 緣duyên 五ngũ 塵trần 時thời 。 亦diệc 是thị 性tánh 境cảnh 。 若nhược 緣duyên 自tự 身thân 五ngũ 根căn 。 及cập 緣duyên 他tha 人nhân 心tâm 心tâm 所sở 。 是thị 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 亦diệc 名danh 似tự 帶đái 質chất 。 若nhược 緣duyên 自tự 身thân 現hiện 。 行hành 心tâm 心tâm 所sở 時thời 。 是thị 帶đái 質chất 境cảnh 。 定định 中trung 意ý 識thức 。 亦diệc 通thông 三tam 境cảnh 。 於ư 前tiền 七thất 地địa 。 有hữu 漏lậu 定định 位vị 。 引dẫn 起khởi 五ngũ 識thức 同đồng 緣duyên 五ngũ 塵trần 。 即tức 是thị 性tánh 境cảnh 。 通thông 緣duyên 三tam 世thế 有hữu 質chất 無vô 質chất 法pháp 故cố 。 是thị 獨độc 影ảnh 境cảnh 。 能năng 緣duyên 自tự 身thân 。 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 是thị 帶đái 質chất 境cảnh 。

三tam 界giới 輪luân 時thời 易dị 可khả 知tri 。

以dĩ 第đệ 六lục 識thức 。 造tạo 種chủng 種chủng 業nghiệp 。 輪luân 轉chuyển 三tam 界giới 。 行hành 相tương/tướng 顯hiển 勝thắng 。 故cố 曰viết 易dị 可khả 知tri 也dã 。

相tương 應ứng 心tâm 所sở 五ngũ 十thập 一nhất 。

相tương 應ứng 有hữu 五ngũ 義nghĩa 。 一nhất 時thời 。 謂vị 王vương 所sở 同đồng 時thời 起khởi 。 二nhị 依y 。 謂vị 王vương 所sở 同đồng 一nhất 所sở 依y 根căn 。 三tam 緣duyên 。 即tức 王vương 所sở 同đồng 一nhất 所sở 緣duyên 境cảnh 。 四tứ 行hành 。 謂vị 王vương 所sở 三tam 量lượng 行hành 相tương/tướng 俱câu 同đồng 。 五ngũ 事sự 。 即tức 王vương 所sở 各các 有hữu 自tự 證chứng 分phần/phân 體thể 事sự 。 心tâm 所sở 有hữu 三tam 義nghĩa 。 一nhất 恆hằng 依y 心tâm 起khởi 。 要yếu 心tâm 為vi 依y 。 方phương 得đắc 起khởi 故cố 。 二nhị 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 。 觸xúc 等đẳng 恆hằng 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 故cố 。 三tam 繫hệ 屬thuộc 於ư 心tâm 。 觸xúc 等đẳng 看khán 與dữ 何hà 心tâm 生sanh 時thời 。 便tiện 屬thuộc 彼bỉ 心tâm 之chi 觸xúc 等đẳng 故cố 。 五ngũ 十thập 一nhất 者giả 。 此thử 第đệ 六lục 識thức 。 六lục 位vị 心tâm 所sở 。 俱câu 相tương 應ứng 故cố 。 其kỳ 徧biến 行hành 。 別biệt 境cảnh 。 善thiện 位vị 。 并tinh 根căn 惑hoặc 三tam 。 隨tùy 惑hoặc 中trung 大đại 共cộng 十thập 。 解giải 見kiến 前tiền 五ngũ 章chương 中trung 。 唯duy 根căn 惑hoặc 慢mạn 疑nghi 惡ác 見kiến 三tam 。 并tinh 小tiểu 隨tùy 十thập 。 不bất 定định 位vị 四tứ 。 共cộng 十thập 七thất 法pháp 。 此thử 方phương 解giải 釋thích 。 云vân 何hà 為vi 慢mạn 。 恃thị 己kỷ 於ư 他tha 。 高cao 舉cử 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 慢mạn 。 生sanh 苦khổ 為vi 業nghiệp 。 謂vị 有hữu 慢mạn 者giả 。 於ư 德đức 有hữu 德đức 。 心tâm 不bất 謙khiêm 下hạ 。 由do 此thử 生sanh 死tử 輪luân 轉chuyển 無vô 窮cùng 。 受thọ 諸chư 苦khổ 故cố 。 云vân 何hà 為vi 疑nghi 。 於ư 諸chư 諦đế 理lý 。 猶do 豫dự 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 疑nghi 善thiện 品phẩm 為vi 業nghiệp 。 謂vị 猶do 豫dự 者giả 。 善thiện 不bất 生sanh 故cố 。 云vân 何hà 惡ác 見kiến 。 於ư 諸chư 諦đế 理lý 。 顛điên 倒đảo 推thôi 求cầu 。 染nhiễm 慧tuệ 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 善thiện 見kiến 。 招chiêu 苦khổ 為vi 業nghiệp 。 謂vị 惡ác 見kiến 者giả 。 多đa 受thọ 苦khổ 故cố 。 此thử 見kiến 行hành 相tương/tướng 。 差sai 別biệt 有hữu 五ngũ 。 雖tuy 同đồng 染nhiễm 慧tuệ 為vi 性tánh 。 以dĩ 業nghiệp 用dụng 別biệt 故cố 。 開khai 為vi 五ngũ 種chủng 。 一nhất 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。 謂vị 於ư 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 。 一nhất 切thiết 見kiến 趣thú 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 二nhị 邊biên 執chấp 見kiến 。 謂vị 即tức 於ư 彼bỉ 。 隨tùy 執chấp 斷đoạn 常thường 。 障chướng 處xứ 中trung 行hành 出xuất 離ly 為vi 業nghiệp 。 三tam 邪tà 見kiến 。 謂vị 謗báng 因nhân 果quả 作tác 用dụng 實thật 事sự 為vi 業nghiệp 。 四tứ 見kiến 取thủ 。 謂vị 於ư 諸chư 見kiến 。 及cập 所sở 依y 蘊uẩn 。 執chấp 為vi 最tối 勝thắng 。 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 一nhất 切thiết 鬬đấu 諍tranh 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 五Ngũ 戒Giới 禁cấm 取thủ 。 謂vị 於ư 隨tùy 順thuận 諸chư 見kiến 戒giới 禁cấm 。 及cập 所sở 依y 蘊uẩn 。 執chấp 為vi 最tối 勝thắng 。 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 無vô 利lợi 勤cần 苦khổ 。 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 上thượng 釋thích 根căn 本bổn 三tam 竟cánh 。 下hạ 釋thích 小tiểu 隨tùy 之chi 十thập 。 云vân 何hà 為vi 忿phẫn 。 依y 對đối 現hiện 前tiền 不bất 饒nhiêu 益ích 境cảnh 。 憤phẫn 發phát 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 忿phẫn 。 執chấp 仗trượng 為vi 業nghiệp 。 謂vị 懷hoài 忿phẫn 者giả 。 多đa 發phát 暴bạo 惡ác 。 身thân 表biểu 業nghiệp 故cố 。 此thử 即tức 瞋sân 恚khuể 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 瞋sân 無vô 別biệt 忿phẫn 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 云vân 何hà 為vi 恨hận 。 由do 忿phẫn 為vi 先tiên 。 懷hoài 惡ác 不bất 捨xả 。 結kết 怨oán 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 恨hận 。 熱nhiệt 惱não 為vi 業nghiệp 。 謂vị 結kết 恨hận 者giả 。 不bất 能năng 含hàm 忍nhẫn 。 恆hằng 熱nhiệt 惱não 故cố 。 此thử 亦diệc 瞋sân 恚khuể 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 瞋sân 無vô 別biệt 恨hận 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 云vân 何hà 為vi 覆phú 。 於ư 自tự 作tác 罪tội 。 恐khủng 失thất 利lợi 譽dự 隱ẩn 藏tàng 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 覆phú 。 悔hối 惱não 為vi 業nghiệp 。 謂vị 覆phú 罪tội 者giả 。 後hậu 必tất 悔hối 惱não 。 不bất 安an 隱ẩn 故cố 。 此thử 即tức 貪tham 癡si 二nhị 分phần 為vi 體thể 。 云vân 何hà 為vi 惱não 。 忿phẫn 恨hận 為vi 先tiên 。 追truy 觸xúc 暴bạo 熱nhiệt 。 狠ngận 戾lệ 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 惱não 。 蛆thư 螫thích 為vi 業nghiệp 。 謂vị 追truy 往vãng 惡ác 。 觸xúc 現hiện 違vi 緣duyên 。 心tâm 便tiện 狠ngận 戾lệ 。 多đa 發phát 囂hiêu 暴bạo 。 凶hung 鄙bỉ 麤thô 言ngôn 。 蛆thư 螫thích 他tha 故cố 。 此thử 亦diệc 瞋sân 恚khuể 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 瞋sân 無vô 別biệt 惱não 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 云vân 何hà 為vi 嫉tật 。 殉# 自tự 名danh 利lợi 。 不bất 耐nại 他tha 榮vinh 。 妬đố 忌kỵ 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 嫉tật 。 憂ưu 慼thích 為vi 業nghiệp 。 謂vị 嫉tật 妬đố 者giả 。 聞văn 見kiến 他tha 榮vinh 。 深thâm 懷hoài 憂ưu 慼thích 。 不bất 安an 隱ẩn 故cố 。 此thử 亦diệc 瞋sân 恚khuể 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 瞋sân 無vô 別biệt 嫉tật 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 云vân 何hà 為vi 慳san 。 耽đam 著trước 財tài 法pháp 。 不bất 能năng 惠huệ 捨xả 。 袐# 悋lận 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 慳san 。 鄙bỉ 畜súc 為vi 業nghiệp 。 謂vị 慳san 悋lận 者giả 。 心tâm 多đa 鄙bỉ 澀sáp 。 畜súc 積tích 財tài 法pháp 。 不bất 能năng 捨xả 故cố 。 此thử 即tức 貪tham 愛ái 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 貪tham 無vô 別biệt 慳san 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 云vân 何hà 為vi 誑cuống 。 為vi 獲hoạch 利lợi 譽dự 。 矯kiểu 現hiện 有hữu 德đức 。 詭quỷ 詐trá 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 誑cuống 。 邪tà 命mạng 為vi 業nghiệp 。 謂vị 矯kiểu 誑cuống 者giả 。 心tâm 懷hoài 異dị 謀mưu 。 多đa 現hiện 不bất 實thật 。 邪tà 命mạng 事sự 故cố 。 此thử 貪tham 癡si 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 二nhị 無vô 別biệt 誑cuống 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 云vân 何hà 為vi 謟siểm 。 為vi 罔võng 他tha 故cố 。 矯kiểu 設thiết 異dị 儀nghi 。 謟siểm 曲khúc 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 謟siểm 教giáo 誨hối 為vi 業nghiệp 。 謂vị 謟siểm 曲khúc 者giả 。 為vi 罔võng 冐mạo 他tha 。 曲khúc 順thuận 時thời 宜nghi 。 矯kiểu 設thiết 方phương 便tiện 。 為vi 取thủ 他tha 意ý 。 或hoặc 藏tạng 己kỷ 失thất 。 不bất 任nhậm 師sư 友hữu 正chánh 教giáo 誨hối 故cố 。 此thử 亦diệc 貪tham 癡si 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 二nhị 無vô 別biệt 謟siểm 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 云vân 何hà 為vi 害hại 。 於ư 諸chư 有hữu 情tình 。 心tâm 無vô 悲bi 愍mẫn 。 損tổn 惱não 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 害hại 。 逼bức 惱não 為vi 業nghiệp 。 謂vị 有hữu 害hại 者giả 。 逼bức 惱não 他tha 故cố 。 此thử 亦diệc 瞋sân 恚khuể 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 瞋sân 無vô 別biệt 害hại 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 瞋sân 害hại 別biệt 相tướng 。 准chuẩn 善thiện 應ưng 知tri 。 云vân 何hà 為vi 憍kiêu 。 於ư 自tự 盛thịnh 事sự 。 深thâm 生sanh 染nhiễm 着trước 。 醉túy 傲ngạo 為vi 性tánh 。 能năng 障chướng 不bất 憍kiêu 。 染nhiễm 依y 為vi 業nghiệp 。 謂vị 憍kiêu 醉túy 者giả 。 生sanh 長trưởng 一nhất 切thiết 雜tạp 染nhiễm 法pháp 故cố 。 此thử 亦diệc 貪tham 愛ái 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 離ly 貪tham 無vô 別biệt 憍kiêu 相tương/tướng 用dụng 故cố 。 上thượng 釋thích 小tiểu 隨tùy 竟cánh 。 下hạ 釋thích 不bất 定định 。 論luận 曰viết 。 悔hối 眠miên 尋tầm 伺tứ 。 於ư 善thiện 染nhiễm 等đẳng 。 皆giai 不bất 定định 故cố 。 非phi 如như 觸xúc 等đẳng 。 定định 遍biến 心tâm 故cố 。 非phi 如như 欲dục 等đẳng 。 定định 遍biến 地địa 故cố 。 立lập 不bất 定định 名danh 。 悔hối 謂vị 惡ác 作tác 。 惡ác 所sở 作tác 業nghiệp 。 追truy 悔hối 為vi 性tánh 。 障chướng 止chỉ 為vi 業nghiệp 。 此thử 即tức 於ư 果quả 。 假giả 立lập 因nhân 名danh 。 先tiên 惡ác 所sở 作tác 業nghiệp 。 後hậu 方phương 追truy 悔hối 故cố 。 悔hối 先tiên 不bất 作tác 亦diệc 惡ác 作tác 攝nhiếp 。 如như 追truy 悔hối 言ngôn 。 我ngã 先tiên 不bất 作tác 如như 是thị 事sự 業nghiệp 。 是thị 我ngã 。 惡ác 作tác 。 眠miên 謂vị 睡thụy 眠miên 。 令linh 身thân 不bất 自tự 在tại 。 昧muội 略lược 為vi 性tánh 。 障chướng 觀quán 為vi 業nghiệp 。 謂vị 睡thụy 眠miên 位vị 。 身thân 不bất 自tự 在tại 。 心tâm 極cực 闇ám 劣liệt 。 一nhất 門môn 轉chuyển 故cố 。 昧muội 簡giản 在tại 定định 。 略lược 別biệt 寤ngụ 時thời 。 令linh 顯hiển 睡thụy 眠miên 。 非phi 無vô 體thể 用dụng 。 尋tầm 謂vị 尋tầm 求cầu 。 令linh 心tâm 怱thông 遽cự 於ư 意ý 言ngôn 境cảnh 。 麤thô 轉chuyển 為vi 性tánh 。 伺tứ 謂vị 伺tứ 察sát 。 令linh 心tâm 忽hốt 遽cự 於ư 意ý 言ngôn 境cảnh 。 細tế 轉chuyển 為vi 性tánh 。 此thử 二nhị 俱câu 以dĩ 安an 不bất 安an 住trụ 身thân 心tâm 分phần/phân 位vị 所sở 依y 為vi 業nghiệp 。 並tịnh 用dụng 思tư 慧tuệ 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 於ư 意ý 言ngôn 境cảnh 。 不bất 深thâm 推thôi 度độ 。 及cập 深thâm 推thôi 度độ 。 義nghĩa 類loại 別biệt 故cố 。 若nhược 離ly 思tư 慧tuệ 。 尋tầm 伺tứ 二nhị 種chủng 。 體thể 類loại 差sai 別biệt 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 何hà 名danh 意ý 言ngôn 境cảnh 。 曰viết 。 意ý 所sở 取thủ 境cảnh 。 多đa 依y 名danh 言ngôn 。 故cố 名danh 意ý 言ngôn 境cảnh 。 悔hối 眠miên 尋tầm 伺tứ 。 何hà 假giả 何hà 實thật 。 曰viết 。 悔hối 眠miên 是thị 實thật 。 尋tầm 伺tứ 是thị 假giả 。 何hà 得đắc 為vi 假giả 。 曰viết 。 並tịnh 用dụng 思tư 慧tuệ 一nhất 分phân 為vi 體thể 。 若nhược 令linh 心tâm 安an 。 即tức 是thị 思tư 分phần/phân 。 令linh 心tâm 不bất 安an 。 即tức 是thị 慧tuệ 分phần/phân 。

