阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận
Quyển 51
尊Tôn 者Giả 眾Chúng 賢Hiền 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ 十thập 一nhất

尊tôn 者giả 眾chúng 賢hiền 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

辯Biện 隨Tùy 眠Miên 品Phẩm 第đệ 五ngũ 之chi 七thất

如như 是thị 略lược 述thuật 三tam 世thế 有hữu 無vô 理lý 趣thú 正chánh 邪tà 有hữu 差sai 別biệt 已dĩ 。 為vi 令linh 此thử 義nghĩa 決quyết 定định 增tăng 明minh 復phục 依y 頌tụng 文văn 廣quảng 顯hiển 宗tông 趣thú 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 世thế 有hữu 由do 說thuyết 。 二nhị 有hữu 境cảnh 果quả 故cố 。

說thuyết 三tam 世thế 有hữu 故cố 。 許hứa 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。

論luận 曰viết 。 實thật 有hữu 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 了liễu 教giáo 正chánh 理lý 俱câu 極cực 成thành 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 三tam 世thế 由do 何hà 有hữu 別biệt 。 如như 是thị 徵trưng 責trách 起khởi 何hà 非phi 次thứ 。 且thả 應ưng 詰cật 問vấn 何hà 謂vị 教giáo 理lý 。 我ngã 引dẫn 教giáo 理lý 成thành 立lập 己kỷ 宗tông 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 實thật 有hữu 。 有hữu 義nghĩa 既ký 顯hiển 別biệt 易dị 思tư 擇trạch 。 既ký 爾nhĩ 現hiện 在tại 實thật 有hữu 極cực 成thành 。 何hà 教giáo 理lý 證chứng 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 且thả 由do 經kinh 中trung 世Thế 尊Tôn 說thuyết 故cố 謂vị 世Thế 尊Tôn 。 說thuyết 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 色sắc 尚thượng 無vô 常thường 。 何hà 況huống 現hiện 在tại 。 若nhược 能năng 如như 是thị 。 觀quán 色sắc 無vô 常thường 。 則tắc 諸chư 多đa 聞văn 。 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 於ư 未vị 來lai 色sắc 勤cần 斷đoạn 欣hân 求cầu 。 現hiện 在tại 色sắc 中trung 勤cần 厭yếm 離ly 滅diệt 。 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 非phi 有hữu 。 不bất 應ưng 多đa 聞văn 。 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 以dĩ 過quá 去khứ 色sắc 是thị 有hữu 故cố 。 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 若nhược 未vị 來lai 色sắc 非phi 有hữu 。 不bất 應ưng 多đa 聞văn 。 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 未vị 來lai 色sắc 勤cần 斷đoạn 欣hân 求cầu 。 以dĩ 未vị 來lai 色sắc 是thị 有hữu 故cố 。 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 未vị 來lai 色sắc 勤cần 斷đoạn 欣hân 求cầu 。 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 告cáo 舍Xá 利Lợi 子Tử 。 杖trượng 髻kế 外ngoại 道đạo 恍hoảng 惚hốt 發phát 言ngôn 不bất 善thiện 尋tầm 求cầu 不bất 審thẩm 思tư 擇trạch 。 彼bỉ 由do 愚ngu 戇# 。 不bất 明minh 不bất 善thiện 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 若nhược 業nghiệp 過quá 去khứ 盡tận 滅diệt 變biến 壞hoại 。 都đô 無vô 所sở 有hữu 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 業nghiệp 雖tuy 過quá 去khứ 盡tận 滅diệt 變biến 壞hoại 。 而nhi 猶do 是thị 有hữu 何hà 緣duyên 知tri 。 此thử 所sở 引dẫn 契Khế 經Kinh 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 。 定định 是thị 了liễu 義nghĩa 曾tằng 無vô 餘dư 處xứ 決quyết 定định 遮già 止chỉ 。 猶do 如như 補bổ 特đặc 伽già 羅la 等đẳng 故cố 。 謂vị 雖tuy 處xứ 處xứ 說thuyết 。 有hữu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 而nhi 可khả 說thuyết 為vi 實thật 無vô 有hữu 體thể 人nhân 。 契Khế 經Kinh 等đẳng 分phân 明minh 遮già 故cố 由do 此thử 說thuyết 有hữu 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 所sở 有hữu 契Khế 經Kinh 皆giai 非phi 了liễu 義nghĩa 。 又hựu 如như 經kinh 說thuyết 應ưng 害hại 父phụ 母mẫu 。 理lý 亦diệc 應ưng 是thị 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 以dĩ 餘dư 經kinh 言ngôn 是thị 無vô 間gian 業nghiệp 。 無vô 間gian 必tất 墮đọa 捺nại 落lạc 迦ca 故cố 。 又hựu 如như 經kinh 言ngôn 諸chư 習tập 欲dục 者giả 。 無vô 有hữu 惡ác 業nghiệp 。 而nhi 不bất 能năng 作tác 。 此thử 亦diệc 應ưng 是thị 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 以dĩ 餘dư 經kinh 中trung 遮già 諸chư 聖thánh 者giả 。 由do 故cố 思tư 造tạo 諸chư 惡ác 業nghiệp 故cố 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 隨tùy 應ứng 當đương 知tri 非phi 此thử 分phân 明minh 決quyết 定định 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 世thế 。 已dĩ 復phục 於ư 餘dư 處xứ 分phân 明minh 決quyết 定định 遮già 有hữu 去khứ 來lai 。 可khả 以dĩ 准chuẩn 知tri 此thử 非phi 了liễu 義nghĩa 。 然nhiên 此thử 決quyết 定định 是thị 了liễu 義nghĩa 說thuyết 。 以dĩ 越việt 餘dư 經kinh 不bất 了liễu 相tương/tướng 故cố 。 恍hoảng 惚hốt 論luận 者giả 何hà 太thái 輕khinh 言ngôn 。 但đãn 違vi 己kỷ 宗tông 經kinh 便tiện 判phán 為vi 不bất 了liễu 。 豈khởi 不bất 亦diệc 有hữu 遮già 去khứ 來lai 經kinh 。 如như 勝thắng 義nghĩa 空không 契Khế 經Kinh 中trung 說thuyết 。 眼nhãn 根căn 生sanh 位vị 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 眼nhãn 根căn 滅diệt 時thời 無vô 所sở 造tạo 集tập 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 有hữu 已dĩ 還hoàn 去khứ 。 若nhược 未vị 來lai 世thế 。 先tiên 有hữu 眼nhãn 根căn 。 則tắc 不bất 應ưng 言ngôn 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 奇kỳ 哉tai 凡phàm 鄙bỉ 朋bằng 執chấp 覆phú 心tâm 。 麁thô 淺thiển 義nghĩa 中trung 不bất 能năng 明minh 見kiến 。 且thả 置trí 我ngã 釋thích 。 汝nhữ 云vân 何hà 知tri 。 由do 後hậu 契Khế 經Kinh 前tiền 成thành 非phi 了liễu 義nghĩa 。 非phi 由do 前tiền 故cố 後hậu 經kinh 成thành 不bất 了liễu 。 然nhiên 依y 此thử 說thuyết 勝thắng 義nghĩa 空không 經kinh 。 依y 此thử 不bất 能năng 遮già 去khứ 來lai 有hữu 。 非phi 遮già 離ly 行hành 有hữu 作tác 者giả 言ngôn 。 能năng 遮già 去khứ 來lai 是thị 實thật 有hữu 故cố 。 然nhiên 此thử 眼nhãn 根căn 生sanh 位vị 無vô 所sở 從tùng 來lai 等đẳng 言ngôn 。 應ưng 審thẩm 尋tầm 思tư 此thử 言ngôn 何hà 義nghĩa 。 若nhược 眼nhãn 生sanh 位vị 許hứa 體thể 是thị 有hữu 。 則tắc 未vị 來lai 有hữu 其kỳ 義nghĩa 已dĩ 成thành 。 若nhược 執chấp 猶do 無vô 何hà 所sở 疑nghi 慮lự 。 而nhi 言ngôn 生sanh 位vị 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 非phi 諸chư 體thể 無vô 有hữu 從tùng 來lai 處xứ 。 何hà 勞lao 於ư 此thử 遮già 所sở 從tùng 來lai 。 但đãn 應ưng 明minh 言ngôn 生sanh 位vị 非phi 有hữu 。 既ký 遮già 生sanh 位vị 。 有hữu 所sở 從tùng 來lai 。 故cố 知tri 大đại 師sư 不bất 許hứa 別biệt 有hữu 。 現hiện 積tích 集tập 處xứ 眼nhãn 從tùng 彼bỉ 來lai 次thứ 後hậu 說thuyết 滅diệt 時thời 無vô 所sở 造tạo 集tập 故cố 。 以dĩ 世thế 間gian 有hữu 邪tà 論luận 者giả 。 說thuyết 眼nhãn 根căn 生sanh 位vị 從tùng 火hỏa 輪luân 來lai 。 眼nhãn 根căn 滅diệt 時thời 還hoàn 造tạo 集tập 彼bỉ 。 遮già 彼bỉ 故cố 說thuyết 此thử 兩lưỡng 句cú 經kinh 。 或hoặc 遮già 眼nhãn 根căn 出xuất 從tùng 自tự 性tánh 。 沒một 還hoàn 歸quy 彼bỉ 。 故cố 說thuyết 此thử 言ngôn 。 或hoặc 遮già 眼nhãn 根căn 。 自tự 在tại 所sở 作tác 。 故cố 說thuyết 如như 是thị 兩lưỡng 句cú 經kinh 文văn 。 謂vị 遮già 眼nhãn 根căn 有hữu 勝thắng 作tác 者giả 。 顯hiển 彼bỉ 唯duy 有hữu 因nhân 果quả 相tương/tướng 屬thuộc 。 已dĩ 遣khiển 他tha 宗tông 為vi 顯hiển 自tự 意ý 故cố 。 次thứ 復phục 說thuyết 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 有hữu 已dĩ 還hoàn 去khứ 兩lưỡng 句cú 經kinh 文văn 。 謂vị 此thử 中trung 所sở 言ngôn 本bổn 無vô 今kim 有hữu 者giả 。 顯hiển 本bổn 無vô 集tập 處xứ 。 