般Bát 若Nhã 心Tâm 經Kinh 大Đại 意Ý

清Thanh 王Vương 起Khởi 隆Long 述Thuật

佛Phật 說thuyết 諸chư 經kinh 。 為vi 法pháp 中trung 王vương 。 所sở 說thuyết 心tâm 經kinh 金kim 剛cang 經kinh 二nhị 經kinh 。 更cánh 為vi 經kinh 中trung 王vương 。 凡phàm 具cụ 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 身thân 意ý 。 得đắc 號hiệu 為vi 人nhân 者giả 。 亦diệc 知tri 聞văn 是thị 經Kinh 典điển 。 信tín 心tâm 不bất 逆nghịch 。 亦diệc 知tri 書thư 寫tả 受thọ 持trì 讀đọc 誦tụng 。 為vì 人nhân 解giải 說thuyết 。 無vô 論luận 緇# 白bạch 男nam 女nữ 。 梵Phạm 剎sát 市thị 廛triền 。 有hữu 不bất 知tri 尊tôn 重trọng 此thử 二nhị 經kinh 者giả 。 必tất 非phi 人nhân 矣hĩ 。 人nhân 人nhân 具cụ 足túc 。 法pháp 法pháp 圓viên 成thành 。 即tức 此thử 便tiện 信tín 。 眾chúng 生sanh 與dữ 佛Phật 。 了liễu 無vô 有hữu 二nhị 。 黃hoàng 梅mai 以dĩ 之chi 印ấn 心tâm 。 壇đàn 經kinh 以dĩ 之chi 發phát 口khẩu 。 宗tông 門môn 正chánh 眼nhãn 。 舉cử 不bất 外ngoại 此thử 摩Ma 訶Ha 般Bát 若Nhã 也dã 。 今kim 日nhật 之chi 王vương 止chỉ 菴am 。 與dữ 當đương 日nhật 之chi 龐# 居cư 士sĩ 。 各các 具cụ 手thủ 眼nhãn 勝thắng 因nhân 。 東đông 魯lỗ 談đàm 經kinh 。 則tắc 臯# 比tỉ 據cứ 席tịch 。 西tây 乾can/kiền/càn 轉chuyển 藏tạng 。 則tắc 靈linh 鷲thứu 登đăng 峯phong 。 特đặc 特đặc 拈niêm 提đề 。 二nhị 經kinh 大đại 意ý 。 讀đọc 之chi 正chánh 如như 水thủy 入nhập 乳nhũ 。 如như 芥giới 投đầu 鍼châm 。 如như 如như 意ý 珠châu 。 循tuần 環hoàn 無vô 端đoan 。 牽khiên 挽vãn 不bất 斷đoạn 。 無vô 假giả 揉nhu 和hòa 。 貫quán 串xuyến 自tự 然nhiên 。 徹triệt 底để 圓viên 明minh 。 緣duyên 無vô 始thỉ 劫kiếp 來lai 。 受thọ 持trì 讀đọc 誦tụng 者giả 。 出xuất 而nhi 為vì 人nhân 解giải 說thuyết 。 所sở 謂vị 妙diệu 契khế 佛Phật 智trí 。 善thiện 入nhập 佛Phật 慧tuệ 。 佛Phật 本bổn 以dĩ 其kỳ 能năng 。 遍biến 許hứa 善thiện 男nam 子tử 善thiện 女nữ 人nhân 。 匪phỉ 獨độc 以dĩ 其kỳ 能năng 。 專chuyên 許hứa 比Bỉ 丘Khâu 。 經kinh 言ngôn 更cánh 自tự 了liễu 了liễu 。 則tắc 現hiện 白bạch 衣y 居cư 士sĩ 身thân 。 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 者giả 。 吾ngô 以dĩ 信tín 之chi 止chỉ 菴am 。

曹tào 溪khê 受thọ 法pháp 福phước 徵trưng 譚đàm 貞trinh 默mặc 槃bàn 談đàm 書thư

心Tâm 經Kinh 大Đại 意Ý (# 附Phụ )# 撮Toát 槩#

秀tú 水thủy 止chỉ 庵am 。 王vương 起khởi 隆long 。 述thuật 。

或hoặc 問vấn 於ư 王vương 子tử 曰viết 。 子tử 述thuật 金kim 剛cang 大đại 意ý 。 則tắc 然nhiên 矣hĩ 。 不bất 識thức 心tâm 經kinh 大đại 意ý 云vân 何hà 。 王vương 子tử 曰viết 。 難nạn/nan 言ngôn 哉tai 。 金kim 剛cang 。 八bát 部bộ 般Bát 若Nhã 之chi 一nhất 種chủng 也dã 。 心tâm 經kinh 。 以dĩ 少thiểu 文văn 攝nhiếp 多đa 義nghĩa 。 為vi 八bát 部bộ 般Bát 若Nhã 之chi 提đề 綱cương 。 六lục 百bách 卷quyển 雄hùng 文văn 浩hạo 瀚# 。 收thu 盡tận 於ư 連liên 題đề 二nhị 百bách 六lục 十thập 八bát 字tự 之chi 中trung 。 佛Phật 語ngữ 精tinh 要yếu 。 極cực 盡tận 於ư 斯tư 。 若nhược 論luận 大đại 意ý 。 則tắc 心tâm 經kinh 大đại 意ý 。 與dữ 金kim 剛cang 大đại 意ý 。 亦diệc 無vô 二nhị 無vô 別biệt 。 或hoặc 曰viết 。 何hà 以dĩ 明minh 之chi 。 曰viết 。 梵Phạn 語ngữ 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 華hoa 文văn 智trí 慧tuệ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 佛Phật 說thuyết 此thử 經Kinh 。 專chuyên 以dĩ 度độ 眾chúng 生sanh 。 苦khổ 厄ách 為vi 心tâm 。 眾chúng 生sanh 苦khổ 厄ách 。 本bổn 於ư 愚ngu 癡si 。 愚ngu 癡si 破phá 於ư 智trí 慧tuệ 。 真Chân 如Như 和hòa 合hợp 。 無vô 明minh 。 不bất 思tư 議nghị 變biến 。 不bất 思tư 議nghị 薰huân 。 而nhi 有hữu 五ngũ 蘊uẩn 。 五ngũ 蘊uẩn 愚ngu 癡si 。 