般Bát 若Nhã 心Tâm 經Kinh 直Trực 說Thuyết

明Minh 德Đức 清Thanh 述Thuật

般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 心Tâm 經Kinh 直Trực 說Thuyết

明minh 那Na 羅La 延Diên 山sơn 海hải 印ấn 沙Sa 門Môn 釋thích 。 德đức 清thanh 。 述thuật 。

此thử 經Kinh 題đề 稱xưng 般Bát 若Nhã 者giả 何hà 。 乃nãi 梵Phạn 語ngữ 也dã 。 此thử 云vân 智trí 慧tuệ 。 稱xưng 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 者giả 何hà 。 亦diệc 梵Phạn 語ngữ 也dã 。 此thử 云vân 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 謂vị 生sanh 死tử 苦khổ 趣thú 。 猶do 如như 大đại 海hải 。 而nhi 眾chúng 生sanh 情tình 想tưởng 無vô 涯nhai 。 無vô 明minh 不bất 覺giác 。 識thức 浪lãng 奔bôn 騰đằng 。 起khởi 惑hoặc 造tạo 業nghiệp 。 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 苦khổ 果quả 無vô 窮cùng 。 不bất 能năng 得đắc 度độ 。 故cố 云vân 此thử 岸ngạn 惟duy 吾ngô 佛Phật 以dĩ 大đại 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 照chiếu 破phá 情tình 塵trần 。 煩phiền 惱não 永vĩnh 斷đoạn 。 諸chư 苦khổ 皆giai 盡tận 。 二nhị 死tử 永vĩnh 亡vong 。 直trực 超siêu 苦khổ 海hải 。 高cao 證chứng 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 云vân 彼bỉ 岸ngạn 。 所sở 言ngôn 心tâm 者giả 。 正chánh 是thị 大đại 智trí 慧tuệ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 之chi 心tâm 。 殆đãi 非phi 世thế 人nhân 肉nhục 團đoàn 妄vọng 想tưởng 之chi 心tâm 也dã 。 良lương 由do 世thế 人nhân 不bất 知tri 。 本bổn 有hữu 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 之chi 心tâm 但đãn 認nhận 妄vọng 想tưởng 攀phàn 緣duyên 影ảnh 子tử 。 而nhi 以dĩ 依y 附phụ 血huyết 肉nhục 之chi 團đoàn 者giả 為vi 真chân 心tâm 。 所sở 以dĩ 執chấp 此thử 血huyết 肉nhục 之chi 軀khu 以dĩ 為vi 我ngã 有hữu 。 故cố 依y 之chi 造tạo 作tác 種chủng 種chủng 惡ác 業nghiệp 。 念niệm 念niệm 流lưu 浪lãng 。 曾tằng 無vô 一nhất 念niệm 回hồi 光quang 返phản 照chiếu 而nhi 自tự 覺giác 者giả 。 日nhật 積tích 月nguyệt 累lũy/lụy/luy 。 從tùng 生sanh 至chí 死tử 。 從tùng 死tử 至chí 生sanh 。 無vô 非phi 是thị 業nghiệp 。 無vô 非phi 是thị 苦khổ 。 何hà 由do 得đắc 度độ 。 惟duy 吾ngô 佛Phật 聖thánh 人nhân 。 能năng 自tự 覺giác 本bổn 真chân 智trí 慧tuệ 。 照chiếu 破phá 五ngũ 蘊uẩn 身thân 心tâm 。 本bổn 來lai 不bất 有hữu 。 當đương 體thể 全toàn 空không 。 故cố 頓đốn 超siêu 彼bỉ 岸ngạn 。 直trực 渡độ 苦khổ 海hải 。 因nhân 愍mẫn 迷mê 者giả 。 而nhi 復phục 以dĩ 此thử 自tự 證chứng 法Pháp 門môn 。 而nhi 開khai 導đạo 之chi 。 欲dục 使sử 人nhân 人nhân 皆giai 自tự 覺giác 悟ngộ 。 智trí 慧tuệ 本bổn 有hữu 。 妄vọng 想tưởng 元nguyên 虗hư 。 身thân 心tâm 皆giai 空không 。 世thế 界giới 如như 化hóa 。 不bất 造tạo 眾chúng 惡ác 。 遠viễn 離ly 生sanh 死tử 。 咸hàm 出xuất 苦khổ 海hải 。 至chí 涅Niết 槃Bàn 樂lạc 。 故cố 說thuyết 此thử 經Kinh 。 經kinh 即tức 聖thánh 人nhân 之chi 言ngôn 教giáo 。 所sở 謂vị 終chung 古cổ 之chi 常thường 法pháp 也dã 。

觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。 行hành 深thâm 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 時thời 。 照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 。 度độ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 。

