A Tỳ Đạt Ma Thuận Chánh Lý Luận – Quyển 29

A Tỳ Đạt Ma Thuận Chánh Lý Luận – Quyển 29
Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận
Quyển 29
尊Tôn 者Giả 眾Chúng 賢Hiền 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 二nhị 十thập 九cửu

尊tôn 者giả 眾chúng 賢hiền 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

辯Biện 緣Duyên 起Khởi 品Phẩm 第đệ 三tam 之chi 九cửu

已dĩ 辯biện 無vô 明minh 。 當đương 辯biện 名danh 色sắc 。 色sắc 已dĩ 辯biện 名danh 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 名danh 無vô 色sắc 四tứ 蘊uẩn 。

論luận 曰viết 。 佛Phật 說thuyết 無vô 色sắc 四tứ 蘊uẩn 名danh 名danh 。 何hà 故cố 名danh 名danh 。 能năng 表biểu 召triệu 故cố 。 謂vị 能năng 表biểu 召triệu 種chủng 種chủng 所sở 緣duyên 。 若nhược 爾nhĩ 不bất 應ưng 全toàn 攝nhiếp 無vô 色sắc 。 不bất 相tương 應ứng 法pháp 。 無vô 所sở 緣duyên 故cố 。 不bất 爾nhĩ 表biểu 召triệu 唯duy 在tại 無vô 色sắc 。 如như 釋thích 色sắc 名danh 所sở 說thuyết 無vô 過quá 。 佛Phật 說thuyết 變biến 礙ngại 故cố 名danh 為vi 色sắc 。 去khứ 來lai 無vô 表biểu 。 及cập 諸chư 極cực 微vi 。 雖tuy 無vô 變biến 礙ngại 。 而nhi 得đắc 名danh 色sắc 。 以dĩ 無vô 色sắc 中trung 無vô 變biến 礙ngại 故cố 。 變biến 礙ngại 名danh 色sắc 。 非phi 不bất 極cực 成thành 。 如như 是thị 無vô 色sắc 中trung 容dung 有hữu 表biểu 召triệu 。 非phi 色sắc 中trung 有hữu 故cố 。 理lý 亦diệc 無vô 違vi 。 故cố 不bất 相tương 應ứng 名danh 攝nhiếp 無vô 失thất 。 又hựu 微vi 細tế 故cố 。 彼bỉ 彼bỉ 義nghĩa 中trung 。 隨tùy 理lý 立lập 名danh 。 摽phiếu/phiêu 以dĩ 名danh 稱xưng 。 非phi 無vô 表biểu 等đẳng 亦diệc 可khả 稱xưng 名danh 。 以dĩ 彼bỉ 所sở 依y 現hiện 量lượng 得đắc 故cố 。 又hựu 於ư 一nhất 切thiết 。 界giới 地địa 趣thú 生sanh 。 能năng 遍biến 趣thú 求cầu 故cố 立lập 名danh 稱xưng 。 非phi 無vô 漏lậu 無vô 色sắc 不bất 得đắc 名danh 名danh 。 雖tuy 非phi 此thử 所sở 明minh 而nhi 似tự 此thử 故cố 。 又hựu 於ư 無vô 色sắc 隨tùy 說thuyết 者giả 情tình 。 總tổng 說thuyết 為vi 名danh 不bất 勞lao 徵trưng 詰cật 。 上thượng 座tòa 意ý 謂vị 順thuận 成thành 彼bỉ 彼bỉ 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 故cố 說thuyết 為vi 名danh 。 是thị 能năng 為vi 因nhân 。 順thuận 成thành 彼bỉ 義nghĩa 。 若nhược 爾nhĩ 色sắc 法pháp 應ưng 亦diệc 是thị 名danh 。 亦diệc 能năng 為vi 因nhân 順thuận 成thành 彼bỉ 故cố 。 佛Phật 說thuyết 地địa 等đẳng 成thành 有hữu 情tình 身thân 。 經kinh 說thuyết 士sĩ 夫phu 即tức 六lục 界giới 故cố 。 又hựu 無vô 經kinh 說thuyết 。 唯duy 無vô 色sắc 蘊uẩn 。 成thành 有hữu 情tình 身thân 。 然nhiên 有hữu 經kinh 言ngôn 。 因nhân 色sắc 等đẳng 起khởi 。 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 故cố 彼bỉ 釋thích 名danh 。 無vô 所sở 憑bằng 據cứ 。 豈khởi 不bất 佛Phật 說thuyết 此thử 伽già 他tha 言ngôn 。

