阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 藏Tạng 顯Hiển 宗Tông 論Luận
Quyển 26
尊Tôn 者Giả 眾Chúng 賢Hiền 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 顯hiển 宗tông 論luận 卷quyển 。 第đệ 二nhị 十thập 六lục

尊tôn 者giả 眾chúng 賢hiền 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 辯biện 隨tùy 眠miên 品phẩm 第đệ 六lục 之chi 二nhị 。

九cửu 十thập 八bát 隨tùy 眠miên 中trung 。 幾kỷ 由do 所sở 緣duyên 故cố 隨tùy 增tăng 。 幾kỷ 由do 相tương 應ứng 故cố 隨tùy 增tăng 。 頌tụng 曰viết 。

未vị 斷đoạn 遍biến 隨tùy 眠miên 。 於ư 自tự 地địa 一nhất 切thiết 。

非phi 遍biến 於ư 自tự 部bộ 。 所sở 緣duyên 故cố 隨tùy 增tăng 。

非phi 無vô 漏lậu 上thượng 緣duyên 。 無vô 攝nhiếp 有hữu 違vi 故cố 。

隨tùy 於ư 相tương 應ứng 法pháp 。 相tương 應ứng 故cố 隨tùy 增tăng 。

論luận 曰viết 。 遍biến 行hành 隨tùy 眠miên 差sai 別biệt 有hữu 二nhị 。 謂vị 於ư 自tự 界giới 地địa 他tha 界giới 地địa 遍biến 行hành 。 不bất 遍biến 隨tùy 眠miên 差sai 別biệt 亦diệc 二nhị 。 謂vị 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 緣duyên 。 且thả 遍biến 行hành 中trung 自tự 界giới 地địa 者giả 。 普phổ 於ư 五ngũ 部bộ 自tự 界giới 地địa 法pháp 所sở 緣duyên 隨tùy 增tăng 。 不bất 遍biến 行hành 中trung 有hữu 漏lậu 緣duyên 者giả 。 唯duy 於ư 自tự 部bộ 自tự 界giới 地địa 法pháp 所sở 緣duyên 隨tùy 增tăng 。 不bất 遍biến 行hành 中trung 無vô 漏lậu 緣duyên 者giả 。 及cập 遍biến 行hành 中trung 他tha 界giới 緣duyên 者giả 。 於ư 所sở 緣duyên 境cảnh 無vô 隨tùy 增tăng 義nghĩa 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 所sở 緣duyên 境cảnh 非phi 所sở 攝nhiếp 受thọ 及cập 相tương 違vi 故cố 。 謂vị 若nhược 有hữu 法pháp 為vi 此thử 地địa 中trung 身thân 見kiến 及cập 愛ái 攝nhiếp 為vì 己kỷ 有hữu 。 可khả 有hữu 為vi 此thử 身thân 見kiến 愛ái 地địa 中trung 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 所sở 緣duyên 隨tùy 增tăng 理lý 。 言ngôn 隨tùy 增tăng 者giả 。 謂vị 諸chư 隨tùy 眠miên 於ư 此thử 法Pháp 中trung 。 隨tùy 住trụ 增tăng 長trưởng 。 即tức 是thị 隨tùy 縛phược 增tăng 惛hôn 滯trệ 義nghĩa 。 如như 衣y 有hữu 潤nhuận 塵trần 隨tùy 住trụ 中trung 。 如như 有hữu 潤nhuận 田điền 。 種chủng 子tử 增tăng 長trưởng 。 非phi 諸chư 無vô 漏lậu 及cập 上thượng 地địa 法pháp 為vi 諸chư 下hạ 身thân 見kiến 愛ái 攝nhiếp 為vì 己kỷ 有hữu 故cố 。 緣duyên 彼bỉ 下hạ 惑hoặc 非phi 所sở 緣duyên 隨tùy 增tăng 。 以dĩ 不bất 隨tùy 縛phược 增tăng 惛hôn 滯trệ 故cố 。 若nhược 下hạ 地địa 生sanh 求cầu 上thượng 地địa 等đẳng 。 是thị 善thiện 法Pháp 欲dục 。 非phi 謂vị 染nhiễm 污ô 。 為vi 求cầu 離ly 染nhiễm 此thử 欲dục 生sanh 故cố 。 聖thánh 道Đạo 涅Niết 槃Bàn 及cập 上thượng 地địa 法pháp 與dữ 能năng 緣duyên 彼bỉ 下hạ 惑hoặc 相tương 違vi 。 故cố 彼bỉ 二nhị 亦diệc 無vô 所sở 緣duyên 隨tùy 增tăng 理lý 。 如như 於ư 炎diễm 石thạch 足túc 不bất 隨tùy 住trụ 。 如như 火hỏa 焰diễm 中trung 鵝nga 不bất 增tăng 長trưởng 。 此thử 隨tùy 眠miên 起khởi 。 親thân 由do 所sở 依y 。 然nhiên 正chánh 起khởi 時thời 兼kiêm 託thác 彼bỉ 境cảnh 。 如như 是thị 已dĩ 辯biện 所sở 緣duyên 隨tùy 增tăng 。 隨tùy 何hà 隨tùy 眠miên 。 於ư 相tương 應ứng 法pháp 。 由do 相tương 應ứng 故cố 。 於ư 彼bỉ 隨tùy 增tăng 。 所sở 說thuyết 隨tùy 增tăng 。 謂vị 至chí 未vị 斷đoạn 。 故cố 初sơ 頌tụng 首thủ 摽phiếu/phiêu 未vị 斷đoạn 言ngôn 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 諸chư 緣duyên 無vô 漏lậu 他tha 界giới 地địa 煩phiền 惱não 唯duy 相tương 應ứng 隨tùy 增tăng 。 諸chư 緣duyên 有hữu 漏lậu 自tự 界giới 地địa 遍biến 具cụ 有hữu 所sở 緣duyên 相tương 應ứng 隨tùy 增tăng 。 去khứ 來lai 隨tùy 眠miên 有hữu 隨tùy 增tăng 不phủ 。 應ưng 言ngôn 定định 有hữu 。 能năng 發phát 得đắc 故cố 。 若nhược 異dị 此thử 者giả 。 諸chư 異dị 生sanh 類loại 。 無vô 染nhiễm 心tâm 位vị 應ưng 離ly 隨tùy 眠miên 。 然nhiên 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 幼ấu 稚trĩ 童đồng 子tử 嬰anh 孩hài 眠miên 病bệnh 。 雖tuy 無vô 染nhiễm 欲dục 而nhi 有hữu 欲dục 貪tham 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 故cố 說thuyết 隨tùy 增tăng 。 乃nãi 至chí 未vị 斷đoạn 。 若nhược 彼bỉ 已dĩ 斷đoạn 。 即tức 無vô 所sở 緣duyên 。 相tương 應ứng 隨tùy 增tăng 隨tùy 眠miên 寧ninh 有hữu 。 彼bỉ 猶do 不bất 失thất 隨tùy 眠miên 相tương/tướng 故cố 。 謂vị 由do 對đối 治trị 壞hoại 其kỳ 勢thế 力lực 。 故cố 不bất 隨tùy 增tăng 。 然nhiên 彼bỉ 隨tùy 眠miên 體thể 相tướng 不bất 失thất 。 故cố 言ngôn 猶do 有hữu 。 或hoặc 據cứ 曾tằng 當đương 有hữu 此thử 用dụng 故cố 。 今kim 雖tuy 無vô 用dụng 亦diệc 號hiệu 隨tùy 眠miên 。 如như 失thất 國quốc 王vương 猶do 存tồn 王vương 號hiệu 。 工công 匠tượng 停đình 作tác 其kỳ 名danh 尚thượng 存tồn 。 九cửu 十thập 八bát 隨tùy 眠miên 中trung 。 幾kỷ 不bất 善thiện 幾kỷ 無vô 記ký 。 頌tụng 曰viết 。

上thượng 二nhị 界giới 隨tùy 眠miên 。 及cập 欲dục 身thân 邊biên 見kiến 。

彼bỉ 俱câu 癡si 無vô 記ký 。 所sở 餘dư 皆giai 不bất 善thiện 。

論luận 曰viết 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 一nhất 切thiết 隨tùy 眠miên 。 四tứ 支chi 五ngũ 支chi 定định 所sở 伏phục 故cố 。 無vô 有hữu 勢thế 力lực 。 招chiêu 異dị 熟thục 果quả 。 故cố 彼bỉ 皆giai 是thị 無vô 記ký 性tánh 攝nhiếp 。 若nhược 謂vị 彼bỉ 能năng 招chiêu 異dị 熟thục 果quả 。 應ưng 上thượng 二nhị 界giới 有hữu 非phi 愛ái 受thọ 。 染nhiễm 招chiêu 愛ái 受thọ 理lý 不bất 成thành 故cố 。 然nhiên 無vô 聖thánh 道Đạo 成thành 無vô 記ký 失thất 。 唯duy 有hữu 漏lậu 法pháp 有hữu 異dị 熟thục 故cố 。 此thử 種chủng 類loại 中trung 無vô 異dị 熟thục 者giả 。 方phương 可khả 說thuyết 為vi 無vô 記ký 性tánh 故cố 。 身thân 邊biên 二nhị 見kiến 及cập 相tương 應ứng 癡si 。 欲dục 界giới 繫hệ 者giả 亦diệc 無vô 記ký 性tánh 。 顛điên 倒đảo 轉chuyển 故cố 。 寧ninh 非phi 不bất 善thiện 。 且thả 有hữu 身thân 見kiến 。 順thuận 善thiện 行hành 故cố 。 違vi 斷đoạn 善thiện 故cố 。 定định 非phi 不bất 善thiện 。 愛ái 慢mạn 雖tuy 有hữu 順thuận 修tu 福phước 行hành 。 而nhi 由do 見kiến 力lực 引dẫn 彼bỉ 令linh 起khởi 。 又hựu 斷đoạn 善thiện 時thời 。 為vi 強cường/cưỡng 因nhân 故cố 背bối/bội 善thiện 友hữu 故cố 。 欲dục 俱câu 不bất 善thiện 邊biên 執chấp 見kiến 中trung 執chấp 斷đoạn 邊biên 者giả 。 計kế 生sanh 斷đoạn 故cố 。 不bất 違vi 涅Niết 槃Bàn 。 順thuận 厭yếm 離ly 門môn 。 故cố 非phi 不bất 善thiện 。 如như 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 若nhược 起khởi 此thử 見kiến 我ngã 於ư 一nhất 切thiết 。 皆giai 不bất 忍nhẫn 受thọ 。 當đương 知tri 此thử 見kiến 不bất 順thuận 貪tham 欲dục 隨tùy 順thuận 無vô 貪tham 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 於ư 諸chư 外ngoại 道đạo 。 諸chư 見kiến 趣thú 中trung 此thử 見kiến 最tối 勝thắng 。 謂vị 我ngã 不bất 有hữu 。 我ngã 所sở 亦diệc 不bất 有hữu 。 我ngã 當đương 不bất 有hữu 。 我ngã 所sở 當đương 不bất 有hữu 。 執chấp 常thường 邊biên 見kiến 順thuận 我ngã 見kiến 生sanh 。 是thị 無vô 記ký 理lý 如như 我ngã 見kiến 說thuyết 。 餘dư 欲dục 界giới 繫hệ 。 一nhất 切thiết 隨tùy 眠miên 。 與dữ 上thượng 相tương 違vi 。 皆giai 是thị 不bất 善thiện 。 於ư 此thử 不bất 善thiện 諸chư 隨tùy 眠miên 中trung 。 有hữu 幾kỷ 能năng 為vi 不bất 善thiện 根căn 體thể 。 頌tụng 曰viết 。