即tức 五ngũ 濁trược 也dã 。 亦diệc 名danh 萬vạn 苦khổ 根căn 株chu 。 亦diệc 名danh 生sanh 死tử 有hữu 海hải 。 凡phàm 夫phu 戀luyến 苦khổ 。 愚ngu 癡si 而nhi 執chấp 有hữu 。 流lưu 浪lãng 苦khổ 海hải 者giả 也dã 。 小Tiểu 乘Thừa 怖bố 苦khổ 。 愚ngu 癡si 而nhi 耽đam 空không 。 但đãn 自tự 求cầu 出xuất 苦khổ 海hải 。 不bất 肯khẳng 度độ 人nhân 同đồng 出xuất 苦khổ 海hải 者giả 也dã 。 執chấp 有hữu 礙ngại 有hữu 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 耽đam 空không 礙ngại 空không 。 亦diệc 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 總tổng 無vô 智trí 慧tuệ 也dã 。 有hữu 智trí 慧tuệ 而nhi 小tiểu 也dã 。 繇# 是thị 萬vạn 劫kiếp 千thiên 生sanh 。 墮đọa 分phân 段đoạn 生sanh 死tử 苦khổ 。 墮đọa 變biến 易dị 生sanh 死tử 苦khổ 。 墮đọa 界giới 內nội 界giới 外ngoại 。 三tam 苦khổ 五ngũ 苦khổ 八bát 苦khổ 。 塵trần 沙sa 羅la 縠hộc 。 粗thô 細tế 諸chư 苦khổ 。 將tương 人nhân 人nhân 本bổn 具cụ 個cá 個cá 圓viên 成thành 一nhất 段đoạn 。 智trí 慧tuệ 光quang 明minh 。 或hoặc 沉trầm 埋mai 不bất 現hiện 。 或hoặc 偏thiên 現hiện 不bất 全toàn 。 涅Niết 槃Bàn 彼bỉ 岸ngạn 。 誕đản 登đăng 者giả 鮮tiên 矣hĩ 。 我ngã 佛Phật 慈từ 悲bi 重trọng/trùng 深thâm 。 哀ai 痛thống 憐lân 憫mẫn 。 於ư 談đàm 般Bát 若Nhã 時thời 。 為vi 揭yết 得đắc 大đại 自tự 在tại 力lực 。 無vô 畏úy 施thí 眾chúng 生sanh 之chi 觀quán 音âm 。 呼hô 告cáo 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 。 不bất 樂nhạo 小Tiểu 乘Thừa 。 可khả 興hưng 慈từ 運vận 悲bi 之chi 鶖thu 子tử 。 示thị 人nhân 出xuất 苦khổ 之chi 方phương 。 教giáo 之chi 登đăng 岸ngạn 之chi 法pháp 。 觀quán 音âm 具cụ 耳nhĩ 根căn 圓viên 通thông 。 圓Viên 照Chiếu 三Tam 昧Muội 。 又hựu 具cụ 救cứu 苦khổ 尋tầm 聲thanh 三tam 昧muội 。 以dĩ 觀quán 自tự 在tại 。 得đắc 名danh 自tự 在tại 。 自tự 觀quán 則tắc 智trí 慧tuệ 。 不bất 同đồng 凡phàm 夫phu 。 行hành 深thâm 般Bát 若Nhã 。 則tắc 行hành 解giải 又hựu 逈huýnh 殊thù 小Tiểu 乘Thừa 。 上thượng 與dữ 諸chư 佛Phật 同đồng 慈từ 力lực 。 下hạ 與dữ 眾chúng 生sanh 同đồng 悲bi 仰ngưỡng 。 則tắc 不bất 但đãn 能năng 自tự 出xuất 五ngũ 蘊uẩn 苦khổ 海hải 也dã 。 又hựu 能năng 迴hồi 入nhập 塵trần 勞lao 。 救cứu 度độ 眾chúng 生sanh 。 同đồng 出xuất 苦khổ 海hải 。 究cứu 其kỳ 神thần 通thông 。 作tác 用dụng 簡giản 捷tiệp 。 無vô 他tha 不bất 過quá 。 照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 。 度độ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 而nhi 已dĩ 。 五ngũ 蘊uẩn 統thống 之chi 一nhất 無vô 明minh 。 柝# 之chi 則tắc 曰viết 。 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 色sắc 賅# 根căn 身thân 器khí 界giới 。 居cư 般Bát 若Nhã 八bát 十thập 一nhất 科khoa 之chi 一nhất 。 為vi 堅kiên 固cố 第đệ 一nhất 妄vọng 想tưởng 。 我ngã 相tương/tướng 也dã 。 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 。 係hệ 虗hư 明minh 妄vọng 想tưởng 。 融dung 通thông 妄vọng 想tưởng 。 幽u 隱ẩn 妄vọng 想tưởng 。 顛điên 倒đảo 精tinh 想tưởng 。 純thuần 以dĩ 攀phàn 緣duyên 心tâm 為vi 自tự 性tánh 。 我ngã 見kiến 也dã 。 所sở 謂vị 形hình 為vi 罪tội 藪tẩu 。 心tâm 為vi 賊tặc 煤# 。 一nhất 切thiết 苦khổ 本bổn 。 不bất 但đãn 能năng 障chướng 凡phàm 夫phu 。 并tinh 能năng 障chướng 賢hiền 聖thánh 者giả 也dã 。 然nhiên 先tiên 佛Phật 有hữu 言ngôn 。 妄vọng 想tưởng 無vô 性tánh 。 則tắc 五ngũ 蘊uẩn 如như 幻huyễn 翳ế 。 不bất 實thật 如như 空không 華hoa 。 觀quán 音âm 菩Bồ 薩Tát 寂tịch 照chiếu 含hàm 虗hư 空không 。 洞đỗng 徹triệt 源nguyên 底để 矣hĩ 。 其kỳ 照chiếu 見kiến 蘊uẩn 空không 。 非phi 五ngũ 蘊uẩn 有hữu 。 