阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận
Quyển 24
尊Tôn 者Giả 眾Chúng 賢Hiền 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 順thuận 正chánh 理lý 論luận 卷quyển 。 第đệ 二nhị 十thập 四tứ

尊tôn 者giả 眾chúng 賢hiền 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

辯Biện 緣Duyên 起Khởi 品Phẩm 第đệ 三tam 之chi 四tứ

有hữu 餘dư 復phục 言ngôn 。 如như 無vô 色sắc 界giới 歿một 。 中trung 無vô 連liên 續tục 欲dục 色sắc 界giới 色sắc 生sanh 。 如như 是thị 亦diệc 應ưng 此thử 死tử 有hữu 滅diệt 中trung 。 無vô 連liên 續tục 彼bỉ 生sanh 有hữu 起khởi 。 所sở 引dẫn 穀cốc 喻dụ 。 於ư 證chứng 無vô 能năng 。 又hựu 此thử 喻dụ 中trung 有hữu 非phi 愛ái 過quá 。 謂vị 同đồng 法pháp 喻dụ 。 例lệ 法pháp 應ưng 同đồng 。 然nhiên 穀cốc 等đẳng 種chủng 中trung 。 唯duy 生sanh 穀cốc 芽nha 等đẳng 。 如như 是thị 人nhân 歿một 。 應ưng 但đãn 生sanh 人nhân 。 牛ngưu 等đẳng 歿một 時thời 。 唯duy 生sanh 牛ngưu 等đẳng 。 故cố 喻dụ 於ư 此thử 有hữu 非phi 愛ái 過quá 。 又hựu 種chủng 滅diệt 處xứ 。 即tức 有hữu 芽nha 生sanh 。 應ưng 眼nhãn 根căn 中trung 識thức 等đẳng 滅diệt 已dĩ 即tức 於ư 是thị 處xứ 。 識thức 等đẳng 還hoàn 生sanh 。 則tắc 唯duy 一nhất 根căn 。 恆hằng 生sanh 識thức 等đẳng 。 如như 是thị 耳nhĩ 等đẳng 便tiện 為vi 無vô 用dụng 。 又hựu 一nhất 身thân 中trung 。 識thức 等đẳng 滅diệt 已dĩ 。 即tức 復phục 於ư 此thử 識thức 等đẳng 還hoàn 生sanh 。 是thị 則tắc 恆hằng 存tồn 應ưng 無vô 死tử 義nghĩa 。 如như 是thị 死tử 有hữu 於ư 此thử 處xứ 滅diệt 。 即tức 於ư 此thử 處xứ 。 中trung 有hữu 復phục 生sanh 。 後hậu 後hậu 念niệm 生sanh 即tức 前tiền 前tiền 處xứ 。 乃nãi 至chí 中trung 有hữu 滅diệt 。 即tức 此thử 生sanh 有hữu 生sanh 。 是thị 則tắc 應ưng 無vô 往vãng 餘dư 生sanh 義nghĩa 。 中trung 有hữu 勝thắng 用dụng 。 於ư 此thử 頓đốn 亡vong 。 巧xảo 立lập 如như 斯tư 害hại 自tự 宗tông 喻dụ 。 此thử 皆giai 非phi 理lý 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 從tùng 無vô 色sắc 歿một 。 生sanh 有hữu 色sắc 者giả 。 色sắc 法pháp 生sanh 時thời 。 有hữu 連liên 續tục 故cố 。 謂vị 無vô 色sắc 歿một 。 生sanh 欲dục 色sắc 時thời 。 即tức 由do 是thị 處xứ 大đại 種chủng 和hòa 合hợp 。 從tùng 順thuận 後hậu 受thọ 業nghiệp 。 有hữu 異dị 熟thục 色sắc 生sanh 。 故cố 彼bỉ 色sắc 生sanh 。 非phi 無vô 連liên 續tục 。 或hoặc 總tổng 相tương 續tục 無vô 間gián 斷đoạn 故cố 。 謂vị 無vô 色sắc 界giới 。 異dị 熟thục 終chung 時thời 。 四tứ 無vô 色sắc 蘊uẩn 。 無vô 間gian 無vô 斷đoạn 。 為vi 緣duyên 引dẫn 發phát 。 欲dục 色sắc 界giới 中trung 。 與dữ 色sắc 俱câu 生sanh 。 諸chư 蘊uẩn 令linh 起khởi 。 故cố 彼bỉ 色sắc 起khởi 。 非phi 無vô 連liên 續tục 。 欲dục 色sắc 界giới 歿một 。 欲dục 色sắc 界giới 生sanh 。 死tử 生sanh 中trung 間gian 。 處xử 所sở 懸huyền 隔cách 。 若nhược 無vô 少thiểu 物vật 於ư 中trung 連liên 持trì 。 無vô 色sắc 死tử 生sanh 下hạ 。 豈khởi 得đắc 為vi 同đồng 喻dụ 。 又hựu 於ư 此thử 中trung 。 無vô 非phi 愛ái 過quá 。 如như 一nhất 稻đạo 種chủng 。 為vi 芽nha 麨xiểu 飯phạn 灰hôi 散tán 五ngũ 因nhân 。 如như 是thị 有hữu 情tình 。 一nhất 趣thú 相tương 續tục 。 為vi 五ngũ 因nhân 故cố 。 謂vị 一nhất 稻đạo 種chủng 。 能năng 為vi 五ngũ 因nhân 。 若nhược 遇ngộ 順thuận 緣duyên 。 便tiện 生sanh 自tự 果quả 。 如như 是thị 一nhất 趣thú 。 有hữu 情tình 相tương 續tục 。 具cụ 為vi 五ngũ 因nhân 。 若nhược 遇ngộ 如như 是thị 。 順thuận 緣duyên 和hòa 合hợp 。 便tiện 生sanh 自tự 果quả 。 故cố 無vô 人nhân 等đẳng 滅diệt 唯duy 生sanh 自tự 類loại 過quá 。 又hựu 無vô 如như 種chủng 芽nha 同đồng 處xứ 生sanh 滅diệt 失thất 。 以dĩ 種chủng 相tương 續tục 生sanh 芽nha 等đẳng 時thời 。 雖tuy 無vô 間gián 斷đoạn 。 非phi 無vô 處xứ 異dị 。 准chuẩn 斯tư 理lý 趣thú 。 內nội 法pháp 亦diệc 然nhiên 。 故cố 無vô 果quả 因nhân 唯duy 同đồng 處xứ 失thất 。 謂vị 諸chư 種chủng 聚tụ 。 於ư 滅diệt 壞hoại 時thời 。 由do 水thủy 等đẳng 緣duyên 和hòa 合hợp 攝nhiếp 助trợ 。 能năng 為vi 麁thô 大đại 芽nha 聚tụ 生sanh 因nhân 。 於ư 種chủng 滅diệt 時thời 。 芽nha 異dị 處xứ 起khởi 。 芽nha 雖tuy 增tăng 長trưởng 轉chuyển 至chí 遠viễn 方phương 。 而nhi 於ư 中trung 間gian 。 隣lân 次thứ 無vô 斷đoạn 。 由do 此thử 外ngoại 法pháp 從tùng 種chủng 生sanh 芽nha 。 處xử 非phi 隔cách 即tức 隣lân 次thứ 道Đạo 理lý 。 如như 是thị 內nội 法pháp 。 隨tùy 所sở 依y 身thân 。 心tâm 相tương 續tục 轉chuyển 。 亦diệc 無vô 有hữu 失thất 。 謂vị 於ư 死tử 時thời 。 大đại 種chủng 等đẳng 聚tụ 。 由do 業nghiệp 風phong 等đẳng 緣duyên 所sở 攝nhiếp 持trì 。 能năng 與dữ 當đương 生sanh 隣lân 死tử 處xứ 起khởi 大đại 種chủng 等đẳng 聚tụ 。 為vi 能năng 生sanh 因nhân 。 獨độc 業nghiệp 不bất 能năng 令linh 彼bỉ 。 色sắc 聚tụ 中trung 無vô 連liên 續tục 遠viễn 處xứ 欻hốt 生sanh 。 隣lân 死tử 所sở 生sanh 。 即tức 是thị 中trung 有hữu 。 從tùng 茲tư 展triển 轉chuyển 。 趣thú 餘dư 方phương 生sanh 。 於ư 其kỳ 中trung 間gian 。 非phi 即tức 非phi 越việt 。 能năng 至chí 生sanh 有hữu 。 如như 從tùng 種chủng 等đẳng 芽nha 等đẳng 漸tiệm 生sanh 能năng 至chí 於ư 果quả 。 故cố 舉cử 穀cốc 喻dụ 。 非phi 害hại 自tự 宗tông 。 或hoặc 復phục 何hà 勞lao 強cường/cưỡng 撥bát 中trung 有hữu 。 世thế 曾tằng 未vị 見kiến 。 有hữu 諸chư 色sắc 聚tụ 。 中trung 無vô 連liên 續tục 。 於ư 異dị 處xứ 生sanh 。 唯duy 見kiến 影ảnh 光quang 火hỏa 焰diễm 等đẳng 事sự 中trung 間gian 連liên 續tục 至chí 餘dư 方phương 生sanh 。 故cố 非phi 頓đốn 亡vong 中trung 有hữu 勝thắng 用dụng 。 然nhiên 眼nhãn 識thức 等đẳng 。 緣duyên 和hòa 合hợp 力lực 。 不bất 越việt 依y 身thân 。 別biệt 別biệt 處xứ 起khởi 。 無vô 方phương 所sở 故cố 。 非phi 住trụ 一nhất 根căn 於ư 一nhất 身thân 中trung 。 識thức 常thường 生sanh 滅diệt 。 恆hằng 無vô 死tử 難nạn 由do 斯tư 已dĩ 解giải 。 或hoặc 復phục 死tử 者giả 同đồng 分phần/phân 蘊uẩn 滅diệt 。 異dị 分phần/phân 蘊uẩn 生sanh 。 故cố 無vô 斯tư 過quá 。 且thả 化hóa 生sanh 者giả 。 先tiên 世thế 所sở 作tác 。 業nghiệp 果quả 色sắc 根căn 。 并tinh 所sở 依y 處xứ 。 此thử 處xứ 頓đốn 滅diệt 。 即tức 於ư 此thử 處xứ 。 容dung 有hữu 其kỳ 餘dư 業nghiệp 果quả 頓đốn 起khởi 。 可khả 疑nghi 死tử 位vị 與dữ 前tiền 無vô 別biệt 。 餘dư 三tam 生sanh 者giả 。 先tiên 世thế 所sở 作tác 業nghiệp 果quả 。 色sắc 根căn 相tướng 續tục 雖tuy 滅diệt 。 而nhi 見kiến 依y 處xứ 相tương 似tự 隨tùy 轉chuyển 。 非phi 後hậu 色sắc 根căn 。 無vô 所sở 依y 處xứ 。 別biệt 業nghiệp 果quả 故cố 。 非phi 即tức 依y 前tiền 。 由do 此thử 證chứng 知tri 。 餘dư 業nghiệp 所sở 感cảm 。 根căn 及cập 依y 處xứ 。 隣lân 次thứ 前tiền 身thân 根căn 滅diệt 所sở 依y 。 異dị 處xứ 而nhi 起khởi 。 有hữu 對đối 礙ngại 法pháp 。 自tự 所sở 住trụ 方phương 。 必tất 能năng 障chướng 餘dư 。 令linh 不bất 起khởi 故cố 。 於ư 此thử 無vô 有hữu 恆hằng 不bất 死tử 疑nghi 。 有hữu 餘dư 復phục 言ngôn 。 猶do 如như 尺xích 蠖# 前tiền 安an 前tiền 足túc 後hậu 足túc 後hậu 移di 。 如như 是thị 死tử 生sanh 方phương 所sở 雖tuy 隔cách 。 先tiên 取thủ 後hậu 捨xả 。 得đắc 至chí 餘dư 方phương 。 是thị 故cố 於ư 斯tư 中trung 有hữu 無vô 用dụng 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 者giả 。 貶biếm 此thử 釋thích 言ngôn 。 此thử 釋thích 極cực 同đồng 下hạ 俚# 言ngôn 義nghĩa 。 如như 是thị 便tiện 有hữu 非phi 二nhị 有hữu 情tình 二nhị 趣thú 二nhị 心tâm 俱câu 行hành 過quá 故cố 。 又hựu 尺xích 蠖# 喻dụ 。 其kỳ 理lý 不bất 成thành 。 以dĩ 彼bỉ 蟲trùng 身thân 。 中trung 無vô 間gian 絕tuyệt 。 安an 前tiền 移di 後hậu 。 處xử 隔cách 可khả 然nhiên 。 死tử 生sanh 有hữu 身thân 。 中trung 間gian 隔cách 絕tuyệt 。 如như 何hà 可khả 得đắc 取thủ 生sanh 有hữu 身thân 。 既ký 未vị 取thủ 生sanh 。 如như 何hà 捨xả 死tử 。 非phi 心tâm 心tâm 所sở 處xử 無vô 斷đoạn 可khả 成thành 。 離ly 所sở 依y 身thân 處xứ 續tục 義nghĩa 無vô 故cố 。 若nhược 謂vị 有hữu 色sắc 為vi 無vô 斷đoạn 依y 。 則tắc 為vi 中trung 有hữu 義nghĩa 已dĩ 成thành 立lập 。 若nhược 謂vị 死tử 生sanh 雖tuy 隔cách 而nhi 到đáo 。 則tắc 尺xích 蠖# 喻dụ 。 義nghĩa 不bất 相tương 應ứng 。 有hữu 餘dư 復phục 言ngôn 。 死tử 生sanh 二nhị 有hữu 。 雖tuy 隔cách 而nhi 至chí 。 如như 意ý 勢thế 通thông 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 非phi 所sở 許hứa 故cố 。 異dị 此thử 餘dư 類loại 。 此thử 歿một 彼bỉ 生sanh 。 中trung 間gian 隔cách 絕tuyệt 。 應ưng 成thành 通thông 慧tuệ 。 若nhược 爾nhĩ 此thử 應ưng 是thị 行hành 差sai 別biệt 。 實thật 爾nhĩ 細tế 故cố 。 