從tùng 自tự 因nhân 緣duyên 生sanh 。 或hoặc 有hữu 欲dục 令linh 因nhân 是thị 果quả 藏tạng 。 故cố 佛Phật 說thuyết 果quả 因nhân 中trung 本bổn 無vô 。 但đãn 由do 彼bỉ 因nhân 有hữu 別biệt 果quả 起khởi 。 或hoặc 此thử 為vi 顯hiển 眼nhãn 根căn 生sanh 時thời 。 能năng 至chí 本bổn 來lai 所sở 未vị 至chí 位vị 。 依y 此thử 義nghĩa 說thuyết 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 此thử 經Kinh 文văn 意ý 理lý 必tất 應ưng 然nhiên 。 故cố 次thứ 復phục 言ngôn 有hữu 已dĩ 還hoàn 去khứ 。 此thử 顯hiển 起khởi 作tác 用dụng 牽khiên 自tự 果quả 。 已dĩ 還hoàn 去khứ 至chí 如như 本bổn 無vô 作tác 用dụng 位vị 。 若nhược 佛Phật 為vi 遮già 去khứ 來lai 是thị 有hữu 。 方phương 便tiện 說thuyết 此thử 本bổn 無vô 等đẳng 言ngôn 。 如như 前tiền 句cú 言ngôn 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 後hậu 句cú 應ưng 說thuyết 有hữu 已dĩ 還hoàn 無vô 。 既ký 不bất 言ngôn 無vô 但đãn 言ngôn 還hoàn 去khứ 。 則tắc 知tri 不bất 許hứa 過quá 去khứ 是thị 無vô 。 非phi 汝nhữ 所sở 宗tông 許hứa 過quá 去khứ 有hữu 。 唯duy 言ngôn 無vô 有hữu 未vị 來lai 眼nhãn 根căn 。 如như 何hà 引dẫn 斯tư 契Khế 經Kinh 為vi 證chứng 。 說thuyết 是thị 語ngữ 已dĩ 。 世Thế 尊Tôn 復phục 觀quán 當đương 有hữu 。 迷mê 斯tư 契Khế 經Kinh 意ý 趣thú 。 便tiện 謂vị 無vô 有hữu 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 增tăng 長trưởng 謗báng 因nhân 謗báng 果quả 邪tà 見kiến 。 為vi 遮già 彼bỉ 故cố 。 復phục 作tác 是thị 言ngôn 。 有hữu 業nghiệp 有hữu 異dị 熟thục 。 作tác 者giả 不bất 可khả 得đắc 。 此thử 顯hiển 要yếu 有hữu 過quá 去khứ 業nghiệp 因nhân 。 方phương 有hữu 未vị 來lai 異dị 熟thục 果quả 起khởi 。 非phi 更cánh 別biệt 有hữu 作tác 者giả 作tác 用dụng 。 故cố 為vi 顯hiển 示thị 無vô 有hữu 實thật 我ngã 。 唯duy 決quyết 定định 有hữu 因nhân 果quả 相tương/tướng 屬thuộc 。 如Như 來Lai 說thuyết 此thử 。 勝thắng 義nghĩa 空không 經kinh 。 非phi 為vi 欲dục 遮già 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 與dữ 前tiền 所sở 引dẫn 經kinh 義nghĩa 無vô 違vi 。 故cố 前tiền 契Khế 經Kinh 是thị 了liễu 義nghĩa 說thuyết 。 有hữu 說thuyết 定định 有hữu 遮già 去khứ 來lai 經kinh 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 於ư 無vô 內nội 眼nhãn 結kết 如như 實thật 了liễu 知tri 。 我ngã 無vô 內nội 眼nhãn 結kết 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 此thử 無vô 彼bỉ 無vô 。 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 彼bỉ 二nhị 無vô 煖noãn 。 彼bỉ 經kinh 非phi 證chứng 即tức 彼bỉ 經kinh 中trung 。 有hữu 文văn 證chứng 成thành 去khứ 來lai 有hữu 故cố 。 如như 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 於ư 有hữu 內nội 眼nhãn 結kết 如như 實thật 了liễu 知tri 。 我ngã 有hữu 內nội 眼nhãn 結kết 。 非phi 善thiện 心tâm 位vị 有hữu 結kết 現hiện 行hành 。 故cố 知tri 彼bỉ 經kinh 說thuyết 有hữu 過quá 未vị 。 又hựu 彼bỉ 經kinh 說thuyết 行hành 有hữu 識thức 有hữu 。 非phi 異dị 熟thục 果quả 異dị 熟thục 因nhân 俱câu 。 故cố 知tri 彼bỉ 經kinh 說thuyết 有hữu 過quá 未vị 。 又hựu 彼bỉ 經kinh 說thuyết 告cáo 二nhị 苾Bật 芻Sô 。 有hữu 四tứ 句cú 法Pháp 門môn 。 我ngã 當đương 為vì 汝nhữ 說thuyết 。 此thử 證chứng 身thân 內nội 定định 有hữu 未vị 來lai 。 語ngữ 文văn 等đẳng 體thể 為vi 當đương 所sở 說thuyết 。 故cố 知tri 彼bỉ 經kinh 說thuyết 有hữu 過quá 未vị 。 然nhiên 彼bỉ 經kinh 說thuyết 結kết 等đẳng 無vô 者giả 。 顯hiển 不bất 成thành 就tựu 不bất 造tạo 不bất 得đắc 。 如như 決quyết 定định 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 經kinh 。 決quyết 定định 遮già 經kinh 曾tằng 不bất 見kiến 有hữu 故cố 。 我ngã 所sở 引dẫn 有hữu 去khứ 來lai 經kinh 理lý 應ưng 許hứa 為vi 真chân 了liễu 義nghĩa 說thuyết 。 於ư 前tiền 所sở 引dẫn 真chân 了liễu 義nghĩa 經kinh 。 已dĩ 正chánh 遣khiển 除trừ 非phi 了liễu 義nghĩa 執chấp 。 此thử 與dữ 彼bỉ 計kế 決quyết 定định 相tương 違vi 。 經kinh 主chủ 於ư 中trung 欲dục 以dĩ 強cường 力lực 逼bức 令linh 非phi 了liễu 。 作tác 是thị 釋thích 言ngôn 。 我ngã 等đẳng 亦diệc 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 世thế 。 謂vị 過quá 去khứ 世thế 曾tằng 有hữu 名danh 有hữu 。 未vị 來lai 當đương 有hữu 。 有hữu 果quả 因nhân 故cố 。 依y 如như 是thị 義nghĩa 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 。 非phi 謂vị 去khứ 來lai 如như 現hiện 實thật 有hữu 。 故cố 說thuyết 彼bỉ 有hữu 但đãn 據cứ 曾tằng 當đương 因nhân 果quả 二nhị 性tánh 非phi 體thể 實thật 有hữu 。 世Thế 尊Tôn 為vi 遮già 謗báng 因nhân 果quả 見kiến 。 據cứ 曾tằng 當đương 義nghĩa 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 。 有hữu 聲thanh 通thông 顯hiển 有hữu 無vô 法pháp 故cố 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 。 有hữu 燈đăng 先tiên 無vô 有hữu 燈đăng 後hậu 無vô 。 又hựu 如như 有hữu 言ngôn 。 有hữu 燈đăng 已dĩ 滅diệt 非phi 我ngã 今kim 滅diệt 。 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 其kỳ 義nghĩa 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 去khứ 來lai 性tánh 不bất 成thành 。 此thử 釋thích 有hữu 言ngôn 定định 非phi 善thiện 說thuyết 。 不bất 許hứa 實thật 有hữu 去khứ 來lai 世thế 故cố 。 假giả 有hữu 如như 前tiền 理lý 不bất 成thành 故cố 。 無vô 容dung 更cánh 有hữu 餘dư 有hữu 義nghĩa 故cố 。 如như 何hà 決quyết 判phán 經kinh 中trung 有hữu 言ngôn 。 而nhi 言ngôn 我ngã 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 世thế 。 雖tuy 言ngôn 過quá 去khứ 曾tằng 有hữu 名danh 有hữu 。 未vị 來lai 當đương 有hữu 。 有hữu 果quả 因nhân 故cố 。 而nhi 實thật 方phương 便tiện 矯kiểu 以dĩ 異dị 門môn 說thuyết 。 現hiện 在tại 有hữu 何hà 關quan 過quá 未vị 故cố 。 彼bỉ 所sở 言ngôn 我ngã 等đẳng 亦diệc 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 者giả 。 但đãn 有hữu 虛hư 言ngôn 竟cánh 不bất 能năng 伸thân 去khứ 來lai 有hữu 義nghĩa 。 若nhược 去khứ 來lai 世thế 但đãn 是thị 曾tằng 當đương 。 法pháp 體thể 實thật 無vô 不bất 應ưng 名danh 有hữu 。 或hoặc 若nhược 許hứa 有hữu 則tắc 不bất 應ưng 說thuyết 。 去khứ 來lai 二nhị 世thế 但đãn 是thị 曾tằng 當đương 。 又hựu 若nhược 實thật 無vô 以dĩ 曾tằng 有hữu 故cố 。 亦diệc 說thuyết 過quá 去khứ 為vi 實thật 有hữu 者giả 。 則tắc 應ưng 現hiện 在tại 。 雖tuy 實thật 有hữu 性tánh 非phi 曾tằng 有hữu 故cố 。 應ưng 執chấp 為vi 無vô 過quá 去khứ 應ưng 通thông 曾tằng 有hữu 非phi 有hữu 。 即tức 由do 此thử 理lý 類loại 說thuyết 未vị 來lai 。 彼bỉ 亦diệc 應ưng 通thông 當đương 有hữu 非phi 有hữu 。 然nhiên 於ư 實thật 有hữu 過quá 去khứ 體thể 上thượng 。 亦diệc 有hữu 少thiểu 分phần 可khả 名danh 曾tằng 有hữu 。 由do 此thử 得đắc 成thành 過quá 去khứ 有hữu 性tánh 。 如như 是thị 實thật 有hữu 未vị 來lai 體thể 上thượng 。 亦diệc 有hữu 少thiểu 分phần 可khả 名danh 當đương 有hữu 。 由do 此thử 得đắc 成thành 未vị 來lai 有hữu 性tánh 。 世thế 間gian 現hiện 見kiến 。 於ư 實thật 有hữu 法pháp 可khả 說thuyết 曾tằng 當đương 。 曾tằng 不bất 見kiến 於ư 非phi 實thật 有hữu 法pháp 說thuyết 曾tằng 當đương 義nghĩa 。 如như 舍Xá 利Lợi 子Tử 白bạch 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 闡xiển 陀đà 苾Bật 芻Sô 昔tích 曾tằng 於ư 一nhất 婆Bà 羅La 門Môn 邑ấp 。 往vãng 乞khất 食thực 家gia 說thuyết 此thử 語ngữ 時thời 。 彼bỉ 家gia 現hiện 有hữu 。 世Thế 尊Tôn 亦diệc 說thuyết 。 慶khánh 喜hỷ 苾Bật 芻Sô 當đương 為vi 上thượng 座tòa 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 說thuyết 此thử 語ngữ 時thời 。 慶khánh 喜hỷ 現hiện 有hữu 故cố 。 於ư 實thật 有hữu 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 說thuyết 有hữu 曾tằng 當đương 理lý 善thiện 成thành 立lập 。 