而nhi 菩Bồ 薩Tát 。 以dĩ 照chiếu 見kiến 空không 之chi 也dã 。 五ngũ 蘊uẩn 而nhi 有hữu 。 菩Bồ 薩Tát 雖tuy 照chiếu 見kiến 之chi 。 安an 能năng 空không 之chi 。 實thật 五ngũ 蘊uẩn 原nguyên 無vô 。 而nhi 菩Bồ 薩Tát 獨độc 具cụ 此thử 照chiếu 見kiến 。 即tức 為vi 五ngũ 蘊uẩn 消tiêu 亡vong 。 即tức 為vi 虗hư 空không 銷tiêu 殞vẫn 。 所sở 謂vị 真Chân 如Như 無vô 始thỉ 無vô 終chung 。 無vô 明minh 無vô 始thỉ 有hữu 終chung 也dã 。 五ngũ 蘊uẩn 不bất 照chiếu 見kiến 盡tận 。 相tương 見kiến 二nhị 妄vọng 亂loạn 起khởi 亂loạn 滅diệt 。 生sanh 死tử 無vô 休hưu 。 是thị 名danh 煩phiền 惱não 海hải 。 五ngũ 蘊uẩn 能năng 照chiếu 見kiến 。 則tắc 一nhất 真chân 嘗thường 湛trạm 。 原nguyên 無vô 生sanh 死tử 。 萬vạn 法pháp 圓viên 融dung 。 是thị 名danh 真chân 空không 界giới 煩phiền 惱não 海hải 中trung 。 因nhân 色sắc 有hữu 根căn 。 因nhân 根căn 有hữu 塵trần 。 因nhân 塵trần 有hữu 識thức 。 因nhân 識thức 有hữu 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 有hữu 四Tứ 諦Đế 。 有hữu 智trí 得đắc 。 有hữu 生sanh 滅diệt 。 有hữu 垢cấu 淨tịnh 增tăng 減giảm 。 有hữu 凡phàm 夫phu 法pháp 。 有hữu 圓viên 覺giác 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。 種chủng 種chủng 罣quái 礙ngại 也dã 。 恐khủng 怖bố 也dã 。 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 也dã 。 凡phàm 聖thánh 熾sí 然nhiên 。 轆# 轤# 上thượng 下hạ 。 微vi 雲vân 不bất 淨tịnh 。 亦diệc 點điểm 太thái 清thanh 。 所sở 謂vị 迷mê 之chi 則tắc 業nghiệp 苦khổ 集tập 。 無vô 一nhất 得đắc 自tự 在tại 也dã 。 真chân 空không 界giới 內nội 。 無vô 六lục 根căn 故cố 。 則tắc 無vô 六lục 塵trần 。 無vô 六lục 塵trần 故cố 。 則tắc 無vô 六lục 識thức 。 無vô 六lục 識thức 故cố 。 則tắc 無vô 十Thập 二Nhị 因Nhân 緣Duyên 。 無vô 四Tứ 諦Đế 。 無vô 智trí 得đắc 。 無vô 生sanh 滅diệt 。 無vô 垢cấu 淨tịnh 增tăng 減giảm 。 無vô 凡phàm 夫phu 法pháp 。 無vô 圓viên 覺giác 聲Thanh 聞Văn 法Pháp 。 無vô 罣quái 礙ngại 。 無vô 恐khủng 怖bố 。 無vô 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 心tâm 。 佛Phật 眾chúng 生sanh 一nhất 道đạo 齊tề 平bình 。 鑄chú 有hữu 陶đào 空không 。 如như 屈khuất 伸thân 臂tý 。 所sở 謂vị 悟ngộ 之chi 則tắc 萬vạn 苦khổ 息tức 。 無vô 一nhất 不bất 自tự 在tại 也dã 。 佛Phật 憫mẫn 凡phàm 小tiểu 愚ngu 癡si 。 約ước 此thử 色sắc 空không 二nhị 法pháp 。 作tác 破phá 蕩đãng 前tiền 矛mâu 業nghiệp 。 為vi 揭yết 出xuất 照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 六lục 字tự 。 又hựu 從tùng 六lục 字tự 中trung 。 開khai 出xuất 照chiếu 見kiến 實thật 義nghĩa 曰viết 。 色sắc 不bất 異dị 空không 。 空không 不bất 異dị 色sắc 。 色sắc 即tức 是thị 空không 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。 為vi 一nhất 十thập 六lục 字tự 。 色sắc 不bất 異dị 空không 。 耑# 破phá 凡phàm 夫phu 執chấp 有hữu 。 空không 不bất 異dị 色sắc 。 耑# 破phá 小Tiểu 乘Thừa 耽đam 空không 。 色sắc 即tức 是thị 空không 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。 耑# 表biểu 空không 非phi 異dị 蘊uẩn 離ly 蘊uẩn 之chi 頑ngoan 空không 之chi 斷đoạn 滅diệt 空không 之chi 小Tiểu 乘Thừa 偏thiên 空không 。 乃nãi 蘊uẩn 空không 互hỗ 融dung 。 為vi 即tức 空không 即tức 假giả 即tức 中trung 。 無vô 則tắc 不bất 掛quải 一nhất 絲ti 。 有hữu 則tắc 森sâm 羅la 海hải 印ấn 之chi 勝thắng 義nghĩa 空không 之chi 第Đệ 一Nhất 義Nghĩa 空không 。 之chi 二nhị 十thập 大đại 空không 之chi 真chân 空không 。 是thị 諸chư 法pháp 空không 相tướng 。 真chân 療liệu 眾chúng 苦khổ 之chi 靈linh 丹đan 。 度độ 二nhị 死tử 之chi 艟# 筏phiệt 。 所sở 謂vị 諸chư 佛Phật 說thuyết 空không 法pháp 。 