難nan 可khả 了liễu 知tri 。 謂vị 一nhất 剎sát 那na 。 不bất 應ưng 為vi 難nạn/nan 。 故cố 前tiền 穀cốc 喻dụ 。 無vô 過quá 理lý 成thành 。 以dĩ 要yếu 相tương 連liên 處xứ 無vô 間gián 斷đoạn 。 生sanh 有hữu 起khởi 故cố 。 定định 有hữu 中trung 有hữu 。 又hựu 有hữu 別biệt 理lý 。 中trung 有hữu 非phi 無vô 。 現hiện 見kiến 剎sát 那na 無vô 間gian 生sanh 者giả 。 決quyết 定định 方phương 所sở 無vô 間gian 生sanh 故cố 。 謂vị 世thế 現hiện 見kiến 。 從tùng 執chấp 受thọ 色sắc 。 無vô 間gian 還hoàn 生sanh 執chấp 受thọ 色sắc 者giả 。 剎sát 那na 處xứ 所sở 。 俱câu 無vô 間gian 生sanh 若nhược 生sanh 有hữu 色sắc 。 許hứa 從tùng 死tử 有hữu 剎sát 那na 無vô 間gian 隣lân 近cận 而nhi 生sanh 。 處xử 所sở 亦diệc 應ưng 無vô 間gian 隣lân 近cận 。 然nhiên 無vô 如như 是thị 理lý 故cố 。 中trung 有hữu 義nghĩa 成thành 。 若nhược 謂vị 如như 從tùng 無vô 色sắc 界giới 歿một 生sanh 有hữu 色sắc 界giới 。 色sắc 初sơ 起khởi 時thời 。 昔tích 色sắc 與dữ 今kim 。 方phương 所sở 無vô 間gian 剎sát 那na 有hữu 間gian 。 而nhi 得đắc 續tục 生sanh 。 亦diệc 應ưng 下hạ 界giới 死tử 生sanh 有hữu 色sắc 剎sát 那na 無vô 間gian 處xứ 有hữu 間gian 生sanh 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 不bất 了liễu 宗tông 故cố 。 謂vị 於ư 昔tích 者giả 。 從tùng 欲dục 色sắc 歿một 。 生sanh 無vô 色sắc 時thời 。 色sắc 身thân 滅diệt 處xứ 今kim 從tùng 彼bỉ 歿một 。 生sanh 欲dục 色sắc 時thời 。 即tức 前tiền 色sắc 身thân 滅diệt 處xứ 。 無vô 間gian 引dẫn 今kim 色sắc 起khởi 。 非phi 我ngã 所sở 宗tông 。 是thị 故cố 此thử 中trung 。 剎sát 那na 處xứ 所sở 。 俱câu 非phi 隣lân 近cận 。 不bất 應ưng 為ví 喻dụ 。 又hựu 若nhược 剎sát 那na 隣lân 近cận 生sanh 者giả 。 處xử 所sở 定định 爾nhĩ 。 非phi 由do 種chủng 故cố 。 謂vị 諸chư 剎sát 那na 無vô 間gian 生sanh 者giả 。 處xử 所sở 必tất 定định 。 亦diệc 無vô 間gian 生sanh 非phi 此thử 相tương 違vi 。 有hữu 斯tư 決quyết 定định 。 故cố 彼bỉ 所sở 例lệ 。 理lý 不bất 相tương 應ứng 。 又hựu 餘dư 緣duyên 合hợp 。 方phương 成thành 因nhân 性tánh 現hiện 所sở 見kiến 故cố 。 中trung 有hữu 義nghĩa 成thành 。 謂vị 諸chư 種chủng 子tử 。 餘dư 助trợ 緣duyên 合hợp 。 能năng 作tác 芽nha 因nhân 。 世thế 所sở 現hiện 見kiến 。 如như 是thị 識thức 種chủng 。 生sanh 生sanh 有hữu 色sắc 。 必tất 藉tạ 生sanh 處xứ 。 外ngoại 色sắc 為vi 緣duyên 。 故cố 識thức 定định 與dữ 生sanh 處xứ 色sắc 合hợp 。 不bất 應ưng 一nhất 識thức 與dữ 死tử 有hữu 身thân 及cập 生sanh 處xứ 所sở 處xử 間gian 斷đoạn 色sắc 有hữu 俱câu 合hợp 義nghĩa 。 故cố 有hữu 中trung 有hữu 。 若nhược 謂vị 非phi 色sắc 無vô 所sở 住trụ 。 處xử 故cố 無vô 過quá 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 無vô 所sở 住trụ 言ngôn 。 依y 遮già 諸chư 識thức 住trụ 根căn 及cập 境cảnh 。 如như 人nhân 座tòa 故cố 。 非phi 識thức 與dữ 色sắc 合hợp 義nghĩa 全toàn 無vô 。 以dĩ 契Khế 經Kinh 言ngôn 有hữu 識thức 身thân 故cố 。 又hựu 經kinh 說thuyết 識thức 不bất 離ly 身thân 故cố 。 若nhược 謂vị 死tử 有hữu 色sắc 親thân 能năng 為vi 因nhân 。 如như 中trung 有hữu 色sắc 生sanh 生sanh 有hữu 色sắc 者giả 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 死tử 有hữu 與dữ 生sanh 處xứ 所sở 隔cách 絕tuyệt 。 不bất 成thành 因nhân 故cố 。 或hoặc 外ngoại 助trợ 緣duyên 精tinh 血huyết 等đẳng 色sắc 。 與dữ 彼bỉ 隔cách 絕tuyệt 。 應ưng 無vô 助trợ 用dụng 。 故cố 應ưng 別biệt 有hữu 生sanh 有hữu 色sắc 因nhân 與dữ 精tinh 血huyết 合hợp 。 此thử 即tức 中trung 有hữu 。 又hựu 如như 何hà 知tri 。 定định 有hữu 中trung 有hữu 。 現hiện 可khả 得đắc 故cố 。 謂vị 中trung 有hữu 身thân 。 淨tịnh 天thiên 眼nhãn 者giả 。 現hiện 前tiền 可khả 得đắc 。 故cố 如như 是thị 說thuyết 。 諸chư 中trung 有hữu 身thân 。 極cực 淨tịnh 天thiên 眼nhãn 。 之chi 所sở 能năng 見kiến 。 又hựu 彼bỉ 尊Tôn 者Giả 。 阿A 泥Nê 律Luật 陀Đà 亦diệc 言ngôn 。 具Cụ 壽thọ 我ngã 觀quán 佛Phật 化hóa 其kỳ 量lượng 最tối 多đa 。 非phi 諸chư 中trung 有hữu 。 是thị 故cố 中trung 有hữu 。 決quyết 定định 非phi 無vô 。 又hựu 聖thánh 教giáo 說thuyết 有hữu 中trung 有hữu 故cố 謂vị 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 有hữu 有hữu 七thất 種chủng 。 即tức 五ngũ 趣thú 有hữu 業nghiệp 有hữu 中trung 有hữu 。 又hựu 經kinh 說thuyết 有hữu 健kiện 達đạt 縛phược 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 入nhập 母mẫu 胎thai 者giả 。 要yếu 由do 三tam 事sự 俱câu 現hiện 在tại 前tiền 。 一nhất 者giả 母mẫu 身thân 是thị 時thời 調điều 適thích 。 二nhị 者giả 父phụ 母mẫu 交giao 愛ái 和hòa 合hợp 。 三tam 健kiện 達đạt 縛phược 正chánh 現hiện 在tại 前tiền 。 除trừ 中trung 有hữu 身thân 。 有hữu 何hà 別biệt 物vật 。 名danh 健kiện 達đạt 縛phược 正chánh 現hiện 在tại 前tiền 。 若nhược 謂vị 二nhị 經kinh 非phi 我ngã 所sở 許hứa 。 非phi 汝nhữ 不bất 許hứa 故cố 此thử 便tiện 無vô 。 謂vị 無vô 定định 因nhân 可khả 為vi 誠thành 證chứng 。 汝nhữ 不bất 許hứa 者giả 。 其kỳ 體thể 皆giai 無vô 。 有hữu 謂vị 後hậu 經kinh 。 應ưng 如như 是thị 說thuyết 。 塞tắc 建kiến 陀đà 滅diệt 正chánh 現hiện 在tại 前tiền 。 傳truyền 者giả 謬mậu 誦tụng 。 為vi 健kiện 達đạt 縛phược 。 於ư 此thử 位vị 中trung 。 樂nhạc 器khí 無vô 故cố 。 此thử 非phi 經kinh 義nghĩa 。 於ư 此thử 位vị 中trung 。 前tiền 蘊uẩn 已dĩ 滅diệt 。 無vô 來lai 義nghĩa 故cố 。 然nhiên 餘dư 經kinh 中trung 。 說thuyết 健kiện 達đạt 縛phược 東đông 南nam 西tây 北bắc 。 諸chư 方phương 來lai 故cố 。 如như 掌chưởng 馬mã 族tộc 契Khế 經Kinh 中trung 言ngôn 。 汝nhữ 今kim 知tri 不phủ 。 此thử 健kiện 達đạt 縛phược 正chánh 現hiện 前tiền 者giả 。 為vì 婆Bà 羅La 門Môn 。 為vi 剎sát 帝đế 利lợi 。 為vi 是thị 吠phệ 舍xá 。 為vi 戍thú 達đạt 羅la 。 為vi 東đông 方phương 來lai 。 為vi 南nam 西tây 北bắc 。 復phục 如như 是thị 說thuyết 。 隨tùy 是thị 何hà 族tộc 。 隨tùy 從tùng 何hà 方phương 。 來lai 現hiện 在tại 前tiền 。 非phi 前tiền 蘊uẩn 滅diệt 可khả 有hữu 來lai 義nghĩa 。 故cố 彼bỉ 所sở 言ngôn 。 依y 自tự 計kế 度độ 。 又hựu 世thế 論luận 說thuyết 。 由do 二nhị 因nhân 緣duyên 。 女nữ 男nam 交giao 會hội 。 事sự 極cực 成thành 立lập 。 一nhất 健kiện 達đạt 縛phược 。 二nhị 邏la 剎sát 娑sa 。 初sơ 令linh 自tự 生sanh 和hòa 合hợp 貪tham 故cố 。 後hậu 由do 強cường 力lực 現hiện 所sở 逼bức 故cố 。 然nhiên 中trung 有hữu 身thân 。 符phù 順thuận 初sơ 義nghĩa 。 彼bỉ 雖tuy 無vô 樂nhạc 器khí 。 而nhi 健kiện 達đạt 縛phược 成thành 。 或hoặc 隨tùy 世thế 間gian 。 假giả 立lập 名danh 想tưởng 。 何hà 勞lao 於ư 此thử 起khởi 固cố 執chấp 為vi 。 設thiết 於ư 此thử 經Kinh 。 彼bỉ 亦diệc 不bất 誦tụng 。 豈khởi 復phục 不bất 信tín 如như 是thị 契Khế 經Kinh 。 如như 說thuyết 汝nhữ 非phi 此thử 他tha 俱câu 世thế 當đương 於ư 中trung 有hữu 能năng 作tác 苦khổ 邊biên 。 又hựu 說thuyết 將tương 歿một 將tương 生sanh 時thời 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 我ngã 以dĩ 天thiên 眼nhãn 觀quán 有hữu 情tình 類loại 。 將tương 歿một 將tương 生sanh 。 此thử 將tương 生sanh 言ngôn 。 即tức 目mục 中trung 有hữu 。 從tùng 此thử 歿một 已dĩ 。 未vị 生sanh 彼bỉ 故cố 。 有hữu 謂vị 此thử 說thuyết 究cứu 竟cánh 為vi 遠viễn 。 於ư 已dĩ 生sanh 位vị 。 說thuyết 將tương 生sanh 言ngôn 。 如như 說thuyết 大đại 王vương 今kim 何hà 來lai 此thử 。 應ưng 於ư 已dĩ 歿một 說thuyết 將tương 歿một 言ngôn 。 差sai 別biệt 因nhân 緣duyên 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 又hựu 設thiết 爾nhĩ 者giả 中trung 有hữu 亦diệc 成thành 。 於ư 此thử 已dĩ 歿một 未vị 生sanh 彼bỉ 故cố 。 或hoặc 於ư 已dĩ 生sanh 再tái 說thuyết 無vô 用dụng 。 又hựu 非phi 唯duy 究cứu 竟cánh 方phương 說thuyết 遠viễn 言ngôn 。 現hiện 見kiến 有hữu 遠viễn 言ngôn 亦diệc 說thuyết 遠viễn 故cố 。 如như 世Thế 尊Tôn 告cáo 舍Xá 利Lợi 子Tử 言ngôn 。 汝nhữ 觀quán 此thử 童đồng 。 今kim 來lai 詣nghệ 此thử 。 由do 此thử 定định 證chứng 。 將tương 生sanh 時thời 言ngôn 。 非phi 說thuyết 已dĩ 生sanh 。 但đãn 目mục 中trung 有hữu 。 又hựu 可khả 住trụ 經kinh 說thuyết 意ý 成thành 故cố 。 謂vị 世Thế 尊Tôn 告cáo 彼bỉ 可khả 住trụ 言ngôn 。 若nhược 於ư 爾nhĩ 時thời 。 彼bỉ 有hữu 情tình 類loại 。 此thử 身thân 已dĩ 捨xả 。 住trụ 意ý 成thành 中trung 。 後hậu 一nhất 類loại 身thân 。 未vị 已dĩ 生sanh 位vị 。 我ngã 施thi 設thiết 彼bỉ 。 當đương 於ư 爾nhĩ 時thời 。 所sở 住trụ 意ý 成thành 。 有hữu 愛ái 及cập 取thủ 。 言ngôn 意ý 成thành 者giả 。 即tức 中trung 有hữu 身thân 。 由do 此thử 證chứng 知tri 。 定định 有hữu 中trung 有hữu 。 