般Bát 若Nhã 心Tâm 經Kinh 開Khai 度Độ

明Minh 弘Hoằng 麗Lệ 著Trước

修tu 心tâm 萬vạn 行hạnh 。 智trí 慧tuệ 為vi 先tiên 。 罔võng 明minh 般Bát 若Nhã 。 臨lâm 流lưu 失thất 筏phiệt 。 故cố 初sơ 祖tổ 西tây 來lai 。 直trực 指chỉ 人nhân 心tâm 。 見kiến 性tánh 成thành 佛Phật 。 以dĩ 續tục 慧tuệ 命mạng 。 五ngũ 傳truyền 而nhi 至chí 黃hoàng 梅mai 。 則tắc 專chuyên 指chỉ 人nhân 。 受thọ 持trì 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 。 以dĩ 般Bát 若Nhã 之chi 所sở 建kiến 言ngôn 。 即tức 初sơ 祖tổ 之chi 所sở 直trực 指chỉ 。 宗tông 教giáo 無vô 有hữu 二nhị 也dã 。 但đãn 於ư 教giáo 之chi 所sở 說thuyết 到đáo 者giả 。 用dụng 到đáo 。 為vi 祖tổ 心tâm 老lão 婆bà 。 于vu 宗tông 之chi 所sở 用dụng 到đáo 者giả 。 說thuyết 到đáo 。 為vi 佛Phật 舌thiệt 廣quảng 長trường 。 是thị 以dĩ 有hữu 宗tông 教giáo 之chi 殊thù 名danh 耳nhĩ 。 慨khái 自tự 古cổ 人nhân 。 分phân 別biệt 如Như 來Lai 禪thiền 。 祖tổ 師sư 禪thiền 。 以dĩ 行hành 縱túng/tung 奪đoạt 。 迷mê 言ngôn 者giả 流lưu 。 遂toại 尊tôn 奉phụng 祖tổ 師sư 禪thiền 。 為vi 極cực 則tắc 。 如Như 來Lai 禪thiền 。 置trí 之chi 不bất 問vấn 。 且thả 所sở 奉phụng 為vi 祖tổ 師sư 禪thiền 者giả 。 非phi 古cổ 之chi 祖tổ 師sư 禪thiền 。 特đặc 不bất 過quá 機cơ 語ngữ 新tân 奇kỳ 。 文văn 字tự 別biệt 調điều 。 較giảo 之chi 學học 語ngữ 座tòa 主chủ 。 如như 畫họa 家gia 焉yên 。 一nhất 畫họa 禽cầm 鳥điểu 。 一nhất 畫họa 鬼quỷ 怪quái 。 俱câu 畫họa 也dã 。 未vị 嘗thường 離ly 丹đan 青thanh 。 能năng 別biệt 有hữu 神thần 伎kỹ 也dã 。 何hà 所sở 詫# 異dị 。 且thả 禽cầm 鳥điểu 。 入nhập 素tố 見kiến 之chi 。 畫họa 之chi 似tự 不bất 似tự 。 難nan 以dĩ 欺khi 人nhân 。 鬼quỷ 怪quái 人nhân 所sở 罕# 見kiến 。 畫họa 之chi 似tự 不bất 似tự 。 無vô 所sở 辨biện 謬mậu 。 故cố 今kim 宗tông 風phong 之chi 衰suy 。 尤vưu 甚thậm 講giảng 壇đàn 也dã 。 望vọng 一nhất 誇khoa 宗tông 禪thiền 者giả 。 了liễu 然nhiên 於ư 如Như 來Lai 禪thiền 。 正chánh 不bất 可khả 得đắc 也dã 。 設thiết 起khởi 溈# 山sơn 于vu 今kim 日nhật 。 則tắc 將tương 曰viết 。 祖tổ 師sư 禪thiền 。 許hứa 汝nhữ 了liễu 也dã 。 如Như 來Lai 禪thiền 。 未vị 夢mộng 見kiến 在tại 。 不bất 將tương 又hựu 高cao 如Như 來Lai 禪thiền 。 而nhi 低đê 祖tổ 師sư 禪thiền 耶da 。 法Pháp 門môn 如như 此thử 。 慧tuệ 命mạng 誰thùy 寄ký 。 慧tuệ 命mạng 無vô 寄ký 。 今kim 天thiên 誰thùy 度độ 。 山sơn 居cư 無vô 事sự 。 間gian 拈niêm 大Đại 乘Thừa 經Kinh 教giáo 。 以dĩ 示thị 參tham 徒đồ 。 蓋cái 以dĩ 且thả 未vị 說thuyết 到đáo 。 何hà 能năng 用dụng 到đáo 。 苟cẩu 欲dục 說thuyết 到đáo 。 非phi 廣quảng 長trường 舌thiệt 語ngữ 不bất 能năng 。 依y 經kinh 指chỉ 示thị 。 聊liêu 以dĩ 借tá 用dụng 廣quảng 長trường 舌thiệt 語ngữ 。 進tiến 諸chư 人nhân 于vu 如Như 來Lai 禪thiền 。 以dĩ 達đạt 祖tổ 師sư 禪thiền 。 亦diệc 非phi 肯khẳng 縱túng/tung 諸chư 人nhân 於ư 如Như 來Lai 禪thiền 。 不bất 奪đoạt 諸chư 人nhân 於ư 祖tổ 師sư 禪thiền 也dã 。 若nhược 便tiện 有hữu 人nhân 。 取thủ 此thử 擔đảm 荷hà 去khứ 。 熱nhiệt 棒bổng 無vô 情tình 。 未vị 放phóng 汝nhữ 在tại 。 今kim 經kinh 因nhân 新tân 發phát 心tâm 弟đệ 子tử 。 名danh 開khai 度độ 者giả 。

時thời 在tại 誦tụng 持trì 。 為vi 之chi 指chỉ 釋thích 。 故cố 即tức 以dĩ 開khai 度độ 名danh 之chi 。 竊thiết 取thủ 般Bát 若Nhã 。 乃nãi 六Lục 度Độ 萬vạn 行hạnh 之chi 首thủ 。 西tây 乾can/kiền/càn 四tứ 七thất 。 東đông 震chấn 二nhị 三tam 。 之chi 所sở 傳truyền 持trì 實thật 在tại 于vu 此thử 。 苟cẩu 欲dục 開khai 度độ 來lai 學học 。 舍xá 此thử 奚hề 將tương 。 本bổn 開khai 度độ 聽thính 說thuyết 。 以dĩ 開khai 度độ 標tiêu 名danh 。 得đắc 當đương 焉yên 。

新tân 安an 沙Sa 門Môn 羅la 峯phong 墮đọa 道Đạo 人Nhân 書thư

心Tâm 經Kinh 開Khai 度Độ

明minh 新tân 安an 沙Sa 門Môn 釋thích 。 羅la 峯phong 弘hoằng 丽# 。 著trước 。

般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 心Tâm 經Kinh

般Bát 若Nhã 。 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 智trí 慧tuệ 。 此thử 二nhị 字tự 。 是thị 功công 。 是thị 因nhân 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 彼bỉ 岸ngạn 到đáo 。 此thử 三tam 字tự 。 是thị 騐# 。 是thị 果quả 。 有hữu 功công 。 即tức 有hữu 騐# 。 有hữu 因nhân 。 即tức 有hữu 果quả 。 有hữu 智trí 慧tuệ 。 即tức 於ư 彼bỉ 岸ngạn 到đáo 。 蓋cái 以dĩ 生sanh 死tử 此thử 岸ngạn 。 總tổng 由do 無vô 明minh 妄vọng 見kiến 。 無vô 無vô 明minh 。 則tắc 無vô 生sanh 死tử 此thử 岸ngạn 。 即tức 是thị 彼bỉ 岸ngạn 到đáo 。 非phi 別biệt 有hữu 個cá 彼bỉ 岸ngạn 為vi 所sở 到đáo 者giả 。 以dĩ 有hữu 最tối 初sơ 無vô 明minh 。 由do 失thất 本bổn 明minh 智trí 慧tuệ 。 迷mê 無vô 。 執chấp 有hữu 。 發phát 妄vọng 知tri 見kiến 。 成thành 立lập 生sanh 死tử 此thử 岸ngạn 。 故cố 成thành 隔cách 越việt 彼bỉ 岸ngạn 。 若nhược 其kỳ 不bất 失thất 智trí 慧tuệ 。 何hà 有hữu 無vô 明minh 。 何hà 有hữu 生sanh 死tử 此thử 岸ngạn 。 寧ninh 不bất 於ư 涅Niết 槃Bàn 彼bỉ 岸ngạn 。 人nhân 人nhân 臻trăn 到đáo 哉tai 。 故cố 必tất 以dĩ 智trí 慧tuệ 為vi 因nhân 。 斯tư 有hữu 彼bỉ 岸ngạn 到đáo 之chi 果quả 。 是thị 為vi 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 。 重trọng/trùng 文văn 句cú 義nghĩa 如như 此thử 。 若nhược 問vấn 何hà 為vi 智trí 慧tuệ 。 則tắc 後hậu 經kinh 文văn 。 開khai 示thị 明minh 了liễu 。 臨lâm 文văn 自tự 當đương 剖phẫu 析tích 。 今kim 要yếu 言ngôn 之chi 。 照chiếu 蘊uẩn 空không 。 無vô 所sở 得đắc 。 則tắc 為vi 智trí 慧tuệ 。 不bất 照chiếu 蘊uẩn 空không 。 無vô 所sở 得đắc 。 則tắc 非phi 智trí 慧tuệ 。 則tắc 是thị 無vô 明minh 。 無vô 明minh 者giả 。 無vô 智trí 慧tuệ 之chi 明minh 也dã 。 故cố 不bất 能năng 安an 忍nhẫn 無vô 得đắc 。 而nhi 迷mê 無vô 見kiến 有hữu 也dã 。 能năng 不bất 有hữu 有hữu 。 則tắc 明minh 矣hĩ 。 喻dụ 如như 天thiên 無vô 雲vân 。 則tắc 明minh 朗lãng 。 戶hộ 開khai 窓song 。 則tắc 光quang 亮lượng 。 人nhân 無vô 著trước 。 則tắc 通thông 達đạt 。 皆giai 以dĩ 能năng 無vô 得đắc 明minh 之chi 證chứng 。 今kim 人nhân 念niệm 念niệm 著trước 有hữu 。 何hà 以dĩ 能năng 明minh 哉tai 。 故cố 祗chi 是thị 無vô 明minh 眾chúng 生sanh 。 祗chi 是thị 輪luân 迴hồi 生sanh 死tử 。 不bất 能năng 於ư 彼bỉ 岸ngạn 臻trăn 到đáo 也dã 。 聞văn 經Kinh 者giả 。 可khả 以dĩ 悚tủng 然nhiên 醒tỉnh 矣hĩ 。 心tâm 之chi 一nhất 字tự 。 是thị 喻dụ 。 喻dụ 此thử 經Kinh 於ư 般Bát 若Nhã 部bộ 四tứ 百bách 卷quyển 中trung 。 該cai 括quát 終chung 始thỉ 。 為vi 般Bát 若Nhã 全toàn 部bộ 之chi 宗tông 本bổn 。 如như 心tâm 在tại 人nhân 身thân 中trung 。 為vi 百bách 骸hài 萬vạn 竅khiếu 之chi 主chủ 宰tể 。 人nhân 能năng 制chế 心tâm 。 則tắc 能năng 御ngự 形hình 。 若nhược 能năng 通thông 達đạt 此thử 經Kinh 。 即tức 通thông 達đạt 全toàn 部bộ 般Bát 若Nhã 。 無vô 有hữu 異dị 義nghĩa 。 故cố 心tâm 字tự 喻dụ 明minh 之chi 。 經Kinh 字tự 。 有hữu 貫quán 攝nhiếp 義nghĩa 。 如như 線tuyến 貫quán 華hoa 。 攝nhiếp 群quần 花hoa 朵đóa 。 成thành 縵man 莊trang 嚴nghiêm 。 彰chương 佛Phật 言ngôn 教giáo 。 攝nhiếp 眾chúng 法Pháp 門môn 。 成thành 佛Phật 修tu 證chứng 。 又hựu 訓huấn 常thường 訓huấn 法pháp 。 指chỉ 佛Phật 言ngôn 教giáo 。 為vi 終chung 古cổ 之chi 常thường 法pháp 。 所sở 不bất 可khả 違vi 背bội 者giả 。 是thị 為vi 加gia 讚tán 諸chư 佛Phật 。 所sở 有hữu 名danh 句cú 文văn 身thân 之chi 辭từ 。 用dụng 斯tư 解giải 了liễu 。 則tắc 觸xúc 目mục 經kinh 題đề 。 而nhi 向hướng 後hậu 經kinh 文văn 。 便tiện 可khả 思tư 過quá 半bán 矣hĩ 。

觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。

此thử 因nhân 人nhân 彰chương 教giáo 。 為vi 眾chúng 生sanh 立lập 個cá 榜bảng 樣# 。 令linh 之chi 如như 菩Bồ 薩Tát 。 行hành 於ư 甚thậm 深thâm 般Bát 若Nhã 也dã 。 夫phu 般Bát 若Nhã 。 為vi 佛Phật 果Quả 之chi 因nhân 。 一nhất 切thiết 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 所sở 通thông 行hành 者giả 。 何hà 以dĩ 獨độc 本bổn 此thử 菩Bồ 薩Tát 彰chương 教giáo 。 以dĩ 菩Bồ 薩Tát 。 本bổn 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 。 證chứng 性tánh 無vô 生sanh 。 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 是thị 無vô 明minh 之chi 所sở 從tùng 破phá 。 是thị 智trí 慧tuệ 之chi 所sở 從tùng 生sanh 。 見kiến 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 即tức 見kiến 智trí 慧tuệ 矣hĩ 。 故cố 所sở 獨độc 本bổn 。 何hà 言ngôn 之chi 。 一nhất 切thiết 萬vạn 法pháp 。 但đãn 有hữu 言ngôn 說thuyết 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。 迷mê 之chi 不bất 了liễu 。 循tuần 聲thanh 流lưu 轉chuyển 。 是thị 為vi 無vô 明minh 。 悟ngộ 之chi 能năng 了liễu 。 聞văn 復phục 翳ế 除trừ 。 是thị 為vi 智trí 慧tuệ 。 今kim 菩Bồ 薩Tát 。 本bổn 名danh 觀Quán 世Thế 音Âm 。 觀quán 世thế 如như 音âm 響hưởng 。 何hà 有hữu 於ư 攀phàn 緣duyên 。 尋tầm 聲thanh 救cứu 眾chúng 苦khổ 。 豈khởi 其kỳ 迷mê 真chân 實thật 。 便tiện 此thử 無vô 明minh 破phá 。 便tiện 此thử 智trí 慧tuệ 生sanh 。 故cố 云vân 。 此thử 方phương 真chân 教giáo 體thể 。 清thanh 淨tịnh 在tại 音âm 聞văn 。 不bất 本bổn 此thử 菩Bồ 薩Tát 。 而nhi 誰thùy 本bổn 哉tai 。 噫# 。 諸chư 人nhân 欲dục 得đắc 觀quán 自tự 在tại 麼ma 觀quán 世thế 音âm 去khứ 。 抑ức 或hoặc 以dĩ 觀quán 蘊uẩn 空không 。 之chi 得đắc 心tâm 無vô 罣quái 礙ngại 。 即tức 為vi 觀quán 自tự 在tại 。 亦diệc 可khả 此thử 則tắc 觀quán 自tự 在tại 。 即tức 是thị 般Bát 若Nhã 。 無vô 有hữu 二nhị 法pháp 。 故cố 獨độc 本bổn 之chi 以dĩ 彰chương 教giáo 。

行hành 深thâm 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 時thời 。

此thử 本bổn 菩Bồ 薩Tát 。 因Nhân 地Địa 修tu 心tâm 時thời 。 出xuất 法pháp 名danh 也dã 。 云vân 深thâm 般Bát 若Nhã 者giả 。 即tức 色sắc 即tức 空không 觀quán 照chiếu 。 是thị 現hiện 前tiền 寂tịch 滅diệt 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。 直trực 達đạt 佛Phật 果Quả 之chi 正chánh 徧biến 知tri 。 非phi 權quyền 小Tiểu 乘Thừa 。 淺thiển 鮮tiên 觀quán 知tri 可khả 及cập 。 行hành 者giả 。 依y 於ư 般Bát 若Nhã 。 入nhập 流lưu 忘vong 所sở 。 不bất 落lạc 有hữu 為vi 。 不bất 住trụ 無vô 為vi 。

時thời 者giả 。 因Nhân 地Địa 修tu 證chứng 。 初sơ 中trung 後hậu 心tâm 之chi 時thời 。

照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 。

此thử 實thật 出xuất 深thâm 般Bát 若Nhã 之chi 觀quán 照chiếu 也dã 。 此thử 照chiếu 見kiến 字tự 。 即tức 上thượng 行hành 字tự 。 然nhiên 非phi 別biệt 照chiếu 一nhất 空không 。 以dĩ 行hành 般Bát 若Nhã 。 但đãn 了liễu 五ngũ 蘊uẩn 。 無vô 實thật 體thể 性tánh 。 不bất 因nhân 之chi 出xuất 生sanh 。 妄vọng 想tưởng 分phân 別biệt 。 立lập 能năng 所sở 法pháp 。 造tạo 輪luân 迴hồi 因nhân 果quả 。 是thị 為vi 照chiếu 空không 智trí 鏡kính 。 是thị 為vi 行hành 於ư 般Bát 若Nhã 。 五ngũ 蘊uẩn 。 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 也dã 。 本bổn 八bát 識thức 相tương 見kiến 二nhị 分phần 。 立lập 色sắc 心tâm 二nhị 法pháp 。 於ư 心tâm 。 分phần/phân 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 四tứ 者giả 。 立lập 五ngũ 蘊uẩn 名danh 。 以dĩ 五ngũ 蓋cái 覆phú 有hữu 情tình 。 失thất 本bổn 性tánh 覺giác 妙diệu 明minh 。 故cố 名danh 蘊uẩn 。 色sắc 者giả 。 內nội 外ngoại 根căn 身thân 器khí 界giới 。 一nhất 切thiết 所sở 有hữu 形hình 相tướng 。 受thọ 者giả 。 內nội 而nhi 根căn 身thân 染nhiễm 著trước 。 外ngoại 而nhi 器khí 界giới 愛ái 增tăng 。 想tưởng 者giả 。 內nội 而nhi 用dụng 心tâm 思tư 量lượng 。 外ngoại 而nhi 依y 境cảnh 分phân 別biệt 。 行hành 者giả 。 內nội 而nhi 心tâm 數số 生sanh 滅diệt 。 外ngoại 而nhi 相tướng 狀trạng 變biến 遷thiên 。 識thức 者giả 。 內nội 而nhi 主chủ 宰tể 覺giác 知tri 。 外ngoại 而nhi 影ảnh 像tượng 形hình 色sắc 。 從tùng 心tâm 生sanh 境cảnh 言ngôn 之chi 。 則tắc 有hữu 識thức 。 斯tư 有hữu 行hành 。 有hữu 行hành 乃nãi 成thành 想tưởng 。 有hữu 想tưởng 以dĩ 為vi 受thọ 。 從tùng 境cảnh 生sanh 心tâm 言ngôn 之chi 。 則tắc 受thọ 以dĩ 起khởi 想tưởng 。 想tưởng 以dĩ 為vi 行hành 。 行hành 以dĩ 現hiện 識thức 。 四tứ 者giả 相tương/tướng 為vi 終chung 始thỉ 。 所sở 謂vị 根căn 本bổn 潤nhuận 生sanh 無vô 明minh 。 即tức 此thử 也dã 。 若nhược 不bất 有hữu 四tứ 。 即tức 無vô 於ư 色sắc 。 若nhược 無vô 於ư 色sắc 。 復phục 何hà 有hữu 四tứ 。 此thử 又hựu 相tương 見kiến 二nhị 分phần 之chi 相tướng 為vi 終chung 始thỉ 也dã 。 今kim 云vân 皆giai 空không 。 則tắc 照chiếu 見kiến 一nhất 法pháp 妄vọng 。 而nhi 法pháp 法pháp 皆giai 妄vọng 。 法pháp 法pháp 皆giai 妄vọng 。 實thật 無vô 一nhất 法pháp 之chi 有hữu 出xuất 生sanh 也dã 。 包bao 攝nhiếp 根căn 塵trần 界giới 空không 。 無vô 諸chư 生sanh 死tử 法pháp 。 在tại 內nội 。 既ký 無vô 眾chúng 生sanh 生sanh 死tử 法pháp 。 何hà 有hữu 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 二Nhị 乘Thừa 法pháp 。 既ký 無vô 聲Thanh 聞Văn 緣Duyên 覺Giác 二Nhị 乘Thừa 法pháp 。 何hà 有hữu 菩Bồ 薩Tát 一Nhất 乘Thừa 法pháp 。 俱câu 包bao 攝nhiếp 在tại 內nội 。 故cố 此thử 照chiếu 見kiến 為vi 深thâm 般Bát 若Nhã 。 當đương 如như 何hà 觀quán 照chiếu 。 說thuyết 在tại 後hậu 文văn 。