又hựu 若nhược 無vô 實thật 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 則tắc 無vô 所sở 遮già 謗báng 因nhân 果quả 見kiến 。 謂vị 若nhược 實thật 有hữu 過quá 去khứ 為vi 因nhân 。 能năng 感cảm 未vị 來lai 實thật 有hữu 為vi 果quả 。 而nhi 撥bát 為vi 無vô 者giả 名danh 謗báng 因nhân 果quả 見kiến 。 若nhược 去khứ 來lai 世thế 因nhân 果quả 實thật 無vô 。 於ư 無vô 見kiến 無vô 豈khởi 名danh 為vi 謗báng 。 寧ninh 為vi 遮già 彼bỉ 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 。 豈khởi 不bất 先tiên 言ngôn 曾tằng 當đương 是thị 有hữu 。 我ngã 亦diệc 先tiên 說thuyết 應ưng 通thông 有hữu 無vô 。 又hựu 於ư 此thử 中trung 有hữu 何hà 別biệt 理lý 。 唯duy 據cứ 曾tằng 當đương 有hữu 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 。 非phi 據cứ 非phi 曾tằng 當đương 說thuyết 無vô 現hiện 在tại 。 說thuyết 此thử 亦diệc 有hữu 遮già 常thường 見kiến 能năng 。 故cố 彼bỉ 所sở 言ngôn 無vô 深thâm 理lý 趣thú 。 又hựu 我ngã 先tiên 說thuyết 曾tằng 當đương 有hữu 言ngôn 。 但đãn 以dĩ 異dị 門môn 說thuyết 現hiện 在tại 有hữu 非phi 關quan 過quá 未vị 。 如như 何hà 能năng 遮già 。 言ngôn 有hữu 聲thanh 通thông 顯hiển 有hữu 無vô 者giả 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 不bất 極cực 成thành 故cố 。 執chấp 能năng 通thông 顯hiển 應ưng 設thiết 誠thành 言ngôn 。 然nhiên 世thế 極cực 成thành 有hữu 唯duy 顯hiển 有hữu 。 曾tằng 不bất 見kiến 有hữu 有hữu 聲thanh 顯hiển 無vô 。 如như 何hà 乃nãi 言ngôn 有hữu 聲thanh 通thông 顯hiển 。 而nhi 世thế 間gian 說thuyết 有hữu 燈đăng 先tiên 無vô 。 有hữu 燈đăng 後hậu 無vô 。 如như 聲thanh 理lý 釋thích 此thử 前tiền 已dĩ 說thuyết 後hậu 當đương 更cánh 辯biện 言ngôn 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 去khứ 來lai 性tánh 不bất 成thành 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 彼bỉ 不bất 成thành 故cố 。 非phi 彼bỉ 過quá 去khứ 有hữu 過quá 去khứ 性tánh 。 非phi 彼bỉ 未vị 來lai 有hữu 未vị 來lai 性tánh 。 非phi 無vô 自tự 體thể 可khả 立lập 性tánh 名danh 。 故cố 彼bỉ 去khứ 來lai 性tánh 不bất 成thành 立lập 。 或hoặc 彼bỉ 應ưng 設thiết 種chủng 種chủng 劬cù 勞lao 。 成thành 立lập 去khứ 來lai 是thị 實thật 有hữu 性tánh 。 不bất 爾nhĩ 二nhị 世thế 性tánh 必tất 不bất 成thành 。 如như 是thị 且thả 如như 彼bỉ 宗tông 所sở 說thuyết 。 定định 不bất 能năng 釋thích 去khứ 來lai 有hữu 經kinh 。 非phi 以dĩ 彼bỉ 宗tông 不bất 能năng 釋thích 故cố 。 便tiện 捨xả 善Thiện 逝Thệ 所sở 說thuyết 契Khế 經Kinh 。 故cố 應ưng 信tín 知tri 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 經kinh 主chủ 又hựu 釋thích 杖trượng 髻kế 經kinh 言ngôn 。 業nghiệp 雖tuy 過quá 去khứ 而nhi 猶do 有hữu 者giả 。 依y 彼bỉ 所sở 引dẫn 現hiện 相tướng 續tục 中trung 。 與dữ 果quả 功công 能năng 密mật 說thuyết 為vi 有hữu 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 彼bỉ 過quá 去khứ 業nghiệp 。 現hiện 實thật 有hữu 性tánh 過quá 去khứ 豈khởi 成thành 理lý 必tất 應ưng 爾nhĩ 。 以dĩ 薄bạc 伽già 梵Phạm 於ư 勝thắng 義nghĩa 空không 契Khế 經Kinh 中trung 說thuyết 。 眼nhãn 根căn 生sanh 位vị 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 如như 愚ngu 者giả 於ư 駃khoái 流lưu 中trung 。 以dĩ 船thuyền 繫hệ 於ư 乘thừa 船thuyền 者giả 足túc 。 望vọng 船thuyền 停đình 止chỉ 。 終chung 無vô 是thị 處xứ 。 且thả 彼bỉ 所sở 執chấp 現hiện 相tướng 續tục 中trung 。 與dữ 果quả 功công 能năng 智trí 者giả 審thẩm 諦đế 。 推thôi 尋tầm 其kỳ 相tương/tướng 。 竟cánh 不bất 可khả 得đắc 。 如như 何hà 過quá 去khứ 業nghiệp 自tự 體thể 已dĩ 無vô 。 依y 與dữ 果quả 功công 能năng 可khả 說thuyết 為vi 有hữu 。 諸chư 巧xảo 偽ngụy 者giả 所sở 執chấp 。 隨tùy 界giới 功công 能năng 熏huân 習tập 。 種chủng 子tử 增tăng 長trưởng 。 不bất 失thất 法pháp 等đẳng 處xứ 處xứ 已dĩ 破phá 。 彼bỉ 豈khởi 能năng 障chướng 此thử 了liễu 義nghĩa 經kinh 。 所sở 說thuyết 有hữu 言ngôn 令linh 成thành 不bất 了liễu 。 設thiết 許hứa 有hữu 彼bỉ 所sở 引dẫn 功công 能năng 。 亦diệc 不bất 應ưng 由do 斯tư 說thuyết 無vô 法pháp 為vi 有hữu 。 勿vật 彼bỉ 因nhân 無vô 故cố 亦diệc 說thuyết 功công 能năng 無vô 。 差sai 別biệt 因nhân 緣duyên 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 又hựu 世Thế 尊Tôn 說thuyết 與dữ 彼bỉ 不bất 同đồng 。 謂vị 佛Phật 明minh 言ngôn 業nghiệp 雖tuy 過quá 去khứ 盡tận 滅diệt 變biến 壞hoại 。 而nhi 猶do 是thị 有hữu 彼bỉ 業nghiệp 所sở 引dẫn 與dữ 果quả 功công 能năng 。 於ư 相tương 續tục 中trung 設thiết 許hứa 現hiện 有hữu 。 體thể 非phi 過quá 去khứ 盡tận 滅diệt 變biến 壞hoại 。 如như 何hà 依y 彼bỉ 可khả 說thuyết 是thị 言ngôn 。 若nhược 必tất 定định 然nhiên 佛Phật 應ưng 明minh 說thuyết 。 業nghiệp 雖tuy 過quá 去khứ 盡tận 滅diệt 變biến 壞hoại 。 而nhi 於ư 相tương 續tục 有hữu 彼bỉ 功công 能năng 佛Phật 既ký 但đãn 言ngôn 彼bỉ 業nghiệp 猶do 有hữu 。 故cố 知tri 實thật 有hữu 彼bỉ 過quá 去khứ 業nghiệp 。 又hựu 佛Phật 但đãn 說thuyết 過quá 去khứ 有hữu 言ngôn 。 如như 何hà 定định 知tri 約ước 功công 能năng 說thuyết 。 豈khởi 不bất 已dĩ 說thuyết 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 彼bỉ 過quá 去khứ 業nghiệp 。 現hiện 實thật 有hữu 性tánh 過quá 去khứ 豈khởi 成thành 。 我ngã 於ư 前tiền 文văn 豈khởi 不bất 已dĩ 說thuyết 。 前tiền 文văn 何hà 說thuyết 謂vị 說thuyết 體thể 相tướng 。 雖tuy 復phục 無vô 差sai 而nhi 於ư 其kỳ 中trung 。 見kiến 有hữu 性tánh 別biệt 。 如như 是thị 所sở 說thuyết 。 有hữu 性tánh 不bất 同đồng 。 汝nhữ 等đẳng 於ư 中trung 誰thùy 能năng 說thuyết 過quá 。 依y 如như 是thị 義nghĩa 故cố 。 有hữu 頌tụng 言ngôn 。

諸chư 法pháp 體thể 相tướng 一nhất 。 功công 能năng 有hữu 性tánh 多đa 。

若nhược 不bất 如như 實thật 知tri 。 名danh 居cư 佛Phật 教giáo 外ngoại 。

然nhiên 彼bỉ 所sở 引dẫn 勝thắng 義nghĩa 空không 經kinh 。 如như 前tiền 通thông 釋thích 於ư 彼bỉ 非phi 證chứng 。 又hựu 彼bỉ 宗tông 不bất 許hứa 實thật 有hữu 過quá 去khứ 業nghiệp 。 而nhi 經kinh 不bất 說thuyết 有hữu 已dĩ 還hoàn 無vô 。 如như 何hà 可khả 引dẫn 證chứng 成thành 彼bỉ 義nghĩa 。 故cố 率suất 己kỷ 情tình 巧xảo 為vi 謬mậu 釋thích 不bất 能năng 違vi 害hại 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 上thượng 座tòa 於ư 此thử 釋thích 前tiền 經kinh 言ngôn 。 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 非phi 有hữu 。 不bất 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 說thuyết 意ý 言ngôn 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 非phi 過quá 去khứ 者giả 。 不bất 應ưng 多đa 聞văn 。 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 應ưng 如như 現hiện 在tại 勤cần 厭yếm 離ly 滅diệt 。 或hoặc 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 自tự 他tha 相tương 續tục 中trung 非phi 曾tằng 領lãnh 納nạp 。 不bất 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 要yếu 曾tằng 領lãnh 納nạp 方phương 可khả 厭yếm 捨xả 。 未vị 曾tằng 領lãnh 納nạp 何hà 所sở 厭yếm 捨xả 。 以dĩ 彼bỉ 色sắc 是thị 過quá 去khứ 及cập 過quá 去khứ 曾tằng 領lãnh 受thọ 故cố 。 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 又hựu 釋thích 第đệ 二nhị 杖trượng 髻kế 經kinh 言ngôn 。 彼bỉ 過quá 去khứ 業nghiệp 亦diệc 可khả 說thuyết 有hữu 。 有hữu 因nhân 緣duyên 故cố 。 有hữu 隨tùy 界giới 故cố 。 未vị 有hữu 能năng 遮già 彼bỉ 相tương 續tục 故cố 。 彼bỉ 異dị 熟thục 果quả 未vị 成thành 熟thục 故cố 。 最tối 後hậu 方phương 能năng 牽khiên 異dị 熟thục 故cố 。 然nhiên 去khứ 來lai 世thế 。 非phi 實thật 有hữu 體thể 。 可khả 笑tiếu 如như 是thị 解giải 釋thích 經kinh 義nghĩa 。 