有hữu 隨tùy 自tự 執chấp 。 妄vọng 釋thích 此thử 經Kinh 。 言ngôn 意ý 成thành 聲thanh 。 詮thuyên 無vô 色sắc 界giới 。 彼bỉ 謂vị 可khả 住trụ 朋bằng 友hữu 命mạng 終chung 。 超siêu 有hữu 色sắc 天thiên 。 生sanh 於ư 無vô 色sắc 。 可khả 住trụ 天thiên 眼nhãn 觀quán 不bất 能năng 見kiến 。 來lai 問vấn 世Thế 尊Tôn 。 若nhược 於ư 爾nhĩ 時thời 。 彼bỉ 有hữu 情tình 類loại 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 一nhất 類loại 身thân 者giả 。 欲dục 色sắc 界giới 身thân 。 住trụ 意ý 成thành 言ngôn 。 顯hiển 在tại 無vô 色sắc 。 此thử 執chấp 非phi 理lý 。 無vô 定định 因nhân 故cố 。 且thả 應ưng 徵trưng 問vấn 。 撥bát 中trung 有hữu 者giả 。 此thử 意ý 成thành 聲thanh 。 乃nãi 目mục 多đa 義nghĩa 。 如như 何hà 定định 執chấp 詮thuyên 無vô 色sắc 耶da 。 謂vị 於ư 劫kiếp 初sơ 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 變biến 化hóa 中trung 有hữu 。 皆giai 見kiến 此thử 聲thanh 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 略lược 當đương 顯hiển 示thị 。 如như 說thuyết 彼bỉ 位vị 有hữu 色sắc 意ý 成thành 。 一nhất 切thiết 支chi 體thể 。 無vô 不bất 具cụ 足túc 。 又hựu 說thuyết 超siêu 越việt 食thực 段đoạn 食thực 天thiên 。 隨tùy 生sanh 一nhất 類loại 意ý 成thành 天thiên 處xứ 。 又hựu 世Thế 尊Tôn 告cáo 鄔ổ 陀đà 夷di 言ngôn 。 意ý 成thành 天thiên 身thân 。 汝nhữ 謂vị 何hà 等đẳng 。 豈khởi 不bất 汝nhữ 謂vị 是thị 無vô 色sắc 名danh 。 又hựu 說thuyết 從tùng 此thử 身thân 起khởi 意ý 別biệt 。 化hóa 作tác 餘dư 身thân 種chủng 類loại 有hữu 色sắc 意ý 成thành 。 又hựu 說thuyết 此thử 身thân 無vô 間gian 壞hoại 已dĩ 。 起khởi 如như 是thị 蘊uẩn 。 有hữu 色sắc 意ý 成thành 。 故cố 意ý 成thành 聲thanh 。 乃nãi 目mục 多đa 義nghĩa 。 如như 何hà 定định 謂vị 詮thuyên 於ư 無vô 色sắc 。 若nhược 謂vị 餘dư 說thuyết 此thử 責trách 亦diệc 同đồng 。 理lý 不bất 應ưng 爾nhĩ 。 前tiền 身thân 已dĩ 捨xả 。 後hậu 未vị 已dĩ 生sanh 。 經kinh 所sở 說thuyết 故cố 。 又hựu 彼bỉ 所sở 執chấp 。 理lý 不bất 應ưng 然nhiên 。 若nhược 為vi 可khả 住trụ 。 說thuyết 無vô 色sắc 界giới 為vi 意ý 成thành 者giả 。 彼bỉ 則tắc 不bất 應ưng 以dĩ 天Thiên 眼Nhãn 通Thông 。 觀quán 欲dục 色sắc 界giới 。 非phi 離ly 色sắc 貪tham 可khả 生sanh 欲dục 色sắc 。 若nhược 為vi 求cầu 彼bỉ 所sở 生sanh 處xứ 故cố 。 以dĩ 天Thiên 眼Nhãn 通Thông 。 觀quán 二nhị 界giới 者giả 。 不bất 應ưng 說thuyết 無vô 。 色sắc 為vi 所sở 住trụ 意ý 成thành 。 以dĩ 不bất 定định 知tri 彼bỉ 生sanh 處xứ 故cố 。 由do 此thử 經Kinh 說thuyết 。 住trụ 意ý 成thành 言ngôn 。 專chuyên 為vi 顯hiển 成thành 有hữu 中trung 有hữu 義nghĩa 。 又hựu 何hà 經kinh 證chứng 中trung 有hữu 非phi 無vô 。 由do 經kinh 說thuyết 有hữu 五ngũ 不bất 還hoàn 故cố 。 謂vị 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 有hữu 五ngũ 不bất 還hoàn 。 一nhất 者giả 中trung 般bát 。 二nhị 者giả 生sanh 般bát 。 三tam 無vô 行hành 般bát 。 四tứ 有hữu 行hành 般bát 。 五ngũ 者giả 上thượng 流lưu 。 中trung 有hữu 若nhược 無vô 。 何hà 名danh 中trung 般bát 。 若nhược 謂vị 欲dục 色sắc 二nhị 界giới 中trung 間gian 得đắc 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 名danh 中trung 般bát 者giả 。 不bất 生sanh 二nhị 界giới 中trung 有hữu 復phục 無vô 。 何hà 有hữu 有hữu 情tình 於ư 中trung 趣thú 般bát 。 若nhược 謂vị 於ư 彼bỉ 有hữu 天thiên 名danh 中trung 。 理lý 必tất 不bất 然nhiên 。 無vô 聖thánh 言ngôn 故cố 。 謂vị 於ư 諸chư 部bộ 。 都đô 無vô 有hữu 經kinh 說thuyết 有hữu 中trung 天thiên 。 唯duy 憑bằng 自tự 計kế 。 又hựu 彼bỉ 應ưng 有hữu 太thái 過quá 之chi 失thất 。 謂vị 亦diệc 應ưng 有hữu 生sanh 等đẳng 諸chư 天thiên 住trụ 彼bỉ 得đắc 般bát 名danh 生sanh 般bát 等đẳng 。 若nhược 謂vị 如như 言ngôn 有hữu 中trung 生sanh 般bát 。 亦diệc 許hứa 成thành 立lập 中trung 生sanh 二nhị 有hữu 。 雖tuy 復phục 說thuyết 有hữu 有hữu 行hành 等đẳng 般bát 。 而nhi 不bất 許hứa 立lập 有hữu 行hành 等đẳng 有hữu 。 如như 是thị 雖tuy 許hứa 別biệt 有hữu 中trung 天thiên 。 何hà 癈phế 天thiên 名danh 。 不bất 通thông 生sanh 等đẳng 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 有hữu 行hành 等đẳng 三tam 。 別biệt 立lập 有hữu 名danh 。 無vô 別biệt 用dụng 故cố 。 非phi 為vi 住trụ 彼bỉ 趣thú 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 立lập 中trung 生sanh 二nhị 有hữu 別biệt 用dụng 。 又hựu 必tất 無vô 有hữu 住trụ 生sanh 有hữu 中trung 。 得đắc 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 一nhất 剎sát 那na 故cố 。 非phi 更cánh 別biệt 立lập 。 有hữu 行hành 等đẳng 有hữu 。 於ư 立lập 有hữu 門môn 。 少thiểu 有hữu 別biệt 用dụng 中trung 生sanh 等đẳng 位vị 。 別biệt 立lập 有hữu 名danh 。 於ư 立lập 有hữu 門môn 。 各các 有hữu 別biệt 用dụng 。 唯duy 立lập 四tứ 有hữu 。 有hữu 用dụng 便tiện 足túc 。 無vô 勞lao 別biệt 說thuyết 餘dư 別biệt 有hữu 名danh 。 若nhược 立lập 中trung 天thiên 唯duy 有hữu 趣thú 般bát 用dụng 。 生sanh 等đẳng 何hà 故cố 不bất 別biệt 立lập 天thiên 名danh 。 若nhược 立lập 中trung 天thiên 不bất 約ước 此thử 用dụng 。 然nhiên 許hứa 別biệt 立lập 有hữu 中trung 天thiên 名danh 。 生sanh 等đẳng 亦diệc 應ưng 然nhiên 無vô 定định 別biệt 因nhân 故cố 。 有hữu 何hà 定định 用dụng 立lập 中trung 天thiên 名danh 。 而nhi 生sanh 等đẳng 無vô 故cố 不bất 應ưng 理lý 。 又hựu 所sở 立lập 名danh 。 皆giai 隨tùy 義nghĩa 故cố 。 無vô 容dung 於ư 此thử 妄vọng 立lập 異dị 名danh 。 謂vị 有hữu 加gia 行hành 道Đạo 精tinh 勤cần 運vận 轉chuyển 。 得đắc 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 名danh 有hữu 行hành 般bát 。 若nhược 無vô 加gia 行hành 道Đạo 非phi 勤cần 運vận 轉chuyển 。 得đắc 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 名danh 無vô 行hành 般bát 。 無vô 容dung 於ư 此thử 更cánh 立lập 異dị 名danh 。 所sở 立lập 中trung 天thiên 。 但đãn 隨tùy 汝nhữ 自tự 欲dục 。 誰thùy 遮già 自tự 欲dục 。 不bất 立lập 生sanh 等đẳng 天thiên 。 是thị 故cố 非phi 斯tư 妄vọng 分phân 別biệt 論luận 能năng 遮già 中trung 有hữu 。 故cố 此thử 非phi 無vô 。 又hựu 如như 何hà 知tri 。 定định 有hữu 中trung 有hữu 。 由do 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 有hữu 七thất 善thiện 士sĩ 趣thú 故cố 。 謂vị 於ư 前tiền 五ngũ 。 中trung 般bát 分phần/phân 三tam 。 由do 處xứ 及cập 時thời 遠viễn 近cận 中trung 故cố 。 譬thí 如như 札# 火hỏa 小tiểu 星tinh 迸bính 時thời 纔tài 起khởi 近cận 即tức 滅diệt 。 初sơ 善thiện 士sĩ 亦diệc 爾nhĩ 。 譬thí 如như 鐵thiết 火hỏa 小tiểu 星tinh 迸bính 時thời 起khởi 至chí 中trung 乃nãi 滅diệt 。 二nhị 善thiện 士sĩ 亦diệc 爾nhĩ 。 譬thí 如như 鐵thiết 火hỏa 大đại 星tinh 迸bính 時thời 遠viễn 未vị 墮đọa 而nhi 滅diệt 。 三tam 善thiện 士sĩ 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 無vô 中trung 有hữu 。 此thử 依y 何hà 立lập 。 非phi 彼bỉ 所sở 執chấp 別biệt 有hữu 中trung 天thiên 。 有hữu 此thử 處xứ 時thời 。 三tam 品phẩm 差sai 別biệt 。 故cố 彼bỉ 所sở 執chấp 。 定định 為vi 非phi 理lý 。 有hữu 說thuyết 諸chư 有hữu 壽thọ 量lượng 中trung 間gian 。 斷đoạn 餘dư 煩phiền 惱não 。 皆giai 名danh 中trung 般bát 。 由do 至chí 界giới 位vị 。 或hoặc 想tưởng 或hoặc 尋tầm 。 而nhi 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 說thuyết 三tam 品phẩm 。 彼bỉ 謂vị 煩phiền 惱não 隨tùy 眠miên 位vị 中trung 。 修tu 斷đoạn 加gia 行hành 。 名danh 至chí 界giới 位vị 。 此thử 中trung 意ý 顯hiển 有hữu 種chủng 未vị 行hành 。 說thuyết 名danh 界giới 位vị 。 即tức 利lợi 根căn 者giả 。 創sáng/sang 起khởi 煩phiền 惱não 。 便tiện 能năng 精tinh 勤cần 。 修tu 斷đoạn 加gia 行hành 。 名danh 至chí 想tưởng 位vị 。 此thử 中trung 意ý 顯hiển 染nhiễm 想tưởng 初sơ 行hành 。 說thuyết 名danh 想tưởng 位vị 。 即tức 中trung 根căn 者giả 。 起khởi 煩phiền 惱não 久cửu 。 方phương 能năng 精tinh 勤cần 。 修tu 斷đoạn 加gia 行hành 。 名danh 至chí 尋tầm 位vị 。 此thử 中trung 意ý 顯hiển 。 由do 煩phiền 惱não 力lực 。 令linh 心tâm 於ư 境cảnh 種chủng 種chủng 尋tầm 求cầu 。 說thuyết 名danh 尋tầm 位vị 。 即tức 鈍độn 根căn 者giả 。 世Thế 尊Tôn 依y 此thử 。 善thiện 士sĩ 趣thú 中trung 。 分phân 析tích 中trung 般bát 。 說thuyết 為vi 三tam 種chủng 。 此thử 雖tuy 巧xảo 計kế 。 義nghĩa 實thật 不bất 然nhiên 。 若nhược 爾nhĩ 現hiện 般bát 。 應ưng 非phi 有hữu 故cố 。 又hựu 無vô 尋tầm 地địa 。 亦diệc 說thuyết 中trung 般bát 。 如như 嗢ốt 柁đả 南nam 伽già 他tha 中trung 說thuyết 。