何hà 以dĩ 故cố 。 思tư 者giả 。 徐từ 而nhi 細tế 故cố 。 慧tuệ 者giả 。 急cấp 而nhi 麤thô 故cố 。 若nhược 如như 是thị 者giả 。 令linh 安an 。 則tắc 用dụng 思tư 無vô 慧tuệ 。 不bất 安an 。 用dụng 慧tuệ 無vô 思tư 。 何hà 云vân 並tịnh 用dụng 。 曰viết 。 通thông 照chiếu 大đại 師sư 釋thích 。 有hữu 兼kiêm 有hữu 正chánh 。 若nhược 正chánh 用dụng 思tư 。 急cấp 慧tuệ 隨tùy 思tư 。 能năng 令linh 心tâm 安an 。 若nhược 正chánh 用dụng 慧tuệ 。 徐từ 思tư 隨tùy 慧tuệ 。 令linh 心tâm 不bất 安an 。 若nhược 如như 是thị 說thuyết 。 不bất 違vi 並tịnh 用dụng 。

善thiện 惡ác 臨lâm 時thời 別biệt 配phối 之chi 。

頌tụng 第đệ 六lục 識thức 。 與dữ 五ngũ 十thập 一nhất 心tâm 所sở 。 隨tùy 時thời 逐trục 境cảnh 。 遇ngộ 善thiện 。 則tắc 善thiện 心tâm 所sở 與dữ 之chi 相tướng 應ưng 。 遇ngộ 不bất 善thiện 。 則tắc 不bất 善thiện 心tâm 所sở 與dữ 之chi 相tướng 應ưng 。 邪tà 正chánh 犁lê 然nhiên 。 不bất 相tương 混hỗn 濫lạm 。 故cố 曰viết 別biệt 配phối 之chi 。

性tánh 界giới 受thọ 三tam 恆hằng 轉chuyển 易dị 。 根căn 隨tùy 信tín 等đẳng 總tổng 相tương 連liên 。

頌tụng 第đệ 六lục 識thức 。 於ư 性tánh 界giới 受thọ 。 三tam 種chủng 類loại 中trung 。 恆hằng 常thường 轉chuyển 變biến 改cải 易dị 。 則tắc 諸chư 心tâm 所sở 隨tùy 之chi 。 故cố 曰viết 相tương 連liên 。 性tánh 。 即tức 善thiện 等đẳng 三tam 性tánh 。 界giới 。 即tức 欲dục 等đẳng 三tam 界giới 。 受thọ 。 即tức 苦khổ 等đẳng 三tam 受thọ 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 此thử 六lục 轉chuyển 識thức 。 易dị 脫thoát 不bất 定định 。 故cố 皆giai 容dung 與dữ 三tam 受thọ 相tương 應ứng 。 皆giai 領lãnh 順thuận 違vi 非phi 二nhị 相tương/tướng 故cố 。 領lãnh 順thuận 境cảnh 相tướng 。 適thích 悅duyệt 身thân 心tâm 。 說thuyết 名danh 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 。 領lãnh 違vi 境cảnh 相tướng 。 逼bức 迫bách 身thân 心tâm 。 說thuyết 名danh 苦khổ 受thọ 。 領lãnh 中trung 容dung 境cảnh 。 於ư 身thân 於ư 心tâm 。 非phi 逼bức 非phi 悅duyệt 。 名danh 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 。 或hoặc 名danh 五ngũ 受thọ 。 以dĩ 苦khổ 分phần/phân 憂ưu 。 樂nhạo/nhạc/lạc 分phần/phân 喜hỷ 故cố 。 故cố 論luận 復phục 云vân 。 三tam 中trung 苦khổ 樂lạc 各các 分phần/phân 二nhị 者giả 。 逼bức 悅duyệt 身thân 心tâm 。 相tương/tướng 各các 異dị 故cố 。 由do 無vô 分phân 別biệt 。 有hữu 分phân 別biệt 故cố 。 尤vưu 重trọng/trùng 輕khinh 微vi 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 。 不bất 分phân 二nhị 者giả 。 非phi 逼bức 非phi 悅duyệt 。 相tương/tướng 無vô 異dị 故cố 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 平bình 等đẳng 轉chuyển 故cố 。 即tức 此thử 五ngũ 受thọ 。 於ư 八bát 種chủng 識thức 。 有hữu 分phần/phân 有hữu 全toàn 。 七thất 八bát 二nhị 識thức 。 唯duy 是thị 捨xả 受thọ 。 任nhậm 運vận 緣duyên 境cảnh 。 無vô 餘dư 四tứ 受thọ 。 前tiền 五ngũ 轉chuyển 識thức 。 唯duy 苦khổ 樂lạc 捨xả 三tam 受thọ 相tương 應ứng 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 如như 是thị 三tam 受thọ 。 或hoặc 各các 分phần/phân 二nhị 。 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 。 說thuyết 名danh 身thân 受thọ 。 意ý 識thức 相tương 應ứng 。 說thuyết 名danh 心tâm 受thọ 。 前tiền 五ngũ 章chương 中trung 。 闕khuyết 三tam 受thọ 義nghĩa 。 故cố 此thử 明minh 焉yên 。 第đệ 六lục 意ý 識thức 。 二nhị 師sư 說thuyết 異dị 。 一nhất 言ngôn 無vô 苦khổ 唯duy 四tứ 受thọ 俱câu 。 一nhất 言ngôn 有hữu 苦khổ 。 通thông 五ngũ 受thọ 故cố 。 論luận 中trung 廣quảng 辨biện 。 意ý 識thức 必tất 與dữ 五ngũ 受thọ 相tương 應ứng 。 頌tụng 言ngôn 根căn 者giả 。 即tức 根căn 本bổn 惑hoặc 。 隨tùy 。 即tức 隨tùy 惑hoặc 。 信tín 。 即tức 善thiện 位vị 十thập 一nhất 數số 中trung 一nhất 法pháp 。 等đẳng 者giả 。 等đẳng 餘dư 十thập 法pháp 。 及cập 徧biến 。 行hành 。 別biệt 境cảnh 。 不bất 定định 。 諸chư 所sở 。 謂vị 此thử 染nhiễm 淨tịnh 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 相tương 連liên 意ý 識thức 。 於ư 性tánh 界giới 受thọ 三tam 。 恆hằng 常thường 轉chuyển 易dị 耳nhĩ 。

動động 身thân 發phát 語ngữ 獨độc 為vi 最tối 。

頌tụng 第đệ 六lục 識thức 。 行hành 相tương/tướng 最tối 勝thắng 。 以dĩ 具cụ 三tam 種chủng 思tư 故cố 。 一nhất 審thẩm 慮lự 思tư 。 謂vị 籌trù 量lượng 時thời 。 無vô 造tạo 作tác 故cố 。 二nhị 決quyết 定định 思tư 。 意ý 既ký 決quyết 定định 。 有hữu 所sở 作tác 故cố 。 三tam 動động 發phát 思tư 。 動động 謂vị 動động 身thân 。 發phát 謂vị 發phát 語ngữ 。 動động 身thân 之chi 思tư 。 名danh 為vi 身thân 業nghiệp 。 發phát 語ngữ 之chi 思tư 。 名danh 為vi 語ngữ 業nghiệp 。 思tư 即tức 是thị 業nghiệp 。 故cố 動động 發phát 思tư 。 為vi 身thân 語ngữ 業nghiệp 。 則tắc 前tiền 二nhị 思tư 。 是thị 意ý 業nghiệp 故cố 。

引dẫn 滿mãn 能năng 招chiêu 業nghiệp 力lực 牽khiên 。

頌tụng 上thượng 三tam 業nghiệp 。 能năng 招chiêu 引dẫn 滿mãn 二nhị 果quả 。 能năng 招chiêu 第đệ 八bát 。 引dẫn 異dị 熟thục 果quả 。 名danh 為vi 引dẫn 業nghiệp 。 能năng 招chiêu 前tiền 六lục 。 滿mãn 異dị 熟thục 果quả 。 名danh 為vi 滿mãn 業nghiệp 。 謂vị 之chi 牽khiên 者giả 。 如như 與dữ 善thiện 位vị 十thập 一nhất 相tương 應ứng 。 則tắc 為vi 善thiện 業nghiệp 牽khiên 而nhi 之chi 人nhân 天thiên 。 與dữ 根căn 隨tùy 位vị 染nhiễm 所sở 相tương 應ứng 。 則tắc 為vi 惡ác 業nghiệp 牽khiên 而nhi 之chi 三tam 途đồ 。 或hoặc 一nhất 生sanh 行hành 惡ác 。 臨lâm 終chung 善thiện 心tâm 猛mãnh 盛thịnh 。 即tức 為vi 強cường/cưỡng 業nghiệp 牽khiên 而nhi 生sanh 善thiện 處xứ 。 或hoặc 此thử 世thế 雖tuy 行hành 善thiện 。 先tiên 世thế 惡ác 業nghiệp 熟thục 故cố 。 即tức 為vi 熟thục 業nghiệp 牽khiên 而nhi 生sanh 惡ác 處xứ 。 如như 影ảnh 隨tùy 形hình 。 故cố 曰viết 牽khiên 也dã 。 以dĩ 業nghiệp 力lực 勝thắng 。 能năng 牽khiên 引dẫn 故cố 。 名danh 為vi 引dẫn 業nghiệp 。 圓viên 總tổng 果quả 故cố 。 名danh 為vi 滿mãn 業nghiệp 。 如như 畫họa 師sư 資tư 。 作tác 模mô 填điền 彩thải 。 俱câu 舍xá 論luận 云vân 。 一nhất 業nghiệp 引dẫn 一nhất 果quả 。 多đa 業nghiệp 能năng 圓viên 滿mãn 。

復phục 有hữu 四tứ 句cú 。 一nhất 業nghiệp 引dẫn 一nhất 果quả 。 一nhất 業nghiệp 引dẫn 多đa 果quả 。 多đa 業nghiệp 引dẫn 一nhất 果quả 。 多đa 業nghiệp 引dẫn 多đa 果quả 。 皆giai 以dĩ 始thỉ 起khởi 為vi 引dẫn 。 究cứu 竟cánh 為vi 滿mãn 。 然nhiên 其kỳ 引dẫn 業nghiệp 能năng 造tạo 之chi 思tư 。 要yếu 是thị 第đệ 六lục 意ý 識thức 所sở 起khởi 。 若nhược 其kỳ 滿mãn 業nghiệp 能năng 造tạo 之chi 思tư 。 從tùng 五ngũ 識thức 起khởi 。 然nhiên 五ngũ 無vô 執chấp 。 不bất 能năng 造tạo 業nghiệp 。 雖tuy 造tạo 滿mãn 業nghiệp 。 亦diệc 非phi 自tự 能năng 。 但đãn 由do 意ý 引dẫn 。 方phương 能năng 造tạo 故cố 。 以dĩ 五ngũ 亦diệc 具cụ 善thiện 惡ác 性tánh 故cố 。 七thất 八bát 二nhị 識thức 。 皆giai 不bất 能năng 造tạo 。 無vô 記ký 性tánh 故cố 。 若nhược 論luận 八bát 識thức 招chiêu 業nghiệp 成thành 果quả 。 唯duy 是thị 第đệ 八bát 。 無vô 記ký 性tánh 故cố 。 前tiền 六lục 一nhất 分phần/phân 。 亦diệc 無vô 記ký 故cố 。 若nhược 非phi 業nghiệp 招chiêu 。 唯duy 是thị 第đệ 七thất 。 有hữu 覆phú 性tánh 故cố 。 前tiền 六lục 亦diệc 一nhất 分phần/phân 。 善thiện 不bất 善thiện 性tánh 故cố 。 有hữu 漏lậu 章chương 竟cánh 。