度độ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 。

此thử 實thật 出xuất 依y 。 般Bát 若Nhã 之chi 於ư 彼bỉ 岸ngạn 到đáo 也dã 。 苦khổ 厄ách 。 是thị 此thử 岸ngạn 。 度độ 苦khổ 厄ách 。 是thị 脫thoát 離ly 此thử 岸ngạn 。 到đáo 乃nãi 彼bỉ 岸ngạn 。 一nhất 切thiết 。 該cai 諸chư 分phân 段đoạn 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 蓋cái 輪luân 轉chuyển 凡phàm 夫phu 。 有hữu 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 之chi 苦khổ 厄ách 。 以dĩ 迷mê 蘊uẩn 空không 成thành 立lập 。 淺thiển 證chứng 聖thánh 人nhân 。 怖bố 變biến 易dị 生sanh 死tử 之chi 苦khổ 厄ách 。 以dĩ 未vị 究cứu 竟cánh 蘊uẩn 空không 成thành 立lập 。 今kim 深thâm 照chiếu 蘊uẩn 空không 。 是thị 乃nãi 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 之chi 皆giai 度độ 。 然nhiên 則tắc 今kim 人nhân 之chi 不bất 離ly 苦khổ 厄ách 者giả 。 皆giai 自tự 縛phược 之chi 也dã 。 苟cẩu 能năng 觀quán 照chiếu 蘊uẩn 空không 。 且thả 不bất 作tác 二Nhị 乘Thừa 之chi 。 怖bố 畏úy 生sanh 死tử 。 隨tùy 類loại 度độ 生sanh 。 況huống 作tác 凡phàm 夫phu 之chi 住trụ 著trước 生sanh 死tử 哉tai 。 此thử 為vi 發phát 明minh 度độ 苦khổ 厄ách 實thật 理lý 。 然nhiên 須tu 知tri 當đương 經kinh 所sở 度độ 之chi 苦khổ 厄ách 。 是thị 菩Bồ 薩Tát 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 出xuất 於ư 苦khổ 厄ách 也dã 。 若nhược 專chuyên 作tác 自tự 度độ 苦khổ 厄ách 說thuyết 。 則tắc 失thất 之chi 。 齊tề 此thử 為vi 因nhân 人nhân 彰chương 法pháp 正chánh 文văn 。 後hậu 皆giai 佛Phật 為vì 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 發phát 明minh 開khai 示thị 之chi 辭từ 。 令linh 了liễu 悟ngộ 於ư 照chiếu 蘊uẩn 空không 。 度độ 苦khổ 厄ách 之chi 深thâm 般Bát 若Nhã 也dã 。

舍Xá 利Lợi 子Tử 。

此thử 呼hô 當đương 機cơ 弟đệ 子tử 名danh 也dã 。 舍xá 利lợi 。 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 鶖thu 。 乃nãi 鳥điểu 也dã 。 此thử 鳥điểu 目mục 最tối 明minh 利lợi 。 尊tôn 者giả 母mẫu 目mục 如như 之chi 。 故cố 以dĩ 為vi 名danh 。 尊tôn 者giả 依y 母mẫu 立lập 名danh 。 故cố 云vân 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 居cư 佛Phật 聲Thanh 聞Văn 弟đệ 子tử 中trung 。 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 可khả 了liễu 悟ngộ 於ư 深thâm 般Bát 若Nhã 者giả 。 故cố 特đặc 呼hô 而nhi 告cáo 之chi 。

色sắc 不bất 異dị 空không 。 空không 不bất 異dị 色sắc 。

此thử 為vi 開khai 示thị 蘊uẩn 空không 實thật 理lý 。 本bổn 自tự 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 令linh 不bất 迷mê 於ư 菩Bồ 薩Tát 照chiếu 蘊uẩn 空không 之chi 照chiếu 見kiến 也dã 。 一nhất 句cú 。 指chỉ 空không 空không 色sắc 。 一nhất 句cú 。 指chỉ 色sắc 空không 空không 。 指chỉ 空không 空không 色sắc 。 令linh 無vô 迷mê 色sắc 。 指chỉ 色sắc 空không 空không 。 令linh 無vô 迷mê 空không 。 蓋cái 迷mê 色sắc 則tắc 失thất 空không 。 迷mê 空không 則tắc 礙ngại 色sắc 。 失thất 有hữu 礙ngại 之chi 境cảnh 。 即tức 有hữu 變biến 遷thiên 之chi 心tâm 。 握ác 照chiếu 不bất 恆hằng 。 即tức 是thị 生sanh 滅diệt 知tri 見kiến 。 非phi 深thâm 般Bát 若Nhã 之chi 圓viên 明minh 照chiếu 見kiến 也dã 。 故cố 今kim 兩lưỡng 示thị 不bất 異dị 。 令linh 知tri 無vô 色sắc 外ngoại 之chi 空không 。 空không 外ngoại 之chi 色sắc 。 則tắc 見kiến 皆giai 色sắc 皆giai 空không 。 皆giai 空không 皆giai 色sắc 。 照chiếu 無vô 二nhị 用dụng 。 一nhất 道đạo 涅Niết 槃Bàn 當đương 前tiền 顯hiển 現hiện 矣hĩ 。 而nhi 所sở 以dĩ 不bất 異dị 之chi 旨chỉ 。 示thị 在tại 下hạ 二nhị 句cú 。 臨lâm 文văn 釋thích 之chi 。 迷mê 色sắc 。 屬thuộc 生sanh 死tử 凡phàm 夫phu 知tri 見kiến 。 迷mê 空không 。 屬thuộc 外ngoại 道đạo 二Nhị 乘Thừa 知tri 見kiến 。 入nhập 般Bát 若Nhã 堂đường 。 都đô 無vô 是thị 事sự 。