總tổng 集tập 眾chúng 聖thánh 賢hiền 。 四tứ 靜tĩnh 慮lự 各các 十thập 。

三tam 無vô 色sắc 各các 七thất 。 唯duy 六lục 謂vị 非phi 想tưởng 。

此thử 伽già 陀đà 中trung 。 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 以dĩ 上thượng 三tam 地địa 。 亦diệc 說thuyết 中trung 般bát 。 諸chư 中trung 般bát 皆giai 斷đoạn 五ngũ 下hạ 分phần/phân 結kết 故cố 。 非phi 無vô 尋tầm 地địa 可khả 說thuyết 至chí 尋tầm 。 非phi 上thượng 三tam 地địa 中trung 闕khuyết 一nhất 善thiện 士sĩ 趣thú 。 又hựu 無vô 色sắc 界giới 應ưng 有hữu 中trung 般bát 。 有hữu 壽thọ 量lượng 中trung 間gian 得đắc 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 又hựu 薄bạc 伽già 梵Phạm 。 舍Xá 利Lợi 子Tử 等đẳng 。 一nhất 切thiết 皆giai 應ưng 。 是thị 中trung 般bát 攝nhiếp 。 唯duy 除trừ 生sanh 在tại 覩Đổ 史Sử 多Đa 天Thiên 。 後hậu 身thân 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 除trừ 生sanh 在tại 北Bắc 俱Câu 盧Lô 洲Châu 。 諸chư 有hữu 情tình 等đẳng 。 其kỳ 餘dư 有hữu 情tình 。 容dung 中trung 天thiên 故cố 。 又hựu 彼bỉ 或hoặc 餘dư 諸chư 有hữu 所sở 執chấp 。 皆giai 札# 火hỏa 等đẳng 喻dụ 不bất 相tương 應ứng 。 遠viễn 近cận 及cập 中trung 處xứ 時thời 差sai 別biệt 。 若nhược 離ly 中trung 有hữu 皆giai 不bất 成thành 故cố 。 汝nhữ 等đẳng 但đãn 由do 貪tham 著trước 己kỷ 見kiến 。 憎tăng 背bối/bội 中trung 有hữu 。 起khởi 斯tư 妄vọng 執chấp 。 非phi 為vi 依y 隨tùy 聖thánh 教giáo 正chánh 理lý 。 是thị 故cố 中trung 有hữu 實thật 有hữu 極cực 成thành 。 撥bát 中trung 有hữu 無vô 。 是thị 何hà 見kiến 攝nhiếp 。 是thị 迷mê 因nhân 果quả 連liên 續tục 為vi 先tiên 所sở 起khởi 邪tà 見kiến 。 諸chư 經kinh 說thuyết 謗báng 化hóa 生sanh 有hữu 情tình 是thị 邪tà 見kiến 故cố 。 已dĩ 廣quảng 成thành 立lập 中trung 有hữu 非phi 無vô 。 今kim 復phục 應ưng 思tư 。 當đương 往vãng 何hà 趣thú 。 所sở 起khởi 中trung 有hữu 形hình 狀trạng 如như 何hà 。 此thử 何hà 所sở 疑nghi 。 此thử 與dữ 生sanh 有hữu 一nhất 異dị 業nghiệp 果quả 。 俱câu 有hữu 過quá 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 中trung 生sanh 有hữu 同đồng 一nhất 業nghiệp 果quả 。 便tiện 違vi 經kinh 說thuyết 。 有hữu 數số 取thủ 趣thú 。 已dĩ 斷đoạn 生sanh 結kết 。 未vị 斷đoạn 起khởi 結kết 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 諸chư 業nghiệp 必tất 由do 煩phiền 惱não 起khởi 故cố 。 業nghiệp 如như 煩phiền 惱não 。 應ưng 有hữu 差sai 別biệt 。 則tắc 中trung 有hữu 形hình 應ưng 異dị 當đương 趣thú 。 若nhược 中trung 生sanh 有hữu 。 各các 異dị 業nghiệp 果quả 。 何hà 緣duyên 二nhị 果quả 定định 先tiên 後hậu 生sanh 。 此thử 中trung 有hữu 業nghiệp 。 順thuận 現hiện 受thọ 等đẳng 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 應ưng 唯duy 不bất 定định 。 又hựu 見kiến 人nhân 等đẳng 。 宿túc 業nghiệp 雖tuy 別biệt 。 而nhi 有hữu 身thân 形hình 相tướng 似tự 無vô 異dị 。 有hữu 業nghiệp 雖tuy 一nhất 。 而nhi 果quả 有hữu 殊thù 。 故cố 可khả 生sanh 疑nghi 。 諸chư 趣thú 中trung 有hữu 。 與dữ 當đương 所sở 趣thú 形hình 為vi 同đồng 別biệt 。 為vi 遣khiển 此thử 疑nghi 。 頌tụng 曰viết 。

此thử 一nhất 業nghiệp 引dẫn 故cố 。 如như 當đương 本bổn 有hữu 形hình 。

本bổn 有hữu 謂vị 死tử 前tiền 。 居cư 生sanh 剎sát 那na 後hậu 。

論luận 曰viết 。 業nghiệp 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 牽khiên 引dẫn 業nghiệp 。 二nhị 圓viên 滿mãn 業nghiệp 。 中trung 生sanh 二nhị 有hữu 。 牽khiên 引dẫn 業nghiệp 同đồng 。 圓viên 滿mãn 業nghiệp 異dị 。 引dẫn 業nghiệp 同đồng 故cố 。 此thử 中trung 有hữu 形hình 。 與dữ 當đương 本bổn 有hữu 。 其kỳ 狀trạng 相tướng 似tự 。 如như 印ấn 所sở 印ấn 文văn 像tượng 不bất 殊thù 。 若nhược 爾nhĩ 於ư 一nhất 猪trư 等đẳng 腹phúc 內nội 。 容dung 有hữu 五ngũ 趣thú 中trung 有hữu 頓đốn 起khởi 。 可khả 有hữu 五ngũ 子tử 俱câu 時thời 命mạng 終chung 。 各các 當đương 往vãng 生sanh 一nhất 趣thú 中trung 故cố 。 既ký 有hữu 地địa 獄ngục 中trung 有hữu 現hiện 前tiền 。 如như 何hà 不bất 能năng 。 焚phần 燒thiêu 母mẫu 腹phúc 。 無vô 斯tư 過quá 失thất 。 以dĩ 地địa 獄ngục 火hỏa 。 唯duy 燒thiêu 有hữu 罪tội 。 諸chư 有hữu 情tình 故cố 。 非phi 不bất 積tích 集tập 感cảm 彼bỉ 業nghiệp 者giả 。 或hoặc 未vị 得đắc 果quả 可khả 為vị 地địa 獄ngục 火hỏa 所sở 焚phần 燒thiêu 。 其kỳ 理lý 決quyết 定định 。 又hựu 彼bỉ 中trung 有hữu 。 非phi 恆hằng 被bị 燒thiêu 。 如như 何hà 即tức 令linh 焚phần 燒thiêu 母mẫu 腹phúc 。 地địa 獄ngục 本bổn 有hữu 。 尚thượng 不bất 恆hằng 燒thiêu 。 如như 暫tạm 遊du 增tăng 。 況huống 彼bỉ 中trung 有hữu 。 有hữu 言ngôn 設thiết 許hứa 中trung 有hữu 恆hằng 燒thiêu 。 如như 不bất 可khả 見kiến 。 亦diệc 不bất 可khả 觸xúc 。 身thân 極cực 細tế 故cố 。 所sở 難nạn/nan 非phi 理lý 。 諸chư 趣thú 中trung 有hữu 。 雖tuy 居cư 一nhất 腹phúc 。 非phi 互hỗ 觸xúc 燒thiêu 。 業nghiệp 所sở 遮già 故cố 。 欲dục 中trung 有hữu 量lượng 。 雖tuy 如như 小tiểu 兒nhi 年niên 五ngũ 六lục 歲tuế 。 而nhi 根căn 明minh 利lợi 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 欲dục 界giới 中trung 有hữu 。 皆giai 如như 本bổn 有hữu 盛thịnh 年niên 時thời 量lượng 。 有hữu 言ngôn 菩Bồ 薩Tát 中trung 有hữu 可khả 然nhiên 。 非phi 餘dư 有hữu 情tình 中trung 有hữu 亦diệc 爾nhĩ 。 菩Bồ 薩Tát 中trung 有hữu 。 如như 盛thịnh 年niên 時thời 。 形hình 量lượng 周chu 圓viên 。 具cụ 諸chư 相tướng 好hảo 。 故cố 住trụ 中trung 有hữu 。 將tương 入nhập 胎thai 時thời 。 照chiếu 百bách 俱câu 胝chi 四tứ 大đại 洲châu 等đẳng 。 為vi 順thuận 方phương 域vực 吉cát 瑞thụy 相tướng 故cố 。 令linh 菩Bồ 薩Tát 母mẫu 於ư 其kỳ 夢mộng 中trung 。 見kiến 白bạch 象tượng 子tử 來lai 入nhập 右hữu 脇hiếp 。 九cửu 十thập 一nhất 劫kiếp 。 已dĩ 捨xả 傍bàng 生sanh 。 況huống 最tối 後hậu 身thân 。 仍nhưng 為vi 白bạch 象tượng 。 有hữu 說thuyết 中trung 有hữu 。 皆giai 生sanh 門môn 入nhập 。 非phi 破phá 母mẫu 腹phúc 而nhi 得đắc 入nhập 胎thai 。 故cố 雙song 生sanh 者giả 。 前tiền 小tiểu 後hậu 大đại 。 理lý 實thật 中trung 有hữu 。 隨tùy 欲dục 入nhập 胎thai 。 非phi 要yếu 生sanh 門môn 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 然nhiên 由do 業nghiệp 力lực 。 胎thai 藏tạng 所sở 拘câu 。 色sắc 界giới 中trung 有hữu 量lượng 。 圓viên 滿mãn 如như 本bổn 有hữu 。 非phi 色sắc 究cứu 竟cánh 中trung 有hữu 身thân 形hình 。 長trường/trưởng 十thập 六lục 千thiên 踰du 繕thiện 那na 量lượng 。 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 趣thú 。 無vô 處xứ 能năng 容dung 。 以dĩ 太thái 虛hư 空không 極cực 寬khoan 廣quảng 故cố 。 中trung 有hữu 身thân 色sắc 。 如như 末mạt 尼ni 珠châu 。 燈đăng 等đẳng 光quang 明minh 。 無vô 障chướng 礙ngại 故cố 。 色sắc 界giới 中trung 有hữu 。 與dữ 衣y 俱câu 生sanh 。 慚tàm 愧quý 增tăng 故cố 。 欲dục 界giới 中trung 有hữu 。 多đa 分phần 無vô 衣y 。 無vô 慚tàm 愧quý 故cố 。 唯duy 除trừ 菩Bồ 薩Tát 。 及cập 鮮tiên 白bạch 尼ni 。 本bổn 願nguyện 力lực 故cố 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 唯duy 除trừ 此thử 尼ni 。 施thí 僧Tăng 袈ca 裟sa 。 發phát 勝thắng 願nguyện 故cố 。 從tùng 茲tư 世thế 世thế 。 有hữu 自tự 然nhiên 衣y 。 恆hằng 不bất 離ly 身thân 。 隨tùy 時thời 改cải 變biến 。 乃nãi 至chí 最tối 後hậu 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 時thời 。 即tức 以dĩ 此thử 衣y 。 纏triền 屍thi 焚phần 葬táng 。 收thu 其kỳ 遺di 骨cốt 。 起khởi 窣tốt 堵đổ 波ba 。 亦diệc 有hữu 衣y 形hình 。 周chu 匝táp 纏triền 繞nhiễu 。 菩Bồ 薩Tát 所sở 起khởi 。 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 皆giai 唯duy 迴hồi 向hướng 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 我ngã 等đẳng 所sở 宗tông 許hứa 二nhị 俱câu 有hữu 說thuyết 。 所sở 似tự 本bổn 有hữu 。 其kỳ 體thể 是thị 何hà 。 謂vị 在tại 死tử 有hữu 前tiền 生sanh 有hữu 後hậu 蘊uẩn 。 總tổng 說thuyết 有hữu 體thể 。 雖tuy 通thông 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 法pháp 性tánh 。 而nhi 就tựu 有hữu 情tình 前tiền 後hậu 位vị 別biệt 。 分phân 析tích 為vi 四tứ 。 一nhất 者giả 中trung 有hữu 。 義nghĩa 如như 前tiền 說thuyết 。 二nhị 者giả 生sanh 有hữu 。 謂vị 於ư 諸chư 趣thú 。 結kết 生sanh 剎sát 那na 。 三tam 者giả 本bổn 有hữu 。 除trừ 生sanh 剎sát 那na 。 死tử 前tiền 餘dư 位vị 。 四tứ 者giả 死tử 有hữu 。 謂vị 最tối 後hậu 念niệm 。 若nhược 有hữu 於ư 色sắc 未vị 得đắc 離ly 貪tham 。 此thử 有hữu 無vô 間gian 中trung 有hữu 定định 起khởi 。 即tức 於ư 一nhất 生sanh 。 位vị 別biệt 分phần/phân 四tứ 。 豈khởi 不bất 諸chư 有hữu 中trung 有hữu 最tối 初sơ 。 則tắc 本bổn 有hữu 名danh 。 應ưng 目mục 中trung 有hữu 。 非phi 目mục 中trung 有hữu 。 以dĩ 當đương 無vô 間gian 。 生sanh 等đẳng 三tam 有hữu 。 非phi 彼bỉ 果quả 故cố 若nhược 位vị 容dung 有hữu 。 生sanh 當đương 無vô 間gian 。 中trung 等đẳng 諸chư 位vị 。 可khả 名danh 本bổn 有hữu 。 望vọng 餘dư 生sanh 諸chư 位vị 。 安an 立lập 此thử 名danh 。 非phi 立lập 此thử 名danh 望vọng 一nhất 生sanh 三tam 位vị 。 又hựu 此thử 無vô 間gian 。 定định 生sanh 彼bỉ 有hữu 。 此thử 有hữu 望vọng 彼bỉ 立lập 本bổn 有hữu 名danh 。 又hựu 本bổn 有hữu 名danh 目mục 正chánh 所sở 趣thú 。 餘dư 三tam 不bất 爾nhĩ 。 不bất 得đắc 此thử 名danh 。 已dĩ 說thuyết 形hình 量lượng 。 餘dư 義nghĩa 當đương 辯biện 。 頌tụng 曰viết 。