發phát 起khởi 初sơ 心tâm 歡Hoan 喜Hỷ 地Địa 。 俱câu 生sanh 猶do 自tự 現hiện 纏triền 眠miên 。

頌tụng 第đệ 六lục 識thức 。 下hạ 品phẩm 轉chuyển 智trí 義nghĩa 。 以dĩ 我ngã 法pháp 執chấp 。 各các 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 俱câu 生sanh 。 二nhị 者giả 分phân 別biệt 。 俱câu 生sanh 我ngã 法pháp 。 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 虗hư 妄vọng 熏huân 習tập 。 內nội 因nhân 力lực 故cố 。 恆hằng 與dữ 身thân 俱câu 。 不bất 待đãi 邪tà 教giáo 。 及cập 邪tà 分phân 別biệt 。 任nhậm 運vận 而nhi 轉chuyển 。 故cố 名danh 俱câu 生sanh 。 此thử 復phục 二nhị 種chủng 。 一nhất 常thường 相tương 續tục 。 在tại 第đệ 七thất 識thức 。 緣duyên 第đệ 八bát 識thức 。 起khởi 自tự 心tâm 相tương/tướng 。 執chấp 實thật 我ngã 法pháp 。 二nhị 有hữu 間gian 斷đoạn 。 在tại 第đệ 六lục 識thức 。 緣duyên 識thức 所sở 識thức 。 蘊uẩn 處xứ 界giới 相tương/tướng 。 或hoặc 總tổng 或hoặc 別biệt 。 起khởi 自tự 心tâm 相tương/tướng 。 執chấp 實thật 我ngã 法pháp 。 此thử 二nhị 俱câu 生sanh 。 細tế 故cố 難nạn/nan 斷đoạn 。 後hậu 十Thập 地Địa 中trung 。 數sác 數sác 修tu 習tập 。 勝thắng 二nhị 空không 觀quán 。 方phương 能năng 除trừ 滅diệt 。 分phân 別biệt 我ngã 法pháp 。 亦diệc 由do 現hiện 在tại 外ngoại 緣duyên 力lực 故cố 。 非phi 與dữ 身thân 俱câu 。 要yếu 待đãi 邪tà 教giáo 。 及cập 邪tà 分phân 別biệt 。 然nhiên 後hậu 方phương 起khởi 。 故cố 名danh 分phân 別biệt 。 唯duy 在tại 第đệ 六lục 意ý 識thức 中trung 有hữu 。 此thử 亦diệc 二nhị 種chủng 。 一nhất 緣duyên 邪tà 教giáo 所sở 說thuyết 蘊uẩn 處xứ 界giới 相tương/tướng 。 起khởi 自tự 心tâm 相tương/tướng 。 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 執chấp 實thật 我ngã 法pháp 。 二nhị 緣duyên 邪tà 教giáo 所sở 說thuyết 自tự 性tánh 等đẳng 相tương/tướng 。 起khởi 自tự 心tâm 相tương/tướng 。 分phân 別biệt 計kế 度độ 。 執chấp 實thật 我ngã 法pháp 。 此thử 二nhị 我ngã 法pháp 。 麤thô 故cố 易dị 斷đoạn 。 入nhập 初Sơ 地Địa 時thời 。 觀quán 一nhất 切thiết 法pháp 。 二nhị 空không 真Chân 如Như 。 即tức 能năng 除trừ 滅diệt 。 頌tụng 言ngôn 歡hoan 喜hỷ 。 即tức 初Sơ 地Địa 故cố 。 何hà 名danh 發phát 起khởi 。 曰viết 。 初sơ 轉chuyển 智trí 故cố 。 以dĩ 第đệ 六lục 識thức 。 三tam 品phẩm 轉chuyển 智trí 。 初Sơ 地Địa 下hạ 品phẩm 轉chuyển 。 八bát 地địa 中trung 品phẩm 轉chuyển 。 等đẳng 覺giác 上thượng 品phẩm 轉chuyển 。 以dĩ 真chân 見kiến 道đạo 。 唯duy 斷đoạn 分phân 別biệt 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 。 名danh 下hạ 品phẩm 轉chuyển 。 何hà 名danh 初sơ 心tâm 。 曰viết 。 以dĩ 一nhất 地địa 中trung 。 有hữu 三tam 種chủng 心tâm 。 謂vị 入nhập 。 住trụ 。 出xuất 。 初sơ 入nhập 地địa 時thời 。 名danh 初sơ 心tâm 耳nhĩ 。 纏triền 。 即tức 現hiện 行hành 。 眠miên 。 即tức 種chủng 子tử 。 以dĩ 登đăng 地địa 時thời 。 俱câu 生sanh 種chủng 現hiện 。 未vị 純thuần 伏phục 滅diệt 。 故cố 云vân 猶do 自tự 現hiện 纏triền 眠miên 耳nhĩ 。

遠viễn 行hành 地địa 後hậu 純thuần 無vô 漏lậu 。 觀quán 察sát 圓viên 明minh 照chiếu 大Đại 千Thiên 。

頌tụng 第đệ 六lục 識thức 。 中trung 品phẩm 上thượng 品phẩm 轉chuyển 智trí 義nghĩa 。 遠viễn 行hành 地địa 。 第đệ 七thất 地địa 也dã 。 後hậu 字tự 即tức 後hậu 三tam 地địa 至chí 等đẳng 覺giác 也dã 。 謂vị 登đăng 八bát 地địa 。 中trung 品phẩm 轉chuyển 智trí 。 猶do 未vị 最tối 極cực 。 直trực 至chí 等đẳng 覺giác 。 最tối 上thượng 品phẩm 轉chuyển 。 故cố 曰viết 圓viên 明minh 。 問vấn 。 斷đoạn 分phân 別biệt 惑hoặc 。 初sơ 證chứng 二nhị 空không 。 居cư 然nhiên 下hạ 品phẩm 。 斷đoạn 俱câu 生sanh 惑hoặc 。 應ưng 唯duy 上thượng 品phẩm 。 何hà 有hữu 中trung 品phẩm 。 曰viết 。 俱câu 生sanh 我ngã 法pháp 。 二nhị 障chướng 別biệt 故cố 。 登đăng 初Sơ 地Địa 時thời 。 俱câu 生sanh 我ngã 執chấp 。 雖tuy 曰viết 頓đốn 伏phục 。 俱câu 生sanh 法pháp 執chấp 。 於ư 十Thập 地Địa 中trung 。 漸tiệm 伏phục 漸tiệm 斷đoạn 。 未vị 純thuần 無vô 漏lậu 。 而nhi 煩phiền 惱não 障chướng 。 亦diệc 間gian 有hữu 漏lậu 。 故cố 前tiền 七thất 地địa 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 等đẳng 。 於ư 度độ 生sanh 時thời 。 亦diệc 故cố 意ý 起khởi 。 我ngã 執chấp 煩phiền 惱não 。 名danh 有hữu 功công 用dụng 。 得đắc 登đăng 八bát 地địa 。 藏tạng 識thức 既ký 捨xả 。 我ngã 執chấp 永vĩnh 伏phục 。 名danh 無vô 功công 用dụng 。 法pháp 執chấp 猶do 存tồn 。 唯duy 中trung 品phẩm 轉chuyển 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 妙Diệu 觀Quán 察Sát 智Trí 。 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 。 生sanh 空không 觀quán 品phẩm 。 二Nhị 乘Thừa 見kiến 位vị 。 亦diệc 得đắc 初sơ 起khởi 。 此thử 後hậu 展triển 轉chuyển 。 至chí 無Vô 學Học 位vị 。 或hoặc 至chí 菩Bồ 薩Tát 解giải 行hành 地địa 終chung (# 即tức 下hạ 品phẩm 轉chuyển )# 。 或hoặc 至chí 上thượng 位vị 。 若nhược 非phi 有hữu 漏lậu (# 即tức 中trung 品phẩm 轉chuyển )# 。 或hoặc 無vô 心tâm 時thời 。 皆giai 容dung 現hiện 起khởi (# 結kết 顯hiển 因nhân 中trung 轉chuyển 義nghĩa 。 故cố 名danh 皆giai 容dung )# 。 法pháp 空không 觀quán 品phẩm 。 菩Bồ 薩Tát 見kiến 位vị 。 方phương 得đắc 初sơ 起khởi (# 即tức 下hạ 品phẩm 轉chuyển )# 。 此thử 後hậu 展triển 轉chuyển 。 乃nãi 至chí 上thượng 位vị 。 若nhược 非phi 有hữu 漏lậu (# 即tức 中trung 品phẩm 轉chuyển )# 。 生sanh 空không 智trí 果quả 。 或hoặc 無vô 心tâm 時thời 。 皆giai 容dung 現hiện 起khởi (# 結kết 顯hiển 因nhân 中trung 轉chuyển 義nghĩa 。 故cố 云vân 皆giai 容dung )# 。 何hà 名danh 上thượng 品phẩm 轉chuyển 耶da 。 曰viết 。 究cứu 竟cánh 位vị 中trung 。 諸chư 漏lậu 永vĩnh 盡tận 。 非phi 漏lậu 隨tùy 增tăng 。 性tánh 淨tịnh 圓viên 明minh 。 名danh 上thượng 品phẩm 轉chuyển 。 第đệ 六lục 識thức 章chương 竟cánh 。

○# 第đệ 七thất 識thức 頌tụng

帶đái 質chất 有hữu 覆phú 通thông 情tình 本bổn 。 隨tùy 緣duyên 執chấp 我ngã 量lượng 為vi 非phi 。

頌tụng 第đệ 七thất 識thức 。 於ư 三tam 境cảnh 中trung 。 唯duy 帶đái 質chất 境cảnh 。 於ư 四tứ 性tánh 中trung 。 有hữu 覆phú 無vô 記ký 。 於ư 三tam 量lượng 中trung 。 唯duy 非phi 量lượng 耳nhĩ 。 言ngôn 帶đái 質chất 境cảnh 者giả 。 以dĩ 心tâm 緣duyên 心tâm 故cố 。 中trung 間gian 相tương/tướng 分phần/phân 。 從tùng 兩lưỡng 頭đầu 生sanh 。 連liên 帶đái 生sanh 起khởi 。 通thông 情tình 本bổn 者giả 。 釋thích 帶đái 質chất 境cảnh 。 第đệ 七thất 見kiến 分phần/phân 。 是thị 能năng 緣duyên 心tâm 。 恆hằng 起khởi 執chấp 故cố 。 故cố 名danh 為vi 情tình 。 第đệ 八bát 見kiến 分phần/phân 。 是thị 所sở 緣duyên 境cảnh 。 為vi 本bổn 質chất 故cố 。 故cố 名danh 為vi 本bổn 。 中trung 間gian 相tương/tướng 分phần/phân 。 從tùng 兩lưỡng 頭đầu 生sanh 。 故cố 名danh 為vi 通thông 。 能năng 緣duyên 之chi 心tâm 變biến 起khởi 相tương/tướng 分phần/phân 。 似tự 本bổn 質chất 故cố 。 名danh 為vi 帶đái 質chất 。 此thử 意ý 相tương 應ứng 。 四tứ 煩phiền 惱não 等đẳng 。 是thị 染nhiễm 法pháp 故cố 。 障chướng 礙ngại 聖thánh 道Đạo 。 隱ẩn 蔽tế 真chân 心tâm 。 故cố 名danh 有hữu 覆phú 。 非phi 善thiện 不bất 善thiện 。 故cố 名danh 無vô 記ký 。 何hà 名danh 何hà 義nghĩa 。 名danh 曰viết 煩phiền 惱não 。 曰viết 。 一nhất 者giả 我ngã 癡si 。 謂vị 即tức 無vô 明minh 。 愚ngu 於ư 我ngã 相tương/tướng 。 迷mê 無vô 我ngã 故cố 。 二nhị 者giả 我ngã 見kiến 。 謂vị 即tức 我ngã 執chấp 。 於ư 非phi 我ngã 法pháp 。 妄vọng 執chấp 我ngã 故cố 。 三tam 者giả 我ngã 慢mạn 。 謂vị 即tức 倨# 傲ngạo 。 恃thị 所sở 執chấp 我ngã 。 心tâm 高cao 舉cử 故cố 。 四tứ 者giả 我ngã 愛ái 。 謂vị 即tức 我ngã 貪tham 。 於ư 所sở 執chấp 我ngã 。 深thâm 耽đam 著trước 故cố 。 以dĩ 具cụ 四tứ 惑hoặc 。 隨tùy 緣duyên 第đệ 八bát 見kiến 分phần/phân 當đương 情tình 。 執chấp 之chi 為vi 我ngã 。 第đệ 八bát 見kiến 分phần/phân 。 為vi 本bổn 質chất 故cố 。 本bổn 非phi 是thị 我ngã 。 妄vọng 執chấp 為vi 我ngã 。 不bất 稱xưng 本bổn 質chất 。 中trung 間gian 相tương/tướng 分phần/phân 。 兩lưỡng 頭đầu 變biến 起khởi 。 本bổn 非phi 是thị 我ngã 。 妄vọng 執chấp 為vi 我ngã 。 不bất 稱xưng 相tương/tướng 分phần/phân 。 兩lưỡng 不bất 稱xưng 境cảnh 。 故cố 名danh 非phi 量lượng 。

