阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận
Quyển 47
尊Tôn 者Giả 眾Chúng 賢Hiền 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 四tứ 十thập 七thất

尊tôn 者giả 眾chúng 賢hiền 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

辯Biện 隨Tùy 眠Miên 品Phẩm 第đệ 五ngũ 之chi 三tam

如như 前tiền 所sở 辯biện 六lục 隨tùy 眠miên 中trung 。 由do 行hành 有hữu 殊thù 見kiến 分phân 為vi 五ngũ 。 名danh 先tiên 已dĩ 列liệt 。 自tự 體thể 如như 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

我ngã 我ngã 所sở 斷đoạn 常thường 。 撥bát 無vô 劣liệt 謂vị 勝thắng 。

非phi 因nhân 道đạo 妄vọng 謂vị 。 是thị 五ngũ 見kiến 自tự 體thể 。

論luận 曰viết 。 由do 因nhân 教giáo 力lực 有hữu 諸chư 愚ngu 夫phu 。 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 中trung 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 。 此thử 見kiến 名danh 為vi 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。 有hữu 故cố 名danh 薩tát 。 聚tụ 謂vị 迦ca 耶da 。 即tức 是thị 和hòa 合hợp 積tích 聚tụ 為vi 義nghĩa 。 迦ca 耶da 即tức 薩tát 名danh 薩tát 迦ca 耶da 。 即tức 是thị 實thật 有hữu 非phi 一nhất 為vi 義nghĩa 。 此thử 見kiến 執chấp 我ngã 。 然nhiên 我ngã 實thật 無vô 。 勿vật 無vô 所sở 緣duyên 而nhi 起khởi 此thử 見kiến 。 故cố 於ư 見kiến 境cảnh 立lập 以dĩ 有hữu 聲thanh 。 復phục 恐khủng 因nhân 斯tư 執chấp 有hữu 是thị 我ngã 。 為vi 遮già 彼bỉ 執chấp 復phục 立lập 身thân 聲thanh 。 謂vị 執chấp 我ngã 者giả 於ư 一nhất 相tương 續tục 。 或hoặc 多đa 相tương 續tục 計kế 有hữu 一nhất 我ngã 。 此thử 皆giai 非phi 身thân 。 身thân 非phi 一nhất 故cố 。 由do 如như 是thị 見kiến 緣duyên 薩tát 迦ca 耶da 。 故cố 說thuyết 名danh 為vi 薩tát 迦ca 耶da 見kiến 。 即tức 是thị 唯duy 緣duyên 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 義nghĩa 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 苾Bật 芻Sô 當đương 知tri 。 世thế 間gian 沙Sa 門Môn 。 婆Bà 羅La 門Môn 等đẳng 。 諸chư 有hữu 執chấp 我ngã 等đẳng 。 隨tùy 觀quán 見kiến 一nhất 切thiết 。 唯duy 於ư 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 起khởi 。 由do 此thử 但đãn 於ư 我ngã 我ngã 所sở 見kiến 。 世Thế 尊Tôn 標tiêu 別biệt 薩tát 迦ca 耶da 名danh 。 勿vật 以dĩ 我ngã 無vô 許hứa 智trí 緣duyên 無vô 境cảnh 。 或hoặc 智trí 緣duyên 有hữu 執chấp 我ngã 體thể 非phi 無vô 。 不bất 爾nhĩ 則tắc 應ưng 緣duyên 有hữu 漏lậu 見kiến 無vô 不bất 建kiến 立lập 薩tát 迦ca 耶da 名danh 。 經kinh 主chủ 此thử 中trung 作tác 如như 是thị 釋thích 。 壞hoại 故cố 名danh 薩tát 。 聚tụ 謂vị 迦ca 耶da 。 即tức 是thị 無vô 常thường 。 和hòa 合hợp 蘊uẩn 義nghĩa 。 迦ca 耶da 即tức 薩tát 名danh 薩tát 迦ca 耶da 。 此thử 薩tát 迦ca 耶da 即tức 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 為vi 遮già 常thường 一nhất 想tưởng 故cố 立lập 此thử 名danh 。 要yếu 此thử 想tưởng 為vi 先tiên 方phương 執chấp 我ngã 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 用dụng 標tiêu 以dĩ 薩tát 聲thanh 。 但đãn 迦ca 耶da 聲thanh 足túc 遮già 常thường 故cố 。 則tắc 應ưng 但đãn 立lập 迦ca 耶da 見kiến 名danh 。 無vô 法pháp 是thị 常thường 而nhi 可khả 聚tụ 集tập 。 何hà 用dụng 身thân 上thượng 標tiêu 以dĩ 壞hoại 聲thanh 。 即tức 於ư 所sở 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 事sự 。 執chấp 斷đoạn 執chấp 常thường 名danh 邊biên 執chấp 見kiến 。 以dĩ 妄vọng 執chấp 取thủ 斷đoạn 常thường 邊biên 故cố 。 於ư 實thật 有hữu 體thể 苦khổ 等đẳng 諦đế 中trung 。 起khởi 見kiến 撥bát 無vô 。 名danh 為vi 邪tà 見kiến 。 五ngũ 種chủng 妄vọng 見kiến 皆giai 顛điên 倒đảo 轉chuyển 。 並tịnh 應ưng 名danh 邪tà 。 而nhi 但đãn 撥bát 無vô 名danh 邪tà 見kiến 者giả 。 以dĩ 過quá 甚thậm 故cố 。 如như 說thuyết 臭xú 酥tô 惡ác 執chấp 惡ác 等đẳng 此thử 唯duy 損tổn 減giảm 餘dư 增tăng 益ích 故cố 。 於ư 劣liệt 謂vị 勝thắng 名danh 為vi 見kiến 取thủ 。 有hữu 漏lậu 名danh 劣liệt 。 聖thánh 所sở 斷đoạn 故cố 。 執chấp 劣liệt 為vi 勝thắng 總tổng 名danh 見kiến 取thủ 。 理lý 實thật 應ưng 立lập 見kiến 等đẳng 取thủ 名danh 。 略lược 去khứ 等đẳng 言ngôn 但đãn 名danh 見kiến 取thủ 。 或hoặc 見kiến 勝thắng 故cố 但đãn 舉cử 見kiến 名danh 。 以dĩ 見kiến 為vi 初sơ 取thủ 餘dư 法pháp 故cố 。 於ư 非phi 因nhân 道đạo 謂vị 因nhân 道đạo 見kiến 。 一nhất 切thiết 總tổng 說thuyết 名danh 戒giới 禁cấm 取thủ 。 謂vị 大đại 自tự 在tại 時thời 性tánh 。 或hoặc 餘dư 實thật 非phi 苦khổ 因nhân 妄vọng 起khởi 因nhân 執chấp 。 道Đạo 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 增tăng 上thượng 生sanh 道đạo 。 二nhị 決quyết 定định 勝thắng 道đạo 。 投đầu 水thủy 火hỏa 等đẳng 種chủng 種chủng 邪tà 行hành 。 非phi 生sanh 天thiên 因nhân 妄vọng 執chấp 為vi 因nhân 名danh 第đệ 一nhất 道đạo 。 唯duy 受thọ 持trì 戒giới 禁cấm 性tánh 士sĩ 夫phu 智trí 等đẳng 。 非phi 解giải 脫thoát 因nhân 。 妄vọng 執chấp 為vi 因nhân 。 名danh 第đệ 二nhị 道đạo 。 如như 前tiền 際tế 等đẳng 或hoặc 戒giới 禁cấm 勝thắng 。 是thị 故cố 但đãn 立lập 戒giới 禁cấm 取thủ 名danh 。 應ưng 知tri 五ngũ 見kiến 自tự 體thể 如như 是thị 。 若nhược 於ư 自tự 在tại 等đẳng 非phi 因nhân 計kế 因nhân 。 如như 是thị 戒giới 禁cấm 取thủ 迷mê 於ư 因nhân 義nghĩa 。 此thử 見kiến 何hà 故cố 非phi 見kiến 集tập 斷đoạn 。 頌tụng 曰viết 。

於ư 大đại 自tự 在tại 等đẳng 。 非phi 因nhân 妄vọng 執chấp 因nhân 。

從tùng 常thường 我ngã 倒đảo 生sanh 。 故cố 唯duy 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。

論luận 曰viết 。 於ư 自tự 在tại 等đẳng 非phi 因nhân 計kế 因nhân 。 彼bỉ 必tất 不bất 能năng 觀quán 察sát 深thâm 理lý 。 但đãn 於ư 自tự 在tại 等đẳng 諸chư 蘊uẩn 麁thô 果quả 義nghĩa 。 妄vọng 謂vị 是thị 常thường 一nhất 我ngã 作tác 者giả 。 此thử 為vi 上thượng 首thủ 方phương 執chấp 為vi 因nhân 。 是thị 故cố 此thử 執chấp 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 謂vị 執chấp 我ngã 者giả 是thị 有hữu 身thân 見kiến 。 於ư 苦khổ 果quả 義nghĩa 妄vọng 執chấp 為vi 我ngã 。 故cố 現hiện 觀quán 苦khổ 。 我ngã 見kiến 即tức 除trừ 。 無vô 我ngã 智trí 生sanh 非phi 於ư 後hậu 位vị 。 若nhược 有hữu 身thân 見kiến 見kiến 集tập 等đẳng 斷đoạn 。 於ư 相tương 續tục 中trung 我ngã 見kiến 隨tùy 故cố 。 則tắc 無vô 我ngã 智trí 應ưng 不bất 得đắc 生sanh 。 以dĩ 見kiến 唯duy 法pháp 時thời 我ngã 見kiến 則tắc 滅diệt 故cố 。 無vô 我ngã 智trí 起khởi 我ngã 見kiến 已dĩ 除trừ 。 然nhiên 有hữu 身thân 見kiến 於ư 自tự 在tại 等đẳng 相tương 續tục 法pháp 中trung 計kế 一nhất 我ngã 已dĩ 。 次thứ 即tức 於ư 彼bỉ 相tướng 續tục 法pháp 上thượng 。 起khởi 邊biên 執chấp 見kiến 計kế 度độ 為vi 常thường 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 於ư 自tự 在tại 等đẳng 法pháp 。 常thường 我ngã 二nhị 執chấp 唯duy 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 故cố 有hữu 頌tụng 言ngôn 。