破phá 除trừ 於ư 有hữu 相tương/tướng 。 若nhược 復phục 執chấp 於ư 空không 。 諸chư 佛Phật 不bất 能năng 化hóa 。 此thử 也dã 。 所sở 謂vị 因nhân 緣duyên 所sở 生sanh 法pháp 。 我ngã 說thuyết 即tức 是thị 空không 。 亦diệc 名danh 為vi 假giả 名danh 。 亦diệc 名danh 中trung 道đạo 義nghĩa 。 此thử 也dã 。 按án 之chi 。 金kim 剛cang 經kinh 曰viết 。 佛Phật 法Pháp 無vô 實thật 無vô 虗hư 。 非phi 色sắc 空không 空không 色sắc 乎hồ 。 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 法pháp 。 如như 夢mộng 幻huyễn 泡bào 影ảnh 。 如như 露lộ 亦diệc 如như 電điện 。 應ưng 作tác 如như 是thị 觀quán 。 非phi 照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 乎hồ 。 我ngã 於ư 三Tam 藐Miệu 三Tam 菩Bồ 提Đề 。 無vô 少thiểu 法pháp 可khả 得đắc 。 非phi 無vô 智trí 無vô 得đắc 乎hồ 。 無vô 人nhân 我ngã 相tương 見kiến 。 無vô 眾chúng 生sanh 壽thọ 者giả 相tương 見kiến 。 節tiết 節tiết 支chi 解giải 。 曾tằng 無vô 嗔sân 恨hận 。 刀đao 割cát 香hương 塗đồ 。 了liễu 無vô 二nhị 視thị 。 有hữu 何hà 苦khổ 厄ách 乎hồ 。 滅diệt 度độ 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 實thật 無vô 眾chúng 生sanh 滅diệt 度độ 。 非phi 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 乎hồ 。 如như 如như 不bất 動động 。 非phi 自tự 在tại 乎hồ 。 此thử 自tự 在tại 二nhị 字tự 。 即tức 般Bát 若Nhã 嘗thường 光quang 。 真Chân 如Như 佛Phật 性tánh 。 諦đế 觀quán 法Pháp 界Giới 。 人nhân 天thiên 具cụ 此thử 自tự 在tại 。 二Nhị 乘Thừa 具cụ 此thử 自tự 在tại 。 相tương 似tự 分phần/phân 真chân 菩Bồ 薩Tát 具cụ 此thử 自tự 在tại 。 諸chư 佛Phật 具cụ 此thử 自tự 在tại 。 一nhất 切thiết 外ngoại 道đạo 。 魔ma 羅la 蛸# 翹kiều 含hàm 識thức 。 無vô 不bất 具cụ 此thử 自tự 在tại 。 但đãn 不bất 觀quán 則tắc 自tự 在tại 隱ẩn 。 智trí 慧tuệ 化hóa 為vi 愚ngu 癡si 。 觀quán 則tắc 自tự 在tại 呈trình 。 愚ngu 癡si 轉chuyển 為vi 智trí 慧tuệ 。 然nhiên 觀quán 而nhi 自tự 在tại 在tại 也dã 。 即tức 不bất 觀quán 而nhi 自tự 在tại 原nguyên 在tại 也dã 。 眾chúng 生sanh 不bất 自tự 在tại 之chi 佛Phật 也dã 。 汩# 然nhiên 煩phiền 惱não 。 此thử 岸ngạn 也dã 。 佛Phật 自tự 在tại 之chi 眾chúng 生sanh 也dã 。 超siêu 然nhiên 智trí 慧tuệ 。 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 夫phu 如như 是thị 則tắc 。 照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 。 度độ 苦khổ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 又hựu 只chỉ 觀quán 自tự 在tại 三tam 字tự 。 收thu 之chi 無vô 餘dư 三tam 字tự 。 又hựu 佛Phật 語ngữ 精tinh 中trung 之chi 精tinh 。 要yếu 中trung 之chi 要yếu 。 心tâm 經kinh 精tinh 要yếu 。 極cực 盡tận 於ư 斯tư 矣hĩ 。 苦khổ 厄ách 眾chúng 生sanh 。 欲dục 學học 觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。 修tu 行hành 甚thậm 深thâm 般Bát 若Nhã 。 畢tất 竟cánh 如như 何hà 。 乃nãi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 怖bố 五ngũ 蘊uẩn 苦khổ 海hải 逃đào 之chi 者giả 。 不bất 得đắc 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 處xử 苦khổ 海hải 中trung 。 而nhi 看khán 破phá 原nguyên 無vô 苦khổ 海hải 。 當đương 念niệm 升thăng 躋tễ 。 乃nãi 可khả 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 畏úy 避tị 五ngũ 蘊uẩn 苦khổ 海hải 眾chúng 生sanh 。 若nhược 將tương 凂# 焉yên 者giả 。 不bất 得đắc 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 五ngũ 蘊uẩn 苦khổ 海hải 誓thệ 先tiên 入nhập 。 如như 一nhất 眾chúng 生sanh 未vị 出xuất 苦khổ 。 誓thệ 不bất 於ư 此thử 取thủ 泥Nê 洹Hoàn 。 乃nãi 真chân 能năng 乘thừa 。 