八bát 大đại 徧biến 行hành 別biệt 境cảnh 慧tuệ 。 貪tham 癡si 我ngã 見kiến 慢mạn 相tương 隨tùy 。

頌tụng 第đệ 七thất 識thức 相tương 應ứng 心tâm 所sở 。 唯duy 大đại 隨tùy 八bát 。 徧biến 行hành 五ngũ 。 別biệt 境cảnh 五ngũ 中trung 之chi 慧tuệ 。 根căn 本bổn 惑hoặc 中trung 貪tham 癡si 見kiến 慢mạn 。 共cộng 十thập 八bát 所sở 也dã 。 問vấn 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 有hữu 義nghĩa 此thử 意ý 心tâm 所sở 唯duy 九cửu 。 前tiền 四tứ 後hậu 五ngũ 。 合hợp 為vi 九cửu 故cố 。 何hà 與dữ 八bát 大đại 。 及cập 慧tuệ 俱câu 耶da 。 曰viết 。 若nhược 無vô 昏hôn 沈trầm 。 應ưng 不bất 定định 有hữu 無vô 堪kham 任nhậm 性tánh 。 掉trạo 舉cử 若nhược 無vô 。 應ưng 無vô 囂hiêu 動động 。 便tiện 如như 善thiện 等đẳng 。 非phi 染nhiễm 污ô 位vị 。 若nhược 染nhiễm 心tâm 中trung 。 無vô 散tán 亂loạn 者giả 。 應ưng 非phi 流lưu 蕩đãng 非phi 染nhiễm 污ô 心tâm 。 若nhược 無vô 失thất 念niệm 。 不bất 正chánh 知tri 者giả 。 如như 何hà 能năng 起khởi 煩phiền 惱não 現hiện 前tiền 。 若nhược 無vô 不bất 信tín 。 懈giải 怠đãi 。 放phóng 逸dật 。 如như 何hà 論luận 說thuyết 此thử 三tam 心tâm 所sở 。 染nhiễm 心tâm 相tương 應ứng 。 故cố 染nhiễm 污ô 心tâm 。 決quyết 定định 皆giai 與dữ 八bát 隨tùy 煩phiền 惱não 相tương 應ứng 而nhi 生sanh 。 慧tuệ 與dữ 我ngã 見kiến 為vi 體thể 性tánh 故cố 。 故cố 亦diệc 宜nghi 有hữu 。 問vấn 。 根căn 本bổn 六lục 中trung 開khai 見kiến 成thành 十thập 此thử 何hà 唯duy 四tứ 。 曰viết 。 有hữu 我ngã 見kiến 故cố 。 餘dư 見kiến 不bất 生sanh 。 由do 見kiến 審thẩm 決quyết 。 疑nghi 無vô 容dung 起khởi 。 愛ái 著trước 我ngã 故cố 。 瞋sân 不bất 得đắc 生sanh 。 故cố 此thử 識thức 俱câu 。 煩phiền 惱não 唯duy 四tứ 。 何hà 緣duyên 此thử 識thức 。 無vô 餘dư 心tâm 所sở 。 謂vị 欲dục 。 希hy 望vọng 未vị 遂toại 合hợp 事sự 。 此thử 識thức 任nhậm 運vận 。 緣duyên 遂toại 合hợp 境cảnh 。 無vô 所sở 希hy 望vọng 。 故cố 無vô 有hữu 欲dục 。 勝thắng 解giải 。 印ấn 持trì 曾tằng 未vị 定định 境cảnh 。 此thử 識thức 無vô 始thỉ 。 恆hằng 緣duyên 定định 事sự 。 經kinh 所sở 印ấn 持trì 。 故cố 無vô 勝thắng 解giải 。 念niệm 。 唯duy 記ký 憶ức 曾tằng 所sở 習tập 事sự 。 此thử 識thức 恆hằng 緣duyên 現hiện 所sở 受thọ 境cảnh 。 無vô 所sở 記ký 憶ức 。 故cố 無vô 有hữu 念niệm 。 定định 。 唯duy 繫hệ 心tâm 專chuyên 注chú 一nhất 境cảnh 。 此thử 識thức 任nhậm 運vận 。 剎sát 那na 別biệt 緣duyên 。 既ký 不bất 專chuyên 一nhất 。 故cố 無vô 有hữu 定định 。 善thiện 是thị 淨tịnh 故cố 。 非phi 此thử 識thức 俱câu 。 又hựu 忿phẫn 等đẳng 十thập 。 行hành 相tương/tướng 麤thô 動động 。 此thử 識thức 審thẩm 細tế 。 故cố 非phi 彼bỉ 俱câu 。 無vô 慚tàm 無vô 媿quý 。 唯duy 是thị 不bất 善thiện 。 此thử 無vô 記ký 故cố 。 非phi 彼bỉ 相tương/tướng 想tưởng 。 惡ác 作tác 。 追truy 悔hối 先tiên 所sở 造tạo 業nghiệp 。 此thử 識thức 任nhậm 運vận 。 恆hằng 緣duyên 現hiện 境cảnh 。 非phi 悔hối 先tiên 業nghiệp 。 故cố 無vô 惡ác 作tác 。 睡thụy 眠miên 。 必tất 依y 身thân 心tâm 重trọng/trùng 昧muội 。 外ngoại 眾chúng 緣duyên 力lực 。 有hữu 時thời 暫tạm 起khởi 。 此thử 識thức 無vô 始thỉ 一nhất 類loại 內nội 執chấp 。 不bất 假giả 外ngoại 緣duyên 。 故cố 彼bỉ 非phi 有hữu 。 尋tầm 伺tứ 。 俱câu 依y 外ngoại 門môn 而nhi 轉chuyển 。 淺thiển 深thâm 推thôi 度độ 。 麤thô 細tế 發phát 言ngôn 。 此thử 識thức 唯duy 依y 內nội 門môn 而nhi 轉chuyển 。 一nhất 類loại 執chấp 我ngã 。 故cố 非phi 彼bỉ 俱câu 。

恆hằng 審thẩm 思tư 量lượng 我ngã 相tương 隨tùy 。 有hữu 情tình 日nhật 夜dạ 鎮trấn 昏hôn 迷mê 。

頌tụng 第đệ 七thất 識thức 。 自tự 性tánh 行hành 相tương/tướng 。 皆giai 是thị 思tư 量lượng 。 故cố 恆hằng 相tương 隨tùy 第đệ 八bát 見kiến 分phần/phân 。 執chấp 之chi 為vi 我ngã 。 論luận 云vân 。 思tư 量lượng 為vi 性tánh 相tướng 者giả 。 雙song 顯hiển 此thử 識thức 。 自tự 性tánh 行hành 相tương/tướng 。 意ý 以dĩ 思tư 量lượng 。 為vi 自tự 性tánh 故cố 。 即tức 復phục 用dụng 彼bỉ 為vi 行hành 相tương/tướng 故cố 。 由do 斯tư 兼kiêm 釋thích 所sở 立lập 別biệt 名danh 。 能năng 審thẩm 思tư 量lượng 。 名danh 末mạt 那na 故cố 。 未vị 轉chuyển 依y 位vị 。 恆hằng 審thẩm 思tư 量lượng 所sở 執chấp 我ngã 相tương/tướng 。 已dĩ 轉chuyển 依y 位vị 。 亦diệc 審thẩm 思tư 量lượng 。 無vô 我ngã 相tướng 故cố 。 恆hằng 之chi 與dữ 審thẩm 。 於ư 八bát 識thức 中trung 。 四tứ 句cú 分phân 別biệt 。 一nhất 恆hằng 而nhi 非phi 審thẩm 。 謂vị 第đệ 八bát 識thức 。 彼bỉ 不bất 執chấp 我ngã 。 無vô 間gián 斷đoạn 故cố 。 二nhị 審thẩm 而nhi 非phi 恆hằng 。 謂vị 第đệ 六lục 識thức 。 以dĩ 彼bỉ 執chấp 我ngã 。 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 。 三tam 亦diệc 恆hằng 亦diệc 審thẩm 。 即tức 第đệ 七thất 識thức 。 此thử 能năng 執chấp 我ngã 。 無vô 間gián 斷đoạn 故cố 。 四tứ 非phi 恆hằng 非phi 審thẩm 。 謂vị 前tiền 五ngũ 識thức 。 彼bỉ 不bất 執chấp 我ngã 。 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 。 故cố 護hộ 法Pháp 云vân 。 五ngũ 八bát 無vô 法pháp 亦diệc 無vô 人nhân 。 六lục 七thất 二nhị 識thức 甚thậm 均quân 平bình 。 五ngũ 八bát 無vô 執chấp 。 六lục 七thất 有hữu 執chấp 。 是thị 均quân 平bình 義nghĩa 。 五ngũ 八bát 一nhất 恆hằng 一nhất 非phi 恆hằng 。 六lục 七thất 一nhất 恆hằng 一nhất 非phi 恆hằng 。 亦diệc 是thị 均quân 平bình 也dã 。 有hữu 情tình 日nhật 夜dạ 鎮trấn 昏hôn 迷mê 者giả 。 鎮trấn 。 安an 也dã 。 謂vị 第đệ 七thất 識thức 。 恆hằng 執chấp 我ngã 故cố 。 則tắc 令linh 有hữu 情tình 。 恆hằng 處xứ 長trường 夜dạ 。 安an 於ư 昏hôn 迷mê 。 而nhi 不bất 自tự 覺giác 。

四tứ 惑hoặc 八bát 大đại 相tương 應ứng 起khởi 。 六lục 轉chuyển 呼hô 為vi 染nhiễm 淨tịnh 依y 。

牒điệp 前tiền 染nhiễm 所sở 與dữ 識thức 相tương 應ứng 。 故cố 令linh 有hữu 情tình 日nhật 夜dạ 昏hôn 迷mê 。 障chướng 真chân 義nghĩa 智trí 。 蔽tế 聖thánh 慧tuệ 眼nhãn 。 其kỳ 由do 煩phiền 惱não 為vi 害hại 耳nhĩ 。 六lục 轉chuyển 呼hô 為vi 染nhiễm 淨tịnh 依y 者giả 。 轉chuyển 。 謂vị 轉chuyển 易dị 。 有hữu 轉chuyển 變biến 故cố 。 故cố 前tiền 七thất 識thức 。 通thông 名danh 轉chuyển 識thức 。 依y 謂vị 所sở 依y 。 即tức 是thị 根căn 義nghĩa 。 亦diệc 是thị 緣duyên 義nghĩa 。 故cố 第đệ 六lục 識thức 。 染nhiễm 淨tịnh 位vị 中trung 。 必tất 以dĩ 第đệ 七thất 為vi 所sở 依y 根căn 。 若nhược 前tiền 五ngũ 識thức 。 染nhiễm 淨tịnh 位vị 中trung 。 依y 意ý 轉chuyển 故cố 。 顯hiển 揚dương 論luận 云vân 。 末mạt 那na 恆hằng 與dữ 四tứ 惑hoặc 相tương 應ứng 。 或hoặc 翻phiên 相tương 應ứng 恃thị 舉cử 為vi 行hành 。 成thành 平bình 等đẳng 行hành 。 應ưng 知tri 此thử 意ý 。 通thông 染nhiễm 不bất 染nhiễm 。 故cố 頌tụng 中trung 言ngôn 。 染nhiễm 淨tịnh 依y 也dã 。 有hữu 漏lậu 章chương 竟cánh 。

極cực 喜hỷ 初sơ 心tâm 平bình 等đẳng 性tánh 。 無vô 功công 用dụng 行hành 我ngã 恆hằng 摧tồi 。

頌tụng 第đệ 七thất 識thức 。 下hạ 品phẩm 中trung 品phẩm 轉chuyển 智trí 義nghĩa 。 謂vị 末mạt 那na 識thức 。 初Sơ 地Địa 初sơ 心tâm 。 轉chuyển 成thành 無vô 漏lậu 。 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 。 亦diệc 轉chuyển 無vô 漏lậu 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 由do 第đệ 六lục 入nhập 雙song 空không 觀quán 故cố 。 問vấn 。 第đệ 七thất 轉chuyển 智trí 。 何hà 由do 第đệ 六lục 入nhập 雙song 空không 觀quán 。 曰viết 。 第đệ 七thất 唯duy 俱câu 生sanh 。 無vô 分phân 別biệt 惑hoặc 故cố 。 以dĩ 無vô 分phân 別biệt 。 於ư 緣duyên 境cảnh 時thời 。 唯duy 任nhậm 運vận 轉chuyển 。 無vô 力lực 斷đoạn 惑hoặc 。 故cố 登đăng 地địa 時thời 。 自tự 不bất 能năng 轉chuyển 。 由do 第đệ 六lục 識thức 。 入nhập 生sanh 空không 觀quán 。 礙ngại 此thử 第đệ 七thất 。 我ngã 執chấp 不bất 生sanh 。 法pháp 執chấp 猶do 存tồn 。 故cố 有hữu 頌tụng 云vân 。 單đơn 執chấp 末mạt 那na 居cư 種chủng 位vị 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 不bất 現hiện 前tiền 。 由do 第đệ 六lục 入nhập 生sanh 法pháp 二nhị 空không 觀quán 故cố 。 礙ngại 此thử 第đệ 七thất 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 不bất 起khởi 。 故cố 有hữu 頌tụng 云vân 。 雙song 執chấp 末mạt 那na 歸quy 種chủng 位vị 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 方phương 現hiện 前tiền 。 居cư 者giả 居cư 住trụ 。 歸quy 者giả 歸quy 藏tạng 。 雖tuy 礙ngại 我ngã 執chấp 。 居cư 住trụ 種chủng 位vị 。 法pháp 執chấp 猶do 在tại 。 故cố 智trí 不bất 前tiền 。 二nhị 種chủng 歸quy 藏tạng 。 現hiện 行hành 永vĩnh 伏phục 。 智trí 得đắc 轉chuyển 也dã 。 此thử 即tức 第đệ 七thất 無vô 力lực 斷đoạn 惑hoặc 。 由do 第đệ 六lục 識thức 斷đoạn 分phân 別biệt 惑hoặc 。 轉chuyển 二nhị 空không 智trí 。 第đệ 七thất 仗trượng 之chi 。 得đắc 下hạ 品phẩm 轉chuyển 。