名danh 能năng 映ánh 一nhất 切thiết 。 無vô 有hữu 過quá 名danh 者giả 。

是thị 故cố 名danh 一nhất 法pháp 。 皆giai 隨tùy 自tự 在tại 行hành 。

此thử 中trung 引dẫn 彼bỉ 。 何hà 所sở 證chứng 成thành 。 為vi 彼bỉ 頌tụng 中trung 顯hiển 。 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 唯duy 用dụng 無vô 色sắc 法pháp 為vi 能năng 成thành 因nhân 。 為vi 顯hiển 無vô 色sắc 。 強cường/cưỡng 能năng 引dẫn 有hữu 色sắc 。 於ư 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 為vi 能năng 成thành 因nhân 。 若nhược 謂vị 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 無vô 不bất 皆giai 以dĩ 無vô 色sắc 為vi 因nhân 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 諸chư 無vô 心tâm 者giả 。 但đãn 以dĩ 有hữu 色sắc 成thành 相tương 續tục 故cố 。 無vô 心tâm 有hữu 情tình 。 前tiền 已dĩ 成thành 立lập 。 彼bỉ 無vô 得đắc 等đẳng 。 為vi 能năng 成thành 因nhân 。 又hựu 一nhất 一nhất 有hữu 情tình 。 三tam 界giới 諸chư 蘊uẩn 。 成thành 一nhất 相tương 續tục 。 故cố 諸chư 色sắc 法pháp 。 亦diệc 是thị 一nhất 切thiết 。 有hữu 情tình 相tương 續tục 因nhân 。 不bất 爾nhĩ 則tắc 應ưng 不bất 作tác 而nhi 得đắc 。 或hoặc 作tác 已dĩ 失thất 。 便tiện 成thành 太thái 過quá 。 若nhược 一nhất 有hữu 情tình 相tương 續tục 諸chư 位vị 。 色sắc 不bất 遍biến 者giả 。 無vô 色sắc 亦diệc 同đồng 。 又hựu 應ưng 審thẩm 思tư 。 此thử 伽già 他tha 意ý 。 為vi 說thuyết 受thọ 等đẳng 。 四tứ 蘊uẩn 名danh 名danh 。 為vi 說thuyết 能năng 詮thuyên 諸chư 別biệt 相tướng 義nghĩa 。 如như 牛ngưu 色sắc 等đẳng 言ngôn 依y 名danh 名danh 。 然nhiên 於ư 此thử 中trung 。 唯duy 應ưng 說thuyết 彼bỉ 能năng 詮thuyên 一nhất 切thiết 色sắc 非phi 色sắc 名danh 。 唯duy 此thử 力lực 能năng 映ánh 一nhất 切thiết 法pháp 。 以dĩ 無vô 一nhất 法pháp 非phi 名danh 所sở 詮thuyên 。 異dị 此thử 何hà 名danh 能năng 映ánh 一nhất 切thiết 。 又hựu 十thập 二nhị 處xứ 。 名danh 一nhất 切thiết 法pháp 。 受thọ 等đẳng 何hà 能năng 映ánh 十thập 二nhị 處xứ 。 若nhược 謂vị 皆giai 是thị 受thọ 等đẳng 所sở 緣duyên 。 則tắc 此thử 中trung 名danh 。 唯duy 目mục 意ý 識thức 及cập 相tương 應ứng 法pháp 。 若nhược 謂vị 所sở 餘dư 是thị 名danh 類loại 故cố 。 無vô 斯tư 過quá 者giả 。 則tắc 不bất 應ưng 引dẫn 此thử 頌tụng 證chứng 名danh 。 為vi 因nhân 順thuận 成thành 。 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 謂vị 若nhược 唯duy 意ý 識thức 及cập 相tương 應ứng 品phẩm 。 正chánh 是thị 此thử 伽già 他tha 所sở 說thuyết 名danh 者giả 。 則tắc 不bất 應ưng 引dẫn 證chứng 為vi 因nhân 義nghĩa 。 以dĩ 五ngũ 識thức 身thân 及cập 相tương 應ứng 品phẩm 。 亦diệc 為vi 因nhân 順thuận 成thành 有hữu 情tình 相tương 續tục 故cố 。 又hựu 如như 何hà 說thuyết 無vô 過quá 名danh 者giả 。 若nhược 謂vị 名danh 中trung 施thi 設thiết 多đa 蘊uẩn 。 色sắc 不bất 過quá 者giả 。 色sắc 中trung 施thi 設thiết 多đa 界giới 多đa 處xứ 。 名danh 豈khởi 能năng 過quá 。 若nhược 謂vị 名danh 通thông 。 無vô 色sắc 有hữu 者giả 。 諸chư 不bất 通thông 者giả 。 應ưng 不bất 名danh 名danh 。 若nhược 謂vị 不bất 通thông 是thị 通thông 種chủng 類loại 。 無vô 斯tư 過quá 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 前tiền 說thuyết 不bất 應ưng 引dẫn 為vi 證chứng 故cố 。 謂vị 不bất 通thông 者giả 。 亦diệc 為vi 因nhân 成thành 。 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 與dữ 通thông 等đẳng 故cố 除trừ 所sở 執chấp 名danh 。 有hữu 何hà 餘dư 法pháp 。 可khả 說thuyết 彼bỉ 諸chư 法pháp 皆giai 隨tùy 自tự 在tại 行hành 。 若nhược 謂vị 此thử 名danh 色sắc 隨tùy 行hành 者giả 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 非phi 極cực 成thành 故cố 。 謂vị 許hứa 名danh 色sắc 。 展triển 轉chuyển 相tương 依y 。 如như 何hà 但đãn 言ngôn 色sắc 隨tùy 名danh 轉chuyển 。 若nhược 謂vị 名danh 遍biến 色sắc 。 色sắc 不bất 能năng 遍biến 名danh 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 非phi 情tình 無vô 故cố 。 又hựu 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 有hữu 無vô 心tâm 有hữu 情tình 故cố 。 亦diệc 非phi 名danh 色sắc 外ngoại 有hữu 法pháp 隨tùy 名danh 轉chuyển 。 經kinh 說thuyết 所sở 知tri 法pháp 總tổng 有hữu 二nhị 。 謂vị 名danh 與dữ 色sắc 。 更cánh 無vô 第đệ 三tam 。 又hựu 理lý 不bất 應ưng 四tứ 蘊uẩn 名danh 一nhất 。 設thiết 許hứa 對đối 色sắc 說thuyết 一nhất 法pháp 言ngôn 。 然nhiên 不bất 見kiến 有hữu 定định 隨tùy 行hành 法pháp 。 不bất 可khả 自tự 體thể 隨tùy 自tự 體thể 行hành 。 故cố 知tri 此thử 名danh 。 唯duy 能năng 詮thuyên 想tưởng 。 若nhược 作tác 此thử 解giải 。 無vô 假giả 劬cù 勞lao 。 釋thích 此thử 伽già 他tha 。 義nghĩa 皆giai 明minh 了liễu 。 引dẫn 之chi 將tương 證chứng 四tứ 蘊uẩn 名danh 名danh 。 成thành 有hữu 情tình 身thân 。 定định 不bất 應ưng 理lý 。 上thượng 座tòa 於ư 此thử 假giả 設thiết 難nạn/nan 言ngôn 。 若nhược 名danh 色sắc 言ngôn 。 總tổng 攝nhiếp 五ngũ 蘊uẩn 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 識thức 依y 名danh 色sắc 故cố 。 識thức 則tắc 應ưng 有hữu 二nhị 。 謂vị 能năng 依y 所sở 依y 。 即tức 自tự 釋thích 言ngôn 。 此thử 難nạn/nan 非phi 理lý 。 已dĩ 於ư 名danh 中trung 。 間gian 出xuất 識thức 故cố 。 謂vị 已dĩ 舉cử 識thức 。 說thuyết 為vi 能năng 依y 。 准chuẩn 知tri 識thức 所sở 依y 但đãn 取thủ 餘dư 名danh 色sắc 。 今kim 詳tường 彼bỉ 難nạn/nan 。 理lý 自tự 不bất 成thành 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 依y 識thức 定định 依y 識thức 故cố 。 然nhiên 彼bỉ 上thượng 座tòa 。 不bất 許hứa 同đồng 時thời 識thức 與dữ 名danh 色sắc 有hữu 相tương 依y 理lý 。 彼bỉ 宗tông 不bất 許hứa 有hữu 同đồng 時thời 因nhân 果quả 故cố 。 如như 何hà 以dĩ 識thức 無vô 二nhị 俱câu 生sanh 。 遂toại 令linh 識thức 無vô 還hoàn 依y 識thức 義nghĩa 。 又hựu 設thiết 許hứa 有hữu 俱câu 生sanh 相tương 依y 。 但đãn 可khả 識thức 為vi 受thọ 等đẳng 所sở 依y 。 性tánh 不bất 可khả 受thọ 等đẳng 與dữ 。 識thức 為vi 所sở 依y 。 如như 何hà 識thức 所sở 依y 可khả 取thủ 餘dư 名danh 色sắc 。 故cố 彼bỉ 問vấn 答đáp 。 皆giai 不bất 應ưng 理lý 。 今kim 於ư 此thử 中trung 。 應ưng 更cánh 思tư 擇trạch 。 佛Phật 於ư 城thành 喻dụ 大đại 緣duyên 起khởi 經kinh 說thuyết 。 識thức 與dữ 名danh 色sắc 。 更cánh 互hỗ 為vi 緣duyên 義nghĩa 。 為vi 據cứ 前tiền 後hậu 。 為vi 約ước 俱câu 生sanh 。 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 亦diệc 據cứ 前tiền 後hậu 。 名danh 色sắc 緣duyên 識thức 。 唯duy 約ước 俱câu 生sanh 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 識thức 入nhập 母mẫu 胎thai 故cố 。 與dữ 羯yết 剌lạt 藍lam 合hợp 。 成thành 有hữu 情tình 身thân 。 故cố 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 亦diệc 得đắc 有hữu 前tiền 後hậu 。 非phi 名danh 色sắc 合hợp 已dĩ 更cánh 結kết 餘dư 識thức 。 非phi 識thức 未vị 已dĩ 起khởi 名danh 色sắc 為vi 緣duyên 故cố 。 唯duy 約ước 俱câu 生sanh 。 有hữu 名danh 色sắc 緣duyên 識thức 。 識thức 支chi 唯duy 一nhất 故cố 。 又hựu 一nhất 剎sát 那na 故cố 謂vị 次thứ 第đệ 說thuyết 緣duyên 起khởi 支chi 中trung 。 但đãn 一nhất 識thức 支chi 。 此thử 唯duy 一nhất 念niệm 。 如như 何hà 可khả 執chấp 識thức 與dữ 名danh 色sắc 定định 約ước 前tiền 後hậu 說thuyết 互hỗ 為vi 緣duyên 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 如như 蘆lô 束thúc 故cố 。 謂vị 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 如như 二nhị 蘆lô 束thúc 立lập 在tại 空không 地địa 。 展triển 轉chuyển 為vi 依y 。 若nhược 一nhất 倒đảo 時thời 。 餘dư 亦diệc 隨tùy 倒đảo 。 如như 是thị 具Cụ 壽thọ 。 二nhị 法pháp 相tướng 依y 。 謂vị 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 及cập 名danh 色sắc 緣duyên 識thức 。 若nhược 離ly 俱câu 起khởi 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 與dữ 蘆lô 束thúc 喻dụ 。 云vân 何hà 相tương 似tự 。 謂vị 於ư 識thức 位vị 。 名danh 色sắc 位vị 未vị 生sanh 。 名danh 色sắc 位vị 生sanh 時thời 。 識thức 位vị 已dĩ 滅diệt 。 定định 無vô 似tự 蘆lô 束thúc 更cánh 互hỗ 相tương 依y 義nghĩa 。 況huống 撥bát 過quá 去khứ 未vị 來lai 無vô 者giả 。 可khả 言ngôn 如như 彼bỉ 更cánh 互hỗ 相tương 依y 。 隨tùy 一nhất 有hữu 時thời 。 隨tùy 一nhất 無vô 故cố 。 非phi 無vô 與dữ 有hữu 或hoặc 有hữu 與dữ 無vô 。 可khả 有hữu 展triển 轉chuyển 互hỗ 相tương 依y 義nghĩa 。 唯duy 有hữu 與dữ 有hữu 。 可khả 互hỗ 相tương 依y 。 故cố 執chấp 相tướng 依y 。 定định 前tiền 後hậu 者giả 。 是thị 聖thánh 教giáo 外ngoại 。 非phi 佛Phật 法Pháp 宗tông 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 無vô 明minh 作tác 意ý 俱câu 時thời 而nhi 起khởi 。 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 謂vị 說thuyết 無vô 明minh 因nhân 。 非phi 理lý 作tác 意ý 。 及cập 非phi 理lý 作tác 意ý 。 從tùng 癡si 所sở 生sanh 。 及cập 說thuyết 此thử 二nhị 俱câu 時thời 而nhi 起khởi 。 故cố 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 癡si 所sở 生sanh 染nhiễm 濁trược 作tác 意ý 。 此thử 中trung 癡si 者giả 。 即tức 是thị 無vô 明minh 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 言ngôn 此thử 中trung 者giả 。 意ý 顯hiển 即tức 此thử 作tác 意ý 生sanh 時thời 。 或hoặc 即tức 所sở 摽phiếu/phiêu 。 緣duyên 和hòa 合hợp 位vị 。 非phi 同đồng 屬thuộc 緣duyên 法pháp 可khả 前tiền 後hậu 生sanh 。 以dĩ 二nhị 俱câu 時thời 起khởi 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 又hựu 如như 燈đăng 明minh 同đồng 時thời 而nhi 起khởi 有hữu 因nhân 果quả 義nghĩa 。 前tiền 於ư 思tư 擇trạch 俱câu 有hữu 因nhân 中trung 。 已dĩ 曾tằng 具cụ 辯biện 。 如như 是thị 因nhân 果quả 。 俱câu 起khởi 極cực 成thành 。 而nhi 有hữu 救cứu 言ngôn 。 燈đăng 明minh 非phi 異dị 。 此thử 不bất 應ưng 理lý 。 燈đăng 之chi 與dữ 明minh 。 觸xúc 量lượng 色sắc 處xứ 用dụng 各các 別biệt 故cố 。 世thế 間gian 唯duy 說thuyết 焰diễm 為vi 燈đăng 故cố 。 如như 說thuyết 燈đăng 光quang 燈đăng 能năng 燒thiêu 物vật 。 阿a 笈cấp 摩ma 說thuyết 。 明minh 依y 於ư 燈đăng 。 如như 日nhật 月nguyệt 光quang 。 明minh 依y 日nhật 月nguyệt 輪luân 起khởi 。 又hựu 如như 大đại 地địa 。 依y 於ư 水thủy 輪luân 。 水thủy 與dữ 地địa 俱câu 生sanh 方phương 有hữu 為vi 依y 義nghĩa 。 燈đăng 明minh 性tánh 別biệt 。 由do 是thị 極cực 成thành 。 因nhân 果quả 俱câu 生sanh 。 於ư 斯tư 義nghĩa 顯hiển 。 明minh 雖tuy 依y 自tự 大đại 種chủng 而nhi 生sanh 。 然nhiên 於ư 生sanh 時thời 。 非phi 離ly 燈đăng 焰diễm 。 若nhược 謂vị 明minh 焰diễm 同đồng 一nhất 因nhân 生sanh 。 以dĩ 即tức 焰diễm 因nhân 是thị 明minh 因nhân 者giả 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 非phi 從tùng 一nhất 和hòa 合hợp 有hữu 非phi 一nhất 果quả 。 亦diệc 非phi 一nhất 果quả 非phi 一nhất 和hòa 合hợp 生sanh 。 豈khởi 不bất 一nhất 擊kích 火hỏa 聲thanh 俱câu 起khởi 。 寧ninh 無vô 一nhất 和hòa 合hợp 有hữu 非phi 一nhất 果quả 生sanh 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 依y 各các 別biệt 故cố 。 又hựu 自tự 類loại 因nhân 。 各các 別biệt 生sanh 故cố 。 由do 此thử 彼bỉ 救cứu 。 但đãn 有hữu 虛hư 言ngôn 。 故cố 燈đăng 與dữ 明minh 。 因nhân 體thể 各các 別biệt 。 若nhược 識thức 與dữ 名danh 色sắc 。 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 何hà 故cố 經kinh 多đa 言ngôn 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 互hỗ 為vi 緣duyên 性tánh 。 其kỳ 理lý 雖tuy 通thông 。 顯hiển 識thức 用dụng 強cường/cưỡng 。 是thị 故cố 偏thiên 說thuyết 。 識thức 用dụng 強cường/cưỡng 者giả 謂vị 識thức 為vi 所sở 依y 。 受thọ 等đẳng 用dụng 心tâm 為vi 所sở 依y 轉chuyển 故cố 。 識thức 持trì 精tinh 血huyết 。 成thành 羯yết 剌lạt 藍lam 。 成thành 有hữu 情tình 身thân 。 其kỳ 用dụng 勝thắng 故cố 。 如như 王vương 臣thần 等đẳng 。 雖tuy 互hỗ 相tương 依y 。 而nhi 王vương 得đắc 名danh 。 以dĩ 最tối 勝thắng 故cố 。 識thức 與dữ 名danh 色sắc 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 又hựu 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 據cứ 前tiền 生sanh 緣duyên 說thuyết 。 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 唯duy 約ước 俱câu 起khởi 。 以dĩ 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 通thông 前tiền 後hậu 及cập 俱câu 。 名danh 色sắc 緣duyên 識thức 。 唯duy 有hữu 俱câu 起khởi 。 以dĩ 結kết 生sanh 識thức 無vô 別biệt 位vị 故cố 。 又hựu 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 據cứ 分phần/phân 位vị 名danh 色sắc 。 說thuyết 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 據cứ 剎sát 那na 名danh 色sắc 。 大đại 德đức 邏la 摩ma 率suất 自tự 意ý 說thuyết 。 若nhược 從tùng 中trung 有hữu 。 結kết 生sanh 有hữu 時thời 。 中trung 有hữu 名danh 色sắc 。 為vi 緣duyên 引dẫn 起khởi 無vô 間gian 剎sát 那na 結kết 生sanh 類loại 識thức 。 中trung 有hữu 名danh 色sắc 滅diệt 。 獨độc 有hữu 識thức 生sanh 。 此thử 方phương 能năng 引dẫn 起khởi 生sanh 有hữu 名danh 色sắc 。 如như 是thị 推thôi 尋tầm 。 非phi 應ưng 正chánh 理lý 。 所sở 言ngôn 中trung 有hữu 。 名danh 色sắc 為vi 緣duyên 。 引dẫn 無vô 間gian 剎sát 那na 結kết 生sanh 類loại 識thức 者giả 。 為vi 中trung 有hữu 識thức 。 亦diệc 能năng 為vi 緣duyên 。 為vi 但đãn 餘dư 名danh 除trừ 中trung 有hữu 識thức 。 若nhược 中trung 有hữu 識thức 亦diệc 為vi 緣duyên 者giả 。 何hà 理lý 中trung 有hữu 最tối 後hậu 剎sát 那na 。 心tâm 心tâm 所sở 色sắc 為vi 緣duyên 。 但đãn 引dẫn 後hậu 識thức 令linh 生sanh 非phi 心tâm 所sở 色sắc 。 若nhược 謂vị 除trừ 識thức 餘dư 名danh 為vi 緣duyên 。 何hà 理lý 俱câu 生sanh 識thức 非phi 緣duyên 性tánh 。 若nhược 謂vị 彼bỉ 位vị 無vô 識thức 俱câu 生sanh 。 應ưng 結kết 生sanh 識thức 。 無vô 所sở 依y 起khởi 。 不bất 應ưng 心tâm 所sở 為vi 心tâm 所sở 依y 。 復phục 以dĩ 何hà 緣duyên 。 彼bỉ 位vị 心tâm 所sở 。 但đãn 與dữ 異dị 類loại 識thức 作tác 生sanh 因nhân 。 不bất 能năng 引dẫn 生sanh 同đồng 類loại 心tâm 所sở 。 非phi 於ư 諸chư 色sắc 未vị 得đắc 離ly 貪tham 。 可khả 有hữu 暫tạm 時thời 識thức 不bất 依y 色sắc 。 故cố 中trung 有hữu 色sắc 。 定định 能năng 為vi 緣duyên 。 牽khiên 續tục 生sanh 時thời 心tâm 俱câu 起khởi 色sắc 。 如như 何hà 此thử 位vị 。 獨độc 有hữu 識thức 生sanh 。 若nhược 謂vị 此thử 時thời 雖tuy 有hữu 色sắc 起khởi 而nhi 但đãn 說thuyết 識thức 。 則tắc 應ưng 此thử 位vị 亦diệc 有hữu 心tâm 所sở 。 而nhi 但đãn 說thuyết 心tâm 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 復phục 作tác 是thị 說thuyết 。 中trung 有hữu 名danh 色sắc 滅diệt 獨độc 有hữu 識thức 生sanh 。 此thử 方phương 能năng 引dẫn 起khởi 生sanh 有hữu 名danh 色sắc 。 又hựu 應ưng 此thử 獨độc 識thức 非phi 中trung 有hữu 生sanh 有hữu 。 中trung 有hữu 已dĩ 滅diệt 故cố 。 生sanh 有hữu 未vị 生sanh 故cố 。 非phi 中trung 有hữu 滅diệt 有hữu 位vị 非phi 生sanh 。 故cố 彼bỉ 所sở 言ngôn 。 出xuất 自tự 邪tà 執chấp 。 又hựu 心tâm 心tâm 所sở 前tiền 後hậu 生sanh 論luận 。 如như 何hà 計kế 度độ 前tiền 後hậu 而nhi 起khởi 。 眼nhãn 識thức 無vô 間gian 。 眼nhãn 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 等đẳng 生sanh 時thời 。 為vi 與dữ 餘dư 識thức 俱câu 時thời 而nhi 起khởi 。 為vi 獨độc 受thọ 等đẳng 。 若nhược 有hữu 餘dư 識thức 受thọ 等đẳng 俱câu 生sanh 。 為vi 是thị 意ý 識thức 生sanh 即tức 緣duyên 彼bỉ 境cảnh 。 為vi 別biệt 是thị 餘dư 識thức 緣duyên 餘dư 境cảnh 生sanh 。 且thả 非phi 意ý 識thức 生sanh 即tức 緣duyên 彼bỉ 境cảnh 。 眼nhãn 觸xúc 生sanh 受thọ 等đẳng 。 既ký 依y 眼nhãn 根căn 。 與dữ 此thử 意ý 識thức 境cảnh 時thời 別biệt 故cố 。 非phi 依y 眼nhãn 根căn 所sở 生sanh 受thọ 等đẳng 。 可khả 以dĩ 過quá 去khứ 為vi 其kỳ 所sở 緣duyên 。 亦diệc 非phi 眼nhãn 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 等đẳng 。 可khả 以dĩ 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 而nhi 生sanh 。 說thuyết 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 生sanh 意ý 識thức 等đẳng 故cố 。 若nhược 以dĩ 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 生sanh 者giả 。 不bất 可khả 說thuyết 是thị 眼nhãn 觸xúc 所sở 生sanh 。 亦diệc 非phi 餘dư 識thức 緣duyên 餘dư 境cảnh 起khởi 。 若nhược 依y 境cảnh 異dị 。 可khả 俱câu 時thời 生sanh 。 則tắc 應ưng 一nhất 時thời 得đắc 一nhất 切thiết 境cảnh 。 若nhược 無vô 諸chư 識thức 受thọ 等đẳng 獨độc 生sanh 。 則tắc 後hậu 識thức 生sanh 。 無vô 所sở 依y 。 意ý 識thức 流lưu 斷đoạn 已dĩ 。 復phục 更cánh 續tục 生sanh 。 下hạ 界giới 曾tằng 無vô 。 彼bỉ 全toàn 不bất 許hứa 。 入nhập 滅diệt 定định 等đẳng 。 識thức 相tương 續tục 生sanh 。 曾tằng 無vô 間gián 斷đoạn 。 彼bỉ 宗tông 許hứa 故cố 。 由do 此thử 彼bỉ 說thuyết 。 中trung 有hữu 後hậu 心tâm 。 名danh 色sắc 無vô 間gian 。 獨độc 有hữu 識thức 起khởi 。 後hậu 方phương 引dẫn 起khởi 生sanh 有hữu 名danh 色sắc 。 但đãn 有hữu 虛hư 言ngôn 。 違vi 理lý 教giáo 故cố 。 上thượng 座tòa 於ư 此thử 。 假giả 設thiết 難nạn/nan 言ngôn 。 經kinh 不bất 應ưng 言ngôn 。 識thức 緣duyên 名danh 色sắc 。 由do 展triển 轉chuyển 力lực 。 方phương 得đắc 生sanh 故cố 。 即tức 自tự 釋thích 言ngôn 。 此thử 難nạn/nan 非phi 理lý 。 約ước 生sanh 住trụ 緣duyên 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 謂vị 識thức 能năng 作tác 名danh 色sắc 生sanh 緣duyên 。 由do 識thức 託thác 胎thai 。 令linh 彼bỉ 生sanh 故cố 。 彼bỉ 生sanh 以dĩ 後hậu 。 為vi 識thức 住trụ 依y 。 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 而nhi 得đắc 安an 住trú 。 故cố 亦diệc 說thuyết 識thức 。 名danh 色sắc 為vi 緣duyên 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 違vi 理lý 教giáo 故cố 。 謂vị 佛Phật 未vị 得đắc 大đại 菩Bồ 提Đề 時thời 。 求cầu 識thức 生sanh 緣duyên 知tri 即tức 名danh 色sắc 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 菩Bồ 薩Tát 尋tầm 求cầu 老lão 死tử 生sanh 緣duyên 。 乃nãi 至chí 名danh 色sắc 知tri 生sanh 至chí 識thức 。 次thứ 第đệ 為vi 緣duyên 求cầu 識thức 生sanh 緣duyên 知tri 即tức 名danh 色sắc 。 若nhược 彼bỉ 名danh 色sắc 非phi 識thức 生sanh 緣duyên 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 知tri 。 便tiện 為vi 顛điên 倒đảo 。 又hựu 彼bỉ 所sở 說thuyết 。 彼bỉ 生sanh 以dĩ 後hậu 。 為vi 識thức 住trụ 依y 。 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 而nhi 得đắc 安an 住trú 。 故cố 亦diệc 說thuyết 識thức 。 名danh 色sắc 為vi 緣duyên 。 有hữu 言ngôn 無vô 理lý 。 此thử 所sở 說thuyết 識thức 。 名danh 色sắc 為vi 緣duyên 。 即tức 是thị 為vi 緣duyên 生sanh 名danh 色sắc 識thức 。 如như 何hà 以dĩ 後hậu 方phương 為vi 識thức 依y 。 又hựu 彼bỉ 經kinh 但đãn 言ngôn 識thức 依y 名danh 色sắc 住trụ 。 故cố 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 告cáo 阿A 難Nan 陀Đà 。 識thức 不bất 依y 名danh 色sắc 為vi 得đắc 住trụ 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 此thử 經Kinh 不bất 言ngôn 名danh 色sắc 依y 識thức 住trụ 。 如như 何hà 展triển 轉chuyển 。 又hựu 汝nhữ 不bất 許hứa 識thức 。 名danh 色sắc 俱câu 生sanh 。 如như 何hà 可khả 言ngôn 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 住trụ 。 又hựu 如như 先tiên 說thuyết 。 撥bát 過quá 未vị 宗tông 。 隨tùy 一nhất 有hữu 時thời 隨tùy 一nhất 無vô 故cố 。 非phi 無vô 與dữ 有hữu 。 或hoặc 有hữu 與dữ 無vô 。 可khả 有hữu 展triển 轉chuyển 互hỗ 相tương 依y 義nghĩa 。 唯duy 有hữu 與dữ 有hữu 可khả 有hữu 相tương 依y 。 如như 何hà 俱câu 生sanh 有hữu 相tương 依y 義nghĩa 。 若nhược 隨tùy 闕khuyết 一nhất 。 一nhất 不bất 立lập 故cố 。 又hựu 佛Phật 於ư 彼bỉ 大đại 緣duyên 起khởi 經kinh 。 不bất 說thuyết 有hữu 支chi 次thứ 第đệ 因nhân 果quả 。 亦diệc 不bất 唯duy 說thuyết 。 十thập 二nhị 有hữu 支chi 。 彼bỉ 說thuyết 名danh 色sắc 為vi 觸xúc 緣duyên 故cố 。 及cập 說thuyết 尋tầm 求cầu 等đẳng 為vi 得đắc 等đẳng 緣duyên 故cố 。 然nhiên 佛Phật 於ư 彼bỉ 。 為vi 阿A 難Nan 陀Đà 。 顯hiển 示thị 甚thậm 深thâm 緣duyên 起khởi 理lý 趣thú 。 故cố 彼bỉ 經kinh 義nghĩa 。 約ước 所sở 依y 緣duyên 。 但đãn 說thuyết 識thức 依y 名danh 色sắc 而nhi 住trụ 。 意ý 識thức 唯duy 託thác 意ý 為vi 所sở 依y 。 法pháp 為vi 所sở 緣duyên 。 而nhi 得đắc 安an 住trú 。 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 識thức 。 眼nhãn 等đẳng 為vi 所sở 依y 。 色sắc 等đẳng 為vi 所sở 緣duyên 。 而nhi 得đắc 安an 住trú 。 如như 是thị 意ý 識thức 。 所sở 依y 唯duy 一nhất 。 所sở 緣duyên 通thông 二nhị 。 五ngũ 識thức 翻phiên 此thử 。 唯duy 除trừ 意ý 識thức 。 所sở 依y 必tất 異dị 時thời 。 餘dư 所sở 依y 所sở 緣duyên 。 有hữu 俱câu 生sanh 理lý 。 有hữu 支chi 諸chư 位vị 。 此thử 義nghĩa 皆giai 通thông 。 詳tường 上thượng 座tòa 宗tông 。 說thuyết 識thức 名danh 色sắc 互hỗ 為vi 緣duyên 義nghĩa 。 理lý 必tất 不bất 成thành 。 然nhiên 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 我ngã 觀quán 緣duyên 起khởi 至chí 識thức 便tiện 還hoàn 過quá 此thử 。 於ư 餘dư 心tâm 不bất 復phục 轉chuyển 。 此thử 言ngôn 何hà 義nghĩa 。 菩Bồ 薩Tát 爾nhĩ 時thời 。 逆nghịch 觀quán 緣duyên 起khởi 。 諸chư 支chi 展triển 轉chuyển 所sở 從tùng 生sanh 緣duyên 。 先tiên 觀quán 九cửu 支chi 生sanh 緣duyên 各các 別biệt 。 最tối 後hậu 觀quán 識thức 無vô 別biệt 生sanh 緣duyên 。 故cố 至chí 識thức 還hoàn 於ư 餘dư 不bất 轉chuyển 。 然nhiên 結kết 生sanh 識thức 。 有hữu 二nhị 生sanh 緣duyên 。 一nhất 者giả 前tiền 生sanh 。 二nhị 者giả 俱câu 起khởi 。 識thức 生sanh 行hành 有hữu 。 義nghĩa 無vô 別biệt 故cố 。 先tiên 觀quán 生sanh 支chi 。 生sanh 緣duyên 謂vị 有hữu 。 即tức 已dĩ 觀quán 識thức 。 前tiền 生sanh 緣duyên 行hành 。 今kim 觀quán 名danh 色sắc 。 為vi 俱câu 生sanh 緣duyên 。 故cố 至chí 識thức 還hoàn 心tâm 不bất 復phục 轉chuyển 。 已dĩ 具cụ 觀quán 識thức 二nhị 生sanh 緣duyên 故cố 。 以dĩ 見kiến 今kim 世thế 結kết 生sanh 位vị 識thức 。 從tùng 前tiền 俱câu 起khởi 二nhị 緣duyên 力lực 生sanh 。 准chuẩn 知tri 餘dư 支chi 。 如như 應ưng 皆giai 爾nhĩ 。 一nhất 一nhất 念niệm 起khởi 。 各các 具cụ 二nhị 緣duyên 。 故cố 唯duy 於ư 識thức 支chi 具cụ 顯hiển 二nhị 緣duyên 觀quán 。 如như 何hà 名danh 色sắc 為vi 識thức 俱câu 緣duyên 。 以dĩ 於ư 此thử 中trung 識thức 住trụ 著trước 故cố 。 如như 經kinh 說thuyết 識thức 住trụ 除trừ 識thức 餘dư 名danh 色sắc 。 前tiền 以dĩ 住trụ 著trước 釋thích 識thức 住trụ 義nghĩa 。 故cố 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 喜hỷ 愛ái 潤nhuận 識thức 。 令linh 於ư 蘊uẩn 中trung 。 增tăng 長trưởng 廣quảng 大đại 。 又hựu 大đại 緣duyên 起khởi 經kinh 。 亦diệc 作tác 是thị 說thuyết 。 識thức 不bất 依y 名danh 色sắc 。 為vi 得đắc 住trụ 不phủ 。 不phủ 也dã 世Thế 尊Tôn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 說thuyết 識thức 住trụ 著trước 俱câu 生sanh 名danh 色sắc 中trung 顯hiển 識thức 俱câu 生sanh 緣duyên 故cố 。 說thuyết 四tứ 識thức 住trụ 。 是thị 故cố 菩Bồ 薩Tát 。 至chí 識thức 便tiện 還hoàn 。 雖tuy 老lão 死tử 支chi 即tức 名danh 色sắc 等đẳng 。 前tiền 觀quán 老lão 死tử 。 以dĩ 生sanh 為vi 緣duyên 。 已dĩ 顯hiển 識thức 支chi 緣duyên 生sanh 名danh 色sắc 。 而nhi 非phi 老lão 死tử 。 皆giai 識thức 為vi 緣duyên 。 為vi 定định 識thức 為vi 緣duyên 。 唯duy 生sanh 名danh 色sắc 故cố 。 復phục 觀quán 名danh 色sắc 。 以dĩ 識thức 為vi 緣duyên 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 說thuyết 。 彼bỉ 菩Bồ 薩Tát 厭yếm 怖bố 生sanh 故cố 。 再tái 度độ 觀quán 生sanh 。 由do 菩Bồ 薩Tát 心tâm 厭yếm 怖bố 流lưu 轉chuyển 。 不bất 遍biến 觀quán 察sát 諸chư 流lưu 轉chuyển 支chi 。 諸chư 流lưu 轉chuyển 支chi 。 皆giai 生sanh 為vi 本bổn 。 再tái 觀quán 生sanh 故cố 。 為vi 已dĩ 遍biến 知tri 。 無vô 明minh 行hành 支chi 。 即tức 愛ái 取thủ 有hữu 。 已dĩ 觀quán 愛ái 等đẳng 。 故cố 不bất 重trọng/trùng 觀quán 。 於ư 還hoàn 滅diệt 門môn 。 菩Bồ 薩Tát 欣hân 慕mộ 。 故cố 遍biến 觀quán 察sát 。 十thập 二nhị 有hữu 支chi 。 已dĩ 辯biện 名danh 當đương 辯biện 觸xúc 。 頌tụng 曰viết 。

