不Bất 可Khả 剎Sát 那Na 無Vô 此Thử 君Quân

宋Tống 義Nghĩa 銛 述Thuật

不bất 可khả 剎sát 那na 無vô 此thử 君quân

宋tống 達đạt 磨ma 山sơn 沙Sa 門Môn 。 義nghĩa 銛# 。 述thuật 。

空không 蕩đãng 仮# 立lập 中trung 絕tuyệt 對đối 。 此thử 乃nãi 天thiên 然nhiên 體thể 上thượng 名danh 。

俱câu 破phá 俱câu 立lập 俱câu 法Pháp 界Giới 。 此thử 乃nãi 天thiên 然nhiên 名danh 下hạ 體thể 。

體thể 不bất 二nhị 故cố 體thể 常thường 融dung 。 名danh 非phi 濫lạm 故cố 名danh 常thường 定định 。

空không 彰chương 蕩đãng 德đức 三tam 俱câu 破phá 。 三tam 千thiên 三tam 諦đế 是thị 相tương/tướng 如như 。

假giả 彰chương 建kiến 德đức 三tam 俱câu 立lập 。 三tam 千thiên 三tam 諦đế 如như 是thị 相tương/tướng 。

中trung 彰chương 妙diệu 德đức 俱câu 法Pháp 界Giới 。 三tam 千thiên 三tam 諦đế 相tướng 如như 是thị 。

界giới 蹄đề 十thập 如như 三tam 世thế 界giới 。 事sự 理lý 因nhân 果quả 依y 正chánh 盡tận 。

三tam 周chu 正chánh 體thể 不bất 出xuất 此thử 。 只chỉ 在tại 平bình 常thường 一nhất 念niệm 中trung 。

終chung 窮cùng 究cứu 畢tất 光quang 極cực 談đàm 。 甚thậm 深thâm 境cảnh 界giới 不bất 思tư 議nghị 。

以dĩ 此thử 為vi 境cảnh 曰viết 妙diệu 境cảnh 。 三tam 千thiên 三tam 諦đế 非phi 他tha 物vật 。

以dĩ 此thử 為vi 觀quán 曰viết 妙diệu 觀quán 。 三tam 千thiên 三tam 諦đế 皆giai 本bổn 無vô 。

境cảnh 即tức 觀quán 故cố 能năng 所sở 忘vong 。 是thị 故cố 初sơ 乘thừa 不bất 名danh 觀quán 。

境cảnh 觀quán 難nan 思tư 何hà 所sở 用dụng 。 只chỉ 要yếu 剎sát 那na 虗hư 妄vọng 融dung 。

妄vọng 心tâm 融dung 處xứ 真chân 亦diệc 亡vong 。 一nhất 牧mục 了liễu 事sự 隨tùy 緣duyên 漢hán 。

善thiện 惡ác 都đô 不bất 思tư 量lượng 著trước 。 任nhậm 運vận 惡ác 滅diệt 而nhi 成thành 善thiện 。

無vô 用dụng 心tâm 處xứ 願nguyện 行hành 增tăng 。 一nhất 超siêu 直trực 入nhập 如Như 來Lai 地Địa 。

揑niết 不bất 成thành 團đoàn 劈phách 不bất 開khai 。 看khán 來lai 看khán 去khứ 只chỉ 成thành 獃# 。

若nhược 能năng 親thân 到đáo 獃# 田điền 地địa 。 三tam 觀quán 元nguyên 來lai 是thị 禍họa 胎thai 。

元nguyên 享hưởng 釋thích 書thư (# 十thập 三tam 年niên 戒giới )# 泉tuyền 涌dũng 寺tự 俊# 芿# 傳truyền 曰viết 山sơn 陰ấm 義nghĩa 銛# 述thuật 不bất 可khả 剎sát 那na 無vô 此thử 君quân 贈tặng 芿# 銛# 號hiệu 朴phác 翁ông 內nội 外ngoại 兼kiêm 明minh 禪thiền 教giáo 并tinh 通thông 可khả 謂vị 會hội 稽khể 名danh 士sĩ 葛cát 天thiên 民dân 字tự 無vô 懷hoài 者giả 也dã 。