復phục 有hữu 頌tụng 云vân 。 分phân 別biệt 二nhị 障chướng 極cực 喜hỷ 無vô 。 六lục 七thất 俱câu 生sanh 地địa 地địa 除trừ 。 第đệ 七thất 修tu 道Đạo 除trừ 種chủng 現hiện 。 金kim 剛cang 道đạo 後hậu 總tổng 皆giai 無vô 。 修tu 道Đạo 即tức 第đệ 八bát 地địa 。 以dĩ 八bát 地địa 中trung 。 無vô 功công 用dụng 。 行hành 。 方phương 為vi 真chân 修tu 實thật 斷đoạn 。 故cố 我ngã 恆hằng 摧tồi 。 法pháp 執chấp 猶do 間gian 。 以dĩ 有hữu 種chủng 故cố 。 故cố 唯duy 中trung 品phẩm 轉chuyển 也dã 。

如Như 來Lai 現hiện 起khởi 他tha 受thọ 用dụng 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 所sở 被bị 機cơ 。

頌tụng 第đệ 七thất 識thức 。 上thượng 品phẩm 轉chuyển 智trí 義nghĩa 。 以dĩ 前tiền 初Sơ 地Địa 。 下hạ 品phẩm 轉chuyển 智trí 。 我ngã 法pháp 二nhị 執chấp 。 俱câu 間gian 起khởi 故cố 。 無vô 功công 用dụng 行hành 。 名danh 中trung 品phẩm 轉chuyển 。 但đãn 我ngã 恆hằng 摧tồi 。 法pháp 猶do 間gian 故cố 。 皆giai 非phi 最tối 極cực 。 直trực 至chí 如Như 來Lai 究cứu 竟cánh 位vị 中trung 。 煩phiền 惱não 所sở 知tri 。 種chủng 現hiện 俱câu 盡tận 。 平Bình 等Đẳng 性Tánh 智Trí 。 方phương 得đắc 圓viên 滿mãn 。 名danh 上thượng 品phẩm 轉chuyển 。 所sở 被bị 之chi 機cơ 。 機cơ 者giả 。 會hội 也dã 。 啐# 啄trác 同đồng 時thời 。 名danh 為vi 機cơ 會hội 。 他tha 受thọ 用dụng 身thân 。 謂vị 諸chư 如Như 來Lai 。 由do 平bình 等đẳng 智trí 。 示thị 現hiện 微vi 妙diệu 淨tịnh 功công 德đức 身thân 。 居cư 純thuần 淨tịnh 土độ 。 為vi 住trụ 十Thập 地Địa 諸chư 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 現hiện 大đại 神thần 通thông 。 轉chuyển 正Chánh 法Pháp 輪luân 。 決quyết 眾chúng 疑nghi 網võng 。 令linh 彼bỉ 受thọ 用dụng 。 大Đại 乘Thừa 法Pháp 樂lạc 。 他tha 受thọ 用dụng 身thân 。 即tức 能năng 被bị 之chi 佛Phật 。 十Thập 地Địa 菩Bồ 薩Tát 。 乃nãi 所sở 被bị 之chi 機cơ 也dã 。 第đệ 七thất 識thức 章chương 竟cánh 。

○# 第đệ 八bát 識thức 頌tụng

性tánh 唯duy 無vô 覆phú 五ngũ 徧biến 行hành 。

頌tụng 第đệ 八bát 識thức 。 於ư 四tứ 性tánh 中trung 。 唯duy 是thị 無vô 覆phú 無vô 記ký 性tánh 故cố 。 以dĩ 其kỳ 不bất 與dữ 煩phiền 惱não 俱câu 故cố 。 名danh 為vi 無vô 覆phú 。 性tánh 是thị 平bình 等đẳng 無vô 違vi 拒cự 故cố 。 名danh 為vi 無vô 記ký 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 何hà 賴lại 耶da 識thức 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 乃nãi 至chí 未vị 轉chuyển 。 於ư 一nhất 切thiết 位vị 。 恆hằng 與dữ 此thử 五ngũ 心tâm 所sở 相tương 應ứng 。 謂vị 觸xúc 。 作tác 意ý 。 受thọ 。 想tưởng 。 與dữ 思tư 。 俱câu 是thị 徧biến 行hành 心tâm 所sở 攝nhiếp 故cố 。 論luận 云vân 。 如như 何hà 此thử 識thức 。 非phi 別biệt 境cảnh 等đẳng 。 心tâm 所sở 相tương 應ứng 。 曰viết 。 互hỗ 相tương 違vi 故cố 。 謂vị 欲dục 。 希hy 望vọng 所sở 樂lạc 事sự 轉chuyển 。 此thử 識thức 任nhậm 業nghiệp 。 無vô 所sở 希hy 望vọng 。 勝thắng 解giải 。 印ấn 持trì 決quyết 定định 事sự 轉chuyển 。 此thử 識thức 瞢măng 昧muội 。 無vô 所sở 印ấn 持trì 。 念niệm 。 唯duy 明minh 記ký 曾tằng 習tập 事sự 轉chuyển 。 此thử 識thức 昧muội 劣liệt 。 不bất 能năng 明minh 記ký 。 定định 。 能năng 令linh 心tâm 專chuyên 注chú 一nhất 境cảnh 。 此thử 識thức 任nhậm 運vận 剎sát 那na 別biệt 緣duyên 。 慧tuệ 。 唯duy 簡giản 擇trạch 得đắc 等đẳng 事sự 轉chuyển 。 此thử 識thức 微vi 劣liệt 不bất 能năng 簡giản 擇trạch 。 故cố 此thử 不bất 與dữ 別biệt 境cảnh 相tướng 應ưng 。 此thử 識thức 唯duy 是thị 異dị 熟thục 性tánh 故cố 。 善thiện 染nhiễm 污ô 等đẳng 。 亦diệc 不bất 相tương 應ứng 。 惡ác 作tác 等đẳng 四tứ 。 無vô 記ký 性tánh 者giả 。 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 。 定định 非phi 異dị 熟thục 。

界giới 地địa 隨tùy 他tha 業nghiệp 力lực 生sanh 。

頌tụng 第đệ 八bát 識thức 。 隨tùy 諸chư 善thiện 惡ác 業nghiệp 力lực 。 引dẫn 於ư 三tam 界giới 九cửu 地địa 。 五ngũ 趣thú 之chi 中trung 。 受thọ 真chân 異dị 熟thục 。 為vi 總tổng 報báo 主chủ 。 以dĩ 與dữ 前tiền 七thất 。 色sắc 心tâm 等đẳng 法pháp 。 為vi 依y 止chỉ 故cố 。 以dĩ 彼bỉ 能năng 為vi 趣thú 生sanh 體thể 故cố 。 何hà 偏thiên 為vi 體thể 。 曰viết 。 具cụ 四tứ 義nghĩa 故cố 。 一nhất 謂vị 實thật 有hữu 。 二nhị 恆hằng 。 三tam 徧biến 。 四tứ 謂vị 無vô 雜tạp 。 故cố 能năng 為vi 體thể 。 八bát 識thức 之chi 中trung 。 唯duy 第đệ 八bát 識thức 。 全toàn 業nghiệp 招chiêu 果quả 。 自tự 唯duy 無vô 記ký 。 招chiêu 他tha 業nghiệp 故cố 。 前tiền 六lục 一nhất 分phần/phân 。 亦diệc 無vô 記ký 故cố 。 唯duy 第đệ 七thất 識thức 。 全toàn 非phi 業nghiệp 招chiêu 。 自tự 是thị 有hữu 覆phú 。 非phi 他tha 業nghiệp 故cố 。 前tiền 六lục 一nhất 分phần/phân 。 善thiện 惡ác 業nghiệp 故cố 。 無vô 記ký 之chi 法pháp 。 如như 彼bỉ 乾can/kiền/càn 土thổ/độ 。 不bất 能năng 相tương/tướng 握ác 。 自tự 成thành 一nhất 聚tụ 。 故cố 須tu 直trực 用dụng 。 善thiện 惡ác 業nghiệp 力lực 。 如như 水thủy 膠giao 等đẳng 。 和hòa 彼bỉ 乾can/kiền/càn 土thổ/độ 無vô 記ký 之chi 法pháp 。 令linh 成thành 器khí 聚tụ 。 若nhược 善thiện 惡ác 法pháp 。 如như 木mộc 石thạch 等đẳng 。 自tự 成thành 器khí 聚tụ 。 不bất 假giả 他tha 力lực 。 故cố 非phi 業nghiệp 招chiêu 。