菩Bồ 薩Tát 。 即tức 能năng 修tu 之chi 人nhân 。 甚thậm 深thâm 般Bát 若Nhã 。 即tức 所sở 修tu 之chi 法Pháp 。 照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 。 則tắc 修tu 之chi 之chi 方phương 。 度độ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 。 則tắc 修tu 之chi 實thật 效hiệu 也dã 。 以dĩ 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 從tùng 佛Phật 聞văn 此thử 甚thậm 深thâm 般Bát 若Nhã 。 即tức 思tư 而nhi 修tu 之chi 。 以dĩ 智trí 慧tuệ 觀quán 。 返phản 照chiếu 五ngũ 蘊uẩn 內nội 外ngoại 一nhất 空không 。 身thân 心tâm 世thế 界giới 洞đỗng 然nhiên 無vô 物vật 。 忽hốt 然nhiên 超siêu 越việt 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 永vĩnh 離ly 諸chư 苦khổ 。 得đắc 大đại 自tự 在tại 。 由do 是thị 觀quán 之chi 。 菩Bồ 薩Tát 既ký 能năng 以dĩ 此thử 得đắc 度độ 。 足túc 知tri 人nhân 人nhân 皆giai 可khả 依y 之chi 而nhi 修tu 矣hĩ 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 特đặc 告cáo 尊tôn 者giả 。 以dĩ 示thị 觀quán 音âm 之chi 妙diệu 行hạnh 。 欲dục 曉hiểu 諸chư 人nhân 人nhân 也dã 。 吾ngô 人nhân 苟cẩu 能năng 作tác 如như 是thị 觀quán 。 若nhược 一nhất 念niệm 頓đốn 悟ngộ 自tự 心tâm 本bổn 有hữu 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 如như 此thử 廣quảng 大đại 靈linh 通thông 。 徹triệt 照chiếu 五ngũ 蘊uẩn 元nguyên 空không 。 四tứ 大đại 非phi 有hữu 。 有hữu 何hà 苦khổ 而nhi 不bất 度độ 。 又hựu 何hà 業nghiệp 累lũy/lụy/luy 之chi 牽khiên 纏triền 。 人nhân 我ngã 是thị 非phi 之chi 強cường/cưỡng 辯biện 。 窮cùng 通thông 得đắc 失thất 之chi 較giảo 計kế 。 富phú 貴quý 貧bần 賤tiện 之chi 可khả 嬰anh 心tâm 者giả 哉tai 。 此thử 上thượng 乃nãi 菩Bồ 薩Tát 學học 般Bát 若Nhã 之chi 實thật 效hiệu 也dã 。 言ngôn 五ngũ 蘊uẩn 者giả 。 即tức 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 耳nhĩ 。 然nhiên 照chiếu 乃nãi 能năng 觀quán 之chi 智trí 。 五ngũ 蘊uẩn 即tức 所sở 觀quán 之chi 境cảnh 。 皆giai 空không 則tắc 實thật 效hiệu 也dã 。

舍Xá 利Lợi 子Tử 。

此thử 佛Phật 弟đệ 子tử 之chi 名danh 也dã 。 然nhiên 舍xá 利lợi 亦diệc 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 鶖thu 也dã 。 此thử 鳥điểu 目mục 最tối 明minh 利lợi 。 其kỳ 母mẫu 目mục 如như 之chi 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 此thử 尊tôn 者giả 乃nãi 鶖thu 之chi 子tử 也dã 。 故cố 云vân 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 在tại 佛Phật 弟đệ 子tử 中trung 。 居cư 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 而nhi 此thử 般Bát 若Nhã 法Pháp 門môn 。 最tối 為vi 甚thậm 深thâm 。 非phi 大đại 智trí 慧tuệ 者giả 。 不bất 能năng 領lãnh 悟ngộ 。 故cố 特đặc 告cáo 之chi 。 所sở 謂vị 可khả 與dữ 智trí 者giả 道đạo 也dã 。

