阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận
Quyển 10
尊Tôn 者Giả 眾Chúng 賢Hiền 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập

尊tôn 者giả 眾chúng 賢hiền 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 。

辯Biện 差Sai 別Biệt 品Phẩm 第đệ 二nhị 之chi 二nhị

因nhân 分phân 別biệt 界giới 。 已dĩ 廣quảng 辯biện 根căn 諸chư 行hành 俱câu 生sanh 。 今kim 應ưng 思tư 擇trạch 。 何hà 緣duyên 思tư 擇trạch 諸chư 行hành 俱câu 生sanh 。 為vi 遣khiển 邪tà 宗tông 顯hiển 正chánh 理lý 故cố 。 謂vị 或hoặc 有hữu 執chấp 。 諸chư 行hành 無vô 因nhân 自tự 然nhiên 而nhi 起khởi 。 或hoặc 復phục 有hữu 執chấp 。 由do 一nhất 因nhân 故cố 諸chư 行hành 得đắc 生sanh 。 或hoặc 復phục 有hữu 執chấp 。 由do 自tự 性tánh 等đẳng 。 不bất 平bình 等đẳng 因nhân 。 而nhi 生sanh 諸chư 行hành 。 或hoặc 復phục 有hữu 執chấp 。 諸chư 行hành 生sanh 時thời 。 唯duy 用dụng 前tiền 生sanh 。 為vi 因nhân 故cố 起khởi 。 為vi 遣khiển 此thử 等đẳng 種chủng 種chủng 邪tà 宗tông 顯hiển 生sanh 正chánh 理lý 。 故cố 應ưng 思tư 擇trạch 。 此thử 中trung 諸chư 行hành 。 略lược 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 有hữu 色sắc 。 二nhị 無vô 色sắc 。 無vô 色sắc 有hữu 三tam 。 一nhất 心tâm 。 二nhị 心tâm 所sở 。 三tam 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 有hữu 色sắc 有hữu 二nhị 。 一nhất 是thị 極cực 微vi 聚tụ 。 二nhị 非phi 極cực 微vi 聚tụ 。 初sơ 極cực 微vi 聚tụ 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 欲dục 界giới 繫hệ 。 二nhị 色sắc 界giới 繫hệ 。 初sơ 欲dục 界giới 繫hệ 。

復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 無vô 根căn 聚tụ 。 二nhị 有hữu 根căn 聚tụ 。 此thử 中trung 且thả 辯biện 極cực 微vi 聚tụ 色sắc 。 頌tụng 曰viết 。

欲dục 微vi 聚tụ 無vô 聲thanh 。 無vô 根căn 有hữu 八bát 事sự 。

有hữu 身thân 根căn 九cửu 事sự 。 十thập 事sự 有hữu 餘dư 根căn 。

論luận 曰viết 。 有hữu 對đối 色sắc 中trung 。 最tối 後hậu 細tế 分phần/phân 。 更cánh 不bất 可khả 析tích 。 名danh 曰viết 極cực 微vi 。 謂vị 此thử 極cực 微vi 。 更cánh 不bất 可khả 以dĩ 餘dư 色sắc 覺giác 慧tuệ 分phân 析tích 為vi 多đa 。 此thử 即tức 說thuyết 為vi 色sắc 之chi 極cực 少thiểu 。 更cánh 無vô 分phần/phân 故cố 。 立lập 極cực 少thiểu 名danh 。 如như 一nhất 剎sát 那na 名danh 時thời 極cực 少thiểu 。 更cánh 不bất 可khả 析tích 為vi 半bán 剎sát 那na 。 如như 是thị 眾chúng 微vi 。 展triển 轉chuyển 和hòa 合hợp 。 定định 不bất 離ly 者giả 。 說thuyết 為vi 微vi 聚tụ 。 此thử 在tại 欲dục 界giới 。 無vô 聲thanh 無vô 根căn 八bát 事sự 俱câu 生sanh 。 隨tùy 一nhất 不bất 減giảm 。 云vân 何hà 八bát 事sự 。 謂vị 四tứ 大đại 種chủng 。 及cập 四tứ 所sở 造tạo 。 色sắc 香hương 味vị 觸xúc 。 此thử 若nhược 有hữu 聲thanh 。 即tức 成thành 九cửu 事sự 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 顯hiển 因nhân 大đại 種chủng 相tương 擊kích 故cố 生sanh 。 非phi 如như 色sắc 等đẳng 恆hằng 時thời 有hữu 故cố 。 無vô 聲thanh 有hữu 根căn 。 諸chư 極cực 微vi 聚tụ 。 此thử 俱câu 生sanh 事sự 。 或hoặc 九cửu 或hoặc 十thập 。 有hữu 身thân 根căn 聚tụ 。 九cửu 事sự 俱câu 生sanh 。 八bát 事sự 如như 前tiền 。 身thân 為vi 第đệ 九cửu 。 有hữu 餘dư 根căn 聚tụ 。 十thập 事sự 俱câu 生sanh 。 九cửu 事sự 如như 身thân 。 加gia 眼nhãn 等đẳng 一nhất 。 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 舌thiệt 。 必tất 不bất 離ly 身thân 。 依y 身thân 轉chuyển 故cố 。 四tứ 根căn 展triển 轉chuyển 相tương 離ly 而nhi 生sanh 。 處xử 各các 別biệt 故cố 。 此thử 有hữu 根căn 聚tụ 。 若nhược 有hữu 聲thanh 生sanh 。 加gia 所sở 生sanh 聲thanh 。 成thành 十thập 十thập 一nhất 。 此thử 有hữu 執chấp 受thọ 大đại 種chủng 為vi 因nhân 。 故cố 與dữ 諸chư 根căn 不bất 相tương 離ly 起khởi 。 不bất 說thuyết 所sở 以dĩ 。 如như 前tiền 應ưng 知tri 。 色sắc 界giới 唯duy 除trừ 香hương 味vị 二nhị 事sự 。 餘dư 同đồng 欲dục 界giới 。 故cố 不bất 別biệt 說thuyết 。 若nhược 謂vị 事sự 言ngôn 依y 體thể 依y 處xứ 。 太thái 少thiểu 太thái 多đa 。 成thành 過quá 失thất 者giả 。 所sở 依y 能năng 依y 。 依y 體thể 依y 處xứ 。 差sai 別biệt 說thuyết 故cố 。 無vô 有hữu 過quá 失thất 。 謂vị 所sở 依y 事sự 。 依y 體thể 而nhi 說thuyết 。 若nhược 能năng 依y 事sự 。 依y 處xứ 而nhi 說thuyết 。 或hoặc 唯duy 依y 體thể 。 亦diệc 無vô 有hữu 失thất 。 由do 此thử 中trung 說thuyết 定định 俱câu 生sanh 故cố 。 形hình 色sắc 等đẳng 體thể 。 非phi 決quyết 定định 有hữu 。 光quang 明minh 等đẳng 中trung 。 則tắc 無vô 有hữu 故cố 。 或hoặc 唯duy 依y 處xứ 。 然nhiên 為vi 遮già 遣khiển 多đa 誹phỉ 謗báng 故cố 。 別biệt 說thuyết 大đại 種chủng 。 多đa 誹phỉ 謗báng 者giả 謂vị 或hoặc 謗báng 言ngôn 。 大đại 種chủng 造tạo 色sắc 。 無vô 別biệt 有hữu 性tánh 。 或hoặc 復phục 謗báng 言ngôn 。 無vô 別biệt 觸xúc 處xứ 所sở 造tạo 色sắc 體thể 。 或hoặc 復phục 謗báng 言ngôn 。 非phi 一nhất 切thiết 聚tụ 皆giai 具cụ 一nhất 切thiết 。 或hoặc 復phục 謗báng 言ngôn 。 數số 不bất 決quyết 定định 。 別biệt 說thuyết 大đại 種chủng 。 此thử 謗báng 皆giai 除trừ 。 若nhược 言ngôn 大đại 種chủng 各các 各các 別biệt 生sanh 造tạo 色sắc 果quả 故cố 。 應ưng 成thành 多đa 者giả 。 其kỳ 理lý 不bất 然nhiên 約ước 類loại 說thuyết 故cố 。 已dĩ 說thuyết 有hữu 色sắc 決quyết 定định 俱câu 生sanh 。 無vô 色sắc 俱câu 生sanh 今kim 次thứ 當đương 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

心tâm 心tâm 所sở 必tất 俱câu 。 諸chư 行hành 相tương/tướng 或hoặc 得đắc 。

論luận 曰viết 。 心tâm 與dữ 心tâm 所sở 必tất 定định 俱câu 生sanh 。 隨tùy 闕khuyết 一nhất 時thời 餘dư 曾tằng 不bất 起khởi 。 諸chư 行hành 即tức 是thị 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 。 所sở 謂vị 有hữu 色sắc 無vô 色sắc 諸chư 行hành 。 前tiền 必tất 俱câu 言ngôn 應ưng 流lưu 至chí 此thử 。 謂vị 有hữu 色sắc 等đẳng 諸chư 行hành 生sanh 時thời 。 必tất 與dữ 生sanh 等đẳng 四tứ 相tương/tướng 俱câu 起khởi 。 言ngôn 或hoặc 得đắc 者giả 。 謂vị 諸chư 行hành 內nội 。 唯duy 有hữu 情tình 法pháp 。 與dữ 得đắc 俱câu 生sanh 。 或hoặc 言ngôn 顯hiển 此thử 不bất 遍biến 諸chư 行hành 。 於ư 前tiền 所sở 說thuyết 。 四tứ 有hữu 為vi 中trung 。 廣quảng 辯biện 色sắc 心tâm 如như 前tiền 品phẩm 說thuyết 。 心tâm 所sở 等đẳng 法pháp 猶do 未vị 廣quảng 辯biện 。 今kim 先tiên 廣quảng 辯biện 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 頌tụng 曰viết 。

心tâm 所sở 且thả 有hữu 五ngũ 。 大đại 地địa 法pháp 等đẳng 異dị 。

論luận 曰viết 。 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 且thả 有hữu 五ngũ 品phẩm 。 大đại 地địa 法pháp 等đẳng 。 有hữu 別biệt 異dị 故cố 。 此thử 復phục 云vân 何hà 。 一nhất 大đại 地địa 法pháp 。 二nhị 大đại 善thiện 地địa 法pháp 。 三tam 大đại 煩phiền 惱não 地địa 法pháp 。 四tứ 大đại 不bất 善thiện 地địa 法pháp 。 五ngũ 小tiểu 煩phiền 惱não 地địa 法pháp 。 地địa 謂vị 容dung 止chỉ 處xứ 。 或hoặc 謂vị 所sở 行hành 處xứ 。 若nhược 此thử 是thị 彼bỉ 容dung 止chỉ 所sở 行hành 。 即tức 說thuyết 此thử 為vi 彼bỉ 法pháp 之chi 地địa 。 地địa 即tức 是thị 心tâm 。 大đại 法pháp 地địa 故cố 。 名danh 為vi 大đại 地địa 。 此thử 中trung 若nhược 法pháp 。 大đại 地địa 所sở 有hữu 。 名danh 大đại 地địa 法pháp 。 謂vị 法pháp 遍biến 與dữ 一nhất 切thiết 品phẩm 類loại 。 一nhất 切thiết 心tâm 俱câu 。 生sanh 由do 此thử 故cố 。 心tâm 非phi 大đại 地địa 法pháp 。 非phi 心tâm 俱câu 生sanh 故cố 。 彼bỉ 法pháp 是thị 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