未vị 如như 實thật 見kiến 苦khổ 。 便tiện 見kiến 彼bỉ 為vi 我ngã 。

若nhược 如như 實thật 見kiến 苦khổ 。 則tắc 不bất 見kiến 為vi 我ngã 。

由do 此thử 已dĩ 顯hiển 滅diệt 邊biên 執chấp 見kiến 。 以dĩ 無vô 我ngã 論luận 宗tông 斷đoạn 見kiến 是thị 正chánh 見kiến 攝nhiếp 。 執chấp 有hữu 我ngã 論luận 者giả 斷đoạn 見kiến 是thị 邊biên 執chấp 見kiến 。 故cố 知tri 二nhị 見kiến 俱câu 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 以dĩ 無vô 常thường 等đẳng 諸chư 無vô 漏lậu 行hành 見kiến 苦Khổ 諦Đế 時thời 二nhị 見kiến 既ký 滅diệt 。 於ư 自tự 在tại 等đẳng 非phi 因nhân 計kế 因nhân 。 隨tùy 二nhị 見kiến 生sanh 亦diệc 俱câu 時thời 滅diệt 。 故cố 說thuyết 計kế 因nhân 執chấp 唯duy 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 然nhiên 於ư 非phi 道đạo 計kế 為vi 道đạo 中trung 。 若nhược 違vi 見kiến 道đạo 強cường/cưỡng 則tắc 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 。 豈khởi 不bất 如như 計kế 自tự 在tại 等đẳng 為vi 因nhân 。 執chấp 苦khổ 為vi 因nhân 。 唯duy 許hứa 見kiến 苦khổ 斷đoạn 非phi 見kiến 集tập 斷đoạn 。 如như 是thị 亦diệc 應ưng 於ư 非phi 道đạo 計kế 道đạo 執chấp 苦khổ 為vi 道đạo 。 唯duy 許hứa 見kiến 苦khổ 斷đoạn 非phi 見kiến 道đạo 斷đoạn 。 此thử 難nạn/nan 不bất 然nhiên 以dĩ 於ư 苦Khổ 諦Đế 見kiến 為vi 無vô 常thường 等đẳng 非phi 。 彼bỉ 對đối 治trị 故cố 。 謂vị 若nhược 有hữu 執chấp 自tự 在tại 等đẳng 為vi 因nhân 。 必tất 先tiên 計kế 為vi 無vô 始thỉ 無vô 終chung 等đẳng 故cố 。 此thử 因nhân 執chấp 唯duy 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 以dĩ 無vô 常thường 等đẳng 想tưởng 治trị 常thường 等đẳng 想tưởng 故cố 非phi 見kiến 苦Khổ 諦Đế 。 無vô 常thường 等đẳng 時thời 。 能năng 治trị 非phi 道đạo 計kế 為vi 道đạo 執chấp 。 故cố 彼bỉ 道đạo 執chấp 非phi 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 由do 此thử 亦diệc 遮già 見kiến 集tập 所sở 斷đoạn 。 由do 見kiến 因nhân 等đẳng 非phi 彼bỉ 治trị 故cố 。 謂vị 非phi 於ư 集tập 見kiến 因nhân 等đẳng 時thời 能năng 治trị 非phi 道đạo 計kế 為vi 道đạo 執chấp 。 要yếu 於ư 道Đạo 諦Đế 見kiến 道đạo 等đẳng 時thời 。 方phương 能năng 治trị 彼bỉ 非phi 道đạo 道đạo 執chấp 故cố 。 彼bỉ 道đạo 執chấp 應ưng 見kiến 道đạo 斷đoạn 。 若nhược 爾nhĩ 如như 是thị 非phi 道đạo 道đạo 執chấp 。 理lý 必tất 應ưng 通thông 見kiến 集tập 滅diệt 斷đoạn 。 謂vị 如như 邪tà 見kiến 撥bát 無vô 真chân 道đạo 。 後hậu 即tức 計kế 此thử 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 此thử 戒giới 禁cấm 取thủ 許hứa 見kiến 道đạo 斷đoạn 。 如như 是thị 邪tà 見kiến 。 撥bát 無vô 集tập 滅diệt 。 後hậu 亦diệc 計kế 為vi 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 彼bỉ 二nhị 戒giới 禁cấm 取thủ 應ưng 見kiến 集tập 滅diệt 斷đoạn 。 此thử 難nạn/nan 不bất 然nhiên 。 體thể 不bất 成thành 故cố 。 謂vị 戒giới 禁cấm 取thủ 其kỳ 體thể 有hữu 二nhị 。 一nhất 非phi 因nhân 計kế 因nhân 。 二nhị 非phi 道đạo 計kế 道đạo 。 若nhược 有hữu 計kế 彼bỉ 謗báng 集tập 邪tà 見kiến 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 豈khởi 不bất 此thử 見kiến 無vô 斷đoạn 集tập 用dụng 則tắc 不bất 應ưng 生sanh 。 以dĩ 都đô 無vô 心tâm 信tín 有hữu 因nhân 故cố 。 又hựu 苦khổ 與dữ 集tập 無vô 別biệt 物vật 故cố 。 自tự 在tại 等đẳng 蘊uẩn 亦diệc 應ưng 被bị 撥bát 。 若nhược 有hữu 計kế 彼bỉ 謗báng 滅diệt 邪tà 見kiến 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 豈khởi 不bất 此thử 見kiến 無vô 證chứng 滅diệt 用dụng 則tắc 不bất 應ưng 生sanh 。 如như 何hà 撥bát 無vô 滅Diệt 諦Đế 見kiến 後hậu 計kế 滅diệt 方phương 便tiện 非phi 不bất 唐đường 捐quyên 。 如như 是thị 不bất 成thành 戒giới 禁cấm 取thủ 體thể 而nhi 言ngôn 應ưng 有hữu 。 故cố 彼bỉ 非phi 難nạn/nan 。 如như 何hà 非phi 難nạn/nan 。 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 戒giới 禁cấm 取thủ 體thể 亦diệc 應ưng 不bất 成thành 。 以dĩ 於ư 撥bát 無vô 道Đạo 諦Đế 見kiến 後hậu 即tức 計kế 有hữu 道đạo 應ưng 不bất 成thành 故cố 。 謂vị 緣duyên 道Đạo 諦Đế 邪tà 見kiến 或hoặc 疑nghi 。 若nhược 撥bát 若nhược 疑nghi 無vô 解giải 脫thoát 道đạo 。 如như 何hà 即tức 執chấp 此thử 能năng 得đắc 永vĩnh 清thanh 淨tịnh 。 此thử 戒giới 禁cấm 取thủ 體thể 非phi 不bất 成thành 。 以dĩ 許hứa 有hữu 於ư 謗báng 道đạo 邪tà 見kiến 執chấp 為vi 能năng 證chứng 永vĩnh 清thanh 淨tịnh 道đạo 。 由do 彼bỉ 計kế 為vi 如như 理lý 解giải 故cố 。 謂vị 彼bỉ 先tiên 以dĩ 餘dư 解giải 脫thoát 道đạo 蘊uẩn 在tại 心tâm 中trung 。 後hậu 執chấp 非phi 謗báng 真chân 道đạo 邪tà 見kiến 為vi 如như 理lý 覺giác 。 言ngôn 如như 理lý 者giả 。 彼bỉ 謂vị 撥bát 疑nghi 真chân 解giải 脫thoát 道đạo 是thị 不bất 顛điên 倒đảo 。 以dĩ 如như 理lý 故cố 執chấp 為vi 淨tịnh 因nhân 。 由do 此thử 得đắc 成thành 戒giới 禁cấm 取thủ 體thể 。 彼bỉ 心tâm 所sở 蘊uẩn 餘dư 解giải 脫thoát 道đạo 非phi 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 。 戒giới 禁cấm 取thủ 所sở 緣duyên 以dĩ 彼bỉ 唯duy 緣duyên 自tự 部bộ 法pháp 故cố 。 道đạo 有hữu 多đa 類loại 於ư 理lý 無vô 失thất 。 由do 此thử 經Kinh 主chủ 所sở 作tác 是thị 言ngôn 。 若nhược 彼bỉ 撥bát 無vô 真chân 解giải 脫thoát 道đạo 。 妄vọng 執chấp 別biệt 有hữu 餘dư 清thanh 淨tịnh 因nhân 。 是thị 則tắc 執chấp 餘dư 能năng 得đắc 清thanh 淨tịnh 非phi 邪tà 見kiến 等đẳng 。 此thử 緣duyên 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 諸chư 法pháp 理lý 亦diệc 不bất 成thành 。 彼bỉ 全toàn 未vị 詳tường 對đối 法pháp 宗tông 義nghĩa 。 若nhược 爾nhĩ 見kiến 滅Diệt 諦Đế 所sở 斷đoạn 戒giới 禁cấm 取thủ 。 體thể 亦diệc 應ưng 成thành 。 與dữ 道đạo 同đồng 故cố 。 謂vị 有hữu 先tiên 以dĩ 餘dư 解giải 脫thoát 處xứ 蘊uẩn 在tại 心tâm 中trung 後hậu 執chấp 謗báng 真chân 解giải 脫thoát 邪tà 見kiến 為vi 如như 理lý 覺giác 。 以dĩ 如như 理lý 故cố 執chấp 為vi 淨tịnh 因nhân 。 如như 前tiền 應ưng 成thành 戒giới 禁cấm 取thủ 體thể 。 無vô 如như 是thị 理lý 。 總tổng 計kế 解giải 脫thoát 是thị 常thường 是thị 寂tịch 執chấp 謗báng 彼bỉ 心tâm 為vi 清thanh 淨tịnh 因nhân 。 理lý 不bất 成thành 故cố 。 如như 計kế 涅Niết 槃Bàn 體thể 實thật 非phi 實thật 。 謂vị 若nhược 希hy 求cầu 。 解giải 脫thoát 方phương 便tiện 。 彼bỉ 應ưng 必tất 定định 計kế 有hữu 解giải 脫thoát 。 諸chư 計kế 解giải 脫thoát 決quyết 定định 有hữu 者giả 。 必tất 應ưng 許hứa 彼bỉ 體thể 是thị 常thường 寂tịch 。 若nhược 不bất 許hứa 爾nhĩ 不bất 應ưng 希hy 求cầu 。 如như 正Chánh 法Pháp 中trung 於ư 涅Niết 槃Bàn 體thể 。 雖tuy 有hữu 謂vị 實thật 謂vị 非phi 實thật 異dị 。 