二Nhị 乘Thừa 不bất 了liễu 因nhân 迷mê 執chấp 。 由do 此thử 能năng 興hưng 論luận 主chủ 諍tranh 。

頌tụng 言ngôn 二Nhị 乘Thừa 。 簡giản 非phi 大Đại 乘Thừa 。 謂vị 第đệ 八bát 識thức 。 行hành 相tương/tướng 微vi 隱ẩn 。 淺thiển 智trí 難nan 知tri 。 故cố 曰viết 不bất 了liễu 。 不bất 信tín 有hữu 此thử 第đệ 八bát 識thức 體thể 。 曰viết 迷mê 。 唯duy 以dĩ 第đệ 六lục 受thọ 熏huân 持trì 種chủng 。 曰viết 執chấp 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 此thử 第đệ 八bát 識thức 。 離ly 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 有hữu 別biệt 自tự 體thể 。 問vấn 也dã 。 聖thánh 教giáo 正chánh 理lý 。 為vi 定định 量lượng 故cố 。 答đáp 也dã 。 是thị 故cố 論luận 主chủ 。 廣quảng 引dẫn 三tam 經kinh 四tứ 頌tụng 。 四tứ 教giáo 十thập 理lý 。 證chứng 有hữu 此thử 識thức 。 云vân 何hà 聖thánh 教giáo 。 若nhược 阿a 毗tỳ 達đạt 摩ma 經kinh 。 解giải 深thâm 密mật 經kinh 。 并tinh 楞lăng 伽già 經kinh 。 此thử 大Đại 乘Thừa 三tam 。 若nhược 大đại 眾chúng 部bộ 。 阿a 笈cấp 摩ma 經kinh 。 上thượng 座tòa 部bộ 。 分phân 別biệt 論luận 。 化hóa 地địa 部bộ 。 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 部bộ 。 增tăng 益ích 經kinh 。 此thử 小Tiểu 乘Thừa 四tứ 教giáo 。 云vân 何hà 正chánh 理lý 。 十thập 證chứng 頌tụng 曰viết 。 持trì 種chủng 異dị 熟thục 心tâm 。 趣thú 生sanh 有hữu 受thọ 識thức 。 生sanh 死tử 緣duyên 依y 食thực 。 滅diệt 定định 心tâm 染nhiễm 淨tịnh 。 此thử 頌tụng 具cụ 含hàm 十thập 理lý 。 一nhất 持trì 種chủng 心tâm 。 二nhị 異dị 熟thục 心tâm 。 三tam 趣thú 生sanh 體thể 。 四tứ 有hữu 執chấp 受thọ 。 五ngũ 壽thọ 煖noãn 識thức 。 六lục 生sanh 死tử 時thời 。 七thất 緣duyên 起khởi 依y 。 八bát 識thức 食thực 體thể 。 九cửu 滅diệt 定định 心tâm 。 十thập 染nhiễm 淨tịnh 心tâm 。 先tiên 引dẫn 聖thánh 教giáo 。 若nhược 大Đại 乘Thừa 阿a 毗tỳ 達đạt 摩ma 經Kinh 云vân 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 界giới 。 一nhất 切thiết 法pháp 等đẳng 依y 。 由do 此thử 有hữu 諸chư 趣thú 。 及cập 涅Niết 槃Bàn 證chứng 得đắc 。 頌tụng 第đệ 八bát 識thức 。 自tự 性tánh 微vi 隱ẩn 。 故cố 以dĩ 作tác 用dụng 而nhi 顯hiển 示thị 之chi 。 頌tụng 中trung 初sơ 半bán 。 顯hiển 第đệ 八bát 識thức 為vi 因nhân 緣duyên 用dụng 。 後hậu 半bán 。 顯hiển 與dữ 流lưu 轉chuyển 還hoàn 滅diệt 。 作tác 依y 持trì 用dụng 。 界giới 是thị 因nhân 義nghĩa 。 即tức 種chủng 子tử 識thức 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 。 親thân 生sanh 諸chư 法pháp 。 故cố 名danh 為vi 因nhân 。 依y 是thị 緣duyên 義nghĩa 。 即tức 執chấp 持trì 識thức 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 與dữ 一nhất 切thiết 法pháp 。 等đẳng 為vi 依y 止chỉ 。 故cố 名danh 為vi 緣duyên 。 謂vị 能năng 執chấp 持trì 。 諸chư 種chủng 子tử 故cố 。 與dữ 現hiện 行hành 法pháp 。 為vi 所sở 依y 止chỉ 。 由do 此thử 有hữu 諸chư 趣thú 者giả 。 由do 有hữu 此thử 識thức 。 執chấp 持trì 一nhất 切thiết 。 順thuận 流lưu 轉chuyển 法pháp 。 令linh 諸chư 有hữu 情tình 。 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 雖tuy 惑hoặc 業nghiệp 法pháp 。 皆giai 是thị 流lưu 轉chuyển 。 而nhi 趣thú 是thị 果quả 。 勝thắng 故cố 偏thiên 說thuyết 。 或hoặc 諸chư 趣thú 言ngôn 。 通thông 能năng 所sở 趣thú 。 諸chư 趣thú 資tư 具cụ 。 亦diệc 得đắc 趣thú 名danh 。 諸chư 惑hoặc 業nghiệp 生sanh 。 皆giai 依y 此thử 識thức 。 是thị 與dữ 流lưu 轉chuyển 作tác 依y 持trì 用dụng 。 及cập 涅Niết 槃Bàn 證chứng 得đắc 者giả 由do 有hữu 此thử 識thức 。 執chấp 持trì 一nhất 切thiết 。 順thuận 還hoàn 滅diệt 法pháp 。 令linh 修tu 行hành 者giả 。 證chứng 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 中trung 但đãn 說thuyết 能năng 證chứng 得đắc 道Đạo 。 涅Niết 槃Bàn 不bất 依y 此thử 識thức 有hữu 故cố 。 或hoặc 說thuyết 所sở 證chứng 。 是thị 修tu 行hành 者giả 。 正chánh 所sở 求cầu 故cố 。 或hoặc 此thử 雙song 說thuyết 。 俱câu 是thị 還hoàn 滅diệt 品phẩm 類loại 攝nhiếp 故cố 。 今kim 此thử 頌tụng 中trung 。 諸chư 所sở 說thuyết 義nghĩa 。 離ly 第đệ 八bát 識thức 。 皆giai 不bất 得đắc 有hữu 。 即tức 彼bỉ 經kinh 中trung 。 復phục 說thuyết 頌tụng 云vân 。 由do 攝nhiếp 藏tạng 諸chư 法pháp 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 識thức 。 故cố 名danh 阿a 賴lại 耶da 。 勝thắng 者giả 我ngã 開khai 示thị 。 由do 此thử 本bổn 識thức 。 具cụ 諸chư 種chủng 子tử 。 故cố 能năng 攝nhiếp 藏tạng 。 諸chư 雜tạp 染nhiễm 法pháp 。 依y 斯tư 建kiến 立lập 。 阿a 賴lại 耶da 名danh 。 已dĩ 入nhập 見kiến 道đạo 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 眾chúng 。 得đắc 真chân 現hiện 觀quán 。 名danh 為vi 勝thắng 者giả 。 彼bỉ 能năng 證chứng 解giải 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 故cố 我ngã 世Thế 尊Tôn 。 正chánh 為vi 開khai 示thị 。 解giải 深thâm 密mật 經Kinh 云vân 。 阿a 陀đà 那na 識thức 甚thậm 深thâm 細tế 。 一nhất 切thiết 種chủng 子tử 如như 瀑bộc 流lưu 。 我ngã 於ư 凡phàm 愚ngu 不bất 開khai 演diễn 。 恐khủng 彼bỉ 分phân 別biệt 執chấp 為vi 我ngã 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 陀đà 那na 。 此thử 云vân 執chấp 持trì 。 以dĩ 能năng 執chấp 持trì 諸chư 法pháp 種chủng 子tử 。 及cập 能năng 執chấp 受thọ 色sắc 根căn 依y 處xứ 。 亦diệc 能năng 執chấp 取thủ 結kết 生sanh 相tương 續tục (# 結kết 生sanh 即tức 投đầu 胎thai 時thời )# 。 故cố 說thuyết 此thử 識thức 。 名danh 阿a 陀đà 那na 。 無vô 性tánh 有hữu 情tình 不bất 能năng 窮cùng 底để 故cố 曰viết 甚thậm 深thâm 。 趣thú 寂tịch 種chủng 性tánh 不bất 能năng 通thông 達đạt 。 故cố 曰viết 甚thậm 細tế 。 是thị 一nhất 切thiết 法pháp 。 真chân 實thật 種chủng 子tử 。 緣duyên 擊kích 便tiện 生sanh 轉chuyển 識thức 波ba 浪lãng 。 恆hằng 無vô 間gián 斷đoạn 。 猶do 如như 瀑bộc 流lưu 。 凡phàm 即tức 無vô 性tánh 。 愚ngu 即tức 趣thú 寂tịch 。 恐khủng 彼bỉ 於ư 此thử 。 起khởi 分phân 別biệt 執chấp 。 墮đọa 諸chư 惡ác 趣thú 。 障chướng 生sanh 聖thánh 道Đạo 。 故cố 我ngã 世Thế 尊Tôn 。 不bất 為vi 開khai 演diễn 。 唯duy 第đệ 八bát 識thức 。 有hữu 如như 是thị 義nghĩa 。 入nhập 楞lăng 伽già 經kinh 。 亦diệc 作tác 是thị 說thuyết 。 如như 海hải 遇ngộ 風phong 緣duyên 。 起khởi 種chủng 種chủng 波ba 浪lãng 。 現hiện 前tiền 作tác 用dụng 轉chuyển 。 無vô 有hữu 間gián 斷đoạn 。 時thời (# 此thử 頌tụng 喻dụ 也dã )# 。 藏tạng 識thức 海hải 亦diệc 然nhiên 。 境cảnh 界giới 風phong 所sở 擊kích 。 恆hằng 起khởi 諸chư 識thức 浪lãng 。 現hiện 前tiền 作tác 用dụng 轉chuyển (# 此thử 頌tụng 法pháp 也dã )# 。 眼nhãn 等đẳng 諸chư 識thức 。 無vô 如như 大đại 海hải 恆hằng 相tương 續tục 轉chuyển 。 起khởi 諸chư 識thức 浪lãng 。 故cố 知tri 別biệt 有hữu 。 第đệ 八bát 識thức 性tánh 。 已dĩ 上thượng 所sở 引dẫn 大Đại 乘Thừa 四tứ 頌tụng 。 總tổng 證chứng 第đệ 八bát 識thức 。 名danh 持trì 種chủng 心tâm 義nghĩa ○# 又hựu 大đại 眾chúng 部bộ 。 阿a 笈cấp 摩ma 經kinh 。 密mật 意ý 說thuyết 此thử 名danh 根căn 本bổn 識thức 。 是thị 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 所sở 依y 止chỉ 故cố 。 譬thí 如như 樹thụ 根căn 。 是thị 莖hành 等đẳng 本bổn 。 非phi 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 有hữu 如như 是thị 義nghĩa 。 上thượng 座tòa 部bộ 經kinh 。 分phân 別biệt 論luận 者giả 。 俱câu 密mật 說thuyết 此thử 。 名danh 有hữu 分phần/phân 識thức 。 有hữu 謂vị 三tam 有hữu 。 分phân 是thị 因nhân 義nghĩa 。 唯duy 此thử 恆hằng 徧biến 。 為vi 三tam 有hữu 因nhân 。 化hóa 地địa 部bộ 中trung 。 密mật 說thuyết 此thử 名danh 。 窮cùng 生sanh 死tử 蘊uẩn 。 離ly 第đệ 八bát 識thức 。 無vô 別biệt 蘊uẩn 法pháp 。 窮cùng 生sanh 死tử 際tế 。 無vô 間gián 斷đoạn 時thời 。 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 部bộ 。 增tăng 一nhất 經kinh 中trung 。 亦diệc 密mật 說thuyết 此thử 。 名danh 阿a 賴lại 耶da 。 謂vị 愛ái 阿a 賴lại 耶da 。 樂nhạo/nhạc/lạc 阿a 賴lại 耶da 。 欣hân 阿a 賴lại 耶da 。 喜hỷ 阿a 賴lại 耶da 。 謂vị 阿a 賴lại 耶da 。 是thị 貪tham 總tổng 別biệt 三tam 世thế 境cảnh 故cố 。 立lập 此thử 四tứ 名danh 。 由do 是thị 彼bỉ 說thuyết 。 阿a 賴lại 耶da 名danh 。 定định 顯hiển 此thử 中trung 。 第đệ 八bát 識thức 故cố 。 上thượng 引dẫn 小Tiểu 乘Thừa 四tứ 教giáo 。 宛uyển 然nhiên 有hữu 此thử 。 第đệ 八bát 識thức 體thể 。 何hà 以dĩ 堅kiên 執chấp 。 唯duy 前tiền 六lục 耶da ○# 已dĩ 引dẫn 聖thánh 教giáo 。 當đương 顯hiển 正chánh 理lý 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 雜tạp 染nhiễm 清thanh 淨tịnh 。 諸chư 法pháp 種chủng 子tử 之chi 所sở 集tập 起khởi 。 故cố 名danh 為vi 心tâm 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 持trì 種chủng 心tâm 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 謂vị 諸chư 轉chuyển 識thức 。 在tại 滅diệt 定định 等đẳng 。 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 。 根căn 境cảnh 作tác 意ý 。 善thiện 等đẳng 類loại 別biệt 。 易dị 脫thoát 起khởi 故cố 。 如như 電điện 光quang 等đẳng 。 不bất 堅kiên 住trụ 故cố 。 非phi 可khả 熏huân 習tập 。 不bất 能năng 持trì 種chủng 。 非phi 染nhiễm 淨tịnh 種chủng 。 所sở 集tập 起khởi 心tâm 。 此thử 識thức 一nhất 類loại 。 恆hằng 無vô 間gián 斷đoạn 。 如như 苣cự 蕂vừng 等đẳng 。 堅kiên 住trụ 可khả 熏huân 。 當đương 彼bỉ 契Khế 經Kinh 所sở 說thuyết 心tâm 義nghĩa 。 此thử 證chứng 第đệ 八bát 名danh 心tâm 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 第đệ 一nhất 持trì 種chủng 心tâm 義nghĩa ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 有hữu 異dị 熟thục 心tâm 。 善thiện 惡ác 業nghiệp 感cảm 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 異dị 熟thục 心tâm 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 眼nhãn 等đẳng 轉chuyển 識thức 。 有hữu 間gian 斷đoạn 故cố 。 異dị 熟thục 不bất 應ưng 。 斷đoạn 已dĩ 更cánh 續tục 。 定định 應ưng 許hứa 有hữu 。 真chân 異dị 熟thục 心tâm 。 酧# 牽khiên 引dẫn 業nghiệp 。 徧biến 而nhi 無vô 斷đoạn 。 彼bỉ 異dị 熟thục 心tâm 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 。 第đệ 二nhị 異dị 熟thục 心tâm 義nghĩa 。 通thông 上thượng 以dĩ 釋thích 初sơ 句cú 持trì 種chủng 異dị 熟thục 心tâm 竟cánh ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 有hữu 情tình 流lưu 轉chuyển 五ngũ 趣thú 四tứ 生sanh 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 趣thú 生sanh 體thể 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 謂vị 要yếu 實thật 有hữu 。 恆hằng 。 徧biến 。 無vô 雜tạp 。 具cụ 此thử 四tứ 義nghĩa 。 方phương 可khả 立lập 為vi 正chánh 實thật 趣thú 生sanh 。 非phi 異dị 熟thục 法pháp 。 趣thú 生sanh 雜tạp 亂loạn 。 住trụ 此thử 起khởi 餘dư 趣thú 生sanh 法pháp 故cố 。 諸chư 異dị 熟thục 色sắc 。 及cập 五ngũ 識thức 中trung 。 業nghiệp 所sở 感cảm 者giả 。 不bất 徧biến 趣thú 生sanh 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 全toàn 無vô 彼bỉ 故cố 。 諸chư 生sanh 得đắc 善thiện 。 及cập 意ý 識thức 中trung 。 業nghiệp 所sở 感cảm 者giả 。 雖tuy 徧biến 趣thú 生sanh 。 起khởi 無vô 雜tạp 亂loạn 。 而nhi 不bất 恆hằng 有hữu 。 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 無vô 實thật 自tự 體thể 。 皆giai 不bất 可khả 立lập 正chánh 實thật 趣thú 生sanh 。 唯duy 異dị 熟thục 心tâm 。 及cập 彼bỉ 心tâm 所sở 。 實thật 恆hằng 徧biến 無vô 雜tạp 。 是thị 正chánh 實thật 趣thú 生sanh 。 此thử 即tức 第đệ 八bát 心tâm 及cập 心tâm 所sở 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 。 第đệ 三tam 界giới 趣thú 生sanh 義nghĩa ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 有hữu 色sắc 根căn 身thân 。 是thị 有hữu 執chấp 受thọ 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 能năng 執chấp 受thọ 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 謂vị 五ngũ 色sắc 根căn 。 及cập 彼bỉ 依y 處xứ 。 唯duy 現hiện 在tại 世thế 。 是thị 有hữu 執chấp 受thọ 。 彼bỉ 定định 由do 有hữu 。 能năng 執chấp 受thọ 心tâm 。 唯duy 異dị 熟thục 心tâm 。 先tiên 業nghiệp 所sở 引dẫn 。 眼nhãn 等đẳng 轉chuyển 識thức 。 無vô 如như 是thị 義nghĩa 。 彼bỉ 執chấp 受thọ 心tâm 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 第đệ 四tứ 有hữu 執chấp 受thọ 義nghĩa ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 壽thọ 煖noãn 識thức 三tam 。 更cánh 互hỗ 依y 持trì 。 得đắc 相tương 續tục 住trụ 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 能năng 持trì 壽thọ 煖noãn 。 令linh 久cửu 住trụ 識thức 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 謂vị 諸chư 轉chuyển 識thức 。 有hữu 間gian 有hữu 轉chuyển 。 如như 風phong 聲thanh 等đẳng 。 無vô 恆hằng 持trì 用dụng 。 不bất 可khả 立lập 為vi 持trì 壽thọ 煖noãn 識thức 。 唯duy 異dị 熟thục 識thức 。 無vô 間gian 無vô 轉chuyển 。 猶do 如như 壽thọ 煖noãn 。 有hữu 恆hằng 持trì 用dụng 。 故cố 可khả 立lập 為vi 持trì 壽thọ 煖noãn 識thức 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 第đệ 五ngũ 壽thọ 煖noãn 識thức 義nghĩa 。 通thông 上thượng 以dĩ 釋thích 次thứ 句cú 趣thú 生sanh 有hữu 受thọ 識thức 竟cánh ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 諸chư 有hữu 情tình 類loại 。 受thọ 生sanh 命mạng 終chung 。 必tất 住trụ 散tán 心tâm 。 非phi 無vô 心tâm 定định (# 顯hiển 此thử 有hữu 心tâm 故cố )# 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 生sanh 死tử 時thời 心tâm 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 謂vị 生sanh 死tử 時thời 。 身thân 心tâm 惛hôn 昧muội 。 如như 睡thụy 無vô 夢mộng 。 極cực 悶muộn 絕tuyệt 時thời 。 明minh 了liễu 轉chuyển 識thức 。 必tất 不bất 現hiện 起khởi 。 又hựu 此thử 位vị 中trung 。 六lục 種chủng 轉chuyển 識thức 。 行hành 相tương/tướng 所sở 緣duyên 。 不bất 可khả 知tri 故cố 。 如như 無vô 心tâm 位vị 。 必tất 不bất 現hiện 行hành 。 六lục 種chủng 轉chuyển 識thức 。 行hành 相tương/tướng 所sở 緣duyên 。 有hữu 必tất 可khả 知tri 。 如như 餘dư 時thời 故cố 。 真chân 異dị 熟thục 識thức 。 極cực 微vi 細tế 故cố 。 行hành 相tương/tướng 所sở 緣duyên 。 俱câu 不bất 可khả 了liễu 。 是thị 引dẫn 業nghiệp 果quả 。 一nhất 期kỳ 相tương 續tục 。 恆hằng 無vô 轉chuyển 變biến 。 是thị 散tán 有hữu 心tâm 。 名danh 生sanh 死tử 心tâm 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 第đệ 六lục 生sanh 死tử 心tâm 義nghĩa ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 名danh 色sắc 緣duyên 識thức 。 如như 是thị 二nhị 法Pháp 。 展triển 轉chuyển 相tương 依y 。 譬thí 如như 蘆lô 束thúc 。 俱câu 時thời 而nhi 轉chuyển 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 識thức 自tự 體thể 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 眼nhãn 等đẳng 轉chuyển 識thức 。 攝nhiếp 在tại 名danh 中trung 。 此thử 識thức 若nhược 無vô 。 說thuyết 誰thùy 為vi 識thức 。 又hựu 諸chư 轉chuyển 識thức 有hữu 間gian 有hữu 轉chuyển 。 無vô 力lực 恆hằng 時thời 執chấp 持trì 名danh 色sắc 。 寧ninh 說thuyết 恆hằng 與dữ 。 名danh 色sắc 為vi 緣duyên 。 故cố 彼bỉ 識thức 言ngôn 。 顯hiển 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 第đệ 七thất 緣duyên 起khởi 依y 義nghĩa ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 皆giai 依y 食thực 住trụ 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 識thức 食thực 體thể 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 食thực 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 者giả 段đoạn 食thực 。 二nhị 者giả 觸xúc 食thực 。 三tam 意ý 思tư 食thực 。 四tứ 者giả 識thức 食thực 。 此thử 四tứ 能năng 持trì 。 有hữu 情tình 身thân 命mạng 。 令linh 不bất 壞hoại 斷đoạn 。 故cố 名danh 為vi 食thực 。 諸chư 有hữu 執chấp 無vô 第đệ 八bát 識thức 者giả 。 依y 何hà 等đẳng 義nghĩa 。 經kinh 作tác 是thị 言ngôn 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 皆giai 依y 食thực 住trụ 。 故cố 識thức 食thực 體thể 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 。 第đệ 八bát 識thức 食thực 體thể 義nghĩa 。 已dĩ 上thượng 釋thích 第đệ 三tam 句cú 生sanh 死tử 緣duyên 依y 食thực 竟cánh ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 住trụ 滅diệt 定định 者giả 。 身thân 語ngữ 心tâm 行hành 。 無vô 不bất 皆giai 滅diệt 。 而nhi 壽thọ 不bất 滅diệt 。 亦diệc 不bất 離ly 煖noãn 。 根căn 無vô 變biến 壞hoại 。 識thức 不bất 離ly 身thân 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 住trụ 滅diệt 定định 者giả 。 不bất 離ly 身thân 識thức 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 謂vị 眼nhãn 等đẳng 識thức 。 行hành 相tương/tướng 麤thô 動động 。 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 。 起khởi 必tất 勞lao 慮lự 。 厭yếm 患hoạn 彼bỉ 故cố 。 暫tạm 求cầu 止chỉ 息tức 。 漸tiệm 次thứ 伏phục 除trừ 。 至chí 都đô 盡tận 位vị 。 依y 此thử 位vị 立lập 。 住trụ 滅diệt 定định 者giả 。 故cố 此thử 定định 中trung 。 彼bỉ 識thức 皆giai 滅diệt 。 若nhược 不bất 許hứa 有hữu 微vi 細tế 一nhất 類loại 恆hằng 徧biến 執chấp 持trì 壽thọ 煖noãn 識thức 在tại 。 依y 何hà 而nhi 說thuyết 識thức 不bất 離ly 身thân 。 若nhược 全toàn 無vô 識thức 。 應ưng 如như 瓦ngõa 礫lịch 。 非phi 有hữu 情tình 數số 。 豈khởi 得đắc 說thuyết 為vi 住trụ 滅diệt 定định 者giả 。 眼nhãn 等đẳng 轉chuyển 識thức 。 於ư 滅diệt 定định 位vị 。 非phi 不bất 離ly 身thân 。 故cố 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 不bất 離ly 身thân 者giả 。 彼bỉ 識thức 即tức 是thị 此thử 第đệ 八bát 識thức 。 入nhập 滅diệt 定định 時thời 。 不bất 為vi 止chỉ 息tức 此thử 極cực 寂tịch 靜tĩnh 執chấp 持trì 識thức 故cố 。 無vô 想tưởng 等đẳng 位vị 。 類loại 此thử 應ưng 知tri 。 故cố 彼bỉ 定định 心tâm 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 第đệ 九cửu 滅diệt 定định 心tâm 義nghĩa ○# 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 心tâm 雜tạp 染nhiễm 故cố 。 有hữu 情tình 雜tạp 染nhiễm 。 心tâm 清thanh 淨tịnh 故cố 。 有hữu 情tình 清thanh 淨tịnh 。 若nhược 無vô 此thử 識thức 。 彼bỉ 染nhiễm 淨tịnh 心tâm 。 不bất 應ưng 有hữu 故cố 。 謂vị 染nhiễm 淨tịnh 法pháp 以dĩ 心tâm 為vi 本bổn 。 因nhân 心tâm 而nhi 生sanh 。 依y 心tâm 住trụ 故cố 。 心tâm 受thọ 彼bỉ 熏huân 。 持trì 彼bỉ 種chủng 故cố 。 彼bỉ 染nhiễm 淨tịnh 心tâm 。 即tức 第đệ 八bát 識thức 。 以dĩ 合hợp 十thập 證chứng 頌tụng 中trung 第đệ 十thập 染nhiễm 淨tịnh 心tâm 義nghĩa 。 通thông 上thượng 釋thích 第đệ 四tứ 句cú 滅diệt 定định 心tâm 染nhiễm 淨tịnh 竟cánh 。 證chứng 有hữu 此thử 識thức 。 理lý 趣thú 無vô 邊biên 。 不bất 但đãn 十thập 義nghĩa 而nhi 已dĩ 。 詳tường 唯duy 識thức 論luận 。 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 宗tông 鏡kính 四tứ 十thập 七thất 。 文văn 繁phồn 不bất 引dẫn 。