受thọ 想tưởng 思tư 觸xúc 欲dục 。 慧tuệ 念niệm 與dữ 作tác 意ý 。

勝thắng 解giải 三tam 摩ma 地địa 。 遍biến 於ư 一nhất 切thiết 心tâm 。

論luận 曰viết 。 於ư 所sở 依y 身thân 。 能năng 益ích 能năng 損tổn 。 或hoặc 俱câu 相tương 違vi 。 領lãnh 愛ái 非phi 愛ái 俱câu 相tương 違vi 觸xúc 。 說thuyết 名danh 為vi 受thọ 。 安an 立lập 執chấp 取thủ 男nam 女nữ 等đẳng 境cảnh 差sai 別biệt 相tương/tướng 因nhân 。 說thuyết 名danh 為vi 想tưởng 。 令linh 心tâm 造tạo 作tác 善thiện 不bất 善thiện 。 無vô 記ký 成thành 妙diệu 劣liệt 中trung 性tánh 說thuyết 名danh 為vi 思tư 。 由do 有hữu 思tư 故cố 。 令linh 心tâm 於ư 境cảnh 有hữu 動động 作tác 用dụng 。 猶do 如như 磁từ 石thạch 勢thế 力lực 能năng 令linh 鐵thiết 有hữu 動động 用dụng 。 由do 根căn 境cảnh 識thức 。 和hòa 合hợp 而nhi 生sanh 。 能năng 為vi 受thọ 因nhân 。 有hữu 所sở 觸xúc 對đối 。 說thuyết 名danh 為vi 觸xúc 。 希hy 求cầu 取thủ 境cảnh 。 說thuyết 名danh 為vi 欲dục 。 簡giản 擇trạch 所sở 緣duyên 邪tà 正chánh 等đẳng 相tương/tướng 。 說thuyết 名danh 為vi 慧tuệ 。 於ư 境cảnh 明minh 記ký 不bất 忘vong 失thất 因nhân 。 說thuyết 名danh 為vi 念niệm 。 引dẫn 心tâm 心tâm 所sở 。 令linh 於ư 所sở 緣duyên 有hữu 所sở 警cảnh 覺giác 。 說thuyết 名danh 作tác 意ý 。 此thử 即tức 世thế 間gian 說thuyết 為vi 留lưu 意ý 。 於ư 境cảnh 印ấn 可khả 。 說thuyết 名danh 勝thắng 解giải 。 有hữu 餘dư 師sư 言ngôn 。 勝thắng 謂vị 增tăng 勝thắng 。 解giải 謂vị 解giải 脫thoát 。 此thử 能năng 令linh 心tâm 。 於ư 境cảnh 無vô 礙ngại 自tự 在tại 而nhi 轉chuyển 。 如như 勝thắng 戒giới 等đẳng 。 令linh 心tâm 無vô 亂loạn 。 取thủ 所sở 緣duyên 境cảnh 。 不bất 流lưu 散tán 因nhân 。 名danh 三tam 摩ma 地địa 。 彼bỉ 上thượng 座tòa 言ngôn 。 無vô 如như 所sở 計kế 十thập 大đại 地địa 法pháp 。 此thử 但đãn 三tam 種chủng 。 經kinh 說thuyết 俱câu 起khởi 受thọ 想tưởng 思tư 故cố 。 豈khởi 不bất 彼bỉ 經kinh 亦diệc 說thuyết 有hữu 觸xúc 。 如như 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 三tam 和hòa 合hợp 觸xúc 。 經kinh 雖tuy 言ngôn 有hữu 觸xúc 。 不bất 說thuyết 有hữu 別biệt 體thể 。 故cố 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 如như 是thị 三tam 法Pháp 。 聚tụ 集tập 和hòa 合hợp 。 說thuyết 名danh 為vi 觸xúc 。 故cố 無vô 如như 所sở 計kế 十thập 大đại 地địa 法pháp 性tánh 。 此thử 言ngôn 非phi 理lý 。 由do 彼bỉ 經kinh 言ngôn 。 義nghĩa 准chuẩn 有hữu 觸xúc 。 理lý 得đắc 成thành 故cố 。 佛Phật 於ư 彼bỉ 經kinh 。 非phi 說thuyết 觸xúc 相tương/tướng 。 但đãn 說thuyết 生sanh 觸xúc 和hòa 合hợp 眾chúng 緣duyên 謂vị 彼bỉ 經kinh 中trung 說thuyết 名danh 觸xúc 者giả 。 觸xúc 緣duyên 名danh 觸xúc 。 非phi 實thật 觸xúc 相tương/tướng 。 和hòa 合hợp 所sở 生sanh 。 乃nãi 名danh 實thật 觸xúc 云vân 何hà 知tri 彼bỉ 不bất 說thuyết 觸xúc 相tương/tướng 。 但đãn 說thuyết 觸xúc 緣duyên 。 餘dư 契Khế 經Kinh 中trung 。 別biệt 說thuyết 眼nhãn 等đẳng 為vi 觸xúc 緣duyên 故cố 。 謂vị 有hữu 經kinh 言ngôn 。 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 伽già 他tha 中trung 說thuyết 。 二nhị 為vi 觸xúc 緣duyên 。 故cố 知tri 三tam 和hòa 。 觸xúc 緣duyên 非phi 觸xúc 。 不bất 應ưng 謂vị 彼bỉ 更cánh 互hỗ 為vi 緣duyên 。 三tam 皆giai 觸xúc 緣duyên 亦diệc 即tức 觸xúc 相tương/tướng 。 以dĩ 眼nhãn 與dữ 色sắc 是thị 眼nhãn 識thức 緣duyên 。 眼nhãn 識thức 不bất 為vi 眼nhãn 色sắc 緣duyên 故cố 。 設thiết 許hứa 三tam 法pháp 更cánh 互hỗ 為vi 緣duyên 。 觸xúc 是thị 有hữu 緣duyên 。 非phi 即tức 緣duyên 故cố 。 應ưng 離ly 眼nhãn 等đẳng 三tam 和hòa 合hợp 緣duyên 別biệt 有hữu 所sở 生sanh 真chân 實thật 觸xúc 相tương/tướng 。 於ư 能năng 生sanh 觸xúc 三tam 種chủng 近cận 緣duyên 。 假giả 說thuyết 觸xúc 名danh 。 非phi 實thật 觸xúc 相tương/tướng 。 眼nhãn 色sắc 與dữ 觸xúc 。 能năng 為vi 緣duyên 者giả 。 謂vị 作tác 所sở 依y 所sở 緣duyên 性tánh 故cố 。 眼nhãn 識thức 與dữ 觸xúc 。 能năng 為vi 緣duyên 者giả 。 謂vị 作tác 一nhất 果quả 不bất 離ly 依y 故cố 。 是thị 故cố 於ư 彼bỉ 。 假giả 說thuyết 觸xúc 名danh 。 然nhiên 彼bỉ 所sở 言ngôn 。 眼nhãn 等đẳng 相tương 望vọng 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 和hòa 合hợp 名danh 觸xúc 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 義nghĩa 不bất 成thành 故cố 。 非phi 彼bỉ 宗tông 中trung 不bất 許hứa 俱câu 起khởi 。 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 義nghĩa 可khả 得đắc 成thành 。 有hữu 非phi 有hữu 故cố 。 相tương 續tục 異dị 故cố 。 非phi 一nhất 果quả 故cố 。 設thiết 許hứa 三tam 法pháp 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 彼bỉ 不bất 應ưng 說thuyết 與dữ 觸xúc 為vi 緣duyên 。 以dĩ 彼bỉ 宗tông 中trung 觸xúc 無vô 實thật 故cố 。 現hiện 見kiến 說thuyết 有hữu 與dữ 有hữu 為vi 緣duyên 。 如như 受thọ 與dữ 愛ái 眼nhãn 色sắc 與dữ 識thức 。 然nhiên 說thuyết 眼nhãn 等đẳng 與dữ 觸xúc 為vi 緣duyên 。 緣duyên 既ký 實thật 有hữu 。 果quả 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 由do 是thị 證chứng 知tri 。 別biệt 有hữu 實thật 觸xúc 。 既ký 許hứa 三tam 法pháp 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 名danh 為vi 和hòa 合hợp 。 彼bỉ 亦diệc 應ưng 許hứa 從tùng 三tam 和hòa 合hợp 別biệt 有hữu 觸xúc 生sanh 。 由do 此thử 故cố 言ngôn 。 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 伽già 他tha 亦diệc 說thuyết 。 二nhị 為vi 觸xúc 緣duyên 。 若nhược 異dị 此thử 者giả 。 既ký 無vô 實thật 法pháp 。 可khả 名danh 和hòa 合hợp 。 即tức 此thử 三tam 中trung 。 假giả 施thi 設thiết 故cố 。 又hựu 彼bỉ 三tam 法pháp 。 非phi 互hỗ 為vi 緣duyên 。 無vô 和hòa 合hợp 義nghĩa 。 如như 何hà 可khả 立lập 彼bỉ 為vi 觸xúc 緣duyên 。 若nhược 謂vị 如như 說thuyết 瓶bình 衣y 等đẳng 物vật 色sắc 等đẳng 為vi 緣duyên 。 然nhiên 離ly 色sắc 等đẳng 。 無vô 瓶bình 等đẳng 物vật 。 此thử 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 若nhược 爾nhĩ 受thọ 等đẳng 。 應ưng 無vô 別biệt 物vật 。 如như 說thuyết 受thọ 等đẳng 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 受thọ 等đẳng 亦diệc 應ưng 。 非phi 離ly 眼nhãn 等đẳng 若nhược 言ngôn 觸xúc 相tương/tướng 。 非phi 顯hiển 了liễu 故cố 。 謂vị 如như 受thọ 等đẳng 別biệt 相tướng 顯hiển 了liễu 。 觸xúc 無vô 如như 是thị 別biệt 相tướng 可khả 取thủ 。 但đãn 由do 思tư 搆câu 知tri 有hữu 此thử 法pháp 。 故cố 離ly 三tam 和hòa 。 無vô 別biệt 觸xúc 體thể 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 觸xúc 體thể 實thật 有hữu 。 以dĩ 有hữu 用dụng 故cố 。 如như 眼nhãn 等đẳng 根căn 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 根căn 。 雖tuy 非phi 現hiện 見kiến 。 能năng 取thủ 境cảnh 故cố 。 知tri 有hữu 自tự 體thể 。 又hựu 如như 思tư 等đẳng 。 雖tuy 非phi 現hiện 見kiến 。 但đãn 由do 思tư 搆câu 。 知tri 有hữu 此thử 法pháp 。 謂vị 有hữu 能năng 成thành 意ý 業nghiệp 等đẳng 用dụng 。 由do 此thử 用dụng 故cố 。 知tri 有hữu 自tự 體thể 。 若nhược 心tâm 所sở 法pháp 現hiện 可khả 見kiến 者giả 。 應ưng 無vô 有hữu 執chấp 彼bỉ 即tức 是thị 心tâm 觸xúc 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 雖tuy 非phi 現hiện 見kiến 。 以dĩ 有hữu 用dụng 故cố 。 知tri 有hữu 自tự 體thể 。 又hựu 曾tằng 未vị 見kiến 諸chư 聖thánh 教giáo 中trung 於ư 無vô 體thể 法pháp 說thuyết 有hữu 別biệt 用dụng 。 唯duy 於ư 有hữu 體thể 。 說thuyết 有hữu 用dụng 言ngôn 。 既ký 於ư 觸xúc 中trung 。 說thuyết 為vi 有hữu 用dụng 。 故cố 知tri 彼bỉ 觸xúc 。 別biệt 有hữu 自tự 體thể 。 若nhược 言ngôn 眼nhãn 等đẳng 六lục 處xứ 差sai 別biệt 即tức 能năng 生sanh 受thọ 。 無vô 別biệt 觸xúc 用dụng 。 謂vị 即tức 內nội 處xứ 與dữ 外ngoại 境cảnh 俱câu 。 能năng 發phát 生sanh 識thức 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 和hòa 合hợp 名danh 觸xúc 。 此thử 即tức 生sanh 受thọ 。 故cố 於ư 此thử 中trung 。 無vô 別biệt 觸xúc 用dụng 。 此thử 言ngôn 非phi 理lý 。 先tiên 已dĩ 說thuyết 故cố 。 又hựu 經kinh 重trọng/trùng 言ngôn 應ưng 無vô 用dụng 故cố 。 又hựu 愛ái 等đẳng 應ưng 有hữu 即tức 受thọ 等đẳng 過quá 故cố 。 謂vị 先tiên 已dĩ 說thuyết 。 非phi 彼bỉ 宗tông 中trung 不bất 許hứa 俱câu 起khởi 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 。 義nghĩa 可khả 成thành 等đẳng 。 又hựu 經kinh 重trọng/trùng 言ngôn 。 三tam 和hòa 合hợp 觸xúc 。 應ưng 成thành 無vô 用dụng 。 謂vị 經kinh 先tiên 說thuyết 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 由do 此thử 眼nhãn 等đẳng 體thể 及cập 因nhân 果quả 。 其kỳ 義nghĩa 已dĩ 成thành 。 復phục 說thuyết 俱câu 起khởi 受thọ 想tưởng 思tư 故cố 。 即tức 分phân 明minh 證chứng 。 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 生sanh 彼bỉ 。 是thị 則tắc 重trọng/trùng 言ngôn 三tam 和hòa 合hợp 觸xúc 。 定định 應ưng 無vô 用dụng 。 由do 先tiên 所sở 言ngôn 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 義nghĩa 已dĩ 成thành 故cố 。 豈khởi 不bất 若nhược 說thuyết 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 而nhi 生sanh 。 別biệt 體thể 觸xúc 者giả 。 三tam 和hòa 合hợp 言ngôn 。 亦diệc 成thành 無vô 用dụng 。 經kinh 但đãn 應ưng 說thuyết 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 次thứ 說thuyết 俱câu 起khởi 受thọ 想tưởng 思tư 言ngôn 。 由do 此thử 眼nhãn 等đẳng 。 因nhân 果quả 相tương/tướng 仍nhưng 義nghĩa 已dĩ 成thành 故cố 。 不bất 爾nhĩ 此thử 言ngôn 更cánh 有hữu 餘dư 義nghĩa 。 我ngã 等đẳng 不bất 說thuyết 三tam 和hòa 合hợp 言ngôn 。 為vi 成thành 眼nhãn 等đẳng 為vi 因nhân 果quả 義nghĩa 。 若nhược 爾nhĩ 此thử 言ngôn 為vi 成thành 何hà 義nghĩa 。 此thử 專chuyên 為vi 成thành 別biệt 有hữu 觸xúc 義nghĩa 。 謂vị 眼nhãn 色sắc 識thức 三tam 俱câu 起khởi 時thời 。 眼nhãn 不bất 待đãi 二nhị 。 色sắc 亦diệc 如như 是thị 。 識thức 生sanh 必tất 託thác 所sở 依y 所sở 緣duyên 。 故cố 眼nhãn 識thức 生sanh 。 要yếu 待đãi 餘dư 二nhị 。 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 生sanh 時thời 。 亦diệc 待đãi 所sở 依y 所sở 緣duyên 。 然nhiên 彼bỉ 所sở 依y 。