而nhi 同đồng 許hứa 彼bỉ 是thị 常thường 是thị 寂tịch 故cố 。 於ư 非phi 撥bát 俱câu 見kiến 為vi 過quá 如như 是thị 。 若nhược 有hữu 以dĩ 餘dư 解giải 脫thoát 蘊uẩn 在tại 心tâm 中trung 。 彼bỉ 必tất 總tổng 計kế 涅Niết 槃Bàn 常thường 寂tịch 。 由do 此thử 不bất 執chấp 謗báng 解giải 脫thoát 見kiến 為vi 如như 理lý 解giải 。 故cố 見kiến 滅diệt 所sở 斷đoạn 戒giới 禁cấm 取thủ 定định 無vô 。 又hựu 如như 天thiên 授thọ 。 雖tuy 總tổng 許hứa 有hữu 常thường 寂tịch 涅Niết 槃Bàn 。 而nhi 離ly 八bát 支chi 別biệt 計kế 五ngũ 法pháp 為vi 解giải 脫thoát 道đạo 。 外ngoại 道đạo 所sở 計kế 理lý 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 是thị 故cố 有hữu 於ư 八Bát 支Chi 聖Thánh 道Đạo 。 能năng 謗báng 邪tà 見kiến 。 謂vị 如như 理lý 覺giác 無vô 於ư 謗báng 滅diệt 。 謂vị 如như 理lý 解giải 以dĩ 戒giới 禁cấm 等đẳng 自tự 體thể 行hành 相tương/tướng 與dữ 聖thánh 道Đạo 殊thù 。 無vô 謂vị 涅Niết 槃Bàn 常thường 寂tịch 體thể 相tướng 。 有hữu 差sai 別biệt 者giả 。 是thị 故cố 無vô 滅diệt 與dữ 道đạo 同đồng 義nghĩa 。 有hữu 餘dư 師sư 言ngôn 。 有hữu 執chấp 於ư 道đạo 謂vị 非phi 道đạo 邪tà 見kiến 為vi 道đạo 戒giới 禁cấm 取thủ 。 不bất 言ngôn 此thử 是thị 彼bỉ 滅diệt 道đạo 故cố 。 設thiết 執chấp 於ư 滅diệt 謂vị 非phi 滅diệt 邪tà 見kiến 。 言ngôn 此thử 是thị 道đạo 戒giới 禁cấm 取thủ 不bất 成thành 。 謂vị 執chấp 此thử 為vi 所sở 撥bát 滅diệt 道đạo 定định 不bất 應ưng 理lý 。 適thích 撥bát 無vô 故cố 。 若nhược 執chấp 此thử 為vi 餘dư 涅Niết 槃Bàn 道Đạo 。 則tắc 應ưng 一nhất 體thể 有hữu 二nhị 解giải 能năng 。 見kiến 此thử 是thị 彼bỉ 得đắc 方phương 便tiện 故cố 。 又hựu 無vô 見kiến 滅diệt 所sở 斷đoạn 諸chư 法pháp 。 用dụng 餘dư 部bộ 法pháp 為vi 所sở 緣duyên 義nghĩa 。 然nhiên 彼bỉ 外ngoại 道đạo 必tất 應ưng 計kế 度độ 餘dư 苦khổ 差sai 別biệt 。 為vì 解giải 脫thoát 故cố 。 今kim 應ưng 思tư 擇trạch 非phi 道đạo 計kế 道đạo 。 謂vị 執chấp 戒giới 禁cấm 。 為vi 解giải 脫thoát 因nhân 。 或hoặc 執chấp 我ngã 見kiến 能năng 證chứng 解giải 脫thoát 。 此thử 為vi 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 為vi 見kiến 道đạo 斷đoạn 耶da 。 若nhược 執chấp 二nhị 俱câu 見kiến 苦khổ 斷đoạn 者giả 。 則tắc 見kiến 道đạo 斷đoạn 畢tất 竟cánh 應ưng 無vô 。 或hoặc 應ưng 說thuyết 別biệt 因nhân 等đẳng 。 非phi 道đạo 計kế 道đạo 何hà 緣duyên 此thử 二nhị 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 所sở 餘dư 乃nãi 是thị 見kiến 道đạo 斷đoạn 耶da 。 若nhược 執chấp 二nhị 俱câu 見kiến 道đạo 斷đoạn 者giả 。 應ưng 說thuyết 何hà 故cố 見kiến 道đạo 斷đoạn 耶da 。 非phi 見kiến 道đạo 時thời 能năng 了liễu 彼bỉ 境cảnh 。 或hoặc 了liễu 彼bỉ 自tự 體thể 。 或hoặc 斷đoạn 彼bỉ 所sở 緣duyên 。 或hoặc 應ưng 遍biến 知tri 建kiến 立lập 理lý 壞hoại 。 謂vị 若nhược 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 隨tùy 眠miên 。 能năng 緣duyên 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 為vi 境cảnh 。 誰thùy 遮già 遍biến 知tri 建kiến 立lập 壞hoại 失thất 。 如như 現hiện 觀quán 位vị 苦khổ 智trí 已dĩ 生sanh 集tập 智trí 未vị 生sanh 。 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 猶do 為vi 見kiến 集tập 所sở 斷đoạn 緣duyên 縛phược 。 雖tuy 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 未vị 立lập 遍biến 知tri 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 滅diệt 智trí 已dĩ 生sanh 道đạo 智trí 未vị 生sanh 。 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 猶do 為vi 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 緣duyên 縛phược 。 亦diệc 應ưng 雖tuy 斷đoạn 未vị 立lập 遍biến 知tri 。 然nhiên 非phi 所sở 許hứa 應ưng 辯biện 理lý 趣thú 。 我ngã 宗tông 說thuyết 二nhị 俱câu 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 如như 本bổn 論luận 言ngôn 有hữu 諸chư 外ngoại 道đạo 。 起khởi 如như 是thị 見kiến 。 立lập 如như 是thị 論luận 。 若nhược 有hữu 士sĩ 夫phu 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 受thọ 持trì 牛ngưu 戒giới 鹿lộc 戒giới 狗cẩu 戒giới 。 便tiện 得đắc 清thanh 淨tịnh 。 解giải 脫thoát 出xuất 離ly 。 永vĩnh 超siêu 眾chúng 苦khổ 樂lạc 至chí 超siêu 苦khổ 樂lạc 處xứ 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 非phi 因nhân 執chấp 因nhân 。 一nhất 切thiết 應ưng 知tri 是thị 戒giới 禁cấm 取thủ 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 如như 彼bỉ 廣quảng 說thuyết 。 此thử 復phục 何hà 因nhân 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 唯duy 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 緣duyên 牛ngưu 戒giới 等đẳng 故cố 。 但đãn 計kế 麁thô 果quả 為vi 彼bỉ 因nhân 故cố 。 由do 此thử 己kỷ 遮già 經kinh 主chủ 所sở 難nạn/nan 。 迷mê 苦Khổ 諦Đế 故cố 有hữu 太thái 過quá 失thất 。 緣duyên 有hữu 漏lậu 惑hoặc 皆giai 迷mê 苦khổ 故cố 。 以dĩ 非phi 一nhất 切thiết 緣duyên 有hữu 漏lậu 惑hoặc 皆giai 以dĩ 果quả 苦khổ 。 為vi 所sở 緣duyên 故cố 。 如như 何hà 得đắc 有hữu 太thái 過quá 失thất 耶da 。 非phi 許hứa 二nhị 俱câu 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 便tiện 畢tất 竟cánh 無vô 。 非phi 道đạo 計kế 道đạo 有hữu 二nhị 類loại 故cố 。 一nhất 緣duyên 戒giới 禁cấm 等đẳng 。 二nhị 緣duyên 親thân 迷mê 道đạo 。 緣duyên 戒giới 禁cấm 等đẳng 違vi 悟ngộ 道đạo 信tín 。 力lực 不bất 如như 緣duyên 親thân 迷mê 道đạo 者giả 。 緣duyên 戒giới 禁cấm 等đẳng 者giả 。 行hành 相tương/tướng 極cực 麁thô 故cố 。 不bất 遠viễn 隨tùy 逐trục 故cố 。 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 不bất 堅kiên 故cố 。 少thiểu 設thiết 劬cù 勞lao 。 即tức 便tiện 斷đoạn 滅diệt 。 緣duyên 親thân 迷mê 道đạo 與dữ 此thử 相tương 違vi 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 非phi 道đạo 計kế 道đạo 。 諸chư 戒giới 禁cấm 取thủ 有hữu 二nhị 類loại 別biệt 。 一nhất 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 二nhị 見kiến 道đạo 斷đoạn 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 常thường 我ngã 倒đảo 生sanh 。 為vi 但đãn 有hữu 斯tư 二nhị 種chủng 顛điên 倒đảo 。 不bất 爾nhĩ 。 顛điên 倒đảo 總tổng 有hữu 四tứ 種chủng 。 一nhất 於ư 無vô 常thường 執chấp 常thường 顛điên 倒đảo 。 二nhị 於ư 諸chư 苦khổ 執chấp 樂nhạo/nhạc/lạc 顛điên 倒đảo 。 三tam 於ư 不bất 淨tịnh 執chấp 淨tịnh 顛điên 倒đảo 。 四tứ 於ư 無vô 我ngã 執chấp 我ngã 顛điên 倒đảo 。 如như 是thị 四tứ 倒đảo 其kỳ 體thể 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