不bất 善thiện 根căn 欲dục 界giới 。 貪tham 瞋sân 不bất 善thiện 癡si 。

論luận 曰viết 。 唯duy 欲dục 界giới 繫hệ 一nhất 切thiết 貪tham 瞋sân 及cập 不bất 善thiện 癡si 不bất 善thiện 根căn 攝nhiếp 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 為vi 。 貪tham 瞋sân 癡si 三tam 。 不bất 善thiện 根căn 體thể 。 唯duy 不bất 善thiện 煩phiền 惱não 為vi 不bất 善thiện 法Pháp 。 根căn 名danh 不bất 善thiện 根căn 。 宗tông 義nghĩa 如như 是thị 。 豈khởi 不bất 一nhất 切thiết 已dĩ 生sanh 惡ác 法pháp 。 皆giai 為vi 後hậu 因nhân 。 非phi 唯duy 三tam 種chủng 無vô 越việt 二nhị 理lý 。 以dĩ 不bất 善thiện 根căn 翻phiên 對đối 善thiện 根căn 而nhi 建kiến 立lập 故cố 。 何hà 緣duyên 不bất 建kiến 立lập 不bất 慢mạn 等đẳng 善thiện 根căn 。 五ngũ 識thức 身thân 中trung 無vô 惡ác 慢mạn 等đẳng 可khả 翻phiên 對đối 故cố 。 又hựu 具cụ 五ngũ 義nghĩa 立lập 不bất 善thiện 根căn 。 謂vị 通thông 五ngũ 部bộ 遍biến 依y 六lục 識thức 。 是thị 隨tùy 眠miên 性tánh 發phát 惡ác 身thân 語ngữ 。 斷đoạn 善thiện 根căn 時thời 為vi 勝thắng 加gia 行hành 。 慢mạn 等đẳng 不bất 爾nhĩ 。 如như 不bất 善thiện 法Pháp 有hữu 不bất 善thiện 根căn 。 無vô 記ký 法pháp 中trung 有hữu 是thị 根căn 不phủ 。 亦diệc 有hữu 。 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

無vô 記ký 根căn 有hữu 三tam 。 無vô 記ký 愛ái 癡si 慧tuệ 。

非phi 餘dư 二nhị 高cao 故cố 。 外ngoại 方phương 立lập 四tứ 種chủng 。

中trung 愛ái 見kiến 慢mạn 癡si 。 三tam 定định 皆giai 癡si 故cố 。

論luận 曰viết 。 迦ca 濕thấp 彌di 羅la 國quốc 諸chư 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 。 說thuyết 無vô 記ký 根căn 。 亦diệc 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 諸chư 無vô 記ký 愛ái 癡si 慧tuệ 三tam 。 一nhất 切thiết 應ưng 知tri 無vô 記ký 根căn 攝nhiếp 。 慧tuệ 根căn 通thông 攝nhiếp 有hữu 覆phú 無vô 覆phú 。 根căn 是thị 因nhân 義nghĩa 。 無vô 覆phú 無vô 記ký 慧tuệ 亦diệc 能năng 為vi 因nhân 。 故cố 無vô 記ký 根căn 攝nhiếp 。 此thử 三tam 有hữu 力lực 生sanh 諸chư 無vô 記ký 。 何hà 緣duyên 疑nghi 慢mạn 非phi 無vô 記ký 根căn 。 疑nghi 二nhị 趣thú 轉chuyển 慢mạn 高cao 轉chuyển 故cố 。 謂vị 疑nghi 猶do 豫dự 二nhị 趣thú 動động 轉chuyển 。 故cố 不bất 立lập 根căn 。 根căn 堅kiên 住trụ 故cố 。 慢mạn 高cao 舉cử 相tương 向hướng 上thượng 而nhi 轉chuyển 。 故cố 不bất 立lập 根căn 。 根căn 趣thú 下hạ 故cố 。 世thế 間gian 共cộng 見kiến 根căn 相tướng 如như 是thị 。 隱ẩn 於ư 土thổ/độ 下hạ 故cố 名danh 為vi 根căn 。 是thị 體thể 下hạ 垂thùy 上thượng 生sanh 苗miêu 義nghĩa 。 此thử 三tam 如như 彼bỉ 。 故cố 亦diệc 名danh 根căn 。 餘dư 非phi 隨tùy 眠miên 。 或hoặc 無vô 勝thắng 用dụng 。 故cố 不bất 立lập 彼bỉ 為vi 無vô 記ký 根căn 。 外ngoại 方phương 諸chư 師sư 立lập 此thử 有hữu 四tứ 。 謂vị 諸chư 無vô 記ký 愛ái 見kiến 慢mạn 癡si 無vô 記ký 名danh 中trung 。 遮già 善thiện 惡ác 故cố 。 何hà 緣duyên 此thử 四tứ 立lập 無vô 記ký 根căn 。 以dĩ 諸chư 愚ngu 夫phu 修tu 上thượng 定định 者giả 。 不bất 過quá 依y 託thác 愛ái 見kiến 慢mạn 三tam 。 此thử 三tam 皆giai 依y 無vô 明minh 力lực 轉chuyển 。 故cố 立lập 此thử 四tứ 為vi 無vô 記ký 根căn 。 彼bỉ 作tác 是thị 言ngôn 。 無vô 覆phú 無vô 記ký 慧tuệ 力lực 劣liệt 故cố 非phi 無vô 記ký 根căn 。 根căn 義nghĩa 必tất 依y 堅kiên 牢lao 立lập 故cố 。 由do 慢mạn 力lực 故cố 。 諸chư 瑜du 伽già 師sư 退thoái 失thất 百bách 千thiên 。 殊thù 勝thắng 功công 德đức 。 故cố 慢mạn 力lực 勝thắng 立lập 無vô 記ký 根căn 。 此thử 四tứ 能năng 生sanh 無vô 記ký 染nhiễm 法pháp 。 諸chư 契Khế 經Kinh 中trung 。 說thuyết 有hữu 十thập 四tứ 諸chư 無vô 記ký 事sự 。 彼bỉ 為vi 同đồng 此thử 非phi 善thiện 不bất 善thiện 名danh 無vô 記ký 耶da 。 不bất 爾nhĩ 。 云vân 何hà 。 應ưng 捨xả 置trí 故cố 。 謂vị 問vấn 記ký 論luận 總tổng 有hữu 四tứ 種chủng 。 其kỳ 四tứ 者giả 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

應ưng 一nhất 向hướng 分phân 別biệt 。 反phản 詰cật 捨xả 置trí 記ký 。

如như 死tử 生sanh 殊thù 勝thắng 。 我ngã 蘊uẩn 一nhất 異dị 等đẳng 。

論luận 曰viết 。 等đẳng 言ngôn 兼kiêm 攝nhiếp 有hữu 約ước 異dị 門môn 。 且thả 問vấn 四tứ 者giả 。 一nhất 應ưng 一nhất 向hướng 記ký 二nhị 應ưng 分phân 別biệt 記ký 。 三tam 應ưng 反phản 詰cật 記ký 。 四tứ 應ưng 捨xả 置trí 記ký 。 此thử 四tứ 如như 次thứ 。 如như 有hữu 問vấn 者giả 問vấn 死tử 生sanh 勝thắng 我ngã 一nhất 異dị 等đẳng 。 記ký 有hữu 四tứ 者giả 。 謂vị 答đáp 四tứ 問vấn 。 若nhược 作tác 是thị 問vấn 。 一nhất 切thiết 生sanh 者giả 。 皆giai 當đương 死tử 耶da 。 應ưng 一nhất 向hướng 記ký 一nhất 切thiết 生sanh 者giả 。 皆giai 定định 當đương 死tử 。 若nhược 作tác 是thị 問vấn 。 一nhất 切thiết 死tử 者giả 皆giai 當đương 生sanh 耶da 。 應ưng 分phân 別biệt 記ký 有hữu 煩phiền 惱não 者giả 。 死tử 已dĩ 當đương 生sanh 。 無vô 煩phiền 惱não 者giả 。 死tử 已dĩ 不bất 生sanh 。 若nhược 作tác 是thị 問vấn 。 人nhân 為vi 勝thắng 劣liệt 。 應ưng 反phản 詰cật 記ký 。 為vi 何hà 所sở 方phương 。 為vi 方phương 諸chư 天thiên 。 為vi 方phương 惡ác 趣thú 。 若nhược 言ngôn 方phương 天thiên 。 應ưng 記ký 人nhân 劣liệt 。 若nhược 言ngôn 方phương 惡ác 趣thú 應ưng 記ký 人nhân 勝thắng 。 若nhược 作tác 是thị 問vấn 。 蘊uẩn 與dữ 有hữu 情tình 。 為vi 一nhất 為vi 異dị 。 應ưng 捨xả 置trí 記ký 。 有hữu 情tình 無vô 實thật 故cố 。 一nhất 異dị 性tánh 不bất 成thành 。 如như 馬mã 角giác 等đẳng 利lợi 鈍độn 等đẳng 性tánh 。 已dĩ 辯biện 隨tùy 眠miên 不bất 善thiện 無vô 記ký 。 今kim 應ưng 思tư 擇trạch 。 何hà 等đẳng 隨tùy 眠miên 。 於ư 何hà 事sự 繫hệ 。 何hà 名danh 為vi 事sự 。 事sự 雖tuy 非phi 一nhất 。 而nhi 於ư 此thử 中trung 。 辯biện 所sở 繫hệ 事sự 。 此thử 復phục 有hữu 二nhị 。 謂vị 就tựu 依y 緣duyên 及cập 部bộ 類loại 辯biện 。 就tựu 依y 緣duyên 者giả 。 謂vị 眼nhãn 識thức 俱câu 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 。 唯duy 於ư 色sắc 處xứ 為vi 所sở 緣duyên 繫hệ 。 於ư 自tự 相tương 應ứng 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 。 意ý 處xứ 法pháp 處xứ 為vi 相tương 應ứng 繫hệ 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 若nhược 身thân 識thức 俱câu 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 。 唯duy 於ư 觸xúc 處xứ 為vi 所sở 緣duyên 繫hệ 。 於ư 自tự 相tương 應ứng 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 。 意ý 處xứ 法pháp 處xứ 為vi 相tương 應ứng 繫hệ 。 若nhược 意ý 識thức 俱câu 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 。 於ư 十thập 二nhị 處xứ 。 為vi 所sở 緣duyên 繫hệ 。 於ư 自tự 相tương 應ứng 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 。 意ý 處xứ 法pháp 處xứ 為vi 相tương 應ứng 繫hệ 。 就tựu 部bộ 類loại 者giả 。 謂vị 見kiến 苦khổ 斷đoạn 遍biến 行hành 隨tùy 眠miên 。 於ư 五ngũ 部bộ 法pháp 為vi 所sở 緣duyên 繫hệ 。 於ư 自tự 相tương 應ứng 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 為vi 相tương 應ứng 繫hệ 。 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 非phi 遍biến 隨tùy 眠miên 。 唯duy 於ư 自tự 部bộ 為vi 所sở 緣duyên 繫hệ 。 於ư 自tự 相tương 應ứng 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 為vi 相tương 應ứng 繫hệ 。 如như 是thị 一nhất 切thiết 。 隨tùy 應ứng 當đương 說thuyết 。 就tựu 三tam 世thế 辯biện 。 何hà 等đẳng 有hữu 情tình 。 有hữu 何hà 隨tùy 眠miên 。 能năng 繫hệ 何hà 事sự 。 頌tụng 曰viết 。