色sắc 不bất 異dị 空không 。 空không 不bất 異dị 色sắc 。 色sắc 即tức 是thị 空không 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 正chánh 對đối 鶖thu 子tử 釋thích 前tiền 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 之chi 意ý 。 而nhi 五ngũ 蘊uẩn 中trung 先tiên 舉cử 色sắc 蘊uẩn 而nhi 言ngôn 者giả 。 色sắc 乃nãi 人nhân 之chi 身thân 相tướng 也dã 。 以dĩ 其kỳ 此thử 身thân 人nhân 人nhân 執chấp 之chi 以dĩ 為vi 已dĩ 有hữu 。 乃nãi 堅kiên 固cố 妄vọng 想tưởng 。 之chi 所sở 凝ngưng 結kết 。 所sở 謂vị 我ngã 執chấp 之chi 根căn 本bổn 。 最tối 為vi 難nạn/nan 破phá 者giả 。 今kim 入nhập 觀quán 之chi 初sơ 。 先tiên 觀quán 此thử 身thân 。 四tứ 大đại 假giả 合hợp 。 本bổn 來lai 不bất 有hữu 。 當đương 體thể 全toàn 空không 。 內nội 外ngoại 洞đỗng 然nhiên 。 不bất 為vi 此thử 身thân 之chi 所sở 籠lung 罩# 。 則tắc 生sanh 死tử 去khứ 來lai 。 了liễu 無vô 罣quái 礙ngại 。 名danh 色sắc 蘊uẩn 破phá 。 色sắc 蘊uẩn 若nhược 破phá 。 則tắc 彼bỉ 四tứ 蘊uẩn 可khả 漸tiệm 次thứ 深thâm 觀quán 。 例lệ 此thử 而nhi 推thôi 矣hĩ 。 而nhi 言ngôn 色sắc 不bất 異dị 空không 者giả 。 此thử 句cú 破phá 凡phàm 夫phu 之chi 常thường 見kiến 也dã 。 良lương 由do 凡phàm 夫phu 但đãn 認nhận 色sắc 身thân 。 執chấp 為vi 真chân 實thật 。 將tương 謂vị 是thị 常thường 。 而nhi 作tác 千thiên 秋thu 百bách 歲tuế 之chi 計kế 。 殊thù 不bất 知tri 此thử 身thân 。 虗hư 假giả 不bất 實thật 。 為vị 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 四tứ 相tướng 所sở 遷thiên 。 念niệm 念niệm 不bất 停đình 。 以dĩ 至chí 老lão 死tử 。 畢tất 竟cánh 無vô 常thường 。 終chung 歸quy 於ư 空không 。 此thử 猶do 屬thuộc 生sanh 滅diệt 之chi 空không 。 尚thượng 未vị 盡tận 理lý 。 良lương 以dĩ 四tứ 大đại 幻huyễn 色sắc 。 元nguyên 不bất 異dị 於ư 真chân 空không 耳nhĩ 。 凡phàm 夫phu 不bất 知tri 。 故cố 曉hiểu 之chi 曰viết 。 色sắc 不bất 異dị 空không 。 謂vị 色sắc 身thân 本bổn 不bất 異dị 於ư 真chân 空không 也dã 。 空không 不bất 異dị 色sắc 者giả 。 此thử 句cú 破phá 外ngoại 道đạo 二Nhị 乘Thừa 斷đoạn 滅diệt 之chi 見kiến 也dã 。 因nhân 外ngoại 道đạo 修tu 行hành 。 不bất 知tri 身thân 從tùng 業nghiệp 生sanh 。 業nghiệp 從tùng 心tâm 生sanh 。 三tam 世thế 循tuần 環hoàn 。 輪luân 轉chuyển 不bất 息tức 。 由do 不bất 達đạt 三tam 世thế 因nhân 果quả 。 報báo 應ứng 之chi 理lý 。 乃nãi 謂vị 人nhân 死tử 之chi 後hậu 。 清thanh 氣khí 歸quy 天thiên 。 濁trược 氣khí 歸quy 地địa 。 一nhất 靈linh 真chân 性tánh 還hoàn 乎hồ 太thái 虗hư 。 苟cẩu 如như 此thử 說thuyết 。 則tắc 絕tuyệt 無vô 報báo 應ứng 之chi 理lý 。 而nhi 作tác 善thiện 者giả 為vi 徒đồ 勞lao 。 作tác 惡ác 者giả 為vi 得đắc 計kế 矣hĩ 。 以dĩ 性tánh 歸quy 太thái 虗hư 。 則tắc 善thiện 惡ác 無vô 徵trưng 。 幾kỷ 於ư 淪luân 滅diệt 。 豈khởi 不bất 幸hạnh 哉tai 。 孔khổng 子tử 言ngôn 曰viết 。 游du 魂hồn 為vi 變biến 。 故cố 知tri 鬼quỷ 神thần 之chi 情tình 狀trạng 。 此thử 正chánh 謂vị 死tử 而nhi 不bất 亡vong 者giả 。 乃nãi 輪luân 迴hồi 報báo 應ứng 之chi 理lý 昭chiêu 然nhiên 也dã 。 而nhi 世thế 人nhân 不bất 察sát 。 橫hoạnh/hoành 為vi 斷đoạn 滅diệt 。 謬mậu 之chi 甚thậm 耳nhĩ 。 然nhiên 二Nhị 乘Thừa 雖tuy 依y 佛Phật 教giáo 而nhi 修tu 。 由do 不bất 達đạt 三tam 界giới 唯duy 心tâm 。 萬vạn 法pháp 唯duy 識thức 。 不bất 了liễu 生sanh 死tử 。 如như 幻huyễn 如như 化hóa 。 將tương 謂vị 三tam 界giới 之chi 相tướng 。 以dĩ 為vi 實thật 有hữu 。 故cố 觀quán 三tam 界giới 如như 牢lao 獄ngục 。 厭yếm 四tứ 生sanh 如như 桎trất 梏cốc 。 不bất 起khởi 一nhất 念niệm 度độ 生sanh 之chi 心tâm 。 沈trầm 空không 滯trệ 寂tịch 。 淪luân 於ư 寂tịch 滅diệt 。 故cố 曉hiểu 之chi 曰viết 。 空không 不bất 異dị 色sắc 。 謂vị 真chân 空không 本bổn 不bất 異dị 於ư 幻huyễn 色sắc 。 非phi 是thị 離ly 色sắc 斷đoạn 滅diệt 之chi 空không 。 正chánh 顯hiển 般Bát 若Nhã 乃nãi 實thật 相tướng 真chân 空không 耳nhĩ 。 何hà 也dã 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 真chân 空không 。 如như 大đại 圓viên 鏡kính 。 一nhất 切thiết 幻huyễn 色sắc 。 如như 鏡kính 中trung 像tượng 。 苟cẩu 知tri 像tượng 不bất 離ly 鏡kính 。 則tắc 知tri 空không 不bất 異dị 色sắc 矣hĩ 。 此thử 正chánh 破phá 二Nhị 乘Thừa 離ly 色sắc 斷đoạn 滅diệt 之chi 空không 。 及cập 外ngoại 道đạo 豁hoát 達đạt 之chi 空không 也dã 。 又hựu 恐khủng 世thế 人nhân 將tương 色sắc 空không 二nhị 字tự 話thoại 為vi 兩lưỡng 橛quyết 。 不bất 能năng 平bình 等đẳng 。 一nhất 如như 而nhi 觀quán 。 故cố 又hựu 和hòa 會hội 之chi 曰viết 色sắc 即tức 是thị 空không 。 空không 即tức 是thị 色sắc 耳nhĩ 。 苟cẩu 如như 此thử 觀quán 。 知tri 色sắc 不bất 異dị 空không 。 則tắc 無vô 聲thanh 色sắc 貨hóa 利lợi 可khả 貪tham 。 亦diệc 無vô 五ngũ 欲dục 塵trần 勞lao 可khả 戀luyến 。 此thử 則tắc 頓đốn 度độ 凡phàm 夫phu 之chi 苦khổ 也dã 。 苟cẩu 知tri 空không 不bất 異dị 色sắc 。 則tắc 不bất 起khởi 滅diệt 定định 。 而nhi 現hiện 諸chư 威uy 儀nghi 。 不bất 動động 本bổn 際tế 而nhi 作tác 度độ 生sanh 事sự 業nghiệp 。 居cư 空không 而nhi 萬vạn 行hạnh 沸phí 騰đằng 。 涉thiệp 有hữu 而nhi 一nhất 道đạo 清thanh 淨tịnh 。 此thử 則tắc 頓đốn 超siêu 外ngoại 道đạo 二Nhị 乘Thừa 之chi 執chấp 也dã 。 苟cẩu 知tri 色sắc 空không 平bình 等đẳng 一nhất 如như 。 則tắc 念niệm 念niệm 度độ 生sanh 不bất 見kiến 生sanh 之chi 可khả 度độ 。 心tâm 心tâm 求cầu 佛Phật 不bất 見kiến 佛Phật 果quả 可khả 求cầu 。 所sở 謂vị 圓viên 成thành 一nhất 心tâm 。 無vô 智trí 無vô 得đắc 。 此thử 則tắc 超siêu 越việt 菩Bồ 薩Tát 。 而nhi 頓đốn 登đăng 佛Phật 地địa 彼bỉ 岸ngạn 者giả 也dã 。 即tức 此thử 色sắc 蘊uẩn 一nhất 法pháp 能năng 作tác 如như 是thị 觀quán 。 則tắc 其kỳ 四tứ 蘊uẩn 應ưng 念niệm 圓viên 明minh 。 正chánh 如như 一nhất 根căn 既ký 返phản 源nguyên 。 六lục 根căn 成thành 解giải 脫thoát 。 故cố 云vân 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 也dã 。 誠thành 能năng 如như 是thị 。 則tắc 諸chư 苦khổ 頓đốn 斷đoạn 。 佛Phật 果Quả 可khả 至chí 。 彼bỉ 岸ngạn 非phi 遙diêu 。 只chỉ 在tại 當đương 人nhân 一nhất 念niệm 觀quán 心tâm 成thành 就tựu 耳nhĩ 。 如như 此thử 之chi 法Pháp 。 豈khởi 非phi 甚thậm 深thâm 者giả 哉tai 。