復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 是thị 和hòa 合hợp 所sở 依y 謂vị 識thức 。 二nhị 是thị 相tương 離ly 所sở 依y 謂vị 眼nhãn 。 或hoặc 識thức 是thị 彼bỉ 親thân 密mật 所sở 依y 眼nhãn 根căn 是thị 彼bỉ 繫hệ 屬thuộc 所sở 依y 。 所sở 緣duyên 即tức 是thị 彼bỉ 所sở 取thủ 境cảnh 。 故cố 彼bỉ 生sanh 時thời 。 必tất 待đãi 三tam 法pháp 。 眼nhãn 及cập 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 者giả 。 謂vị 眼nhãn 與dữ 色sắc 和hòa 合hợp 。 為vi 緣duyên 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 即tức 是thị 俱câu 時thời 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 共cộng 為vi 緣duyên 義nghĩa 。 次thứ 後hậu 經kinh 復phục 言ngôn 三tam 和hòa 合hợp 觸xúc 者giả 。 謂vị 眼nhãn 色sắc 識thức 和hòa 合hợp 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 觸xúc 。 亦diệc 是thị 俱câu 時thời 。 不bất 增tăng 不bất 減giảm 。 共cộng 為vi 緣duyên 義nghĩa 。 若nhược 謂vị 和hòa 合hợp 言ngôn 是thị 共cộng 為vi 緣duyên 義nghĩa 。 則tắc 應ưng 觸xúc 體thể 三tam 法pháp 合hợp 成thành 。 豈khởi 更cánh 有hữu 餘dư 實thật 體thể 觸xúc 者giả 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 眼nhãn 色sắc 識thức 三tam 。 無vô 有hữu 展triển 轉chuyển 為vi 緣duyên 義nghĩa 故cố 。 然nhiên 說thuyết 一nhất 切thiết 共cộng 為vi 緣duyên 故cố 。 由do 斯tư 觸xúc 體thể 別biệt 有hữu 義nghĩa 成thành 。 若nhược 爾nhĩ 應ưng 言ngôn 三tam 和hòa 合hợp 故cố 觸xúc 。 不bất 爾nhĩ 為vi 遮già 疑nghi 。 後hậu 時thời 生sanh 故cố 。 說thuyết 第đệ 五ngũ 聲thanh 。 便tiện 疑nghi 後hậu 起khởi 。 應ưng 如như 經kinh 說thuyết 。 曼mạn 駄đà 多đa 王vương 。 惡ác 心tâm 起khởi 故cố 。 俱câu 時thời 墮đọa 落lạc 。 若nhược 爾nhĩ 何hà 緣duyên 契Khế 經Kinh 但đãn 說thuyết 。 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 受thọ 等đẳng 亦diệc 用dụng 彼bỉ 為vi 緣duyên 故cố 。 不bất 爾nhĩ 何hà 緣duyên 契Khế 經Kinh 但đãn 說thuyết 。 觸xúc 為vi 緣duyên 受thọ 。 受thọ 亦diệc 為vi 緣duyên 生sanh 於ư 觸xúc 故cố 。 此thử 既ký 如như 是thị 。 彼bỉ 亦diệc 應ưng 然nhiên 辯biện 緣duyên 起khởi 中trung 。 當đương 為vì 汝nhữ 釋thích 。 如như 是thị 且thả 隨tùy 對đối 法pháp 正chánh 理lý 。 釋thích 經kinh 中trung 句cú 。 是thị 有hữu 用dụng 言ngôn 。 非phi 如như 上thượng 座tòa 隨tùy 情tình 解giải 釋thích 三tam 和hòa 合hợp 言ngôn 於ư 義nghĩa 無vô 用dụng 。 又hựu 若nhược 緣duyên 觸xúc 和hòa 合hợp 生sanh 於ư 受thọ 。 遂toại 謂vị 觸xúc 即tức 六lục 處xứ 之chi 差sai 別biệt 。 如như 是thị 緣duyên 愛ái 和hòa 合hợp 生sanh 於ư 取thủ 。 應ưng 謂vị 愛ái 即tức 是thị 受thọ 之chi 差sai 別biệt 。 此thử 既ký 不bất 然nhiên 。 彼bỉ 云vân 何hà 爾nhĩ 。 或hoặc 應ưng 說thuyết 彼bỉ 與dữ 此thử 別biệt 因nhân 。 先tiên 已dĩ 成thành 立lập 。 觸xúc 有hữu 自tự 體thể 。 故cố 不bất 應ưng 謂vị 觸xúc 即tức 三tam 和hòa 。 又hựu 觸xúc 實thật 有hữu 。 契Khế 經Kinh 說thuyết 為vi 心tâm 所sở 法pháp 故cố 。 如như 受thọ 想tưởng 等đẳng 。 謂vị 薄bạc 伽già 梵Phạm 。 於ư 契Khế 經Kinh 中trung 。 說thuyết 觸xúc 以dĩ 為vi 心tâm 所sở 法pháp 性tánh 。 非phi 無vô 實thật 法pháp 。 可khả 名danh 心tâm 所sở 。 故cố 如như 受thọ 等đẳng 。 觸xúc 應ưng 有hữu 實thật 。 如như 伽già 他tha 言ngôn 。

眼nhãn 色sắc 二nhị 為vi 緣duyên 。 生sanh 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。

識thức 觸xúc 俱câu 受thọ 想tưởng 。 諸chư 行hành 攝nhiếp 有hữu 因nhân 。

上thượng 座tòa 釋thích 此thử 伽già 他tha 義nghĩa 言ngôn 。 說thuyết 心tâm 所sở 者giả 。 次thứ 第đệ 義nghĩa 故cố 。 說thuyết 識thức 言ngôn 故cố 。 不bất 離ly 識thức 故cố 。 無vô 別biệt 有hữu 觸xúc 。 次thứ 第đệ 義nghĩa 者giả 。 據cứ 生sanh 次thứ 第đệ 。 謂vị 從tùng 眼nhãn 色sắc 生sanh 於ư 識thức 觸xúc 。 從tùng 此thử 復phục 生sanh 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 俱câu 生sanh 受thọ 等đẳng 。 名danh 心tâm 所sở 法pháp 。 觸xúc 非phi 心tâm 所sở 。 說thuyết 識thức 言ngôn 者giả 。 謂vị 於ư 此thử 中trung 。 現hiện 見kiến 說thuyết 識thức 。 故cố 觸xúc 是thị 心tâm 。 非phi 心tâm 所sở 法pháp 。 不bất 離ly 識thức 者giả 。 謂vị 不bất 離ly 識thức 而nhi 可khả 有hữu 觸xúc 。 識thức 前tiền 定định 無vô 和hòa 合hợp 義nghĩa 故cố 。 假giả 名danh 心tâm 所sở 。 而nhi 無vô 別biệt 體thể 。 今kim 謂vị 三tam 證chứng 。 理lý 並tịnh 不bất 然nhiên 。 初sơ 次thứ 第đệ 義nghĩa 。 且thả 不bất 應ưng 理lý 。 眼nhãn 色sắc 無vô 間gian 不bất 說thuyết 識thức 故cố 。 復phục 作tác 是thị 言ngôn 。 謂vị 從tùng 眼nhãn 色sắc 生sanh 於ư 識thức 觸xúc 。 從tùng 此thử 復phục 生sanh 受thọ 等đẳng 心tâm 所sở 。 若nhược 爾nhĩ 有hữu 何hà 餘dư 心tâm 所sở 法pháp 二nhị 緣duyên 所sở 生sanh 。 世Thế 尊Tôn 經kinh 中trung 。 分phân 明minh 顯hiển 說thuyết 。 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 從tùng 二nhị 緣duyên 起khởi 。 非phi 在tại 第đệ 三tam 。 我ngã 等đẳng 於ư 中trung 。 說thuyết 諸chư 心tâm 所sở 亦diệc 二nhị 緣duyên 起khởi 。 非phi 在tại 第đệ 三tam 。 上thượng 座tòa 於ư 中trung 起khởi 異dị 分phân 別biệt 。 說thuyết 諸chư 心tâm 所sở 唯duy 在tại 第đệ 三tam 。 是thị 則tắc 陵lăng 蔑miệt 如Như 來Lai 。 或hoặc 是thị 不bất 達đạt 經kinh 義nghĩa 。 次thứ 說thuyết 識thức 言ngôn 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 豈khởi 見kiến 說thuyết 識thức 便tiện 無vô 心tâm 所sở 。 此thử 伽già 他tha 中trung 。 非phi 唯duy 辯biện 識thức 。 然nhiên 不bất 可khả 以dĩ 心tâm 所sở 法pháp 言ngôn 不bất 屬thuộc 識thức 故cố 。 亦diệc 非phi 受thọ 等đẳng 。 應ưng 可khả 說thuyết 言ngôn 。 受thọ 等đẳng 諸chư 法pháp 。 亦diệc 非phi 心tâm 所sở 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 現hiện 見kiến 此thử 中trung 說thuyết 識thức 言ngôn 故cố 。 雖tuy 說thuyết 識thức 言ngôn 。 而nhi 許hứa 受thọ 等đẳng 是thị 心tâm 所sở 者giả 。 觸xúc 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 彼bỉ 後hậu 所sở 言ngôn 。 謂vị 不bất 離ly 識thức 而nhi 可khả 有hữu 觸xúc 。 識thức 前tiền 定định 無vô 和hòa 合hợp 義nghĩa 故cố 。 假giả 名danh 心tâm 所sở 。 無vô 別biệt 體thể 者giả 。 亦diệc 不bất 應ưng 理lý 。 依y 心tâm 所sở 門môn 。 說thuyết 觸xúc 言ngôn 故cố 。 前tiền 說thuyết 心tâm 所sở 從tùng 二nhị 緣duyên 生sanh 。 今kim 乘thừa 彼bỉ 門môn 。 列liệt 觸xúc 等đẳng 相tương/tướng 。 非phi 仍nhưng 前tiền 識thức 。 寧ninh 無vô 別biệt 體thể 。 應ưng 如như 受thọ 等đẳng 。 定định 別biệt 有hữu 性tánh 。 雖tuy 觸xúc 生sanh 時thời 。 實thật 不bất 離ly 識thức 而nhi 不bất 應ưng 說thuyết 即tức 識thức 為vi 體thể 。 以dĩ 識thức 生sanh 時thời 亦diệc 不bất 離ly 觸xúc 。 及cập 受thọ 想tưởng 等đẳng 心tâm 。 亦diệc 應ưng 用dụng 心tâm 所sở 為vi 性tánh 但đãn 假giả 名danh 心tâm 。 心tâm 既ký 不bất 然nhiên 。 觸xúc 云vân 何hà 爾nhĩ 。 又hựu 不bất 離ly 言ngôn 義nghĩa 不bất 成thành 故cố 。 謂vị 即tức 依y 識thức 假giả 立lập 觸xúc 名danh 。 言ngôn 不bất 離ly 者giả 。 此thử 不bất 成thành 就tựu 。 若nhược 不bất 離ly 言ngôn 。 是thị 相tương/tướng 因nhân 義nghĩa 。 識thức 亦diệc 不bất 離ly 受thọ 等đẳng 心tâm 所sở 。 應ưng 如như 前tiền 說thuyết 。 但đãn 假giả 名danh 心tâm 。 若nhược 言ngôn 此thử 難nạn/nan 亦diệc 同đồng 不bất 成thành 。 謂vị 識thức 不bất 離ly 受thọ 等đẳng 心tâm 所sở 。 應ưng 即tức 受thọ 等đẳng 。 但đãn 假giả 名danh 心tâm 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 以dĩ 極cực 成thành 故cố 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 心tâm 與dữ 受thọ 等đẳng 心tâm 所sở 俱câu 生sanh 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 又hựu 伽già 他tha 義nghĩa 證chứng 此thử 極cực 成thành 。 謂vị 眼nhãn 色sắc 二nhị 緣duyên 共cộng 生sanh 諸chư 心tâm 所sở 。 為vi 但đãn 心tâm 所sở 二nhị 緣duyên 所sở 生sanh 。 不bất 爾nhĩ 云vân 何hà 亦diệc 生sanh 於ư 識thức 。 識thức 即tức 是thị 心tâm 。 由do 此thử 成thành 立lập 眼nhãn 色sắc 二nhị 緣duyên 能năng 生sanh 一nhất 切thiết 。 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 非phi 但đãn 生sanh 心tâm 。 雖tuy 已dĩ 總tổng 標tiêu 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 二nhị 緣duyên 所sở 生sanh 。 而nhi 未vị 別biệt 顯hiển 。 何hà 者giả 是thị 耶da 。 故cố 復phục 言ngôn 觸xúc 。 觸xúc 是thị 受thọ 因nhân 。 是thị 故cố 先tiên 說thuyết 為vi 彼bỉ 二nhị 緣duyên 先tiên 生sanh 心tâm 所sở 。 後hậu 方phương 生sanh 識thức 。 不bất 爾nhĩ 云vân 何hà 故cố 復phục 言ngôn 俱câu 。 是thị 俱câu 起khởi 義nghĩa 。 諸chư 心tâm 所sở 者giả 。 諸chư 是thị 多đa 言ngôn 。 已dĩ 舉cử 一nhất 觸xúc 。 餘dư 是thị 何hà 等đẳng 。 故cố 言ngôn 受thọ 想tưởng 及cập 諸chư 行hành 攝nhiếp 。 此thử 顯hiển 受thọ 等đẳng 與dữ 前tiền 識thức 觸xúc 決quyết 定định 俱câu 生sanh 。 諸chư 行hành 攝nhiếp 者giả 。 總tổng 攝nhiếp 一nhất 切thiết 行hành 蘊uẩn 所sở 收thu 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 者giả 。 應ưng 但đãn 說thuyết 思tư 。 不bất 應ưng 言ngôn 諸chư 思tư 是thị 一nhất 故cố 。 為vi 攝nhiếp 何hà 義nghĩa 。 復phục 說thuyết 有hữu 因nhân 。 為vi 攝nhiếp 與dữ 前tiền 俱câu 有hữu 諸chư 法pháp 。 不bất 相tương 離ly 故cố 。 與dữ 彼bỉ 俱câu 生sanh 。 即tức 彼bỉ 為vi 因nhân 。 不bất 由do 眼nhãn 色sắc 此thử 無vô 所sở 依y 及cập 所sở 緣duyên 故cố 。 有hữu 作tác 是thị 釋thích 。 此thử 有hữu 因nhân 言ngôn 。 顯hiển 心tâm 心tâm 所sở 。 皆giai 從tùng 緣duyên 起khởi 。 此thử 釋thích 不bất 然nhiên 。 前tiền 說thuyết 眼nhãn 色sắc 二nhị 緣duyên 所sở 生sanh 。 應ưng 無vô 用dụng 故cố 。