觸xúc 六lục 三tam 和hòa 生sanh 。

論luận 曰viết 。 觸xúc 有hữu 六lục 種chủng 。 所sở 謂vị 眼nhãn 觸xúc 。 乃nãi 至chí 意ý 觸xúc 。 此thử 復phục 是thị 何hà 三tam 和hòa 所sở 生sanh 。 謂vị 根căn 境cảnh 識thức 三tam 和hòa 合hợp 故cố 。 有hữu 別biệt 觸xúc 生sanh 。 雖tuy 第đệ 六lục 三tam 有hữu 各các 別biệt 世thế 。 而nhi 因nhân 果quả 相tương/tướng 屬thuộc 。 故cố 和hòa 合hợp 義nghĩa 成thành 。 或hoặc 同đồng 一nhất 果quả 。 是thị 和hòa 合hợp 義nghĩa 。 雖tuy 根căn 境cảnh 識thức 未vị 必tất 俱câu 生sanh 。 而nhi 觸xúc 果quả 同đồng 。 故cố 名danh 和hòa 合hợp 。 觸xúc 體thể 別biệt 有hữu 。 大đại 地địa 中trung 已dĩ 成thành 。 雖tuy 三tam 和hòa 生sanh 。 而nhi 定định 識thức 俱câu 起khởi 。 以dĩ 如như 識thức 說thuyết 二nhị 緣duyên 生sanh 故cố 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 內nội 有hữu 識thức 身thân 。 及cập 外ngoại 名danh 色sắc 。 二nhị 二nhị 為vi 緣duyên 。 諸chư 觸xúc 生sanh 起khởi 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 豈khởi 不bất 此thử 即tức 說thuyết 觸xúc 從tùng 三tam 和hòa 生sanh 。 謂vị 內nội 有hữu 識thức 。 身thân 即tức 六lục 根căn 六lục 識thức 。 及cập 外ngoại 名danh 色sắc 即tức 六lục 境cảnh 故cố 。 二nhị 緣duyên 生sanh 故cố 。 因nhân 不bất 極cực 成thành 。 經kinh 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 佛Phật 說thuyết 二nhị 故cố 。 謂vị 此thử 經Kinh 說thuyết 。 二nhị 二nhị 為vi 緣duyên 。 諸chư 觸xúc 生sanh 起khởi 。 不bất 言ngôn 三tam 故cố 。 觀quán 此thử 經Kinh 義nghĩa 。 有hữu 識thức 身thân 言ngôn 。 顯hiển 六lục 內nội 處xứ 。 外ngoại 名danh 色sắc 言ngôn 。 顯hiển 六lục 外ngoại 處xứ 。 餘dư 經kinh 亦diệc 說thuyết 二nhị 緣duyên 所sở 生sanh 。 故cố 伽già 他tha 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 二nhị 等đẳng 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 又hựu 經kinh 說thuyết 識thức 觸xúc 俱câu 。 名danh 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 緣duyên 既ký 同đồng 。