舍Xá 利Lợi 子Tử 。 是thị 諸chư 法pháp 空không 相tướng 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。

此thử 又hựu 恐khủng 世thế 人nhân 。 以dĩ 生sanh 滅diệt 心tâm 。 錯thác 認nhận 真chân 空không 實thật 相tướng 般Bát 若Nhã 之chi 法pháp 。 而nhi 作tác 生sanh 滅diệt 垢cấu 淨tịnh 增tăng 減giảm 之chi 解giải 。 故cố 召triệu 尊tôn 者giả 以dĩ 曉hiểu 之chi 曰viết 。 所sở 言ngôn 真chân 空không 之chi 實thật 相tướng 者giả 。 不bất 是thị 生sanh 滅diệt 垢cấu 淨tịnh 增tăng 減giảm 之chi 法pháp 也dã 。 且thả 生sanh 滅diệt 垢cấu 淨tịnh 增tăng 減giảm 者giả 。 乃nãi 眾chúng 生sanh 情tình 見kiến 之chi 法pháp 耳nhĩ 。 而nhi 我ngã 般Bát 若Nhã 真chân 空không 實thật 相tướng 之chi 體thể 。 湛trạm 然nhiên 清thanh 淨tịnh 。 猶do 若nhược 虗hư 空không 。 乃nãi 出xuất 情tình 之chi 法pháp 也dã 。 豈khởi 然nhiên 之chi 哉tai 。 故cố 以dĩ 不bất 字tự 不bất 之chi 。 謂vị 五ngũ 蘊uẩn 諸chư 法pháp 。 即tức 是thị 真chân 空không 實thật 相tướng 。 一nhất 一nhất 皆giai 離ly 此thử 諸chư 過quá 也dã 。

是thị 故cố 空không 中trung 無vô 色sắc 。 無vô 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 無vô 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 無vô 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 無vô 眼nhãn 界giới 。 乃nãi 至chí 無vô 意ý 識thức 界giới 。 無vô 無vô 明minh 。 亦diệc 無vô 無vô 明minh 盡tận 。 乃nãi 至chí 無vô 老lão 死tử 。 亦diệc 無vô 老lão 死tử 盡tận 。 無vô 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 無vô 智trí 亦diệc 無vô 得đắc 。