同đồng 淨tịnh 天thiên 眼nhãn 見kiến 。 業nghiệp 通thông 疾tật 具cụ 根căn 。

無vô 對đối 不bất 可khả 轉chuyển 。 食thực 香hương 非phi 久cửu 住trụ 。

倒đảo 心tâm 趣thú 欲dục 境cảnh 。 濕thấp 化hóa 染nhiễm 香hương 處xứ 。

天thiên 首thủ 上thượng 三tam 橫hoạnh/hoành 。 地địa 獄ngục 頭đầu 歸quy 下hạ 。

論luận 曰viết 。 此thử 中trung 有hữu 身thân 。 是thị 何hà 眼nhãn 境cảnh 。 為vi 同đồng 類loại 眼nhãn 淨tịnh 天thiên 眼nhãn 見kiến 。 謂vị 中trung 有hữu 身thân 。 唯duy 同đồng 類loại 眼nhãn 。 及cập 餘dư 修tu 得đắc 淨tịnh 天thiên 眼nhãn 。 見kiến 非phi 不bất 同đồng 類loại 不bất 淨tịnh 天thiên 眼nhãn 之chi 所sở 能năng 觀quán 極cực 微vi 細tế 故cố 生sanh 得đắc 天thiên 眼nhãn 尚thượng 不bất 能năng 觀quán 況huống 餘dư 能năng 見kiến 以dĩ 說thuyết 若nhược 有hữu 極cực 淨tịnh 天thiên 眼nhãn 方phương 能năng 見kiến 故cố 。 有hữu 說thuyết 地địa 獄ngục 傍bàng 生sanh 。 餓ngạ 鬼quỷ 人nhân 天thiên 中trung 有hữu 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 各các 除trừ 後hậu 後hậu 。 見kiến 自tự 及cập 前tiền 。 為vi 有hữu 能năng 遮già 中trung 有hữu 行hành 不phủ 。 上thượng 至chí 諸chư 佛Phật 。 亦diệc 不bất 能năng 遮già 。 以dĩ 諸chư 通thông 中trung 業nghiệp 通thông 疾tật 故cố 。 中trung 有hữu 成thành 就tựu 最tối 疾tật 業nghiệp 通thông 。 故cố 契Khế 經Kinh 言ngôn 中trung 。 有hữu 業nghiệp 力lực 。 最tối 為vi 強cường 盛thịnh 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 一nhất 切thiết 加gia 行hành 。 無vô 能năng 遮già 抑ức lăng 虛hư 自tự 在tại 。 是thị 謂vị 通thông 義nghĩa 。 通thông 由do 業nghiệp 得đắc 。 名danh 為vi 業nghiệp 通thông 。 此thử 通thông 勢thế 用dụng 速tốc 故cố 名danh 疾tật 。 中trung 有hữu 具cụ 此thử 最tối 疾tật 業nghiệp 通thông 。 諸chư 通thông 速tốc 行hành 。 無vô 能năng 勝thắng 者giả 。 依y 此thử 故cố 說thuyết 。 業nghiệp 力lực 最tối 強cường/cưỡng 。 隨tùy 地địa 諸chư 根căn 。 中trung 有hữu 皆giai 具cụ 。 雖tuy 言ngôn 中trung 有hữu 。 如như 本bổn 有hữu 形hình 。 而nhi 初sơ 異dị 熟thục 。 最tối 勝thắng 妙diệu 故cố 。 又hựu 求cầu 有hữu 故cố 。 無vô 不bất 具cụ 根căn 。 曾tằng 聞văn 析tích 破phá 焰diễm 赤xích 鐵thiết 團đoàn 。 見kiến 於ư 其kỳ 中trung 有hữu 蟲trùng 居cư 止chỉ 。 故cố 知tri 中trung 有hữu 無vô 對đối 義nghĩa 成thành 。 對đối 謂vị 對đối 礙ngại 。 此thử 金kim 剛cang 等đẳng 。 所sở 不bất 能năng 遮già 。 故cố 名danh 無vô 對đối 。 此thử 界giới 趣thú 處xứ 。 皆giai 不bất 可khả 轉chuyển 。 謂vị 定định 無vô 有hữu 色sắc 中trung 有hữu 歿một 欲dục 中trung 有hữu 生sanh 。 亦diệc 無vô 翻phiên 此thử 。 此thử 與dữ 生sanh 有hữu 。 一nhất 業nghiệp 引dẫn 。 故cố 應ưng 知tri 趣thú 處xứ 不bất 轉chuyển 亦diệc 然nhiên 。 此thử 中trung 有hữu 身thân 。 資tư 段đoạn 食thực 不phủ 。 且thả 如như 欲dục 界giới 中trung 有hữu 食thực 香hương 。 隨tùy 福phước 多đa 福phước 少thiểu 。 香hương 有hữu 好hảo 有hữu 惡ác 。 由do 斯tư 故cố 得đắc 健kiện 達đạt 縛phược 名danh 。 諸chư 字tự 界giới 中trung 。 義nghĩa 非phi 一nhất 故cố 。 此thử 頞át 縛phược 界giới 。 雖tuy 正chánh 目mục 行hành 。 而nhi 於ư 其kỳ 中trung 。 亦diệc 有hữu 食thực 義nghĩa 。 以dĩ 食thực 香hương 故cố 。 名danh 健kiện 達đạt 縛phược 。 而nhi 音âm 短đoản 者giả 。 如như 設thiết 建kiến 途đồ 及cập 羯yết 建kiến 途đồ 。 略lược 故cố 無vô 過quá 。 有hữu 說thuyết 中trung 有hữu 。 藉tạ 香hương 持trì 身thân 。 以dĩ 尋tầm 香hương 行hành 。 名danh 健kiện 達đạt 縛phược 。 如như 是thị 中trung 有hữu 。 為vi 住trụ 幾kỷ 時thời 。 此thử 中trung 有hữu 身thân 。 定định 非phi 久cửu 住trụ 。 生sanh 緣duyên 未vị 合hợp 非phi 久cửu 。 如như 何hà 大đại 德đức 釋thích 言ngôn 。 常thường 途đồ 非phi 久cửu 。 緣duyên 未vị 合hợp 者giả 。 容dung 住trụ 多đa 時thời 。 由do 彼bỉ 命mạng 根căn 非phi 別biệt 業nghiệp 引dẫn 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 此thử 但đãn 少thiểu 時thời 。 以dĩ 中trung 有hữu 中trung 恆hằng 求cầu 生sanh 故cố 。 若nhược 於ư 父phụ 母mẫu 。 俱câu 定định 不bất 移di 。 雖tuy 住trụ 遠viễn 方phương 。 業nghiệp 令linh 速tốc 合hợp 。 若nhược 於ư 父phụ 母mẫu 。 隨tùy 一nhất 可khả 移di 。 雖tuy 極cực 清thanh 貞trinh 訶ha 厭yếm 欲dục 者giả 。 而nhi 於ư 異dị 境cảnh 。 起khởi 染nhiễm 現hiện 行hành 。 諸chư 起khởi 染nhiễm 定định 時thời 令linh 非phi 時thời 亦diệc 起khởi 。 或hoặc 寄ký 相tương 似tự 餘dư 類loại 中trung 生sanh 。 謂vị 驢lư 等đẳng 身thân 。 似tự 於ư 馬mã 等đẳng 。 非phi 由do 所sở 寄ký 同đồng 分phần/phân 有hữu 殊thù 。 便tiện 失thất 中trung 生sanh 一nhất 業nghiệp 所sở 引dẫn 。 生sanh 緣duyên 雖tuy 別biệt 。 所sở 引dẫn 一nhất 故cố 。 設thiết 許hứa 轉chuyển 受thọ 相tương 似tự 類loại 生sanh 。 由do 少thiểu 類loại 同đồng 。 亦diệc 無vô 有hữu 過quá 。 又hựu 界giới 趣thú 處xứ 。 若nhược 不bất 全toàn 移di 。 雖tuy 少thiểu 類loại 殊thù 。 亦diệc 無vô 有hữu 失thất 。 以dĩ 界giới 趣thú 處xứ 業nghiệp 定định 不bất 移di 。 餘dư 外ngoại 生sanh 緣duyên 見kiến 有hữu 差sai 別biệt 。 如như 豆đậu 足túc 等đẳng 。 斯tư 有hữu 何hà 過quá 。 或hoặc 業nghiệp 種chủng 類loại 。 差sai 別biệt 無vô 邊biên 。 唯duy 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 方phương 能năng 究cứu 達đạt 。 正chánh 結kết 中trung 有hữu 。 為vi 以dĩ 何hà 心tâm 。 以dĩ 染nhiễm 污ô 心tâm 。 譬thí 如như 生sanh 有hữu 。 將tương 結kết 生sanh 有hữu 。 方phương 便tiện 如như 何hà 。 住trụ 中trung 有hữu 中trung 。 為vi 至chí 生sanh 處xứ 。 由do 心tâm 顛điên 倒đảo 。 馳trì 趣thú 欲dục 境cảnh 。 彼bỉ 宿túc 業nghiệp 力lực 。 所sở 起khởi 眼nhãn 根căn 。 雖tuy 住trụ 遠viễn 方phương 。 能năng 見kiến 生sanh 處xứ 父phụ 母mẫu 交giao 會hội 。 而nhi 起khởi 倒đảo 心tâm 。 若nhược 當đương 為vi 男nam 。 於ư 母mẫu 起khởi 愛ái 。 於ư 父phụ 起khởi 恚khuể 。 女nữ 則tắc 相tương 違vi 。 由do 是thị 因nhân 緣duyên 。 男nam 女nữ 生sanh 已dĩ 。 於ư 母mẫu 於ư 父phụ 。 如như 次thứ 偏thiên 朋bằng 。 故cố 施thi 設thiết 論luận 。 有hữu 如như 是thị 說thuyết 。

時thời 健kiện 達đạt 縛phược 。 於ư 二nhị 心tâm 中trung 。 隨tùy 一nhất 現hiện 行hành 。 謂vị 愛ái 或hoặc 恚khuể 。 彼bỉ 由do 起khởi 此thử 二nhị 種chủng 倒đảo 心tâm 。 便tiện 謂vị 己kỷ 身thân 與dữ 所sở 愛ái 合hợp 。 所sở 憎tăng 不bất 淨tịnh 。 泄tiết 至chí 胎thai 時thời 。 謂vị 是thị 己kỷ 有hữu 。 便tiện 生sanh 憙hí 慰úy 。 當đương 生sanh 喜hỷ 位vị 。 名danh 入nhập 母mẫu 胎thai 。 取thủ 最tối 後hậu 時thời 所sở 遺di 精tinh 血huyết 二nhị 三tam 滴tích 許hứa 。 成thành 羯yết 剌lạt 藍lam 。 精tinh 血huyết 相tương 依y 。 無vô 間gian 而nhi 住trụ 。 中trung 有hữu 蘊uẩn 滅diệt 。 生sanh 有hữu 蘊uẩn 生sanh 。 若nhược 男nam 處xứ 胎thai 。 依y 母mẫu 右hữu 脇hiếp 。 向hướng 背bối/bội 蹲tồn 坐tọa 。 若nhược 女nữ 處xứ 胎thai 。 依y 母mẫu 左tả 脇hiếp 。 向hướng 腹phúc 而nhi 住trụ 。 女nữ 男nam 串xuyến 習tập 左tả 右hữu 事sự 故cố 。 宿túc 自tự 分phân 別biệt 力lực 使sử 然nhiên 故cố 。 無vô 欲dục 中trung 有hữu 非phi 女nữ 非phi 男nam 。 以dĩ 中trung 有hữu 身thân 不bất 闕khuyết 根căn 故cố 。 入nhập 母mẫu 胎thai 後hậu 。 或hoặc 作tác 不bất 男nam 。 如như 何hà 無vô 根căn 羯yết 剌lạt 藍lam 大đại 種chủng 體thể 。 即tức 能năng 作tác 諸chư 色sắc 根căn 生sanh 依y 。 誰thùy 謂vị 色sắc 根căn 依y 彼bỉ 大đại 種chủng 。 中trung 有hữu 大đại 種chủng 。 以dĩ 羯yết 剌lạt 藍lam 大đại 種chủng 為vi 依y 。 能năng 生sanh 生sanh 有hữu 。 謂vị 彼bỉ 中trung 有hữu 。 與dữ 羯yết 剌lạt 藍lam 大đại 種chủng 相tương 依y 。 最tối 後hậu 滅diệt 位vị 。 中trung 有hữu 大đại 種chủng 。 藉tạ 彼bỉ 為vi 緣duyên 為vi 因nhân 。 引dẫn 生sanh 異dị 前tiền 大đại 種chủng 。 彼bỉ 異dị 大đại 種chủng 。 能năng 作tác 根căn 依y 。 如như 種chủng 生sanh 芽nha 。 必tất 依y 地địa 等đẳng 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 緣duyên 契Khế 經Kinh 中trung 說thuyết 。 父phụ 母mẫu 不bất 淨tịnh 。 生sanh 羯yết 剌lạt 藍lam 。 依y 不bất 淨tịnh 生sanh 。 無vô 違vi 經kinh 失thất 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 精tinh 血huyết 大đại 種chủng 。 於ư 轉chuyển 變biến 位vị 。 即tức 作tác 根căn 依y 。 謂vị 前tiền 無vô 根căn 中trung 有hữu 俱câu 滅diệt 。 後hậu 有hữu 根căn 者giả 。 無vô 間gian 續tục 生sanh 。 如như 種chủng 與dữ 芽nha 滅diệt 生sanh 道Đạo 理lý 。 彼bỉ 執chấp 生sanh 有hữu 色sắc 法pháp 生sanh 時thời 。 非phi 中trung 有hữu 色sắc 相tướng 續tục 而nhi 起khởi 。 與dữ 芽nha 從tùng 種chủng 道Đạo 理lý 相tương 違vi 。 無vô 情tình 與dữ 情tình 。 為vi 種chủng 引dẫn 起khởi 。 不bất 應ưng 道Đạo 理lý 。 相tương 續tục 異dị 故cố 。 有hữu 情tình 無vô 情tình 。 二nhị 色sắc 俱câu 滅diệt 。 後hậu 情tình 色sắc 起khởi 。 無vô 情tình 為vi 因nhân 。 情tình 不bất 為vi 因nhân 。 言ngôn 非phi 應ưng 理lý 。 是thị 故cố 前tiền 說thuyết 。 於ư 理lý 為vi 勝thắng 。 此thử 說thuyết 欲dục 界giới 胎thai 卵noãn 二nhị 生sanh 。 濕thấp 化hóa 二nhị 生sanh 。 染nhiễm 於ư 香hương 處xứ 。 若nhược 濕thấp 生sanh 者giả 。 染nhiễm 香hương 故cố 生sanh 。 謂vị 遠viễn 嗅khứu 知tri 生sanh 處xứ 香hương 氣khí 。 便tiện 生sanh 愛ái 染nhiễm 。 往vãng 彼bỉ 受thọ 生sanh 。 隨tùy 業nghiệp 所sở 應ưng 。 香hương 有hữu 淨tịnh 穢uế 。 若nhược 化hóa 生sanh 者giả 。 染nhiễm 處xứ 故cố 生sanh 。 謂vị 遠viễn 觀quán 知tri 當đương 所sở 生sanh 處xứ 。 便tiện 生sanh 愛ái 染nhiễm 。 往vãng 彼bỉ 受thọ 生sanh 。 隨tùy 業nghiệp 所sở 應ưng 。 處xử 有hữu 淨tịnh 穢uế 。 生sanh 地địa 獄ngục 者giả 。 亦diệc 由do 業nghiệp 力lực 。 或hoặc 見kiến 身thân 遇ngộ 冷lãnh 雨vũ 寒hàn 風phong 。 或hoặc 見kiến 身thân 遭tao 熱nhiệt 風phong 猛mãnh 焰diễm 。 冷lãnh 侵xâm 熱nhiệt 逼bức 。 酷khốc 毒độc 難nan 忍nhẫn 。 希hy 遇ngộ 溫ôn 涼lương 。 冀ký 除trừ 所sở 厄ách 。 見kiến 熱nhiệt 地địa 獄ngục 。 熱nhiệt 焰diễm 熾sí 然nhiên 。 寒hàn 地địa 獄ngục 中trung 。 寒hàn 風phong 飄phiêu 鼓cổ 。 便tiện 生sanh 愛ái 染nhiễm 。 馳trì 躬cung 投đầu 赴phó 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 由do 見kiến 先tiên 造tạo 感cảm 彼bỉ 業nghiệp 時thời 。 己kỷ 身thân 伴bạn 類loại 。 心tâm 生sanh 愛ái 慕mộ 。 馳trì 往vãng 赴phó 彼bỉ 。 往vãng 何hà 趣thú 中trung 有hữu 。 何hà 相tương/tướng 赴phó 生sanh 處xứ 。 且thả 天thiên 中trung 有hữu 。 首thủ 正chánh 上thượng 昇thăng 。 如như 人nhân 直trực 身thân 。 從tùng 坐tọa 而nhi 起khởi 。 人nhân 等đẳng 三tam 趣thú 中trung 有hữu 橫hoành 行hành 。 如như 鳥điểu 飛phi 空không 往vãng 餘dư 洲châu 處xứ 。 地địa 獄ngục 中trung 有hữu 。 頭đầu 下hạ 足túc 上thượng 。 顛điên 墜trụy 其kỳ 中trung 。 故cố 伽già 他tha 說thuyết 。