時thời 豈khởi 前tiền 後hậu 。 緣duyên 具cụ 必tất 起khởi 。 無vô 能năng 障chướng 故cố 。 由do 此thử 即tức 證chứng 。 眼nhãn 等đẳng 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 等đẳng 諸chư 法pháp 。 眼nhãn 等đẳng 識thức 俱câu 起khởi 。 與dữ 眼nhãn 識thức 等đẳng 生sanh 因nhân 同đồng 故cố 。 由do 此thử 經Kinh 言ngôn 。 是thị 受thọ 是thị 想tưởng 是thị 思tư 是thị 識thức 。 如như 是thị 諸chư 法pháp 。 相tương/tướng 雜tạp 不bất 離ly 。 執chấp 觸xúc 是thị 假giả 。 宗tông 亦diệc 應ưng 許hứa 受thọ 等đẳng 與dữ 觸xúc 俱câu 起khởi 。 由do 此thử 經Kinh 說thuyết 。 識thức 雜tạp 受thọ 等đẳng 故cố 。 識thức 是thị 觸xúc 分phần/phân 故cố 。 既ký 無vô 有hữu 識thức 。 不bất 雜tạp 受thọ 等đẳng 證chứng 成thành 受thọ 等đẳng 。 是thị 大đại 地địa 法pháp 。 彼bỉ 作tác 是thị 言ngôn 。 大đại 地địa 法pháp 義nghĩa 。 非phi 要yếu 遍biến 與dữ 一nhất 切thiết 心tâm 俱câu 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 名danh 大đại 地địa 法pháp 義nghĩa 。 有hữu 三tam 三tam 地địa 。 有hữu 尋tầm 伺tứ 等đẳng 善thiện 等đẳng 學học 等đẳng 。 地địa 差sai 別biệt 故cố 。 若nhược 法pháp 於ư 斯tư 一nhất 切thiết 地địa 有hữu 。 名danh 大đại 地địa 法pháp 。 餘dư 隨tùy 所sở 應ưng 。 此thử 但đãn 有hữu 言ngôn 。 違vi 前tiền 經kinh 故cố 。 彼bỉ 作tác 是thị 說thuyết 。 應ưng 審thẩm 前tiền 經kinh 。 彼bỉ 經kinh 復phục 言ngôn 。 諸chư 所sở 受thọ 即tức 所sở 思tư 。 諸chư 所sở 思tư 即tức 所sở 想tưởng 。 諸chư 所sở 想tưởng 即tức 所sở 識thức 。 未vị 了liễu 於ư 彼bỉ 為vi 約ước 所sở 緣duyên 。 為vi 約ước 剎sát 那na 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 有hữu 何hà 未vị 了liễu 。 前tiền 約ước 剎sát 那na 。 後hậu 約ước 所sở 緣duyên 。 其kỳ 理lý 決quyết 定định 。 寧ninh 知tri 決quyết 定định 以dĩ 餘dư 經kinh 中trung 。 約ước 俱câu 生sanh 法pháp 說thuyết 相tương/tướng 雜tạp 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 壽thọ 煖noãn 與dữ 識thức 。 如như 是thị 三tam 法Pháp 。 相tương/tướng 雜tạp 不bất 離ly 。 非phi 於ư 此thử 中trung 約ước 不bất 俱câu 起khởi 。 及cập 約ước 所sở 緣duyên 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 三tam 必tất 俱câu 起khởi 故cố 。 二nhị 無vô 所sở 緣duyên 故cố 。 由do 此thử 所sở 說thuyết 受thọ 等đẳng 相tương/tướng 雜tạp 言ngôn 。 定định 約ước 剎sát 那na 。 異dị 此thử 不bất 成thành 故cố 。 謂vị 若nhược 計kế 彼bỉ 無vô 間gian 而nhi 生sanh 。 名danh 為vi 相tương/tướng 雜tạp 。 一nhất 無vô 一nhất 有hữu 。 相tương/tướng 雜tạp 不bất 成thành 。 如như 前tiền 已dĩ 辯biện 。 亦diệc 不bất 可khả 謂vị 同đồng 一nhất 所sở 緣duyên 說thuyết 名danh 相tướng 雜tạp 。 勿vật 有hữu 意ý 識thức 與dữ 眼nhãn 識thức 等đẳng 。 有hữu 相tương/tướng 雜tạp 義nghĩa 。 故cố 緣duyên 一nhất 境cảnh 。 有hữu 識thức 生sanh 時thời 。 必tất 有hữu 俱câu 生sanh 。 觸xúc 受thọ 等đẳng 法pháp 。 定định 無vô 有hữu 識thức 離ly 觸xúc 等đẳng 生sanh 。 由do 所sở 引dẫn 經kinh 。 已dĩ 善thiện 成thành 立lập 。 如như 何hà 觸xúc 受thọ 二nhị 法pháp 俱câu 生sanh 。 說thuyết 觸xúc 緣duyên 受thọ 。 非phi 受thọ 緣duyên 觸xúc 。 故cố 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 非phi 緣duyên 種chủng 種chủng 受thọ 有hữu 種chủng 種chủng 觸xúc 。 但đãn 緣duyên 種chủng 種chủng 觸xúc 。 有hữu 種chủng 種chủng 受thọ 。 又hựu 經kinh 但đãn 說thuyết 。 眼nhãn 觸xúc 為vi 緣duyên 。 生sanh 眼nhãn 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 。 曾tằng 無vô 經kinh 說thuyết 。 眼nhãn 受thọ 為vi 緣duyên 生sanh 眼nhãn 受thọ 所sở 生sanh 觸xúc 。 豈khởi 不bất 現hiện 見kiến 。 燈đăng 明minh 芽nha 影ảnh 。 二nhị 雖tuy 俱câu 生sanh 。 但đãn 因nhân 燈đăng 芽nha 生sanh 於ư 明minh 影ảnh 。 觸xúc 受thọ 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 例lệ 不bất 平bình 。 隨tùy 行hành 住trụ 變biến 。 有hữu 無vô 有hữu 故cố 。 無vô 有hữu 定định 因nhân 。 證chứng 觸xúc 與dữ 受thọ 二nhị 雖tuy 俱câu 起khởi 。 而nhi 觸xúc 緣duyên 受thọ 非phi 受thọ 緣duyên 觸xúc 。 雖tuy 無vô 現hiện 相tướng 。 而nhi 理lý 必tất 然nhiên 。 受thọ 必tất 隨tùy 觸xúc 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 若nhược 猶do 不bất 了liễu 。 更cánh 以dĩ 別biệt 門môn 。 方phương 便tiện 開khai 示thị 。 令linh 義nghĩa 易dị 解giải 。 謂vị 觸xúc 有hữu 二nhị 。 一nhất 假giả 二nhị 實thật 。 所sở 言ngôn 假giả 者giả 。 謂vị 三tam 和hòa 觸xúc 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 如như 是thị 三tam 法Pháp 。 聚tụ 集tập 和hòa 合hợp 。 說thuyết 名danh 為vi 觸xúc 。 所sở 言ngôn 實thật 者giả 。 謂vị 心tâm 所sở 觸xúc 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 二nhị 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 觸xúc 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 內nội 有hữu 識thức 身thân 。 及cập 外ngoại 名danh 色sắc 。 二nhị 二nhị 為vi 緣duyên 。 諸chư 觸xúc 生sanh 起khởi 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 諸chư 如như 是thị 等đẳng 。 無vô 量lượng 契Khế 經Kinh 。 此thử 中trung 假giả 觸xúc 為vi 緣duyên 生sanh 受thọ 。 非phi 受thọ 為vi 緣duyên 。 非phi 根căn 境cảnh 識thức 三tam 法pháp 和hòa 合hợp 。 從tùng 受thọ 生sanh 故cố 。 非phi 唯duy 眼nhãn 識thức 為vi 眼nhãn 觸xúc 體thể 。 心tâm 所sở 皆giai 由do 所sở 依y 顯hiển 故cố 。 雖tuy 受thọ 生sanh 位vị 識thức 為vi 勝thắng 因nhân 。 而nhi 說thuyết 受thọ 等đẳng 生sanh 亦diệc 因nhân 於ư 眼nhãn 色sắc 。 是thị 故cố 但đãn 說thuyết 。 眼nhãn 觸xúc 為vi 緣duyên 。 生sanh 眼nhãn 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 。 曾tằng 無vô 有hữu 說thuyết 眼nhãn 受thọ 為vi 緣duyên 生sanh 眼nhãn 受thọ 所sở 生sanh 觸xúc 。 此thử 中trung 實thật 觸xúc 。 是thị 心tâm 所sở 故cố 。 可khả 說thuyết 與dữ 受thọ 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 。 是thị 故cố 二nhị 經kinh 。 不bất 相tương 違vi 背bội 。 又hựu 約ước 別biệt 義nghĩa 說thuyết 亦diệc 無vô 違vi 。 謂vị 由do 此thử 門môn 。 因nhân 觸xúc 生sanh 受thọ 。 非phi 即tức 由do 此thử 因nhân 受thọ 生sanh 觸xúc 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 我ngã 不bất 見kiến 一nhất 法pháp 。 如như 是thị 斷đoạn 貪tham 欲dục 如như 修tu 身thân 念niệm 。 此thử 約ước 異dị 門môn 。 遮già 諸chư 餘dư 法pháp 。 非phi 謂vị 通thông 約ước 諸chư 對đối 治trị 門môn 。 以dĩ 次thứ 後hậu 復phục 言ngôn 如như 修tu 身thân 念niệm 息tức 念niệm 佛Phật 念niệm 死tử 想tưởng 等đẳng 亦diệc 爾nhĩ 。 言ngôn 如như 是thị 者giả 。 顯hiển 異dị 門môn 義nghĩa 。 如như 何hà 知tri 受thọ 。 亦diệc 為vi 觸xúc 緣duyên 。 餘dư 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 受thọ 緣duyên 觸xúc 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 由do 身thân 受thọ 觸xúc 。 此thử 意ý 顯hiển 有hữu 觸xúc 身thân 受thọ 為vi 緣duyên 起khởi 。 何hà 故cố 眼nhãn 等đẳng 亦diệc 為vi 受thọ 等đẳng 緣duyên 。 但đãn 依y 說thuyết 觸xúc 不bất 依y 說thuyết 受thọ 等đẳng 。 以dĩ 和hòa 合hợp 中trung 觸xúc 義nghĩa 顯hiển 故cố 。 此thử 彼bỉ 和hòa 合hợp 。 得đắc 相tương 觸xúc 名danh 。 非phi 於ư 自tự 體thể 得đắc 名danh 為vi 觸xúc 。 世thế 於ư 和hòa 合hợp 。 立lập 相tương 觸xúc 名danh 。 如như 二nhị 木mộc 合hợp 時thời 。 說thuyết 為vi 木mộc 相tương 觸xúc 。 是thị 故cố 眼nhãn 等đẳng 三tam 和hòa 合hợp 中trung 。 但đãn 可khả 說thuyết 觸xúc 。 非phi 說thuyết 受thọ 等đẳng 。 又hựu 非phi 眼nhãn 等đẳng 是thị 生sanh 觸xúc 因nhân 。 故cố 依y 之chi 說thuyết 觸xúc 名danh 。 何hà 得đắc 難nạn/nan 言ngôn 亦diệc 受thọ 等đẳng 因nhân 故cố 應ưng 依y 說thuyết 受thọ 等đẳng 。 若nhược 必tất 爾nhĩ 者giả 。 應ưng 許hứa 一nhất 切thiết 觸xúc 因nhân 所sở 生sanh 皆giai 名danh 為vi 觸xúc 。 然nhiên 實thật 一nhất 切thiết 觸xúc 果quả 法pháp 中trung 。 多đa 分phần 立lập 名danh 。 隨tùy 差sai 別biệt 想tưởng 。 一nhất 隨tùy 總tổng 想tưởng 。 以dĩ 立lập 別biệt 名danh 。 如như 色sắc 處xứ 界giới 。 及cập 行hành 蘊uẩn 等đẳng 。 由do 此thử 善thiện 釋thích 餘dư 處xứ 說thuyết 言ngôn 一nhất 切thiết 心tâm 所sở 皆giai 觸xúc 引dẫn 發phát 。 若nhược 爾nhĩ 想tưởng 等đẳng 皆giai 觸xúc 為vi 緣duyên 。 何hà 故cố 但đãn 言ngôn 。 觸xúc 為vi 緣duyên 受thọ 。 亦diệc 說thuyết 想tưởng 等đẳng 用dụng 觸xúc 為vi 緣duyên 。 如như 了liễu 達đạt 經kinh 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。 於ư 觸xúc 後hậu 位vị 。 受thọ 用dụng 最tối 強cường/cưỡng 。 故cố 以dĩ 受thọ 聲thanh 。 總tổng 說thuyết 諸chư 行hành 。 然nhiên 於ư 緣duyên 起khởi 所sở 說thuyết 受thọ 因nhân 。 但đãn 取thủ 實thật 觸xúc 。 非phi 三tam 和hòa 假giả 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 說thuyết 所sở 依y 故cố 。 謂vị 唯duy 實thật 觸xúc 。 就tựu 所sở 依y 顯hiển 。 非phi 諸chư 假giả 有hữu 。 於ư 假giả 依y 中trung 。 可khả 得đắc 品phẩm 量lượng 。 此thử 勝thắng 此thử 劣liệt 。 若nhược 隨tùy 闕khuyết 一nhất 。 無vô 容dung 有hữu 故cố 。 由do 是thị 知tri 此thử 中trung 說thuyết 實thật 觸xúc 緣duyên 受thọ 。 此thử 中trung 所sở 說thuyết 。 緣duyên 起khởi 定định 義nghĩa 。 謂vị 隨tùy 何hà 位vị 隨tùy 何hà 法pháp 強cường/cưỡng 即tức 說thuyết 為vi 緣duyên 。 生sanh 次thứ 後hậu 位vị 勝thắng 法Pháp 為vi 果quả 。 故cố 無vô 有hữu 失thất 。 或hoặc 復phục 當đương 來lai 。 大đại 雜tạp 染nhiễm 聚tụ 。 所sở 有hữu 根căn 本bổn 。 受thọ 為vi 近cận 因nhân 。 故cố 緣duyên 起khởi 中trung 。 次thứ 第đệ 說thuyết 觸xúc 為vi 緣duyên 生sanh 受thọ 。 令linh 避tị 緣duyên 故cố 。 受thọ 不bất 現hiện 行hành 。 絕tuyệt 彼bỉ 根căn 本bổn 。 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 皆giai 六lục 處xứ 為vi 緣duyên 。 何hà 故cố 但đãn 言ngôn 。 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 此thử 位vị 觸xúc 勝thắng 。 故cố 說thuyết 觸xúc 名danh 。 理lý 實thật 應ưng 知tri 。 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 。 無vô 不bất 皆giai 以dĩ 。 六lục 處xứ 為vi 緣duyên 。 復phục 以dĩ 何hà 緣duyên 。 實thật 觸xúc 勝thắng 位vị 。 唯duy 說thuyết 與dữ 彼bỉ 勝thắng 受thọ 為vi 緣duyên 。 不bất 說thuyết 為vi 緣duyên 生sanh 勝thắng 想tưởng 等đẳng 。 雖tuy 觸xúc 與dữ 彼bỉ 亦diệc 俱câu 時thời 生sanh 。 而nhi 順thuận 受thọ 強cường/cưỡng 。 是thị 故cố 偏thiên 說thuyết 。 譬thí 如như 勝thắng 解giải 。 偏thiên 順thuận 決quyết 定định 輕khinh 安an 勤cần 等đẳng 。 順thuận 止Chỉ 觀Quán 強cường/cưỡng 其kỳ 理lý 法pháp 然nhiên 。 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。 名danh 色sắc 二nhị 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 何hà 差sai 別biệt 。 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 說thuyết 在tại 何hà 經kinh 。 大đại 緣duyên 起khởi 經kinh 。 有hữu 如như 是thị 說thuyết 。 諸chư 有hữu 行hành 相tương/tướng 。 諸chư 有hữu 摽phiếu/phiêu 舉cử 。 施thi 設thiết 名danh 身thân 。 無vô 彼bỉ 行hành 相tương/tướng 。 無vô 彼bỉ 摽phiếu/phiêu 舉cử 。 可khả 得đắc 了liễu 知tri 。 增tăng 語ngữ 觸xúc 不phủ 。 不bất 爾nhĩ 大đại 德đức 。 諸chư 有hữu 行hành 相tương/tướng 。 諸chư 有hữu 摽phiếu/phiêu 舉cử 。 施thi 設thiết 色sắc 身thân 。 無vô 彼bỉ 行hành 相tương/tướng 。 無vô 彼bỉ 摽phiếu/phiêu 舉cử 。 可khả 得đắc 了liễu 知tri 。 有hữu 對đối 觸xúc 不phủ 。 不bất 爾nhĩ 大đại 德đức 。 若nhược 一nhất 切thiết 種chủng 名danh 身thân 色sắc 身thân 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 可khả 得đắc 了liễu 知tri 。 觸xúc 或hoặc 施thi 設thiết 觸xúc 不phủ 。 不bất 爾nhĩ 大đại 德đức 。 是thị 故cố 慶khánh 喜hỷ 。 觸xúc 之chi 由do 緒tự 。 觸xúc 因nhân 觸xúc 緣duyên 。 所sở 謂vị 名danh 色sắc 。 此thử 所sở 引dẫn 經kinh 。 欲dục 辯biện 何hà 義nghĩa 。 辯biện 名danh 與dữ 色sắc 。 為vi 觸xúc 生sanh 因nhân 。 名danh 謂vị 意ý 法pháp 處xứ 。 色sắc 謂vị 眼nhãn 色sắc 處xứ 。 乃nãi 至chí 身thân 觸xúc 處xứ 。 此thử 中trung 名danh 身thân 名danh 增tăng 語ngữ 觸xúc 。 名danh 為vi 身thân 故cố 。 得đắc 名danh 身thân 名danh 。 如như 是thị 色sắc 身thân 。 名danh 有hữu 對đối 觸xúc 。 色sắc 為vi 身thân 故cố 。 得đắc 色sắc 身thân 名danh 。 是thị 名danh 為vi 體thể 。 色sắc 為vi 體thể 義nghĩa 。 此thử 中trung 意ý 說thuyết 。 增tăng 語ngữ 觸xúc 因nhân 。 名danh 增tăng 語ngữ 觸xúc 。 有hữu 對đối 觸xúc 因nhân 。 名danh 有hữu 對đối 觸xúc 。 非phi 二nhị 觸xúc 體thể 。 由do 此thử 說thuyết 言ngôn 。 諸chư 有hữu 行hành 相tương/tướng 。 諸chư 有hữu 摽phiếu/phiêu 舉cử 。 施thi 設thiết 名danh 身thân 。 施thi 設thiết 色sắc 身thân 。 言ngôn 行hạnh 相tương/tướng 者giả 。 謂vị 諸chư 外ngoại 處xứ 。 行hành 所sở 行hành 相tương/tướng 。 得đắc 行hành 相tương/tướng 名danh 。 言ngôn 摽phiếu/phiêu 舉cử 者giả 。 謂vị 諸chư 內nội 處xứ 。 由do 此thử 摽phiếu/phiêu 舉cử 。 諸chư 觸xúc 名danh 故cố 。 謂vị 名danh 眼nhãn 觸xúc 。 乃nãi 至chí 意ý 觸xúc 。 此thử 意ý 說thuyết 言ngôn 。 於ư 諸chư 有hữu 名danh 體thể 。 施thi 設thiết 增tăng 語ngữ 觸xúc 。 於ư 諸chư 有hữu 色sắc 體thể 。 施thi 設thiết 有hữu 對đối 觸xúc 。 隨tùy 有hữu 所sở 闕khuyết 所sở 施thi 設thiết 觸xúc 。 皆giai 不bất 得đắc 成thành 。 此thử 上thượng 經kinh 文văn 。 且thả 辯biện 假giả 觸xúc 為vi 辯biện 緣duyên 。 此thử 所sở 生sanh 實thật 觸xúc 。 復phục 作tác 是thị 說thuyết 。 若nhược 一nhất 切thiết 種chủng 名danh 身thân 色sắc 身thân 。 皆giai 無vô 所sở 有hữu 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 義nghĩa 意ý 言ngôn 。 若nhược 一nhất 切thiết 種chủng 。 假giả 觸xúc 非phi 有hữu 。 則tắc 心tâm 所sở 觸xúc 。 於ư 三tam 時thời 中trung 。 自tự 名danh 難nan 了liễu 。 體thể 不bất 生sanh 故cố 。 不bất 可khả 了liễu 知tri 。 既ký 不bất 可khả 了liễu 知tri 。 亦diệc 不bất 可khả 施thi 設thiết 。 若nhược 作tác 如như 是thị 分phân 別biệt 經kinh 義nghĩa 。 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 即tức 二nhị 緣duyên 觸xúc 。 然nhiên 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 分phần/phân 位vị 決quyết 定định 。 若nhược 二nhị 為vi 緣duyên 觸xúc 。 分phần/phân 位vị 不bất 定định 。 雖tuy 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 分phần/phân 位vị 亦diệc 定định 。 而nhi 偏thiên 就tựu 有hữu 情tình 所sở 依y 顯hiển 示thị 。 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 通thông 就tựu 所sở 依y 所sở 緣duyên 顯hiển 示thị 。 故cố 有hữu 差sai 別biệt 。