此thử 乃nãi 通thông 釋thích 般Bát 若Nhã 所sở 以dĩ 離ly 過quá 之chi 意ý 。 謂vị 般Bát 若Nhã 真chân 空không 所sở 以dĩ 永vĩnh 離ly 諸chư 過quá 者giả 。 以dĩ 此thử 中trung 清thanh 淨tịnh 無vô 物vật 。 故cố 無vô 五ngũ 蘊uẩn 之chi 跡tích 。 不bất 但đãn 無vô 五ngũ 蘊uẩn 。 亦diệc 無vô 六lục 根căn 。 不bất 但đãn 無vô 六lục 根căn 。 亦diệc 無vô 六lục 塵trần 。 不bất 但đãn 無vô 六lục 塵trần 。 亦diệc 無vô 六lục 識thức 。 斯tư 則tắc 根căn 塵trần 識thức 界giới 。 皆giai 凡phàm 夫phu 法pháp 。 般Bát 若Nhã 真chân 空không 。 總tổng 皆giai 離ly 之chi 。 故cố 都đô 云vân 無vô 。 此thử 則tắc 離ly 凡phàm 夫phu 法pháp 也dã 。 然nhiên 般Bát 若Nhã 中trung 。 不bất 但đãn 無vô 凡phàm 夫phu 法pháp 。 亦diệc 無vô 聖thánh 人nhân 法pháp 。 以dĩ 四Tứ 諦Đế 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 六Lục 度Độ 等đẳng 。 皆giai 出xuất 世thế 三tam 乘thừa 聖thánh 人nhân 之chi 法Pháp 也dã 。 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 四Tứ 諦Đế 。 以dĩ 厭yếm 苦khổ 斷đoạn 集tập 慕mộ 滅diệt 修tu 道Đạo 。 乃nãi 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 也dã 。 無vô 明minh 緣duyên 行hành 。 行hành 緣duyên 識thức 。 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 名danh 色sắc 緣duyên 六lục 入nhập 。 六lục 入nhập 緣duyên 觸xúc 。 觸xúc 緣duyên 受thọ 。 受thọ 緣duyên 愛ái 。 愛ái 緣duyên 取thủ 。 取thủ 緣duyên 有hữu 。 有hữu 緣duyên 生sanh 。 生sanh 緣duyên 老lão 死tử 。 乃nãi 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 流lưu 轉chuyển 門môn 。 即tức 苦khổ 集tập 二nhị 諦đế 。 無vô 明minh 盡tận 至chí 老lão 死tử 盡tận 。 乃nãi 還hoàn 滅diệt 門môn 。 即tức 滅diệt 道đạo 二nhị 諦đế 。 此thử 緣Duyên 覺Giác 所sở 觀quán 法pháp 也dã 。 般Bát 若Nhã 體thể 中trung 本bổn 皆giai 無vô 之chi 。 極cực 而nhi 推thôi 之chi 。 不bất 但đãn 無vô 二Nhị 乘Thừa 法pháp 。 亦diệc 無vô 菩Bồ 薩Tát 法pháp 。 何hà 也dã 。 智trí 即tức 觀quán 智trí 。 乃nãi 六Lục 度Độ 之chi 智trí 慧tuệ 能năng 求cầu 之chi 心tâm 。 得đắc 即tức 佛Phật 果Quả 。 乃nãi 所sở 求cầu 之chi 境cảnh 。 然nhiên 菩Bồ 薩Tát 修tu 行hành 。 以dĩ 智trí 為vi 首thủ 。 下hạ 化hóa 眾chúng 生sanh 。 只chỉ 為vì 上thượng 求cầu 佛Phật 果Quả 。 良lương 以dĩ 佛Phật 境cảnh 如như 空không 無vô 所sở 依y 。 若nhược 以dĩ 有hữu 所sở 得đắc 心tâm 而nhi 求cầu 之chi 。 皆giai 非phi 真chân 也dã 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 真chân 空không 體thể 中trung 本bổn 無vô 此thử 事sự 。 故cố 曰viết 無vô 智trí 亦diệc 無vô 得đắc 。 無vô 得đắc 乃nãi 真chân 得đắc 。 方phương 得đắc 為vi 究cứu 竟cánh 耳nhĩ 。

以dĩ 無vô 所sở 得đắc 故cố 。 菩Bồ 提Đề 薩Tát 埵Đóa 。 依y 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 故cố 。 心tâm 無vô 罣quái 礙ngại 。 無vô 罣quái 礙ngại 故cố 。 無vô 有hữu 恐khủng 怖bố 。 遠viễn 離ly 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。