四tứ 顛điên 倒đảo 自tự 體thể 。 謂vị 從tùng 於ư 三tam 見kiến 。

唯duy 倒đảo 推thôi 增tăng 故cố 。 想tưởng 心tâm 隨tùy 見kiến 力lực 。

論luận 曰viết 。 從tùng 於ư 三tam 見kiến 立lập 四tứ 倒đảo 體thể 。 謂vị 邊biên 見kiến 中trung 唯duy 取thủ 常thường 見kiến 以dĩ 為vi 常thường 倒đảo 。 諸chư 見kiến 取thủ 中trung 取thủ 計kế 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 倒đảo 。 有hữu 身thân 見kiến 中trung 唯duy 取thủ 我ngã 見kiến 以dĩ 為vi 我ngã 倒đảo 。 如như 是thị 所sở 說thuyết 。 是thị 一nhất 師sư 宗tông 。 然nhiên 毘tỳ 婆bà 沙sa 。 決quyết 定định 義nghĩa 者giả 。 約ước 部bộ 分phân 別biệt 十thập 二nhị 見kiến 中trung 。 唯duy 二nhị 見kiến 半bán 是thị 顛điên 倒đảo 體thể 。 謂vị 有hữu 身thân 見kiến 苦khổ 見kiến 取thủ 全toàn 。 邊biên 執chấp 見kiến 中trung 取thủ 計kế 常thường 分phần/phân 。 斷đoạn 常thường 二nhị 見kiến 。 行hành 相tương/tướng 互hỗ 違vi 。 故cố 可khả 說thuyết 言ngôn 二nhị 體thể 各các 別biệt 。 諸chư 計kế 我ngã 論luận 者giả 。 即tức 執chấp 我ngã 於ư 彼bỉ 有hữu 自tự 在tại 力lực 。 是thị 我ngã 所sở 見kiến 。 此thử 即tức 我ngã 見kiến 由do 二nhị 門môn 轉chuyển 。 豈khởi 不bất 諸chư 煩phiền 惱não 皆giai 顛điên 倒đảo 轉chuyển 。 故cố 應ưng 皆giai 是thị 倒đảo 非phi 唯duy 四tứ 種chủng 。 不bất 爾nhĩ 建kiến 立lập 倒đảo 相tương/tướng 異dị 故cố 。 何hà 謂vị 倒đảo 相tương/tướng 。 謂vị 具cụ 三tam 因nhân 。 何hà 謂vị 三tam 因nhân 。 一nhất 向hướng 倒đảo 故cố 。 推thôi 度độ 性tánh 故cố 。 妄vọng 增tăng 益ích 故cố 。 增tăng 聲thanh 亦diệc 顯hiển 體thể 增tăng 勝thắng 故cố 。 非phi 餘dư 煩phiền 惱não 具cụ 此thử 三tam 因nhân 。 謂vị 戒giới 禁cấm 取thủ 非phi 一nhất 向hướng 倒đảo 所sở 計kế 。 容dung 有hữu 能năng 離ly 欲dục 染nhiễm 等đẳng 故cố 。 少thiểu 分phần 別biệt 時thời 得đắc 清thanh 淨tịnh 故cố 。 斷đoạn 見kiến 邪tà 見kiến 非phi 妄vọng 增tăng 益ích 。 於ư 壞hoại 事sự 門môn 此thử 二nhị 轉chuyển 故cố 。 餘dư 部bộ 見kiến 取thủ 非phi 增tăng 勝thắng 故cố 。 所sở 餘dư 煩phiền 惱não 非phi 推thôi 度độ 故cố 。 由do 此thử 顛điên 倒đảo 唯duy 四tứ 非phi 餘dư 。 豈khởi 不bất 經kinh 中trung 說thuyết 諸chư 顛điên 倒đảo 總tổng 有hữu 十thập 二nhị 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 於ư 無vô 常thường 計kế 常thường 。 有hữu 想tưởng 心tâm 見kiến 倒đảo 。 於ư 苦khổ 不bất 淨tịnh 無vô 我ngã 亦diệc 然nhiên 。 不bất 爾nhĩ 想tưởng 心tâm 非phi 推thôi 度độ 故cố 。 隨tùy 見kiến 倒đảo 力lực 亦diệc 立lập 倒đảo 名danh 。 與dữ 見kiến 相tương 應ứng 。 行hành 相tương/tướng 同đồng 故cố 。 然nhiên 非phi 受thọ 等đẳng 亦diệc 如như 想tưởng 心tâm 。 可khả 立lập 倒đảo 名danh 。 有hữu 別biệt 因nhân 故cố 。 謂vị 於ư 無vô 常thường 等đẳng 起khởi 常thường 等đẳng 見kiến 時thời 。 必tất 由do 境cảnh 中trung 取thủ 常thường 等đẳng 相tương/tướng 。 能năng 取thủ 相tương/tướng 者giả 是thị 想tưởng 非phi 餘dư 。 故cố 立lập 倒đảo 名danh 非phi 於ư 受thọ 等đẳng 。 又hựu 治trị 倒đảo 慧tuệ 亦diệc 立lập 想tưởng 名danh 。 謂vị 無vô 常thường 等đẳng 行hành 中trung 。 說thuyết 為vi 無vô 常thường 等đẳng 想tưởng 。 由do 慧tuệ 與dữ 想tưởng 近cận 相tương/tướng 資tư 故cố 。 相tương 從tùng 立lập 名danh 。 受thọ 等đẳng 不bất 爾nhĩ 。 由do 所sở 依y 力lực 有hữu 倒đảo 推thôi 增tăng 。 取thủ 境cảnh 相tướng 成thành 故cố 心tâm 名danh 倒đảo 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 心tâm 引dẫn 世thế 間gian 於ư 惑hoặc 瀑bộc 流lưu 處xứ 處xứ 漂phiêu 溺nịch 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 說thuyết 。 唯duy 想tưởng 與dữ 心tâm 可khả 立lập 倒đảo 名danh 。 世thế 極cực 成thành 故cố 。 謂vị 心tâm 想tưởng 倒đảo 世thế 間gian 極cực 成thành 。 受thọ 等đẳng 不bất 然nhiên 。 故cố 經kinh 不bất 說thuyết 。 由do 此thử 心tâm 想tưởng 隨tùy 見kiến 倒đảo 力lực 立lập 顛điên 倒đảo 名danh 非phi 於ư 受thọ 等đẳng 。 上thượng 座tòa 於ư 此thử 言ngôn 以dĩ 何hà 緣duyên 。 顛điên 倒đảo 唯duy 三tam 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 唯duy 有hữu 爾nhĩ 所sở 應ưng 成thành 倒đảo 故cố 。 謂vị 此thử 三tam 倒đảo 。 想tưởng 倒đảo 攝nhiếp 想tưởng 。 心tâm 倒đảo 攝nhiếp 識thức 。 見kiến 倒đảo 攝nhiếp 行hành 。 不bất 可khả 說thuyết 受thọ 亦diệc 倒đảo 所sở 攝nhiếp 。 觸xúc 為vi 因nhân 生sanh 如như 應ưng 領lãnh 故cố 。 豈khởi 不bất 行hành 蘊uẩn 更cánh 有hữu 所sở 餘dư 作tác 意ý 等đẳng 法pháp 彼bỉ 何hà 非phi 倒đảo 。 不bất 爾nhĩ 但đãn 由do 彼bỉ 顛điên 倒đảo 故cố 。 令linh 心tâm 想tưởng 見kiến 成thành 顛điên 倒đảo 體thể 。 故cố 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 所sở 有hữu 無vô 量lượng 。 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 一nhất 切thiết 皆giai 由do 。 非phi 理lý 作tác 意ý 。 為vi 根căn 本bổn 起khởi 。 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 一nhất 切thiết 皆giai 是thị 。 作tác 意ý 所sở 生sanh 觸xúc 為vi 其kỳ 集tập 。 由do 此thử 證chứng 知tri 。 想tưởng 心tâm 見kiến 倒đảo 。 皆giai 非phi 理lý 作tác 意ý 。 無vô 明minh 觸xúc 所sở 生sanh 。 由do 彼bỉ 倒đảo 故cố 此thử 成thành 倒đảo 體thể 。 今kim 觀quán 彼bỉ 說thuyết 前tiền 後hậu 相tương 違vi 。 由do 是thị 定định 知tri 非phi 契Khế 經Kinh 義nghĩa 。 若nhược 想tưởng 心tâm 見kiến 由do 從tùng 非phi 理lý 作tác 意ý 等đẳng 生sanh 。 彼bỉ 顛điên 倒đảo 故cố 此thử 成thành 倒đảo 體thể 。 受thọ 亦diệc 非phi 理lý 作tác 意ý 。 等đẳng 生sanh 何hà 緣duyên 非phi 倒đảo 。 若nhược 受thọ 從tùng 倒đảo 作tác 意ý 等đẳng 生sanh 。 非phi 顛điên 倒đảo 者giả 。 想tưởng 心tâm 見kiến 三tam 應ưng 非phi 倒đảo 體thể 。 無vô 別biệt 因nhân 故cố 。 又hựu 言ngôn 不bất 可khả 受thọ 亦diệc 倒đảo 。 攝nhiếp 觸xúc 為vi 因nhân 生sanh 如như 應ưng 領lãnh 故cố 。 豈khởi 不bất 想tưởng 倒đảo 亦diệc 應ưng 不bất 成thành 。 觸xúc 為vi 因nhân 生sanh 如như 應ưng 想tưởng 故cố 。 由do 說thuyết 想tưởng 等đẳng 倒đảo 無vô 明minh 觸xúc 所sở 生sanh 。 豈khởi 不bất 觸xúc 為vi 因nhân 如như 應ưng 領lãnh 。 故cố 彌di 能năng 證chứng 受thọ 體thể 是thị 顛điên 倒đảo 攝nhiếp 。 受thọ 亦diệc 無vô 明minh 觸xúc 所sở 生sanh 故cố 。 由do 此thử 彼bỉ 說thuyết 唯duy 有hữu 爾nhĩ 所sở 應ưng 成thành 倒đảo 故cố 。 倒đảo 唯duy 有hữu 三tam 不bất 增tăng 減giảm 者giả 。 言ngôn 成thành 無vô 義nghĩa 。 又hựu 若nhược 非phi 理lý 作tác 意ý 力lực 故cố 。 想tưởng 等đẳng 成thành 倒đảo 。 非phi 理lý 作tác 意ý 。 亦diệc 應ưng 是thị 倒đảo 然nhiên 曾tằng 不bất 說thuyết 。 故cố 彼bỉ 所sở 言ngôn 從tùng 自tự 執chấp 起khởi 。 或hoặc 雖tuy 許hứa 彼bỉ 體thể 是thị 顛điên 倒đảo 。 而nhi 不bất 說thuyết 為vi 顛điên 倒đảo 體thể 者giả 。 則tắc 應ưng 想tưởng 等đẳng 亦diệc 不bất 說thuyết 倒đảo 。 是thị 則tắc 違vi 害hại 經kinh 說thuyết 倒đảo 名danh 。 若nhược 謂vị 如như 仁nhân 有hữu 別biệt 因nhân 故cố 。 雖tuy 由do 見kiến 力lực 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 皆giai 有hữu 倒đảo 義nghĩa 。 而nhi 經kinh 但đãn 說thuyết 想tưởng 心tâm 倒đảo 名danh 。 非phi 餘dư 受thọ 等đẳng 。 我ngã 宗tông 亦diệc 爾nhĩ 。 即tức 由do 此thử 因nhân 。 是thị 故cố 定định 無vô 想tưởng 等đẳng 非phi 倒đảo 。 或hoặc 餘dư 是thị 倒đảo 違vi 經kinh 過quá 失thất 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 不bất 相tương 似tự 故cố 。 謂vị 如như 我ngã 宗tông 由do 見kiến 勢thế 力lực 。 雖tuy 心tâm 心tâm 所sở 皆giai 有hữu 倒đảo 義nghĩa 。 由do 別biệt 因nhân 故cố 唯duy 於ư 想tưởng 心tâm 立lập 顛điên 倒đảo 名danh 。 非phi 於ư 受thọ 等đẳng 。 然nhiên 所sở 由do 見kiến 正chánh 立lập 倒đảo 名danh 。 如như 是thị 汝nhữ 宗tông 由do 作tác 意ý 力lực 。 令linh 心tâm 心tâm 所sở 皆giai 有hữu 倒đảo 義nghĩa 。 所sở 由do 作tác 意ý 應ưng 立lập 倒đảo 名danh 。 又hựu 如như 我ngã 宗tông 想tưởng 等đẳng 體thể 非phi 倒đảo 。 但đãn 由do 見kiến 力lực 假giả 立lập 以dĩ 倒đảo 名danh 。 真chân 實thật 倒đảo 名danh 目mục 所sở 由do 見kiến 。 汝nhữ 宗tông 應ưng 亦diệc 爾nhĩ 。 由do 作tác 意ý 力lực 。 想tưởng 等đẳng 實thật 非phi 倒đảo 假giả 立lập 倒đảo 名danh 。 則tắc 真chân 實thật 倒đảo 名danh 目mục 所sở 由do 作tác 意ý 。 不bất 應ưng 由do 非phi 倒đảo 諸chư 法pháp 勢thế 力lực 。 令linh 餘dư 非phi 倒đảo 法pháp 得đắc 倒đảo 名danh 故cố 。 又hựu 何hà 不bất 許hứa 由do 想tưởng 勢thế 力lực 。 能năng 令linh 作tác 意ý 成thành 顛điên 倒đảo 體thể 。 要yếu 由do 妄vọng 想tưởng 取thủ 相tương/tướng 勢thế 力lực 。 方phương 起khởi 俱câu 生sanh 。 非phi 理lý 作tác 意ý 。 故cố 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 由do 取thủ 相tương/tướng 勢thế 力lực 能năng 令linh 貪tham 等đẳng 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 生sanh 。 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 由do 想tưởng 亂loạn 倒đảo 故cố 心tâm 焦tiêu 熱nhiệt 。 不bất 言ngôn 心tâm 熱nhiệt 由do 於ư 非phi 理lý 作tác 意ý 故cố 生sanh 。 又hựu 理lý 應ưng 由do 勝thắng 倒đảo 法pháp 力lực 。 令linh 想tưởng 心tâm 體thể 亦diệc 名danh 顛điên 倒đảo 理lý 非phi 作tác 意ý 倒đảo 勝thắng 想tưởng 等đẳng 。 如như 何hà 但đãn 言ngôn 由do 作tác 意ý 力lực 想tưởng 等đẳng 成thành 倒đảo 非phi 想tưởng 等đẳng 力lực 。 能năng 令linh 作tác 意ý 成thành 顛điên 倒đảo 耶da 。 故cố 彼bỉ 所sở 言ngôn 唯duy 憑bằng 自tự 執chấp 。 又hựu 經kinh 亦diệc 說thuyết 欲dục 為vi 法pháp 本bổn 。 或hoặc 說thuyết 煩phiền 惱não 無vô 明minh 為vi 根căn 。 如như 何hà 不bất 言ngôn 由do 彼bỉ 勢thế 力lực 。 能năng 令linh 想tưởng 等đẳng 亦diệc 成thành 顛điên 倒đảo 。 但đãn 說thuyết 顛điên 倒đảo 由do 作tác 意ý 成thành 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 依y 對đối 法pháp 理lý 。 立lập 顛điên 倒đảo 體thể 。 最tối 為vi 殊thù 勝thắng 。 如như 是thị 諸chư 倒đảo 何hà 所sở 斷đoạn 耶da 。 正chánh 理lý 論luận 者giả 言ngôn 。 唯duy 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 以dĩ 常thường 顛điên 倒đảo 等đẳng 唯duy 於ư 苦khổ 轉chuyển 故cố 。 了liễu 無vô 常thường 等đẳng 覺giác 唯duy 緣duyên 苦khổ 生sanh 。 故cố 不bất 應ưng 後hậu 見kiến 集tập 滅diệt 道đạo 時thời 。 方phương 捨xả 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 見kiến 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 便tiện 違vi 經kinh 論luận 正chánh 理lý 。 且thả 違vi 經kinh 者giả 。 謂vị 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 若nhược 有hữu 多đa 聞văn 。 諸chư 聖thánh 弟đệ 子tử 。 於ư 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 如như 實thật 見kiến 知tri 。 如như 是thị 於ư 集Tập 滅Diệt 道Đạo 聖Thánh 諦Đế 。 如như 實thật 見kiến 知tri 。 當đương 於ư 爾nhĩ 時thời 。 彼bỉ 聖thánh 弟đệ 子tử 。 無vô 常thường 計kế 常thường 。 想tưởng 心tâm 見kiến 倒đảo 。 皆giai 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 若nhược 諸chư 顛điên 倒đảo 唯duy 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 經kinh 不bất 應ưng 說thuyết 。 如như 實thật 見kiến 知tri 集tập 等đẳng 諦đế 時thời 皆giai 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 若nhược 聞văn 如Như 來Lai 。 說thuyết 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 。 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 法Pháp 已dĩ 。 便tiện 能năng 永vĩnh 斷đoạn 。 常thường 等đẳng 四tứ 倒đảo 。 非phi 諸chư 顛điên 倒đảo 唯duy 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 佛Phật 為vi 斷đoạn 彼bỉ 可khả 說thuyết 餘dư 三tam 見kiến 集tập 等đẳng 覺giác 非phi 彼bỉ 治trị 故cố 。 又hựu 慶khánh 喜hỷ 告cáo 辯biện 自tự 在tại 言ngôn 。