智trí 慧tuệ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 圓viên 通thông 廣quảng 大đại 。 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 為vi 善thiện 學học 觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 者giả 也dã 。 要yếu 之chi 不bất 但đãn 。 觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。 乘thừa 此thử 智trí 慧tuệ 。 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 凡phàm 為vi 菩Bồ 薩Tát 如như 觀quán 自tự 在tại 者giả 。 俱câu 乘thừa 此thử 智trí 慧tuệ 。 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 不bất 但đãn 權quyền 居cư 菩Bồ 薩Tát 乘thừa 如như 觀quán 自tự 在tại 之chi 一nhất 佛Phật 乘thừa 此thử 智trí 慧tuệ 。 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 也dã 。 凡phàm 為vi 過quá 去khứ 莊Trang 嚴Nghiêm 劫Kiếp 。 現hiện 在tại 賢Hiền 劫Kiếp 。 未vị 來lai 星tinh 宿tú 劫kiếp 。 當đương 陽dương 諸chư 佛Phật 。 俱câu 乘thừa 此thử 智trí 慧tuệ 到đáo 岸ngạn 也dã 。 宜nghi 乎hồ 楞lăng 嚴nghiêm 選tuyển 擇trạch 圓viên 通thông 。 獨độc 讚tán 觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 。 為vi 離ly 苦khổ 得đắc 解giải 脫thoát 。 良lương 哉tai 觀Quán 世Thế 音Âm 也dã 。 成thành 就tựu 菩Bồ 提Đề 心tâm 。 觀Quán 世Thế 音Âm 為vi 最tối 也dã 。 大đại 般Bát 若Nhã 全toàn 經kinh 。 數số 百bách 萬vạn 字tự 。 冠quan 此thử 二nhị 百bách 六lục 十thập 八bát 字tự 。 靈linh 文văn 祕bí 文văn 。 顯hiển 說thuyết 密mật 說thuyết 。 循tuần 其kỳ 首thủ 尾vĩ 。 三tam 科khoa 亦diệc 備bị 。 觀Quán 自Tự 在Tại 菩Bồ 薩Tát 起khởi 。 至chí 度độ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 止chỉ 。 可khả 當đương 序tự 分phần/phân 。 舍Xá 利Lợi 子Tử 色sắc 不bất 異dị 空không 起khởi 。 至Chí 真Chân 實thật 不bất 虗hư 止chỉ 。 可khả 當đương 正chánh 宗tông 。 故cố 說thuyết 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 。 多đa 咒chú 至chí 末mạt 。 可khả 當đương 流lưu 通thông 。 其kỳ 義nghĩa 細tế 演diễn 之chi 。 何hà 但đãn 八bát 部bộ 六lục 百bách 卷quyển 。 殆đãi 海hải 墨mặc 書thư 而nhi 不bất 盡tận 。 大Đại 千Thiên 界Giới 莫mạc 能năng 容dung 。 精tinh 收thu 之chi 。 則tắc 八bát 部bộ 六lục 百bách 卷quyển 。 收thu 為vi 二nhị 百bách 六lục 十thập 八bát 字tự 。 二nhị 百bách 六lục 十thập 八bát 字tự 收thu 為vi 色sắc 不bất 異dị 空không 。 一nhất 十thập 六lục 字tự 。 一nhất 十thập 六lục 字tự 收thu 為vi 照chiếu 見kiến 五ngũ 蘊uẩn 皆giai 空không 六lục 字tự 。 六lục 字tự 收thu 為vi 觀quán 自tự 在tại 三tam 字tự 。 退thoái 藏tạng 於ư 密mật 。 愈dũ 簡giản 愈dũ 該cai 。 類loại 寶bảo 絲ti 網võng 。 懸huyền 大đại 摩ma 尼ni 。 盡tận 十thập 方phương 三tam 世thế 。 吸hấp 入nhập 一nhất 珠châu 。 毫hào 無vô 滲# 漏lậu 。 萬vạn 道đạo 寶bảo 光quang 。 綺ỷ 互hỗ 交giao 疏sớ/sơ 。 聯liên 絡lạc 不bất 紊# 。 非phi 佛Phật 流lưu 出xuất 妙diệu 明minh 心tâm 廣quảng 長trường 舌thiệt 。 後hậu 來lai 聲Thanh 聞Văn 弟đệ 子tử 。 能năng 有hữu 此thử 結kết 集tập 耶da 。 而nhi 受thọ 持trì 此thử 心tâm 經kinh 者giả 。 非phi 深thâm 達đạt 我ngã 佛Phật 被bị 機cơ 被bị 器khí 。 特đặc 提đề 觀quán 音âm 鶖thu 子tử 。 亦diệc 如như 金kim 剛cang 。 會hội 上thượng 善thiện 現hiện 當đương 機cơ 啐# 啄trác 本bổn 懷hoài 。 將tương 同đồng 泛phiếm 海hải □# 失thất 斗đẩu 杓chước 。 迷mê 針châm 路lộ 莫mạc 知tri 歸quy 宿túc 也dã 。 究cứu 竟cánh 心tâm 經kinh 。 歸quy 宿túc 安an 在tại 。 曾tằng 不bất 出xuất 金kim 剛cang 所sở 具cụ 。 秉bỉnh 六lục 如như 之chi 觀quán 智trí 。 掃tảo 五ngũ 蘊uẩn 之chi 空không 華hoa 。 表biểu 生sanh 佛Phật 之chi 一nhất 如như 。 達đạt 真chân 空không 之chi 實thật 相tướng 。 