此thử 豈khởi 能năng 遮già 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 如như 是thị 謬mậu 釋thích 一Nhất 切Thiết 智Trí 經kinh 豈khởi 能năng 莊trang 嚴nghiêm 印ấn 度độ 方phương 域vực 。 且thả 彼bỉ 初sơ 釋thích 前tiền 所sở 引dẫn 經kinh 。 若nhược 謂vị 前tiền 經kinh 有hữu 如như 是thị 義nghĩa 。 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 非phi 是thị 過quá 去khứ 。 不bất 應ưng 於ư 中trung 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 應ưng 如như 現hiện 在tại 勤cần 厭yếm 離ly 滅diệt 。 此thử 非phi 經kinh 意ý 徒đồ 設thiết 劬cù 勞lao 。 以dĩ 若nhược 彼bỉ 色sắc 非phi 是thị 過quá 去khứ 。 應ưng 是thị 現hiện 在tại 或hoặc 是thị 未vị 來lai 。 是thị 則tắc 不bất 應ưng 但đãn 如như 現hiện 在tại 。 此thử 言ngôn 翻phiên 是thị 擾nhiễu 亂loạn 契Khế 經Kinh 。 豈khởi 得đắc 名danh 為vi 釋thích 經kinh 意ý 趣thú 。 又hựu 若nhược 爾nhĩ 者giả 。 經kinh 但đãn 應ưng 言ngôn 。 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 非phi 過quá 去khứ 非phi 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 非phi 有hữu 。 又hựu 經kinh 次thứ 後hậu 。 應ưng 作tác 是thị 言ngôn 。 以dĩ 過quá 去khứ 色sắc 是thị 過quá 去khứ 非phi 。 以dĩ 過quá 去khứ 色sắc 是thị 有hữu 文văn 。 既ký 不bất 爾nhĩ 彼bỉ 釋thích 定định 非phi 。 若nhược 謂vị 前tiền 經kinh 有hữu 如như 是thị 義nghĩa 。 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 。 非phi 有hữu 過quá 去khứ 。 不bất 應ưng 於ư 中trung 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 非phi 於ư 無vô 法pháp 可khả 修tu 厭yếm 捨xả 。 要yếu 過quá 去khứ 色sắc 有hữu 過quá 去khứ 性tánh 。 方phương 可khả 於ư 中trung 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 如như 現hiện 在tại 色sắc 有hữu 現hiện 在tại 性tánh 。 方phương 可khả 於ư 中trung 勤cần 厭yếm 離ly 滅diệt 。 則tắc 與dữ 我ngã 釋thích 其kỳ 義nghĩa 無vô 差sai 。 彌di 更cánh 顯hiển 成thành 過quá 去khứ 實thật 有hữu 。 由do 此thử 彼bỉ 釋thích 徒đồ 設thiết 劬cù 勞lao 。 定định 不bất 能năng 遮già 過quá 去khứ 實thật 有hữu 。 彼bỉ 第đệ 二nhị 釋thích 前tiền 所sở 引dẫn 經kinh 。 少thiểu 有hữu 彼bỉ 經kinh 。 所sở 說thuyết 義nghĩa 趣thú 。 謂vị 曾tằng 領lãnh 納nạp 應ưng 勤cần 厭yếm 捨xả 。 未vị 曾tằng 領lãnh 納nạp 何hà 所sở 厭yếm 捨xả 。 然nhiên 不bất 知tri 彼bỉ 作tác 是thị 釋thích 經kinh 。 欲dục 如như 何hà 遮già 過quá 去khứ 實thật 有hữu 。 若nhược 非phi 實thật 有hữu 厭yếm 捨xả 唐đường 捐quyên 。 釋thích 杖trượng 髻kế 經kinh 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 無vô 法pháp 不bất 成thành 因nhân 緣duyên 性tánh 故cố 。 彼bỉ 隨tùy 界giới 言ngôn 無vô 所sở 詮thuyên 故cố 。 一nhất 剎sát 那na 宗tông 無vô 相tướng 續tục 故cố 。 無vô 法pháp 不bất 能năng 招chiêu 異dị 熟thục 故cố 。 不bất 爾nhĩ 生sanh 死tử 應ưng 無vô 窮cùng 故cố 。 由do 此thử 我ngã 說thuyết 實thật 有hữu 去khứ 來lai 。 又hựu 具cụ 二nhị 緣duyên 識thức 方phương 生sanh 故cố 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 識thức 二nhị 緣duyên 生sanh 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 意ý 識thức 。 若nhược 去khứ 來lai 世thế 非phi 實thật 有hữu 者giả 。 能năng 緣duyên 彼bỉ 識thức 應ưng 闕khuyết 二nhị 緣duyên 經kinh 主chủ 此thử 中trung 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 今kim 於ư 此thử 義nghĩa 應ưng 共cộng 尋tầm 思tư 。 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 生sanh 意ý 識thức 者giả 。 為vi 法pháp 如như 意ý 作tác 能năng 生sanh 緣duyên 。 為vi 法pháp 但đãn 能năng 作tác 所sở 緣duyên 境cảnh 。 若nhược 法pháp 如như 意ý 作tác 能năng 生sanh 緣duyên 。 如như 何hà 未vị 來lai 百bách 千thiên 劫kiếp 後hậu 當đương 有hữu 彼bỉ 法pháp 。 或hoặc 當đương 亦diệc 無vô 為vi 能năng 生sanh 緣duyên 生sanh 今kim 時thời 識thức 。 又hựu 涅Niết 槃Bàn 性tánh 違vi 一nhất 切thiết 生sanh 。 立lập 為vi 能năng 生sanh 不bất 應ưng 正chánh 理lý 。 若nhược 法pháp 但đãn 能năng 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 我ngã 說thuyết 過quá 未vị 亦diệc 是thị 所sở 緣duyên 。 經kinh 主chủ 此thử 言ngôn 乖quai 於ư 論luận 道đạo 。 謂vị 對đối 法pháp 者giả 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 佛Phật 說thuyết 二nhị 緣duyên 能năng 生sanh 於ư 識thức 。 此thử 則tắc 唯duy 說thuyết 實thật 及cập 假giả 依y 。 為vi 根căn 為vi 境cảnh 方phương 能năng 生sanh 識thức 。 二nhị 唯duy 用dụng 彼bỉ 。 為vi 自tự 性tánh 故cố 。 非phi 無vô 可khả 為vi 二nhị 緣duyên 所sở 攝nhiếp 。 由do 此thử 知tri 佛Phật 已dĩ 方phương 便tiện 。 遮già 無vô 為vi 所sở 緣duyên 識thức 亦diệc 得đắc 起khởi 。 既ký 緣duyên 過quá 未vị 識thức 亦diệc 得đắc 生sanh 。 故cố 知tri 去khứ 來lai 體thể 是thị 實thật 有hữu 宗tông 承thừa 既ký 爾nhĩ 。 而nhi 經kinh 主chủ 言ngôn 。 如như 有hữu 無vô 亦diệc 能năng 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 者giả 。 但đãn 違vi 戾lệ 佛Phật 非phi 對đối 法pháp 宗tông 。 對đối 法pháp 諸chư 師sư 承thừa 佛Phật 意ý 旨chỉ 。 置trí 於ư 心tâm 首thủ 。 咸hàm 作tác 是thị 言ngôn 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 決quyết 定định 實thật 有hữu 。 所sở 言ngôn 此thử 義nghĩa 應ưng 共cộng 尋tầm 思tư 。 應ưng 共cộng 此thử 中trung 尋tầm 思tư 何hà 法pháp 。 意ý 為vi 意ý 識thức 所sở 依y 生sanh 緣duyên 。 法pháp 為vi 所sở 緣duyên 能năng 生sanh 意ý 識thức 。 所sở 依y 緣duyên 別biệt 生sanh 緣duyên 義nghĩa 同đồng 。 佛Phật 說thuyết 二nhị 緣duyên 能năng 生sanh 識thức 故cố 。 如như 所sở 依y 闕khuyết 識thức 定định 不bất 生sanh 。 所sở 緣duyên 若nhược 無vô 識thức 亦diệc 不bất 起khởi 。 二nhị 種chủng 俱câu 是thị 識thức 生sanh 緣duyên 故cố 。 於ư 明minh 了liễu 義nghĩa 何hà 所sở 尋tầm 思tư 。 若nhược 謂vị 意ý 根căn 與dữ 所sở 生sanh 識thức 。 一nhất 類loại 相tương 續tục 無vô 間gián 。 引dẫn 生sanh 可khả 名danh 能năng 生sanh 。 法pháp 不bất 爾nhĩ 者giả 。 眼nhãn 根căn 及cập 色sắc 望vọng 眼nhãn 識thức 生sanh 。 應ưng 非phi 能năng 生sanh 彼bỉ 非phi 眼nhãn 識thức 。 一nhất 類loại 相tương 續tục 無vô 間gián 引dẫn 故cố 。 又hựu 未vị 來lai 世thế 近cận 當đương 生sanh 法pháp 。 應ưng 望vọng 意ý 識thức 亦diệc 非phi 能năng 生sanh 。 以dĩ 彼bỉ 亦diệc 非phi 與dữ 所sở 生sanh 識thức 。 一nhất 類loại 相tương 續tục 無vô 間gián 引dẫn 故cố 。 然nhiên 彼bỉ 自tự 許hứa 亦diệc 是thị 能năng 生sanh 。 由do 彼bỉ 自tự 言ngôn 百bách 千thiên 劫kiếp 後hậu 。 當đương 有hữu 非phi 有hữu 。 及cập 與dữ 涅Niết 槃Bàn 。 如như 何hà 為vi 緣duyên 能năng 生sanh 今kim 識thức 。 若nhược 未vị 來lai 世thế 。 近cận 當đương 生sanh 法pháp 。 望vọng 今kim 意ý 識thức 亦diệc 非phi 能năng 生sanh 。 如như 何hà 但đãn 言ngôn 百bách 千thiên 劫kiếp 後hậu 。 當đương 有hữu 非phi 有hữu 。 及cập 與dữ 涅Niết 槃Bàn 。 如như 何hà 為vi 緣duyên 能năng 生sanh 今kim 識thức 。 故cố 彼bỉ 所sở 說thuyết 。 語ngữ 亦diệc 有hữu 過quá 。 此thử 中trung 善Thiện 逝Thệ 決quyết 定định 判phán 言ngôn 。 所sở 依y 所sở 緣duyên 皆giai 能năng 生sanh 識thức 。 各các 別biệt 相tướng 續tục 亦diệc 是thị 能năng 生sanh 。 母mẫu 是thị 能năng 生sanh 世thế 極cực 成thành 故cố 。 又hựu 彼bỉ 所sở 說thuyết 如như 何hà 未vị 來lai 百bách 千thiên 劫kiếp 後hậu 當đương 有hữu 諸chư 法pháp 。 為vi 能năng 生sanh 緣duyên 生sanh 今kim 識thức 者giả 。 亦diệc 應ưng 詰cật 彼bỉ 如như 何hà 未vị 來lai 近cận 當đương 生sanh 法pháp 能năng 生sanh 今kim 識thức 以dĩ 據cứ 因nhân 果quả 染nhiễm 離ly 染nhiễm 事sự 。 若nhược 遠viễn 若nhược 近cận 。 性tánh 皆giai 等đẳng 故cố 。 又hựu 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 性tánh 皆giai 無vô 作tác 者giả 作tác 用dụng 。 不bất 應ưng 於ư 此thử 。 定định 執chấp 能năng 生sanh 所sở 生sanh 差sai 別biệt 。 