叡duệ 山sơn 沙Sa 門Môn 秀tú 雲vân 不bất 可khả 剎sát 那na 無vô 此thử 君quân 纂toản 註chú 曰viết 華hoa 嚴nghiêm 疏sớ/sơ 曰viết 般Bát 若Nhã 能năng 成thành 萬vạn 行hạnh 何hà 法pháp 而nhi 不bất 用dụng 之chi 。 寂tịch 照chiếu 盡tận 於ư 理lý 極cực 不bất 得đắc 一nhất 行hành 無vô 此thử 君quân 耳nhĩ 所sở 以dĩ 開khai 即tức 萬vạn 行hạnh 森sâm 然nhiên 泯mẫn 則tắc 一nhất 不bất 為vi 一nhất 得đắc 意ý 即tức 無vô 所sở 不bất 通thông 。 耳nhĩ 鈔sao 曰viết 言ngôn 一nhất 得đắc 一nhất 行hành 無vô 此thử 君quân 者giả 借tá 外ngoại 典điển 語ngữ 晉tấn 書thư 中trung 說thuyết 王vương 獻hiến 之chi 好hảo/hiếu 竹trúc 到đáo 處xứ 即tức 皆giai 樹thụ 之chi 人nhân 問vấn 其kỳ 故cố 。 答đáp 曰viết 人nhân 生sanh 不bất 得đắc 一nhất 日nhật 無vô 此thử 君quân 耳nhĩ 意ý 在tại 虗hư 心tâm 貞trinh 節tiết 歲tuế 寒hàn 不bất 移di 今kim 明minh 萬vạn 行hạnh 不bất 得đắc 暫tạm 時thời 而nhi 無vô 般Bát 若Nhã 雲vân 按án 清thanh 涼lương 云vân 王vương 獻hiến 之chi 誤ngộ 也dã 蓋cái 徽# 之chi 之chi 事sự 也dã 徽# 之chi 義nghĩa 之chi 子tử 而nhi 獻hiến 之chi 兄huynh 也dã 晉tấn 書thư 列liệt 傳truyền 第đệ 五ngũ 十thập 曰viết 王vương 徽# 之chi 字tự 子tử 猷# 嘗thường 寄ký 居cư 空không 居cư 中trung 便tiện 令linh 種chủng 竹trúc 或hoặc 問vấn 其kỳ 故cố 徽# 之chi 但đãn 嘯khiếu 詠vịnh 指chỉ 竹trúc 曰viết 何hà 可khả 一nhất 日nhật 無vô 此thử 君quân 耶da 本bổn 按án 瀛doanh 奎# 律luật 髓tủy 夏hạ 日nhật 載tái 葛cát 無vô 懷hoài 詩thi 曰viết 僧Tăng 義nghĩa 銛# 字tự 朴phác 翁ông 以dĩ 事sự 還hoàn 俗tục 葛cát 其kỳ 姓tánh 無vô 懷hoài 號hiệu 也dã 今kim 錄lục 律luật 髓tủy 所sở 載tái 朴phác 翁ông 詩thi (# 七thất 首thủ )# 于vu 此thử 。

郊giao 原nguyên 避tị 暑thử 曰viết

有hữu 暑thử 猶do 當đương 避tị 。 無vô 憂ưu 可khả 得đắc 忘vong 。 竹trúc 疎sơ 身thân 共cộng 瘦sấu 。

湖hồ 近cận 意ý 先tiên 涼lương 。 靜tĩnh 勝thắng 寧ninh 須tu 奕dịch 。 幽u 朗lãng 不bất 待đãi 觴thương 。