色sắc 即tức 是thị 空không 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。

此thử 為vi 開khai 示thị 不bất 異dị 之chi 理lý 。 何hà 以dĩ 不bất 異dị 哉tai 。 即tức 是thị 之chi 耳nhĩ 。 夫phu 色sắc 者giả 。 堅kiên 固cố 妄vọng 想tưởng 。 所sở 凝ngưng 結kết 之chi 根căn 身thân 器khí 界giới 也dã 。 四tứ 大đại 宛uyển 然nhiên 。 山sơn 河hà 可khả 見kiến 。 何hà 以dĩ 即tức 是thị 空không 哉tai 。 圓viên 覺giác 有hữu 言ngôn 之chi 。 我ngã 今kim 此thử 身thân 。 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 。 所sở 謂vị 髮phát 毛mao 爪trảo 齒xỉ 。 皮bì 肉nhục 骨cốt 筋cân 髓tủy 腦não 垢cấu 色sắc 。 皆giai 歸quy 於ư 地địa 。 唾thóa 涕thế 濃nồng 血huyết 津tân 液dịch 涎tiên 沫mạt 痰đàm 淚lệ 精tinh 氣khí 。 大đại 小tiểu 便tiện 利lợi 。 皆giai 歸quy 於ư 水thủy 。 暖noãn 氣khí 歸quy 火hỏa 。 動động 轉chuyển 歸quy 風phong 。 四tứ 大đại 各các 離ly 。 今kim 者giả 妄vọng 身thân 。 當đương 在tại 何hà 處xứ 。 即tức 知tri 此thử 身thân 。 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 和hòa 合hợp 為vi 相tướng 。 實thật 同đồng 幻huyễn 化hóa 。 解giải 此thử 經Kinh 義nghĩa 。 便tiện 於ư 現hiện 前tiền 四tứ 大đại 身thân 色sắc 。 直trực 達đạt 即tức 空không 理lý 性tánh 。 蓋cái 見kiến 為vi 身thân 色sắc 有hữu 者giả 。 以dĩ 有hữu 和hòa 合hợp 之chi 身thân 。 故cố 經kinh 直trực 示thị 無vô 和hòa 合hợp 之chi 身thân 。 以dĩ 除trừ 迷mê 執chấp 。 夫phu 諸chư 物vật 和hòa 合hợp 成thành 體thể 。 則tắc 不bất 得đắc 本bổn 物vật 留lưu 形hình 。 若nhược 得đắc 本bổn 物vật 留lưu 形hình 。 則tắc 便tiện 是thị 未vị 始thỉ 和hòa 合hợp 。 如như 將tương 青thanh 黃hoàng 紅hồng 黑hắc 白bạch 五ngũ 色sắc 。 和hòa 合hợp 成thành 色sắc 。 還hoàn 分phần/phân 得đắc 開khai 。 青thanh 色sắc 歸quy 青thanh 。 黃hoàng 色sắc 歸quy 黃hoàng 等đẳng 否phủ/bĩ 。 今kim 執chấp 四tứ 大đại 和hòa 合hợp 為vi 身thân 。 卻khước 於ư 身thân 中trung 。 地địa 大đại 堅kiên 相tương/tướng 。 一nhất 一nhất 可khả 指chỉ 歸quy 地địa 大đại 。 水thủy 大đại 濕thấp 相tương/tướng 。 一nhất 一nhất 可khả 指chỉ 歸quy 水thủy 大đại 。 火hỏa 大đại 暖noãn 相tương/tướng 。 一nhất 一nhất 可khả 指chỉ 歸quy 火hỏa 大đại 。 風phong 大đại 動động 相tương/tướng 。 一nhất 一nhất 可khả 指chỉ 歸quy 風phong 大đại 。 既ký 可khả 各các 歸quy 。 豈khởi 不bất 各các 離ly 。 既ký 在tại 各các 離ly 。 於ư 何hà 和hòa 合hợp 。 乃nãi 當đương 以dĩ 知tri 。 此thử 身thân 畢tất 竟cánh 無vô 體thể 。 乃nãi 當đương 以dĩ 知tri 。 此thử 身thân 實thật 同đồng 幻huyễn 化hóa 。 幻huyễn 化hóa 之chi 身thân 。 如như 夢mộng 身thân 也dã 。 夢mộng 中trung 人nhân 物vật 。 在tại 有hữu 非phi 有hữu 。 若nhược 在tại 有hữu 有hữu 。 醒tỉnh 來lai 時thời 。 所sở 夢mộng 人nhân 物vật 。 何hà 不bất 現hiện 相tướng 。 若nhược 曰viết 。 夢mộng 生sanh 醒tỉnh 滅diệt 。 滅diệt 乃nãi 以dĩ 無vô 。 然nhiên 夢mộng 之chi 生sanh 。 既ký 有hữu 生sanh 相tương/tướng 。 現hiện 諸chư 人nhân 物vật 。 則tắc 醒tỉnh 之chi 滅diệt 。 當đương 有hữu 滅diệt 相tương/tướng 。 見kiến 於ư 枯khô 殘tàn 。 諸chư 人nhân 夢mộng 醒tỉnh 時thời 。 枯khô 殘tàn 人nhân 物vật 何hà 在tại 。 既ký 無vô 滅diệt 相tương/tướng 。 則tắc 是thị 無vô 有hữu 生sanh 相tương/tướng 。 無vô 生sanh 相tương/tướng 身thân 。 有hữu 生sanh 相tương/tướng 色sắc 乎hồ 。 色sắc 其kỳ 不bất 即tức 空không 乎hồ 。 今kim 人nhân 難nạn/nan 語ngữ 此thử 者giả 。 蓋cái 是thị 夢mộng 人nhân 不bất 聞văn 雷lôi 音âm 耳nhĩ 。 獨độc 怪quái 圭# 峯phong 。 當đương 年niên 讀đọc 圓viên 覺giác 此thử 段đoạn 經kinh 句cú 。 痛thống 哭khốc 流lưu 涕thế 。 當đương 下hạ 知tri 歸quy 。 洪hồng 覺giác 範phạm 謂vị 其kỳ 證chứng 到đáo 石thạch 頭đầu 之chi 所sở 云vân 四tứ 大đại 性tánh 自tự 復phục 。 然nhiên 何hà 在tại 疏sớ/sơ 圓viên 覺giác 。 失thất 經kinh 圓viên 理lý 甚thậm 多đa 。 即tức 釋thích 四tứ 大đại 各các 離ly 句cú 。 亦diệc 復phục 不bất 能năng 。 當đương 前tiền 直trực 指chỉ 。 把bả 各các 離ly 。 疏sớ/sơ 作tác 觀quán 照chiếu 分phân 析tích 。 得đắc 非phi 於ư 即tức 空không 實thật 理lý 。 猶do 麻ma 迷mê 耶da 。 諦đế 思tư 其kỳ 故cố 。 必tất 由do 當đương 時thời 於ư 經kinh 句cú 中trung 。 但đãn 能năng 達đạt 妄vọng 。 未vị 得đắc 證chứng 真chân 。 若nhược 但đãn 達đạt 妄vọng 。 而nhi 不bất 證chứng 真chân 。 則tắc 未vị 說thuyết 得đắc 四tứ 大đại 性tánh 自tự 復phục 。 亦diệc 未vị 說thuyết 得đắc 。 色sắc 即tức 是thị 空không 。 曷hạt 不bất 再tái 思tư 。 富phú 樓lâu 那na 尊tôn 者giả 。 當đương 日nhật 疑nghi 四tứ 大đại 之chi 相tướng 陵lăng 奪đoạt 。 不bất 容dung 圓viên 滿mãn 週# 遍biến 。 我ngã 今kim 此thử 身thân 。 四tứ 大đại 週# 遍biến 。 無vô 處xứ 不bất 堅kiên 。 無vô 處xứ 不bất 濕thấp 。 無vô 處xứ 不bất 煖noãn 。 無vô 處xứ 不bất 動động 。 曾tằng 無vô 相tướng 陵lăng 奪đoạt 者giả 。 何hà 哉tai 。 必tất 其kỳ 大đại 性tánh 。 如như 彼bỉ 燈đăng 光quang 。 滿mãn 室thất 而nhi 不bất 礙ngại 室thất 。 故cố 一nhất 室thất 能năng 容dung 多đa 燈đăng 光quang 也dã 。 故cố 一nhất 身thân 。 可khả 四tứ 大đại 同đồng 週# 也dã 。 更cánh 即tức 病bệnh 人nhân 證chứng 之chi 。 一nhất 大đại 受thọ 病bệnh 。 失thất 其kỳ 自tự 性tánh 。 餘dư 大đại 俱câu 不bất 安an 。 常thường 冐mạo 風phong 而nhi 發phát 熱nhiệt 。 流lưu 涕thế 身thân 痛thống 。 蓋cái 乃nãi 風phong 大đại 有hữu 。 而nhi 大đại 大đại 各các 有hữu 。 便tiện 相tương/tướng 陵lăng 奪đoạt 也dã 。 豈khởi 不bất 可khả 知tri 無vô 病bệnh 之chi 身thân 。 諸chư 大đại 之chi 不bất 相tương 陵lăng 奪đoạt 。 乃nãi 諸chư 大đại 之chi 不bất 有hữu 復phục 性tánh 歸quy 源nguyên 也dã 。 何hà 此thử 即tức 空không 之chi 色sắc 。 當đương 前tiền 了liễu 然nhiên 。 而nhi 人nhân 迷mê 迷mê 。 執chấp 身thân 為vi 有hữu 也dã 。 噫# 亦diệc 睡thụy 之chi 忒thất 煞sát 矣hĩ 。 若nhược 夫phu 山sơn 河hà 外ngoại 色sắc 之chi 即tức 空không 。 則tắc 楞lăng 嚴nghiêm 有hữu 言ngôn 之chi 。 汝nhữ 觀quán 地địa 性tánh 。 麤thô 為vi 四tứ 大đại 。 細tế 為vi 微vi 塵trần 。 至chí 鄰lân 虗hư 塵trần 。 析tích 彼bỉ 極cực 微vi 。 色sắc 邊biên 際tế 相tướng 。 七thất 分phần 所sở 成thành 。 更cánh 析tích 隣lân 虗hư 。 即tức 實thật 空không 性tánh 。 言ngôn 實thật 空không 性tánh 者giả 。 非phi 因nhân 緣duyên 生sanh 。 析tích 出xuất 之chi 空không 性tánh 也dã 。 是thị 即tức 空không 性tánh 也dã 。 今kim 人nhân 觀quán 微vi 塵trần 合hợp 相tương/tướng 之chi 山sơn 河hà 。 不bất 觀quán 微vi 塵trần 自tự 性tánh 之chi 山sơn 河hà 。 故cố 見kiến 其kỳ 質chất 礙ngại 耳nhĩ 。 豈khởi 知tri 一nhất 微vi 空không 故cố 。 眾chúng 微vi 空không 。 眾chúng 微vi 空không 故cố 。 一nhất 微vi 空không 。 一nhất 微vi 空không 中trung 。 無vô 眾chúng 微vi 。 眾chúng 微vi 空không 中trung 。 無vô 一nhất 微vi 。 山sơn 河hà 寂tịch 滅diệt 。 理lý 本bổn 如như 斯tư 。 諸chư 人nhân 試thí 靜tĩnh 觀quán 默mặc 究cứu 之chi 。 何hà 如như 。 苟cẩu 能năng 得đắc 於ư 色sắc 之chi 即tức 是thị 空không 。 而nhi 空không 之chi 即tức 是thị 色sắc 。 不bất 待đãi 言ngôn 矣hĩ 。 若nhược 不bất 解giải 了liễu 。 於ư 如như 此thử 之chi 空không 色sắc 。 烏ô 乎hồ 。 能năng 發phát 空không 色sắc 不bất 異dị 之chi 觀quán 照chiếu 哉tai 。 故cố 此thử 二nhị 句cú 。 是thị 為vi 開khai 示thị 不bất 異dị 之chi 旨chỉ 。