故cố 一nhất 切thiết 法pháp 。 有hữu 自tự 體thể 者giả 。 皆giai 但đãn 為vi 識thức 所sở 依y 所sở 緣duyên 。 非phi 說thuyết 但đãn 聲thanh 能năng 顯hiển 有hữu 識thức 。 以dĩ 無vô 體thể 法pháp 。 為vi 所sở 緣duyên 境cảnh 。 經kinh 主chủ 於ư 此thử 自tự 難nạn/nan 釋thích 言ngôn 。 若nhược 無vô 如như 何hà 成thành 所sở 緣duyên 境cảnh 。 我ngã 說thuyết 彼bỉ 有hữu 如như 成thành 所sở 緣duyên 。 如như 何hà 成thành 所sở 緣duyên 謂vị 曾tằng 有hữu 當đương 有hữu 。 非phi 憶ức 過quá 去khứ 色sắc 受thọ 等đẳng 時thời 。 如như 現hiện 分phân 明minh 觀quán 彼bỉ 為vi 有hữu 。 但đãn 追truy 憶ức 彼bỉ 曾tằng 有hữu 之chi 相tướng 。 逆nghịch 觀quán 未vị 來lai 當đương 有hữu 亦diệc 爾nhĩ 。 謂vị 如như 曾tằng 現hiện 在tại 所sở 領lãnh 色sắc 相tướng 。 如như 是thị 追truy 憶ức 過quá 去khứ 為vi 有hữu 。 亦diệc 如như 當đương 現hiện 在tại 所sở 領lãnh 色sắc 相tướng 。 如như 是thị 逆nghịch 觀quán 未vị 來lai 為vi 有hữu 。 若nhược 如như 現hiện 有hữu 應ưng 成thành 現hiện 世thế 。 若nhược 體thể 現hiện 無vô 則tắc 應ưng 許hứa 有hữu 緣duyên 無vô 境cảnh 識thức 其kỳ 理lý 自tự 成thành 。 譬thí 喻dụ 師sư 徒đồ 情tình 參tham 世thế 俗tục 。 所sở 有hữu 慧tuệ 解giải 俱câu 麁thô 淺thiển 故cố 。 非phi 如như 是thị 類loại 爾nhĩ 焰diễm 稠trù 林lâm 。 可khả 以dĩ 世thế 間gian 淺thiển 智trí 為vi 量lượng 。 唯duy 是thị 成thành 就tựu 清thanh 淨tịnh 覺giác 者giả 。 稱xưng 境cảnh 妙diệu 覺giác 所sở 觀quán 境cảnh 故cố 。 若nhược 諸chư 世thế 間gian 。 覺giác 不bất 淨tịnh 者giả 。 要yếu 曾tằng 領lãnh 受thọ 方phương 能năng 追truy 憶ức 。 因nhân 此thử 尋tầm 思tư 去khứ 來lai 世thế 異dị 理lý 必tất 應ưng 爾nhĩ 。 彼bỉ 於ư 未vị 來lai 由do 未vị 領lãnh 納nạp 觀quán 極cực 闇ám 昧muội 。 清thanh 淨tịnh 覺giác 者giả 觀quán 於ư 去khứ 來lai 。 脫thoát 未vị 領lãnh 納nạp 觀quán 極cực 明minh 了liễu 。 若nhược 過quá 未vị 有hữu 如như 成thành 所sở 緣duyên 。 於ư 杌ngột 緣duyên 人nhân 於ư 塊khối 緣duyên 鴿cáp 。 豈khởi 可khả 彼bỉ 有hữu 如như 成thành 所sở 緣duyên 。 故cố 於ư 去khứ 來lai 緣duyên 異dị 有hữu 異dị 。 不bất 可khả 彼bỉ 有hữu 如như 成thành 所sở 緣duyên 。 有hữu 據cứ 曾tằng 當đương 緣duyên 據cứ 現hiện 故cố 。 又hựu 彼bỉ 自tự 語ngữ 前tiền 後hậu 相tương 違vi 。 謂vị 先tiên 既ký 說thuyết 非phi 憶ức 過quá 去khứ 色sắc 受thọ 等đẳng 時thời 。 如như 現hiện 分phân 明minh 觀quán 彼bỉ 為vi 有hữu 。 但đãn 追truy 憶ức 彼bỉ 曾tằng 有hữu 之chi 相tướng 。 後hậu 不bất 應ưng 言ngôn 如như 曾tằng 現hiện 在tại 所sở 領lãnh 色sắc 相tướng 。 如như 是thị 追truy 憶ức 過quá 去khứ 為vi 有hữu 。 以dĩ 非phi 現hiện 在tại 領lãnh 色sắc 相tướng 時thời 領lãnh 曾tằng 有hữu 相tương/tướng 。 唯duy 領lãnh 現hiện 有hữu 亦diệc 非phi 追truy 憶ức 過quá 去khứ 色sắc 時thời 。 憶ức 現hiện 有hữu 相tương/tướng 唯duy 憶ức 曾tằng 有hữu 故cố 。 領lãnh 現hiện 在tại 與dữ 憶ức 過quá 去khứ 。 現hiện 曾tằng 有hữu 相tương/tướng 條điều 然nhiên 差sai 別biệt 。 若nhược 如như 現hiện 有hữu 。 追truy 憶ức 過quá 去khứ 。 而nhi 說thuyết 彼bỉ 有hữu 如như 成thành 所sở 緣duyên 。 是thị 則tắc 極cực 成thành 過quá 去khứ 實thật 有hữu 。 以dĩ 如như 現hiện 在tại 領lãnh 實thật 有hữu 相tương/tướng 。 如như 是thị 追truy 憶ức 過quá 去khứ 為vi 有hữu 。 既ký 許hứa 彼bỉ 有hữu 如như 所sở 追truy 憶ức 。 如như 何hà 過quá 去khứ 體thể 非phi 實thật 有hữu 。 故cố 彼bỉ 後hậu 說thuyết 自tự 違vi 前tiền 宗tông 。 又hựu 彼bỉ 所sở 言ngôn 若nhược 如như 現hiện 有hữu 應ưng 成thành 現hiện 世thế 。 若nhược 體thể 現hiện 無vô 則tắc 應ưng 許hứa 有hữu 緣duyên 無vô 境cảnh 識thức 。 此thử 先tiên 已dĩ 說thuyết 先tiên 說thuyết 者giả 何hà 。 謂vị 非phi 去khứ 來lai 有hữu 如như 現hiện 在tại 。 以dĩ 於ư 一nhất 切thiết 。 同đồng 實thật 有hữu 中trung 。 許hứa 有hữu 種chủng 種chủng 有hữu 性tánh 別biệt 故cố 。 又hựu 一nhất 切thiết 識thức 必tất 有hữu 境cảnh 故cố 。 謂vị 見kiến 有hữu 境cảnh 識thức 方phương 得đắc 生sanh 。 如như 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 各các 各các 了liễu 別biệt 。 彼bỉ 彼bỉ 境cảnh 相tướng 名danh 識thức 取thủ 蘊uẩn 。 所sở 了liễu 者giả 何hà 。 謂vị 色sắc 至chí 法pháp 非phi 彼bỉ 經kinh 說thuyết 有hữu 識thức 無vô 境cảnh 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 緣duyên 去khứ 來lai 識thức 。 定định 有hữu 境cảnh 故cố 。 實thật 有hữu 去khứ 來lai 。 此thử 中trung 所sở 應ưng 與dữ 經kinh 主chủ 諍tranh 。 如như 前tiền 已dĩ 辯biện 故cố 不bất 重trọng/trùng 述thuật 。 此thử 中trung 上thượng 座tòa 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 智trí 緣duyên 非phi 有hữu 亦diệc 二nhị 決quyết 定định 。 推thôi 尋tầm 因nhân 果quả 展triển 轉chuyển 理lý 故cố 。 其kỳ 義nghĩa 云vân 何hà 。 要yếu 取thủ 現hiện 已dĩ 於ư 前tiền 後hậu 際tế 。 能năng 速tốc 推thôi 尋tầm 。 謂vị 能năng 推thôi 尋tầm 現hiện 如như 是thị 果quả 。 從tùng 如như 是thị 類loại 過quá 去khứ 因nhân 生sanh 。 此thử 因nhân 復phục 從tùng 如như 是thị 因nhân 起khởi 。 乃nãi 至chí 久cửu 遠viễn 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 皆giai 由do 推thôi 尋tầm 如như 現hiện 證chứng 得đắc 。 或hoặc 推thôi 尋tầm 現hiện 如như 是thị 類loại 因nhân 。 能năng 生sanh 未vị 來lai 如như 是thị 類loại 果quả 。 此thử 果quả 復phục 引dẫn 如như 是thị 果quả 生sanh 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 乃nãi 至chí 久cửu 遠viễn 。 皆giai 推thôi 尋tầm 故cố 如như 現hiện 證chứng 得đắc 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。 觀quán 過quá 去khứ 因nhân 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 乃nãi 至chí 久cửu 遠viễn 。 如như 現hiện 證chứng 得đắc 皆giai 無vô 顛điên 倒đảo 。 雖tuy 於ư 此thử 位vị 境cảnh 體thể 非phi 有hữu 。 而nhi 智trí 非phi 無vô 二nhị 種chủng 決quyết 定định 。 彼bỉ 謂vị 如như 是thị 因nhân 智trí 生sanh 時thời 。 自tự 相tương 續tục 中trung 因nhân 緣duyên 有hữu 故cố 。 謂vị 昔tích 曾tằng 有hữu 如như 是thị 智trí 生sanh 。 傳truyền 因nhân 生sanh 今kim 如như 是thị 相tương/tướng 智trí 。 今kim 智trí 既ký 以dĩ 昔tích 智trí 為vi 因nhân 。 故cố 今kim 智trí 生sanh 如như 昔tích 而nhi 解giải 。 即tức 以dĩ 昔tích 境cảnh 為vi 今kim 所sở 緣duyên 。 然nhiên 彼bỉ 所sở 緣duyên 今kim 時thời 非phi 有hữu 。 今kim 雖tuy 非phi 有hữu 而nhi 成thành 所sở 緣duyên 。 故cố 不bất 可khả 言ngôn 無vô 二nhị 決quyết 定định 。 如như 是thị 展triển 轉chuyển 。 觀quán 於ư 未vị 來lai 。 果quả 傳truyền 傳truyền 生sanh 准chuẩn 前tiền 應ưng 說thuyết 。 上thượng 座tòa 於ư 此thử 自tự 難nạn/nan 釋thích 言ngôn 。 若nhược 智trí 緣duyên 前tiền 曾tằng 所sở 取thủ 境cảnh 。 可khả 以dĩ 昔tích 境cảnh 為vi 今kim 所sở 緣duyên 。 若nhược 緣duyên 過quá 去khứ 曾tằng 未vị 取thủ 境cảnh 。 或hoặc 逆nghịch 思tư 惟duy 未vị 來lai 世thế 事sự 。 寧ninh 以dĩ 昔tích 境cảnh 為vi 其kỳ 所sở 緣duyên 。 於ư 相tương 續tục 中trung 必tất 定định 應ưng 有hữu 因nhân 智trí 果quả 智trí 。 先tiên 時thời 已dĩ 生sanh 今kim 智trí 生sanh 時thời 。 亦diệc 以dĩ 彼bỉ 智trí 曾tằng 所sở 緣duyên 境cảnh 為vi 其kỳ 所sở 緣duyên 。 彼bỉ 智trí 為vi 因nhân 生sanh 今kim 智trí 故cố 。 今kim 智trí 如như 彼bỉ 亦diệc 能năng 推thôi 尋tầm 。 從tùng 如như 是thị 因nhân 生sanh 如như 是thị 果quả 。 或hoặc 如như 是thị 果quả 從tùng 如như 是thị 因nhân 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 皆giai 能năng 證chứng 得đắc 。 隨tùy 所sở 證chứng 得đắc 皆giai 無vô 顛điên 倒đảo 。 雖tuy 於ư 此thử 位vị 境cảnh 體thể 非phi 有hữu 。 而nhi 智trí 非phi 無vô 二nhị 種chủng 決quyết 定định 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 上thượng 座tòa 所sở 言ngôn 皆giai 如như 瘂á 人nhân 夢mộng 有hữu 所sở 說thuyết 。 辯biện 四tứ 緣duyên 處xứ 已dĩ 廣quảng 推thôi 徵trưng 。 