而nhi 至chí 矣hĩ 盡tận 矣hĩ 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 為vi 智trí 慧tuệ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 無vô 剩thặng 義nghĩa 矣hĩ 。 臆ức 見kiến 所sở 云vân 。 與dữ 金kim 剛cang 大đại 意ý 。 無vô 二nhị 無vô 別biệt 也dã 。 等đẳng 而nhi 推thôi 之chi 。 如như 維duy 摩ma 曰viết 。 斷đoạn 諸chư 邪tà 見kiến 。 有hữu 無vô 二nhị 邊biên 。 楞lăng 伽già 曰viết 。 若nhược 有hữu 若nhược 無vô 有hữu 。 是thị 二nhị 悉tất 俱câu 離ly 。 楞lăng 嚴nghiêm 曰viết 。 圓viên 滿mãn 菩Bồ 提Đề 。 歸quy 無vô 所sở 得đắc 。 圓viên 覺giác 曰viết 。 知tri 是thị 空không 華hoa 。 即tức 無vô 輪luân 轉chuyển 。 法pháp 華hoa 曰viết 。 眾chúng 生sanh 處xứ 處xứ 著trước 。 引dẫn 之chi 令linh 得đắc 出xuất 。 少thiểu 室thất 曰viết 。 廓khuếch 然nhiên 無vô 聖thánh 。 壇đàn 經kinh 曰viết 。 於ư 相tương 離ly 相tương/tướng 。 於ư 空không 離ly 空không 。 青thanh 原nguyên 曰viết 。 聖Thánh 諦Đế 亦diệc 不bất 為vi 。 南nam 嶽nhạc 曰viết 。 修tu 證chứng 則tắc 不bất 無vô 。 汙ô 染nhiễm 即tức 不bất 得đắc 。 永vĩnh 嘉gia 曰viết 。 百bách 千thiên 世thế 界giới 海hải 中trung 漚âu 。 三tam 世thế 聖thánh 賢hiền 如như 電điện 拂phất 。 凡phàm 此thử 俱câu 與dữ 心tâm 經kinh 。 破phá 色sắc 破phá 空không 。 智trí 慧tuệ 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 同đồng 一nhất 諦đế 義nghĩa 。 作tác 如như 是thị 觀quán 。 則tắc 總tổng 一nhất 大đại 藏tạng 。 五ngũ 時thời 八bát 教giáo 。 俱câu 此thử 物vật 此thử 志chí 。 經kinh 即tức 佛Phật 心tâm 。 佛Phật 心tâm 即tức 經kinh 。 誰thùy 得đắc 二nhị 之chi 。 智trí 慧tuệ 愚ngu 癡si 。 本bổn 無vô 異dị 性tánh 。 此thử 岸ngạn 彼bỉ 岸ngạn 。 本bổn 是thị 同đồng 源nguyên 。 誰thùy 得đắc 礙ngại 之chi 。 迷mê 時thời 累lũy 劫kiếp 。 悟ngộ 即tức 剎sát 那na 。 金kim 口khẩu 所sở 宣tuyên 。 盡tận 大đại 神thần 大đại 明minh 無vô 上thượng 無vô 等đẳng 。 等đẳng 之chi 圓viên 頓đốn 真chân 宗tông 。 正Chánh 法Pháp 眼nhãn 藏tạng 也dã 。 獨độc 心tâm 經kinh 金kim 剛cang 為vi 然nhiên 哉tai 。

王vương 子tử 述thuật 心tâm 經kinh 大đại 意ý 竟cánh 。 或hoặc 曰viết 。 子tử 言ngôn 則tắc 晣# 矣hĩ 。 非phi 曾tằng 讀đọc 般Bát 若Nhã 大đại 經kinh 。 人nhân 未vị 必tất 盡tận 解giải 柰nại 何hà 。 王vương 子tử 不bất 禁cấm 心tâm 惻trắc 也dã 。 經kinh 意ý 有hữu 須tu 宛uyển 轉chuyển 發phát 明minh 者giả 。 有hữu 只chỉ 須tu 櫽# 括quát 了liễu 然nhiên 者giả 。 心tâm 經kinh 經kinh 之chi 心tâm 也dã 。 心tâm 在tại 經kinh 中trung 。 如như 日nhật 在tại 天thiên 上thượng 。 方phương 便tiện 初sơ 機cơ 。 簡giản 之chi 彌di 貴quý 。 又hựu 撮toát 大đại 意ý 之chi 槩# 。 而nhi 為vi 言ngôn 曰viết 。 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 心tâm 經kinh 。 開khai 眾chúng 生sanh 佛Phật 見kiến 。 度độ 苦khổ 海hải 慈từ 航# 也dã 。 九cửu 界giới 眾chúng 生sanh 。 各các 有hữu 身thân 心tâm 。 身thân 心tâm 苦khổ 厄ách 。 萬vạn 千thiên 總tổng 名danh 。 不bất 出xuất 五ngũ 蘊uẩn 。 五ngũ 蘊uẩn 若nhược 能năng 看khán 破phá 。 當đương 下hạ 元nguyên 自tự 真Chân 如Như 。 其kỳ 如như 凡phàm 小tiểu 謬mậu 迷mê 。 不bất 能năng 開khai 此thử 智trí 眼nhãn 。 或hoặc 戀luyến 五ngũ 蘊uẩn 。 而nhi 執chấp 色sắc 為vi 實thật 色sắc 。 或hoặc 怖bố 五ngũ 蘊uẩn 。 而nhi 墮đọa 空không 為vi 偏thiên 空không 。 所sở 以dĩ 常thường 囿# 死tử 生sanh 。 菩Bồ 提Đề 遙diêu 遠viễn 。 西tây 方phương 聖thánh 人nhân 。 憫mẫn 苦khổ 海hải 之chi 流lưu 浪lãng 。 約ước 空không 色sắc 以dĩ 破phá 明minh 。 恐khủng 固cố 蔽tế 之chi 難nạn/nan 除trừ 。 先tiên 引dẫn 援viện 為vi 證chứng 據cứ 。 舉cử 行hành 深thâm 般Bát 若Nhã 之chi 菩Bồ 薩Tát 。 係hệ 過quá 去khứ 正Chánh 法Pháp 明minh 如Như 來Lai 。 