復phục 有hữu 別biệt 釋thích 言ngôn 。 有hữu 因nhân 者giả 。 顯hiển 心tâm 心tâm 所sở 有hữu 同đồng 類loại 因nhân 。 何hà 者giả 同đồng 類loại 因nhân 。 謂vị 前tiền 生sanh 同đồng 類loại 眼nhãn 色sắc 。 與dữ 彼bỉ 非phi 同đồng 類loại 故cố 。 但đãn 說thuyết 為vi 緣duyên 。 前tiền 生sanh 同đồng 類loại 。 如như 種chủng 子tử 故cố 。 說thuyết 之chi 為vi 因nhân 。 又hựu 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 眼nhãn 是thị 生sanh 識thức 。 隣lân 近cận 緣duyên 故cố 。 亦diệc 說thuyết 為vi 因nhân 。 諸chư 心tâm 所sở 法pháp 。 亦diệc 以dĩ 眼nhãn 根căn 為vi 緣duyên 生sanh 故cố 。 說thuyết 名danh 有hữu 因nhân 。 前tiền 緣duyên 後hậu 因nhân 。 無vô 重trùng 說thuyết 過quá 。 如như 是thị 正chánh 釋thích 伽già 他tha 義nghĩa 已dĩ 。 前tiền 言ngôn 此thử 難nạn/nan 亦diệc 同đồng 不bất 成thành 。 謂vị 識thức 不bất 離ly 受thọ 等đẳng 心tâm 所sở 。 應ưng 即tức 受thọ 等đẳng 但đãn 假giả 名danh 心tâm 。 彼bỉ 言ngôn 非phi 理lý 。 由do 此thử 中trung 說thuyết 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 俱câu 時thời 起khởi 故cố 。 顯hiển 識thức 生sanh 時thời 。 不bất 離ly 觸xúc 等đẳng 。 是thị 故cố 前tiền 說thuyết 。 雖tuy 觸xúc 生sanh 時thời 。 實thật 不bất 離ly 識thức 。 而nhi 不bất 應ưng 說thuyết 即tức 識thức 為vi 體thể 。 以dĩ 識thức 生sanh 時thời 亦diệc 不bất 離ly 觸xúc 及cập 受thọ 想tưởng 等đẳng 。 心tâm 亦diệc 應ưng 用dụng 心tâm 所sở 為vi 性tánh 。 但đãn 假giả 名danh 心tâm 。 理lý 極cực 成thành 立lập 。 由do 此thử 彼bỉ 言ngôn 。 謂vị 不bất 離ly 識thức 而nhi 可khả 有hữu 觸xúc 識thức 前tiền 定định 無vô 和hòa 合hợp 義nghĩa 故cố 。 假giả 名danh 心tâm 所sở 。 無vô 別biệt 體thể 者giả 。 此thử 但đãn 有hữu 言ngôn 都đô 不bất 應ưng 理lý 。 由do 彼bỉ 三tam 證chứng 理lý 並tịnh 不bất 然nhiên 。 是thị 故cố 前tiền 言ngôn 觸xúc 體thể 實thật 有hữu 。 契Khế 經Kinh 說thuyết 為vi 心tâm 所sở 法pháp 故cố 。 如như 受thọ 想tưởng 等đẳng 。 其kỳ 理lý 極cực 成thành 。 故cố 應ưng 信tín 知tri 。 離ly 根căn 境cảnh 識thức 三tam 和hòa 合hợp 外ngoại 別biệt 有hữu 實thật 觸xúc 。 又hựu 觸xúc 實thật 有hữu 。 契Khế 經Kinh 說thuyết 為vi 食thực 所sở 攝nhiếp 故cố 。 猶do 如như 識thức 等đẳng 。 此thử 中trung 上thượng 座tòa 。 復phục 作tác 是thị 言ngôn 。 四tứ 食thực 中trung 觸xúc 。 未vị 必tất 唯duy 用dụng 三tam 和hòa 為vi 體thể 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 觸xúc 食thực 應ứng 用dụng 所sở 觸xúc 為vi 體thể 。 以dĩ 六lục 境cảnh 中trung 無vô 如như 所sở 觸xúc 。 更cánh 無vô 所sở 待đãi 。 能năng 生sanh 受thọ 者giả 。 謂vị 勝thắng 冷lãnh 熱nhiệt 鋸cứ 割cát 等đẳng 觸xúc 。 故cố 於ư 一nhất 切thiết 身thân 受thọ 因nhân 中trung 。 觸xúc 最tối 增tăng 強cường/cưỡng 。 別biệt 立lập 為vi 食thực 。 由do 觸xúc 門môn 故cố 。 便tiện 於ư 三tam 受thọ 。 皆giai 能năng 離ly 染nhiễm 。 其kỳ 理lý 得đắc 成thành 。 彼bỉ 言ngôn 但đãn 從tùng 自tự 分phân 別biệt 起khởi 。 且thả 彼bỉ 三tam 和hòa 。 決quyết 定định 非phi 觸xúc 。 如như 何hà 是thị 食thực 。 或hoặc 復phục 是thị 餘dư 此thử 何hà 所sở 疑nghi 。 而nhi 稱xưng 未vị 必tất 。 但đãn 應ưng 舒thư 意ý 確xác 判phán 言ngôn 非phi 。 若nhược 如như 段đoạn 食thực 。

復phục 有hữu 何hà 過quá 。 謂vị 如như 段đoạn 食thực 。 非phi 一nhất 法pháp 成thành 。 雖tuy 多đa 法pháp 成thành 。 而nhi 得đắc 名danh 一nhất 。 觸xúc 食thực 亦diệc 爾nhĩ 。 三tam 和hòa 合hợp 成thành 。 斯tư 有hữu 何hà 過quá 。 此thử 喻dụ 非phi 理lý 。 一nhất 一nhất 亦diệc 成thành 段đoạn 食thực 性tánh 故cố 。 非phi 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 一nhất 一nhất 各các 別biệt 可khả 名danh 三tam 和hòa 成thành 觸xúc 食thực 體thể 。 又hựu 根căn 境cảnh 識thức 。 攝nhiếp 法pháp 無vô 遺di 。 段đoạn 食thực 等đẳng 三tam 。 皆giai 應ưng 觸xúc 攝nhiếp 。 食thực 應ưng 唯duy 一nhất 。 世Thế 尊Tôn 不bất 應ưng 於ư 契Khế 經Kinh 中trung 說thuyết 食thực 有hữu 四tứ 。 識thức 食thực 攝nhiếp 在tại 根căn 及cập 識thức 中trung 。 段đoạn 及cập 意ý 思tư 體thể 非phi 離ly 境cảnh 。 說thuyết 觸xúc 食thực 已dĩ 。 復phục 說thuyết 餘dư 三tam 。 便tiện 顯hiển 世Thế 尊Tôn 言ngôn 成thành 無vô 用dụng 。 故cố 有hữu 智trí 者giả 。 於ư 說thuyết 三tam 和hòa 為vi 觸xúc 食thực 言ngôn 。 不bất 應ưng 信tín 受thọ 。 又hựu 說thuyết 所sở 觸xúc 為vi 觸xúc 食thực 體thể 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 於ư 段đoạn 食thực 中trung 。 已dĩ 說thuyết 所sở 觸xúc 為vi 彼bỉ 體thể 故cố 。 又hựu 彼bỉ 斷đoạn 時thời 說thuyết 斷đoạn 三tam 受thọ 。 理lý 不bất 成thành 故cố 。 謂vị 段đoạn 食thực 中trung 。 已dĩ 攝nhiếp 所sở 觸xúc 。 三tam 處xứ 合hợp 成thành 段đoạn 食thực 性tánh 故cố 。 觸xúc 食thực 若nhược 所sở 觸xúc 食thực 應ưng 唯duy 有hữu 三tam 。 又hựu 說thuyết 觸xúc 食thực 斷đoạn 遍biến 知tri 時thời 。 三tam 受thọ 永vĩnh 斷đoạn 然nhiên 於ư 有hữu 頂đảnh 。 得đắc 離ly 染nhiễm 時thời 。 斷đoạn 諸chư 受thọ 盡tận 。 非phi 於ư 所sở 觸xúc 。 得đắc 離ly 染nhiễm 時thời 。 可khả 於ư 諸chư 受thọ 有hữu 永vĩnh 斷đoạn 義nghĩa 。 又hựu 於ư 緣duyên 起khởi 次thứ 第đệ 義nghĩa 中trung 。 所sở 說thuyết 受thọ 緣duyên 。 應ưng 是thị 觸xúc 食thực 。 彼bỉ 觸xúc 斷đoạn 時thời 。 諸chư 受thọ 應ưng 斷đoạn 。 非phi 由do 所sở 觸xúc 斷đoạn 故cố 彼bỉ 斷đoạn 。 諸chư 聖thánh 教giáo 中trung 。 都đô 未vị 曾tằng 見kiến 說thuyết 彼bỉ 所sở 觸xúc 與dữ 受thọ 為vi 緣duyên 。 故cố 受thọ 斷đoạn 時thời 。 非phi 由do 所sở 觸xúc 。 又hựu 說thuyết 所sở 觸xúc 更cánh 無vô 所sở 待đãi 能năng 生sanh 受thọ 言ngôn 。 深thâm 可khả 嗤xuy 笑tiếu 。 既ký 許hứa 所sở 觸xúc 。 滅diệt 入nhập 過quá 去khứ 。 第đệ 三tam 剎sát 那na 。 受thọ 方phương 得đắc 起khởi 。 是thị 則tắc 所sở 觸xúc 於ư 受thọ 起khởi 時thời 。 體thể 滅diệt 時thời 隔cách 。 有hữu 何hà 生sanh 用dụng 。 由do 彼bỉ 義nghĩa 宗tông 。 根căn 境cảnh 無vô 間gian 。 識thức 方phương 得đắc 起khởi 。 從tùng 識thức 無vô 間gian 。 受thọ 乃nãi 得đắc 生sanh 。 身thân 受thọ 生sanh 時thời 。 身thân 及cập 所sở 觸xúc 。 其kỳ 體thể 已dĩ 滅diệt 。

時thời 復phục 隔cách 遠viễn 。 何hà 得đắc 為vi 因nhân 。 且thả 識thức 生sanh 時thời 。 身thân 觸xúc 已dĩ 滅diệt 。 望vọng 無vô 間gian 識thức 。 緣duyên 用dụng 尚thượng 無vô 。 況huống 於ư 後hậu 時thời 所sở 起khởi 身thân 受thọ 。