應ưng 准chuẩn 彼bỉ 文văn 例lệ 破phá 此thử 說thuyết 。 此thử 說thuyết 但đãn 可khả 誘dụ 誑cuống 愚ngu 蒙mông 。 智trí 者giả 推thôi 尋tầm 。 都đô 無vô 實thật 義nghĩa 。 今kim 仍nhưng 於ư 此thử 略lược 重trùng 思tư 擇trạch 。 且thả 應ưng 詰cật 彼bỉ 自tự 釋thích 難nạn/nan 中trung 。 言ngôn 相tương 續tục 中trung 必tất 定định 應ưng 有hữu 因nhân 智trí 果quả 智trí 。 先tiên 時thời 已dĩ 生sanh 今kim 智trí 生sanh 時thời 。 亦diệc 以dĩ 彼bỉ 智trí 曾tằng 所sở 緣duyên 境cảnh 為vi 所sở 緣duyên 者giả 。 何hà 謂vị 已dĩ 生sanh 因nhân 智trí 果quả 智trí 。 而nhi 言ngôn 今kim 智trí 緣duyên 彼bỉ 所sở 緣duyên 。 為vi 即tức 曾tằng 緣duyên 今kim 智trí 境cảnh 者giả 。 為vi 更cánh 別biệt 有hữu 緣duyên 餘dư 境cảnh 智trí 若nhược 即tức 曾tằng 緣duyên 今kim 智trí 境cảnh 者giả 。 此thử 境cảnh 既ký 為vi 昔tích 智trí 所sở 緣duyên 。 如như 何hà 名danh 為vi 曾tằng 未vị 取thủ 境cảnh 。 若nhược 更cánh 別biệt 有hữu 。 緣duyên 餘dư 境cảnh 智trí 既ký 執chấp 彼bỉ 境cảnh 為vi 今kim 所sở 緣duyên 。 今kim 智trí 如như 何hà 名danh 以dĩ 過quá 未vị 曾tằng 未vị 取thủ 境cảnh 為vi 其kỳ 所sở 緣duyên 。 謂vị 先tiên 已dĩ 生sanh 因nhân 智trí 果quả 智trí 所sở 緣duyên 因nhân 果quả 。 為vi 今kim 所sở 緣duyên 此thử 境cảnh 先tiên 時thời 已dĩ 為vi 智trí 取thủ 。 如như 何hà 復phục 名danh 曾tằng 未vị 取thủ 境cảnh 。 曾tằng 即tức 未vị 曾tằng 不bất 應ưng 正chánh 理lý 。 又hựu 設thiết 許hứa 彼bỉ 有hữu 舊cựu 隨tùy 界giới 因nhân 果quả 。 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 力lực 故cố 。 雖tuy 經kinh 多đa 劫kiếp 。 久cửu 已dĩ 滅diệt 境cảnh 。 而nhi 今kim 時thời 取thủ 理lý 可khả 無vô 違vi 。 若nhược 於ư 未vị 來lai 。 百bách 千thiên 劫kiếp 後hậu 。 當đương 有hữu 境cảnh 界giới 今kim 如như 何hà 取thủ 。 不bất 可khả 說thuyết 言ngôn 。 因nhân 果quả 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 力lực 故cố 。 彼bỉ 亦diệc 可khả 取thủ 未vị 來lai 體thể 無vô 。 如như 馬mã 角giác 故cố 於ư 相tương 續tục 中trung 無vô 隨tùy 界giới 故cố 。 又hựu 若nhược 展triển 轉chuyển 尋tầm 過quá 去khứ 因nhân 。 於ư 曾tằng 取thủ 境cảnh 中trung 方phương 有hữu 識thức 生sanh 者giả 則tắc 於ư 近cận 遠viễn 曾tằng 取thủ 境cảnh 中trung 。 應ưng 有hữu 速tốc 遲trì 取thủ 時thời 差sai 別biệt 。 非phi 身thân 現hiện 住trụ 波ba 吒tra 釐li 城thành 。 憶ức 昔tích 所sở 更cánh 縛phược 喝hát 國quốc 事sự 。 尋tầm 因nhân 展triển 轉chuyển 方phương 有hữu 識thức 生sanh 。 率suất 爾nhĩ 便tiện 生sanh 緣duyên 彼bỉ 識thức 故cố 。 又hựu 從tùng 耳nhĩ 識thức 無vô 間gian 便tiện 生sanh 。 緣duyên 於ư 先tiên 時thời 曾tằng 所sở 取thủ 識thức 。 如như 是thị 識thức 起khởi 用dụng 何hà 為vi 因nhân 。 且thả 不bất 可khả 因nhân 當đương 時thời 隨tùy 界giới 。 耳nhĩ 識thức 不bất 緣duyên 彼bỉ 境cảnh 界giới 故cố 。 亦diệc 不bất 可khả 因nhân 曾tằng 取thủ 彼bỉ 識thức 。 曾tằng 取thủ 彼bỉ 識thức 爾nhĩ 時thời 無vô 故cố 。 不bất 可khả 無vô 法pháp 為vi 因nhân 生sanh 無vô 。 勿vật 馬mã 角giác 等đẳng 亦diệc 有hữu 生sanh 故cố 。 辯biện 四tứ 緣duyên 中trung 已dĩ 廣quảng 徵trưng 遣khiển 。 故cố 唯duy 說thuyết 有hữu 一nhất 剎sát 那na 宗tông 。 緣duyên 去khứ 來lai 識thức 生sanh 必tất 無vô 二nhị 決quyết 定định 若nhược 信tín 實thật 有hữu 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 二nhị 決quyết 定định 義nghĩa 。 方phương 可khả 成thành 立lập 。 又hựu 已dĩ 謝tạ 業nghiệp 有hữu 當đương 果quả 故cố 。 謂vị 先tiên 所sở 造tạo 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 待đãi 緣duyên 招chiêu 當đương 。 愛ái 非phi 愛ái 果quả 。 思tư 擇trạch 業nghiệp 處xứ 已dĩ 廣quảng 成thành 立lập 。 非phi 業nghiệp 無vô 間gian 異dị 熟thục 果quả 生sanh 。 非phi 當đương 果quả 生sanh 時thời 異dị 熟thục 因nhân 。 現hiện 在tại 若nhược 過quá 去khứ 法pháp 其kỳ 體thể 已dĩ 無vô 。 則tắc 應ưng 無vô 因nhân 。 有hữu 果quả 生sanh 義nghĩa 。 或hoặc 應ưng 彼bỉ 果quả 。 畢tất 竟cánh 不bất 生sanh 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 過quá 去khứ 實thật 有hữu 。 經kinh 主chủ 於ư 此thử 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 非phi 經kinh 部bộ 師sư 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 即tức 過quá 去khứ 業nghiệp 能năng 生sanh 當đương 果quả 。 然nhiên 業nghiệp 為vi 先tiên 所sở 引dẫn 相tương 續tục 。 轉chuyển 變biến 差sai 別biệt 令linh 當đương 果quả 生sanh 。 譬thí 如như 世thế 間gian 。 種chủng 生sanh 當đương 果quả 。 謂vị 如như 從tùng 種chủng 有hữu 當đương 果quả 生sanh 。 非phi 當đương 果quả 生sanh 從tùng 已dĩ 壞hoại 種chủng 。 非phi 種chủng 無vô 間gian 有hữu 當đương 果quả 生sanh 。 然nhiên 種chủng 為vi 先tiên 所sở 引dẫn 相tương 續tục 。 轉chuyển 變biến 差sai 別biệt 能năng 生sanh 當đương 果quả 。 謂vị 初sơ 從tùng 種chủng 次thứ 有hữu 芽nha 生sanh 。 葉diệp 乃nãi 至chí 花hoa 後hậu 後hậu 續tục 起khởi 。 從tùng 花hoa 次thứ 第đệ 方phương 有hữu 果quả 生sanh 。 而nhi 言ngôn 果quả 生sanh 從tùng 於ư 種chủng 者giả 。 由do 種chủng 所sở 引dẫn 展triển 轉chuyển 傳truyền 來lai 。 花hoa 中trung 功công 能năng 生sanh 於ư 果quả 故cố 。 若nhược 花hoa 無vô 種chủng 所sở 引dẫn 功công 能năng 。 應ưng 不bất 能năng 生sanh 如như 是thị 類loại 果quả 。 如như 是thị 從tùng 業nghiệp 有hữu 當đương 果quả 生sanh 。 非phi 當đương 果quả 生sanh 從tùng 已dĩ 壞hoại 業nghiệp 。 非phi 業nghiệp 無vô 間gian 有hữu 當đương 果quả 生sanh 。 然nhiên 業nghiệp 為vi 先tiên 所sở 引dẫn 相tương 續tục 。 轉chuyển 變biến 差sai 別biệt 能năng 生sanh 當đương 果quả 。 業nghiệp 相tương 續tục 者giả 謂vị 業nghiệp 為vi 先tiên 。 後hậu 後hậu 剎sát 那na 心tâm 相tương 續tục 起khởi 。 即tức 此thử 相tương 續tục 後hậu 後hậu 剎sát 那na 。 異dị 異dị 而nhi 生sanh 名danh 為vi 轉chuyển 變biến 。 即tức 此thử 轉chuyển 變biến 於ư 最tối 後hậu 時thời 。 有hữu 勝thắng 功công 能năng 無vô 間gian 生sanh 果quả 。 異dị 餘dư 轉chuyển 變biến 故cố 名danh 差sai 別biệt 。 如như 是thị 等đẳng 理lý 准chuẩn 前tiền 應ưng 知tri 。 此thử 說thuyết 如như 前tiền 思tư 擇trạch 業nghiệp 處xứ 已dĩ 曾tằng 遮già 遣khiển 。 今kim 因nhân 義nghĩa 便tiện 理lý 未vị 盡tận 者giả 復phục 應ưng 廣quảng 破phá 。 且thả 業nghiệp 為vi 先tiên 心tâm 後hậu 續tục 起khởi 名danh 業nghiệp 相tương 續tục 。 理lý 必tất 不bất 然nhiên 以dĩ 業nghiệp 與dữ 心tâm 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 言ngôn 差sai 別biệt 者giả 。 謂vị 業nghiệp 與dữ 心tâm 體thể 類loại 及cập 因nhân 皆giai 有hữu 異dị 故cố 。 體thể 有hữu 異dị 者giả 相tương/tướng 各các 別biệt 故cố 。 類loại 有hữu 異dị 者giả 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 類loại 各các 別biệt 故cố 。 因nhân 有hữu 異dị 者giả 因nhân 二nhị 因nhân 三tam 。 而nhi 得đắc 生sanh 故cố 。 此thử 既ký 有hữu 異dị 如như 何hà 可khả 言ngôn 後hậu 心tâm 續tục 生sanh 是thị 業nghiệp 相tương 續tục 。 又hựu 心tâm 與dữ 業nghiệp 俱câu 時thời 而nhi 生sanh 。 辯biện 俱câu 有hữu 因nhân 及cập 於ư 餘dư 處xứ 已dĩ 廣quảng 成thành 立lập 。 於ư 思tư 相tương 續tục 識thức 相tương 續tục 中trung 。 曾tằng 不bất 見kiến 有hữu 自tự 類loại 相tương 續tục 俱câu 時thời 而nhi 起khởi 。 故cố 知tri 業nghiệp 心tâm 非phi 一nhất 相tương 續tục 。 又hựu 汝nhữ 宗tông 執chấp 滅diệt 定định 有hữu 心tâm 。 佛Phật 言ngôn 滅diệt 定định 諸chư 意ý 行hành 滅diệt 。 如như 何hà 心tâm 業nghiệp 一nhất 相tương 續tục 耶da 。 若nhược 許hứa 業nghiệp 心tâm 同đồng 一nhất 相tương 續tục 。 如như 心tâm 不bất 滅diệt 意ý 行hành 應ưng 然nhiên 。 如như 意ý 行hành 滅diệt 心tâm 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 然nhiên 在tại 滅diệt 定định 必tất 無vô 有hữu 心tâm 。 不bất 相tương 應ứng 中trung 已dĩ 廣quảng 成thành 立lập 。 業nghiệp 相tương 續tục 斷đoạn 故cố 後hậu 果quả 應ưng 不bất 生sanh 。 