告cáo 智trí 慧tuệ 第đệ 一nhất 之chi 聲Thanh 聞Văn 。 乃nãi 現hiện 前tiền 最Tối 上Thượng 乘Thừa 根căn 器khí 。 從tùng 一nhất 心tâm 以dĩ 觀quán 自tự 在tại 。 照chiếu 五ngũ 蘊uẩn 而nhi 說thuyết 皆giai 空không 。 使sử 知tri 色sắc 不bất 異dị 空không 。 袪# 凡phàm 夫phu 之chi 我ngã 執chấp 。 空không 不bất 異dị 色sắc 。 醒tỉnh 二Nhị 乘Thừa 之chi 耽đam 枯khô 。 色sắc 即tức 是thị 空không 。 顯hiển 菩Bồ 提Đề 薩Tát 埵Đóa 。 即tức 五ngũ 蘊uẩn 以dĩ 證chứng 。 究Cứu 竟Cánh 涅Niết 槃Bàn 。 空không 即tức 是thị 色sắc 。 明minh 三tam 世thế 諸chư 佛Phật 。 即tức 五ngũ 蘊uẩn 而nhi 成thành 。 正Chánh 等Đẳng 正Chánh 覺Giác 。 真chân 空không 不bất 幻huyễn 。 但đãn 非phi 生sanh 滅diệt 垢cấu 淨tịnh 增tăng 減giảm 之chi 可khả 參tham 。 諸chư 法pháp 無vô 名danh 。 了liễu 無vô 四Tứ 諦Đế 十Thập 二Nhị 緣Duyên 。 智trí 得đắc 之chi 留lưu 滯trệ 。 生sanh 死tử 一nhất 如như 。 夢mộng 醒tỉnh 一nhất 如như 。 有hữu 甚thậm 罣quái 礙ngại 恐khủng 怖bố 顛điên 倒đảo 夢mộng 想tưởng 。 凡phàm 聖thánh 齊tề 平bình 。 因nhân 果quả 齊tề 平bình 。 何hà 分phần/phân 生sanh 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 緣Duyên 覺Giác 聲Thanh 聞Văn 。 但đãn 莫mạc 墮đọa 空không 墮đọa 有hữu 。 一nhất 心tâm 不bất 生sanh 。 自tự 見kiến 無vô 欠khiếm 無vô 餘dư 。 萬vạn 法pháp 無vô 咎cữu 。 不bất 動động 步bộ 而nhi 到đáo 彼bỉ 岸ngạn 。 符phù 大Đại 士Sĩ 以dĩ 證chứng 圓viên 通thông 。 二nhị 百bách 六lục 十thập 八bát 言ngôn 。 於ư 八bát 部bộ 般Bát 若Nhã 。 若nhược 網võng 在tại 綱cương 有hữu 條điều 不bất 紊# 。 一nhất 十thập 八bát 字tự 神thần 咒chú 。 胥# 萬vạn 靈linh 呵ha 護hộ 。 如như 王vương 有hữu 令linh 靡mĩ 不bất 遵tuân 從tùng 。 昔tích 裝trang 師sư 西tây 遊du 。 魔ma 鬼quỷ 阻trở 途đồ 。 惟duy 持trì 心tâm 經kinh 。 應ưng 念niệm 消tiêu 散tán 。 持trì 者giả 當đương 淨tịnh 其kỳ 意ý 。 猶do 如như 虗hư 空không 。 以dĩ 十thập 喻dụ 六lục 如như 觀quán 五ngũ 蘊uẩn 。 以dĩ 一nhất 子tử 地địa 視thị 興hưng 慈từ 悲bi 。 以dĩ 聞văn 薰huân 聞văn 修tu 。 修tu 一nhất 心tâm 三tam 觀quán 。 以dĩ 人nhân 空không 法pháp 空không 。 證chứng 四Tứ 智Trí 菩Bồ 提Đề 。 了liễu 知tri 真chân 空không 之chi 體thể 。 無vô 性tánh 緣duyên 生sanh 。 如như 明minh 鏡kính 漢hán 胡hồ 俱câu 現hiện 。 幻huyễn 有hữu 之chi 色sắc 。 緣duyên 生sanh 無vô 性tánh 。 如như 鏡kính 像tượng 於ư 鏡kính 原nguyên 無vô 。 於ư 法pháp 無vô 一nhất 法pháp 當đương 情tình 。 無vô 一nhất 法pháp 違vi 礙ngại 。 縱tung 橫hoành 大đại 用dụng 。 不bất 動động 微vi 塵trần 。 凡phàm 小tiểu 牢lao 籠lung 。 忽hốt 然nhiên 超siêu 越việt 保bảo 任nhậm 。 剋khắc 期kỳ 度độ 苦khổ 。 靈linh 應ưng 無vô 方phương 。 否phủ/bĩ 則tắc 空không 誦tụng 循tuần 聲thanh 。 念niệm 到đáo 舌thiệt 生sanh 毛mao 。 有hữu 何hà 交giao 涉thiệp 哉tai 。 大đại 意ý 慮lự 難nạn/nan 開khai 蒙mông 。 敬kính 復phục 成thành 斯tư 撮toát 槩# 。 空không 中trung 打đả 橛quyết 。 何hà 辭từ 謗báng 法pháp 罪tội 愆khiên 。 禦ngữ 木mộc 成thành 文văn 。 竊thiết 當đương 發phát 露lộ 懺sám 悔hối 云vân 爾nhĩ 。

心tâm 經kinh 。 經kinh 之chi 心tâm 也dã 。 亦diệc 心tâm 之chi 經kinh 也dã 。 諸chư 經kinh 一nhất 經kinh 。 自tự 為vi 一nhất 經kinh 。 心tâm 經kinh 管quản 攝nhiếp 般Bát 若Nhã 大đại 部bộ 為vi 經kinh 。 不bất 但đãn 已dĩ 也dã 。 實thật 管quản 攝nhiếp 一nhất 大đại 藏tạng 諸chư 經kinh 為vi 經kinh 。 蓋cái 佛Phật 以dĩ 一nhất 大đại 事sự 因nhân 緣duyên 出xuất 現hiện 。 除trừ 卻khước 度độ 凡phàm 小tiểu 眾chúng 生sanh 。 同đồng 度độ 一nhất 切thiết 苦khổ 厄ách 外ngoại 。 謂vị 佛Phật 別biệt 有hữu 剩thặng 懷hoài 。 是thị 真chân 打đả 空không 中trung 橛quyết 討thảo 水thủy 底để 天thiên 也dã 。 