時thời 分phân 隔cách 越việt 。 得đắc 有hữu 緣duyên 用dụng 。 若nhược 言ngôn 先tiên 有hữu 根căn 境cảnh 識thức 三tam 因nhân 果quả 性tánh 故cố 。 受thọ 方phương 得đắc 起khởi 。 是thị 故cố 根căn 境cảnh 。 於ư 受thọ 起khởi 時thời 。 亦diệc 有hữu 展triển 轉chuyển 能năng 生sanh 功công 用dụng 。 如như 是thị 便tiện 應ưng 有hữu 太thái 過quá 失thất 。 謂vị 要yếu 先tiên 有hữu 名danh 色sắc 六lục 處xứ 。 因nhân 果quả 性tánh 故cố 。 觸xúc 乃nãi 得đắc 生sanh 。 是thị 則tắc 應ưng 言ngôn 名danh 色sắc 緣duyên 觸xúc 。 或hoặc 復phục 應ưng 說thuyết 六lục 處xứ 緣duyên 受thọ 。 以dĩ 受thọ 起khởi 時thời 。 彼bỉ 有hữu 用dụng 故cố 。 諸chư 說thuyết 分phần/phân 位vị 緣duyên 起khởi 論luận 者giả 。 雖tuy 受thọ 起khởi 時thời 。 亦diệc 緣duyên 六lục 處xứ 。 而nhi 曾tằng 不bất 說thuyết 六lục 處xứ 緣duyên 受thọ 。 設thiết 許hứa 所sở 觸xúc 能năng 生sanh 於ư 受thọ 。 如như 何hà 可khả 言ngôn 更cánh 無vô 所sở 待đãi 。 若nhược 彼bỉ 生sanh 受thọ 不bất 待đãi 根căn 識thức 。 木mộc 石thạch 等đẳng 中trung 。 何hà 不bất 生sanh 受thọ 。 若nhược 彼bỉ 要yếu 待đãi 根căn 識thức 等đẳng 緣duyên 。 方phương 生sanh 受thọ 者giả 。 餘dư 境cảnh 亦diệc 爾nhĩ 。 云vân 何hà 不bất 說thuyết 。 以dĩ 六lục 境cảnh 中trung 無vô 如như 所sở 觸xúc 更cánh 無vô 所sở 待đãi 能năng 生sanh 受thọ 者giả 。 此thử 與dữ 餘dư 境cảnh 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 而nhi 偏thiên 讚tán 美mỹ 。 為vi 生sanh 受thọ 因nhân 。 決quyết 定định 無vô 有hữu 根căn 境cảnh 識thức 三tam 共cộng 和hòa 合hợp 時thời 。 而nhi 不bất 生sanh 受thọ 。 故cố 彼bỉ 所sở 說thuyết 。 無vô 理lý 可khả 依y 。 但đãn 從tùng 自tự 心tâm 分phân 別biệt 所sở 起khởi 。 又hựu 彼bỉ 具Cụ 壽thọ 。 如như 何hà 可khả 言ngôn 厭yếm 於ư 劣liệt 界giới 離ly 妙diệu 界giới 染nhiễm 。 不bất 可khả 厭yếm 餘dư 得đắc 離ly 餘dư 染nhiễm 。 勿vật 離ly 餘dư 染nhiễm 餘dư 得đắc 解giải 脫thoát 。 彼bỉ 此thử 別biệt 因nhân 。 不bất 可khả 得đắc 故cố 。 即tức 由do 此thử 理lý 。 苦khổ 集tập 法pháp 智trí 。 不bất 能năng 兼kiêm 離ly 色sắc 無vô 色sắc 貪tham 。 諸chư 勝thắng 冷lãnh 熱nhiệt 鋸cứ 割cát 等đẳng 觸xúc 。 上thượng 界giới 所sở 無vô 。 故cố 知tri 意ý 取thủ 欲dục 界giới 所sở 觸xúc 。 為vi 觸xúc 食thực 性tánh 。 故cố 彼bỉ 所sở 言ngôn 。 由do 觸xúc 門môn 故cố 。 便tiện 於ư 三tam 受thọ 皆giai 能năng 離ly 染nhiễm 。 理lý 不bất 得đắc 成thành 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 觸xúc 食thực 斷đoạn 時thời 。 三tam 受thọ 永vĩnh 斷đoạn 。 故cố 知tri 佛Phật 說thuyết 觸xúc 與dữ 三tam 受thọ 俱câu 時thời 永vĩnh 斷đoạn 。 契Khế 經Kinh 不bất 說thuyết 觸xúc 食thực 斷đoạn 已dĩ 當đương 斷đoạn 三tam 受thọ 。 故cố 不bất 應ưng 言ngôn 由do 斷đoạn 觸xúc 故cố 當đương 於ư 三tam 受thọ 皆giai 能năng 離ly 貪tham 。 說thuyết 觸xúc 斷đoạn 時thời 受thọ 亦diệc 斷đoạn 故cố 非phi 。 於ư 欲dục 界giới 得đắc 離ly 染nhiễm 時thời 可khả 於ư 有hữu 頂đảnh 亦diệc 得đắc 離ly 染nhiễm 。 故cố 知tri 別biệt 有hữu 一nhất 法pháp 名danh 觸xúc 。 是thị 受thọ 近cận 因nhân 。 斷đoạn 有hữu 頂đảnh 時thời 。 此thử 觸xúc 方phương 斷đoạn 由do 此thử 斷đoạn 故cố 。 三tam 受thọ 永vĩnh 斷đoạn 。 此thử 後hậu 更cánh 無vô 。 諸chư 所sở 應ưng 作tác 。 故cố 心tâm 所sở 中trung 。 定định 有hữu 實thật 觸xúc 。 名danh 為vi 觸xúc 食thực 。 其kỳ 理lý 得đắc 成thành 。 古cổ 昔tích 諸chư 師sư 。 為vi 證chứng 此thử 觸xúc 其kỳ 體thể 實thật 有hữu 。 亦diệc 立lập 多đa 因nhân 上thượng 座tòa 於ư 中trung 。 懷hoài 增tăng 上thượng 慢mạn 。 自tự 謂vị 能năng 釋thích 。 如như 是thị 諸chư 因nhân 。 我ngã 當đương 於ư 中trung 。 褒bao 貶biếm 德đức 失thất 。 古cổ 師sư 所sở 立lập 諸chư 因nhân 者giả 何hà 。 謂vị 彼bỉ 咸hàm 言ngôn 。 觸xúc 定định 實thật 有hữu 。 說thuyết 有hữu 因nhân 果quả 。 雜tạp 染nhiễm 離ly 染nhiễm 各các 別biệt 斷đoạn 除trừ 差sái 別biệt 言ngôn 故cố 。 如như 受thọ 想tưởng 等đẳng 。 此thử 中trung 說thuyết 有hữu 因nhân 果quả 言ngôn 者giả 。 謂vị 說thuyết 此thử 觸xúc 有hữu 六lục 處xứ 因nhân 有hữu 受thọ 果quả 故cố 。 非phi 世thế 俗tục 法pháp 而nhi 可khả 說thuyết 有hữu 勝thắng 義nghĩa 因nhân 果quả 。 說thuyết 有hữu 雜tạp 染nhiễm 離ly 染nhiễm 言ngôn 者giả 。 謂vị 佛Phật 於ư 彼bỉ 大đại 六lục 處xứ 經kinh 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 若nhược 有hữu 於ư 眼nhãn 不bất 如như 實thật 見kiến 。 不bất 如như 實thật 知tri 。 便tiện 於ư 眼nhãn 中trung 起khởi 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 如như 是thị 若nhược 有hữu 。 於ư 色sắc 於ư 眼nhãn 識thức 於ư 眼nhãn 觸xúc 。 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 便tiện 於ư 意ý 觸xúc 起khởi 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 與dữ 此thử 相tương 違vi 。 便tiện 得đắc 離ly 染nhiễm 。 非phi 於ư 假giả 法pháp 而nhi 可khả 說thuyết 有hữu 雜tạp 染nhiễm 離ly 染nhiễm 。 說thuyết 有hữu 各các 別biệt 言ngôn 者giả 。 謂vị 佛Phật 於ư 彼bỉ 六lục 六lục 經kinh 中trung 。 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 有hữu 六lục 內nội 處xứ 六lục 外ngoại 處xứ 六lục 識thức 身thân 六lục 觸xúc 身thân 六lục 受thọ 身thân 六lục 愛ái 身thân 。 各các 各các 差sai 別biệt 。 此thử 契Khế 經Kinh 中trung 。 根căn 境cảnh 識thức 外ngoại 。 別biệt 說thuyết 有hữu 觸xúc 。 不bất 可khả 於ư 彼bỉ 假giả 及cập 所sở 依y 各các 別biệt 而nhi 說thuyết 。 說thuyết 有hữu 斷đoạn 除trừ 言ngôn 者giả 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 觸xúc 食thực 斷đoạn 時thời 。 三tam 受thọ 永vĩnh 斷đoạn 。 非phi 由do 見kiến 於ư 世thế 俗tục 。 法pháp 故cố 名danh 如như 實thật 見kiến 。 及cập 說thuyết 聖thánh 道Đạo 安an 住trụ 所sở 緣duyên 。 說thuyết 有hữu 差sai 別biệt 言ngôn 者giả 。 謂vị 於ư 假giả 法pháp 所sở 依y 事sự 中trung 。 亦diệc 有hữu 一nhất 一nhất 差sai 別biệt 言ngôn 說thuyết 。 如như 言ngôn 我ngã 見kiến 瓶bình 衣y 色sắc 等đẳng 。 此thử 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 是thị 則tắc 應ưng 說thuyết 十thập 八bát 觸xúc 身thân 。 然nhiên 不bất 如như 是thị 。 故cố 知tri 觸xúc 體thể 。 非phi 即tức 三tam 和hòa 。 彼bỉ 上thượng 座tòa 言ngôn 。 三tam 和hòa 名danh 觸xúc 。 於ư 如như 是thị 義nghĩa 。 亦diệc 不bất 相tương 違vi 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 如như 名danh 色sắc 等đẳng 。 亦diệc 有hữu 如như 是thị 。 所sở 說thuyết 義nghĩa 故cố 。 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 觸xúc 中trung 。 於ư 上thượng 義nghĩa 門môn 。 都đô 無vô 違vi 害hại 。 如như 彼bỉ 說thuyết 有hữu 因nhân 果quả 言ngôn 者giả 。 謂vị 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 合hợp 觸xúc 。 六lục 處xứ 為vi 因nhân 。 受thọ 為vi 其kỳ 果quả 。 離ly 內nội 六lục 處xứ 。 無vô 三tam 和hòa 故cố 。 從tùng 三tam 和hòa 生sanh 樂nhạo/nhạc/lạc 苦khổ 等đẳng 故cố 。 說thuyết 有hữu 雜tạp 染nhiễm 雜tạp 染nhiễm 言ngôn 者giả 。 謂vị 三tam 和hòa 觸xúc 。 為vi 受thọ 因nhân 故cố 。 希hy 求cầu 方phương 便tiện 。 生sanh 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 彼bỉ 於ư 爾nhĩ 時thời 。 願nguyện 生sanh 自tự 識thức 。 為vi 辯biện 此thử 門môn 領lãnh 納nạp 差sai 別biệt 。 舉cử 所sở 依y 根căn 及cập 所sở 取thủ 境cảnh 。 即tức 於ư 此thử 事sự 。 如như 實thật 見kiến 知tri 。 便tiện 得đắc 離ly 染nhiễm 。 說thuyết 有hữu 各các 別biệt 言ngôn 者giả 。 謂vị 辯biện 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 合hợp 性tánh 。 為vi 受thọ 起khởi 因nhân 從tùng 此thử 生sanh 愛ái 。 非phi 諸chư 眼nhãn 色sắc 皆giai 眼nhãn 識thức 因nhân 。 非phi 諸chư 眼nhãn 識thức 皆giai 眼nhãn 色sắc 果quả 。 又hựu 如như 重trọng 擔đảm 。 與dữ 荷hà 擔đảm 者giả 。 離ly 取thủ 蘊uẩn 擔đảm 。 雖tuy 無vô 荷hà 者giả 。 而nhi 契Khế 經Kinh 中trung 。 各các 別biệt 顯hiển 說thuyết 。 此thử 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 說thuyết 有hữu 斷đoạn 除trừ 言ngôn 者giả 。 謂vị 斷đoạn 雜tạp 染nhiễm 故cố 。 前tiền 說thuyết 希hy 求cầu 方phương 便tiện 生sanh 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 今kim 說thuyết 斷đoạn 彼bỉ 雜tạp 染nhiễm 即tức 名danh 斷đoạn 觸xúc 。 見kiến 稱xưng 事sự 故cố 。 名danh 如như 實thật 見kiến 。 及cập 說thuyết 聖thánh 道Đạo 安an 住trụ 所sở 緣duyên 。 說thuyết 有hữu 差sai 別biệt 言ngôn 者giả 。 謂vị 三tam 和hòa 觸xúc 。 非phi 一nhất 合hợp 故cố 。 不bất 可khả 如như 瓶bình 等đẳng 說thuyết 一nhất 有hữu 眾chúng 分phần/phân 。 如như 名danh 色sắc 等đẳng 。 亦diệc 有hữu 如như 是thị 。 所sở 說thuyết 義nghĩa 者giả 。 謂vị 如như 名danh 色sắc 六lục 處xứ 等đẳng 支chi 。 非phi 一nhất 法pháp 成thành 。 雖tuy 非phi 實thật 有hữu 。 而nhi 有hữu 如như 上thượng 所sở 說thuyết 諸chư 義nghĩa 。 此thử 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 故cố 無vô 有hữu 失thất 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 理lý 皆giai 不bất 成thành 。 且thả 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 。 說thuyết 名danh 為vi 觸xúc 。 如như 先tiên 已dĩ 破phá 。 謂vị 先tiên 已dĩ 說thuyết 。 非phi 彼bỉ 宗tông 中trung 不bất 許hứa 俱câu 起khởi 互hỗ 為vi 因nhân 果quả 義nghĩa 可khả 成thành 等đẳng 。 如như 是thị 所sở 執chấp 。 後hậu 更cánh 當đương 破phá 。 又hựu 眼nhãn 色sắc 等đẳng 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 。 於ư 受thọ 何hà 為vi 非phi 唯duy 因nhân 果quả 合hợp 即tức 能năng 有hữu 所sở 生sanh 。 如như 先tiên 已dĩ 辯biện 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 眼nhãn 色sắc 為vi 因nhân 。 生sanh 受thọ 等đẳng 果quả 。 如như 是thị 因nhân 果quả 。 應ưng 合hợp 生sanh 識thức 及cập 為vi 觸xúc 緣duyên 。 或hoặc 於ư 此thử 中trung 。 應ưng 說thuyết 差sai 別biệt 。 若nhược 言ngôn 無vô 處xứ 。 如như 是thị 說thuyết 故cố 。 謂vị 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 三tam 和hòa 合hợp 觸xúc 。 無vô 處xứ 說thuyết 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 為vi 因nhân 。 生sanh 受thọ 等đẳng 果quả 。 可khả 言ngôn 如như 是thị 因nhân 果quả 。 和hòa 合hợp 生sanh 識thức 及cập 觸xúc 。 是thị 故cố 不bất 應ưng 。 如như 是thị 說thuyết 者giả 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 有hữu 處xứ 說thuyết 故cố 。 即tức 此thử 經Kinh 說thuyết 。 受thọ 等đẳng 俱câu 生sanh 。 此thử 俱câu 生sanh 言ngôn 。 顯hiển 與dữ 識thức 等đẳng 同đồng 時thời 起khởi 義nghĩa 。 後hậu 當đương 成thành 立lập 。 然nhiên 彼bỉ 經kinh 說thuyết 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 眼nhãn 識thức 者giả 。 由do 識thức 是thị 彼bỉ 受thọ 等đẳng 所sở 依y 。 相tương/tướng 用dụng 強cường/cưỡng 故cố 。 世Thế 尊Tôn 慮lự 有hữu 執chấp 眼nhãn 色sắc 緣duyên 唯duy 生sanh 眼nhãn 識thức 。 故cố 此thử 經Kinh 說thuyết 。 眼nhãn 色sắc 為vi 因nhân 。 生sanh 受thọ 等đẳng 果quả 。 又hựu 伽già 他tha 說thuyết 。 眼nhãn 色sắc 二nhị 緣duyên 。 生sanh 諸chư 心tâm 所sở 。 足túc 為vi 明minh 證chứng 。 故cố 眼nhãn 色sắc 緣duyên 。 非phi 唯duy 生sanh 識thức 。 唯duy 執chấp 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 合hợp 故cố 。 名danh 觸xúc 生sanh 受thọ 。 理lý 定định 不bất 然nhiên 。 假giả 法pháp 無vô 能năng 及cập 不bất 定định 故cố 。 所sở 言ngôn 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 合hợp 觸xúc 。 六lục 處xứ 為vi 因nhân 。 離ly 內nội 六lục 處xứ 無vô 三tam 和hòa 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 豈khởi 不bất 離ly 境cảnh 及cập 識thức 隨tùy 一nhất 。 亦diệc 無vô 三tam 和hòa 。 非phi 諸chư 假giả 法pháp 三tam 事sự 合hợp 成thành 。 於ư 所sở 依y 中trung 。 隨tùy 闕khuyết 一nhất 種chủng 。 而nhi 得đắc 有hữu 假giả 。 猶do 如như 伊y 字tự 。 說thuyết 觸xúc 為vi 實thật 心tâm 所sở 法pháp 者giả 。 雖tuy 依y 根căn 境cảnh 及cập 識thức 而nhi 生sanh 。 然nhiên 內nội 六lục 處xứ 。 生sanh 用dụng 最tối 勝thắng 。 為vi 勝thắng 生sanh 因nhân 及cập 所sở 依y 故cố 。 所sở 以dĩ 偏thiên 說thuyết 。 即tức 由do 如như 是thị 殊thù 勝thắng 所sở 依y 。 標tiêu 六lục 觸xúc 名danh 。 謂vị 眼nhãn 等đẳng 觸xúc 假giả 法pháp 用dụng 既ký 無vô 。 如như 何hà 生sanh 受thọ 果quả 。 言ngôn 三tam 和hòa 觸xúc 為vi 受thọ 因nhân 故cố 。 希hy 求cầu 方phương 便tiện 生sanh 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 重trọng/trùng 言ngôn 無vô 用dụng 。 已dĩ 別biệt 說thuyết 故cố 。 謂vị 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 於ư 眼nhãn 於ư 色sắc 。 於ư 眼nhãn 識thức 中trung 。 起khởi 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 離ly 三tam 法pháp 外ngoại 。