受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 亦diệc 復phục 如như 是thị 。

此thử 例lệ 心tâm 法pháp 四tứ 蘊uẩn 如như 色sắc 蘊uẩn 。 令linh 一nhất 一nhất 解giải 了liễu 。 於ư 蘊uẩn 空không 之chi 相tướng 即tức 。 發phát 不bất 異dị 空không 蘊uẩn 之chi 觀quán 照chiếu 也dã 。 受thọ 之chi 即tức 是thị 空không 者giả 。 如như 眼nhãn 見kiến 色sắc 。 領lãnh 會hội 色sắc 像tượng 時thời 。 為vi 受thọ 。 然nhiên 一nhất 眼nhãn 見kiến 眾chúng 色sắc 。 眾chúng 色sắc 一nhất 時thời 領lãnh 會hội 。 若nhược 非phi 當đương 領lãnh 會hội 。 即tức 無vô 領lãnh 會hội 。 則tắc 此thử 色sắc 在tại 受thọ 。 彼bỉ 色sắc 如như 何hà 容dung 納nạp 。 今kim 一nhất 眼nhãn 見kiến 眾chúng 色sắc 。 一nhất 一nhất 皆giai 領lãnh 會hội 。 曾tằng 無vô 不bất 領lãnh 會hội 礙ngại 領lãnh 會hội 者giả 。 故cố 知tri 受thọ 之chi 即tức 是thị 空không 也dã 。 想tưởng 之chi 即tức 是thị 空không 者giả 。 一nhất 念niệm 憶ức 無vô 量lượng 事sự 。 事sự 事sự 明minh 記ký 。 為vi 想tưởng 。 若nhược 想tưởng 不bất 空không 。 則tắc 一nhất 事sự 在tại 記ký 。 餘dư 事sự 誰thùy 為vi 緣duyên 擬nghĩ 。 而nhi 乃nãi 驢lư 事sự 未vị 去khứ 。 馬mã 事sự 到đáo 來lai 耶da 。 譬thí 如như 有hữu 人nhân 作tác 客khách 。 久cửu 離ly 家gia 鄉hương 。 忽hốt 然nhiên 生sanh 念niệm 。 便tiện 覺giác 原nguyên 本bổn 家gia 鄉hương 。 父phụ 子tử 親thân 戚thích 。 種chủng 種chủng 事sự 務vụ 。 一nhất 時thời 現hiện 前tiền 。 苟cẩu 非phi 想tưởng 之chi 即tức 是thị 空không 。 能năng 有hữu 此thử 融dung 通thông 耶da 。 受thọ 想tưởng 本bổn 空không 。 行hành 識thức 可khả 知tri 。 以dĩ 營doanh 受thọ 想tưởng 者giả 。 為vi 行hành 。 主chủ 行hành 者giả 。 為vi 識thức 。 四tứ 者giả 異dị 名danh 不bất 異dị 體thể 。 達đạt 一nhất 蘊uẩn 空không 。 可khả 悟ngộ 蘊uẩn 蘊uẩn 皆giai 空không 矣hĩ 。 倘thảng 欲dục 法pháp 說thuyết 明minh 了liễu 。 楞lăng 嚴nghiêm 有hữu 五ngũ 蘊uẩn 。 六lục 入nhập 。 十thập 二nhị 處xứ 。 十thập 八bát 界giới 。 本bổn 如Như 來Lai 藏tạng 。 妙diệu 真Chân 如Như 性tánh 。 文văn 可khả 檢kiểm 。 今kim 不bất 引dẫn 彼bỉ 文văn 者giả 。 以dĩ 彼bỉ 為vi 言ngôn 妄vọng 顯hiển 真chân 。 彰chương 于vu 離ly 義nghĩa 。 此thử 當đương 了liễu 真chân 無vô 妄vọng 。 方phương 得đắc 即tức 義nghĩa 。 雖tuy 能năng 離ly 。 即tức 能năng 即tức 。 然nhiên 離ly 。 得đắc 斷đoạn 妄vọng 清thanh 淨tịnh 。 即tức 。 得đắc 證chứng 真chân 清thanh 淨tịnh 。 不bất 證chứng 真chân 。 無vô 能năng 斷đoạn 妄vọng 。 指chỉ 修tu 心tâm 學học 人nhân 。 當đương 指chỉ 之chi 從tùng 即tức 得đắc 離ly 。 若nhược 但đãn 說thuyết 離ly 。 彼bỉ 別biệt 作tác 離ly 想tưởng 。 蚤tảo 是thị 妄vọng 了liễu 。 如như 何hà 得đắc 永vĩnh 離ly 諸chư 妄vọng 。 是thị 故cố 。 法Pháp 門môn 修tu 心tâm 。 寥liêu [宋-木+(羽/木)]# 其kỳ 人nhân 。 大Đại 乘Thừa 般Bát 若Nhã 罕# 聞văn 于vu 世thế 。 當đương 經kinh 即tức 色sắc 即tức 空không 之chi 觀quán 照chiếu 。 亦diệc 久cửu 塵trần 埋mai 。 而nhi 全toàn 即tức 全toàn 空không 。 全toàn 空không 全toàn 離ly 。 全toàn 離ly 全toàn 覺giác 。 全toàn 覺giác 全toàn 明minh 。 全toàn 明minh 全toàn 妙diệu 。 在tại 人nhân 日nhật 用dụng 現hiện 行hành 中trung 者giả 。 總tổng 語ngữ 之chi 而nhi 不bất 覺giác 矣hĩ 。 悲bi 夫phu 。

舍Xá 利Lợi 子Tử 。

此thử 將tương 開khai 示thị 以dĩ 真chân 空không 實thật 相tướng 。 令linh 不bất 迷mê 相tương/tướng 以dĩ 迷mê 照chiếu 也dã 。 又hựu 重trọng/trùng 呼hô 當đương 機cơ 者giả 名danh 。 而nhi 告cáo 之chi 。 蓋cái 以dĩ 眾chúng 生sanh 。 失thất 照chiếu 之chi 原nguyên 。 由do 不bất 了liễu 達đạt 實thật 相tướng 清thanh 淨tịnh 。 見kiến 有hữu 諸chư 相tướng 發phát 生sanh 。 發phát 妄vọng 攀phàn 緣duyên 。 知tri 見kiến 不bất 息tức 。 乃nãi 失thất 自tự 性tánh 般Bát 若Nhã 。 顛điên 倒đảo 輪luân 迴hồi 。 迷mê 妄vọng 修tu 學học 。 故cố 有hữu 凡phàm 夫phù 生sanh 死tử 。 三tam 乘thừa 漸tiệm 次thứ 。 不bất 入nhập 大Đại 乘Thừa 種chủng 性tánh 。 今kim 語ngữ 之chi 以dĩ 深thâm 般Bát 若Nhã 之chi 照chiếu 諸chư 法pháp 空không 。 令linh 悟ngộ 大Đại 乘Thừa 修tu 學học 。 若nhược 但đãn 為vi 說thuyết 法Pháp 空không 。 不bất 示thị 以dĩ 法pháp 空không 實thật 相tướng 。 彼bỉ 必tất 有hữu 計kế 是thị 諸chư 法pháp 空không 。 是thị 諸chư 法pháp 空không 。 為vi 何hà 相tương/tướng 者giả 。 求cầu 相tương/tướng 不bất 得đắc 。 又hựu 生sanh 疑nghi 念niệm 。 不bất 能năng 行hành 深thâm 般Bát 若Nhã 。 朗lãng 照chiếu 諸chư 法pháp 皆giai 空không 矣hĩ 。 故cố 下hạ 空không 相tướng 開khai 示thị 尤vưu 為vi 關quan 要yếu 。 特đặc 重trọng/trùng 呼hô 名danh 而nhi 告cáo 之chi 。 令linh 警cảnh 心tâm 諦đế 聽thính 。 聞văn 諸chư 法pháp 空không 相tương/tướng 。 而nhi 了liễu 然nhiên 于vu 諸chư 法pháp 空không 得đắc 無vô 迷mê 照chiếu 也dã 。

是thị 諸chư 法pháp 空không 相tướng 。 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。

此thử 直trực 示thị 以dĩ 真chân 空không 實thật 相tướng 。 是thị 諸chư 法pháp 者giả 。 指chỉ 所sở 示thị 照chiếu 之chi 蘊uẩn 空không 法pháp 也dã 。 空không 相tướng 者giả 。 諸chư 法pháp 空không 之chi 相tướng 也dã 。 蓋cái 有hữu 真chân 實thật 空không 。 自tự 有hữu 真chân 實thật 相tướng 。 眾chúng 生sanh 不bất 悟ngộ 真chân 實thật 空không 。 正chánh 以dĩ 不bất 覩đổ 真chân 實thật 相tướng 。 故cố 乃nãi 迷mê 明minh 失thất 照chiếu 。 空không 晦hối 暗ám 中trung 。 結kết 暗ám 成thành 色sắc 。 見kiến 有hữu 根căn 身thân 器khí 界giới 。 種chủng 種chủng 諸chư 相tướng 。 不bất 入nhập 淨tịnh 覺giác 。 故cố 此thử 指chỉ 出xuất 令linh 曉hiểu 。 不bất 生sanh 者giả 。 空không 非phi 作tác 故cố 有hữu 。 不bất 滅diệt 者giả 。 空không 無vô 所sở 壞hoại 裂liệt 。 不bất 垢cấu 者giả 。 空không 不bất 受thọ 染nhiễm 污ô 。 不bất 淨tịnh 者giả 。 空không 不bất 受thọ 潔khiết 白bạch 。 不bất 增tăng 者giả 。 空không 無vô 可khả 加gia 尚thượng 。 不bất 減giảm 者giả 。 空không 無vô 可khả 脫thoát 離ly 。 是thị 故cố 。 離ly 因nhân 果quả 。 離ly 修tu 證chứng 。 平bình 等đẳng 遍biến 滿mãn 之chi 為vi 真chân 空không 實thật 相tướng 。 達đạt 斯tư 實thật 相tướng 。 自tự 能năng 不bất 即tức 色sắc 而nhi 發phát 照chiếu 。 亦diệc 不bất 離ly 色sắc 而nhi 發phát 照chiếu 。 唯duy 不bất 異dị 空không 。 不bất 異dị 色sắc 。 而nhi 發phát 照chiếu 矣hĩ 。 蓋cái 以dĩ 即tức 色sắc 為vi 相tương/tướng 。 實thật 相tướng 之chi 相tướng 。 不bất 生sanh 。 不bất 垢cấu 。 不bất 增tăng 。 于vu 何hà 即tức 色sắc 。 以dĩ 離ly 色sắc 為vi 相tương/tướng 。 實thật 相tướng 之chi 相tướng 。 不bất 滅diệt 。 不bất 淨tịnh 。 不bất 減giảm 。 如như 何hà 離ly 色sắc 。 無vô 可khả 即tức 。 無vô 可khả 離ly 。 圓viên 明minh 無vô 住trụ 。 在tại 斯tư 時thời 乎hồ 。 故cố 此thử 實thật 相tướng 開khai 示thị 。 正chánh 所sở 以dĩ 成thành 照chiếu 般Bát 若Nhã 也dã 。 若nhược 分phần/phân 指chỉ 。 則tắc 不bất 生sanh 滅diệt 。 離ly 凡phàm 夫phu 因nhân 果quả 。 不bất 垢cấu 淨tịnh 。 離ly 二Nhị 乘Thừa 修tu 證chứng 。 不bất 增tăng 減giảm 。 入nhập 性tánh 覺giác 圓viên 常thường 。 下hạ 文văn 開khai 示thị 。 本bổn 此thử 推thôi 明minh 。 然nhiên 此thử 為vi 標tiêu 指chỉ 一nhất 真chân 下hạ 為vi 示thị 離ly 諸chư 妄vọng 。 知tri 所sở 照chiếu 之chi 真chân 又hựu 知tri 所sở 離ly 之chi 妄vọng 。 後hậu 能năng 依y 真chân 旋toàn 妄vọng 。 離ly 妄vọng 即tức 真chân 。 兩lưỡng 不bất 迷mê 於ư 明minh 照chiếu 也dã 。