復phục 有hữu 別biệt 義nghĩa 。 此thử 中trung 名danh 身thân 名danh 增tăng 語ngữ 觸xúc 。 即tức 是thị 以dĩ 名danh 為vi 所sở 依y 義nghĩa 。 此thử 以dĩ 意ý 識thức 為vi 所sở 依y 故cố 。 此thử 中trung 色sắc 身thân 。 名danh 有hữu 對đối 觸xúc 。 即tức 是thị 以dĩ 色sắc 為vi 所sở 依y 義nghĩa 。 此thử 以dĩ 五ngũ 根căn 。 為vi 所sở 依y 故cố 。 由do 是thị 諸chư 觸xúc 所sở 依y 力lực 故cố 。 摽phiếu/phiêu 別biệt 其kỳ 名danh 。 如như 眼nhãn 識thức 等đẳng 。 所sở 謂vị 眼nhãn 觸xúc 。 乃nãi 至chí 意ý 觸xúc 。 意ý 識thức 與dữ 意ý 。 是thị 一nhất 義nghĩa 故cố 。 若nhược 一nhất 切thiết 種chủng 名danh 色sắc 所sở 依y 六lục 觸xúc 非phi 有hữu 。 則tắc 定định 無vô 有hữu 餘dư 無vô 依y 觸xúc 。 而nhi 可khả 了liễu 知tri 。 既ký 無vô 可khả 了liễu 知tri 。 亦diệc 不bất 可khả 施thi 設thiết 。 此thử 義nghĩa 意ý 言ngôn 。 離ly 六lục 所sở 依y 等đẳng 。 假giả 觸xúc 無vô 故cố 。 離ly 六lục 觸xúc 體thể 外ngoại 實thật 觸xúc 亦diệc 無vô 。 若nhược 作tác 如như 是thị 分phân 別biệt 經kinh 義nghĩa 。 即tức 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 說thuyết 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 此thử 中trung 顯hiển 名danh 色sắc 即tức 六lục 處xứ 差sai 別biệt 。 為vi 辯biện 緣duyên 起khởi 種chủng 種chủng 義nghĩa 門môn 。 令linh 阿A 難Nan 陀Đà 知tri 甚thậm 深thâm 義nghĩa 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 說thuyết 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 顯hiển 三tam 和hòa 生sanh 。 顯hiển 根căn 境cảnh 功công 能năng 。 說thuyết 二nhị 緣duyên 觸xúc 。 說thuyết 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 顯hiển 不bất 共cộng 因nhân 用dụng 。 有hữu 說thuyết 三tam 種chủng 依y 界giới 處xứ 緣duyên 起khởi 門môn 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 即tức 前tiền 六lục 觸xúc 。 復phục 合hợp 為vi 二nhị 。 其kỳ 二nhị 者giả 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

五ngũ 根căn 應ưng 有hữu 對đối 。 第đệ 六lục 俱câu 增tăng 語ngữ 。

論luận 曰viết 。 眼nhãn 等đẳng 五ngũ 觸xúc 。 說thuyết 名danh 有hữu 對đối 。 以dĩ 有hữu 對đối 根căn 。 為vi 所sở 依y 故cố 。 唯duy 有hữu 對đối 法pháp 為vi 境cảnh 界giới 故cố 。 第đệ 六lục 意ý 觸xúc 說thuyết 名danh 增tăng 語ngữ 。 增tăng 語ngữ 謂vị 名danh 。 名danh 是thị 意ý 觸xúc 所sở 緣duyên 長trường/trưởng 境cảnh 。 故cố 偏thiên 就tựu 此thử 名danh 增tăng 語ngữ 觸xúc 。 意ý 識thức 通thông 用dụng 名danh 義nghĩa 為vi 境cảnh 。 五ngũ 不bất 緣duyên 名danh 。 故cố 說thuyết 為vi 長trường/trưởng 。 如như 說thuyết 眼nhãn 識thức 但đãn 能năng 了liễu 青thanh 不bất 了liễu 是thị 青thanh 。 意ý 識thức 了liễu 青thanh 亦diệc 了liễu 是thị 青thanh 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 故cố 有hữu 對đối 觸xúc 名danh 從tùng 所sở 依y 境cảnh 。 就tựu 所sở 長trường/trưởng 境cảnh 立lập 增tăng 語ngữ 觸xúc 名danh 。 有hữu 說thuyết 意ý 識thức 名danh 為vi 增tăng 語ngữ 。 於ư 發phát 語ngữ 中trung 。 為vì 增tăng 上thượng 故cố 。 有hữu 言ngôn 意ý 識thức 語ngữ 為vi 增tăng 上thượng 。 方phương 於ư 境cảnh 轉chuyển 。 五ngũ 識thức 不bất 然nhiên 。 是thị 故cố 意ý 識thức 。 獨độc 名danh 增tăng 語ngữ 。 與dữ 此thử 相tương 應ứng 。 名danh 增tăng 語ngữ 觸xúc 故cố 。 有hữu 對đối 觸xúc 名danh 。 從tùng 所sở 依y 境cảnh 。 就tựu 相tương 應ứng 主chủ 。 立lập 增tăng 語ngữ 觸xúc 名danh 。 即tức 前tiền 六lục 觸xúc 。 隨tùy 別biệt 相tướng 應ưng 。 復phục 成thành 八bát 種chủng 。 頌tụng 曰viết 。

明minh 無vô 明minh 非phi 二nhị 。 無vô 漏lậu 染nhiễm 污ô 餘dư 。

愛ái 恚khuể 二nhị 相tương 應ứng 。 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 順thuận 三tam 受thọ 。

論luận 曰viết 。 明minh 無vô 明minh 等đẳng 相tương 應ứng 成thành 三tam 。 一nhất 明minh 觸xúc 。 二nhị 無vô 明minh 觸xúc 。 三tam 非phi 明minh 非phi 無vô 明minh 觸xúc 。 此thử 三tam 如như 次thứ 。 應ưng 知tri 即tức 是thị 。 無vô 漏lậu 染nhiễm 污ô 餘dư 相tương 應ứng 觸xúc 。 餘dư 謂vị 無vô 漏lậu 及cập 染nhiễm 污ô 餘dư 。 即tức 有hữu 漏lậu 善thiện 。 無vô 覆phú 無vô 記ký 。 無vô 明minh 觸xúc 中trung 。 一nhất 分phần/phân 數số 起khởi 。 依y 彼bỉ 復phục 立lập 愛ái 恚khuể 二nhị 觸xúc 。 愛ái 恚khuể 隨tùy 眠miên 。 共cộng 相tương 應ưng 故cố 。 總tổng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 復phục 成thành 三tam 觸xúc 。 一nhất 順thuận 樂nhạo/nhạc/lạc 受thọ 觸xúc 。 二nhị 順thuận 苦khổ 受thọ 觸xúc 。 三tam 順thuận 不bất 苦khổ 不bất 樂lạc 受thọ 觸xúc 。 云vân 何hà 順thuận 受thọ 觸xúc 。 是thị 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 受thọ 所sở 領lãnh 故cố 。 或hoặc 能năng 為vi 受thọ 行hành 相tương 依y 故cố 。 名danh 為vi 順thuận 受thọ 。 如như 何hà 觸xúc 為vi 受thọ 所sở 領lãnh 行hành 相tương/tướng 。 依y 行hành 相tương/tướng 極cực 似tự 觸xúc 。 依y 觸xúc 而nhi 生sanh 故cố 。 又hựu 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 受thọ 相tương 應ứng 故cố 。 或hoặc 能năng 引dẫn 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 受thọ 故cố 。 名danh 為vi 順thuận 受thọ 。 如như 是thị 合hợp 成thành 十thập 六lục 種chủng 觸xúc 。 已dĩ 辯biện 觸xúc 當đương 辯biện 受thọ 。 頌tụng 曰viết 。