復phục 有hữu 何hà 觸xúc 。 而nhi 後hậu 重trùng 說thuyết 於ư 眼nhãn 觸xúc 言ngôn 。 若nhược 謂vị 此thử 言ngôn 重trùng 說thuyết 眼nhãn 等đẳng 三tam 法pháp 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 性tánh 者giả 。 是thị 則tắc 不bất 應ưng 但đãn 言ngôn 眼nhãn 觸xúc 如như 眼nhãn 識thức 及cập 色sắc 非phi 獨độc 依y 彼bỉ 故cố 。 眼nhãn 色sắc 識thức 三tam 同đồng 作tác 假giả 觸xúc 所sở 依y 止chỉ 性tánh 。 等đẳng 無vô 差sai 別biệt 。 唯duy 言ngôn 眼nhãn 觸xúc 。 不bất 言ngôn 色sắc 觸xúc 及cập 眼nhãn 識thức 觸xúc 。 此thử 有hữu 何hà 因nhân 。 又hựu 彼bỉ 所sở 宗tông 。 由do 眼nhãn 及cập 色sắc 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 後hậu 方phương 生sanh 受thọ 。 眼nhãn 識thức 為vi 受thọ 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 隣lân 近cận 所sở 依y 。 非phi 眼nhãn 非phi 色sắc 。 是thị 則tắc 唯duy 應ưng 說thuyết 名danh 識thức 觸xúc 。 如như 何hà 反phản 說thuyết 為vi 眼nhãn 觸xúc 耶da 。 若nhược 謂vị 有hữu 無vô 定định 相tương 隨tùy 故cố 。 謂vị 若nhược 有hữu 彼bỉ 眼nhãn 等đẳng 六lục 處xứ 。 有hữu 眼nhãn 等đẳng 觸xúc 。 彼bỉ 無vô 觸xúc 無vô 如như 生sanh 盲manh 等đẳng 。 無vô 眼nhãn 等đẳng 觸xúc 由do 此thử 經Kinh 言ngôn 。 六lục 處xứ 緣duyên 觸xúc 。 以dĩ 有hữu 根căn 者giả 色sắc 識thức 合hợp 時thời 。 便tiện 說thuyết 有hữu 觸xúc 。 非phi 無vô 根căn 故cố 。 此thử 亦diệc 不bất 然nhiên 。 見kiến 有hữu 雖tuy 得đắc 眼nhãn 等đẳng 六lục 處xứ 。 而nhi 或hoặc 有hữu 時thời 諸chư 識thức 不bất 起khởi 。 則tắc 無vô 有hữu 觸xúc 。 如như 在tại 無vô 想tưởng 滅diệt 盡tận 定định 等đẳng 。 彼bỉ 位vị 無vô 心tâm 。 後hậu 當đương 成thành 立lập 。 故cố 約ước 有hữu 無vô 定định 相tương 隨tùy 者giả 。 唯duy 應ưng 依y 識thức 以dĩ 摽phiếu/phiêu 觸xúc 名danh 。 又hựu 心tâm 所sở 言ngôn 。 彼bỉ 應ưng 憶ức 念niệm 。 觸xúc 若nhược 定định 隨tùy 根căn 有hữu 無vô 者giả 。 應ưng 名danh 根căn 所sở 非phi 心tâm 所sở 法pháp 。 又hựu 生sanh 盲manh 等đẳng 。 若nhược 住trụ 意ý 地địa 。 有hữu 心tâm 位vị 中trung 。 既ký 有hữu 身thân 根căn 。 更cánh 何hà 所sở 闕khuyết 。 身thân 觸xúc 不bất 起khởi 。 非phi 有hữu 身thân 識thức 。 身thân 觸xúc 不bất 生sanh 。 見kiến 有hữu 身thân 根căn 。 而nhi 無vô 身thân 觸xúc 。 應ưng 知tri 彼bỉ 觸xúc 隨tùy 識thức 有hữu 無vô 。 不bất 隨tùy 根căn 境cảnh 識thức 是thị 生sanh 觸xúc 。 強cường/cưỡng 勝thắng 因nhân 故cố 。 應ưng 隨tùy 識thức 說thuyết 。 然nhiên 諸chư 契Khế 經Kinh 。 說thuyết 眼nhãn 等đẳng 觸xúc 。 知tri 別biệt 有hữu 觸xúc 體thể 。 是thị 心tâm 所sở 依y 眼nhãn 等đẳng 故cố 。 如như 眼nhãn 等đẳng 識thức 名danh 隨tùy 依y 說thuyết 。 其kỳ 理lý 極cực 成thành 。 故cố 不bất 應ưng 言ngôn 眼nhãn 等đẳng 六lục 觸xúc 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 和hòa 合hợp 為vi 性tánh 。 如như 別biệt 有hữu 觸xúc 雖tuy 依y 識thức 生sanh 而nhi 說thuyết 眼nhãn 觸xúc 。 我ngã 亦diệc 然nhiên 者giả 。 其kỳ 理lý 不bất 然nhiên 。 就tựu 勝thắng 因nhân 依y 說thuyết 觸xúc 名danh 故cố 。 或hoặc 復phục 略lược 去khứ 中trung 間gian 言ngôn 故cố 。 或hoặc 說thuyết 所sở 依y 。 所sở 依y 眼nhãn 故cố 。 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 於ư 眼nhãn 於ư 色sắc 。 於ư 眼nhãn 識thức 中trung 。 起khởi 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 由do 此thử 已dĩ 說thuyết 眼nhãn 色sắc 識thức 三tam 因nhân 果quả 合hợp 性tánh 。 以dĩ 根căn 境cảnh 識thức 隨tùy 相tương/tướng 繫hệ 屬thuộc 。 次thứ 第đệ 說thuyết 故cố 。 若nhược 異dị 此thử 者giả 。 應ưng 次thứ 第đệ 說thuyết 眼nhãn 等đẳng 六lục 根căn 。 六lục 境cảnh 六lục 識thức 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 於ư 眼nhãn 觸xúc 中trung 起khởi 雜tạp 染nhiễm 者giả 。 此thử 言ngôn 何hà 義nghĩa 。 若nhược 謂vị 此thử 言ngôn 顯hiển 於ư 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 合hợp 性tánh 起khởi 雜tạp 染nhiễm 義nghĩa 。 此thử 義nghĩa 非phi 理lý 。 由do 次thứ 第đệ 說thuyết 根căn 境cảnh 識thức 三tam 。 已dĩ 顯hiển 彼bỉ 故cố 。 或hoặc 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 於ư 眼nhãn 識thức 中trung 。 起khởi 諸chư 雜tạp 染nhiễm 。 即tức 已dĩ 成thành 立lập 。 眼nhãn 色sắc 識thức 三tam 因nhân 果quả 合hợp 性tánh 。 非phi 無vô 根căn 境cảnh 而nhi 有hữu 識thức 故cố 。 於ư 識thức 起khởi 染nhiễm 。 即tức 於ư 三tam 和hòa 。 豈khởi 不bất 前tiền 言ngôn 。 非phi 諸chư 眼nhãn 識thức 皆giai 眼nhãn 色sắc 果quả 。 雖tuy 前tiền 有hữu 言ngôn 。 而nhi 無vô 實thật 義nghĩa 。 故cố 不bất 成thành 救cứu 。 彼bỉ 無vô 眼nhãn 識thức 非phi 眼nhãn 色sắc 果quả 。 以dĩ 執chấp 唯duy 有hữu 現hiện 在tại 法pháp 故cố 。 或hoặc 復phục 應ưng 說thuyết 。 彼bỉ 識thức 是thị 何hà 。 若nhược 識thức 有hữu 時thời 眼nhãn 色sắc 無vô 故cố 。 非phi 彼bỉ 果quả 者giả 。 則tắc 因nhân 果quả 性tánh 。 畢tất 竟cánh 應ưng 無vô 。 執chấp 非phi 並tịnh 故cố 。 既ký 諸chư 眼nhãn 識thức 。 皆giai 眼nhãn 色sắc 果quả 。 則tắc 於ư 眼nhãn 識thức 起khởi 雜tạp 染nhiễm 言ngôn 。 便tiện 已dĩ 成thành 立lập 。 眼nhãn 色sắc 識thức 三tam 因nhân 果quả 合hợp 性tánh 。 何hà 須tu 重trùng 說thuyết 。 此thử 由do 汝nhữ 等đẳng 於ư 法pháp 性tánh 。 相tương/tướng 不bất 善thiện 度độ 量lương 。 輒triếp 率suất 己kỷ 情tình 。 釋thích 佛Phật 經Kinh 義nghĩa 。 致trí 斯tư 迷mê 惑hoặc 。 是thị 故cố 汝nhữ 等đẳng 。 應ưng 更cánh 精tinh 勤cần 於ư 法pháp 性tánh 相tướng 求cầu 無vô 倒đảo 解giải 。 言ngôn 彼bỉ 爾nhĩ 時thời 願nguyện 生sanh 自tự 識thức 為vi 辯biện 此thử 門môn 領lãnh 納nạp 差sai 別biệt 。 舉cử 所sở 依y 根căn 所sở 取thủ 境cảnh 者giả 。 識thức 且thả 可khả 爾nhĩ 。 根căn 境cảnh 應ưng 思tư 。 彼bỉ 二nhị 云vân 何hà 令linh 受thọ 差sai 別biệt 。 如như 前tiền 已dĩ 辯biện 。 彼bỉ 受thọ 起khởi 時thời 。 根căn 境cảnh 體thể 滅diệt 。 無vô 生sanh 用dụng 故cố 。 雜tạp 染nhiễm 既ký 有hữu 過quá 離ly 染nhiễm 亦diệc 不bất 成thành 。 如như 破phá 彼bỉ 說thuyết 雜tạp 染nhiễm 道Đạo 理lý 。 准chuẩn 此thử 應ưng 破phá 彼bỉ 各các 別biệt 言ngôn 。 謂vị 辯biện 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 合hợp 性tánh 為vi 受thọ 起khởi 因nhân 。 及cập 生sanh 愛ái 等đẳng 。 所sở 立lập 重trọng 擔đảm 荷hà 擔đảm 者giả 喻dụ 。 於ư 證chứng 彼bỉ 義nghĩa 。 無vô 所sở 堪kham 能năng 。 以dĩ 有hữu 未vị 來lai 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 性tánh 。 名danh 為vi 重trọng 擔đảm 。 非phi 荷hà 擔đảm 者giả 。 現hiện 在tại 取thủ 蘊uẩn 名danh 荷hà 者giả 故cố 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。