浩hạo 浩hạo 三tam 藏tạng 不bất 可khả 窮cùng 。 淵uyên 深thâm 七thất 浪lãng 境cảnh 為vi 風phong 。

頌tụng 第đệ 八bát 識thức 。 體thể 性tánh 淵uyên 微vi 。 隨tùy 緣duyên 生sanh 識thức 之chi 義nghĩa 。 浩hạo 浩hạo 者giả 。 深thâm 廣quảng 義nghĩa 。 三tam 藏tạng 者giả 。 能năng 所sở 執chấp 也dã 。 持trì 種chủng 義nghĩa 邊biên 。 名danh 為vi 能năng 藏tạng 。 受thọ 熏huân 義nghĩa 邊biên 。 名danh 為vi 所sở 藏tạng 七thất 執chấp 為vi 我ngã 。 名danh 為vi 執chấp 藏tạng 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 諸chư 法pháp 於ư 識thức 藏tạng 。 識thức 於ư 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 更cánh 互hỗ 為vi 果quả 性tánh 。 亦diệc 常thường 為vi 因nhân 性tánh 。 此thử 頌tụng 意ý 言ngôn 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 與dữ 諸chư 轉chuyển 識thức 。 於ư 一nhất 切thiết 時thời 。 展triển 轉chuyển 相tương 生sanh 。 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 攝nhiếp 大Đại 乘Thừa 說thuyết 。 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 與dữ 雜tạp 染nhiễm 法pháp 。 互hỗ 為vi 因nhân 緣duyên 。 如như 炷chú 與dữ 焰diễm 。 展triển 轉chuyển 生sanh 燒thiêu 。 又hựu 如như 束thúc 蘆lô 。 互hỗ 相tương 依y 住trụ 。 唯duy 依y 此thử 二nhị 。 建kiến 立lập 因nhân 緣duyên 。 所sở 餘dư 因nhân 緣duyên 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 頌tụng 言ngôn 淵uyên 深thâm 者giả 。 顯hiển 不bất 可khả 窮cùng 義nghĩa 。 以dĩ 水thủy 喻dụ 於ư 第đệ 八bát 本bổn 識thức 。 故cố 有hữu 淵uyên 深thâm 不bất 窮cùng 之chi 相tướng 。 以dĩ 浪lãng 喻dụ 於ư 前tiền 七thất 轉chuyển 識thức 。 故cố 有hữu 生sanh 滅diệt 不bất 盡tận 之chi 波ba 。 以dĩ 風phong 喻dụ 於ư 境cảnh 等đẳng 四tứ 緣duyên 。 故cố 有hữu 擊kích 發phát 助trợ 生sanh 之chi 狀trạng 。 所sở 以dĩ 喻dụ 中trung 。 多đa 風phong 至chí 。 多đa 波ba 生sanh 。 少thiểu 風phong 至chí 。 少thiểu 浪lãng 起khởi 。 法pháp 中trung 多đa 緣duyên 多đa 識thức 生sanh 。 少thiểu 緣duyên 少thiểu 識thức 起khởi 。 如như 楞lăng 伽già 云vân 。 如như 海hải 遇ngộ 風phong 緣duyên 等đẳng 。