顛điên 墜trụy 於ư 地địa 獄ngục 。 足túc 上thượng 頭đầu 歸quy 下hạ 。

由do 毀hủy 謗báng 諸chư 仙tiên 。 樂nhạo/nhạc/lạc 寂tịch 修tu 苦khổ 行hạnh 。

因nhân 辯biện 中trung 有hữu 復phục 應ưng 伺tứ 察sát 。 何hà 緣duyên 無vô 色sắc 無vô 中trung 有hữu 耶da 。 彼bỉ 業nghiệp 不bất 能năng 引dẫn 中trung 有hữu 故cố 。 何hà 緣duyên 彼bỉ 業nghiệp 於ư 此thử 無vô 能năng 。 起khởi 結kết 斷đoạn 已dĩ 。 方phương 生sanh 彼bỉ 故cố 。 煩phiền 惱não 助trợ 業nghiệp 。 方phương 能năng 引dẫn 果quả 。 非phi 離ly 煩phiền 惱não 。 業nghiệp 有hữu 引dẫn 能năng 。 以dĩ 阿A 羅La 漢Hán 雖tuy 有hữu 諸chư 業nghiệp 而nhi 不bất 能năng 引dẫn 當đương 來lai 有hữu 故cố 。 有hữu 說thuyết 若nhược 地địa 具cụ 麁thô 細tế 業nghiệp 。 於ư 彼bỉ 地địa 中trung 。 得đắc 有hữu 中trung 有hữu 。 然nhiên 無vô 色sắc 界giới 。 有hữu 細tế 無vô 麁thô 。 麁thô 細tế 業nghiệp 者giả 。 謂vị 色sắc 非phi 色sắc 。 或hoặc 身thân 等đẳng 業nghiệp 。 或hoặc 十thập 業nghiệp 道đạo 。 此thử 復phục 應ưng 詰cật 。 何hà 緣duyên 若nhược 地địa 。 具cụ 麁thô 細tế 業nghiệp 。 方phương 有hữu 中trung 有hữu 。 今kim 於ư 此thử 中trung 。 見kiến 如như 是thị 意ý 。 中trung 有hữu 是thị 細tế 。 所sở 趣thú 是thị 麁thô 。 以dĩ 所sở 趣thú 中trung 滿mãn 業nghiệp 多đa 故cố 。 又hựu 趣thú 壽thọ 限hạn 。 容dung 有hữu 定định 故cố 。 有hữu 位vị 中trung 受thọ 細tế 滿mãn 業nghiệp 果quả 。 有hữu 位vị 中trung 受thọ 麁thô 滿mãn 業nghiệp 果quả 。 欲dục 色sắc 界giới 中trung 。 具cụ 二nhị 業nghiệp 果quả 。 故cố 有hữu 中trung 有hữu 。 無vô 色sắc 不bất 然nhiên 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 為vi 往vãng 生sanh 處xứ 。 表biểu 所sở 趣thú 形hình 。 故cố 立lập 中trung 有hữu 。 非phi 無vô 色sắc 界giới 有hữu 處xứ 有hữu 形hình 。 若nhược 爾nhĩ 即tức 於ư 自tự 死tử 屍thi 內nội 。 身thân 根căn 滅diệt 處xứ 。 命mạng 終chung 受thọ 生sanh 。 不bất 往vãng 餘dư 方phương 。 中trung 有hữu 何hà 用dụng 。 此thử 立lập 中trung 有hữu 。 表biểu 所sở 趣thú 形hình 。 前tiền 說thuyết 二nhị 緣duyên 隨tùy 有hữu 一nhất 故cố 。 此thử 救cứu 非phi 理lý 。 表biểu 所sở 趣thú 形hình 。 於ư 所sở 趣thú 生sanh 。 無vô 勝thắng 用dụng 故cố 。 若nhược 中trung 有hữu 已dĩ 起khởi 。 可khả 表biểu 所sở 趣thú 形hình 無vô 用dụng 。 故cố 不bất 起khởi 何hà 能năng 表biểu 所sở 趣thú 。 故cố 表biểu 所sở 趣thú 。 非phi 中trung 有hữu 因nhân 。 然nhiên 上thượng 座tòa 言ngôn 。 若nhược 命mạng 終chung 處xứ 。 即tức 受thọ 生sanh 者giả 。 中trung 有hữu 便tiện 無vô 。 彼bỉ 言ngôn 非phi 善thiện 。 非phi 死tử 有hữu 位vị 方phương 引dẫn 中trung 有hữu 。 如như 何hà 可khả 說thuyết 。 若nhược 死tử 處xứ 生sanh 。 不bất 引dẫn 中trung 有hữu 。 定định 於ư 先tiên 時thời 已dĩ 作tác 增tăng 長trưởng 。 感cảm 中trung 有hữu 業nghiệp 。 今kim 誰thùy 為vi 礙ngại 。 令linh 中trung 有hữu 果quả 不bất 起khởi 現hiện 前tiền 。 或hoặc 復phục 中trung 生sanh 同đồng 一nhất 業nghiệp 果quả 。 中trung 有hữu 復phục 是thị 一nhất 期kỳ 生sanh 初sơ 。 中trung 有hữu 若nhược 無vô 。 生sanh 應ưng 不bất 續tục 。 如như 必tất 無vô 有hữu 越việt 羯yết 剌lạt 藍lam 生sanh 頞át 部bộ 曇đàm 。 是thị 彼bỉ 初sơ 故cố 。 若nhược 謂vị 生sanh 有hữu 是thị 一nhất 期kỳ 初sơ 。 中trung 有hữu 非phi 初sơ 。 不bất 必tất 須tu 引dẫn 。 此thử 都đô 無vô 義nghĩa 。 但đãn 有hữu 虛hư 言ngôn 。 彼bỉ 生sanh 起khởi 結kết 。 俱câu 未vị 斷đoạn 故cố 。 汝nhữ 亦diệc 應ưng 許hứa 。 未vị 斷đoạn 生sanh 結kết 生sanh 有hữu 或hoặc 無vô 。 無vô 異dị 因nhân 故cố 。 非phi 須tu 別biệt 用dụng 方phương 有hữu 蘊uẩn 起khởi 。 蘊uẩn 起khởi 必tất 由do 因nhân 未vị 離ly 愛ái 。 彼bỉ 即tức 中trung 有hữu 須tu 起khởi 之chi 因nhân 。 如như 有hữu 胎thai 中trung 定định 當đương 死tử 者giả 。 除trừ 由do 因nhân 力lực 。 何hà 用dụng 根căn 生sanh 。 若nhược 謂vị 此thử 應ưng 如như 中trung 般bát 者giả 。 無vô 生sanh 滿mãn 業nghiệp 。 如như 是thị 即tức 於ư 死tử 處xứ 生sanh 者giả 。 無vô 中trung 滿mãn 業nghiệp 。 此thử 例lệ 不bất 齊tề 。 如như 生sanh 有hữu 位vị 必tất 依y 中trung 有hữu 。 非phi 中trung 有hữu 位vị 亦diệc 依y 生sanh 有hữu 。 故cố 例lệ 不bất 齊tề 。 由do 斯tư 一nhất 切thiết 未vị 離ly 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 貪tham 者giả 。 彼bỉ 若nhược 已dĩ 造tạo 生sanh 有hữu 滿mãn 業nghiệp 。 必tất 亦diệc 能năng 造tạo 中trung 有hữu 滿mãn 業nghiệp 。 不bất 說thuyết 自tự 成thành 。 或hoặc 有hữu 不bất 還hoàn 。 由do 對đối 治trị 力lực 。 伏phục 相tương 續tục 故cố 。 生sanh 結kết 不bất 行hành 。 此thử 唯duy 能năng 造tạo 中trung 有hữu 滿mãn 業nghiệp 。 若nhược 闕khuyết 對đối 治trị 是thị 俱câu 墮đọa 法pháp 。 彼bỉ 無vô 能năng 礙ngại 二nhị 結kết 現hiện 行hành 。 由do 是thị 未vị 離ly 色sắc 界giới 貪tham 者giả 。 生sanh 有hữu 必tất 依y 中trung 有hữu 起khởi 故cố 。 設thiết 於ư 死tử 處xứ 即tức 受thọ 生sanh 者giả 。 亦diệc 定định 應ưng 許hứa 。 死tử 有hữu 無vô 間gian 中trung 有hữu 即tức 生sanh 。 中trung 有hữu 無vô 間gian 生sanh 有hữu 方phương 起khởi 。 又hựu 此thử 中trung 有hữu 。 有hữu 決quyết 定định 相tướng 。 謂vị 無vô 未vị 離ly 欲dục 色sắc 界giới 貪tham 。 生sanh 有hữu 不bất 從tùng 中trung 有hữu 後hậu 起khởi 。 亦diệc 無vô 中trung 有hữu 與dữ 所sở 趣thú 生sanh 。 非phi 同đồng 一nhất 業nghiệp 所sở 牽khiên 引dẫn 果quả 。 亦diệc 無vô 中trung 有hữu 能năng 入nhập 無vô 心tâm 可khả 為vi 身thân 證chứng 。 俱câu 分phân 解giải 脫thoát 。 及cập 起khởi 世thế 俗tục 不bất 同đồng 分phần/phân 心tâm 。 住trụ 中trung 有hữu 中trung 。 無vô 轉chuyển 根căn 義nghĩa 。 亦diệc 無vô 能năng 斷đoạn 。 見kiến 所sở 斷đoạn 惑hoặc 。 及cập 無vô 斷đoạn 欲dục 界giới 修tu 所sở 斷đoạn 隨tùy 眠miên 。 如như 是thị 等đẳng 門môn 。 皆giai 應ưng 思tư 擇trạch 。 一nhất 切thiết 中trung 有hữu 。 皆giai 起khởi 倒đảo 心tâm 入nhập 母mẫu 胎thai 不phủ 。 不bất 爾nhĩ 云vân 何hà 契Khế 經Kinh 中trung 說thuyết 。 入nhập 胎thai 有hữu 四tứ 。 其kỳ 四tứ 者giả 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

一nhất 於ư 入nhập 正chánh 知tri 。 二nhị 三tam 兼kiêm 住trụ 出xuất 。

四tứ 於ư 一nhất 切thiết 位vị 。 及cập 卵noãn 恆hằng 無vô 知tri 。

前tiền 三tam 種chủng 入nhập 胎thai 。 謂vị 輪Luân 王Vương 二nhị 佛Phật 。

業nghiệp 智trí 俱câu 勝thắng 故cố 。 如như 次thứ 四tứ 餘dư 生sanh 。

論luận 曰viết 。 有hữu 諸chư 有hữu 情tình 。 多đa 修tu 福phước 慧tuệ 。 故cố 死tử 生sanh 位vị 。 念niệm 力lực 所sở 持trì 。 心tâm 想tưởng 分phân 明minh 。 正chánh 知tri 無vô 亂loạn 。 於ư 中trung 或hoặc 有hữu 。 正chánh 知tri 入nhập 胎thai 。 或hoặc 有hữu 正chánh 知tri 住trụ 胎thai 。 兼kiêm 入nhập 。 或hoặc 正chánh 知tri 出xuất 兼kiêm 知tri 入nhập 住trụ 。 兼kiêm 言ngôn 為vi 顯hiển 後hậu 必tất 帶đái 前tiền 。 有hữu 諸chư 有hữu 情tình 。 福phước 慧tuệ 俱câu 少thiểu 。 入nhập 住trụ 出xuất 位vị 。 皆giai 不bất 正chánh 知tri 。 前tiền 不bất 正chánh 知tri 。 後hậu 位vị 必tất 爾nhĩ 。 如như 是thị 所sở 說thuyết 。 四tứ 種chủng 入nhập 胎thai 。 具cụ 攝nhiếp 一nhất 切thiết 。 入nhập 胎thai 皆giai 盡tận 。 順thuận 結kết 頌tụng 法pháp 。 如như 是thị 次thứ 第đệ 。 然nhiên 契Khế 經Kinh 中trung 。 次thứ 第đệ 不bất 爾nhĩ 。 如như 是thị 四tứ 種chủng 。 且thả 說thuyết 胎thai 生sanh 有hữu 愚ngu 不bất 愚ngu 分phần/phân 位vị 差sai 別biệt 。 諸chư 卵noãn 生sanh 者giả 。 入nhập 胎thai 等đẳng 位vị 。 皆giai 恆hằng 無vô 知tri 。 如như 何hà 卵noãn 生sanh 。 從tùng 卵noãn 而nhi 出xuất 。 言ngôn 入nhập 胎thai 藏tạng 。 此thử 據cứ 當đương 來lai 立lập 名danh 無vô 失thất 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 造tạo 釧xuyến 織chức 衣y 。 或hoặc 說thuyết 卵noãn 生sanh 曾tằng 入nhập 胎thai 等đẳng 。 依y 今kim 說thuyết 昔tích 。 故cố 無vô 有hữu 過quá 。 應ưng 知tri 此thử 中trung 。 依y 想tưởng 勝thắng 解giải 有hữu 倒đảo 無vô 倒đảo 。 故cố 說thuyết 正chánh 不bất 正chánh 知tri 。 謂vị 諸chư 有hữu 情tình 。 有hữu 倒đảo 想tưởng 解giải 。 於ư 中trung 或hoặc 有hữu 。 業nghiệp 智trí 有hữu 失thất 。 彼bỉ 入nhập 胎thai 位vị 。 起khởi 倒đảo 想tưởng 解giải 。 見kiến 大đại 風phong 雨vũ 毒độc 熱nhiệt 嚴nghiêm 寒hàn 。 或hoặc 大đại 軍quân 眾chúng 聲thanh 威uy 亂loạn 逼bức 。 遂toại 見kiến 自tự 入nhập 密mật 草thảo 稠trù 林lâm 葉diệp 窟quật 茅mao 廬lư 。 投đầu 樹thụ 牆tường 下hạ 。 於ư 中trung 或hoặc 有hữu 。 業nghiệp 雖tuy 無vô 失thất 。 由do 智trí 有hữu 失thất 。 起khởi 倒đảo 想tưởng 解giải 。 入nhập 母mẫu 胎thai 位vị 。 自tự 見kiến 己kỷ 身thân 。 入nhập 妙diệu 園viên 林lâm 昇thăng 花hoa 臺đài 殿điện 。 坐tọa 臥ngọa 殊thù 勝thắng 諸chư 床sàng 座tòa 等đẳng 。 住trụ 時thời 見kiến 己kỷ 住trụ 在tại 此thử 中trung 。 出xuất 位vị 見kiến 身thân 從tùng 此thử 處xứ 出xuất 。 是thị 於ư 三tam 位vị 。 皆giai 不bất 正chánh 知tri 。 若nhược 諸chư 有hữu 情tình 。 無vô 倒đảo 想tưởng 解giải 。 彼bỉ 入nhập 胎thai 位vị 。 知tri 自tự 入nhập 胎thai 。 住trụ 出xuất 胎thai 時thời 。 自tự 知tri 住trụ 出xuất 。 是thị 於ư 三tam 位vị 。 皆giai 能năng 正chánh 知tri 。 四tứ 種chủng 入nhập 胎thai 經kinh 應ưng 隨tùy 此thử 義nghĩa 釋thích 。 何hà 緣duyên 入nhập 胎thai 不bất 正chánh 知tri 者giả 。 於ư 住trụ 出xuất 位vị 。 必tất 不bất 正chánh 知tri 。 劣liệt 悟ngộ 勝thắng 迷mê 。 理lý 無vô 容dung 故cố 。 謂vị 將tương 入nhập 位vị 。 支chi 體thể 諸chư 根căn 。 具cụ 足túc 無vô 損tổn 。 強cường/cưỡng 勝thắng 明minh 利lợi 。 尚thượng 不bất 正chánh 知tri 況huống 住trụ 出xuất 時thời 。 支chi 根căn 損tổn 缺khuyết 。 羸luy 劣liệt 暗ám 昧muội 。 而nhi 能năng 正chánh 知tri 。 理lý 無vô 容dung 故cố 。 住trụ 正chánh 知tri 者giả 。 由do 入nhập 胎thai 時thời 。 勝thắng 正chánh 知tri 因nhân 。 一nhất 力lực 引dẫn 故cố 。 出xuất 正chánh 知tri 者giả 。 由do 入nhập 住trụ 時thời 勝thắng 正chánh 知tri 因nhân 二nhị 力lực 引dẫn 故cố 。 又hựu 前tiền 三tam 種chủng 入nhập 胎thai 不bất 同đồng 。 謂vị 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 。 獨Độc 覺Giác 大đại 覺giác 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 初sơ 入nhập 胎thai 者giả 。 謂vị 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 。 入nhập 位vị 正chánh 知tri 。 非phi 住trụ 非phi 出xuất 。 二nhị 入nhập 胎thai 者giả 。 謂vị 獨độc 勝thắng 覺giác 。 入nhập 住trụ 正chánh 知tri 。 非phi 於ư 出xuất 位vị 。 三tam 入nhập 胎thai 者giả 。 謂vị 無vô 上thượng 覺giác 。 入nhập 住trụ 出xuất 位vị 。 皆giai 能năng 正chánh 知tri 。 此thử 初sơ 三tam 人nhân 。 以dĩ 當đương 名danh 顯hiển 復phục 有hữu 差sai 別biệt 。 如như 次thứ 應ưng 知tri 業nghiệp 智trí 及cập 俱câu 三tam 種chủng 勝thắng 故cố 。 第đệ 一nhất 業nghiệp 勝thắng 。 宿túc 世thế 曾tằng 修tu 廣quảng 大đại 福phước 故cố 。 第đệ 二nhị 智trí 勝thắng 。 久cửu 習tập 多đa 聞văn 勝thắng 思tư 擇trạch 故cố 。 第đệ 三tam 俱câu 勝thắng 。 曠khoáng 劫kiếp 修tu 行hành 勝thắng 福phước 慧tuệ 故cố 。 除trừ 前tiền 三tam 種chủng 。 餘dư 胎thai 卵noãn 生sanh 。 福phước 智trí 俱câu 劣liệt 。 合hợp 成thành 第đệ 四tứ 。 有hữu 說thuyết 此thử 四tứ 皆giai 辯biện 菩Bồ 薩Tát 。 謂vị 最tối 後hậu 有hữu 。 即tức 是thị 第đệ 三tam 。 覩Đổ 史Sử 多Đa 天Thiên 。 前tiền 生sanh 第đệ 二nhị 。 遇ngộ 迦Ca 葉Diếp 波Ba 佛Phật 。 次thứ 前tiền 生sanh 為vi 初sơ 。 自tự 此thử 以dĩ 前tiền 。 皆giai 是thị 第đệ 四tứ 。 或hoặc 復phục 初sơ 二nhị 。 三tam 無vô 數số 劫kiếp 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 前tiền 三tam 入nhập 胎thai 。 自tự 此thử 以dĩ 前tiền 。 皆giai 是thị 第đệ 四tứ 。 豈khởi 不bất 續tục 有hữu 定định 是thị 染nhiễm 心tâm 。 何hà 容dung 正chánh 知tri 入nhập 母mẫu 胎thai 藏tạng 。 正chánh 知tri 正chánh 念niệm 。 說thuyết 根căn 律luật 儀nghi 。 夫phu 根căn 律luật 儀nghi 。 決quyết 應ưng 是thị 善thiện 。 無vô 斯tư 過quá 失thất 。 一nhất 切thiết 正chánh 知tri 。 皆giai 善thiện 性tánh 攝nhiếp 。 非phi 所sở 許hứa 故cố 。 異dị 此thử 應ưng 無vô 正chánh 知tri 誑cuống 語ngữ 。 或hoặc 入nhập 胎thai 位vị 。 據cứ 相tương 續tục 說thuyết 。 非phi 唯duy 正chánh 結kết 。 生sanh 有hữu 剎sát 那na 。 於ư 此thử 位vị 中trung 。 善thiện 心tâm 多đa 起khởi 。 染nhiễm 污ô 心tâm 少thiểu 。 故cố 說thuyết 正chánh 知tri 。 如như 世thế 間gian 說thuyết 白bạch 豆đậu 聚tụ 等đẳng 。 或hoặc 令linh 於ư 彼bỉ 發phát 起khởi 恭cung 敬kính 。 於ư 不bất 迷mê 亂loạn 。 立lập 正chánh 知tri 名danh 。 謂vị 如như 實thật 知tri 。 此thử 是thị 我ngã 父phụ 。 此thử 是thị 我ngã 母mẫu 。 故cố 名danh 正chánh 知tri 。 云vân 何hà 第đệ 三tam 。 後hậu 有hữu 菩Bồ 薩Tát 。 於ư 戒giới 果quả 等đẳng 。 皆giai 明minh 了liễu 知tri 。 而nhi 入nhập 胎thai 時thời 。 有hữu 如như 是thị 事sự 。 非phi 入nhập 住trụ 位vị 。 有hữu 不bất 正chánh 知tri 。 可khả 於ư 出xuất 時thời 有hữu 正chánh 知tri 理lý 。 出xuất 正chánh 知tri 者giả 。 先tiên 因nhân 引dẫn 故cố 。 無vô 斯tư 過quá 失thất 。 由do 無vô 始thỉ 來lai 。 串xuyến 習tập 如như 是thị 世thế 俗tục 愛ái 故cố 。 世thế 間gian 現hiện 見kiến 。 由do 串xuyến 習tập 力lực 。 於ư 纔tài 生sanh 時thời 。 便tiện 有hữu 愛ái 染nhiễm 。 如như 何hà 可khả 說thuyết 四tứ 種chủng 入nhập 胎thai 。 唯duy 正chánh 不bất 正chánh 知tri 二nhị 種chủng 入nhập 胎thai 故cố 。 非phi 住trụ 及cập 出xuất 可khả 說thuyết 入nhập 胎thai 。 故cố 不bất 應ưng 言ngôn 入nhập 胎thai 有hữu 四tứ 。 以dĩ 入nhập 勝thắng 故cố 。 說thuyết 四tứ 無vô 失thất 。 謂vị 入nhập 胎thai 時thời 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 於ư 住trụ 出xuất 位vị 。 有hữu 能năng 正chánh 知tri 。 以dĩ 無vô 不bất 正chánh 知tri 。 入nhập 母mẫu 胎thai 藏tạng 。 於ư 住trụ 或hoặc 出xuất 位vị 。 能năng 有hữu 正chánh 知tri 。 故cố 於ư 住trụ 出xuất 。 無vô 倒đảo 想tưởng 解giải 。 能năng 自tự 知tri 者giả 。 由do 入nhập 差sai 別biệt 。 是thị 故cố 入nhập 胎thai 聲thanh 。 兼kiêm 說thuyết 住trụ 出xuất 位vị 。 故cố 住trụ 出xuất 位vị 。 雖tuy 有hữu 正chánh 知tri 。 及cập 不bất 正chánh 知tri 。 而nhi 不bất 成thành 六lục 。 由do 入nhập 勝thắng 故cố 。 雖tuy 有hữu 三tam 種chủng 。 同đồng 異dị 類loại 殊thù 。 而nhi 總tổng 說thuyết 入nhập 。

所sở 以dĩ 然nhiên 者giả 。 由do 爾nhĩ 所sở 門môn 。 說thuyết 處xứ 母mẫu 胎thai 。 事sự 究cứu 竟cánh 故cố 。 如như 是thị 異dị 類loại 。 有hữu 二nhị 入nhập 胎thai 。 於ư 同đồng 類loại 中trung 。 復phục 二nhị 成thành 四tứ 。 此thử 中trung 應ưng 說thuyết 。 誰thùy 往vãng 入nhập 胎thai 。 何hà 故cố 問vấn 誰thùy 。 以dĩ 無vô 我ngã 故cố 。 謂vị 若nhược 無vô 我ngã 。 為vi 復phục 說thuyết 誰thùy 。 從tùng 此thử 世thế 間gian 。 乘thừa 中trung 有hữu 蘊uẩn 。 往vãng 趣thú 他tha 世thế 。 入nhập 住trụ 出xuất 胎thai 。 是thị 故cố 應ưng 有hữu 內nội 用dụng 士sĩ 夫phu 。 從tùng 此thử 世thế 間gian 。 往vãng 入nhập 胎thai 等đẳng 。 為vi 遮già 彼bỉ 故cố 。 頌tụng 曰viết 。

無vô 我ngã 唯duy 諸chư 蘊uẩn 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 所sở 為vi 。