從tùng 此thử 生sanh 六lục 受thọ 。 五ngũ 屬thuộc 身thân 餘dư 心tâm 。

論luận 曰viết 。 從tùng 前tiền 六lục 觸xúc 生sanh 於ư 六lục 受thọ 。 謂vị 眼nhãn 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 。 至chí 意ý 觸xúc 所sở 生sanh 受thọ 。 此thử 合hợp 成thành 二nhị 。 一nhất 者giả 身thân 受thọ 。 二nhị 者giả 心tâm 受thọ 。 六lục 中trung 前tiền 五ngũ 說thuyết 為vi 身thân 受thọ 。 依y 色sắc 根căn 故cố 。 意ý 觸xúc 所sở 生sanh 說thuyết 為vi 心tâm 受thọ 。 但đãn 依y 心tâm 故cố 。 頌tụng 曰viết 。

此thử 復phục 成thành 十thập 八bát 。 由do 意ý 近cận 行hành 異dị 。

論luận 曰viết 。 於ư 前tiền 所sở 說thuyết 。 一nhất 心tâm 受thọ 中trung 。 由do 意ý 近cận 行hành 異dị 。 復phục 分phần/phân 成thành 十thập 八bát 。 云vân 何hà 十thập 八bát 。 意ý 近cận 行hành 耶da 。 謂vị 喜hỷ 憂ưu 捨xả 各các 六lục 近cận 行hành 。 此thử 復phục 何hà 緣duyên 立lập 為vi 十thập 八bát 。 由do 三tam 領lãnh 納nạp 。 唯duy 意ý 相tương 應ứng 。 六lục 境cảnh 有hữu 異dị 。 故cố 成thành 十thập 八bát 。 非phi 一nhất 受thọ 體thể 意ý 識thức 相tương 應ứng 境cảnh 異dị 成thành 六lục 。 領lãnh 納nạp 異dị 故cố 。 意ý 近cận 行hành 名danh 。 為vi 目mục 何hà 義nghĩa 。 喜hỷ 等đẳng 有hữu 力lực 。 能năng 為vi 近cận 緣duyên 。 令linh 意ý 於ư 境cảnh 數số 遊du 行hành 故cố 。 若nhược 說thuyết 喜hỷ 等đẳng 。 意ý 為vi 近cận 緣duyên 。 於ư 境cảnh 數số 行hành 。 名danh 意ý 近cận 行hành 。 則tắc 應ưng 想tưởng 等đẳng 亦diệc 得đắc 此thử 名danh 。 與dữ 意ý 相tương 應ứng 。 由do 意ý 行hành 故cố 。 若nhược 唯duy 意ý 地địa 。 有hữu 意ý 近cận 行hành 。 豈khởi 不bất 違vi 經kinh 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 於ư 順thuận 喜hỷ 色sắc 。 起khởi 喜hỷ 近cận 行hành 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 不bất 相tương 違vi 。 如như 依y 眼nhãn 識thức 引dẫn 不bất 淨tịnh 觀quán 。 此thử 不bất 淨tịnh 觀quán 。 唯duy 意ý 地địa 攝nhiếp 。 然nhiên 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 隨tùy 觀quán 不bất 淨tịnh 。 具cụ 足túc 安an 住trụ 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 依y 五ngũ 識thức 身thân 所sở 引dẫn 意ý 地địa 。 喜hỷ 等đẳng 近cận 行hành 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 由do 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 故cố 意ý 近cận 行hành 。 五ngũ 識thức 所sở 引dẫn 意ý 識thức 相tương 應ứng 。 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。 何hà 緣duyên 身thân 受thọ 。 非phi 意ý 近cận 行hành 。 與dữ 意ý 近cận 行hành 。 非phi 同đồng 法pháp 故cố 。 以dĩ 意ý 近cận 行hành 唯duy 依y 意ý 識thức 。 故cố 名danh 為vi 近cận 。 分phân 別biệt 三tam 世thế 。 等đẳng 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 境cảnh 。 故cố 名danh 為vi 行hành 。 一nhất 切thiết 身thân 受thọ 。 與dữ 此thử 相tương 違vi 。 故cố 非phi 意ý 近cận 。 亦diệc 不bất 名danh 行hành 。 豈khởi 不bất 身thân 受thọ 亦diệc 有hữu 此thử 相tương/tướng 。 身thân 受thọ 領lãnh 納nạp 色sắc 等đẳng 境cảnh 已dĩ 。 意ý 識thức 隨tùy 行hành 。 由do 身thân 受thọ 力lực 。 意ý 識thức 於ư 境cảnh 。 數số 遊du 行hành 故cố 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 已dĩ 說thuyết 相tương/tướng 故cố 。 謂vị 諸chư 身thân 受thọ 。 不bất 依y 意ý 識thức 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 由do 彼bỉ 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 境cảnh 界giới 功công 德đức 過quá 失thất 。 故cố 非phi 彼bỉ 力lực 。 令linh 意ý 於ư 境cảnh 數sác 數sác 遊du 行hành 。 又hựu 不bất 定định 故cố 。 謂vị 身thân 受thọ 後hậu 非phi 決quyết 定định 有hữu 。 意ý 識thức 續tục 生sanh 意ý 受thọ 俱câu 時thời 。 必tất 有hữu 意ý 識thức 。 故cố 唯duy 意ý 受thọ 。 名danh 意ý 近cận 行hành 。 又hựu 生sanh 盲manh 等đẳng 類loại 。 雖tuy 無vô 見kiến 已dĩ 。 乃nãi 至chí 觸xúc 已dĩ 。 而nhi 有hữu 近cận 行hành 故cố 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 。 有hữu 意ý 地địa 樂nhạo/nhạc/lạc 。 亦diệc 應ưng 攝nhiếp 在tại 意ý 近cận 行hành 中trung 。 此thử 責trách 不bất 然nhiên 。 初sơ 界giới 無vô 故cố 。 又hựu 凝ngưng 滯trệ 故cố 。 謂vị 欲dục 界giới 中trung 。 無vô 意ý 地địa 樂nhạo/nhạc/lạc 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 。 雖tuy 有hữu 不bất 立lập 。 又hựu 彼bỉ 地địa 樂nhạo/nhạc/lạc 。 凝ngưng 滯trệ 於ư 境cảnh 。 近cận 行hành 於ư 境cảnh 。 數số 有hữu 推thôi 移di 。 不bất 滯trệ 一nhất 緣duyên 。 方phương 名danh 行hành 故cố 。 又hựu 無vô 所sở 對đối 。 苦khổ 根căn 所sở 攝nhiếp 。 意ý 近cận 行hành 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 無vô 捨xả 意ý 近cận 行hành 。 無vô 所sở 對đối 故cố 。 不bất 爾nhĩ 憂ưu 喜hỷ 。 即tức 捨xả 對đối 故cố 。 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 意ý 地địa 樂nhạo/nhạc/lạc 根căn 。 無vô 自tự 根căn 本bổn 地địa 捨xả 根căn 為vi 對đối 故cố 。 然nhiên 無vô 近cận 分phần/phân 等đẳng 無vô 捨xả 等đẳng 近cận 行hành 失thất 。 以dĩ 於ư 初sơ 界giới 中trung 有hữu 同đồng 地địa 所sở 對đối 故cố 。 或hoặc 復phục 容dung 有hữu 。 不bất 容dung 有hữu 故cố 。 謂vị 意ý 捨xả 等đẳng 。 容dung 有hữu 同đồng 地địa 。 所sở 敵địch 對đối 法pháp 。 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 定định 無vô 同đồng 地địa 敵địch 對đối 。 故cố 無vô 有hữu 失thất 。 然nhiên 十thập 八bát 中trung 。 前tiền 之chi 十thập 五ngũ 。 色sắc 等đẳng 近cận 行hành 。 名danh 不bất 雜tạp 緣duyên 。 以dĩ 各các 別biệt 緣duyên 色sắc 等đẳng 境cảnh 故cố 。 三tam 法pháp 近cận 行hành 。 皆giai 通thông 二nhị 種chủng 。 若nhược 唯duy 緣duyên 法pháp 及cập 六lục 內nội 處xứ 。 名danh 不bất 雜tạp 緣duyên 。 若nhược 緣duyên 此thử 七thất 及cập 五ngũ 外ngoại 處xứ 。 或hoặc 別biệt 或hoặc 總tổng 。 名danh 為vi 雜tạp 緣duyên 。 若nhược 雖tuy 非phi 見kiến 。 乃nãi 至chí 觸xúc 已dĩ 。 而nhi 起khởi 喜hỷ 憂ưu 捨xả 。 亦diệc 是thị 意ý 近cận 行hành 。 若nhược 異dị 此thử 者giả 。 未vị 離ly 欲dục 貪tham 。 應ưng 無vô 緣duyên 色sắc 界giới 色sắc 等đẳng 意ý 近cận 行hành 。 又hựu 在tại 色sắc 界giới 。 應ưng 無vô 緣duyên 欲dục 香hương 味vị 觸xúc 境cảnh 。 諸chư 意ý 近cận 行hành 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 。 契Khế 經Kinh 中trung 言ngôn 。 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 於ư 順thuận 喜hỷ 色sắc 。 起khởi 喜hỷ 近cận 行hành 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 隨tùy 明minh 了liễu 說thuyết 。 故cố 不bất 相tương 違vi 。 或hoặc 眼nhãn 等đẳng 所sở 引dẫn 易dị 可khả 分phân 別biệt 故cố 。 又hựu 諸chư 近cận 行hành 。 亦diệc 異dị 建kiến 立lập 。 謂vị 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 起khởi 聲thanh 等đẳng 近cận 行hành 。 至chí 意ý 知tri 法pháp 已dĩ 。 起khởi 色sắc 等đẳng 近cận 行hành 。 隨tùy 無vô 雜tạp 亂loạn 。 經kinh 如như 是thị 說thuyết 。 於ư 中trung 建kiến 立lập 。 根căn 境cảnh 定định 故cố 。 於ư 順thuận 喜hỷ 色sắc 。 起khởi 喜hỷ 近cận 行hành 等đẳng 。 此thử 舉cử 現hiện 在tại 令linh 類loại 解giải 所sở 餘dư 。 續tục 生sanh 命mạng 終chung 。 唯duy 捨xả 近cận 行hành 。 非phi 憂ưu 與dữ 喜hỷ 。 捨xả 任nhậm 運vận 得đắc 故cố 。 及cập 順thuận 彼bỉ 位vị 故cố 。 唯duy 有hữu 雜tạp 緣duyên 。 諸chư 捨xả 近cận 行hành 。 能năng 正chánh 離ly 染nhiễm 。 以dĩ 意ý 近cận 行hành 。 但đãn 有hữu 漏lậu 故cố 。 唯duy 捨xả 非phi 餘dư 。 諸chư 加gia 行hành 道Đạo 中trung 。 亦diệc 有hữu 喜hỷ 近cận 行hành 。 非phi 無vô 間gian 解giải 脫thoát 。 根căn 本bổn 定định 攝nhiếp 故cố 。 最tối 後hậu 解giải 脫thoát 道đạo 。 容dung 有hữu 喜hỷ 近cận 行hành 。 諸chư 意ý 近cận 行hành 中trung 。 幾kỷ 欲dục 界giới 繫hệ 。 欲dục 界giới 意ý 近cận 行hành 。 幾kỷ 何hà 所sở 緣duyên 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 為vi 問vấn 亦diệc 爾nhĩ 。 頌tụng 曰viết 。