由do 有hữu 想tưởng 亂loạn 倒đảo 。 故cố 汝nhữ 心tâm 焦tiêu 熱nhiệt 。

遠viễn 離ly 彼bỉ 想tưởng 已dĩ 。 貪tham 息tức 心tâm 便tiện 淨tịnh 。

言ngôn 違vi 論luận 者giả 。 如như 本bổn 論luận 言ngôn 。 此thử 四tứ 顛điên 倒đảo 。 諸chư 預Dự 流Lưu 者giả 。 幾kỷ 種chủng 已dĩ 斷đoạn 幾kỷ 未vị 斷đoạn 耶da 。 應ưng 作tác 是thị 言ngôn 。 一nhất 切thiết 已dĩ 斷đoạn 。 若nhược 四tứ 顛điên 倒đảo 唯duy 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 則tắc 隨tùy 信tín 法pháp 行hành 亦diệc 有hữu 已dĩ 斷đoạn 者giả 。 何hà 故cố 唯duy 說thuyết 預dự 流lưu 已dĩ 斷đoạn 。 違vi 正chánh 理lý 者giả 。 未vị 離ly 欲dục 聖thánh 若nhược 離ly 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 想tưởng 。 如như 何hà 起khởi 欲dục 貪tham 。 我ngã 宗tông 於ư 三tam 皆giai 無vô 違vi 害hại 。 且thả 我ngã 今kim 見kiến 初sơ 經kinh 義nghĩa 者giả 。 若nhược 聖thánh 弟đệ 子tử 。 於ư 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 得đắc 現hiện 觀quán 時thời 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 所sở 集tập 四tứ 倒đảo 皆giai 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 。 不bất 可khả 由do 此thử 便tiện 證chứng 四tứ 倒đảo 。 一nhất 一nhất 皆giai 由do 見kiến 四Tứ 諦Đế 斷đoạn 。 前tiền 已dĩ 成thành 立lập 身thân 邊biên 二nhị 見kiến 。 唯duy 見kiến 苦khổ 斷đoạn 常thường 我ngã 倒đảo 體thể 。 即tức 是thị 身thân 邊biên 二nhị 見kiến 所sở 攝nhiếp 。 如như 何hà 見kiến 集tập 等đẳng 斷đoạn 常thường 我ngã 倒đảo 耶da 。 然nhiên 此thử 經Kinh 中trung 於ư 具cụ 見kiến 諦Đế 說thuyết 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 。 何hà 所sở 相tương 違vi 。 於ư 第đệ 二nhị 經kinh 無vô 違vi 害hại 者giả 。 非phi 薄bạc 伽già 梵Phạm 說thuyết 四Tứ 諦Đế 法Pháp 唯duy 為vi 斷đoạn 。 斯tư 四tứ 種chủng 顛điên 倒đảo 。 總tổng 為vi 畢tất 竟cánh 靜tĩnh 息tức 眾chúng 苦khổ 。 然nhiên 有hữu 聞văn 已dĩ 隨tùy 對đối 治trị 力lực 永vĩnh 斷đoạn 四tứ 倒đảo 。 何hà 所sở 相tương 違vi 。 理lý 實thật 應ưng 然nhiên 。 故cố 彼bỉ 經kinh 說thuyết 。

佛Phật 說thuyết 此thử 法Pháp 時thời 。 為vi 永vĩnh 寂tịch 眾chúng 苦khổ 。

有hữu 聞văn 已dĩ 知tri 實thật 。 無vô 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。