還hoàn 同đồng 殘tàn 夢mộng 樂nhạo/nhạc/lạc 。 炙chích 背bối/bội 負phụ 朝triêu 陽dương 。

夏hạ 日nhật 曰viết

曉hiểu 荷hà 承thừa 墜trụy 露lộ 。 晚vãn 岫# 障chướng 斜tà 陽dương 。 樹thụ 下hạ 地địa 常thường 蔭ấm 。

水thủy 邊biên 風phong 景cảnh 凉# 。 蟬thiền 移di 驚kinh 鵲thước 近cận 。 鷺lộ 超siêu 得đắc 魚ngư 忙mang 。

獨độc 坐tọa 觀quán 群quần 動động 。 閑nhàn 消tiêu 夏hạ 日nhật 長trường/trưởng 。

湖hồ 提đề 晚vãn 步bộ 曰viết

照chiếu 影ảnh 怜# 寒hàn 水thủy 。 關quan 情tình 奈nại 夕tịch 陽dương 。 雪tuyết 慳san 天thiên 欠khiếm 冷lãnh 。

年niên 近cận 曰viết 添# 長trường/trưởng 。 好hảo/hiếu 句cú 誰thùy 相tương 寄ký 。 浮phù 生sanh 各các 自tự 忙mang 。

有hữu 身thân 聊liêu 頓đốn 放phóng 。 無vô 事sự 可khả 思tư 量lượng 。

訪phỏng 端đoan 叔thúc 提đề 幹cán 曰viết

水thủy 趁sấn 潮triều 頭đầu 行hành 。 山sơn 隨tùy 柁đả 尾vĩ 行hành 。 大đại 江giang 中trung 夜dạ 滿mãn 。

雙song 櫓lỗ 半bán 空không 鳴minh 。 雁nhạn 冷lãnh 來lai 無vô 幾kỷ 。 鷗# 清thanh 睡thụy 不bất 成thành 。

平bình 生sanh 師sư 友hữu 地địa 。 此thử 夕tịch 最tối 關quan 情tình 。

雪tuyết 夜dạ 曰viết

冷lãnh 蘃# 通thông 幽u 信tín 。 孤cô 山sơn 欠khiếm 幾kỷ 遭tao 。 杯# 因nhân 寒hàn 更cánh 滿mãn 。

句cú 到đáo 淡đạm 方phương 高cao 。 雪tuyết 滴tích 晴tình 檐diêm 雨vũ 。 松tùng 翻phiên 夜dạ 壑hác 濤đào 。

布bố 衾khâm 雖tuy 仍nhưng 鐵thiết 。 猶do 念niệm 早tảo 趨xu 朝triêu 。

宿túc 裴# 菴am 曰viết

一nhất 徑kính 松tùng 杉# 迴hồi 。 成thành 陰ấm 見kiến 日nhật 稀# 。 山sơn 晴tình 僧Tăng 盡tận 出xuất 。

風phong 暖noãn 燕yên 交giao 飛phi 。 結kết 子tử 華hoa 拋phao 樹thụ 。 欄lan 人nhân 犬khuyển 護hộ 扉# 。

閑nhàn 看khán 山sơn 月nguyệt 上thượng 。 清thanh 坐tọa 更cánh 添# 衣y 。

小tiểu 亭đình 曰viết

小tiểu 亭đình 終chung 日nhật 對đối 幽u 叢tùng 。 兀ngột 坐tọa 無vô 言ngôn 似tự 定định 中trung 。

蒼thương 鮮tiên 靜tĩnh 連liên 湘# 竹trúc 紫tử 。 綠lục 陰ấm 深thâm 映ánh 蜀thục 葵quỳ 紅hồng 。

猫miêu 來lai 戲hí 捉tróc 穿xuyên 華hoa 蝶# 。 雀tước 下hạ 偷thâu 銜hàm 卷quyển 葉diệp 蟲trùng 。

斜tà 照chiếu 尚thượng 多đa 高cao 柳liễu 少thiểu 。 明minh 年niên 更cánh 欲dục 種chủng 梧# 桐# 。