良lương 由do 佛Phật 果Quả 以dĩ 無vô 得đắc 而nhi 得đắc 。 故cố 菩Bồ 薩Tát 修tu 行hành 。 依y 般Bát 若Nhã 而nhi 觀quán 。 然nhiên 一nhất 切thiết 諸chư 法pháp 本bổn 皆giai 空không 寂tịch 。 若nhược 依y 情tình 想tưởng 分phân 別biệt 而nhi 觀quán 。 則tắc 心tâm 境cảnh 纏triền 緜# 。 不bất 能năng 解giải 脫thoát 。 處xứ 處xứ 貪tham 著trước 。 皆giai 是thị 罣quái 礙ngại 。 若nhược 依y 般Bát 若Nhã 真chân 智trí 而nhi 觀quán 。 則tắc 心tâm 境cảnh 皆giai 空không 。 觸xúc 處xứ 洞đỗng 然nhiên 。 無vô 非phi 解giải 脫thoát 。 故cố 云vân 依y 此thử 般Bát 若Nhã 故cố 。 心tâm 無vô 罣quái 礙ngại 。 由do 心tâm 無vô 罣quái 礙ngại 。 則tắc 無vô 生sanh 死tử 可khả 怖bố 。 故cố 云vân 無vô 有hữu 恐khủng 怖bố 。 既ký 無vô 生sanh 死tử 可khả 怖bố 。 則tắc 亦diệc 無vô 佛Phật 果Quả 可khả 求cầu 。 以dĩ 怖bố 生sanh 死tử 求cầu 涅Niết 槃Bàn 。 皆giai 夢mộng 想tưởng 顛điên 倒đảo 之chi 事sự 耳nhĩ 。 圓viên 覺giác 云vân 生sanh 死tử 涅Niết 槃Bàn 。 猶do 如như 昨tạc 夢mộng 。 然nhiên 非phi 般Bát 若Nhã 圓viên 觀quán 。 決quyết 不bất 能năng 離ly 此thử 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 之chi 相tướng 。 既ký 不bất 能năng 離ly 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 。 決quyết 不bất 能năng 究cứu 竟cánh 涅Niết 槃Bàn 。 然nhiên 涅Niết 槃Bàn 亦diệc 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 寂tịch 滅diệt 。 又hựu 云vân 圓viên 寂tịch 。 謂vị 圓viên 除trừ 五ngũ 住trụ 。 寂tịch 滅diệt 永vĩnh 安an 。 乃nãi 佛Phật 所sở 歸quy 之chi 極cực 果quả 也dã 。 意ý 謂vị 能năng 離ly 聖thánh 凡phàm 之chi 情tình 者giả 。 方phương 能năng 證chứng 入nhập 涅Niết 槃Bàn 耳nhĩ 。 菩Bồ 薩Tát 修tu 行hành 。 捨xả 此thử 決quyết 非phi 真chân 修tu 也dã 。

三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 依y 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 故cố 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 故cố 知tri 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 是thị 大đại 神thần 咒chú 。 是thị 大đại 明minh 咒chú 。 是thị 無vô 上thượng 咒chú 。 是thị 無vô 等đẳng 等đẳng 咒chú 。 能năng 除trừ 一nhất 切thiết 苦khổ 。 真chân 實thật 不bất 虗hư 。

謂vị 不bất 但đãn 菩Bồ 薩Tát 依y 此thử 般Bát 若Nhã 而nhi 修tu 。 即tức 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 莫mạc 不bất 皆giai 依y 此thử 般Bát 若Nhã 。 得đắc 成thành 無vô 上thượng 。 正Chánh 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 之chi 果quả 。 故cố 云vân 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 依y 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 故cố 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 此thử 梵Phạn 語ngữ 也dã 。 阿a 云vân 無vô 。 耨nậu 多đa 羅la 云vân 上thượng 。 三tam 云vân 正chánh 。 藐miệu 云vân 等đẳng 。 菩Bồ 提Đề 云vân 覺giác 。 乃nãi 佛Phật 果Quả 之chi 極cực 稱xưng 也dã 。 由do 此thử 而nhi 觀quán 。 故cố 知tri 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 能năng 驅khu 生sanh 死tử 煩phiền 惱não 之chi 魔ma 。 故cố 云vân 是thị 大đại 神thần 咒chú 。 能năng 破phá 生sanh 死tử 長trường 夜dạ 癡si 暗ám 。 故cố 云vân 是thị 大đại 明minh 咒chú 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 無vô 有hữu 一nhất 法pháp 。 過quá 般Bát 若Nhã 者giả 。 故cố 云vân 是thị 無vô 上thượng 咒chú 。 般Bát 若Nhã 為vi 諸chư 佛Phật 母mẫu 。 出xuất 生sanh 一nhất 切thiết 。 無vô 量lượng 功công 德đức 故cố 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 無vô 物vật 與dữ 等đẳng 。 惟duy 此thử 能năng 等đẳng 一nhất 切thiết 。 故cố 云vân 是thị 無vô 等đẳng 等đẳng 咒chú 。 所sở 言ngôn 咒chú 者giả 。 非phi 別biệt 有hữu 咒chú 。 即tức 此thử 般Bát 若Nhã 便tiện 是thị 。 然nhiên 既ký 曰viết 般Bát 若Nhã 。 而nhi 又hựu 名danh 咒chú 者giả 。 何hà 也dã 。 極cực 言ngôn 神thần 效hiệu 之chi 速tốc 耳nhĩ 。 如như 軍quân 中trung 之chi 密mật 令linh 。 能năng 默mặc 然nhiên 奉phụng 行hành 者giả 。 無vô 不bất 決quyết 勝thắng 。 般Bát 若Nhã 能năng 破phá 生sanh 死tử 魔ma 軍quân 決quyết 勝thắng 如như 此thử 。 又hựu 如như 甘cam 露lộ 。 飲ẩm 之chi 者giả 能năng 不bất 死tử 。 而nhi 般Bát 若Nhã 有hữu 味vị 之chi 者giả 。 則tắc 頓đốn 除trừ 生sanh 死tử 大đại 患hoạn 。 故cố 云vân 能năng 除trừ 一nhất 切thiết 苦khổ 。 而nhi 言ngôn 真chân 實thật 不bất 虗hư 者giả 。 以dĩ 示thị 佛Phật 語ngữ 不bất 妄vọng 。 欲dục 人nhân 諦đế 信tín 不bất 疑nghi 。 決quyết 定định 修tu 行hành 為vi 要yếu 也dã 。