受thọ 熏huân 持trì 種chủng 根căn 身thân 器khí 。

頌tụng 第đệ 八bát 識thức 。 既ký 能năng 受thọ 熏huân 。 復phục 能năng 執chấp 持trì 種chủng 子tử 根căn 身thân 。 及cập 緣duyên 器khí 界giới 之chi 義nghĩa 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 依y 何hà 等đẳng 義nghĩa 。 立lập 熏huân 習tập 名danh 。 問vấn 也dã 。 所sở 熏huân 能năng 熏huân 。 各các 具cụ 四tứ 義nghĩa 。 令linh 種chủng 生sanh 長trưởng 。 故cố 名danh 熏huân 習tập 。 答đáp 也dã 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 所sở 熏huân 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 堅kiên 住trụ 性tánh 。 若nhược 法pháp 始thỉ 終chung 。 一nhất 類loại 相tương 續tục 。 能năng 持trì 習tập 氣khí 。 乃nãi 是thị 所sở 熏huân 。 此thử 遮già 轉chuyển 識thức 。 及cập 聲thanh 風phong 等đẳng 。 性tánh 不bất 堅kiên 住trụ 。 故cố 非phi 所sở 熏huân ○# 二nhị 無vô 記ký 性tánh 。 若nhược 法pháp 平bình 等đẳng 。 無vô 所sở 違vi 逆nghịch 。 能năng 容dung 習tập 氣khí 。 乃nãi 是thị 所sở 熏huân 。 此thử 遮già 善thiện 染nhiễm 。 勢thế 力lực 強cường 盛thịnh 。 無vô 所sở 容dung 納nạp 。 故cố 非phi 所sở 熏huân 。 由do 此thử 如Như 來Lai 。 第đệ 八bát 淨tịnh 識thức 。 唯duy 帶đái 舊cựu 種chủng 。 非phi 新tân 受thọ 熏huân ○# 三tam 可khả 熏huân 性tánh 。 若nhược 法pháp 自tự 在tại 。 性tánh 非phi 堅kiên 密mật 。 能năng 容dung 習tập 氣khí 。 乃nãi 是thị 所sở 熏huân 。 此thử 遮già 心tâm 所sở 。 及cập 無vô 為vi 法pháp 。 依y 他tha 堅kiên 密mật 。 故cố 非phi 所sở 熏huân ○# 四tứ 與dữ 能năng 熏huân 共cộng 和hòa 合hợp 性tánh 。 若nhược 與dữ 能năng 熏huân 。 同đồng 時thời 同đồng 處xứ 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 乃nãi 是thị 所sở 熏huân 。 此thử 遮già 他tha 身thân 。 剎sát 那na 前tiền 後hậu 。 無vô 和hòa 合hợp 義nghĩa 。 故cố 非phi 所sở 熏huân 。 唯duy 異dị 熟thục 識thức 。 具cụ 此thử 四tứ 義nghĩa 。 可khả 是thị 所sở 熏huân 。 非phi 心tâm 所sở 等đẳng ○# 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 能năng 熏huân 四tứ 義nghĩa 。 一nhất 有hữu 生sanh 滅diệt 。 若nhược 法pháp 非phi 常thường 。 能năng 有hữu 作tác 用dụng 。 生sanh 長trưởng 習tập 氣khí 。 乃nãi 是thị 能năng 熏huân 。 此thử 遮già 無vô 為vi 。 前tiền 後hậu 不bất 變biến 。 無vô 生sanh 長trưởng 用dụng 。 故cố 非phi 能năng 熏huân ○# 二nhị 有hữu 勝thắng 用dụng 。 若nhược 有hữu 生sanh 滅diệt 。 勢thế 力lực 增tăng 盛thịnh 。 能năng 引dẫn 習tập 氣khí 。 乃nãi 是thị 能năng 熏huân 。 此thử 遮già 異dị 熟thục 。 心tâm 心tâm 所sở 等đẳng 。 勢thế 力lực 羸luy 劣liệt 。 故cố 非phi 能năng 熏huân ○# 三tam 有hữu 增tăng 減giảm 。 若nhược 有hữu 勝thắng 用dụng 。 可khả 增tăng 可khả 減giảm 。 攝nhiếp 植thực 習tập 氣khí 。 乃nãi 是thị 能năng 熏huân 。 此thử 遮già 佛Phật 果Quả 。 圓viên 滿mãn 善thiện 法Pháp 。 無vô 增tăng 無vô 減giảm 。 故cố 非phi 能năng 熏huân 。 彼bỉ 若nhược 能năng 熏huân 。 便tiện 非phi 圓viên 滿mãn 。 前tiền 後hậu 佛Phật 果Quả 。 應ưng 有hữu 勝thắng 劣liệt 。 ○# 四tứ 與dữ 所sở 熏huân 和hòa 合hợp 而nhi 轉chuyển 。 若nhược 與dữ 所sở 熏huân 。 同đồng 時thời 同đồng 處xứ 。 不bất 即tức 不bất 離ly 。 乃nãi 是thị 能năng 熏huân 。 此thử 遮già 他tha 身thân 。 剎sát 那na 前tiền 後hậu 。 無vô 和hòa 合hợp 義nghĩa 。 故cố 非phi 能năng 熏huân ○# 唯duy 七thất 轉chuyển 識thức 。 及cập 彼bỉ 心tâm 所sở 。 有hữu 勝thắng 勢thế 用dụng 。 而nhi 增tăng 減giảm 者giả 。 具cụ 此thử 四tứ 義nghĩa 。 可khả 是thị 能năng 熏huân 。 如như 是thị 能năng 熏huân 。 與dữ 所sở 熏huân 識thức 。 俱câu 生sanh 俱câu 滅diệt 。 熏huân 習tập 義nghĩa 成thành 。 令linh 所sở 熏huân 中trung 。 種chủng 子tử 生sanh 長trưởng 。 如như 熏huân 苣cự 蕂vừng 。 故cố 名danh 熏huân 習tập 問vấn 。 能năng 熏huân 前tiền 七thất 。 王vương 所sở 俱câu 能năng 。 所sở 熏huân 第đệ 八bát 。 何hà 非phi 心tâm 所sở 。 答đáp 。 所sở 熏huân 唯duy 王vương 。 心tâm 所sở 非phi 義nghĩa 。 所sở 若nhược 受thọ 熏huân 。 大đại 過quá 失thất 生sanh 。 不bất 應ưng 齊tề 責trách 。 問vấn 。 前tiền 七thất 能năng 熏huân 第đệ 八bát 四tứ 分phần/phân 。 何hà 熏huân 何hà 分phần/phân 。 曰viết 。 前tiền 五ngũ 轉chuyển 識thức 。 唯duy 熏huân 第đệ 八bát 相tương/tướng 。 分phần/phân 種chủng 子tử 。 第đệ 七thất 唯duy 熏huân 見kiến 。 分phần/phân 種chủng 子tử 。 唯duy 第đệ 六lục 識thức 。 能năng 熏huân 第đệ 八bát 相tương 見kiến 。 分phần/phân 種chủng 。 問vấn 。 能năng 熏huân 前tiền 七thất 。 各các 有hữu 四tứ 分phần/phân 。 何hà 分phần/phân 能năng 熏huân 。 曰viết 。 見kiến 相tương/tướng 二nhị 分phần 。 能năng 熏huân 成thành 種chủng 。 以dĩ 此thử 二nhị 分phần 。 有hữu 作tác 用dụng 故cố 。 問vấn 。 相tương/tướng 分phân 是thị 色sắc 。 何hà 能năng 熏huân 種chủng 。 曰viết 。 但đãn 是thị 見kiến 分phần/phân 與dữ 相tương/tướng 分phần/phân 力lực 。 相tương/tướng 即tức 能năng 熏huân 。 如như 梟kiêu 附phụ 塊khối 。 能năng 成thành 卵noãn 殻# 。 頌tụng 言ngôn 持trì 種chủng 根căn 身thân 器khí 者giả 。 持trì 乃nãi 執chấp 受thọ 。 有hữu 四tứ 義nghĩa 故cố 。 一nhất 攝nhiếp 為vi 自tự 體thể 。 同đồng 無vô 記ký 故cố 。 二nhị 持trì 令linh 不bất 散tán 。 令linh 不bất 壞hoại 故cố 。 三tam 領lãnh 以dĩ 為vi 境cảnh 。 親thân 相tương/tướng 分phần/phân 故cố 。 四tứ 令linh 生sanh 覺giác 受thọ 。 同đồng 安an 危nguy 故cố 。 種chủng 子tử 根căn 身thân 。 四tứ 義nghĩa 皆giai 具cụ 。 器khí 界giới 唯duy 有hữu 。 領lãnh 以dĩ 為vi 境cảnh 一nhất 義nghĩa 。 非phi 有hữu 情tình 故cố 。 無vô 餘dư 三tam 義nghĩa 。

去khứ 後hậu 來lai 先tiên 作tác 主chủ 公công 。

頌tụng 第đệ 八bát 識thức 先tiên 來lai 後hậu 去khứ 。 成thành 生sanh 死tử 義nghĩa 。 所sở 以dĩ 言ngôn 去khứ 來lai 者giả 。 非phi 謂vị 識thức 體thể 有hữu 去khứ 有hữu 來lai 。 何hà 則tắc 。 未vị 生sanh 之chi 前tiền 。 已dĩ 有hữu 識thức 體thể 。 故cố 曰viết 來lai 先tiên 。 既ký 死tử 之chi 後hậu 。 識thức 體thể 尚thượng 存tồn 。 故cố 曰viết 去khứ 後hậu 。 以dĩ 來lai 之chi 先tiên 去khứ 之chi 後hậu 而nhi 究cứu 之chi 。 則tắc 知tri 識thức 體thể 常thường 存tồn 。 豈khởi 有hữu 去khứ 來lai 乎hồ 。 依y 憑bằng 經kinh 論luận 。 略lược 辨biện 此thử 識thức 捨xả 出xuất 之chi 處xứ 。 瑜du 伽già 論luận 云vân 。 善thiện 業nghiệp 從tùng 下hạ 冷lãnh 。 惡ác 業nghiệp 從tùng 上thượng 冷lãnh 。 二nhị 皆giai 至chí 於ư 心tâm 。 一nhất 處xứ 同đồng 時thời 捨xả 。 雜tạp 寶bảo 藏tạng 經Kinh 云vân 。 頂đảnh 聖thánh 眼nhãn 生sanh 天thiên 。 人nhân 心tâm 餓ngạ 鬼quỷ 腹phúc 。 旁bàng 生sanh 膝tất 盖# 離ly 。 地địa 獄ngục 脚cước 板bản 出xuất 。 然nhiên 經kinh 論luận 異dị 者giả 。 經kinh 明minh 六lục 趣thú 差sai 別biệt 。 論luận 明minh 善thiện 惡ác 兩lưỡng 途đồ 。 其kỳ 義nghĩa 一nhất 也dã 。 有hữu 漏lậu 章chương 竟cánh 。

不bất 動động 地địa 前tiền 纔tài 捨xả 藏tạng 。 金kim 剛cang 道đạo 後hậu 異dị 熟thục 空không 。

大đại 圓viên 無vô 垢cấu 同đồng 時thời 發phát 。 普phổ 照chiếu 十thập 方phương 塵trần 剎sát 中trung 。

頌tụng 第đệ 八bát 識thức 。 次thứ 第đệ 捨xả 名danh 。 乃nãi 至chí 究cứu 竟cánh 。 轉chuyển 智trí 之chi 義nghĩa 。 謂vị 第đệ 八bát 識thức 。 有hữu 三tam 種chủng 名danh 。 三tam 十thập 頌tụng 云vân 。 初sơ 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 異dị 熟thục 一nhất 切thiết 種chủng 。 此thử 即tức 三tam 種chủng 名danh 。 一nhất 名danh 阿a 賴lại 耶da 。 二nhị 名danh 異dị 熟thục 識thức 。 三tam 名danh 一nhất 切thiết 種chủng 。 又hựu 謂vị 此thử 識thức 。 從tùng 有hữu 漏lậu 因nhân 。 至chí 無vô 漏lậu 果quả 。 略lược 為vi 三tam 位vị 。 一nhất 我ngã 愛ái 執chấp 藏tạng 位vị 。 謂vị 從tùng 無vô 始thỉ 。 至chí 不Bất 動Động 地Địa 邊biên 。 名danh 阿a 賴lại 耶da 識thức 。 此thử 云vân 藏tạng 識thức 。 具cụ 三tam 義nghĩa 故cố 。 以dĩ 能năng 持trì 種chủng 故cố 曰viết 能năng 藏tạng 。 以dĩ 能năng 受thọ 熏huân 。 故cố 曰viết 所sở 藏tạng 。 第đệ 七thất 念niệm 念niệm 。 執chấp 為vi 我ngã 故cố 。 故cố 曰viết 執chấp 藏tạng 。 具cụ 此thử 三tam 義nghĩa 。 名danh 阿a 賴lại 耶da 。 得đắc 登đăng 八bát 地địa 。 煩phiền 惱não 永vĩnh 伏phục 。 不bất 受thọ 彼bỉ 熏huân 。 七thất 不bất 執chấp 我ngã 。 三tam 藏tạng 之chi 名danh 。 從tùng 此thử 捨xả 故cố 。 故cố 云vân 不bất 動động 地địa 前tiền 纔tài 捨xả 藏tạng 也dã ○# 二nhị 善thiện 惡ác 業nghiệp 果quả 位vị 。 亦diệc 從tùng 無vô 始thỉ 。 至chí 等đẳng 覺giác 位vị 。 名danh 異dị 熟thục 識thức 。 亦diệc 具cụ 三tam 義nghĩa 。 一nhất 變biến 異dị 而nhi 熟thục 。 因nhân 種chủng 變biến 異dị 。 果quả 方phương 熟thục 故cố 二nhị 異dị 時thời 而nhi 熟thục 。 因nhân 滅diệt 果quả 生sanh 。 定định 異dị 時thời 故cố 。 三tam 異dị 類loại 而nhi 熟thục 。 因nhân 通thông 善thiện 惡ác 。 果quả 無vô 記ký 故cố 。 具cụ 此thử 三tam 義nghĩa 。 名danh 異dị 熟thục 識thức 。 從tùng 斷đoạn 惑hoặc 來lai 。 名danh 金kim 剛cang 道đạo 。 二nhị 障chướng 惑hoặc 種chủng 。 由do 此thử 斷đoạn 故cố 。 金kim 剛cang 道đạo 後hậu 。 即tức 解giải 脫thoát 道đạo 。 餘dư 有hữu 漏lậu 果quả 。 及cập 劣liệt 無vô 漏lậu 。 俱câu 棄khí 捨xả 故cố 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 有hữu 義nghĩa 所sở 餘dư 有hữu 漏lậu 法pháp 種chủng 。 及cập 劣liệt 無vô 漏lậu 。 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 皆giai 已dĩ 棄khí 捨xả 。 與dữ 二nhị 障chướng 種chủng 。 俱câu 時thời 捨xả 故cố 。 有hữu 義nghĩa 爾nhĩ 時thời 。 猶do 未vị 捨xả 彼bỉ 。 與dữ 無vô 間gian 道đạo 。 不bất 相tương 違vi 故cố 。 菩Bồ 薩Tát 應ưng 無vô 生sanh 死tử 法pháp 故cố 。 此thử 位vị 應ưng 無vô 所sở 熏huân 識thức 故cố 。 住trụ 無vô 間gian 道đạo 。 應ưng 名danh 佛Phật 故cố 。 後hậu 解giải 脫thoát 道đạo 。 應ưng 無vô 用dụng 故cố 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 餘dư 有hữu 漏lậu 等đẳng 。 解giải 脫thoát 道đạo 起khởi 。 方phương 棄khí 捨xả 之chi 。 第đệ 八bát 淨tịnh 識thức 非phi 彼bỉ 依y 故cố 。 故cố 此thử 頌tụng 云vân 。 金kim 剛cang 道đạo 後hậu 異dị 熟thục 空không 也dã ○# 三tam 相tương 續tục 執chấp 持trì 位vị 。 從tùng 證chứng 佛Phật 果Quả 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 名danh 無vô 垢cấu 識thức 。 此thử 識thức 與dữ 智trí 。 同đồng 時thời 發phát 起khởi 。 相tương 續tục 執chấp 持trì 。 無vô 漏lậu 種chủng 故cố 。 唯duy 識thức 論luận 云vân 。 大Đại 圓Viên 鏡Kính 智Trí 。 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 。 性tánh 相tướng 清thanh 淨tịnh 。 離ly 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 純thuần 淨tịnh 圓viên 德đức 。 現hiện 種chủng 依y 持trì 。 能năng 現hiện 能năng 生sanh 身thân 土thổ/độ 智trí 影ảnh 。 如như 大đại 圓viên 鏡kính 。 現hiện 眾chúng 色sắc 相tướng 。 由do 斯tư 此thử 品phẩm 從tùng 初sơ 成thành 佛Phật 。 盡tận 未vị 來lai 際tế 。 相tương 續tục 不bất 斷đoạn 。 持trì 無vô 漏lậu 種chủng 。 令linh 不bất 失thất 故cố 。 故cố 此thử 頌tụng 云vân 。 大đại 圓viên 無vô 垢cấu 同đồng 時thời 發phát 。 普phổ 照chiếu 十thập 方phương 。 塵trần 剎sát 中trung 也dã 。

八bát 識thức 規quy 矩củ 補bổ 註chú 證chứng 義nghĩa (# 終chung )#