若nhược 於ư 此thử 事sự 中trung 。 未vị 斷đoạn 貪tham 瞋sân 慢mạn 。

過quá 現hiện 若nhược 已dĩ 起khởi 。 未vị 來lai 意ý 遍biến 行hành 。

五ngũ 可khả 生sanh 自tự 世thế 。 不bất 生sanh 亦diệc 遍biến 行hành 。

餘dư 過quá 未vị 遍biến 行hành 。 現hiện 正chánh 緣duyên 能năng 繫hệ 。

論luận 曰viết 。 若nhược 有hữu 情tình 類loại 於ư 此thử 事sự 中trung 。 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 名danh 繫hệ 此thử 事sự 。 夫phu 為vi 能năng 繫hệ 必tất 是thị 未vị 斷đoạn 。 故cố 初sơ 未vị 斷đoạn 如như 應ưng 遍biến 流lưu 。 且thả 諸chư 隨tùy 眠miên 總tổng 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 自tự 相tương/tướng 。 謂vị 貪tham 瞋sân 慢mạn 。 二nhị 者giả 共cộng 相tương 。 謂vị 見kiến 疑nghi 癡si 。 貪tham 瞋sân 慢mạn 三tam 是thị 自tự 相tương/tướng 惑hoặc 。 諸chư 聖thánh 教giáo 內nội 屢lũ 有hữu 明minh 文văn 。 且thả 如như 經kinh 言ngôn 。 告cáo 衣y 袋đại 母mẫu 。 汝nhữ 眼nhãn 於ư 色sắc 若nhược 不bất 見kiến 時thời 。 彼bỉ 色sắc 為vi 緣duyên 起khởi 欲dục 貪tham 不phủ 。 不bất 爾nhĩ 大đại 德đức 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 契Khế 經Kinh 說thuyết 。