故cố 說thuyết 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 咒chú 。 即tức 說thuyết 咒chú 曰viết 。

由do 其kỳ 般Bát 若Nhã 實thật 有hữu 除trừ 苦khổ 得đắc 樂lạc 之chi 功công 。 所sở 以dĩ 即tức 說thuyết 密mật 咒chú 。 使sử 人nhân 默mặc 持trì 。 以dĩ 取thủ 速tốc 效hiệu 耳nhĩ 。

揭yết 諦đế 。 揭yết 諦đế 。 波ba 羅la 揭yết 諦đế 。 波ba 羅la 僧tăng 揭yết 諦đế 。 菩bồ 提đề 。 薩tát 婆bà 訶ha 。

此thử 梵Phạn 語ngữ 也dã 。 前tiền 文văn 為vi 顯hiển 說thuyết 般Bát 若Nhã 。 此thử 咒chú 為vi 密mật 說thuyết 般Bát 若Nhã 。 不bất 容dung 意ý 解giải 。 但đãn 直trực 默mặc 誦tụng 。 其kỳ 收thu 功công 之chi 速tốc 。 正chánh 在tại 忘vong 情tình 絕tuyệt 解giải 不bất 思tư 議nghị 之chi 力lực 耳nhĩ 。 然nhiên 此thử 般Bát 若Nhã 所sở 以dĩ 收thu 功công 之chi 速tốc 者giả 。 乃nãi 人nhân 人nhân 本bổn 有hữu 之chi 心tâm 光quang 。 諸chư 佛Phật 證chứng 之chi 以dĩ 為vi 神thần 通thông 妙diệu 用dụng 。 眾chúng 生sanh 迷mê 之chi 以dĩ 作tác 妄vọng 想tưởng 塵trần 勞lao 。 所sở 以dĩ 日nhật 用dụng 而nhi 不bất 知tri 。 自tự 昧muội 本bổn 真chân 。 枉uổng 受thọ 辛tân 苦khổ 。 可khả 不bất 哀ai 哉tai 。 苟cẩu 能năng 頓đốn 悟ngộ 本bổn 有hữu 。 當đương 下hạ 迴hồi 光quang 返phản 照chiếu 。 一nhất 念niệm 熏huân 修tu 。 則tắc 生sanh 死tử 情tình 關quan 忽hốt 然nhiên 隳huy 裂liệt 。 正chánh 如như 千thiên 年niên 暗ám 室thất 。 一nhất 燈đăng 能năng 破phá 。 更cánh 不bất 別biệt 求cầu 方phương 便tiện 耳nhĩ 。 吾ngô 人nhân 有hữu 志chí 。 出xuất 生sanh 死tử 者giả 。 舍xá 此thử 決quyết 無vô 舟chu 筏phiệt 矣hĩ 。 所sở 謂vị 滔thao 滔thao 苦khổ 海hải 中trung 。 般Bát 若Nhã 為vi 舟chu 航# 。 冥minh 冥minh 長trường 夜dạ 中trung 。 般Bát 若Nhã 為vi 燈đăng 燭chúc 。 今kim 夫phu 人nhân 者giả 。 驅khu 馳trì 險hiểm 道đạo 。 泛phiếm 濫lạm 苦khổ 海hải 。 甘cam 心tâm 而nhi 不bất 求cầu 此thử 者giả 。 吾ngô 不bất 知tri 其kỳ 所sở 歸quy 矣hĩ 。 雖tuy 然nhiên 。 般Bát 若Nhã 如như 宵tiêu 練luyện 。 遇ngộ 物vật 即tức 斷đoạn 。 物vật 斷đoạn 而nhi 不bất 自tự 知tri 。 非phi 神thần 聖thánh 者giả 不bất 能năng 用dụng 。 況huống 小tiểu 丈trượng 夫phu 哉tai 。