非phi 四tứ 顛điên 倒đảo 總tổng 攝nhiếp 眾chúng 苦khổ 。 故cố 知tri 彼bỉ 經kinh 義nghĩa 如như 我ngã 釋thích 。 又hựu 彼bỉ 經kinh 說thuyết 。 若nhược 諸chư 有hữu 情tình 。 為vi 此thử 四tứ 種chủng 想tưởng 心tâm 見kiến 倒đảo 。 亂loạn 倒đảo 其kỳ 心tâm 。 彼bỉ 心tâm 便tiện 於ư 彼bỉ 彼bỉ 迷mê 亂loạn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 中trung 可khả 說thuyết 由do 想tưởng 見kiến 倒đảo 亂loạn 倒đảo 其kỳ 心tâm 。 心tâm 相tương 應ứng 故cố 。 如như 何hà 心tâm 倒đảo 能năng 亂loạn 倒đảo 心tâm 。 是thị 故cố 彼bỉ 經kinh 應ưng 觀quán 密mật 意ý 。 不bất 可khả 如như 說thuyết 執chấp 為vi 定định 依y 所sở 引dẫn 伽già 他tha 。 於ư 對đối 法pháp 理lý 亦diệc 無vô 違vi 害hại 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 非phi 我ngã 等đẳng 言ngôn 欲dục 貪tham 映ánh 蔽tế 想tưởng 無vô 亂loạn 倒đảo 。 但đãn 作tác 是thị 言ngôn 。 非phi 諸chư 亂loạn 倒đảo 皆giai 名danh 顛điên 倒đảo 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 見kiến 倒đảo 俱câu 行hành 亂loạn 倒đảo 想tưởng 心tâm 方phương 名danh 倒đảo 故cố 。 若nhược 諸chư 亂loạn 倒đảo 皆giai 成thành 倒đảo 者giả 。 則tắc 諸chư 煩phiền 惱não 皆giai 應ưng 成thành 倒đảo 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 遊du 衢cù 路lộ 時thời 。 想tưởng 亂loạn 倒đảo 力lực 心tâm 便tiện 迷mê 謬mậu 。 或hoặc 想tưởng 亂loạn 倒đảo 見kiến 繩thằng 謂vị 蛇xà 。 故cố 亂loạn 倒đảo 中trung 少thiểu 分phần 立lập 倒đảo 。 以dĩ 要yếu 最tối 勝thắng 方phương 立lập 倒đảo 名danh 。 最tối 勝thắng 因nhân 緣duyên 如như 先tiên 已dĩ 辯biện 。 故cố 有hữu 染nhiễm 想tưởng 學học 位vị 現hiện 行hành 。 非phi 得đắc 倒đảo 名danh 。 何hà 所sở 違vi 害hại 。 又hựu 經kinh 不bất 說thuyết 彼bỉ 辯biện 自tự 在tại 。 定định 居cư 學học 位vị 為vi 證chứng 不bất 成thành 。 論luận 說thuyết 預dự 流lưu 已dĩ 斷đoạn 倒đảo 者giả 。 為vi 除trừ 疑nghi 故cố 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 勿vật 諸chư 世thế 間gian 見kiến 預dự 流lưu 者giả 。 以dĩ 花hoa 嚴nghiêm 體thể 用dụng 香hương 熏huân 衣y 。 貯trữ 畜súc 珍trân 財tài 耽đam 婬dâm 嗜thị 味vị 便tiện 疑nghi 顛điên 倒đảo 仍nhưng 未vị 全toàn 除trừ 。 無vô 知tri 覆phú 心tâm 故cố 為vi 此thử 事sự 。 為vì 除trừ 如như 是thị 。 世thế 間gian 所sở 疑nghi 。 故cố 說thuyết 預dự 流lưu 諸chư 倒đảo 已dĩ 斷đoạn 。 或hoặc 預dự 流lưu 者giả 已dĩ 斷đoạn 無vô 別biệt 。 隨tùy 信tín 法pháp 行hành 有hữu 斷đoạn 未vị 斷đoạn 。 顯hiển 定định 已dĩ 斷đoạn 故cố 說thuyết 預dự 流lưu 。 正chánh 理lý 無vô 違vi 如như 伽già 他tha 釋thích 。 或hoặc 太thái 過quá 失thất 。 謂vị 何hà 不bất 言ngôn 諸chư 聖thánh 猶do 應ưng 我ngã 想tưởng 現hiện 起khởi 。 非phi 於ư 女nữ 等đẳng 及cập 於ư 自tự 身thân 離ly 有hữu 情tình 想tưởng 心tâm 有hữu 起khởi 欲dục 貪tham 故cố 。 不bất 應ưng 許hứa 聖thánh 有hữu 我ngã 想tưởng 心tâm 。 於ư 唯duy 有hữu 法pháp 智trí 已dĩ 生sanh 故cố 。 由do 此thử 顛điên 倒đảo 唯duy 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 分phân 別biệt 論luận 者giả 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 常thường 我ngã 各các 三tam 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 見kiến 倒đảo 。 如như 是thị 八bát 倒đảo 唯duy 見kiến 所sở 斷đoạn 。 四tứ 通thông 見kiến 修tu 斷đoạn 。 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 想tưởng 心tâm 。 破phá 此thử 如như 前tiền 釋thích 伽già 陀đà 理lý 。 故cố 彼bỉ 所sở 說thuyết 唯duy 憑bằng 妄vọng 計kế 。 彼bỉ 上thượng 座tòa 言ngôn 。 諸chư 預Dự 流Lưu 者giả 。 見kiến 倒đảo 已dĩ 全toàn 斷đoạn 。 心tâm 想tưởng 倒đảo 有hữu 餘dư 。 非phi 於ư 無vô 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 。 想tưởng 不bất 忘vong 失thất 者giả 。 煩phiền 惱não 可khả 行hành 。 故cố 安an 隱ẩn 經kinh 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 聖thánh 者giả 安an 隱ẩn 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 色sắc 等đẳng 中trung 不bất 隨tùy 執chấp 我ngã 。 然nhiên 於ư 如như 是thị 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 中trung 。 有hữu 我ngã 慢mạn 愛ái 隨tùy 眠miên 未vị 斷đoạn 。 故cố 知tri 聖thánh 者giả 有hữu 我ngã 想tưởng 心tâm 。 常thường 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 三tam 准chuẩn 亦diệc 定định 有hữu 。 上thượng 座tòa 此thử 說thuyết 違vi 自tự 意ý 趣thú 。 違vi 經kinh 違vi 理lý 不bất 可khả 信tín 依y 。 言ngôn 彼bỉ 說thuyết 違vi 自tự 意ý 趣thú 者giả 。 且thả 彼bỉ 自tự 釋thích 倒đảo 經kinh 起khởi 因nhân 言ngôn 。 為vi 有hữu 愚ngu 流lưu 轉chuyển 還hoàn 滅diệt 。 次thứ 第đệ 理lý 者giả 。 欲dục 令linh 於ư 彼bỉ 解giải 無vô 顛điên 倒đảo 。 故cố 說thuyết 此thử 經Kinh 非phi 善thiện 遍biến 知tri 。 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 理lý 。 於ư 諸chư 生sanh 死tử 已dĩ 作tác 分phân 齊tề 。 諸chư 煩phiền 惱não 障chướng 。 極cực 少thiểu 為vi 餘dư 。 將tương 得đắc 涅Niết 槃Bàn 如như 臨lâm 至chí 掌chưởng 。 具cụ 如như 是thị 德đức 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 可khả 有hữu 愚ngu 於ư 流lưu 轉chuyển 還hoàn 滅diệt 。 次thứ 第đệ 理lý 趣thú 。 起khởi 顛điên 倒đảo 者giả 聖thánh 智trí 照chiếu 明minh 在tại 身thân 中trung 故cố 。 又hựu 彼bỉ 自tự 辯biện 諸chư 倒đảo 體thể 中trung 。 問vấn 言ngôn 見kiến 倒đảo 何hà 見kiến 為vi 體thể 。 即tức 自tự 答đáp 言ngôn 。 且thả 苦khổ 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 。 不bất 淨tịnh 謂vị 淨tịnh 。 邪tà 見kiến 為vi 體thể 復phục 自tự 問vấn 言ngôn 。 豈khởi 不bất 邪tà 見kiến 撥bát 無vô 施thí 與dữ 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 還hoàn 自tự 答đáp 言ngôn 。 若nhược 於ư 生sanh 死tử 計kế 樂nhạo/nhạc/lạc 計kế 淨tịnh 。 彼bỉ 定định 撥bát 無vô 真chân 阿A 羅La 漢Hán 。 正chánh 至chí 正chánh 行hạnh 。 豈khởi 不bất 此thử 言ngôn 便tiện 顯hiển 聖thánh 者giả 。 既ký 於ư 生sanh 死tử 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 想tưởng 。 彼bỉ 定định 應ưng 有hữu 撥bát 阿A 羅La 漢Hán 正chánh 至chí 正chánh 行hạnh 。 邪tà 想tưởng 現hiện 行hành 。 若nhược 謂vị 聖thánh 者giả 邪tà 見kiến 斷đoạn 故cố 無vô 邪tà 想tưởng 者giả 。 則tắc 應ưng 聖thánh 者giả 見kiến 倒đảo 斷đoạn 故cố 。 無vô 顛điên 倒đảo 想tưởng 。 言ngôn 違vi 經kinh 者giả 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 想tưởng 心tâm 見kiến 倒đảo 。 皆giai 見kiến 諦Đế 斷đoạn 。 二nhị 經kinh 證chứng 此thử 具cụ 引dẫn 如như 前tiền 。 若nhược 謂vị 此thử 八bát 想tưởng 心tâm 顛điên 倒đảo 。 於ư 修tu 位vị 中trung 終chung 由do 如như 實thật 見kiến 知tri 聖Thánh 諦Đế 方phương 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 。 離ly 此thử 無vô 餘dư 永vĩnh 斷đoạn 方phương 便tiện 。 故cố 此thử 所sở 說thuyết 不bất 違vi 經kinh 者giả 。 豈khởi 不bất 見kiến 倒đảo 應ưng 同đồng 彼bỉ 執chấp 。 同đồng 想tưởng 心tâm 說thuyết 見kiến 諦Đế 斷đoạn 故cố 。 若nhược 謂vị 諸chư 見kiến 有hữu 餘dư 經kinh 中trung 遮già 修tu 所sở 斷đoạn 故cố 。 但đãn 應ưng 說thuyết 想tưởng 心tâm 二nhị 倒đảo 通thông 修tu 斷đoạn 者giả 。 餘dư 經kinh 合hợp 說thuyết 心tâm 想tưởng 見kiến 三tam 有hữu 四tứ 倒đảo 故cố 。 何hà 緣duyên 不bất 許hứa 離ly 見kiến 倒đảo 時thời 心tâm 想tưởng 非phi 倒đảo 。 若nhược 謂vị 經kinh 說thuyết 有hữu 學học 聖thánh 者giả 有hữu 想tưởng 亂loạn 倒đảo 。 此thử 前tiền 已dĩ 釋thích 。 前tiền 釋thích 者giả 何hà 。 謂vị 非phi 亂loạn 倒đảo 皆giai 名danh 顛điên 倒đảo 或hoặc 非phi 彼bỉ 經kinh 說thuyết 辯biện 自tự 在tại 定định 居cư 學học 位vị 。 言ngôn 違vi 理lý 者giả 。 且thả 有hữu 學học 聖thánh 為vi 求cầu 樂nhạo/nhạc/lạc 故cố 受thọ 用dụng 境cảnh 時thời 。 境cảnh 中trung 雖tuy 無vô 諦đế 理lý 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 。 而nhi 有hữu 事sự 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 能năng 引dẫn 想tưởng 心tâm 。 故cố 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 想tưởng 心tâm 聖thánh 容dung 現hiện 起khởi 都đô 無vô 。 常thường 我ngã 諸chư 行hành 聚tụ 中trung 。 常thường 我ngã 想tưởng 心tâm 何hà 容dung 現hiện 起khởi 。 以dĩ 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 倒đảo 託thác 有hữu 事sự 生sanh 託thác 無vô 事sự 生sanh 。 常thường 我ngã 二nhị 倒đảo 由do 有hữu 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 是thị 勝thắng 義nghĩa 攝nhiếp 。 此thử 義nghĩa 決quyết 定định 如như 後hậu 當đương 辯biện 。 有hữu 漏lậu 法pháp 中trung 有hữu 少thiểu 分phần 淨tịnh 。 契Khế 經Kinh 說thuyết 有hữu 三tam 淨tịnh 業nghiệp 故cố 。 淨tịnh 解giải 脫thoát 境cảnh 。 經kinh 所sở 說thuyết 故cố 。 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 實thật 有hữu 世thế 極cực 成thành 故cố 。 諸chư 行hành 聚tụ 中trung 。 若nhược 事sự 若nhược 理lý 。 都đô 無vô 常thường 我ngã 實thật 體thể 可khả 得đắc 。 故cố 未vị 見kiến 諦Đế 者giả 。 於ư 諸chư 行hành 中trung 。 妄vọng 起khởi 執chấp 常thường 我ngã 。 想tưởng 心tâm 見kiến 倒đảo 。 亦diệc 託thác 少thiểu 分phần 事sự 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 中trung 。 一nhất 向hướng 執chấp 為vi 理lý 實thật 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 故cố 。 有hữu 執chấp 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 想tưởng 心tâm 見kiến 倒đảo 成thành 。 已dĩ 見kiến 諦Đế 者giả 。 於ư 行hành 聚tụ 中trung 以dĩ 畢tất 竟cánh 無vô 常thường 我ngã 事sự 故cố 。 亦diệc 定định 不bất 起khởi 常thường 我ngã 想tưởng 心tâm 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 聖thánh 者giả 相tương 續tục 。 常thường 我ngã 二nhị 倒đảo 。 決quyết 定định 非phi 有hữu 。 樂nhạo/nhạc/lạc 淨tịnh 想tưởng 心tâm 託thác 有hữu 事sự 故cố 。 於ư 聖thánh 相tương 續tục 亦diệc 得đắc 現hiện 行hành 。 有hữu 得đắc 亂loạn 倒đảo 名danh 無vô 。 名danh 顛điên 倒đảo 者giả 。 倒đảo 唯duy 迷mê 理lý 分phân 別biệt 起khởi 故cố 。 然nhiên 彼bỉ 所sở 引dẫn 安an 隱ẩn 契Khế 經Kinh 不bất 能năng 證chứng 聖thánh 有hữu 常thường 我ngã 想tưởng 心tâm 倒đảo 。 不bất 成thành 倒đảo 義nghĩa 如như 前tiền 已dĩ 辯biện 。 如như 是thị 詳tường 察sát 上thượng 座tòa 所sở 言ngôn 。 於ư 聖thánh 教giáo 理lý 無vô 不bất 違vi 害hại 。 故cố 彼bỉ 所sở 說thuyết 不bất 可khả 信tín 依y 。 辯biện 見kiến 隨tùy 眠miên 差sai 別biệt 相tương/tướng 已dĩ 。 為vi 餘dư 亦diệc 有hữu 差sai 別biệt 相tương/tướng 耶da 。 亦diệc 有hữu 。 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