欲dục 緣duyên 欲dục 十thập 八bát 。 色sắc 十thập 二nhị 上thượng 三tam 。

二nhị 緣duyên 欲dục 十thập 二nhị 。 八bát 自tự 二nhị 無vô 色sắc 。

後hậu 二nhị 緣duyên 欲dục 六lục 。 四tứ 自tự 一nhất 上thượng 緣duyên 。

初sơ 無vô 色sắc 近cận 分phần/phân 。 緣duyên 色sắc 四tứ 上thượng 一nhất 。

四tứ 本bổn 及cập 三tam 邊biên 。 唯duy 一nhất 緣duyên 自tự 境cảnh 。

論luận 曰viết 。 欲dục 界giới 所sở 繫hệ 。 具cụ 有hữu 十thập 八bát 。 緣duyên 欲dục 界giới 境cảnh 。 其kỳ 數số 亦diệc 然nhiên 。 緣duyên 色sắc 界giới 境cảnh 。 唯duy 有hữu 十thập 二nhị 。 除trừ 香hương 味vị 六lục 。 彼bỉ 無vô 境cảnh 故cố 。 緣duyên 無vô 色sắc 境cảnh 。 唯duy 得đắc 有hữu 三tam 。 彼bỉ 無vô 色sắc 等đẳng 。 五ngũ 所sở 緣duyên 故cố 。 緣duyên 不bất 繫hệ 境cảnh 。 亦diệc 唯duy 有hữu 三tam 。 說thuyết 欲dục 界giới 繫hệ 已dĩ 。 當đương 說thuyết 色sắc 界giới 繫hệ 。 初sơ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 。 唯duy 有hữu 十thập 二nhị 。 謂vị 除trừ 六lục 憂ưu 。 若nhược 說thuyết 所sở 緣duyên 。 定định 無vô 染nhiễm 污ô 。 能năng 緣duyên 下hạ 境cảnh 。 善thiện 緣duyên 欲dục 境cảnh 。 亦diệc 具cụ 十thập 二nhị 。 除trừ 香hương 味vị 四tứ 。 餘dư 八bát 自tự 緣duyên 。 二nhị 緣duyên 無vô 色sắc 。 謂vị 法pháp 近cận 行hành 。 緣duyên 不bất 繫hệ 法pháp 。 亦diệc 唯duy 二nhị 種chủng 。 三tam 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 唯duy 六lục 謂vị 捨xả 。 緣duyên 欲dục 界giới 境cảnh 。 善thiện 亦diệc 具cụ 六lục 。 除trừ 香hương 味vị 二nhị 。 餘dư 四tứ 自tự 緣duyên 。 一nhất 緣duyên 無vô 色sắc 。 謂vị 法pháp 近cận 行hành 。 緣duyên 不bất 繫hệ 法pháp 。 亦diệc 唯duy 一nhất 種chủng 。 說thuyết 色sắc 界giới 繫hệ 已dĩ 。 當đương 說thuyết 無vô 色sắc 繫hệ 。 空không 處xứ 近cận 分phần/phân 。 唯duy 有hữu 四tứ 種chủng 。 謂vị 捨xả 但đãn 緣duyên 色sắc 聲thanh 觸xúc 法pháp 。 緣duyên 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 亦diệc 具cụ 有hữu 四tứ 種chủng 。 此thử 就tựu 許hứa 有hữu 別biệt 緣duyên 者giả 說thuyết 。 若nhược 執chấp 彼bỉ 地địa 。 唯duy 總tổng 緣duyên 下hạ 。 但đãn 有hữu 雜tạp 緣duyên 。 法pháp 意ý 近cận 行hành 。 緣duyên 無vô 色sắc 界giới 。 唯duy 一nhất 謂vị 法pháp 緣duyên 。 不bất 繫hệ 法pháp 亦diệc 唯duy 一nhất 種chủng 。 四tứ 根căn 本bổn 地địa 。 及cập 上thượng 三tam 邊biên 。 唯duy 一nhất 謂vị 法pháp 。 但đãn 緣duyên 自tự 境cảnh 。 無vô 色sắc 根căn 本bổn 。 不bất 緣duyên 下hạ 故cố 。 彼bỉ 上thượng 三tam 邊biên 。 不bất 緣duyên 色sắc 故cố 。 不bất 緣duyên 下hạ 義nghĩa 。 如như 後hậu 當đương 辯biện 。 此thử 緣duyên 不bất 繫hệ 。 亦diệc 唯duy 有hữu 一nhất 。 諸chư 意ý 近cận 行hành 。 通thông 無vô 漏lậu 耶da 。 頌tụng 曰viết 。

十thập 八bát 唯duy 有hữu 漏lậu 。

論luận 曰viết 。 無vô 有hữu 近cận 行hành 通thông 無vô 漏lậu 者giả 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 增tăng 長trưởng 有hữu 故cố 。 無vô 漏lậu 諸chư 法pháp 。 與dữ 此thử 相tương 違vi 。 有hữu 說thuyết 近cận 行hành 。 有hữu 情tình 皆giai 有hữu 。 無vô 漏lậu 不bất 然nhiên 。 故cố 非phi 近cận 行hành 。 有hữu 說thuyết 聖thánh 道Đạo 任nhậm 運vận 而nhi 轉chuyển 。 故cố 順thuận 無vô 相tướng 界giới 故cố 非phi 近cận 行hành 體thể 。 近cận 行hành 與dữ 此thử 體thể 相tướng 違vi 故cố 誰thùy 成thành 就tựu 幾kỷ 意ý 近cận 行hành 耶da 。 謂vị 生sanh 欲dục 界giới 。 若nhược 未vị 獲hoạch 得đắc 。 色sắc 界giới 善thiện 心tâm 。 成thành 欲dục 一nhất 切thiết 。 初sơ 二nhị 定định 八bát 。 三tam 四tứ 定định 四tứ 。 無vô 色sắc 界giới 一nhất 。 所sở 成thành 上thượng 界giới 皆giai 不bất 下hạ 緣duyên 。 唯duy 染nhiễm 污ô 故cố 。 若nhược 已dĩ 獲hoạch 得đắc 色sắc 界giới 善thiện 心tâm 。 未vị 離ly 欲dục 貪tham 。 成thành 欲dục 一nhất 切thiết 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 十thập 捨xả 具cụ 六lục 種chủng 。 未vị 至chí 地địa 中trung 。 善thiện 心tâm 得đắc 緣duyên 香hương 味vị 境cảnh 故cố 。 喜hỷ 唯duy 有hữu 四tứ 。 以dĩ 但đãn 有hữu 染nhiễm 不bất 緣duyên 下hạ 故cố 。 豈khởi 不bất 意ý 近cận 行hành 眼nhãn 等đẳng 識thức 所sở 引dẫn 。 彼bỉ 既ký 無vô 鼻tị 舌thiệt 二nhị 識thức 。 應ưng 無vô 緣duyên 香hương 味vị 近cận 行hành 。 此thử 責trách 不bất 然nhiên 。 生sanh 盲manh 聾lung 等đẳng 。 自tự 性tánh 生sanh 念niệm 。 及cập 在tại 定định 中trung 。 皆giai 應ưng 無vô 有hữu 色sắc 等đẳng 近cận 行hành 。 故cố 非phi 一nhất 切thiết 。 五ngũ 識thức 所sở 引dẫn 成thành 二nhị 定định 八bát 。 三tam 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 無vô 色sắc 如như 前tiền 。 已dĩ 離ly 欲dục 貪tham 。 若nhược 未vị 獲hoạch 得đắc 。 二nhị 定định 善thiện 心tâm 。 彼bỉ 成thành 欲dục 界giới 初sơ 定định 十thập 二nhị 。 謂vị 除trừ 六lục 憂ưu 。 二nhị 靜tĩnh 慮lự 等đẳng 。 皆giai 如như 前tiền 說thuyết 。 若nhược 已dĩ 獲hoạch 得đắc 二nhị 定định 善thiện 心tâm 。 於ư 初sơ 定định 貪tham 未vị 得đắc 離ly 者giả 。 成thành 二nhị 定định 十thập 。 謂vị 喜hỷ 但đãn 四tứ 。 唯duy 染nhiễm 污ô 故cố 。 捨xả 具cụ 六lục 種chủng 。 已dĩ 獲hoạch 得đắc 彼bỉ 近cận 分phần/phân 善thiện 故cố 。 餘dư 如như 前tiền 說thuyết 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 餘dư 准chuẩn 應ưng 知tri 。 若nhược 生sanh 色sắc 界giới 。 唯duy 成thành 欲dục 界giới 一nhất 捨xả 法pháp 近cận 行hành 。 謂vị 通thông 果quả 心tâm 俱câu 。 經kinh 主chủ 此thử 中trung 。 假giả 為vi 異dị 說thuyết 。 謂vị 說thuyết 如như 是thị 。 諸chư 意ý 近cận 行hành 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 。 隨tùy 義nghĩa 而nhi 立lập 。 然nhiên 我ngã 所sở 見kiến 。 經kinh 義nghĩa 有hữu 殊thù 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 非phi 於ư 此thử 地Địa 已dĩ 。 得đắc 離ly 染nhiễm 可khả 緣duyên 此thử 境cảnh 起khởi 意ý 近cận 行hành 。 故cố 非phi 有hữu 漏lậu 。 喜hỷ 憂ưu 捨xả 三tam 。 皆giai 近cận 行hành 攝nhiếp 。 唯duy 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 與dữ 意ý 相tương 牽khiên 。 數số 行hành 所sở 緣duyên 。 是thị 意ý 近cận 行hành 。 云vân 何hà 與dữ 意ý 。 相tương 牽khiên 數số 行hành 。 或hoặc 愛ái 或hoặc 憎tăng 。 或hoặc 不bất 擇trạch 捨xả 。 為vi 對đối 治trị 彼bỉ 。 說thuyết 六lục 恆hằng 住trụ 。 謂vị 見kiến 色sắc 已dĩ 。 不bất 喜hỷ 不bất 憂ưu 。 心tâm 恆hằng 住trụ 捨xả 。 具cụ 念niệm 正chánh 智trí 。 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 知tri 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 非phi 阿A 羅La 漢Hán 。 無vô 有hữu 世thế 間gian 。 緣duyên 善thiện 法Pháp 喜hỷ 。 但đãn 為vi 遮già 止chỉ 雜tạp 染nhiễm 近cận 行hành 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 未vị 審thẩm 經kinh 主chủ 以dĩ 何hà 相tương/tướng 義nghĩa 。 為vi 意ý 近cận 行hành 。 蘊uẩn 在tại 心tâm 中trung 。 執chấp 阿A 羅La 漢Hán 。 緣duyên 諸chư 善thiện 法Pháp 。 有hữu 漏lậu 善thiện 喜hỷ 。 非phi 意ý 近cận 行hành 。 非phi 阿A 羅La 漢Hán 。 有hữu 意ý 近cận 行hành 。 少thiểu 與dữ 正chánh 理lý 契Khế 經Kinh 相tương 違vi 。 如như 何hà 定định 知tri 。 於ư 諸chư 境cảnh 界giới 。 或hoặc 愛ái 或hoặc 憎tăng 。 或hoặc 不bất 擇trạch 捨xả 方phương 是thị 近cận 行hành 。 非phi 如như 先tiên 說thuyết 。 諸chư 離ly 欲dục 者giả 。 或hoặc 阿A 羅La 漢Hán 。 於ư 有hữu 漏lậu 事sự 。 雖tuy 全toàn 分phần/phân 斷đoạn 。 而nhi 有hữu 有hữu 漏lậu 喜hỷ 等đẳng 現hiện 行hành 。 不bất 名danh 近cận 行hành 此thử 有hữu 何hà 理lý 。 又hựu 以dĩ 何hà 緣duyên 。 唯duy 六lục 恆hằng 住trụ 。 遠viễn 分phần/phân 所sở 治trị 。 貪tham 等đẳng 相tương 應ứng 雜tạp 染nhiễm 喜hỷ 等đẳng 。 方phương 名danh 近cận 行hành 。 非phi 餘dư 有hữu 漏lậu 善thiện 喜hỷ 等đẳng 受thọ 。 又hựu 彼bỉ 自tự 說thuyết 差sai 別biệt 言ngôn 故cố 。 非phi 染nhiễm 近cận 行hành 。 定định 有hữu 極cực 成thành 。 謂vị 彼bỉ 自tự 言ngôn 。 但đãn 為vi 遮già 止chỉ 雜tạp 染nhiễm 近cận 行hành 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 既ký 已dĩ 許hứa 有hữu 非phi 染nhiễm 近cận 行hành 。 非phi 六lục 恆hằng 住trụ 。 正chánh 所sở 遮già 遣khiển 。 故cố 毘tỳ 婆bà 沙sa 所sở 說thuyết 近cận 行hành 。 非phi 與dữ 正chánh 理lý 契Khế 經Kinh 相tương 違vi 。 又hựu 諸chư 有hữu 漏lậu 。 皆giai 名danh 雜tạp 染nhiễm 。 既ký 許hứa 雜tạp 染nhiễm 皆giai 名danh 近cận 行hành 。 與dữ 此thử 宗tông 義nghĩa 。 有hữu 何hà 相tương 違vi 。 又hựu 彼bỉ 所sở 說thuyết 。 然nhiên 我ngã 所sở 見kiến 經kinh 義nghĩa 有hữu 殊thù 。 誠thành 如như 所sở 說thuyết 。 經kinh 義nghĩa 與dữ 彼bỉ 所sở 見kiến 別biệt 故cố 。 謂vị 彼bỉ 契Khế 經Kinh 。 為vi 顯hiển 無Vô 學Học 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 非phi 如như 昔tích 時thời 。 起khởi 貪tham 瞋sân 癡si 。 言ngôn 不bất 喜hỷ 等đẳng 。 不bất 言ngôn 見kiến 色sắc 已dĩ 不bất 起khởi 意ý 近cận 行hành 。 故cố 毘tỳ 婆bà 沙sa 所sở 說thuyết 為vi 善thiện 。 此thử 諸chư 近cận 行hành 。 獲hoạch 得đắc 云vân 何hà 。 謂vị 離ly 欲dục 貪tham 。 前tiền 八bát 無vô 間gian 。 八bát 解giải 脫thoát 道đạo 。 獲hoạch 得đắc 初sơ 定định 近cận 分phần/phân 地địa 中trung 。 六lục 捨xả 近cận 行hành 。 第đệ 九cửu 無vô 間gian 解giải 脫thoát 道đạo 中trung 。 獲hoạch 得đắc 欲dục 界giới 通thông 果quả 心tâm 俱câu 。 法pháp 捨xả 近cận 行hành 。 獲hoạch 得đắc 初sơ 定định 十thập 二nhị 近cận 行hành 。 此thử 初sơ 定định 言ngôn 。 兼kiêm 攝nhiếp 眷quyến 屬thuộc 。 由do 此thử 理lý 趣thú 。 離ly 上thượng 地địa 染nhiễm 。 如như 應ưng 當đương 思tư 。 然nhiên 有hữu 差sai 別biệt 。 謂vị 離ly 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 貪tham 時thời 。 第đệ 九cửu 無vô 間gian 。 及cập 解giải 脫thoát 道đạo 。 必tất 不bất 獲hoạch 得đắc 自tự 地địa 下hạ 地địa 通thông 果quả 心tâm 俱câu 法pháp 捨xả 近cận 行hành 。 離ly 空không 處xứ 等đẳng 諸chư 地địa 貪tham 時thời 。 一nhất 切thiết 無vô 間gián 。 及cập 解giải 脫thoát 道đạo 。 唯duy 獲hoạch 得đắc 一nhất 法pháp 捨xả 近cận 行hành 。 得đắc 無Vô 學Học 時thời 。 獲hoạch 得đắc 欲dục 界giới 初sơ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 十thập 二nhị 近cận 行hành 。 三tam 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 六lục 捨xả 近cận 行hành 。 空Không 無Vô 邊Biên 處Xứ 。 四tứ 捨xả 近cận 行hành 。 上thượng 地địa 各các 一nhất 。 捨xả 法pháp 近cận 行hành 。 於ư 受thọ 生sanh 位vị 。 從tùng 上thượng 地địa 沒một 。 生sanh 下hạ 地địa 時thời 。 獲hoạch 得đắc 當đương 地địa 所sở 有hữu 近cận 行hành 。 生sanh 諸chư 靜tĩnh 慮lự 。 亦diệc 兼kiêm 下hạ 地địa 捨xả 法pháp 近cận 行hành 。 又hựu 即tức 喜hỷ 等đẳng 十thập 八bát 意ý 行hành 。 由do 為vi 耽đam 嗜thị 出xuất 離ly 依y 別biệt 。 故cố 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 為vi 三tam 十thập 六lục 師sư 句cú 。 此thử 差sai 別biệt 句cú 。 能năng 表biểu 大đại 師sư 是thị 師sư 摽phiếu/phiêu # 。 故cố 名danh 師sư 句cú 。 如như 是thị 諸chư 句cú 。 唯duy 佛Phật 大đại 師sư 。 能năng 知tri 能năng 說thuyết 。 餘dư 無vô 能năng 故cố 。 有hữu 說thuyết 此thử 受thọ 應ưng 名danh 師sư 迹tích 。 由do 是thị 諸chư 邪tà 師sư 行hành 所sở 依y 地địa 故cố 。 有hữu 說thuyết 此thử 受thọ 應ưng 名danh 刀đao 路lộ 。 或hoặc 名danh 怨oán 路lộ 。 由do 此thử 能năng 為vi 愛ái 刀đao 愛ái 怨oán 所sở 著trước 處xứ 故cố 。 有hữu 說thuyết 此thử 受thọ 應ưng 名danh 刀đao 迹tích 。 以dĩ 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 意ý 為vi 刀đao 故cố 。 耽đam 嗜thị 依y 者giả 。 謂vị 諸chư 染nhiễm 受thọ 。 出xuất 離ly 依y 者giả 。 謂vị 諸chư 善thiện 受thọ 。 無vô 覆phú 無vô 記ký 。 順thuận 善thiện 染nhiễm 故cố 。 隨tùy 應ứng 二nhị 攝nhiếp 。 更cánh 不bất 別biệt 說thuyết 。 此thử 三tam 十thập 六lục 界giới 地địa 定định 者giả 。 謂vị 欲dục 界giới 中trung 。 具cụ 三tam 十thập 六lục 。 初sơ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 。 唯duy 有hữu 二nhị 十thập 。 謂vị 耽đam 嗜thị 依y 八bát 。 出xuất 離ly 依y 十thập 二nhị 。 三tam 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 唯duy 有hữu 十thập 種chủng 。 謂vị 耽đam 嗜thị 依y 四tứ 。 及cập 出xuất 離ly 依y 六lục 。 空không 處xứ 近cận 分phần/phân 。 若nhược 許hứa 有hữu 別biệt 緣duyên 。 便tiện 有hữu 五ngũ 種chủng 。 謂vị 耽đam 嗜thị 依y 一nhất 。 出xuất 離ly 依y 四tứ 。 若nhược 執chấp 唯duy 總tổng 緣duyên 。 但đãn 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 耽đam 嗜thị 依y 一nhất 。 出xuất 離ly 依y 一nhất 。 無vô 色sắc 根căn 本bổn 。 及cập 上thượng 三tam 邊biên 。 各các 唯duy 有hữu 二nhị 。 如như 前tiền 應ưng 知tri 。 此thử 約ước 界giới 地địa 。 所sở 緣duyên 定định 者giả 。 欲dục 緣duyên 欲dục 境cảnh 。 具cụ 三tam 十thập 六lục 。 緣duyên 色sắc 界giới 境cảnh 。 唯duy 二nhị 十thập 四tứ 。 除trừ 緣duyên 香hương 味vị 二nhị 依y 各các 六lục 。 緣duyên 無vô 色sắc 境cảnh 。 唯duy 有hữu 六lục 種chủng 。 謂vị 法pháp 近cận 行hành 。 二nhị 依y 各các 三tam 。 緣duyên 不bất 繫hệ 境cảnh 。 亦diệc 唯duy 此thử 六lục 。 由do 此thử 道Đạo 理lý 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 緣duyên 境cảnh 差sai 別biệt 。 如như 應ưng 當đương 思tư 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 以dĩ 六lục 出xuất 離ly 依y 喜hỷ 近cận 行hành 。 為vi 仗trượng 為vi 依y 。 為vi 建kiến 立lập 故cố 。 於ư 六lục 耽đam 嗜thị 。 依y 喜hỷ 近cận 行hành 。 能năng 捨xả 能năng 棄khí 。 及cập 能năng 變biến 吐thổ 。 如như 是thị 便tiện 斷đoạn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 中trung 所sở 說thuyết 。 斷đoạn 十thập 八bát 種chủng 。 耽đam 嗜thị 依y 言ngôn 。 顯hiển 暫tạm 時thời 斷đoạn 。 喜hỷ 為vi 依y 故cố 。 斷đoạn 出xuất 離ly 依y 。 憂ưu 近cận 行hành 言ngôn 。 顯hiển 離ly 欲dục 染nhiễm 。 捨xả 為vi 依y 故cố 。 斷đoạn 出xuất 離ly 依y 。 喜hỷ 近cận 行hành 言ngôn 。 顯hiển 離ly 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 地địa 染nhiễm 。 一nhất 種chủng 性tánh 依y 捨xả 為vi 依y 故cố 。 斷đoạn 種chủng 種chủng 性tánh 。 所sở 依y 捨xả 言ngôn 。 顯hiển 離ly 色sắc 染nhiễm 。 非phi 彼bỉ 性tánh 類loại 為vi 依y 故cố 斷đoạn 一nhất 種chủng 性tánh 依y 捨xả 言ngôn 。 顯hiển 究cứu 竟cánh 離ly 無vô 色sắc 界giới 染nhiễm 。 如như 是thị 所sở 說thuyết 。 受thọ 有hữu 支chi 中trung 。 應ưng 知tri 義nghĩa 門môn 無vô 量lượng 差sai 別biệt 。 何hà 緣duyên 不bất 說thuyết 。 所sở 餘dư 有hữu 支chi 。 頌tụng 曰viết 。