佛Phật 告cáo 大đại 母mẫu 。

汝nhữ 意ý 云vân 何hà 。 諸chư 所sở 有hữu 色sắc 。 非phi 汝nhữ 眼nhãn 見kiến 。 非phi 汝nhữ 曾tằng 見kiến 。 非phi 汝nhữ 當đương 見kiến 。 非phi 希hy 求cầu 見kiến 。 汝nhữ 為vi 因nhân 此thử 起khởi 欲dục 起khởi 貪tham 起khởi 親thân 起khởi 愛ái 起khởi 阿a 賴lại 耶da 起khởi 尼ni 延diên 底để 起khởi 耽đam 著trước 不phủ 。 不bất 爾nhĩ 大đại 德đức 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 故cố 此thử 事sự 中trung 有hữu 貪tham 瞋sân 慢mạn 。 於ư 過quá 去khứ 世thế 。 已dĩ 生sanh 未vị 斷đoạn 。 現hiện 在tại 已dĩ 生sanh 能năng 繫hệ 此thử 事sự 。 以dĩ 貪tham 瞋sân 慢mạn 是thị 自tự 相tương/tướng 惑hoặc 。 非phi 諸chư 有hữu 情tình 定định 遍biến 起khởi 故cố 。 豈khởi 不bất 已dĩ 斷đoạn 繫hệ 義nghĩa 便tiện 無vô 。 既ký 說thuyết 繫hệ 言ngôn 已dĩ 顯hiển 未vị 斷đoạn 。 何hà 緣duyên 說thuyết 此thử 被bị 未vị 來lai 繫hệ 。 復phục 說thuyết 過quá 去khứ 已dĩ 生sanh 未vị 斷đoạn 。 此thử 未vị 斷đoạn 言ngôn 應ưng 成thành 無vô 用dụng 。 無vô 無vô 用dụng 過quá 。 此thử 未vị 斷đoạn 言ngôn 顯hiển 有hữu 品phẩm 別biệt 漸tiệm 次thứ 斷đoạn 故cố 。 即tức 於ư 此thử 論luận 次thứ 下hạ 文văn 中trung 。 亦diệc 說thuyết 未vị 來lai 意ý 遍biến 行hành 等đẳng 。 謂vị 彼bỉ 貪tham 等đẳng 九cửu 品phẩm 不bất 同đồng 。 修tu 道Đạo 斷đoạn 時thời 九cửu 品phẩm 別biệt 斷đoạn 。 有hữu 緣duyên 此thử 事sự 上thượng 品phẩm 隨tùy 眠miên 。 已dĩ 起khởi 已dĩ 滅diệt 已dĩ 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 。 彼bỉ 於ư 此thử 事sự 尚thượng 有hữu 未vị 來lai 餘dư 品phẩm 隨tùy 眠miên 。 未vị 起khởi 未vị 滅diệt 未vị 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 猶do 能năng 為vi 繫hệ 。 是thị 故cố 本bổn 論luận 於ư 此thử 義nghĩa 中trung 。 雖tuy 說thuyết 未vị 來lai 愛ái 等đẳng 所sở 繫hệ 。 而nhi 於ư 過quá 去khứ 說thuyết 未vị 斷đoạn 言ngôn 。 故cố 未vị 斷đoạn 言ngôn 深thâm 成thành 有hữu 用dụng 。 然nhiên 過quá 去khứ 世thế 此thử 品phẩm 隨tùy 眠miên 。 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 時thời 。 未vị 來lai 亦diệc 斷đoạn 。 容dung 有hữu 餘dư 品phẩm 未vị 來lai 隨tùy 眠miên 。 能năng 繫hệ 此thử 事sự 未vị 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 。 以dĩ 未vị 來lai 世thế 。 意ý 識thức 相tương 應ứng 貪tham 瞋sân 慢mạn 三tam 遍biến 緣duyên 三tam 世thế 。 雖tuy 於ư 此thử 事sự 或hoặc 生sanh 不bất 生sanh 。 但đãn 未vị 斷đoạn 時thời 皆giai 名danh 能năng 繫hệ 。 未vị 來lai 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 貪tham 瞋sân 。 若nhược 未vị 斷đoạn 可khả 生sanh 。 唯duy 繫hệ 未vị 來lai 世thế 。 由do 此thử 已dĩ 顯hiển 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 。 可khả 生sanh 隨tùy 眠miên 。 若nhược 至chí 過quá 去khứ 唯duy 繫hệ 過quá 去khứ 。 至chí 現hiện 亦diệc 爾nhĩ 。 義nghĩa 准chuẩn 若nhược 與dữ 意ý 識thức 相tương 應ứng 可khả 生sanh 隨tùy 眠miên 。 若nhược 至chí 過quá 現hiện 未vị 斷đoạn 容dung 繫hệ 非phi 自tự 世thế 法pháp 。 非phi 唯duy 意ý 識thức 相tương 應ứng 隨tùy 眠miên 。 若nhược 在tại 未vị 來lai 能năng 縛phược 三tam 世thế 。 諸chư 與dữ 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 隨tùy 眠miên 。 若nhược 定định 不bất 生sanh 亦diệc 縛phược 三tam 世thế 。 謂vị 彼bỉ 境cảnh 界giới 。 或hoặc 在tại 未vị 來lai 。 或hoặc 在tại 現hiện 在tại 。 或hoặc 在tại 過quá 去khứ 。 彼bỉ 雖tuy 已dĩ 得đắc 畢tất 竟cánh 不bất 生sanh 。 而nhi 未vị 斷đoạn 時thời 性tánh 能năng 繫hệ 縛phược 所sở 餘dư 一nhất 切thiết 。 見kiến 起khởi 無vô 明minh 。 去khứ 來lai 未vị 斷đoạn 遍biến 縛phược 三tam 世thế 。 由do 此thử 三tam 種chủng 是thị 共cộng 相tương 惑hoặc 。 一nhất 切thiết 有hữu 情tình 。 俱câu 遍biến 縛phược 故cố 。 若nhược 現hiện 在tại 世thế 。 正chánh 緣duyên 境cảnh 時thời 。 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 能năng 縛phược 此thử 事sự 。 以dĩ 何hà 為vi 證chứng 。 知tri 貪tham 等đẳng 惑hoặc 緣duyên 過quá 去khứ 等đẳng 三tam 世thế 境cảnh 生sanh 即tức 於ư 其kỳ 中trung 。 能năng 為vi 繫hệ 縛phược 。 由do 聖thánh 教giáo 證chứng 。 故cố 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 欲dục 貪tham 處xứ 法pháp 總tổng 有hữu 三tam 種chủng 。 一nhất 者giả 過quá 去khứ 欲dục 貪tham 處xứ 法pháp 。 二nhị 者giả 未vị 來lai 欲dục 貪tham 處xứ 法pháp 。 三tam 者giả 現hiện 在tại 欲dục 貪tham 處xứ 法pháp 。 若nhược 緣duyên 過quá 去khứ 欲dục 貪tham 處xứ 法pháp 生sanh 於ư 欲dục 貪tham 。 此thử 欲dục 貪tham 生sanh 當đương 言ngôn 於ư 彼bỉ 過quá 去khứ 。 諸chư 法pháp 繫hệ 非phi 離ly 繫hệ 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 若nhược 於ư 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 所sở 見kiến 色sắc 中trung 起khởi 愛ái 起khởi 恚khuể 。 應ưng 知tri 於ư 此thử 非phi 色sắc 繫hệ 眼nhãn 非phi 眼nhãn 繫hệ 色sắc 。 此thử 中trung 欲dục 貪tham 是thị 真chân 能năng 繫hệ 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 聖thánh 教giáo 非phi 一nhất 。 為vi 有hữu 去khứ 來lai 於ư 彼bỉ 說thuyết 繫hệ 。 應ưng 言ngôn 彼bỉ 有hữu 。 有hữu 相tương/tướng 如như 何hà 。 異dị 畢tất 竟cánh 無vô 。 及cập 現hiện 在tại 有hữu 為vi 實thật 為vi 假giả 。 應ưng 言ngôn 是thị 實thật 。 有hữu 實thật 假giả 相tương/tướng 。 云vân 何hà 應ưng 知tri 。 為vi 境cảnh 生sanh 覺giác 。 是thị 總tổng 有hữu 相tương/tướng 。 若nhược 無vô 所sở 待đãi 於ư 中trung 生sanh 覺giác 。 是thị 實thật 有hữu 相tương/tướng 。 如như 色sắc 受thọ 等đẳng 。 若nhược 有hữu 所sở 待đãi 於ư 中trung 生sanh 覺giác 。 是thị 假giả 有hữu 相tương/tướng 。 如như 瓶bình 軍quân 等đẳng 。 不bất 可khả 定định 執chấp 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 唯duy 是thị 假giả 有hữu 。 無vô 假giả 依y 故cố 又hựu 無vô 所sở 待đãi 。 能năng 生sanh 覺giác 故cố 。 謂vị 緣duyên 去khứ 來lai 現hiện 世thế 三tam 境cảnh 。 如như 次thứ 無vô 待đãi 生sanh 宿túc 住trụ 念niệm 。 求cầu 未vị 來lai 願nguyện 了liễu 他tha 心tâm 智trí 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 既ký 有hữu 所sở 說thuyết 。 實thật 有hữu 相tương/tướng 故cố 。 決quyết 定định 實thật 有hữu 。 然nhiên 實thật 有hữu 法pháp 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 有hữu 作tác 用dụng 。 二nhị 唯duy 有hữu 體thể 。 有hữu 作tác 用dụng 法pháp 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 有hữu 功công 能năng 。 二nhị 功công 能năng 闕khuyết 。 由do 此thử 已dĩ 釋thích 。 唯duy 有hữu 體thể 者giả 。 諸chư 假giả 有hữu 法pháp 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 者giả 依y 實thật 。 二nhị 者giả 依y 假giả 。 此thử 二nhị 如như 次thứ 如như 瓶bình 如như 軍quân 。 然nhiên 有hữu 功công 能năng 不bất 名danh 作tác 用dụng 。 所sở 有hữu 作tác 用dụng 亦diệc 名danh 功công 能năng 。 據cứ 別biệt 功công 能năng 前tiền 說thuyết 有hữu 闕khuyết 。 以dĩ 如như 是thị 理lý 蘊uẩn 在tại 心tâm 中trung 。 應ưng 固cố 立lập 宗tông 去khứ 來lai 定định 有hữu 。 由do 有hữu 因nhân 果quả 染nhiễm 離ly 染nhiễm 事sự 。 自tự 性tánh 非phi 虛hư 說thuyết 為vi 實thật 有hữu 。 非phi 如như 現hiện 在tại 得đắc 實thật 有hữu 名danh 。 現hiện 見kiến 世thế 間gian 。 有hữu 同đồng 時thời 法pháp 。 體thể 相tướng 雖tuy 一nhất 而nhi 有hữu 性tánh 殊thù 。 如như 地địa 界giới 等đẳng 內nội 外ngoại 性tánh 異dị 。 受thọ 等đẳng 自tự 他tha 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 性tánh 別biệt 。 此thử 性tánh 與dữ 有hữu 理lý 定định 無vô 差sai 。 性tánh 既ký 有hữu 殊thù 。 有hữu 必tất 有hữu 別biệt 。 由do 是thị 地địa 等đẳng 體thể 相tướng 雖tuy 同đồng 而nhi 可khả 說thuyết 為vi 內nội 外ngoại 性tánh 別biệt 。 受thọ 等đẳng 領lãnh 等đẳng 體thể 相tướng 雖tuy 同đồng 。 而nhi 可khả 說thuyết 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 等đẳng 性tánh 別biệt 。 又hựu 如như 眼nhãn 等đẳng 。 在tại 一nhất 相tương 續tục 清thanh 淨tịnh 所sở 造tạo 色sắc 體thể 相tướng 同đồng 。 而nhi 於ư 其kỳ 中trung 。 有hữu 性tánh 類loại 別biệt 。 以dĩ 見kiến 聞văn 等đẳng 功công 能năng 別biệt 故cố 。 非phi 於ư 此thử 中trung 功công 能năng 異dị 有hữu 可khả 有hữu 性tánh 等đẳng 功công 能năng 差sai 別biệt 。 然nhiên 見kiến 等đẳng 功công 能năng 即tức 眼nhãn 等đẳng 有hữu 。 由do 功công 能năng 別biệt 故cố 有hữu 性tánh 定định 別biệt 。 故cố 知tri 諸chư 法pháp 有hữu 同đồng 一nhất 時thời 體thể 相tướng 無vô 差sai 。 有hữu 性tánh 類loại 別biệt 。 既ký 現hiện 見kiến 有hữu 法pháp 體thể 同đồng 時thời 。 體thể 相tướng 無vô 差sai 有hữu 性tánh 類loại 別biệt 。 故cố 知tri 諸chư 法pháp 歷lịch 三tam 世thế 時thời 。 體thể 相tướng 無vô 差sai 有hữu 性tánh 類loại 別biệt 。 故cố 過quá 未vị 有hữu 與dữ 現hiện 有hữu 異dị 。 寧ninh 知tri 三tam 世thế 容dung 皆giai 實thật 有hữu 。 頌tụng 曰viết 。

三tam 世thế 有hữu 由do 說thuyết 。 二nhị 有hữu 境cảnh 果quả 故cố 。

說thuyết 三tam 世thế 有hữu 故cố 。 許hứa 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。