慢mạn 七thất 九cửu 從tùng 三tam 。 皆giai 通thông 見kiến 修tu 斷đoạn 。

聖thánh 如như 殺sát 纏triền 等đẳng 。 有hữu 修tu 斷đoạn 不bất 行hành 。

論luận 曰viết 。 有hữu 愚ngu 癡si 者giả 。 先tiên 於ư 有hữu 事sự 非phi 有hữu 事sự 中trung 。 校giảo 量lượng 自tự 他tha 心tâm 生sanh 高cao 舉cử 。 說thuyết 名danh 為vi 慢mạn 。 由do 行hành 轉chuyển 異dị 分phân 為vi 七thất 種chủng 。 一nhất 慢mạn 二nhị 過quá 慢mạn 。 三tam 慢mạn 過quá 慢mạn 。 四tứ 我ngã 慢mạn 。 五ngũ 增tăng 上thượng 慢mạn 。 六lục 卑ty 慢mạn 。 七thất 邪tà 慢mạn 。 於ư 他tha 劣liệt 等đẳng 族tộc 朋bằng 等đẳng 中trung 。 謂vị 己kỷ 勝thắng 等đẳng 高cao 舉cử 名danh 慢mạn 。 豈khởi 不bất 此thử 二nhị 俱câu 於ư 境cảnh 中trung 如như 實thật 而nhi 轉chuyển 不bất 應ưng 成thành 慢mạn 。 方phương 劣liệt 言ngôn 勝thắng 。 方Phương 等Đẳng 言ngôn 等đẳng 。 稱xưng 量lượng 而nhi 知tri 。 何hà 失thất 名danh 慢mạn 。 於ư 可khả 愛ái 事sự 心tâm 生sanh 愛ái 染nhiễm 。 如như 實thật 而nhi 轉chuyển 。 如như 何hà 成thành 貪tham 。 此thử 既ký 耽đam 求cầu 。 諸chư 可khả 意ý 事sự 。 無vô 有hữu 顛điên 倒đảo 。 應ưng 非phi 煩phiền 惱não 。 然nhiên 由do 此thử 起khởi 能năng 染nhiễm 惱não 心tâm 。 既ký 許hứa 成thành 貪tham 是thị 煩phiền 惱não 性tánh 。 如như 是thị 雖tuy 實thật 勝thắng 劣liệt 處xứ 生sanh 。 而nhi 能năng 令linh 心tâm 高cao 舉cử 染nhiễm 惱não 。 名danh 慢mạn 煩phiền 惱não 。 於ư 理lý 何hà 失thất 。 故cố 先tiên 略lược 述thuật 慢mạn 。 總tổng 相tương/tướng 中trung 說thuyết 訖ngật 。 有hữu 非phi 有hữu 二nhị 俱câu 容dung 起khởi 慢mạn 。 如như 於ư 處xứ 非phi 處xứ 。 憤phẫn 恚khuể 俱câu 名danh 瞋sân 。 於ư 他tha 等đẳng 勝thắng 族tộc 朋bằng 等đẳng 中trung 。 謂vị 己kỷ 勝thắng 等đẳng 。 名danh 為vi 過quá 慢mạn 。 於ư 他tha 殊thù 勝thắng 族tộc 朋bằng 等đẳng 中trung 。 謂vị 己kỷ 勝thắng 彼bỉ 。 名danh 慢mạn 過quá 慢mạn 。 於ư 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 執chấp 我ngã 我ngã 所sở 心tâm 便tiện 高cao 舉cử 。 名danh 為vi 我ngã 慢mạn 。 由do 此thử 證chứng 知tri 。 於ư 未vị 缺khuyết 減giảm 有hữu 身thân 見kiến 位vị 。 可khả 言ngôn 有hữu 我ngã 想tưởng 心tâm 二nhị 倒đảo 。 非phi 缺khuyết 減giảm 時thời 於ư 未vị 證chứng 得đắc 地địa 道đạo 斷đoạn 等đẳng 殊thù 勝thắng 得đắc 中trung 謂vị 已dĩ 證chứng 得đắc 。 名danh 增tăng 上thượng 慢mạn 。 未vị 得đắc 得đắc 言ngôn 。 其kỳ 義nghĩa 何hà 別biệt 。 前tiền 得đắc 後hậu 得đắc 義nghĩa 無vô 異dị 故cố 。 此thử 言ngôn 為vi 顯hiển 未vị 得đắc 德đức 得đắc 。 得đắc 復phục 有hữu 得đắc 宗tông 所sở 許hứa 故cố 。 諸chư 有hữu 在tại 家gia 或hoặc 出xuất 家gia 者giả 。 於ư 他tha 工công 巧xảo 尸thi 羅la 等đẳng 德đức 多đa 分phần 勝thắng 中trung 。 謂vị 己kỷ 少thiểu 劣liệt 心tâm 生sanh 高cao 舉cử 。 名danh 為vi 卑ty 慢mạn 。 此thử 中trung 於ư 己kỷ 心tâm 高cao 舉cử 者giả 。 於ư 他tha 多đa 勝thắng 謂vị 己kỷ 少thiểu 劣liệt 。 有hữu 增tăng 己kỷ 故cố 亦diệc 說thuyết 為vi 高cao 。 有hữu 餘dư 師sư 言ngôn 。 於ư 己kỷ 功công 力lực 不bất 信tín 謂vị 劣liệt 。 名danh 為vi 卑ty 慢mạn 。 如như 是thị 謂vị 劣liệt 高cao 舉cử 不bất 成thành 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 前tiền 說thuyết 為vi 勝thắng 。 於ư 無vô 德đức 中trung 謂vị 己kỷ 有hữu 德đức 。 名danh 為vi 邪tà 慢mạn 。 言ngôn 無vô 德đức 者giả 。 謂vị 諸chư 惡ác 行hành 。 違vi 功công 德đức 故cố 立lập 無vô 德đức 名danh 。 猶do 如như 不bất 善thiện 彼bỉ 於ư 成thành 此thử 無vô 德đức 法pháp 中trung 。 謂vị 己kỷ 有hữu 斯tư 。 殊thù 勝thắng 功công 德đức 。 恃thị 惡ác 高cao 舉cử 。 故cố 名danh 邪tà 慢mạn 。 若nhược 謂vị 無vô 德đức 者giả 。 是thị 遮già 有hữu 德đức 言ngôn 。 於ư 實thật 無vô 德đức 中trung 謂vị 有hữu 名danh 邪tà 慢mạn 。 彼bỉ 辯biện 增tăng 上thượng 邪tà 慢mạn 別biệt 中trung 。 說thuyết 無vô 種chủng 子tử 名danh 增tăng 上thượng 慢mạn 。 有hữu 種chủng 子tử 者giả 名danh 為vi 邪tà 慢mạn 。 或hoặc 全toàn 增tăng 益ích 。 名danh 增tăng 上thượng 慢mạn 。 少thiểu 分phần 增tăng 益ích 名danh 為vi 邪tà 慢mạn 如như 是thị 差sai 別biệt 理lý 應ưng 不bất 成thành 。 是thị 故cố 應ưng 知tri 。 前tiền 說thuyết 為vi 勝thắng 。 有hữu 說thuyết 。 唯duy 除trừ 我ngã 我ngã 所sở 見kiến 。 以dĩ 餘dư 邪tà 見kiến 為vi 先tiên 。 所sở 生sanh 令linh 心tâm 高cao 舉cử 。 名danh 為vi 邪tà 慢mạn 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 恃thị 全toàn 實thật 事sự 高cao 舉cử 名danh 慢mạn 。 恃thị 少thiểu 實thật 事sự 心tâm 生sanh 高cao 舉cử 。 名danh 為vi 過quá 慢mạn 。 恃thị 無vô 實thật 事sự 心tâm 生sanh 高cao 舉cử 。 名danh 慢mạn 過quá 慢mạn 。 於ư 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 我ngã 愛ái 為vi 先tiên 。 恃thị 我ngã 高cao 舉cử 。 名danh 為vi 我ngã 慢mạn 。 於ư 證chứng 少thiểu 德đức 謂vị 已dĩ 證chứng 多đa 。 心tâm 生sanh 高cao 舉cử 。 名danh 增tăng 上thượng 慢mạn 。 攝nhiếp 受thọ 少thiểu 事sự 心tâm 謂vị 為vi 足túc 。 恃thị 生sanh 高cao 舉cử 。 名danh 為vi 卑ty 慢mạn 。 實thật 鄙bỉ 惡ác 類loại 。 自tự 謂vị 有hữu 德đức 。 心tâm 生sanh 高cao 舉cử 。 名danh 為vi 邪tà 慢mạn 。 然nhiên 本bổn 論luận 說thuyết 慢mạn 類loại 有hữu 九cửu 。 類loại 是thị 品phẩm 類loại 義nghĩa 。 即tức 慢mạn 之chi 差sai 別biệt 。 九cửu 類loại 者giả 何hà 。 一nhất 我ngã 勝thắng 慢mạn 類loại 。 二nhị 我ngã 等đẳng 慢mạn 類loại 。 三tam 我ngã 劣liệt 慢mạn 類loại 。 四tứ 有hữu 勝thắng 我ngã 慢mạn 類loại 。 五ngũ 有hữu 等đẳng 我ngã 慢mạn 類loại 。 六lục 有hữu 劣liệt 我ngã 慢mạn 類loại 。 七thất 無vô 勝thắng 我ngã 慢mạn 類loại 。 八bát 無vô 等đẳng 我ngã 慢mạn 類loại 。 九cửu 無vô 劣liệt 我ngã 慢mạn 類loại 。 此thử 九cửu 皆giai 依y 有hữu 身thân 。 見kiến 起khởi 我ngã 勝thắng 者giả 是thị 過quá 慢mạn 類loại 。 我ngã 等đẳng 者giả 是thị 慢mạn 類loại 。 我ngã 劣liệt 者giả 是thị 卑ty 慢mạn 類loại 。 有hữu 勝thắng 我ngã 者giả 。 是thị 卑ty 慢mạn 類loại 。 有hữu 等đẳng 我ngã 者giả 是thị 慢mạn 類loại 有hữu 劣liệt 我ngã 者giả 是thị 過quá 慢mạn 類loại 。 無vô 勝thắng 我ngã 者giả 是thị 慢mạn 類loại 。 無vô 等đẳng 我ngã 者giả 是thị 過quá 慢mạn 類loại 。 無vô 劣liệt 我ngã 者giả 是thị 卑ty 慢mạn 類loại 。 是thị 故cố 此thử 九cửu 從tùng 三tam 慢mạn 出xuất 。 謂vị 慢mạn 過quá 慢mạn 及cập 卑ty 慢mạn 。 三tam 行hành 次thứ 有hữu 殊thù 成thành 三tam 三tam 類loại 。 無vô 劣liệt 我ngã 慢mạn 類loại 高cao 舉cử 如như 何hà 成thành 。 謂vị 有hữu 如như 斯tư 於ư 自tự 所sở 樂lạc 勝thắng 有hữu 情tình 聚tụ 。 雖tuy 於ư 己kỷ 身thân 知tri 極cực 下hạ 劣liệt 。 而nhi 自tự 尊tôn 重trọng 如như 呈trình 瑞thụy 者giả 。 或hoặc 旃chiên 荼đồ 羅la 。 彼bỉ 雖tuy 自tự 知tri 世thế 所sở 共cộng 惡ác 。 然nhiên 於ư 呈trình 瑞thụy 執chấp 所sở 作tác 時thời 。 尊tôn 重trọng 自tự 身thân 故cố 成thành 高cao 舉cử 。 如như 是thị 七thất 慢mạn 何hà 所sở 斷đoạn 耶da 。 有hữu 餘dư 師sư 言ngôn 。 我ngã 慢mạn 邪tà 慢mạn 唯duy 見kiến 所sở 斷đoạn 。 餘dư 通thông 見kiến 修tu 。 理lý 實thật 應ưng 言ngôn 七thất 皆giai 通thông 二nhị 。 故cố 能năng 安an 隱ẩn 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 我ngã 色sắc 等đẳng 中trung 不bất 隨tùy 執chấp 我ngã 。 然nhiên 於ư 如như 是thị 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 中trung 。 有hữu 我ngã 慢mạn 愛ái 隨tùy 眠miên 未vị 斷đoạn 。 謂vị 修tu 所sở 斷đoạn 聖thánh 未vị 斷đoạn 時thời 。 定định 可khả 現hiện 行hành 此thử 不bất 決quyết 定định 。 謂vị 有hữu 已dĩ 斷đoạn 而nhi 可khả 現hiện 行hành 。 如như 已dĩ 離ly 欲dục 貪tham 信tín 苦khổ 眠miên 眼nhãn 等đẳng 。 有hữu 雖tuy 未vị 斷đoạn 而nhi 定định 不bất 行hành 。 如như 未vị 離ly 欲dục 貪tham 聖thánh 者giả 殺sát 纏triền 等đẳng 。 言ngôn 殺sát 纏triền 者giả 。 謂vị 由do 此thử 纏triền 發phát 起khởi 故cố 思tư 。 斷đoạn 眾chúng 生sanh 命mạng 。 等đẳng 者giả 等đẳng 取thủ 盜đạo 婬dâm 。 誑cuống 纏triền 無vô 有hữu 愛ái 全toàn 。 有hữu 愛ái 一nhất 分phần/phân 。 無vô 有hữu 名danh 何hà 法pháp 。 謂vị 三tam 界giới 無vô 常thường 。 於ư 此thử 貪tham 求cầu 名danh 無vô 有hữu 愛ái 。 由do 此thử 已dĩ 簡giản 無vô 漏lậu 無vô 常thường 。 彼bỉ 定định 非phi 貪tham 安an 足túc 處xứ 故cố 。 有hữu 愛ái 一nhất 分phần/phân 。 謂vị 願nguyện 當đương 為vi 藹ái 羅la 筏phiệt 拏noa 大đại 龍long 王vương 等đẳng 。 等đẳng 言ngôn 為vi 顯hiển 阿a 素tố 洛lạc 王vương 北Bắc 俱Câu 盧Lô 洲Châu 。 無vô 想tưởng 天thiên 等đẳng 。 此thử 殺sát 纏triền 等đẳng 雖tuy 修tu 所sở 斷đoạn 。 而nhi 諸chư 聖thánh 者giả 定định 不bất 現hiện 行hành 。 此thử 修tu 斷đoạn 不bất 行hành 言ngôn 成thành 無vô 用dụng 。 以dĩ 當đương 說thuyết 聖thánh 有hữu 而nhi 不bất 起khởi 故cố 。 若nhược 聖thánh 身thân 中trung 有hữu 容dung 現hiện 起khởi 。 遮già 言ngôn 不bất 起khởi 是thị 有hữu 用dụng 言ngôn 。 非phi 聖thánh 身thân 中trung 有hữu 見kiến 所sở 斷đoạn 。 容dung 可khả 現hiện 起khởi 而nhi 更cánh 須tu 遮già 。 既ký 有hữu 而nhi 遮già 已dĩ 知tri 修tu 斷đoạn 。 及cập 不bất 行hành 義nghĩa 何hà 煩phiền 預dự 說thuyết 。 若nhược 謂vị 前tiền 說thuyết 慢mạn 通thông 見kiến 修tu 。 勿vật 殺sát 等đẳng 纏triền 亦diệc 通thông 見kiến 斷đoạn 故cố 說thuyết 修tu 斷đoạn 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 說thuyết 殺sát 纏triền 等đẳng 言ngôn 已dĩ 簡giản 見kiến 斷đoạn 故cố 。 又hựu 觀quán 後hậu 釋thích 義nghĩa 足túc 可khả 知tri 。 如như 慢mạn 類loại 等đẳng 見kiến 所sở 增tăng 故cố 。 由do 是thị 此thử 言ngôn 但đãn 應ưng 在tại 法pháp 。 又hựu 釋thích 中trung 言ngôn 。 此thử 諸chư 纏triền 愛ái 。 一nhất 切thiết 皆giai 緣duyên 修tu 所sở 斷đoạn 故cố 。 唯duy 修tu 斷đoạn 者giả 此thử 非phi 定định 因nhân 。 見kiến 所sở 斷đoạn 亦diệc 緣duyên 修tu 所sở 斷đoạn 法pháp 故cố 。 若nhược 作tác 是thị 釋thích 。 此thử 含hàm 唯duy 言ngôn 是thị 則tắc 此thử 因nhân 能năng 為vi 定định 證chứng 。 豈khởi 不bất 見kiến 所sở 斷đoạn 亦diệc 有hữu 無vô 常thường 無vô 有hữu 愛ái 。 何hà 緣duyên 唯duy 修tu 所sở 斷đoạn 。 實thật 亦diệc 見kiến 斷đoạn 。 且thả 隨tùy 經kinh 說thuyết 。 謂vị 契Khế 經Kinh 中trung 說thuyết 有hữu 三tam 愛ái 。 欲dục 愛ái 有hữu 愛ái 無vô 有hữu 愛ái 三tam 。 於ư 此thử 經Kinh 中trung 說thuyết 。 無vô 有hữu 愛ái 取thủ 緣duyên 眾chúng 同đồng 分phần/phân 無vô 常thường 為vi 境cảnh 者giả 。 貪tham 求cầu 異dị 熟thục 相tương 續tục 斷đoạn 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 一nhất 類loại 苦khổ 逼bức 。 作tác 如như 是thị 念niệm 。 願nguyện 我ngã 死tử 後hậu 斷đoạn 壞hoại 無vô 有hữu 無vô 病bệnh 樂nhạo/nhạc/lạc 哉tai 。 今kim 且thả 據cứ 斯tư 說thuyết 唯duy 修tu 斷đoạn 非phi 見kiến 所sở 斷đoạn 。 無vô 無vô 有hữu 愛ái 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 慢mạn 類loại 我ngã 慢mạn 有hữu 修tu 所sở 斷đoạn 。 聖thánh 者giả 猶do 有hữu 不bất 說thuyết 自tự 成thành 。 此thử 等đẳng 何hà 緣duyên 聖thánh 者giả 猶do 有hữu 而nhi 不bất 現hiện 起khởi 。 頌tụng 曰viết 。