是thị 故cố 。

此thử 本bổn 上thượng 文văn 。 諸chư 法pháp 空không 相tướng 。 指chỉ 示thị 明minh 顯hiển 。 用dụng 廣quảng 推thôi 言ngôn 。 本bổn 覺giác 實thật 相tướng 。 為vi 大đại 寂tịch 滅diệt 海hải 。 為vi 生sanh 佛Phật 一nhất 源nguyên 。 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 離ly 諸chư 妄vọng 相tương/tướng 。 故cố 此thử 承thừa 接tiếp 。 是thị 故cố 者giả 。 是thị 此thử 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 等đẳng 。 為vi 諸chư 法pháp 空không 相tướng 之chi 故cố 。

空không 中trung 無vô 色sắc 無vô 受thọ 。 想tưởng 行hành 識thức 無vô 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 無vô 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 無vô 眼nhãn 界giới 乃nãi 至chí 無vô 意ý 識thức 界giới 。

此thử 至chí 無vô 智trí 亦diệc 無vô 得đắc 句cú 。 總tổng 彰chương 實thật 相tướng 。 所sở 離ly 之chi 諸chư 妄vọng 相tương/tướng 法pháp 也dã 。 空không 中trung 者giả 。 空không 實thật 相tướng 中trung 。 此thử 二nhị 字tự 。 連liên 是thị 故cố 二nhị 字tự 。 直trực 貫quán 至chí 無vô 智trí 亦diệc 無vô 得đắc 句cú 。 蓋cái 顯hiển 空không 實thật 相tướng 中trung 。 一nhất 切thiết 妄vọng 相tương/tướng 之chi 遠viễn 離ly 一nhất 切thiết 。 眾chúng 生sanh 皆giai 本bổn 成thành 佛Phật 。 無vô 不bất 以dĩ 般Bát 若Nhã 光quang 。 住trụ 涅Niết 槃Bàn 岸ngạn 也dã 。 今kim 此thử 。 為vi 無vô 蘊uẩn 處xứ 界giới 三tam 。 凡phàm 夫phu 輪luân 迴hồi 法pháp 。 無vô 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 者giả 。 實thật 相tướng 中trung 。 無vô 五ngũ 蘊uẩn 法pháp 相tướng 也dã 。 無vô 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 者giả 。 實thật 相tướng 中trung 。 無vô 六lục 根căn 法pháp 相tướng 也dã 。 無vô 色sắc 聲thanh 等đẳng 者giả 。 實thật 相tướng 中trung 。 無vô 六lục 塵trần 法pháp 相tướng 也dã 。 六lục 根căn 六lục 塵trần 。 又hựu 名danh 十thập 二nhị 處xứ 。 若nhược 遇ngộ 多đa 迷mê 色sắc 法pháp 。 少thiểu 迷mê 心tâm 法pháp 人nhân 。 則tắc 指chỉ 此thử 十thập 二nhị 處xứ 開khai 示thị 之chi 。 以dĩ 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 。 皆giai 內nội 色sắc 。 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 。 皆giai 外ngoại 色sắc 。 今kim 分phần/phân 名danh 指chỉ 出xuất 。 彼bỉ 得đắc 不bất 迷mê 也dã 。 意ý 法pháp 兩lưỡng 者giả 。 為vi 心tâm 法pháp 。 此thử 則tắc 約ước 言ngôn 心tâm 法pháp 。 以dĩ 彼bỉ 少thiểu 迷mê 故cố 。 若nhược 遇ngộ 于vu 心tâm 法pháp 迷mê 人nhân 。 則tắc 指chỉ 五ngũ 蘊uẩn 開khai 示thị 之chi 。 以dĩ 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 分phần/phân 指chỉ 心tâm 法pháp 故cố 。 意ý 。 意ý 根căn 也dã 。 法pháp 。 外ngoại 五ngũ 塵trần 影ảnh 也dã 。 以dĩ 意ý 根căn 無vô 別biệt 有hữu 體thể 。 依y 眼nhãn 耳nhĩ 等đẳng 五ngũ 根căn 立lập 相tương/tướng 。 故cố 所sở 對đối 根căn 之chi 塵trần 。 即tức 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 家gia 塵trần 。 但đãn 眼nhãn 等đẳng 對đối 別biệt 。 意ý 根căn 對đối 總tổng 。 眼nhãn 等đẳng 對đối 現hiện 在tại 塵trần 。 意ý 根căn 對đối 落lạc 謝tạ 塵trần 。 故cố 別biệt 立lập 法pháp 名danh 。 無vô 眼nhãn 界giới 乃nãi 至chí 無vô 意ý 識thức 界giới 者giả 。 無vô 十thập 八bát 界giới 法pháp 相tướng 也dã 。 乃nãi 至chí 者giả 。 包bao 攝nhiếp 色sắc 界giới 。 眼nhãn 識thức 界giới 。 耳nhĩ 界giới 。 聲thanh 界giới 。 耳nhĩ 識thức 界giới 。 鼻tị 界giới 。 香hương 界giới 。 鼻tị 識thức 界giới 。 舌thiệt 界giới 。 味vị 界giới 。 舌thiệt 識thức 界giới 。 身thân 界giới 。 觸xúc 界giới 。 身thân 識thức 界giới 。 意ý 界giới 。 法Pháp 界Giới 。 在tại 內nội 。 全toàn 彰chương 十thập 八bát 界giới 法pháp 也dã 。 界giới 者giả 。 有hữu 局cục 限hạn 。 不bất 能năng 超siêu 越việt 之chi 義nghĩa 。 眼nhãn 界giới 者giả 。 眼nhãn 以dĩ 色sắc 為vi 界giới 。 眼nhãn 不bất 能năng 見kiến 聲thanh 香hương 等đẳng 故cố 。 眼nhãn 不bất 能năng 越việt 色sắc 見kiến 故cố 。 色sắc 界giới 者giả 。 色sắc 以dĩ 眼nhãn 為vi 界giới 。 聲thanh 香hương 等đẳng 不bất 能năng 對đối 眼nhãn 故cố 。 色sắc 必tất 眼nhãn 所sở 見kiến 故cố 。 眼nhãn 識thức 界giới 者giả 。 眼nhãn 家gia 識thức 。 以dĩ 眼nhãn 色sắc 為vi 界giới 。 依y 根căn 始thỉ 發phát 識thức 故cố 。 眼nhãn 不bất 能năng 發phát 聲thanh 香hương 等đẳng 識thức 故cố 。 耳nhĩ 等đẳng 界giới 義nghĩa 。 俱câu 如như 之chi 。 是thị 所sở 謂vị 盡tận 落lạc 名danh 言ngôn 數số 量lượng 也dã 。 為vi 無vô 明minh 妄vọng 相tương/tướng 法pháp 。 實thật 相tướng 之chi 所sở 都đô 無vô 也dã 。 蓋cái 蘊uẩn 處xứ 界giới 諸chư 法pháp 。 為vi 凡phàm 夫phu 輪luân 迴hồi 因nhân 果quả 。 乃nãi 生sanh 滅diệt 因nhân 。 緣duyên 實thật 相tướng 不bất 生sanh 不bất 滅diệt 。 何hà 有hữu 於ư 此thử 。 是thị 故cố 無vô 之chi 。

無vô 無vô 明minh 亦diệc 無vô 無vô 明minh 盡tận 。 乃nãi 至chí 無vô 老lão 死tử 。 亦diệc 無vô 老lão 死tử 盡tận 。 無vô 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。

此thử 無vô 因nhân 緣Duyên 覺Giác 悟ngộ 。 四Tứ 諦Đế 修tu 證chứng 。 緣Duyên 覺Giác 聲Thanh 聞Văn 法pháp 。 無vô 明minh 至chí 老lão 死tử 。 為vi 十thập 二nhị 流lưu 轉chuyển 門môn 。 無vô 明minh 盡tận 。 至chí 老lão 死tử 盡tận 。 為vi 十thập 二nhị 還hoàn 滅diệt 門môn 。 蓋cái 於ư 流lưu 轉chuyển 得đắc 還hoàn 滅diệt 者giả 。 為vi 緣Duyên 覺Giác 觀quán 法pháp 。 今kim 無vô 流lưu 轉chuyển 。 何hà 有hữu 還hoàn 滅diệt 。 故cố 曰viết 無vô 無vô 明minh 。 亦diệc 無vô 無vô 明minh 盡tận 。 (# 云vân 云vân )# 。 是thị 無vô 緣Duyên 覺Giác 法Pháp 也dã 。 乃nãi 至chí 者giả 。 包bao 舉cử 無vô 明minh 緣duyên 行hành 。 行hành 緣duyên 識thức 。 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 名danh 色sắc 緣duyên 六lục 入nhập 。 六lục 入nhập 緣duyên 觸xúc 。 觸xúc 緣duyên 受thọ 。 受thọ 緣duyên 愛ái 。 愛ái 緣duyên 取thủ 。 取thủ 緣duyên 有hữu 。 有hữu 緣duyên 生sanh 。 生sanh 緣duyên 老lão 死tử 。 無vô 明minh 滅diệt 則tắc 行hành 滅diệt 。 行hành 滅diệt 則tắc 識thức 滅diệt 。 識thức 滅diệt 則tắc 名danh 色sắc 滅diệt 。 名danh 色sắc 滅diệt 則tắc 六lục 入nhập 滅diệt 。 六lục 入nhập 滅diệt 則tắc 觸xúc 滅diệt 。 觸xúc 滅diệt 則tắc 受thọ 滅diệt 。 受thọ 滅diệt 則tắc 愛ái 滅diệt 。 愛ái 滅diệt 則tắc 取thủ 滅diệt 。 取thủ 滅diệt 則tắc 有hữu 滅diệt 。 有hữu 滅diệt 則tắc 生sanh 滅diệt 。 生sanh 滅diệt 則tắc 老lão 死tử 滅diệt 之chi 辭từ 。 無vô 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 者giả 。 無vô 厭yếm 苦khổ 果quả 斷đoạn 集tập 因nhân 慕mộ 滅diệt 果quả 修tu 道Đạo 因nhân 之chi 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。 蓋cái 聲Thanh 聞Văn 人nhân 。 見kiến 三tam 界giới 生sanh 死tử 。 盡tận 是thị 苦khổ 果quả 。 此thử 苦khổ 果quả 。 總tổng 由do 諸chư 妄vọng 因nhân 緣duyên 。 集tập 燻# 成thành 種chủng 。 若nhược 無vô 集tập 因nhân 。 則tắc 無vô 苦khổ 果quả 。 乃nãi 慕mộ 于vu 滅diệt 。 而nhi 修tu 遠viễn 離ly 塵trần 勞lao 妄vọng 想tưởng 之chi 道đạo 。 此thử 則tắc 即tức 於ư 緣Duyên 覺Giác 。 所sở 見kiến 流lưu 轉chuyển 門môn 之chi 因nhân 緣duyên 法pháp 。 立lập 苦khổ 集tập 二nhị 諦đế 。 還hoàn 滅diệt 門môn 之chi 因nhân 緣duyên 法pháp 。 立lập 滅diệt 道đạo 二nhị 諦đế 。 分phần/phân 門môn 別biệt 諦đế 。 總tổng 為vi 見kiến 有hữu 垢cấu 淨tịnh 。 空không 實thật 相tướng 中trung 。 不bất 垢cấu 不bất 淨tịnh 。 何hà 所sở 依y 立lập 。 是thị 故cố 無vô 之chi 。