論luận 曰viết 。 實thật 有hữu 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 了liễu 教giáo 正chánh 理lý 俱câu 極cực 成thành 故cố 。 現hiện 在tại 諸chư 法pháp 。 實thật 有hữu 極cực 成thành 。 何hà 教giáo 理lý 證chứng 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 且thả 由do 經kinh 中trung 世Thế 尊Tôn 說thuyết 故cố 。 謂vị 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 色sắc 尚thượng 非phi 常thường 。 何hà 況huống 現hiện 在tại 。 若nhược 能năng 如như 是thị 。 觀quán 色sắc 非phi 常thường 。 則tắc 諸chư 多đa 聞văn 。 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 於ư 未vị 來lai 色sắc 勤cần 斷đoạn 欣hân 求cầu 。 現hiện 在tại 色sắc 中trung 勤cần 厭yếm 離ly 滅diệt 。 若nhược 過quá 去khứ 色sắc 非phi 有hữu 。 不bất 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 以dĩ 過quá 去khứ 色sắc 是thị 有hữu 。 故cố 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 過quá 去khứ 色sắc 勤cần 修tu 厭yếm 捨xả 。 若nhược 未vị 來lai 色sắc 非phi 有hữu 。 不bất 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 未vị 來lai 色sắc 勤cần 斷đoạn 欣hân 求cầu 。 以dĩ 未vị 來lai 色sắc 是thị 有hữu 。 故cố 應ưng 多đa 聞văn 聖thánh 弟đệ 子tử 眾chúng 。 於ư 未vị 來lai 色sắc 勤cần 斷đoạn 欣hân 求cầu 。 又hựu 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 業nghiệp 雖tuy 過quá 去khứ 盡tận 滅diệt 變biến 壞hoại 。 而nhi 猶do 是thị 有hữu 。 何hà 緣duyên 知tri 此thử 。 所sở 引dẫn 契Khế 經Kinh 。 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 。 定định 是thị 了liễu 義nghĩa 曾tằng 無vô 餘dư 處xứ 。 決quyết 定định 遮già 止chỉ 。 猶do 如như 補bổ 特đặc 伽già 羅la 等đẳng 故cố 。 謂vị 雖tuy 處xứ 處xứ 說thuyết 。 有hữu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 而nhi 可khả 說thuyết 為vi 實thật 無vô 有hữu 體thể 。 又hựu 契Khế 經Kinh 等đẳng 分phân 明minh 遮già 故cố 。 由do 此thử 說thuyết 有hữu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 所sở 有hữu 契Khế 經Kinh 皆giai 非phi 了liễu 義nghĩa 。 又hựu 如như 經kinh 說thuyết 。 應ưng 害hại 父phụ 母mẫu 。 理lý 亦diệc 應ưng 是thị 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 以dĩ 餘dư 經kinh 言ngôn 。 是thị 無vô 間gian 業nghiệp 。 無vô 間gian 必tất 墮đọa 捺nại 落lạc 迦ca 故cố 。 又hựu 如như 經kinh 言ngôn 。 諸chư 習tập 欲dục 者giả 無vô 有hữu 惡ác 業nghiệp 。 而nhi 不bất 能năng 作tác 。 此thử 亦diệc 應ưng 是thị 不bất 了liễu 義nghĩa 經Kinh 。 以dĩ 餘dư 經kinh 中trung 遮già 諸chư 聖thánh 者giả 由do 故cố 思tư 造tạo 諸chư 惡ác 業nghiệp 故cố 。 如như 是thị 等đẳng 類loại 。 隨tùy 應ứng 當đương 知tri 。 非phi 此thử 分phân 明minh 決quyết 定định 說thuyết 有hữu 去khứ 來lai 世thế 已dĩ 。 復phục 於ư 餘dư 處xứ 分phân 明minh 決quyết 定định 遮già 有hữu 去khứ 來lai 。 可khả 以dĩ 准chuẩn 知tri 。 此thử 非phi 了liễu 義nghĩa 。 然nhiên 此thử 決quyết 定định 是thị 了liễu 義nghĩa 說thuyết 。 以dĩ 越việt 餘dư 經kinh 不bất 了liễu 相tương/tướng 故cố 。 豈khởi 不bất 亦diệc 有hữu 遮già 去khứ 來lai 經kinh 。 如như 勝thắng 義nghĩa 空không 契Khế 經Kinh 中trung 說thuyết 。 眼nhãn 根căn 生sanh 位vị 。 無vô 所sở 從tùng 來lai 。 眼nhãn 根căn 滅diệt 時thời 無vô 所sở 造tạo 集tập 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 有hữu 已dĩ 還hoàn 去khứ 。 若nhược 未vị 來lai 世thế 。 先tiên 有hữu 眼nhãn 根căn 。 則tắc 不bất 應ưng 言ngôn 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 此thử 意ý 遮già 眼nhãn 來lai 從tùng 火hỏa 輪luân 。 或hoặc 從tùng 自tự 性tánh 或hoặc 從tùng 自tự 在tại 。 眼nhãn 根căn 滅diệt 時thời 還hoàn 造tạo 集tập 彼bỉ 。 為vi 顯hiển 正chánh 義nghĩa 故cố 次thứ 復phục 言ngôn 。 本bổn 無vô 今kim 有hữu 。 有hữu 已dĩ 還hoàn 去khứ 。 因nhân 中trung 無vô 果quả 故cố 說thuyết 本bổn 無vô 。 或hoặc 約ước 作tác 用dụng 故cố 說thuyết 今kim 有hữu 。 又hựu 具cụ 二nhị 緣duyên 識thức 方phương 生sanh 故cố 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 識thức 二nhị 緣duyên 生sanh 。 如như 契Khế 經Kinh 言ngôn 。 眼nhãn 色sắc 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 眼nhãn 識thức 。 如như 是thị 乃nãi 至chí 。 意ý 法pháp 為vi 緣duyên 。 生sanh 於ư 意ý 識thức 。 若nhược 未vị 來lai 世thế 。 非phi 實thật 有hữu 者giả 。 能năng 緣duyên 彼bỉ 識thức 應ưng 闕khuyết 二nhị 緣duyên 。 既ký 說thuyết 二nhị 緣duyên 能năng 生sanh 於ư 識thức 。 此thử 則tắc 唯duy 說thuyết 實thật 及cập 假giả 依y 。 為vi 根căn 為vi 境cảnh 方phương 能năng 生sanh 識thức 。 二nhị 唯duy 用dụng 彼bỉ 。 為vi 自tự 性tánh 故cố 。 非phi 無vô 可khả 為vi 二nhị 緣duyên 所sở 攝nhiếp 。 由do 此thử 知tri 佛Phật 已dĩ 方phương 便tiện 遮già 無vô 為vi 所sở 緣duyên 識thức 亦diệc 得đắc 起khởi 。 既ký 緣duyên 過quá 未vị 識thức 亦diệc 得đắc 生sanh 。 故cố 知tri 去khứ 來lai 體thể 是thị 實thật 有hữu 。 又hựu 一nhất 切thiết 識thức 必tất 有hữu 境cảnh 故cố 。 謂vị 見kiến 有hữu 境cảnh 識thức 方phương 得đắc 生sanh 。 如như 世Thế 尊Tôn 言ngôn 。 各các 各các 了liễu 別biệt 彼bỉ 彼bỉ 境cảnh 相tướng 。 名danh 識thức 取thủ 蘊uẩn 所sở 了liễu 者giả 何hà 。 謂vị 色sắc 至chí 法pháp 。 非phi 彼bỉ 經kinh 說thuyết 。 有hữu 識thức 無vô 境cảnh 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 緣duyên 去khứ 來lai 識thức 定định 有hữu 境cảnh 故cố 。 實thật 有hữu 去khứ 來lai 。 又hựu 已dĩ 謝tạ 業nghiệp 有hữu 當đương 果quả 故cố 。 謂vị 先tiên 所sở 造tạo 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 待đãi 緣duyên 招chiêu 當đương 。 愛ái 非phi 愛ái 果quả 。 思tư 擇trạch 業nghiệp 處xứ 已dĩ 廣quảng 成thành 立lập 。 非phi 業nghiệp 無vô 間gian 異dị 熟thục 果quả 生sanh 。 非phi 當đương 果quả 生sanh 時thời 異dị 熟thục 因nhân 現hiện 在tại 。 若nhược 過quá 去khứ 法pháp 其kỳ 體thể 已dĩ 無vô 。 則tắc 應ưng 無vô 因nhân 。 有hữu 果quả 生sanh 義nghĩa 。 或hoặc 應ưng 彼bỉ 果quả 。 畢tất 竟cánh 不bất 生sanh 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 去khứ 來lai 實thật 有hữu 。 諸chư 有hữu 處xứ 俗tục 及cập 出xuất 家gia 人nhân 。 信tín 有hữu 如như 前tiền 所sở 辯biện 三tam 世thế 。 及cập 有hữu 真chân 實thật 三tam 種chủng 無vô 為vi 。 方phương 可khả 自tự 稱xưng 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 以dĩ 唯duy 說thuyết 有hữu 如như 是thị 法pháp 故cố 。 許hứa 彼bỉ 是thị 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 宗tông 。 餘dư 則tắc 不bất 然nhiên 。 有hữu 增tăng 減giảm 故cố 。 謂vị 增tăng 益ích 論luận 者giả 。 說thuyết 有hữu 真chân 實thật 。 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 前tiền 諸chư 法pháp 。 分phân 別biệt 論luận 者giả 。 唯duy 說thuyết 有hữu 現hiện 及cập 過quá 去khứ 世thế 。 未vị 與dữ 果quả 業nghiệp 。 剎sát 那na 論luận 者giả 。 唯duy 說thuyết 有hữu 現hiện 一nhất 剎sát 那na 中trung 。 十thập 二nhị 處xứ 體thể 。 假giả 有hữu 論luận 者giả 。 說thuyết 現hiện 在tại 世thế 所sở 有hữu 諸chư 法pháp 。 亦diệc 唯duy 假giả 有hữu 。 都đô 無vô 論luận 者giả 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 都đô 無vô 自tự 性tánh 皆giai 似tự 空không 花hoa 。 此thử 等đẳng 皆giai 非phi 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 經kinh 唯duy 總tổng 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 者giả 。 謂vị 十thập 二nhị 處xứ 。 曾tằng 不bất 別biệt 說thuyết 。 唯duy 現hiện 在tại 有hữu 。 無vô 有hữu 去khứ 來lai 。 處xứ 處xứ 經kinh 說thuyết 去khứ 來lai 是thị 有hữu 。 故cố 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 通thông 三tam 世thế 無vô 為vi 。 唯duy 執chấp 現hiện 在tại 少thiểu 分phần 有hữu 論luận 。 不bất 應ưng 自tự 稱xưng 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 如như 說thuyết 現hiện 在tại 唯duy 假giả 有hữu 論luận 及cập 都đô 無vô 論luận 。 不bất 可khả 自tự 稱xưng 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 。 彼bỉ 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 由do 彼bỉ 所sở 言ngôn 違vi 背bội 聖thánh 教giáo 。 及cập 正chánh 理lý 故cố 。 為vi 遮già 實thật 有hữu 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 及cập 為vi 總tổng 開khai 有hữu 所sở 知tri 法pháp 。 佛Phật 為vi 梵Phạm 志Chí 說thuyết 如như 是thị 言ngôn 。 一nhất 切thiết 有hữu 者giả 唯duy 十thập 二nhị 處xứ 。 是thị 故cố 去khứ 來lai 。 決quyết 定định 實thật 有hữu 。 如như 是thị 所sở 許hứa 一nhất 切thiết 有hữu 宗tông 。 自tự 古cổ 師sư 承thừa 差sai 別biệt 有hữu 幾kỷ 。 誰thùy 所sở 立lập 世thế 最tối 善thiện 可khả 依y 。 頌tụng 曰viết 。