慢mạn 類loại 等đẳng 我ngã 慢mạn 。 惡ác 作tác 中trung 不bất 善thiện 。

聖thánh 有hữu 而nhi 不bất 起khởi 。 見kiến 疑nghi 所sở 增tăng 故cố 。

論luận 曰viết 。 等đẳng 言ngôn 為vi 顯hiển 殺sát 等đẳng 諸chư 纏triền 。 無vô 有hữu 愛ái 全toàn 有hữu 愛ái 一nhất 分phần/phân 。 以dĩ 諸chư 聖thánh 者giả 。 善thiện 修tu 空không 故cố 。 善thiện 知tri 業nghiệp 果quả 相tương/tướng 屬thuộc 理lý 故cố 。 此thử 慢mạn 類loại 等đẳng 我ngã 慢mạn 惡ác 悔hối 。 聖thánh 雖tuy 未vị 斷đoạn 而nhi 定định 不bất 行hành 。 又hựu 此thử 見kiến 疑nghi 親thân 所sở 增tăng 故cố 。 見kiến 疑nghi 已dĩ 斷đoạn 故cố 不bất 復phục 行hành 。 謂vị 慢mạn 類loại 我ngã 慢mạn 有hữu 身thân 見kiến 所sở 增tăng 。 殺sát 生sanh 等đẳng 纏triền 邪tà 見kiến 所sở 增tăng 。 諸chư 無vô 有hữu 愛ái 斷đoạn 見kiến 所sở 增tăng 。 有hữu 愛ái 一nhất 分phần/phân 常thường 見kiến 所sở 增tăng 。 不bất 善thiện 惡ác 作tác 是thị 疑nghi 所sở 增tăng 。 故cố 聖thánh 身thân 中trung 雖tuy 有hữu 未vị 斷đoạn 。 而nhi 由do 背bối/bội 折chiết 皆giai 定định 不bất 行hành 。

說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 四tứ 十thập 七thất