無vô 智trí 亦diệc 無vô 得đắc 。

此thử 無vô 能năng 所sở 修tu 證chứng 。 菩Bồ 薩Tát 法Pháp 也dã 。 無vô 智trí 者giả 。 無vô 能năng 修tu 。 無vô 得đắc 者giả 。 無vô 所sở 證chứng 。 蓋cái 有hữu 證chứng 得đắc 。 則tắc 有hữu 增tăng 。 有hữu 修tu 除trừ 。 則tắc 有hữu 減giảm 。 空không 實thật 相tướng 中trung 。 生sanh 佛Phật 平bình 等đẳng 。 圓viên 滿mãn 清thanh 淨tịnh 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 何hà 修tu 何hà 證chứng 。 是thị 故cố 並tịnh 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 能năng 觀quán 之chi 心tâm 。 所sở 求cầu 之chi 果quả 境cảnh 。 而nhi 皆giai 無vô 之chi 。 甚thậm 哉tai 。 般Bát 若Nhã 照chiếu 觀quán 。 非phi 爾nhĩ 炎diễm 識thức 之chi 明minh 見kiến 門môn 。 生sanh 滅diệt 心tâm 數số 。 能năng 所sở 功công 用dụng 。 是thị 故cố 初sơ 告cáo 之chi 色sắc 空không 不bất 異dị 。 中trung 道đạo 性tánh 境cảnh 。 以dĩ 發phát 照chiếu 用dụng 。 中trung 告cáo 之chi 真chân 空không 實thật 相tướng 。 平bình 等đẳng 常thường 住trụ 。 以dĩ 立lập 照chiếu 體thể 。 後hậu 告cáo 之chi 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 冥minh 絕tuyệt 諸chư 妄vọng 。 以dĩ 除trừ 照chiếu 所sở 。 庶thứ 可khả 獲hoạch 入nhập 性tánh 覺giác 。 朗lãng 圓viên 明minh 照chiếu 。 同đồng 諸chư 菩Bồ 薩Tát 之chi 照chiếu 見kiến 。 諸chư 法pháp 皆giai 空không 。 而nhi 行hành 深thâm 般Bát 若Nhã 也dã 。 文văn 齊tề 此thử 止chỉ 。 統thống 前tiền 色sắc 不bất 異dị 空không 起khởi 。 為vi 開khai 示thị 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 所sở 行hành 於ư 般Bát 若Nhã 者giả 。 不bất 得đắc 作tác 前tiền 淺thiển 後hậu 深thâm 。 以dĩ 照chiếu 空không 之chi 照chiếu 。 為vi 所sở 起khởi 幻huyễn 智trí 。 此thử 無vô 智trí 無vô 得đắc 。 為vi 除trừ 於ư 幻huyễn 觀quán 也dã 。

以dĩ 無vô 所sở 得đắc 故cố 。

此thử 為vi 開khai 示thị 清thanh 淨tịnh 本bổn 覺giác 。 為vi 因Nhân 地Địa 心tâm 。 果quả 地địa 覺giác 之chi 所sở 原nguyên 本bổn 。 以dĩ 究cứu 竟cánh 始thỉ 覺giác 。 圓viên 滿mãn 妙diệu 覺giác 者giả 。 令linh 之chi 必tất 依y 般Bát 若Nhã 之chi 彼bỉ 岸ngạn 到đáo 。 乃nãi 苦khổ 厄ách 度độ 。 而nhi 不bất 迷mê 因nhân 。 不bất 違vi 果quả 。 於ư 修tu 無vô 修tu 。 得đắc 證chứng 無vô 證chứng 也dã 。 蓋cái 無vô 所sở 得đắc 。 為vi 本bổn 覺giác 淨tịnh 性tánh 。 般Bát 若Nhã 為vi 本bổn 覺giác 淨tịnh 光quang 。 非phi 淨tịnh 性tánh 。 不bất 發phát 淨tịnh 光quang 。 非phi 淨tịnh 光quang 。 不bất 照chiếu 淨tịnh 性tánh 。 一nhất 道đạo 之chi 法pháp 。 相tương/tướng 為vi 體thể 用dụng 。 無vô 自tự 無vô 他tha 者giả 也dã 。 故cố 此thử 開khai 示thị 。 令linh 知tri 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 之chi 般Bát 若Nhã 。 乃nãi 稱xưng 性tánh 照chiếu 觀quán 。 非phi 因nhân 緣duyên 生sanh 法pháp 也dã 。

菩Bồ 提Đề 薩Tát 埵Đóa 。 依y 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 故cố 。 心tâm 無vô 罣quái 礙ngại 。 無vô 罣quái 礙ngại 故cố 。 無vô 有hữu 恐khủng 怖bố 。 遠viễn 離ly 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。

此thử 原nguyên 上thượng 句cú 推thôi 本bổn 。 開khai 示thị 菩Bồ 薩Tát 。 如như 性tánh 發phát 照chiếu 。 如như 照chiếu 解giải 脫thoát 成thành 立lập 因nhân 修tu 。 始thỉ 覺giác 究cứu 竟cánh 。 菩Bồ 提Đề 。 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 覺giác 。 薩tát 埵đóa 。 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 有hữu 情tình 。 乃nãi 求cầu 佛Phật 智Trí 度Độ 眾chúng 生sanh 者giả 之chi 名danh 目mục 也dã 。 依y 般Bát 若Nhã 者giả 。 依y 自tự 性tánh 淨tịnh 光quang 也dã 。 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 者giả 。 淨tịnh 光quang 所sở 照chiếu 之chi 淨tịnh 性tánh 境cảnh 也dã 。 故cố 心tâm 無vô 罣quái 礙ngại 者giả 。 空không 照chiếu 圓viên 妙diệu 。 不bất 立lập 能năng 所sở 知tri 見kiến 分phân 別biệt 取thủ 捨xả 也dã 。 無vô 有hữu 恐khủng 怖bố 者giả 。 無vô 諸chư 分phân 段đoạn 變biến 易dị 生sanh 死tử 。 之chi 恐khủng 怖bố 諸chư 妄vọng 境cảnh 界giới 也dã 。 遠viễn 離ly 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 者giả 。 永vĩnh 斷đoạn 無vô 明minh 。 之chi 諸chư 妄vọng 知tri 見kiến 也dã 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 寂tịch 滅diệt 現hiện 前tiền 。 證chứng 圓viên 覺giác 海hải 。 不bất 同đồng 二Nhị 乘Thừa 。 之chi 有hữu 餘dư 灰hôi 斷đoạn 也dã 。 涅Niết 槃Bàn 。 梵Phạn 語ngữ 。 此thử 云vân 寂tịch 滅diệt 。 又hựu 云vân 圓viên 寂tịch 。 謂vị 圓viên 除trừ 五ngũ 住trụ 。 寂tịch 滅diệt 永vĩnh 安an 。 乃nãi 佛Phật 所sở 歸quy 之chi 極cực 果quả 也dã 。 合hợp 文văn 無vô 罣quái 礙ngại 。 無vô 恐khủng 怖bố 。 離ly 倒đảo 想tưởng 。 竟cánh 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 所sở 謂vị 度độ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 也dã 。

三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 依y 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 故cố 。 得đắc 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。