此thử 中trung 有hữu 四tứ 種chủng 。 類loại 相tương/tướng 位vị 待đãi 異dị 。

第đệ 三tam 約ước 作tác 用dụng 。 立lập 世thế 最tối 為vi 善thiện 。

論luận 曰viết 。 尊tôn 者giả 法pháp 救cứu 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 由do 類loại 不bất 同đồng 三tam 世thế 有hữu 異dị 。 彼bỉ 謂vị 諸chư 法pháp 行hành 於ư 世thế 時thời 。 由do 類loại 有hữu 殊thù 非phi 體thể 有hữu 異dị 。 如như 破phá 金kim 器khí 作tác 餘dư 物vật 時thời 。 形hình 雖tuy 有hữu 殊thù 而nhi 體thể 無vô 異dị 。 又hựu 如như 乳nhũ 變biến 成thành 於ư 酪lạc 時thời 。 捨xả 味vị 勢thế 等đẳng 非phi 捨xả 顯hiển 色sắc 。 如như 是thị 諸chư 法pháp 。 行hành 於ư 世thế 時thời 。 從tùng 未vị 來lai 至chí 現hiện 在tại 。 從tùng 現hiện 在tại 入nhập 過quá 去khứ 。 雖tuy 捨xả 得đắc 類loại 非phi 捨xả 得đắc 體thể 。 尊tôn 者giả 妙diệu 音âm 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 由do 相tương/tướng 有hữu 別biệt 三tam 世thế 有hữu 異dị 。 彼bỉ 謂vị 諸chư 法pháp 行hành 於ư 世thế 時thời 。 過quá 去khứ 正chánh 與dữ 過quá 去khứ 相tương/tướng 合hợp 。 而nhi 不bất 名danh 為vi 離ly 現hiện 未vị 相tương/tướng 。 未vị 來lai 正chánh 與dữ 未vị 來lai 相tương/tướng 合hợp 。 而nhi 不bất 名danh 為vi 離ly 過quá 現hiện 相tướng 。 現hiện 在tại 正chánh 與dữ 現hiện 在tại 相tương/tướng 合hợp 。 而nhi 不bất 名danh 為vi 離ly 過quá 未vị 相tương/tướng 。 如như 人nhân 正chánh 染nhiễm 一nhất 妻thê 室thất 時thời 。 於ư 餘dư 姬# 媵# 不bất 名danh 離ly 染nhiễm 。 尊tôn 者giả 世thế 友hữu 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 由do 位vị 不bất 同đồng 三tam 世thế 有hữu 異dị 。 彼bỉ 謂vị 諸chư 法pháp 行hành 於ư 世thế 時thời 。 至chí 位vị 位vị 中trung 作tác 異dị 異dị 說thuyết 。 由do 位vị 有hữu 別biệt 非phi 體thể 有hữu 異dị 。 如như 運vận 一nhất 籌trù 。 置trí 一nhất 名danh 一nhất 。 置trí 百bách 名danh 百bách 。 置trí 千thiên 名danh 千thiên 。 尊tôn 者giả 覺giác 天thiên 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 由do 待đãi 有hữu 別biệt 三tam 世thế 有hữu 異dị 。 彼bỉ 謂vị 諸chư 法pháp 行hành 於ư 世thế 時thời 。 前tiền 後hậu 相tương 待đãi 立lập 名danh 有hữu 異dị 。 非phi 體thể 非phi 類loại 非phi 相tướng 有hữu 殊thù 。 如như 一nhất 女nữ 人nhân 待đãi 前tiền 待đãi 後hậu 。 如như 其kỳ 次thứ 第đệ 名danh 女nữ 名danh 母mẫu 。 如như 是thị 諸chư 法pháp 。 行hành 於ư 世thế 時thời 。 待đãi 現hiện 未vị 名danh 過quá 去khứ 。 待đãi 過quá 現hiện 名danh 未vị 來lai 。 待đãi 過quá 未vị 名danh 現hiện 在tại 。 此thử 四tứ 種chủng 說thuyết 。 一nhất 切thiết 有hữu 中trung 傅phó/phụ 說thuyết 最tối 初sơ 執chấp 法pháp 轉chuyển 變biến 。 故cố 應ưng 置trí 在tại 數số 論luận 朋bằng 中trung 。 今kim 謂vị 不bất 然nhiên 。 非phi 彼bỉ 尊tôn 者giả 。 說thuyết 有hữu 為vi 法pháp 。 其kỳ 體thể 是thị 常thường 歷lịch 三tam 世thế 時thời 法pháp 隱ẩn 法pháp 顯hiển 。 但đãn 說thuyết 諸chư 法pháp 行hành 於ư 世thế 時thời 。 體thể 相tướng 雖tuy 同đồng 而nhi 性tánh 類loại 異dị 。 此thử 與dữ 尊tôn 者giả 世thế 友hữu 分phần/phân 同đồng 。 何hà 容dung 判phán 同đồng 數số 論luận 外ngoại 道đạo 第đệ 二nhị 第đệ 四tứ 立lập 世thế 相tương/tướng 雜tạp 。 故cố 此thử 四tứ 中trung 第đệ 三tam 最tối 善thiện 。 以dĩ 約ước 作tác 用dụng 位vị 有hữu 差sai 別biệt 。 由do 位vị 不bất 同đồng 立lập 世thế 有hữu 異dị 。 如như 我ngã 所sở 辯biện 。 實thật 有hữu 去khứ 來lai 。 不bất 違vi 法pháp 性tánh 。 聖thánh 教giáo 所sở 許hứa 。 若nhược 撥bát 去khứ 來lai 便tiện 違vi 法pháp 性tánh 。 毀hủy 謗báng 聖thánh 教giáo 。 有hữu 多đa 過quá 失thất 。 由do 此thử 應ưng 知tri 。 尊tôn 者giả 世thế 友hữu 所sở 立lập 實thật 有hữu 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 符phù 理lý 順thuận 經kinh 。 無vô 能năng 傾khuynh 動động 。 謂vị 彼bỉ 尊tôn 者giả 。 作tác 如như 是thị 言ngôn 。 佛Phật 於ư 經kinh 中trung 。 說thuyết 有hữu 三tam 世thế 。 此thử 三tam 世thế 異dị 。 云vân 何hà 建kiến 立lập 。 約ước 作tác 用dụng 立lập 三tam 世thế 有hữu 異dị 。 謂vị 一nhất 切thiết 行hành 。 作tác 用dụng 未vị 有hữu 。 名danh 為vì 未vị 來lai 。 有hữu 作tác 用dụng 時thời 。 名danh 為vi 現hiện 在tại 。 作tác 用dụng 已dĩ 滅diệt 。 名danh 為vi 過quá 去khứ 。 非phi 體thể 有hữu 殊thù 。 此thử 作tác 用dụng 名danh 為vi 何hà 所sở 目mục 。 目mục 有hữu 為vi 法pháp 引dẫn 果quả 功công 能năng 。 即tức 餘dư 性tánh 生sanh 時thời 。 能năng 為vi 因nhân 性tánh 義nghĩa 。 若nhược 能năng 依y 此thử 立lập 世thế 有hữu 殊thù 。 或hoặc 能năng 作tác 餘dư 無vô 過quá 辯biện 異dị 。 智trí 者giả 應ưng 許hứa 名danh 鑒giám 理lý 人nhân 。 若nhược 有hữu 由do 迷mê 立lập 世thế 別biệt 理lý 。 怖bố 他tha 難nạn/nan 故cố 棄khí 捨xả 聖thánh 言ngôn 。 或hoặc 了liễu 義nghĩa 經kinh 撥bát 為vi 不bất 了liễu 。 許hứa 有hữu 現hiện 在tại 言ngôn 無vô 去khứ 來lai 。 或hoặc 許hứa 唯duy 現hiện 仍nhưng 是thị 假giả 有hữu 。 或hoặc 總tổng 非phi 撥bát 三tam 世thế 皆giai 無vô 。 此thử 等đẳng 皆giai 違vi 聖thánh 教giáo 正chánh 理lý 。 智trí 者giả 應ưng 斥xích 為vi 迷mê 理lý 人nhân 。 然nhiên 我ngã 且thả 依y 尊tôn 者giả 世thế 友hữu 。 約ước 作tác 用dụng 立lập 三tam 世thế 有hữu 殊thù 。 隨tùy 己kỷ 堪kham 能năng 排bài 諸chư 過quá 難nạn/nan 。 是thị 故cố 三tam 世thế 實thật 有hữu 義nghĩa 成thành 。 諸chư 有hữu 智trí 人nhân 。 應ưng 隨tùy 信tín 學học 。 已dĩ 辯biện 隨tùy 眠miên 。 於ư 如như 是thị 位vị 繫hệ 如như 是thị 事sự 。 復phục 應ưng 思tư 擇trạch 諸chư 事sự 未vị 斷đoạn 。 彼bỉ 必tất 被bị 繫hệ 耶da 。 設thiết 事sự 被bị 繫hệ 。 彼bỉ 必tất 未vị 斷đoạn 耶da 。 若nhược 事sự 未vị 斷đoạn 。 彼bỉ 必tất 被bị 繫hệ 有hữu 事sự 被bị 繫hệ 。 而nhi 非phi 未vị 斷đoạn 繫hệ 非phi 未vị 斷đoạn 。 其kỳ 相tướng 云vân 何hà 。 頌tụng 曰viết 。

於ư 見kiến 苦khổ 已dĩ 斷đoạn 。 餘dư 緣duyên 此thử 隨tùy 眠miên 。

及cập 前tiền 品phẩm 已dĩ 斷đoạn 。 餘dư 緣duyên 此thử 猶do 繫hệ 。

論luận 曰viết 。 且thả 見kiến 道đạo 位vị 。 苦khổ 智trí 已dĩ 生sanh 集tập 智trí 未vị 生sanh 。 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 諸chư 事sự 已dĩ 斷đoạn 。 見kiến 集tập 所sở 除trừ 遍biến 行hành 隨tùy 眠miên 若nhược 未vị 永vĩnh 斷đoạn 。 能năng 緣duyên 此thử 者giả 於ư 此thử 猶do 繫hệ 。 及cập 修tu 道Đạo 位vị 隨tùy 何hà 道đạo 生sanh 。 九cửu 品phẩm 事sự 中trung 前tiền 品phẩm 已dĩ 斷đoạn 。 餘dư 未vị 斷đoạn 品phẩm 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 。 能năng 緣duyên 此thử 者giả 於ư 此thử 猶do 繫hệ 。 及cập 聲thanh 兼kiêm 明minh 前tiền 前tiền 已dĩ 斷đoạn 後hậu 後hậu 未vị 斷đoạn 。 皆giai 能năng 繫hệ 義nghĩa 。 何hà 事sự 有hữu 幾kỷ 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 此thử 中trung 但đãn 應ưng 辯biện 所sở 緣duyên 相tương/tướng 。 謂vị 辯biện 何hà 法pháp 何hà 識thức 所sở 緣duyên 。 則tắc 易dị 了liễu 知tri 。 此thử 所sở 繫hệ 事sự 定định 有hữu 爾nhĩ 所sở 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 且thả 法pháp 與dữ 識thức 數số 各các 有hữu 幾kỷ 。 諸chư 法pháp 雖tuy 多đa 略lược 為vi 十thập 六lục 。 三tam 界giới 五ngũ 部bộ 。 及cập 諸chư 無vô 漏lậu 。 能năng 緣duyên 彼bỉ 識thức 名danh 數số 亦diệc 然nhiên 。 此thử 中trung 何hà 法pháp 為vi 幾kỷ 識thức 境cảnh 。 頌tụng 曰viết 。