餘dư 已dĩ 說thuyết 當đương 說thuyết 。

論luận 曰viết 。 所sở 餘dư 有hữu 支chi 。 或hoặc 有hữu 已dĩ 說thuyết 。 或hoặc 有hữu 當đương 說thuyết 。 如như 前tiền 已dĩ 辯biện 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 緣duyên 更cánh 興hưng 此thử 頌tụng 。 為vi 於ư 後hậu 頌tụng 遮già 廣quảng 釋thích 疑nghi 。 由do 後hậu 頌tụng 中trung 說thuyết 煩phiền 惱não 等đẳng 。 勿vật 有hữu 於ư 此thử 生sanh 如như 是thị 疑nghi 。 前tiền 已dĩ 廣quảng 明minh 四tứ 支chi 義nghĩa 訖ngật 。 次thứ 應ưng 廣quảng 釋thích 其kỳ 餘dư 有hữu 支chi 。 為vi 顯hiển 後hậu 文văn 依y 惑hoặc 業nghiệp 事sự 。 寄ký 喻dụ 總tổng 顯hiển 。 十thập 二nhị 有hữu 支chi 。 故cố 軌quỹ 範phạm 師sư 。 更cánh 興hưng 此thử 頌tụng 。 如như 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 十thập 二nhị 有hữu 支chi 。 略lược 攝nhiếp 唯duy 三tam 。 謂vị 惑hoặc 業nghiệp 事sự 。 此thử 三tam 用dụng 別biệt 。 其kỳ 喻dụ 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

此thử 中trung 說thuyết 煩phiền 惱não 。 如như 種chủng 復phục 如như 龍long 。

如như 草thảo 根căn 樹thụ 莖hành 。 及cập 如như 糠khang 裹khỏa 米mễ 。

業nghiệp 如như 有hữu 糠khang 米mễ 。 如như 草thảo 藥dược 如như 花hoa 。

諸chư 異dị 熟thục 果quả 事sự 。 如như 成thành 熟thục 飲ẩm 食thực 。

論luận 曰viết 。 如như 何hà 此thử 三tam 種chủng 等đẳng 相tương 似tự 。 如như 從tùng 種chủng 子tử 芽nha 葉diệp 等đẳng 生sanh 。 如như 是thị 從tùng 煩phiền 惱não 生sanh 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 事sự 。 如như 龍long 鎮trấn 池trì 水thủy 恆hằng 不bất 竭kiệt 。 如như 是thị 煩phiền 惱não 。 得đắc 相tương 續tục 鎮trấn 生sanh 池trì 。 令linh 惑hoặc 業nghiệp 事sự 。 流lưu 注chú 無vô 盡tận 。 如như 草thảo 根căn 未vị 拔bạt 。 苗miêu 剪tiễn 剪tiễn 還hoàn 生sanh 。 如như 是thị 煩phiền 惱não 根căn 。 未vị 以dĩ 聖thánh 道Đạo 拔bạt 。 令linh 生sanh 苗miêu 稼giá 斷đoạn 斷đoạn 還hoàn 起khởi 。 如như 從tùng 樹thụ 莖hành 頻tần 生sanh 枝chi 花hoa 果quả 。 如như 是thị 從tùng 惑hoặc 數số 起khởi 惑hoặc 業nghiệp 事sự 。 如như 糠khang 裹khỏa 米mễ 能năng 生sanh 芽nha 等đẳng 。 非phi 獨độc 能năng 生sanh 煩phiền 惱não 。 裹khỏa 業nghiệp 能năng 感cảm 後hậu 有hữu 。 非phi 獨độc 能năng 感cảm 。 如như 米mễ 有hữu 糠khang 能năng 生sanh 芽nha 等đẳng 。 業nghiệp 有hữu 煩phiền 惱não 。 能năng 招chiêu 異dị 熟thục 如như 諸chư 草thảo 藥dược 果quả 熟thục 為vi 後hậu 邊biên 。 業nghiệp 果quả 熟thục 已dĩ 。 更cánh 不bất 招chiêu 異dị 熟thục 。 如như 花hoa 於ư 果quả 為vi 生sanh 近cận 因nhân 。 業nghiệp 為vi 近cận 因nhân 。 能năng 生sanh 異dị 熟thục 。 如như 熟thục 飲ẩm 食thực 。 但đãn 應ưng 受thọ 用dụng 。 不bất 可khả 轉chuyển 生sanh 成thành 餘dư 飲ẩm 食thực 。 異dị 熟thục 果quả 事sự 。 既ký 成thành 熟thục 已dĩ 。 不bất 能năng 更cánh 招chiêu 餘dư 生sanh 異dị 熟thục 。 若nhược 諸chư 異dị 熟thục 。 復phục 感cảm 餘dư 生sanh 。 餘dư 復phục 感cảm 餘dư 。 應ưng 無vô 解giải 脫thoát 。

說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 二nhị 十thập 九cửu

Bài Viết Liên Quan

Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng

Căn Bổn Thuyết Nhất Thiết Hữu Bộ Tỳ Nại Da – Quyển 4

根Căn 本Bổn 說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 毘Tỳ 奈Nại 耶Da Quyển 4 唐Đường 義Nghĩa 淨Tịnh 譯Dịch 根Căn 本Bổn 說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 毘Tỳ 奈Nại 耶Da 卷quyển 第đệ 四tứ 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 義nghĩa 淨tịnh 奉phụng 。 制chế 譯dịch 不bất 與dữ 取thủ 學học 處xứ 第đệ...
Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng

Thất Nữ Quán Kinh –

七Thất 女Nữ 觀Quán 經Kinh 佛Phật 說Thuyết 七Thất 女Nữ 觀Quán 經Kinh 聞văn 如như 是thị 。 一nhất 時thời 佛Phật 說thuyết 七thất 女nữ 觀quán 經kinh 。 昔tích 冥minh 緣duyên 王vương 有hữu 七thất 女nữ 。 覺giác 世thế 非phi 常thường 。 不bất 著trước 繒tăng 綵thải 衣y 服phục 。 不bất 著trước...
Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng

Thánh Đa La Bồ Tát Phạm Tán –

聖Thánh 多Đa 羅La 菩Bồ 薩Tát 梵Phạm 讚Tán 宋Tống 施Thí 護Hộ 譯Dịch 聖thánh 多đa 羅la 菩Bồ 薩Tát 梵Phạm 讚tán 西tây 天thiên 譯dịch 經kinh 三Tam 藏Tạng 。 朝triêu 散tán 大đại 夫phu 。 試thí 鴻hồng 臚lư 卿khanh 傳truyền 法pháp 大đại 師sư 臣thần 施thí 護hộ 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch...
Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng, Đại Tạng Kinh, Đại Tạng Phiên Âm (Nguyên Thuận)

Đại Tuệ Phổ Giác Thiền Sư Ngữ Lục – Quyển 7

大Đại 慧Tuệ 普Phổ 覺Giác 禪Thiền 師Sư 語Ngữ 錄Lục Quyển 7 宋Tống 蘊Uẩn 聞Văn 編Biên 大Đại 慧Tuệ 普Phổ 覺Giác 禪Thiền 師Sư 住Trụ 江Giang 西Tây 雲Vân 門Môn 菴Am 語Ngữ 錄Lục 卷quyển 第đệ 七thất 徑kính 山sơn 能năng 仁nhân 禪thiền 院viện 住trụ 持trì 嗣tự 法pháp 慧tuệ 日nhật 禪thiền 師sư...
Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng

Đại Bát Nhã Ba La Mật Đa Kinh – Quyển 543

大Đại 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 經Kinh Quyển 543 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch 大Đại 般Bát 若Nhã 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 經Kinh 。 卷quyển 第đệ 五ngũ 百bách 四tứ 十thập 三tam 三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。 第Đệ 四Tứ 分Phần/phân 隨Tùy...
Đại Chánh Tân Tu Đại Tạng

Thập Tụng Luật – Quyển 53

十Thập 誦Tụng 律Luật Quyển 53 後Hậu 秦Tần 弗Phất 若Nhược 多Đa 羅La 共Cộng 羅La 什Thập 譯Dịch 十Thập 誦Tụng 律Luật 卷quyển 第đệ 五ngũ 十thập 三tam (# 第đệ 九cửu 誦tụng 之chi 二nhị )# 後hậu 秦tần 北bắc 印ấn 度độ 三tam 藏tạng 弗phất 若nhược 多đa 羅la 譯dịch 優ưu 波ba 離ly...