此thử 原nguyên 上thượng 句cú 推thôi 本bổn 。 開khai 示thị 諸chư 佛Phật 。 如như 性tánh 圓viên 照chiếu 。 如như 照chiếu 明minh 妙diệu 。 成thành 立lập 果quả 證chứng 。 妙diệu 覺giác 圓viên 滿mãn 。 阿A 耨Nậu 多Đa 羅La 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 梵Phạn 語ngữ 阿a 。 此thử 云vân 無vô 。 耨nậu 多đa 羅la 。 此thử 云vân 上thượng 。 三tam 。 此thử 云vân 正chánh 。 藐miệu 。 此thử 云vân 等đẳng 。 菩Bồ 提Đề 此thử 云vân 覺giác 。 乃nãi 佛Phật 果Quả 之chi 極cực 稱xưng 。 此thử 中trung 一nhất 故cố 字tự 。 及cập 上thượng 節tiết 兩lưỡng 故cố 字tự 。 以dĩ 無vô 所sở 得đắc 。 句cú 一nhất 故cố 字tự 。 皆giai 是thị 推thôi 本bổn 之chi 辭từ 。 然nhiên 無vô 得đắc 句cú 一nhất 故cố 字tự 。 又hựu 下hạ 三tam 故cố 字tự 之chi 所sở 由do 本bổn 。 蓋cái 由do 清thanh 淨tịnh 性tánh 。 發phát 清thanh 淨tịnh 光quang 。 依y 清thanh 淨tịnh 光quang 。 還hoàn 照chiếu 清thanh 淨tịnh 性tánh 。 乃nãi 無vô 照chiếu 生sanh 所sở 。 無vô 所sở 生sanh 能năng 。 故cố 除trừ 諸chư 妄vọng 境cảnh 。 永vĩnh 斷đoạn 無vô 明minh 。 當đương 前tiền 寂tịch 滅diệt 。 為vi 諸chư 菩Bồ 薩Tát 。 之chi 所sở 修tu 行hành 也dã 。 依y 清thanh 淨tịnh 光quang 。 常thường 照chiếu 清thanh 淨tịnh 性tánh 。 乃nãi 無vô 妄vọng 覺giác 明minh 。 圓viên 覺giác 徧biến 滿mãn 。 為vi 諸chư 如Như 來Lai 。 之chi 所sở 果quả 證chứng 也dã 。 則tắc 夫phu 欲dục 該cai 覺giác 果quả 。 徹triệt 覺giác 因nhân 。 捨xả 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 之chi 不bất 修tu 學học 。 於ư 何hà 修tu 學học 哉tai 。 有hữu 志chí 佛Phật 道Đạo 者giả 。 思tư 之chi 。

故cố 知tri 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 是thị 大đại 神thần 咒chú 是thị 大đại 明minh 咒chú 是thị 無vô 上thượng 咒chú 是thị 無vô 等đẳng 等đẳng 咒chú 。

此thử 本bổn 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 徹triệt 因nhân 該cai 果quả 。 法pháp 本bổn 深thâm 奧áo 。 而nhi 推thôi 讚tán 之chi 。 以dĩ 令linh 知tri 菩Bồ 薩Tát 所sở 行hành 。 之chi 深thâm 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 非phi 對đối 淺thiển 為vi 深thâm 之chi 深thâm 。 乃nãi 無vô 對đối 無vô 待đãi 。 不bất 落lạc 名danh 言ngôn 數số 量lượng 之chi 甚thậm 深thâm 法Pháp 性tánh 。 以dĩ 云vân 深thâm 也dã 。 故cố 知tri 者giả 。 於ư 究cứu 竟cánh 始thỉ 覺giác 圓viên 滿mãn 妙diệu 覺giác 之chi 故cố 而nhi 知tri 也dã 。 是thị 大đại 神thần 咒chú 者giả 。 無vô 量lượng 塵trần 勞lao 煩phiền 惱não 。 依y 于vu 般Bát 若Nhã 。 剎sát 那na 頓đốn 破phá 。 豈khởi 淺thiển 鮮tiên 神thần 力lực 之chi 可khả 能năng 。 是thị 大đại 明minh 咒chú 者giả 。 遠viễn 劫kiếp 無vô 明minh 癡si 暗ám 。 依y 於ư 般Bát 若Nhã 。 總tổng 成thành 慧tuệ 用dụng 。 豈khởi 微vi 劣liệt 知tri 照chiếu 之chi 可khả 及cập 。 是thị 無vô 上thượng 咒chú 者giả 。 般Bát 若Nhã 淨tịnh 光quang 。 蓋cái 聲thanh 蓋cái 色sắc 。 圓viên 裸lõa 虗hư 空không 。 包bao 羅la 法Pháp 界Giới 。 世thế 出xuất 世thế 間gian 。 更cánh 無vô 有hữu 物vật 。 能năng 加gia 上thượng 之chi 。 是thị 無vô 等đẳng 等đẳng 咒chú 者giả 。 法pháp 法pháp 清thanh 淨tịnh 。 法pháp 法pháp 般Bát 若Nhã 。 隨tùy 緣duyên 應ưng 現hiện 。 祗chi 此thử 一nhất 物vật 。 更cánh 無vô 他tha 物vật 。 何hà 所sở 與dữ 等đẳng 。 而nhi 等đẳng 等đẳng 之chi 耶da 。 故cố 云vân 。 上thượng 天thiên 下hạ 地địa 。 唯duy 我ngã 獨độc 尊tôn 。 故cố 云vân 。 不bất 與dữ 萬vạn 法pháp 為vi 侶lữ 。 噫# 。 唯duy 我ngã 獨độc 往vãng 。 更cánh 莫mạc 逢phùng 渠cừ 。 庶thứ 可khả 言ngôn 於ư 般Bát 若Nhã 矣hĩ 。 咒chú 字tự 。 向hướng 後hậu 經kinh 文văn 。 訓huấn 釋thích 明minh 白bạch 。

能năng 除trừ 一nhất 切thiết 苦khổ 。 真chân 實thật 不bất 虗hư 故cố 說thuyết 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多đa 咒chú 。

此thử 為vi 發phát 明minh 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 之chi 所sở 為vi 咒chú 也dã 。 先tiên 言ngôn 除trừ 苦khổ 真chân 實thật 。 後hậu 言ngôn 故cố 說thuyết 咒chú 者giả 。 以dĩ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 。 塵trần 勞lao 萬vạn 法pháp 。 俱câu 名danh 言ngôn 戲hí 論luận 。 之chi 所sở 成thành 立lập 。 今kim 破phá 除trừ 塵trần 勞lao 。 度độ 苦khổ 厄ách 。 依y 于vu 般Bát 若Nhã 。 般Bát 若Nhã 非phi 咒chú 為vi 清thanh 淨tịnh 元nguyên 音âm 。 何hà 以dĩ 能năng 破phá 除trừ 戲hí 論luận 名danh 言ngôn 哉tai 。 正chánh 所sở 謂vị 聞văn 復phục 翳ế 根căn 除trừ 也dã 。 故cố 先tiên 告cáo 以dĩ 除trừ 苦khổ 之chi 真chân 實thật 。 後hậu 告cáo 以dĩ 故cố 說thuyết 般Bát 若Nhã 為vi 咒chú 。 故cố 說thuyết 者giả 。 真chân 實thật 除trừ 苦khổ 之chi 故cố 也dã 。 真chân 實thật 不bất 虗hư 者giả 。 言ngôn 般Bát 若Nhã 。 真chân 實thật 能năng 除trừ 苦khổ 厄ách 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。 非phi 擬nghĩ 空không 華hoa 結kết 空không 果quả 也dã 。 夫phu 般Bát 若Nhã 既ký 為vi 咒chú 。 則tắc 亦diệc 唯duy 有hữu 名danh 言ngôn 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。 故cố 金kim 剛cang 般Bát 若Nhã 云vân 。 知tri 我ngã 說thuyết 法Pháp 。 如như 筏phiệt 喻dụ 者giả 。 法Pháp 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 非phi 法pháp 。 圓viên 覺giác 云vân 。 修Tu 多Đa 羅La 教giáo 。 如như 標tiêu 月nguyệt 指chỉ 。 若nhược 復phục 見kiến 月nguyệt 。 了liễu 知tri 所sở 標tiêu 。 畢tất 竟cánh 非phi 月nguyệt 。 若nhược 不bất 解giải 此thử 。 聞văn 說thuyết 般Bát 若Nhã 。 又hựu 執chấp 真chân 實thật 。 別biệt 求cầu 法Pháp 相tương/tướng 。 更cánh 迷mê 亂loạn 矣hĩ 。 齊tề 此thử 文văn 正chánh 。 從tùng 初sơ 呼hô 名danh 起khởi 。 發phát 明minh 開khai 示thị 竟cánh 。

即tức 說thuyết 咒chú 曰viết 。

揭yết 諦đế 。 揭yết 諦đế 。 波ba 羅la 揭yết 諦đế 。 波ba 羅la 僧tăng 揭yết 諦đế 。 菩bồ 提đề 。 薩tát 婆bà 訶ha 。

此thử 直trực 示thị 般Bát 若Nhã 之chi 咒chú 也dã 。 令linh 末mạt 世thế 眾chúng 生sanh 。 緣duyên 念niệm 於ư 此thử 。 則tắc 不bất 隨tùy 逐trục 世thế 間gian 。 戲hí 論luận 名danh 言ngôn 。 循tuần 聲thanh 流lưu 轉chuyển 。 則tắc 乃nãi 圓viên 聞văn 清thanh 淨tịnh 。 達đạt 耳nhĩ 圓viên 通thông 。 遊du 涅Niết 槃Bàn 路lộ 。 有hữu 斯tư 利lợi 益ích 。 故cố 即tức 說thuyết 咒chú 。 故cố 咒chú 之chi 所sở 以dĩ 為vi 般Bát 若Nhã 也dã 。 存tồn 本bổn 梵Phạn 語ngữ 。 無vô 有hữu 翻phiên 譯dịch 。 蓋cái 為vi 般Bát 若Nhã 。 不bất 落lạc 名danh 言ngôn 義nghĩa 諦đế 。 雖tuy 有hữu 說thuyết 而nhi 未vị 嘗thường 說thuyết 。 即tức 可khả 聞văn 而nhi 無vô 所sở 聞văn 也dã 。 在tại 前tiền 經kinh 文văn 。 為vi 顯hiển 說thuyết 般Bát 若Nhã 。 此thử 為vi 密mật 說thuyết 般Bát 若Nhã 。 諸chư 大Đại 乘Thừa 經Kinh 。 多đa 有hữu 顯hiển 密mật 雙song 彰chương 者giả 。 同đồng 此thử 旨chỉ 也dã 。 噫# 。 此thử 經Kinh 首thủ 本bổn 聞văn 思tư 修tu 菩Bồ 薩Tát 。 彰chương 法pháp 。 後hậu 有hữu 咒chú 言ngôn 。 存tồn 教giáo 。 今kim 人nhân 終chung 日nhật 求cầu 般Bát 若Nhã 。 而nhi 迷mê 般Bát 若Nhã 者giả 。 迷mê 于vu 何hà 哉tai 。 名danh 言ngôn 圈quyển 繢hội 。 跳khiêu 不bất 出xuất 耳nhĩ 。 願nguyện 諸chư 有hữu 情tình 。 急cấp 宜nghi 知tri 返phản 。

心Tâm 經Kinh 開Khai 度Độ 卷Quyển (# 終Chung )#