佛Phật 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 總tổng 度độ 一nhất 切thiết 心tâm 。 一nhất 任nhậm 宗tông 門môn 教giáo 門môn 舌thiệt 頭đầu 千thiên 丈trượng 。 另# 有hữu 開khai 口khẩu 處xứ 乎hồ 。 說thuyết 是thị 經Kinh 之chi 雄hùng 偉# 者giả 。 近cận 無vô 如như 紫tử 柏# 尊tôn 者giả 之chi 三tam 說thuyết 心tâm 經kinh 。 李# 卓trác 老lão 之chi 心tâm 經kinh 提đề 綱cương 。 靈linh 峯phong 素tố 大đại 師sư 之chi 般Bát 若Nhã 觀quán 心tâm 釋thích 。 余dư 為vi 大đại 意ý 。 並tịnh 不bất 敢cảm 一nhất 摭# 入nhập 。 正chánh 以dĩ 寧ninh 淺thiển 。 無vô 深thâm 方phương 便tiện 。 讀đọc 者giả 直trực 見kiến 佛Phật 心tâm 。 如như 舒thư 拳quyền 見kiến 掌chưởng 耳nhĩ 。 若nhược 夫phu 般Bát 若Nhã 大đại 經kinh 。 八bát 十thập 一nhất 科khoa 。 欲dục 通thông 其kỳ 義nghĩa 者giả 。 自tự 有hữu 古cổ 今kim 之chi 疏sớ/sơ 釋thích 在tại 。

佛Phật 弟đệ 子tử 王vương 起khởi 隆long 又hựu 識thức

NO.561-B# 心Tâm 經Kinh 大Đại 意Ý 自Tự 跋Bạt

或hoặc 又hựu 曰viết 。 儒nho 禪thiền 淆# 濫lạm 。 持trì 世thế 道đạo 者giả 之chi 憂ưu 也dã 。 子tử 儒nho 衣y 談đàm 佛Phật 。 且thả 為vi 分phần/phân 疏sớ/sơ 。 非phi 惟duy 攙# 行hành 之chi 譏cơ 。 實thật 蒙mông 二nhị 本bổn 之chi 責trách 。 子tử 自tự 救cứu 不bất 了liễu 。 奚hề 呶nao 呶nao 之chi 贅# 歟# 。 余dư 應ưng 之chi 曰viết 。 朝triêu 聞văn 夕tịch 死tử 。 先tiên 聖thánh 之chi 言ngôn 也dã 。 此thử 心tâm 此thử 理lý 。 同đồng 先tiên 儒nho 之chi 言ngôn 也dã 。 鄒# 子tử 輿dư 氏thị 。 惡ác 二nhị 本bổn 之chi 夷di 之chi 。 亦diệc 惡ác 執chấp 一nhất 之chi 。 子tử 莫mạc 儒nho 佛Phật 參tham 同đồng 。 大đại 明minh 於ư 世thế 界giới 已dĩ 久cửu 。 不bất 待đãi 今kim 日nhật 也dã 。 自tự 悲bi 智trí 慧tuệ 尠tiển 劣liệt 。 發phát 蒙mông 小tiểu 言ngôn 。 其kỳ 於ư 闡xiển 揚dương 性tánh 道đạo 類loại 。 置trí 紙chỉ 燈đăng 於ư 二nhị 曜diệu 之chi 下hạ 。 戞# 瓦ngõa 缶# 於ư 八bát 音âm 之chi 間gian 。 焉yên 能năng 為vi 有hữu 無vô 哉tai 。 惟duy 違vi 心tâm 作tác 誑cuống 。 好hảo/hiếu 名danh 為vi 欺khi 之chi 語ngữ 。 自tự 信tín 操thao 筆bút 時thời 。 凜# 凜# 佛Phật 菩Bồ 薩Tát 聖thánh 賢hiền 。 舉cử 頭đầu 鑒giám 照chiếu 。 不bất 敢cảm 隻chỉ 字tự 蹈đạo 焉yên 。 然nhiên 則tắc 儒nho 衣y 談đàm 佛Phật 罪tội 。 知tri 不bất 顧cố 者giả 。 非phi 二nhị 本bổn 也dã 。 惡ác 執chấp 一nhất 也dã 。 儒nho 禪thiền 諸chư 書thư 。 有hữu 詳tường 說thuyết 。 有hữu 反phản 說thuyết 。 約ước 心tâm 經kinh 金kim 剛cang 。 約ước 之chi 約ước 者giả 。 偶ngẫu 因nhân 酬thù 答đáp 機cơ 緣duyên 謬mậu 。 各các 述thuật 為vi 大đại 意ý 。 目mục 底để 法Pháp 門môn 龍long 戰chiến 。 道đạo 術thuật 羊dương 岐kỳ 。 原nguyên 為vi 明minh 道đạo 。 用dụng 東đông 魯lỗ 之chi 學học 疏sớ/sơ 經kinh 。 匪phỉ 云vân 背bối/bội 儒nho 。 與dữ 西tây 乾can/kiền/càn 之chi 徒đồ 。 奪đoạt 席tịch 從tùng 此thử 。 余dư 且thả 為vi 杜đỗ 口khẩu 毗tỳ 耶da 矣hĩ 。

己kỷ 未vị 孟# 秋thu 。 東đông 海hải 止chỉ 庵am 。 王vương 起khởi 隆long 識thức 於ư 楞lăng 嚴nghiêm 之chi 般Bát 若Nhã 堂đường 。

善thiện 信tín 汪uông 裕# 助trợ 銀ngân 四tứ 錢tiền 。 沈trầm 純thuần 祉chỉ 錢tiền 甲giáp 徵trưng 王vương 頴dĩnh 之chi 黃hoàng 承thừa 蒼thương 高cao 佑hữu 釲# 各các 助trợ 銀ngân 五ngũ 錢tiền 。 尤vưu 天thiên 祚tộ 助trợ 板bản 二nhị 錢tiền 。 刊# 此thử 心tâm 經kinh 大đại 意ý 。 比Bỉ 丘Khâu 受thọ 付phó 真chân 境cảnh 各các 助trợ 印ấn 四tứ 錢tiền 。 謝tạ 文văn 英anh 書thư 繆mâu 時thời 化hóa 梓# 。 同đồng 祈kỳ 開khai 。 佛Phật 知tri 見kiến 。 破phá 除trừ 凡phàm 小tiểu 愚ngu 癡si 。 證chứng 性tánh 菩Bồ 提Đề 。 度độ 脫thoát 塵trần 勞lao 苦khổ 厄ách 。

王vương 起khởi 隆long 敬kính 識thức 。 板bản 寄ký 楞lăng 嚴nghiêm 流lưu 通thông 。