已dĩ 捨xả 於ư 重trọng 擔đảm 。 後hậu 不bất 復phục 更cánh 取thủ 。

取thủ 重trọng 擔đảm 為vi 苦khổ 。 捨xả 重trọng 擔đảm 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 。

此thử 有hữu 荷hà 者giả 異dị 於ư 重trọng 擔đảm 。 彼bỉ 無vô 觸xúc 性tánh 離ly 根căn 境cảnh 識thức 。 故cố 所sở 立lập 喻dụ 。 於ư 義nghĩa 無vô 能năng 。 有hữu 餘dư 別biệt 釋thích 此thử 各các 別biệt 言ngôn 。 非phi 別biệt 說thuyết 故cố 。 則tắc 別biệt 有hữu 體thể 。 如như 外ngoại 處xứ 中trung 第đệ 六lục 法pháp 處xứ 已dĩ 攝nhiếp 六lục 受thọ 及cập 六lục 愛ái 身thân 。 雖tuy 別biệt 建kiến 立lập 。 而nhi 無vô 別biệt 體thể 。 如như 是thị 雖tuy 無vô 根căn 境cảnh 識thức 外ngoại 六lục 觸xúc 身thân 體thể 。 而nhi 亦diệc 別biệt 說thuyết 六lục 種chủng 觸xúc 身thân 。 斯tư 有hữu 何hà 過quá 。 此thử 亦diệc 非phi 理lý 。 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 離ly 受thọ 愛ái 外ngoại 有hữu 餘dư 法pháp 處xứ 。 可khả 得đắc 別biệt 說thuyết 。 離ly 根căn 境cảnh 識thức 。 無vô 別biệt 三tam 和hòa 可khả 別biệt 說thuyết 故cố 。 言ngôn 斷đoạn 雜tạp 染nhiễm 故cố 名danh 斷đoạn 者giả 。 如như 雜tạp 染nhiễm 中trung 義nghĩa 准chuẩn 應ưng 破phá 。 謂vị 雜tạp 染nhiễm 中trung 。 已dĩ 廣quảng 成thành 立lập 。 離ly 眼nhãn 等đẳng 外ngoại 有hữu 觸xúc 雜tạp 染nhiễm 。 由do 彼bỉ 斷đoạn 故cố 三tam 受thọ 永vĩnh 斷đoạn 。 非phi 由do 眼nhãn 等đẳng 因nhân 果quả 合hợp 性tánh 雜tạp 染nhiễm 斷đoạn 故cố 三tam 受thọ 永vĩnh 斷đoạn 。 言ngôn 見kiến 稱xưng 事sự 名danh 如như 實thật 見kiến 。 及cập 說thuyết 聖thánh 道Đạo 住trụ 所sở 緣duyên 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 虛hư 假giả 事sự 見kiến 非phi 證chứng 實thật 故cố 。 豈khởi 名danh 如như 實thật 。 既ký 非phi 如như 實thật 。 何hà 名danh 聖thánh 道Đạo 安an 住trụ 所sở 緣duyên 。 若nhược 非phi 聖thánh 道Đạo 安an 住trụ 所sở 緣duyên 。 何hà 能năng 永vĩnh 斷đoạn 觸xúc 食thực 三tam 受thọ 。 言ngôn 三tam 和hòa 觸xúc 非phi 一nhất 合hợp 故cố 。 不bất 可khả 如như 瓶bình 說thuyết 眾chúng 分phần/phân 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 見kiến 非phi 一nhất 合hợp 亦diệc 別biệt 說thuyết 故cố 。 猶do 如như 有hữu 說thuyết 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 之chi 受thọ 想tưởng 等đẳng 眾chúng 分phần/phân 差sai 別biệt 。 言ngôn 如như 名danh 色sắc 六lục 處xứ 等đẳng 支chi 。 雖tuy 非phi 實thật 有hữu 而nhi 有hữu 如như 前tiền 所sở 說thuyết 諸chư 義nghĩa 。 故cố 無vô 失thất 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 非phi 審thẩm 宗tông 故cố 。 於ư 非phi 一nhất 事sự 立lập 一nhất 想tưởng 名danh 。 各các 別biệt 事sự 中trung 失thất 此thử 名danh 想tưởng 。 名danh 假giả 有hữu 相tương/tướng 。 如như 瓶bình 如như 行hành 。 或hoặc 如như 汝nhữ 執chấp 三tam 和hòa 觸xúc 等đẳng 。 名danh 色sắc 名danh 想tưởng 不bất 可khả 雜tạp 壞hoại 。 如như 觸xúc 法Pháp 界Giới 總tổng 別biệt 皆giai 有hữu 。 故cố 此thử 非phi 與dữ 汝nhữ 執chấp 觸xúc 同đồng 。 由do 斯tư 類loại 釋thích 六lục 處xứ 支chi 等đẳng 。 為vi 顯hiển 內nội 處xứ 唯duy 有hữu 六lục 故cố 。 立lập 六lục 處xứ 名danh 。 非phi 於ư 多đa 法pháp 立lập 一nhất 名danh 想tưởng 。 謂vị 為vi 六lục 處xứ 於ư 此thử 實thật 法pháp 名danh 色sắc 等đẳng 支chi 。 可khả 有hữu 勝thắng 義nghĩa 因nhân 果quả 等đẳng 說thuyết 。 非phi 於ư 汝nhữ 執chấp 假giả 有hữu 觸xúc 等đẳng 說thuyết 有hữu 勝thắng 義nghĩa 因nhân 果quả 等đẳng 言ngôn 。 故cố 彼bỉ 古cổ 昔tích 諸chư 大đại 論luận 師sư 。 所sở 立lập 諸chư 因nhân 。 理lý 善thiện 成thành 就tựu 。 由do 此thử 有hữu 觸xúc 。 是thị 別biệt 心tâm 所sở 。 一nhất 切thiết 心tâm 俱câu 。 理lý 極cực 成thành 立lập 。 此thử 既ký 成thành 立lập 。 上thượng 座tòa 所sở 言ngôn 。 大đại 地địa 唯duy 三tam 。 極cực 為vi 迷mê 謬mậu 。