由do 中trung 有hữu 相tương 續tục 。 入nhập 胎thai 如như 燈đăng 焰diễm 。

如như 引dẫn 次thứ 第đệ 增tăng 。 相tương 續tục 由do 惑hoặc 業nghiệp 。

更cánh 趣thú 於ư 餘dư 世thế 。 故cố 有hữu 輪luân 無vô 初sơ 。

論luận 曰viết 。 無vô 有hữu 實thật 我ngã 能năng 往vãng 入nhập 胎thai 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 如như 色sắc 眼nhãn 等đẳng 自tự 性tánh 作tác 業nghiệp 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 託thác 所sở 依y 緣duyên 。 識thức 等đẳng 起khởi 位vị 。 所sở 執chấp 別biệt 用dụng 實thật 我ngã 不bất 成thành 。 別biệt 用dụng 既ký 無vô 。 又hựu 無vô 自tự 性tánh 明minh 了liễu 可khả 得đắc 。 如như 兔thố 角giác 等đẳng 。 如như 何hà 執chấp 有hữu 內nội 用dụng 士sĩ 夫phu 。 世Thế 尊Tôn 亦diệc 遮già 所sở 執chấp 實thật 我ngã 。 是thị 作tác 受thọ 者giả 。 能năng 往vãng 後hậu 世thế 。 故cố 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 有hữu 業nghiệp 有hữu 異dị 熟thục 。 作tác 者giả 不bất 可khả 得đắc 。 謂vị 能năng 捨xả 此thử 蘊uẩn 。 及cập 能năng 續tục 餘dư 蘊uẩn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 復phục 如như 何hà 知tri 。 所sở 執chấp 實thật 我ngã 。 是thị 作tác 者giả 等đẳng 。 實thật 不bất 可khả 得đắc 。 為vi 體thể 無vô 故cố 。 為vi 體thể 實thật 有hữu 。 有hữu 不bất 得đắc 因nhân 。 無vô 得đắc 因nhân 故cố 。 我ngã 宗tông 定định 許hứa 。 由do 我ngã 體thể 無vô 。 故cố 不bất 可khả 得đắc 。 非phi 餘dư 因nhân 故cố 。 諸chư 起khởi 我ngã 執chấp 無vô 過quá 四tứ 種chủng 。 一nhất 執chấp 有hữu 我ngã 即tức 蘊uẩn 為vi 性tánh 。 二nhị 執chấp 異dị 蘊uẩn 住trụ 在tại 蘊uẩn 中trung 。 三tam 執chấp 異dị 蘊uẩn 住trụ 異dị 蘊uẩn 法pháp 。 四tứ 執chấp 異dị 蘊uẩn 。 都đô 無vô 所sở 住trụ 。 如như 是thị 四tứ 種chủng 執chấp 我ngã 。 有hữu 實thật 而nhi 不bất 可khả 得đắc 。 皆giai 不bất 應ưng 理lý 。 且thả 非phi 有hữu 我ngã 即tức 蘊uẩn 為vi 性tánh 。 即tức 別biệt 即tức 總tổng 。 皆giai 不bất 成thành 故cố 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 各các 別biệt 自tự 相tương/tướng 。 所sở 不bất 攝nhiếp 故cố 。 應ưng 成thành 假giả 故cố 。 亦diệc 非phi 異dị 蘊uẩn 住trụ 在tại 蘊uẩn 中trung 。 體thể 常thường 無vô 常thường 。 俱câu 有hữu 過quá 故cố 。 若nhược 無vô 常thường 者giả 。 念niệm 念niệm 各các 異dị 。 便tiện 非phi 一nhất 我ngã 。 有hữu 死tử 有hữu 生sanh 。 即tức 作tác 者giả 應ưng 失thất 。 不bất 作tác 者giả 應ưng 得đắc 。 又hựu 非phi 離ly 蘊uẩn 有hữu 生sanh 滅diệt 法pháp 少thiểu 分phần 可khả 得đắc 。 故cố 非phi 無vô 常thường 。 若nhược 謂vị 是thị 常thường 。 應ưng 無vô 轉chuyển 變biến 。 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 皆giai 不bất 應ưng 成thành 。 又hựu 應ưng 無vô 容dung 別biệt 往vãng 餘dư 趣thú 。 又hựu 愛ái 非phi 愛ái 境cảnh 界giới 合hợp 時thời 。 我ngã 不bất 應ưng 隨tùy 苦khổ 樂lạc 轉chuyển 變biến 。 亦diệc 不bất 應ưng 為vi 苦khổ 樂lạc 相tương 應ứng 煩phiền 惱não 所sở 惱não 。 既ký 非phi 所sở 惱não 。 不bất 應ưng 由do 斯tư 起khởi 法pháp 非phi 法pháp 。 則tắc 未vị 來lai 世thế 愛ái 非phi 愛ái 身thân 。 既ký 無vô 有hữu 因nhân 。 應ưng 無vô 生sanh 理lý 。 則tắc 不bất 可khả 說thuyết 。 我ngã 體thể 雖tuy 常thường 由do 身thân 改cải 轉chuyển 。 說thuyết 我ngã 變biến 異dị 如như 是thị 我ngã 體thể 不bất 隨tùy 自tự 身thân 。 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 諸chư 趣thú 苦khổ 樂lạc 。 煩phiền 惱não 業nghiệp 果quả 。 而nhi 轉chuyển 變biến 故cố 。 則tắc 應ưng 本bổn 來lai 。 畢tất 竟cánh 解giải 脫thoát 。 既ký 不bất 許hứa 爾nhĩ 。 故cố 我ngã 非phi 常thường 。 離ly 常thường 無vô 常thường 。 不bất 可khả 別biệt 執chấp 。 有hữu 第đệ 三tam 聚tụ 。 計kế 之chi 為vi 我ngã 。 如như 虛hư 空không 等đẳng 。 諸chư 無vô 為vi 法Pháp 。 體thể 異dị 蘊uẩn 故cố 。 不bất 住trụ 蘊uẩn 中trung 。 此thử 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 應ưng 不bất 住trụ 蘊uẩn 亦diệc 非phi 異dị 蘊uẩn 。 住trụ 異dị 蘊uẩn 法pháp 。 染nhiễm 淨tịnh 蘊uẩn 法pháp 。 既ký 不bất 相tương 依y 。 則tắc 所sở 計kế 我ngã 。 便tiện 成thành 不bất 用dụng 。 既ký 不bất 依y 蘊uẩn 非phi 蘊uẩn 何hà 依y 。 我ngã 與dữ 非phi 蘊uẩn 。 不bất 相tương 關quan 故cố 。 亦diệc 非phi 異dị 蘊uẩn 。 都đô 無vô 所sở 住trụ 。 如như 無vô 為vi 法pháp 。 過quá 同đồng 前tiền 故cố 。 又hựu 應ưng 本bổn 來lai 。 常thường 解giải 脫thoát 故cố 。 謂vị 所sở 執chấp 我ngã 。 既ký 無vô 所sở 住trụ 。 則tắc 與dữ 色sắc 身thân 。 苦khổ 樂lạc 等đẳng 受thọ 。 小tiểu 大đại 等đẳng 想tưởng 。 善thiện 惡ác 等đẳng 行hành 。 色sắc 聲thanh 等đẳng 識thức 。 都đô 不bất 相tương 關quan 。 則tắc 應ưng 本bổn 來lai 遠viễn 離ly 五ngũ 蘊uẩn 。 不bất 由do 功công 用dụng 。 自tự 然nhiên 解giải 脫thoát 。 是thị 故cố 所sở 執chấp 實thật 我ngã 作tác 者giả 。 能năng 捨xả 此thử 續tục 餘dư 無vô 。 故cố 不bất 可khả 得đắc 。 非phi 體thể 實thật 有hữu 。 有hữu 不bất 得đắc 因nhân 。 得đắc 因nhân 無vô 故cố 。 而nhi 不bất 可khả 得đắc 。 若nhược 爾nhĩ 外ngoại 道đạo 。 於ư 何hà 所sở 緣duyên 。 而nhi 起khởi 我ngã 執chấp 。 雖tuy 離ly 諸chư 蘊uẩn 無vô 別biệt 我ngã 性tánh 。 為vi 執chấp 所sở 緣duyên 。 然nhiên 唯duy 諸chư 蘊uẩn 。 為vi 境cảnh 起khởi 執chấp 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 諸chư 有hữu 執chấp 我ngã 。 等đẳng 隨tùy 觀quán 見kiến 。 一nhất 切thiết 唯duy 於ư 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 起khởi 。 雖tuy 無vô 如như 彼bỉ 外ngoại 道đạo 。 所sở 說thuyết 真chân 實thật 我ngã 性tánh 。 而nhi 有hữu 聖thánh 教giáo 。 隨tùy 順thuận 世thế 間gian 。 所sở 說thuyết 假giả 我ngã 。 既ký 無vô 實thật 我ngã 。 依y 何hà 假giả 說thuyết 。 雖tuy 無vô 實thật 我ngã 。 而nhi 於ư 蘊uẩn 中trung 。 隨tùy 順thuận 世thế 間gian 。 假giả 說thuyết 為vi 我ngã 。 何hà 緣duyên 知tri 說thuyết 我ngã 唯duy 託thác 蘊uẩn 非phi 餘dư 。 以dĩ 染nhiễm 及cập 淨tịnh 法pháp 唯duy 依y 蘊uẩn 成thành 故cố 。 謂vị 我ngã 實thật 無vô 以dĩ 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 但đãn 依y 諸chư 蘊uẩn 。 剎sát 那na 相tương 續tục 。 由do 煩phiền 惱não 業nghiệp 勢thế 力lực 所sở 引dẫn 。 中trung 有hữu 相tương 續tục 。 得đắc 入nhập 母mẫu 胎thai 。 譬thí 如như 燈đăng 焰diễm 剎sát 那na 相tương 續tục 。 轉chuyển 至chí 餘dư 方phương 。 諸chư 蘊uẩn 亦diệc 爾nhĩ 。 且thả 於ư 欲dục 界giới 。 若nhược 未vị 離ly 貪tham 。 內nội 外ngoại 處xứ 為vi 緣duyên 起khởi 。 非phi 理lý 作tác 意ý 。 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 。 從tùng 此thử 而nhi 生sanh 。 劣liệt 中trung 勝thắng 思tư 及cập 識thức 俱câu 起khởi 。 起khởi 已dĩ 能năng 牽khiên 當đương 非phi 愛ái 果quả 。 亦diệc 為vi 無vô 間gian 識thức 等đẳng 生sanh 緣duyên 。 無vô 間gian 識thức 等đẳng 。 觀quán 同đồng 異dị 類loại 。 前tiền 俱câu 生sanh 緣duyên 。 而nhi 得đắc 起khởi 時thời 。 或hoặc 善thiện 或hoặc 染nhiễm 。 或hoặc 無vô 記ký 性tánh 。 起khởi 已dĩ 復phục 能năng 引dẫn 自tự 當đương 果quả 。 及cập 為vi 無vô 間gian 識thức 等đẳng 生sanh 緣duyên 。 如như 是thị 為vi 緣duyên 。 後hậu 後hậu 次thứ 第đệ 。 能năng 牽khiên 二nhị 果quả 。 隨tùy 應ứng 當đương 知tri 。 此thử 蘊uẩn 相tương 續tục 。 領lãnh 納nạp 先tiên 世thế 惑hoặc 業nghiệp 所sở 引dẫn 壽thọ 量lượng 等đẳng 法pháp 。 彼bỉ 異dị 熟thục 勢thế 。 至chí 窮cùng 盡tận 時thời 。 死tử 識thức 與dữ 依y 。 俱câu 至chí 滅diệt 位vị 。 能năng 為vi 中trung 有hữu 識thức 等đẳng 生sanh 緣duyên 。 中trung 有hữu 諸chư 蘊uẩn 。 由do 先tiên 惑hoặc 業nghiệp 。 如như 幻huyễn 相tương 續tục 。 往vãng 所sở 生sanh 處xứ 。 至chí 母mẫu 腹phúc 內nội 。 中trung 有hữu 滅diệt 時thời 。 復phục 能năng 為vi 緣duyên 。 生sanh 生sanh 有hữu 蘊uẩn 。 譬thí 如như 燈đăng 焰diễm 。 雖tuy 剎sát 那na 滅diệt 。 而nhi 能năng 前tiền 後hậu 因nhân 果quả 無vô 間gian 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 。 得đắc 至chí 餘dư 方phương 。 故cố 雖tuy 無vô 我ngã 。 蘊uẩn 剎sát 那na 滅diệt 。 而nhi 能năng 往vãng 趣thú 後hậu 世thế 義nghĩa 成thành 。 即tức 此thử 諸chư 蘊uẩn 。 如như 先tiên 惑hoặc 業nghiệp 勢thế 力lực 所sở 引dẫn 。 次thứ 第đệ 漸tiệm 增tăng 。 於ư 一nhất 期kỳ 中trung 。 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 。 復phục 由do 惑hoặc 業nghiệp 。 往vãng 趣thú 餘dư 世thế 。 現hiện 見kiến 因nhân 異dị 其kỳ 果quả 有hữu 殊thù 。 故cố 諸chư 引dẫn 業nghiệp 。 果quả 量lượng 非phi 等đẳng 。 壽thọ 果quả 長trường 短đoản 。 由do 業nghiệp 不bất 同đồng 。 隨tùy 業nghiệp 增tăng 微vi 。 所sở 引dẫn 壽thọ 命mạng 。 與dữ 身thân 根căn 等đẳng 。 展triển 轉chuyển 相tương 依y 。 於ư 羯yết 剌lạt 藍lam 頞át 部bộ 曇đàm 等đẳng 。 後hậu 後hậu 諸chư 位vị 。 漸tiệm 漸tiệm 轉chuyển 增tăng 。 何hà 等đẳng 名danh 為vi 。 羯yết 剌lạt 藍lam 等đẳng 。 謂vị 蘊uẩn 相tương 續tục 。 轉chuyển 變biến 不bất 同đồng 。 如như 是thị 漸tiệm 增tăng 。 至chí 根căn 熟thục 位vị 。 觀quán 內nội 外ngoại 處xứ 。 作tác 意ý 等đẳng 緣duyên 和hòa 合hợp 發phát 生sanh 。 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 。 造tạo 作tác 增tăng 長trưởng 。 種chủng 種chủng 諸chư 業nghiệp 。 由do 此thử 惑hoặc 業nghiệp 。

復phục 有hữu 如như 前tiền 。 中trung 有hữu 相tương 續tục 。 轉chuyển 趣thú 餘dư 世thế 。 應ưng 知tri 如như 是thị 。 有hữu 輪luân 無vô 初sơ 。 謂vị 惑hoặc 為vi 因nhân 。 能năng 造tạo 諸chư 業nghiệp 。 業nghiệp 為vi 因nhân 故cố 。 力lực 能năng 引dẫn 生sanh 。 生sanh 復phục 為vi 因nhân 。 起khởi 於ư 惑hoặc 業nghiệp 。 從tùng 此thử 惑hoặc 業nghiệp 。 更cánh 復phục 有hữu 生sanh 。 故cố 知tri 有hữu 輪luân 旋toàn 環hoàn 無vô 始thỉ 。 若nhược 執chấp 有hữu 始thỉ 。 始thỉ 應ưng 無vô 因nhân 。 始thỉ 既ký 無vô 因nhân 。 餘dư 應ưng 自tự 起khởi 。 無vô 異dị 因nhân 故cố 。 現hiện 見kiến 相tương 違vi 。 由do 此thử 定định 無vô 無vô 因nhân 起khởi 法pháp 。 無vô 一nhất 常thường 法pháp 。 少thiểu 能năng 為vi 因nhân 。 破phá 自tự 在tại 中trung 。 已dĩ 廣quảng 遮già 遣khiển 。 是thị 故cố 生sanh 死tử 決quyết 定định 無vô 初sơ 。 猶do 如như 穀cốc 等đẳng 展triển 轉chuyển 相tương 續tục 。 然nhiên 有hữu 後hậu 邊biên 。 由do 因nhân 盡tận 故cố 。 如như 種chủng 等đẳng 盡tận 芽nha 等đẳng 不bất 生sanh 。 生sanh 死tử 既ký 無vô 。 究cứu 竟cánh 清thanh 淨tịnh 。 故cố 染nhiễm 及cập 淨tịnh 。 唯duy 依y 蘊uẩn 成thành 。 執chấp 有hữu 實thật 我ngã 。 便tiện 為vi 無vô 用dụng 。

說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 部bộ 順thuận 正chánh 理lý 論luận 卷quyển 。 第đệ 二nhị 十thập 四tứ