非phi 種chủng 芽nha 等đẳng 。 次thứ 第đệ 相tương 續tục 。 後hậu 果quả 生sanh 中trung 有hữu 如như 是thị 理lý 。 故cố 彼bỉ 唯duy 有hữu 。 虛hư 妄vọng 分phân 別biệt 。 又hựu 彼bỉ 所sở 說thuyết 果quả 從tùng 華hoa 生sanh 理lý 不bất 極cực 成thành 。 諸chư 已dĩ 滅diệt 種chủng 體thể 猶do 實thật 有hữu 。 我ngã 宗tông 許hứa 故cố 設thiết 許hứa 極cực 成thành 。 如như 彼bỉ 相tương 續tục 此thử 業nghiệp 相tương 續tục 理lý 亦diệc 不bất 成thành 。 由do 前tiền 所sở 辯biện 差sai 別biệt 理lý 故cố 。 又hựu 愛ái 非phi 愛ái 果quả 因nhân 定định 故cố 。 謂vị 諸chư 惡ác 行hành 決quyết 定định 為vi 因nhân 招chiêu 非phi 愛ái 果quả 。 若nhược 諸chư 愛ái 果quả 決quyết 定định 應ưng 以dĩ 妙diệu 行hạnh 為vi 因nhân 。 若nhược 執chấp 如như 花hoa 是thị 種chủng 相tương 續tục 轉chuyển 變biến 差sai 別biệt 能năng 生sanh 果quả 者giả 。 有hữu 何hà 定định 理lý 妙diệu 惡ác 行hành 因nhân 。 各các 別biệt 能năng 招chiêu 。 愛ái 非phi 愛ái 果quả 。 惡ác 行hành 無vô 有hữu 感cảm 愛ái 果quả 能năng 。 妙diệu 行hạnh 無vô 能năng 感cảm 非phi 愛ái 果quả 。 無vô 記ký 於ư 二nhị 俱câu 無vô 感cảm 能năng 應ưng 說thuyết 此thử 中trung 有hữu 何hà 定định 理lý 。 如như 是thị 三tam 種chủng 。 所sở 有hữu 功công 能năng 。 一nhất 切thiết 與dữ 心tâm 體thể 不bất 異dị 故cố 。 亦diệc 不bất 應ưng 說thuyết 種chủng 類loại 有hữu 異dị 。 非phi 別biệt 種chủng 類loại 而nhi 可khả 說thuyết 言ngôn 無vô 有hữu 別biệt 體thể 。 曾tằng 不bất 見kiến 故cố 。 又hựu 花hoa 由do 與dữ 芽nha 等đẳng 相tương 續tục 。 容dung 可khả 執chấp 有hữu 種chủng 子tử 功công 能năng 。 功công 能năng 與dữ 花hoa 無vô 別biệt 體thể 故cố 。 非phi 善thiện 不bất 善thiện 可khả 體thể 無vô 別biệt 。 勿vật 此thử 中trung 有hữu 大đại 過quá 失thất 故cố 。 又hựu 種chủng 芽nha 等đẳng 是thị 一nhất 相tương 續tục 。 既ký 執chấp 花hoa 有hữu 種chủng 子tử 功công 能năng 。 芽nha 等đẳng 功công 能năng 花hoa 亦diệc 應ưng 有hữu 。 此thử 彼bỉ 差sai 別biệt 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 是thị 則tắc 芽nha 等đẳng 及cập 種chủng 功công 能năng 。 一nhất 切thiết 與dữ 花hoa 無vô 別biệt 體thể 故cố 。 既ký 從tùng 花hoa 內nội 所sở 有hữu 功công 能năng 。 花hoa 為vi 助trợ 緣duyên 能năng 生sanh 於ư 果quả 。 即tức 由do 此thử 故cố 芽nha 等đẳng 應ưng 生sanh 。 然nhiên 於ư 爾nhĩ 時thời 唯duy 能năng 生sanh 果quả 不bất 生sanh 芽nha 等đẳng 。 此thử 有hữu 何hà 因nhân 非phi 於ư 花hoa 中trung 。 可khả 有hữu 細tế 分phần/phân 種chủng 等đẳng 所sở 引dẫn 功công 能năng 別biệt 居cư 。 由do 此thử 爾nhĩ 時thời 唯duy 種chủng 所sở 引dẫn 。 花hoa 為vi 緣duyên 助trợ 能năng 引dẫn 果quả 生sanh 。 非phi 於ư 花hoa 中trung 芽nha 等đẳng 所sở 引dẫn 。 若nhược 謂vị 芽nha 等đẳng 所sở 引dẫn 功công 能năng 。 雖tuy 住trụ 花hoa 中trung 而nhi 要yếu 待đãi 果quả 。 或hoặc 芽nha 等đẳng 起khởi 芽nha 等đẳng 方phương 生sanh 。 若nhược 爾nhĩ 如như 先tiên 種chủng 子tử 所sở 引dẫn 。 生sanh 自tự 果quả 已dĩ 復phục 為vi 因nhân 生sanh 後hậu 芽nha 等đẳng 中trung 。 種chủng 子tử 相tương 續tục 則tắc 應ưng 先tiên 業nghiệp 所sở 引dẫn 功công 能năng 。 生sanh 自tự 所sở 招chiêu 異dị 熟thục 果quả 已dĩ 。 復phục 為vi 因nhân 起khởi 後hậu 業nghiệp 相tương 續tục 。 然nhiên 汝nhữ 宗tông 說thuyết 異dị 熟thục 後hậu 邊biên 。 別biệt 業nghiệp 為vi 因nhân 引dẫn 業nghiệp 相tương 續tục 。 非phi 前tiền 業nghiệp 種chủng 引dẫn 後hậu 業nghiệp 能năng 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 以dĩ 種chủng 相tương 續tục 。 喻dụ 業nghiệp 相tương 續tục 能năng 生sanh 於ư 果quả 。 又hựu 種chủng 芽nha 等đẳng 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 一nhất 一nhất 種chủng 類loại 各các 一nhất 相tương 續tục 。 初sơ 未vị 曾tằng 聞văn 。 稻đạo 種chủng 芽nha 等đẳng 展triển 轉chuyển 乃nãi 至chí 。 引dẫn 稗bại 果quả 生sanh 。 然nhiên 汝nhữ 所sở 宗tông 一nhất 業nghiệp 相tương 續tục 。 愛ái 非phi 愛ái 果quả 。 俱câu 能năng 引dẫn 生sanh 。 故cố 彼bỉ 不bất 應ưng 為vi 同đồng 法pháp 喻dụ 。 又hựu 若nhược 識thức 體thể 帶đái 思tư 功công 能năng 。 思tư 體thể 復phục 帶đái 識thức 功công 能năng 者giả 。 功công 能năng 與dữ 法pháp 無vô 別biệt 體thể 故cố 。 此thử 識thức 此thử 思tư 由do 何hà 相tương/tướng 別biệt 。 又hựu 若nhược 爾nhĩ 者giả 順thuận 現hiện 等đẳng 業nghiệp 應ưng 成thành 雜tạp 亂loạn 。 如như 是thị 等đẳng 過quá 於ư 處xứ 處xứ 文văn 。 我ngã 數sác 數sác 說thuyết 由do 此thử 憎tăng 背bối/bội 。 去khứ 來lai 有hữu 者giả 業nghiệp 果quả 感cảm 赴phó 其kỳ 理lý 定định 無vô 故cố 。 諸chư 愚ngu 蒙mông 隱ẩn 滅diệt 經kinh 者giả 。 計kế 有hữu 相tương 續tục 轉chuyển 變biến 差sai 別biệt 。 能năng 招chiêu 當đương 果quả 理lý 必tất 不bất 成thành 。 經kinh 主chủ 此thử 中trung 又hựu 作tác 是thị 難nạn/nan 。 若nhược 執chấp 實thật 有hữu 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 則tắc 一nhất 切thiết 時thời 果quả 體thể 常thường 有hữu 。 業nghiệp 於ư 彼bỉ 果quả 有hữu 何hà 功công 能năng 。 此thử 難nạn/nan 至chí 時thời 當đương 如như 理lý 釋thích 。 且thả 汝nhữ 業nghiệp 果quả 感cảm 赴phó 不bất 成thành 。 然nhiên 應ưng 去khứ 來lai 定định 是thị 實thật 有hữu 。 說thuyết 有hữu 相tương/tướng 故cố 。 猶do 如như 現hiện 在tại 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 色sắc 尚thượng 無vô 常thường 。 何hà 況huống 現hiện 在tại 。 無vô 常thường 即tức 是thị 有hữu 為vi 相tương/tướng 故cố 。 現hiện 有hữu 彼bỉ 相tương/tướng 實thật 有hữu 極cực 成thành 。 若nhược 執chấp 去khứ 來lai 非phi 實thật 有hữu 者giả 。 應ưng 非phi 如như 現hiện 在tại 說thuyết 有hữu 有hữu 為vi 相tương/tướng 。 非phi 畢tất 竟cánh 無vô 空không 花hoa 馬mã 角giác 。 亦diệc 容dung 可khả 說thuyết 彼bỉ 有hữu 無vô 常thường 。 故cố 知tri 去khứ 來lai 定định 是thị 實thật 有hữu 。 謂vị 據cứ 曾tằng 當đương 說thuyết 有hữu 相tương/tướng 者giả 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 言ngôn 無vô 別biệt 故cố 非phi 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 色sắc 曾tằng 無vô 常thường 當đương 無vô 常thường 故cố 。 由do 此thử 彼bỉ 救cứu 但đãn 率suất 己kỷ 情tình 。 又hựu 彼bỉ 所sở 言ngôn 曾tằng 無vô 常thường 等đẳng 。 但đãn 方phương 便tiện 說thuyết 現hiện 在tại 無vô 常thường 。 謂vị 說thuyết 曾tằng 當đương 現hiện 無vô 常thường 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 已dĩ 說thuyết 現hiện 在tại 無vô 常thường 。 不bất 應ưng 復phục 言ngôn 。 何hà 況huống 現hiện 在tại 。 或hoặc 應ưng 唯duy 說thuyết 現hiện 在tại 無vô 常thường 。 去khứ 來lai 無vô 常thường 。 由do 此thử 已dĩ 了liễu 。 即tức 現hiện 已dĩ 滅diệt 未vị 生sanh 位vị 故cố 。 若nhược 一nhất 切thiết 時thời 體thể 恆hằng 有hữu 者giả 。 則tắc 無vô 常thường 性tánh 不bất 應ưng 得đắc 成thành 。 辯biện 世thế 別biệt 中trung 當đương 如như 理lý 釋thích 。 且thả 不bất 應ưng 說thuyết 無vô 法pháp 無vô 常thường 。 上thượng 座tòa 此thử 中trung 作tác 如như 是thị 釋thích 。 即tức 體thể 無vô 故cố 名danh 為vi 無vô 常thường 。 若nhược 體thể 非phi 無vô 無vô 無vô 常thường 理lý 若nhược 爾nhĩ 現hiện 在tại 應ưng 體thể 是thị 常thường 。 若nhược 現hiện 非phi 無vô 是thị 無vô 常thường 者giả 。 則tắc 不bất 應ưng 說thuyết 。 無vô 故cố 無vô 常thường 。 彼bỉ 復phục 難nạn/nan 言ngôn 若nhược 經kinh 三tam 世thế 自tự 性tánh 恆hằng 住trụ 應ưng 說thuyết 為vi 常thường 。 此thử 難nạn/nan 不bất 然nhiên 。 為vi 如như 何hà 等đẳng 非phi 有hữu 別biệt 法pháp 經kinh 於ư 三tam 世thế 。 自tự 性tánh 恆hằng 住trụ 共cộng 許hứa 是thị 常thường 。 一nhất 切thiết 是thị 常thường 皆giai 不bất 經kinh 世thế 。 又hựu 不bất 應ưng 說thuyết 性tánh 恆hằng 住trụ 言ngôn 。 許hứa 去khứ 來lai 今kim 有hữu 性tánh 異dị 故cố 。 由do 此thử 彼bỉ 設thiết 過quá 難nạn/nan 不bất 成thành 。 