見kiến 苦khổ 集tập 修tu 斷đoạn 。 若nhược 欲dục 界giới 所sở 繫hệ 。

自tự 界giới 三tam 色sắc 一nhất 。 無vô 漏lậu 識thức 所sở 行hành 。

色sắc 自tự 下hạ 各các 三tam 。 上thượng 一nhất 淨tịnh 識thức 境cảnh 。

無vô 色sắc 通thông 三tam 界giới 。 各các 三tam 淨tịnh 識thức 行hành 。

見kiến 滅diệt 道đạo 所sở 斷đoạn 。 皆giai 增tăng 自tự 識thức 行hành 。

無vô 漏lậu 三tam 界giới 中trung 。 後hậu 三tam 淨tịnh 識thức 境cảnh 。

論luận 曰viết 。 若nhược 欲dục 界giới 繫hệ 見kiến 苦khổ 見kiến 集tập 修tu 所sở 斷đoạn 法pháp 。 各các 五ngũ 識thức 緣duyên 。 謂vị 自tự 界giới 三tam 。 即tức 如như 前tiền 說thuyết 。 及cập 色sắc 界giới 一nhất 。 即tức 修tu 所sở 斷đoạn 。 無vô 漏lậu 第đệ 五ngũ 。 皆giai 容dung 緣duyên 故cố 。 且thả 欲dục 界giới 繫hệ 見kiến 苦khổ 斷đoạn 法pháp 為vi 自tự 界giới 三tam 。 識thức 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 欲dục 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 一nhất 切thiết 。 及cập 欲dục 見kiến 集tập 所sở 斷đoạn 遍biến 行hành 。 欲dục 修tu 所sở 斷đoạn 善thiện 無vô 記ký 識thức 。 色sắc 修tu 所sở 斷đoạn 善thiện 識thức 非phi 餘dư 。 無vô 漏lậu 識thức 中trung 。 唯duy 法pháp 智trí 品phẩm 見kiến 集tập 修tu 斷đoạn 。 如như 應ưng 當đương 知tri 。 若nhược 色sắc 界giới 繫hệ 。 即tức 前tiền 所sở 說thuyết 三tam 部bộ 諸chư 法pháp 各các 八bát 識thức 緣duyên 。 謂vị 自tự 下hạ 三tam 。 皆giai 如như 前tiền 說thuyết 。 及cập 上thượng 界giới 一nhất 即tức 修tu 所sở 斷đoạn 。 無vô 漏lậu 第đệ 八bát 皆giai 容dung 緣duyên 故cố 。 且thả 色sắc 界giới 繫hệ 。 見kiến 苦khổ 斷đoạn 法pháp 為vi 自tự 界giới 三tam 。 及cập 上thượng 界giới 一nhất 識thức 所sở 緣duyên 者giả 。 准chuẩn 前tiền 應ưng 知tri 。 為vi 下hạ 界giới 三tam 。 識thức 所sở 緣duyên 者giả 。 謂vị 欲dục 見kiến 苦khổ 見kiến 集tập 所sở 斷đoạn 上thượng 緣duyên 相tương 應ứng 修tu 斷đoạn 善thiện 識thức 。 若nhược 無vô 漏lậu 識thức 唯duy 類loại 智trí 品phẩm 。 見kiến 集tập 修tu 斷đoạn 。 如như 應ưng 當đương 知tri 。 若nhược 無vô 色sắc 繫hệ 。 即tức 前tiền 所sở 說thuyết 三tam 部bộ 諸chư 法pháp 各các 十thập 識thức 緣duyên 。 謂vị 三tam 界giới 三tam 。 皆giai 如như 前tiền 說thuyết 。 無vô 漏lậu 第đệ 十thập 皆giai 容dung 緣duyên 故cố 。 准chuẩn 色sắc 界giới 繫hệ 如như 應ưng 當đương 知tri 。 見kiến 滅diệt 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 諸chư 法pháp 。 應ưng 知tri 一nhất 一nhất 增tăng 自tự 識thức 緣duyên 。 此thử 復phục 云vân 何hà 。 謂vị 欲dục 界giới 繫hệ 見kiến 滅diệt 所sở 斷đoạn 為vi 六lục 識thức 緣duyên 。 五ngũ 識thức 即tức 如như 前tiền 增tăng 欲dục 見kiến 滅diệt 斷đoạn 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 。 義nghĩa 准chuẩn 應ưng 知tri 。 色sắc 無vô 色sắc 繫hệ 見kiến 滅diệt 道đạo 斷đoạn 隨tùy 應ứng 為vi 九cửu 十thập 一nhất 識thức 緣duyên 八bát 十thập 如như 前tiền 各các 增tăng 自tự 識thức 。 若nhược 無vô 漏lậu 法Pháp 。 為vi 十thập 識thức 緣duyên 。 謂vị 三tam 界giới 中trung 。 各các 後hậu 三tam 部bộ 。 即tức 見kiến 滅diệt 道đạo 修tu 所sở 斷đoạn 識thức 。 無vô 漏lậu 第đệ 十thập 皆giai 容dung 緣duyên 故cố 。 不bất 委ủy 釋thích 者giả 。 如như 應ưng 當đương 思tư 。 應ưng 以dĩ 如như 前tiền 所sở 略lược 建kiến 立lập 十thập 六lục 法pháp 。 識thức 蘊uẩn 在tại 心tâm 中trung 。 思tư 擇trạch 隨tùy 眠miên 所sở 隨tùy 增tăng 事sự 。 恐khủng 文văn 煩phiền 廣quảng 略lược 示thị 方phương 隅ngung 。 且thả 有hữu 問vấn 言ngôn 。 所sở 繫hệ 事sự 內nội 眼nhãn 根căn 有hữu 幾kỷ 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 應ưng 觀quán 眼nhãn 根căn 總tổng 唯duy 有hữu 二nhị 。 謂vị 欲dục 色sắc 界giới 各các 修tu 所sở 斷đoạn 此thử 隨tùy 所sở 應ưng 欲dục 色sắc 修tu 斷đoạn 及cập 彼bỉ 遍biến 行hành 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 若nhược 有hữu 問vấn 言ngôn 。 緣duyên 眼nhãn 根căn 識thức 復phục 有hữu 幾kỷ 種chủng 。 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 應ưng 觀quán 此thử 識thức 總tổng 有hữu 八bát 種chủng 。 謂vị 欲dục 色sắc 界giới 各các 有hữu 三tam 識thức 。 即tức 見kiến 苦khổ 集tập 所sở 斷đoạn 遍biến 俱câu 及cập 修tu 所sở 斷đoạn 。 合hợp 而nhi 成thành 六lục 。 無vô 色sắc 界giới 一nhất 。 即tức 修tu 所sở 斷đoạn 空không 處xứ 近cận 分phần/phân 所sở 攝nhiếp 善thiện 識thức 。 無vô 漏lậu 第đệ 八bát 皆giai 緣duyên 眼nhãn 根căn 。 且thả 應ưng 了liễu 知tri 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 。 決quyết 定định 不bất 為vi 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 前tiền 七thất 隨tùy 應ứng 欲dục 色sắc 各các 三tam 部bộ 。 無vô 色sắc 修tu 斷đoạn 遍biến 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 謂vị 欲dục 界giới 繫hệ 。 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 遍biến 行hành 俱câu 識thức 。 欲dục 見kiến 苦khổ 斷đoạn 見kiến 集tập 斷đoạn 遍biến 。 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 翻phiên 此thử 應ưng 知tri 。 見kiến 集tập 斷đoạn 識thức 修tu 所sở 斷đoạn 識thức 。 欲dục 修tu 所sở 斷đoạn 及cập 諸chư 遍biến 行hành 。 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 准chuẩn 此thử 應ưng 知tri 。 色sắc 界giới 三tam 識thức 。 無vô 色sắc 善thiện 識thức 。 能năng 緣duyên 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 眼nhãn 根căn 。 無vô 色sắc 修tu 斷đoạn 及cập 彼bỉ 遍biến 行hành 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 若nhược 復phục 有hữu 問vấn 言ngôn 。 緣duyên 緣duyên 眼nhãn 根căn 。 識thức 復phục 有hữu 幾kỷ 種chủng 。 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 應ưng 觀quán 此thử 識thức 有hữu 十thập 三tam 種chủng 。 謂vị 於ư 三tam 界giới 各các 有hữu 四tứ 識thức 。 除trừ 見kiến 滅diệt 斷đoạn 。 合hợp 成thành 十thập 二nhị 。 并tinh 諸chư 無vô 漏lậu 識thức 能năng 緣duyên 緣duyên 眼nhãn 根căn 。 此thử 隨tùy 所sở 應ưng 三tam 界giới 四tứ 部bộ 。 除trừ 見kiến 滅diệt 斷đoạn 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 謂vị 欲dục 界giới 繫hệ 。 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 遍biến 行hành 俱câu 識thức 能năng 緣duyên 眼nhãn 根căn 。 此thử 識thức 容dung 為vi 欲dục 見kiến 苦khổ 斷đoạn 。 見kiến 集tập 斷đoạn 遍biến 修tu 道Đạo 所sở 斷đoạn 善thiện 無vô 記ký 識thức 。 及cập 色sắc 界giới 繫hệ 修tu 斷đoạn 善thiện 識thức 。 并tinh 法pháp 智trí 品phẩm 無vô 漏lậu 識thức 緣duyên 。 此thử 諸chư 能năng 緣duyên 緣duyên 眼nhãn 根căn 識thức 。 隨tùy 應ứng 欲dục 界giới 見kiến 苦khổ 見kiến 集tập 修tu 道Đạo 所sở 斷đoạn 。 色sắc 修tu 所sở 斷đoạn 及cập 彼bỉ 遍biến 行hành 。 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 餘dư 隨tùy 所sở 應ưng 。 當đương 如như 理lý 釋thích 。 乃nãi 至chí 無vô 漏lậu 緣duyên 眼nhãn 根căn 識thức 。 此thử 識thức 容dung 為vi 。 三tam 界giới 所sở 繫hệ 。 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 無vô 漏lậu 緣duyên 識thức 。 修tu 所sở 斷đoạn 善thiện 無vô 漏lậu 識thức 緣duyên 。 此thử 諸chư 能năng 緣duyên 緣duyên 眼nhãn 根căn 識thức 。 隨tùy 應ứng 三tam 界giới 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 。 修tu 所sở 斷đoạn 遍biến 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 若nhược 別biệt 疏sớ/sơ 條điều 前tiền 十thập 二nhị 種chủng 。 各các 有hữu 爾nhĩ 所sở 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 應ưng 言ngôn 欲dục 界giới 見kiến 苦khổ 所sở 斷đoạn 。 諸chư 緣duyên 緣duyên 識thức 。 欲dục 見kiến 苦khổ 斷đoạn 見kiến 集tập 斷đoạn 遍biến 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 翻phiên 此thử 應ưng 知tri 。 見kiến 集tập 斷đoạn 識thức 修tu 所sở 斷đoạn 識thức 。 欲dục 修tu 所sở 斷đoạn 及cập 諸chư 遍biến 行hành 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 見kiến 道đạo 斷đoạn 識thức 欲dục 見kiến 道đạo 斷đoạn 。 及cập 諸chư 遍biến 行hành 隨tùy 眠miên 隨tùy 增tăng 。 然nhiên 無vô 漏lậu 緣duyên 唯duy 相tương 應ứng 縛phược 。 所sở 餘dư 但đãn 作tác 所sở 緣duyên 隨tùy 增tăng 。 准chuẩn 此thử 應ưng 知tri 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 有hữu 差sai 別biệt 者giả 。 見kiến 道đạo 斷đoạn 識thức 欲dục 界giới 上thượng 界giới 。 如như 次thứ 應ưng 知tri 緣duyên 法pháp 類loại 品phẩm 緣duyên 眼nhãn 根căn 識thức 。 餘dư 所sở 繫hệ 事sự 例lệ 眼nhãn 應ưng 思tư 。 今kim 於ư 此thử 中trung 。 復phục 應ưng 思tư 擇trạch 。 若nhược 心tâm 由do 彼bỉ 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 彼bỉ 於ư 此thử 心tâm 定định 隨tùy 增tăng 不phủ 。 此thử 不bất 決quyết 定định 。 謂vị 彼bỉ 隨tùy 眠miên 未vị 斷đoạn 隨tùy 增tăng 。 非phi 已dĩ 斷đoạn 故cố 。 如như 本bổn 論luận 說thuyết 。 彼bỉ 於ư 此thử 心tâm 或hoặc 有hữu 隨tùy 增tăng 。 或hoặc 不bất 隨tùy 增tăng 。 云vân 何hà 隨tùy 增tăng 。 謂vị 彼bỉ 隨tùy 眠miên 與dữ 此thử 心tâm 相tương 應ứng 。 及cập 緣duyên 心tâm 未vị 斷đoạn 。 云vân 何hà 不bất 隨tùy 增tăng 。 謂vị 彼bỉ 隨tùy 眠miên 與dữ 此thử 心tâm 相tương 應ứng 。 已dĩ 得đắc 永vĩnh 斷đoạn 。 何hà 等đẳng 名danh 曰viết 有hữu 隨tùy 眠miên 心tâm 。 有hữu 隨tùy 眠miên 名danh 依y 何hà 義nghĩa 立lập 。 復phục 由do 何hà 等đẳng 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 且thả 前tiền 所sở 言ngôn 。 三tam 界giới 各các 五ngũ 部bộ 十thập 五ngũ 種chủng 識thức 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 心tâm 。 如như 是thị 諸chư 心tâm 。 各các 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 遍biến 非phi 遍biến 行hành 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 緣duyên 。 染nhiễm 不bất 染nhiễm 心tâm 。 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 依y 二nhị 義nghĩa 立lập 有hữu 隨tùy 眠miên 名danh 。 一nhất 是thị 隨tùy 眠miên 所sở 隨tùy 增tăng 故cố 。 二nhị 以dĩ 隨tùy 眠miên 。 為vi 助trợ 伴bạn 故cố 。 由do 隨tùy 眠miên 故cố 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 相tương 應ứng 隨tùy 眠miên 通thông 斷đoạn 未vị 斷đoạn 。 所sở 緣duyên 唯duy 未vị 斷đoạn 心tâm 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 云vân 何hà 與dữ 心tâm 相tương 應ứng 煩phiền 惱não 。 乃nãi 至chí 未vị 斷đoạn 於ư 心tâm 隨tùy 增tăng 。 謂vị 彼bỉ 隨tùy 眠miên 能năng 引dẫn 起khởi 得đắc 。 於ư 心tâm 相tương 續tục 。 能năng 為vi 拘câu 礙ngại 。 又hựu 與dữ 來lai 世thế 為vi 同đồng 類loại 因nhân 。 引dẫn 相tương 續tục 中trung 心tâm 等đẳng 流lưu 起khởi 故cố 。 乃nãi 至chí 未vị 斷đoạn 說thuyết 於ư 心tâm 隨tùy 增tăng 。 斷đoạn 則tắc 不bất 然nhiên 。 無vô 隨tùy 增tăng 義nghĩa 。 非phi 由do 斷đoạn 故cố 。 令linh 彼bỉ 離ly 心tâm 。 故cố 雖tuy 已dĩ 斷đoạn 而nhi 名danh 有hữu 彼bỉ 。 以dĩ 助trợ 伴bạn 性tánh 不bất 可khả 壞hoại 故cố 。 謂vị 對đối 治trị 力lực 於ư 相tương 續tục 中trung 能năng 遮già 隨tùy 眠miên 令linh 不bất 現hiện 起khởi 。 及cập 能năng 遮già 彼bỉ 所sở 引dẫn 起khởi 得đắc 。 於ư 心tâm 相tương 續tục 。 不bất 為vi 拘câu 礙ngại 。 故cố 說thuyết 已dĩ 斷đoạn 。 相tương 應ứng 隨tùy 眠miên 。 無vô 隨tùy 增tăng 理lý 。 非phi 對đối 治trị 力lực 能năng 遮già 隨tùy 眠miên 俱câu 行hành 伴bạn 性tánh 。 故cố 彼bỉ 雖tuy 已dĩ 斷đoạn 心tâm 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 若nhược 諸chư 隨tùy 眠miên 緣duyên 心tâm 未vị 斷đoạn 。 隨tùy 心tâm 斷đoạn 未vị 斷đoạn 於ư 心tâm 隨tùy 增tăng 故cố 。 恆hằng 令linh 心tâm 得đắc 有hữu 隨tùy 眠miên 名danh 。 若nhược 彼bỉ 緣duyên 心tâm 隨tùy 眠miên 已dĩ 斷đoạn 。 心tâm 不bất 由do 彼bỉ 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 道Đạo 力lực 令linh 心tâm 離ly 隨tùy 眠miên 故cố 。 雖tuy 為vi 助trợ 伴bạn 及cập 能năng 所sở 緣duyên 。 俱câu 非phi 道Đạo 力lực 能năng 令linh 相tương 離ly 。 而nhi 對đối 助trợ 伴bạn 能năng 所sở 緣duyên 疎sơ 。 故cố 此thử 有hữu 名danh 。 唯duy 據cứ 未vị 斷đoạn 助trợ 伴bạn 性tánh 親thân 。 斷đoạn 亦diệc 名danh 有hữu 。 此thử 中trung 身thân 見kiến 相tương 應ứng 之chi 心tâm 。 由do 所sở 相tương 應ứng 無vô 明minh 身thân 見kiến 隨tùy 增tăng 伴bạn 性tánh 。 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 由do 自tự 部bộ 餘dư 見kiến 集tập 斷đoạn 遍biến 唯duy 隨tùy 增tăng 性tánh 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 所sở 餘dư 俱câu 非phi 。 故cố 非phi 有hữu 彼bỉ 。 其kỳ 餘dư 見kiến 苦khổ 見kiến 集tập 所sở 斷đoạn 遍biến 不bất 遍biến 心tâm 。 如như 理lý 應ưng 思tư 。 見kiến 滅diệt 所sở 斷đoạn 邪tà 見kiến 俱câu 心tâm 。 由do 所sở 相tương 應ứng 無vô 明minh 邪tà 見kiến 。 隨tùy 增tăng 伴bạn 性tánh 。 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 由do 自tự 部bộ 攝nhiếp 有hữu 漏lậu 緣duyên 遍biến 唯duy 隨tùy 增tăng 性tánh 。 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 所sở 餘dư 俱câu 非phi 。 故cố 非phi 有hữu 彼bỉ 。 其kỳ 餘dư 見kiến 滅diệt 見kiến 道đạo 所sở 斷đoạn 。 若nhược 緣duyên 無vô 漏lậu 緣duyên 有hữu 漏lậu 心tâm 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 例lệ 應ưng 思tư 擇trạch 。 修tu 道Đạo 所sở 斷đoạn 貪tham 相tương 應ứng 心tâm 。 由do 所sở 相tương 應ứng 無vô 明minh 及cập 愛ái 。 隨tùy 增tăng 伴bạn 性tánh 。 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 由do 自tự 部bộ 餘dư 及cập 諸chư 遍biến 行hành 唯duy 隨tùy 增tăng 性tánh 。 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 所sở 餘dư 俱câu 非phi 。 故cố 非phi 有hữu 彼bỉ 。 餘dư 修tu 所sở 斷đoạn 煩phiền 惱não 俱câu 心tâm 。 如như 其kỳ 所sở 應ứng 。 例lệ 應ưng 思tư 擇trạch 。 諸chư 修tu 所sở 斷đoạn 不bất 染nhiễm 污ô 心tâm 。 由do 自tự 部bộ 攝nhiếp 隨tùy 眠miên 及cập 遍biến 唯duy 隨tùy 增tăng 性tánh 。 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 如như 是thị 所sở 論luận 皆giai 約ước 未vị 斷đoạn 。 彼bỉ 若nhược 斷đoạn 已dĩ 有hữu 伴bạn 性tánh 者giả 。 唯duy 由do 伴bạn 性tánh 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 依y 此thử 義nghĩa 門môn 應ưng 作tác 略lược 說thuyết 。 頌tụng 曰viết 。