心Tâm 經Kinh 直Trực 說Thuyết (# 終Chung )#

NO.542-A# 心Tâm 經Kinh 直Trực 說Thuyết 跋Bạt

圓viên 覺giác 云vân 。 智trí 慧tuệ 愚ngu 癡si 。 通thông 為vi 般Bát 若Nhã 。 又hựu 云vân 。 諸chư 戒giới 定định 慧tuệ 。 及cập 淫dâm 怒nộ 癡si 。 俱câu 是thị 梵Phạm 行hạnh 。 修tu 多đa 羅la 奧áo 要yếu 微vi 義nghĩa 。 指chỉ 人nhân 於ư 一nhất 切thiết 凡phàm 聖thánh 法pháp 中trung 。 得đắc 決quyết 定định 正chánh 位vị 。 此thử 可khả 與dữ 證chứng 者giả 道đạo 。 不bất 足túc 為vi 麤thô 識thức 言ngôn 也dã 。 詎cự 意ý 狂cuồng 禪thiền 撥bát 無vô 者giả 。 反phản 藉tạ 為vi 口khẩu 實thật 。 宗tông 門môn 流lưu 弊tệ 。 今kim 日nhật 為vi 甚thậm 。 究cứu 其kỳ 始thỉ 。 皆giai 由do 浮phù 慕mộ 之chi 士sĩ 。 不bất 從tùng 生sanh 死tử 發phát 心tâm 。 以dĩ 大Đại 道Đạo 為vi 名danh 聞văn 之chi 資tư 。 以dĩ 名danh 聞văn 為vi 利lợi 養dưỡng 之chi 實thật 。 持trì 此thử 心tâm 行hành 。 未vị 有hữu 不bất 錯thác 。 會hội 古cổ 人nhân 向hướng 上thượng 之chi 語ngữ 。 謬mậu 謂vị 無vô 凡phàm 無vô 聖thánh 。 無vô 古cổ 無vô 今kim 。 明minh 撤triệt 藩# 籬# 。 暗ám 滋tư 情tình 習tập 。 不bất 知tri 凡phàm 聖thánh 既ký 遣khiển 。 今kim 古cổ 混hỗn 同đồng 。 此thử 一nhất 著trước 絕tuyệt 大đại 總tổng 持trì 。 誰thùy 為vi 承thừa 當đương 。 誰thùy 為vi 轉chuyển 變biến 。 決quyết 了liễu 慧tuệ 用dụng 。 甚thậm 深thâm 難nạn/nan 辨biện 。 正chánh 謂vị 以dĩ 少thiểu 方phương 便tiện 。 疾tật 證chứng 菩Bồ 提Đề 。 從tùng 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 。 以dĩ 迄hất 菩Bồ 薩Tát 佛Phật 地địa 。 皆giai 不bất 能năng 忘vong 般Bát 若Nhã 之chi 功công 也dã 。 大đại 慧tuệ 云vân 。 擊kích 石thạch 火hỏa 。 閃thiểm 電điện 光quang 。 引dẫn 得đắc 無vô 限hạn 人nhân 。 悟ngộ 將tương 去khứ 。 傳truyền 將tương 去khứ 。 有hữu 什thập 麼ma 了liễu 日nhật 。 圓viên 悟ngộ 為vi 之chi 吐thổ 舌thiệt 曰viết 。 祇kỳ 要yếu 契khế 證chứng 。 若nhược 不bất 契khế 證chứng 。 終chung 不bất 放phóng 過quá 。 以dĩ 此thử 觀quán 之chi 。 則tắc 圓viên 悟ngộ 所sở 謂vị 契khế 證chứng 者giả 。 證chứng 何hà 等đẳng 事sự 耶da 。 永vĩnh 嘉gia 曰viết 。 無vô 明minh 實thật 性tánh 即tức 佛Phật 性tánh 。 幻huyễn 化hóa 空không 身thân 即tức 法Pháp 身thân 。 會hội 者giả 曰viết 。 眾chúng 生sanh 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 即tức 是thị 諸chư 佛Phật 不bất 動động 智trí 。 且thả 詰cật 之chi 曰viết 。 何hà 為vi 不bất 動động 智trí 。 曰viết 淫dâm 怒nộ 癡si 。 何hà 為vi 根căn 本bổn 無vô 明minh 。 曰viết 不bất 知tri 淫dâm 怒nộ 癡si 。 審thẩm 爾nhĩ 則tắc 能năng 知tri 。 淫dâm 怒nộ 癡si 者giả 。 不bất 可khả 謂vị 非phi 般Bát 若Nhã 也dã 。 迺nãi 有hữu 境cảnh 緣duyên 相tương/tướng 逼bức 。 若nhược 或hoặc 與dữ 不bất 知tri 者giả 。 同đồng 一nhất 流lưu 轉chuyển 即tức 不bất 然nhiên 。 安an 之chi 與dữ 勉miễn 。 順thuận 之chi 與dữ 逆nghịch 。 亦diệc 人nhân 各các 自tự 知tri 。 始thỉ 知tri 理lý 不bất 能năng 該cai 事sự 。 悟ngộ 不bất 可khả 當đương 證chứng 。 合hợp 斷đoạn 德đức 以dĩ 成thành 其kỳ 智trí 。 舉cử 一nhất 般ban 若nhược 。 而nhi 三tam 德đức 具cụ 備bị 。 豈khởi 乾can/kiền/càn 慧tuệ 之chi 足túc 言ngôn 哉tai 。 昰# 歸quy 自tự 捿# 賢hiền 。 趨xu 侍thị 吾ngô 師sư 。 得đắc 捧phủng 讀đọc 心tâm 經kinh 直trực 說thuyết 。 可khả 謂vị 深thâm 救cứu 禪thiền 病bệnh 。 因nhân 乞khất 流lưu 通thông 。 以dĩ 示thị 來lai 學học 。 復phục 承thừa 命mệnh 跋bạt 。 謹cẩn 述thuật 見kiến 聞văn 所sở 欲dục 言ngôn 。 願nguyện 與dữ 吾ngô 人nhân 同đồng 具cụ 擇trạch 法pháp 。 固cố 不bất 自tự 知tri 其kỳ 淺thiển 昧muội 也dã 。

丹đan 霞hà 沙Sa 門Môn 釋thích 天thiên 然nhiên 圅# 昰# 誌chí 撰soạn