又hựu 彼bỉ 釋thích 經kinh 說thuyết 去khứ 來lai 色sắc 是thị 無vô 常thường 。 者giả 現hiện 無vô 體thể 故cố 。 此thử 釋thích 不bất 然nhiên 。 由do 次thứ 後hậu 說thuyết 。 何hà 況huống 現hiện 在tại 。 應ưng 許hứa 現hiện 在tại 色sắc 非phi 無vô 常thường 現hiện 有hữu 體thể 故cố 。 由do 此thử 為vi 證chứng 非phi 現hiện 無vô 體thể 故cố 。 是thị 無vô 常thường 彼bỉ 此thử 極cực 成thành 。 現hiện 在tại 有hữu 體thể 而nhi 無vô 常thường 故cố 理lý 必tất 應ưng 爾nhĩ 。 以dĩ 契Khế 經Kinh 言ngôn 諸chư 行hành 無vô 常thường 。 有hữu 生sanh 滅diệt 法pháp 非phi 於ư 無vô 法pháp 。 佛Phật 說thuyết 無vô 常thường 然nhiên 諸chư 去khứ 來lai 體thể 雖tuy 實thật 有hữu 。 而nhi 可khả 說thuyết 是thị 有hữu 生sanh 滅diệt 法pháp 。 如như 是thị 理lý 趣thú 我ngã 後hậu 當đương 辯biện 。 且thả 非phi 無vô 體thể 亦diệc 可khả 得đắc 說thuyết 有hữu 無vô 常thường 相tương/tướng 其kỳ 理lý 極cực 成thành 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 又hựu 布bố 剌lạt 拏noa 契Khế 經Kinh 說thuyết 故cố 。 知tri 去khứ 來lai 世thế 。 決quyết 定định 實thật 有hữu 。 謂vị 彼bỉ 經kinh 說thuyết 此thử 滿mãn 苾Bật 芻Sô 。 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 能năng 了liễu 知tri 色sắc 。 了liễu 知tri 色sắc 貪tham 彼bỉ 於ư 有hữu 。 內nội 眼nhãn 所sở 識thức 色sắc 貪tham 能năng 。 如như 實thật 了liễu 知tri 。 我ngã 有hữu 內nội 眼nhãn 所sở 識thức 色sắc 貪tham 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 非phi 如như 實thật 見kiến 與dữ 貪tham 俱câu 生sanh 。 謂vị 見kiến 相tương 續tục 中trung 有hữu 貪tham 隨tùy 眠miên 者giả 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 有hữu 不bất 成thành 故cố 設thiết 有hữu 成thành 者giả 見kiến 亦diệc 不bất 成thành 。 實thật 見kiến 隨tùy 眠miên 體thể 無vô 別biệt 故cố 。 非phi 許hứa 有hữu 智trí 緣duyên 自tự 體thể 境cảnh 。 如như 何hà 可khả 說thuyết 能năng 見kiến 隨tùy 眠miên 。 若nhược 謂vị 未vị 修tu 貪tham 對đối 治trị 故cố 。 信tín 有hữu 貪tham 者giả 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 應ưng 說thuyết 此thử 貪tham 在tại 何hà 位vị 故cố 。 謂vị 設thiết 許hứa 彼bỉ 信tín 知tri 有hữu 貪tham 。 應ưng 說thuyết 信tín 貪tham 於ư 何hà 位vị 有hữu 。 若nhược 言ngôn 貪tham 有hữu 。 非phi 去khứ 來lai 今kim 。 應ưng 說thuyết 如như 何hà 信tín 貪tham 為vi 有hữu 。 不bất 可khả 常thường 法pháp 說thuyết 名danh 為vi 貪tham 。 是thị 故cố 必tất 應ưng 信tín 去khứ 來lai 有hữu 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 於ư 內nội 受thọ 中trung 隨tùy 觀quán 而nhi 住trụ 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 有hữu 如như 是thị 等đẳng 。 眾chúng 多đa 至chí 教giáo 。 能năng 證chứng 去khứ 來lai 決quyết 定định 是thị 有hữu 。

復phục 有hữu 別biệt 理lý 證chứng 有hữu 去khứ 來lai 。 謂vị 彼bỉ 若nhược 無vô 無vô 殺sát 生sanh 理lý 。 以dĩ 現hiện 在tại 世thế 。 命mạng 根căn 剎sát 那na 。 離ly 設thiết 劬cù 勞lao 滅diệt 相tương/tướng 能năng 滅diệt 。 若nhược 未vị 來lai 世thế 。 其kỳ 體thể 實thật 無vô 。 應ưng 說thuyết 如như 何hà 成thành 殺sát 生sanh 事sự 。 能năng 礙ngại 何hà 法pháp 令linh 其kỳ 非phi 有hữu 。 為vi 已dĩ 生sanh 者giả 為vi 當đương 生sanh 耶da 。 且thả 法pháp 已dĩ 生sanh 必tất 不bất 可khả 礙ngại 如như 前tiền 說thuyết 故cố 。 其kỳ 當đương 生sanh 者giả 亦diệc 不bất 可khả 礙ngại 都đô 無vô 有hữu 故cố 。 過quá 去khứ 已dĩ 滅diệt 。 殺sát 義nghĩa 不bất 成thành 。 故cố 無vô 去khứ 來lai 定định 無vô 殺sát 理lý 。 又hựu 去khứ 來lai 世thế 體thể 實thật 非phi 無vô 。 能năng 緣duyên 彼bỉ 覺giác 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 如như 現hiện 在tại 世thế 色sắc 聲thanh 等đẳng 法pháp 。 諸chư 非phi 有hữu 法pháp 無vô 差sai 別biệt 故cố 。 緣duyên 彼bỉ 不bất 能năng 起khởi 差sai 別biệt 覺giác 。 諸chư 有hữu 處xứ 俗tục 及cập 出xuất 家gia 人nhân 。 信tín 有hữu 如như 前tiền 所sở 辯biện 三tam 世thế 。 及cập 有hữu 真chân 實thật 三tam 種chủng 無vô 為vi 。 方phương 可khả 自tự 稱xưng 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 以dĩ 唯duy 說thuyết 有hữu 如như 是thị 法pháp 故cố 。 許hứa 彼bỉ 是thị 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 宗tông 。 餘dư 則tắc 不bất 然nhiên 。 有hữu 增tăng 減giảm 故cố 。 謂vị 增tăng 益ích 論luận 者giả 。 說thuyết 有hữu 真chân 實thật 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 前tiền 諸chư 法pháp 。 分phân 別biệt 論luận 者giả 唯duy 說thuyết 有hữu 現hiện 。 及cập 過quá 去khứ 世thế 。 未vị 與dữ 果quả 業nghiệp 。 剎sát 那na 論luận 者giả 唯duy 說thuyết 有hữu 現hiện 一nhất 剎sát 那na 中trung 。 十thập 二nhị 處xứ 體thể 。 假giả 有hữu 論luận 者giả 說thuyết 現hiện 在tại 世thế 所sở 有hữu 諸chư 法pháp 。 亦diệc 唯duy 假giả 有hữu 。 都đô 無vô 論luận 者giả 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 都đô 無vô 自tự 性tánh 皆giai 似tự 空không 花hoa 。 此thử 等đẳng 皆giai 非phi 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 經kinh 主chủ 此thử 中trung 作tác 如như 是thị 謗báng 。 若nhược 說thuyết 實thật 有hữu 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 於ư 聖thánh 教giáo 中trung 非phi 為vi 善thiện 說thuyết 。 若nhược 欲dục 善thiện 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 者giả 。 應ưng 如như 契Khế 經Kinh 所sở 說thuyết 而nhi 說thuyết 。 經kinh 如như 何hà 說thuyết 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 梵Phạm 志Chí 當đương 知tri 。 一nhất 切thiết 有hữu 者giả 唯duy 十thập 二nhị 處xứ 。 或hoặc 唯duy 三tam 世thế 如như 其kỳ 所sở 有hữu 。 而nhi 說thuyết 有hữu 言ngôn 。 為vi 彼bỉ 經kinh 中trung 說thuyết 唯duy 有hữu 現hiện 十thập 二nhị 處xứ 體thể 非phi 過quá 未vị 耶da 。 不bất 爾nhĩ 。 若nhược 然nhiên 為vi 於ư 餘dư 處xứ 見kiến 有hữu 明minh 教giáo 遮già 過quá 未vị 耶da 。 不bất 見kiến 不bất 聞văn 。 處xứ 處xứ 經kinh 說thuyết 。 去khứ 來lai 二nhị 世thế 亦diệc 是thị 有hữu 耶da 。 我ngã 聞văn 何hà 緣duyên 。 違vi 背bội 聖thánh 教giáo 。 謗báng 說thuyết 有hữu 者giả 為vi 非phi 善thiện 說thuyết 。 又hựu 汝nhữ 等đẳng 說thuyết 現hiện 十thập 二nhị 處xứ 。 少thiểu 分phần 實thật 有hữu 少thiểu 分phần 實thật 無vô 。 如như 上thượng 座tòa 宗tông 色sắc 聲thanh 觸xúc 法pháp 如như 何hà 是thị 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 宗tông 。 有hữu 餘dư 但đãn 由do 。 煩phiền 惱não 增tăng 上thượng 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 唯duy 是thị 假giả 有hữu 。 豈khởi 亦diệc 是thị 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 宗tông 。 有hữu 餘dư 復phục 由do 邪tà 見kiến 增tăng 上thượng 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 自tự 性tánh 都đô 無vô 。 彼bỉ 亦diệc 說thuyết 言ngôn 。 現hiện 虛hư 幻huyễn 有hữu 。 豈khởi 如như 此thử 有hữu 而nhi 說thuyết 有hữu 言ngôn 。 亦diệc 得đắc 名danh 為vi 。 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 故cố 為vi 遮già 有hữu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 為vi 總tổng 開khai 有hữu 所sở 知tri 法pháp 。 佛Phật 為vi 梵Phạm 志Chí 說thuyết 此thử 契Khế 經Kinh 。 非phi 為vi 顯hiển 成thành 唯duy 有hữu 現hiện 在tại 一nhất 剎sát 那na 頃khoảnh 。 十thập 二nhị 處xứ 法pháp 。 故cố 諸chư 憎tăng 厭yếm 實thật 有hữu 去khứ 來lai 。 不bất 應ưng 自tự 稱xưng 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 以dĩ 此thử 與dữ 彼bỉ 都đô 無vô 論luận 宗tông 。 唯duy 隔cách 一nhất 剎sát 那na 見kiến 未vị 全toàn 同đồng 故cố 。

說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 五ngũ 十thập 一nhất