有hữu 隨tùy 眠miên 心tâm 二nhị 。 謂vị 有hữu 染nhiễm 無vô 染nhiễm 。

有hữu 染nhiễm 心tâm 通thông 二nhị 。 無vô 染nhiễm 局cục 隨tùy 增tăng 。

論luận 曰viết 。 有hữu 隨tùy 眠miên 心tâm 總tổng 有hữu 二nhị 種chủng 。 有hữu 染nhiễm 無vô 染nhiễm 心tâm 差sai 別biệt 故cố 。 於ư 中trung 有hữu 染nhiễm 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 。 若nhược 未vị 斷đoạn 時thời 。 相tương 應ứng 具cụ 二nhị 所sở 緣duyên 唯duy 一nhất 。 若nhược 已dĩ 斷đoạn 時thời 。 相tương 應ứng 有hữu 一nhất 所sở 緣duyên 都đô 無vô 。 彼bỉ 無vô 染nhiễm 心tâm 。 所sở 有hữu 煩phiền 惱não 。 唯duy 未vị 斷đoạn 位vị 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 斷đoạn 已dĩ 都đô 無vô 。 非phi 助trợ 伴bạn 故cố 。 此thử 緣duyên 無vô 染nhiễm 所sở 有hữu 隨tùy 眠miên 。 在tại 有hữu 心tâm 前tiền 。 或hoặc 俱câu 時thời 斷đoạn 。 斷đoạn 緣duyên 染nhiễm 者giả 通thông 前tiền 後hậu 俱câu 。 相tương 應ứng 與dữ 心tâm 必tất 俱câu 時thời 斷đoạn 。 故cố 染nhiễm 通thông 二nhị 。 名danh 有hữu 隨tùy 眠miên 。 無vô 染nhiễm 局cục 一nhất 。 有hữu 隨tùy 增tăng 性tánh 。

說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 部bộ 顯hiển 宗tông 論luận 卷quyển 。 第đệ 二nhị 十thập 六lục