云vân 何hà 成thành 立lập 。 前tiền 四tứ 法pháp 餘dư 實thật 有hữu 別biệt 體thể 。 是thị 大đại 地địa 法pháp 。 彼bỉ 彼bỉ 說thuyết 故cố 。 實thật 有hữu 別biệt 體thể 。 諸chư 心tâm 起khởi 時thời 。 皆giai 見kiến 有hữu 用dụng 。 由do 斯tư 理lý 證chứng 。 兩lưỡng 義nghĩa 皆giai 成thành 。 又hựu 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 欲dục 為vi 根căn 本bổn 。 作tác 意ý 引dẫn 生sanh 。 觸xúc 為vi 能năng 集tập 。 受thọ 為vi 隨tùy 流lưu 。 念niệm 為vi 增tăng 上thượng 。 定định 為vi 上thượng 首thủ 。 慧tuệ 為vi 最tối 勝thắng 。 解giải 脫thoát 堅kiên 固cố 涅Niết 槃Bàn 究cứu 竟cánh 。 想tưởng 思tư 二nhị 法pháp 。 不bất 說thuyết 自tự 成thành 。 故cố 此thử 經Kinh 中trung 略lược 而nhi 不bất 說thuyết 。 由do 定định 無vô 有hữu 心tâm 相tương 續tục 中trung 空không 無vô 取thủ 相tương/tướng 以dĩ 取thủ 境cảnh 相tướng 。 諸chư 心tâm 位vị 中trung 無vô 非phi 勝thắng 故cố 。 思tư 是thị 意ý 業nghiệp 。 有hữu 心tâm 皆giai 有hữu 。 由do 此thử 契Khế 經Kinh 。 現hiện 證chứng 欲dục 等đẳng 實thật 有hữu 別biệt 體thể 。 是thị 大đại 地địa 法pháp 。 然nhiên 上thượng 座tòa 言ngôn 。 此thử 經Kinh 所sở 說thuyết 。 是thị 不bất 了liễu 義nghĩa 。 故cố 不bất 可khả 依y 。 彼bỉ 云vân 何hà 知tri 是thị 不bất 了liễu 義nghĩa 。 彼bỉ 謂vị 色sắc 等đẳng 理lý 不bất 應ứng 用dụng 。 欲dục 為vi 根căn 本bổn 。 作tác 意ý 引dẫn 生sanh 。 觸xúc 為vi 能năng 集tập 。 然nhiên 此thử 經Kinh 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 言ngôn 。 故cố 應ưng 但đãn 依y 心tâm 心tâm 所sở 說thuyết 。 由do 斯tư 證chứng 是thị 。 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 此thử 說thuyết 不bất 然nhiên 。 非phi 所sở 許hứa 故cố 。 依y 一nhất 切thiết 法pháp 。 說thuyết 此thử 契Khế 經Kinh 。 不bất 但đãn 偏thiên 依y 心tâm 心tâm 所sở 說thuyết 。 為vi 令linh 弟đệ 子tử 酬thù 答đáp 外ngoại 道đạo 矯kiểu 詰cật 問vấn 詞từ 。 說thuyết 此thử 經Kinh 故cố 。 非phi 諸chư 外ngoại 道đạo 於ư 心tâm 心tâm 所sở 名danh 想tưởng 極cực 成thành 。 何hà 容dung 慮lự 彼bỉ 。 於ư 此thử 義nghĩa 中trung 。 善thiện 巧xảo 詰cật 問vấn 。 謂vị 諸chư 外ngoại 道đạo 。 聞văn 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 能năng 如như 實thật 覺giác 。 廣quảng 大đại 名danh 稱xưng 。 遍biến 諸chư 世thế 間gian 。 情tình 不bất 忍nhẫn 許hứa 。 彼bỉ 恆hằng 聚tụ 集tập 。 共cộng 設thiết 謀mưu 議nghị 。 言ngôn 大đại 沙Sa 門Môn 喬Kiều 答Đáp 摩Ma 氏thị 。 辯biện 才tài 無vô 滯trệ 。 敵địch 論luận 為vi 難nạn/nan 。 且thả 應ưng 詰cật 問vấn 。 彼bỉ 諸chư 弟đệ 子tử 。 仁nhân 者giả 大đại 師sư 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 具cụ 辯biện 析tích 智trí 。 所sở 說thuyết 云vân 何hà 。 且thả 一nhất 切thiết 法pháp 。 誰thùy 為vi 根căn 本bổn 。 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 誰thùy 為vi 究cứu 竟cánh 。 世Thế 尊Tôn 慮lự 有hữu 新tân 學học 苾Bật 芻Sô 欻hốt 遭tao 究cứu 問vấn 。 或hoặc 便tiện 惶hoàng 亂loạn 。 為vi 防phòng 斯tư 恥sỉ 。 預dự 說thuyết 此thử 經Kinh 。 應ưng 知tri 此thử 中trung 言ngôn 一nhất 切thiết 法pháp 。 欲dục 為vi 本bổn 者giả 。 一nhất 切thiết 流lưu 轉chuyển 。 皆giai 以dĩ 希hy 求cầu 為vi 種chủng 子tử 故cố 。 謂vị 於ư 諸chư 法pháp 。 生sanh 覺giác 了liễu 心tâm 。 並tịnh 以dĩ 希hy 求cầu 為vi 根căn 本bổn 故cố 。 如như 生sanh 順thuận 起khởi 緣duyên 一nhất 切thiết 心tâm 。 故cố 說thuyết 諸chư 法pháp 欲dục 為vi 根căn 本bổn 。 一nhất 切thiết 法pháp 中trung 。 所sở 有hữu 了liễu 別biệt 。 皆giai 由do 作tác 意ý 方phương 便tiện 引dẫn 起khởi 。 故cố 說thuyết 諸chư 法pháp 作tác 意ý 引dẫn 生sanh 。 言ngôn 一nhất 切thiết 法pháp 。 觸xúc 能năng 集tập 者giả 。 諸chư 法pháp 皆giai 與dữ 觸xúc 為vi 能năng 集tập 。 根căn 境cảnh 識thức 三tam 和hòa 合hợp 生sanh 故cố 。 言ngôn 一nhất 切thiết 法pháp 。 受thọ 隨tùy 流lưu 者giả 。 諸chư 受thọ 隨tùy 順thuận 一nhất 切thiết 法pháp 流lưu 。 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 苦khổ 等đẳng 。 隨tùy 愛ái 非phi 愛ái 及cập 俱câu 相tương 違vi 。 別biệt 境cảnh 轉chuyển 故cố 。 或hoặc 一nhất 切thiết 法pháp 。 隨tùy 受thọ 而nhi 流lưu 。 意ý 顯hiển 諸chư 法pháp 隨tùy 受thọ 行hành 相tương/tướng 差sai 別biệt 而nhi 轉chuyển 。 為vi 境cảnh 性tánh 故cố 。 言ngôn 一nhất 切thiết 法pháp 。 念niệm 增tăng 上thượng 者giả 。 謂vị 由do 念niệm 力lực 。 於ư 諸chư 所sở 緣duyên 。 不bất 忘vong 失thất 故cố 。 由do 此thử 故cố 說thuyết 念niệm 為vi 遍biến 行hành 。 守thủ 門môn 防phòng 邏la 。 言ngôn 一nhất 切thiết 法pháp 。 定định 上thượng 首thủ 者giả 。 謂vị 三tam 摩ma 地địa 。 能năng 繫hệ 縛phược 心tâm 。 令linh 於ư 所sở 緣duyên 安an 住trụ 不bất 散tán 。 令linh 心tâm 於ư 境cảnh 專chuyên 一nhất 審thẩm 慮lự 。 故cố 名danh 為vi 定định 。 此thử 於ư 制chế 心tâm 威uy 力lực 最tối 勝thắng 。 故cố 言ngôn 上thượng 首thủ 。 心tâm 性tánh 雖tuy 躁táo 。 由do 定định 所sở 持trì 。 不bất 速tốc 背bối/bội 此thử 往vãng 餘dư 流lưu 散tán 。 由do 此thử 契Khế 經Kinh 。 說thuyết 心tâm 如như 電điện 說thuyết 定định 堅kiên 固cố 。 猶do 若nhược 金kim 剛cang 。 言ngôn 一nhất 切thiết 法pháp 。 慧tuệ 最tối 勝thắng 者giả 。 諸chư 法pháp 性tánh 相tướng 。 雖tuy 極cực 甚thậm 深thâm 。 般Bát 若Nhã 堅kiên 明minh 。 皆giai 能năng 洞đỗng 照chiếu 。 故cố 言ngôn 最tối 勝thắng 。 或hoặc 復phục 般Bát 若Nhã 出xuất 過quá 諸chư 法pháp 。 故cố 名danh 最tối 勝thắng 。 勝thắng 是thị 過quá 義nghĩa 。 世thế 俗tục 於ư 過quá 。 說thuyết 為vi 勝thắng 故cố 。 此thử 中trung 意ý 說thuyết 。 唯duy 有hữu 般Bát 若Nhã 。 遍biến 照chiếu 所sở 知tri 。 尚thượng 有hữu 餘dư 力lực 。 於ư 一nhất 切thiết 法pháp 。 能năng 了liễu 別biệt 中trung 。 邪tà 正chánh 勝thắng 解giải 。 力lực 最tối 堅kiên 固cố 。 由do 是thị 印ấn 定định 諸chư 境cảnh 勝thắng 因nhân 。 故cố 言ngôn 諸chư 法pháp 解giải 脫thoát 堅kiên 固cố 。 解giải 脫thoát 即tức 是thị 勝thắng 解giải 異dị 名danh 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 生sanh 死tử 流lưu 轉chuyển 。 心tâm 境cảnh 展triển 轉chuyển 。 相tương 續tục 無vô 邊biên 。 唯duy 有hữu 涅Niết 槃Bàn 。 為vi 其kỳ 究cứu 竟cánh 。 故cố 言ngôn 諸chư 法pháp 涅Niết 槃Bàn 究cứu 竟cánh 。 由do 如như 是thị 釋thích 。 一nhất 切thiết 法pháp 言ngôn 。 攝nhiếp 法pháp 周chu 盡tận 。 更cánh 無vô 異dị 趣thú 。 由do 斯tư 證chứng 此thử 。 是thị 了liễu 義nghĩa 經kinh 。 決quyết 定định 可khả 依y 。 證chứng 前tiền 兩lưỡng 義nghĩa 。 此thử 中trung 欲dục 者giả 。 思tư 行hành 蘊uẩn 中trung 。 已dĩ 引dẫn 聖thánh 言ngôn 。 成thành 立lập 別biệt 有hữu 。 謂vị 如như 經kinh 說thuyết 。 彼bỉ 有hữu 如như 是thị 。 信tín 欲dục 勤cần 安an 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 諸chư 心tâm 起khởi 時thời 。 皆giai 見kiến 有hữu 用dụng 。 證chứng 知tri 欲dục 是thị 大đại 地địa 法pháp 性tánh 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 一nhất 切thiết 流lưu 轉chuyển 。 皆giai 以dĩ 希hy 求cầu 為vi 種chủng 子tử 故cố 。 謂vị 心tâm 用dụng 欲dục 。 作tác 俱câu 起khởi 緣duyên 。 一nhất 切thiết 境cảnh 中trung 。 恆hằng 流lưu 轉chuyển 故cố 。 然nhiên 上thượng 座tòa 言ngôn 。 此thử 欲dục 決quyết 定định 非phi 大đại 地địa 法pháp 。 阿a 闡xiển 地địa 迦ca 經kinh 所sở 說thuyết 故cố 。 此thử 言ngôn 非phi 理lý 。 依y 巧xảo 便tiện 欲dục 言ngôn 非phi 有hữu 欲dục 。 故cố 無vô 斯tư 過quá 。 若nhược 言ngôn 斯tư 理lý 他tha 亦diệc 應ưng 同đồng 。 謂vị 他tha 亦diệc 言ngôn 。 依y 全toàn 無vô 欲dục 。 說thuyết 非phi 有hữu 故cố 。 此thử 理lý 不bất 同đồng 。 彼bỉ 於ư 餘dư 境cảnh 。 有hữu 所sở 樂lạc 欲dục 。 現hiện 可khả 得đắc 故cố 。 謂vị 彼bỉ 現hiện 於ư 。 可khả 愛ái 樂nhạo 事sự 。 定định 有hữu 希hy 求cầu 。 而nhi 得đắc 說thuyết 為vi 非phi 有hữu 欲dục 者giả 。 故cố 知tri 此thử 依y 巧xảo 便tiện 欲dục 說thuyết 。 如như 言ngôn 非phi 信tín 世thế 間gian 亦diệc 於ư 不bất 仁nhân 孝hiếu 子tử 說thuyết 為vi 非phi 子tử 。 故cố 非phi 有hữu 言ngôn 。 未vị 為vi 定định 證chứng 。 於ư 境cảnh 無vô 欲dục 心tâm 必tất 不bất 生sanh 。 故cố 此thử 定định 應ưng 是thị 大đại 地địa 法pháp 。 慧tuệ 別biệt 有hữu 體thể 。 諸chư 經kinh 說thuyết 故cố 。 心tâm 了liễu 境cảnh 時thời 。 必tất 有hữu 簡giản 擇trạch 。 用dụng 微vi 劣liệt 者giả 。 便tiện 不bất 覺giác 知tri 。 故cố 慧tuệ 定định 應ưng 是thị 大đại 地địa 法pháp 。 然nhiên 上thượng 座tòa 說thuyết 。 慧tuệ 於ư 無vô 明minh 疑nghi 俱câu 心tâm 品phẩm 。 相tương/tướng 用dụng 無vô 故cố 。 非phi 大đại 地địa 法pháp 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 智trí 與dữ 無vô 智trí 。 猶do 豫dự 決quyết 定định 。 理lý 不bất 應ưng 俱câu 。 此thử 說thuyết 不bất 然nhiên 。 邪tà 見kiến 心tâm 品phẩm 。 與dữ 無vô 明minh 俱câu 。 理lý 極cực 成thành 故cố 。 非phi 無vô 癡si 心tâm 可khả 有hữu 邪tà 見kiến 。 故cố 邪tà 見kiến 品phẩm 。 定định 有hữu 無vô 明minh 。 不bất 共cộng 無vô 明minh 。 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 。 云vân 何hà 有hữu 慧tuệ 。 且thả 許hứa 無vô 智trí 。 與dữ 智trí 相tương 應ứng 。 其kỳ 理lý 成thành 立lập 。 此thử 既ký 成thành 立lập 。 不bất 共cộng 無vô 明minh 。 相tương 應ứng 心tâm 品phẩm 。 亦diệc 應ưng 有hữu 慧tuệ 。 但đãn 微vi 劣liệt 故cố 。 相tướng 不bất 明minh 了liễu 。 由do 此thử 類loại 釋thích 。 亦diệc 與dữ 疑nghi 俱câu 。 若nhược 疑nghi 相tương 應ứng 全toàn 無vô 慧tuệ 者giả 。 云vân 何hà 得đắc 有hữu 。 二nhị 品phẩm 推thôi 尋tầm 。 於ư 二nhị 品phẩm 中trung 。 差sai 別biệt 簡giản 擇trạch 。 推thôi 尋tầm 理lý 趣thú 。 乃nãi 成thành 疑nghi 故cố 。 念niệm 體thể 別biệt 有hữu 。 亦diệc 如như 經kinh 說thuyết 。 心tâm 了liễu 境cảnh 時thời 。 必tất 有hữu 明minh 記ký 。 亦diệc 由do 微vi 劣liệt 。 有hữu 不bất 覺giác 知tri 。 故cố 念niệm 定định 應ưng 是thị 大đại 地địa 法pháp 。 然nhiên 上thượng 座tòa 言ngôn 。 此thử 念niệm 決quyết 定định 。 非phi 大đại 地địa 法pháp 。 契Khế 經Kinh 說thuyết 有hữu 失thất 念niệm 心tâm 故cố 。 失thất 謂vị 亡vong 失thất 。 又hựu 見kiến 多đa 於ư 過quá 去khứ 境cảnh 上thượng 。 施thi 設thiết 念niệm 故cố 。 然nhiên 於ư 彼bỉ 境cảnh 。 即tức 智trí 行hành 相tương/tướng 明minh 記ký 而nhi 轉chuyển 。 故cố 無vô 別biệt 念niệm 。 此thử 說thuyết 不bất 然nhiên 。 如như 前tiền 說thuyết 故cố 。 非phi 巧xảo 便tiện 念niệm 名danh 為vi 失thất 念niệm 。 如như 狂cuồng 亂loạn 心tâm 名danh 為vi 失thất 心tâm 。 或hoặc 念niệm 微vi 劣liệt 。 名danh 為vi 失thất 念niệm 。 如như 迷mê 悶muộn 等đẳng 。 名danh 失thất 想tưởng 思tư 。 既ký 見kiến 多đa 於ư 過quá 去khứ 境cảnh 上thượng 。 施thi 設thiết 有hữu 念niệm 。 便tiện 於ư 現hiện 在tại 所sở 緣duyên 境cảnh 上thượng 。 有hữu 念niệm 極cực 成thành 。 非phi 於ư 現hiện 境cảnh 曾tằng 無vô 明minh 記ký 。 後hậu 於ư 過quá 去khứ 有hữu 憶ức 念niệm 生sanh 。 言ngôn 於ư 彼bỉ 境cảnh 。 即tức 智trí 行hành 相tương/tướng 明minh 記ký 而nhi 轉chuyển 。 無vô 別biệt 念niệm 者giả 。 理lý 亦diệc 不bất 然nhiên 。 覺giác 察sát 明minh 記ký 。 行hành 相tương/tướng 別biệt 故cố 。 於ư 境cảnh 覺giác 察sát 重trọng/trùng 審thẩm 名danh 智trí 。 不bất 忘vong 失thất 因nhân 。 明minh 記ký 名danh 念niệm 。 故cố 有hữu 說thuyết 言ngôn 。 於ư 所sở 受thọ 境cảnh 。 令linh 心tâm 不bất 忘vong 。 明minh 記ký 為vi 念niệm 。 若nhược 執chấp 如như 是thị 明minh 記ký 行hành 相tương/tướng 。 即tức 智trí 行hành 相tương/tướng 。 無vô 別biệt 念niệm 者giả 。 受thọ 等đẳng 亦diệc 應ưng 無vô 別biệt 有hữu 體thể 。 謂vị 亦diệc 可khả 言ngôn 。 即tức 智trí 行hành 相tương/tướng 。 領lãnh 納nạp 而nhi 轉chuyển 。 無vô 別biệt 有hữu 受thọ 。 餘dư 亦diệc 應ưng 然nhiên 。 即tức 為vi 非phi 理lý 。 又hựu 彼bỉ 唯duy 許hứa 心tâm 所sở 有hữu 三tam 。 智trí 體thể 亦diệc 無vô 。 何hà 獨độc 無vô 念niệm 。 說thuyết 念niệm 即tức 智trí 。 但đãn 有hữu 虛hư 言ngôn 。 又hựu 阿a 笈cấp 摩ma 。 證chứng 念niệm 非phi 智trí 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 住trụ 正chánh 念niệm 者giả 。 便tiện 住trụ 正chánh 知tri 。 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 具cụ 正chánh 知tri 者giả 。 便tiện 具cụ 正chánh 念niệm 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 所sở 說thuyết 寔thật 多đa 。 若nhược 念niệm 即tức 智trí 。 契Khế 經Kinh 應ưng 言ngôn 。 住trụ 正chánh 念niệm 者giả 。 便tiện 住trụ 正chánh 念niệm 。 具cụ 正chánh 知tri 者giả 。 便tiện 具cụ 正chánh 知tri 。 如như 是thị 所sở 言ngôn 。 有hữu 何hà 別biệt 義nghĩa 。 若nhược 念niệm 唯duy 緣duyên 過quá 去khứ 境cảnh 者giả 。 如như 何hà 失thất 念niệm 知tri 現hiện 他tha 心tâm 。 或hoặc 復phục 如như 何hà 緣duyên 涅Niết 槃Bàn 智trí 。 滅diệt 等đẳng 行hành 轉chuyển 。 而nhi 名danh 失thất 念niệm 。 又hựu 緣duyên 未vị 來lai 。 死tử 生sanh 智trí 等đẳng 。 如như 何hà 失thất 念niệm 。 成thành 力lực 明minh 通thông 。 如như 斯tư 等đẳng 類loại 。 為vi 過quá 茲tư 甚thậm 。 故cố 諸chư 心tâm 品phẩm 。 皆giai 與dữ 念niệm 俱câu 。

說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 順Thuận 正Chánh 理Lý 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập