阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 大Đại 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận
Quyển 79
五Ngũ 百Bách 大Đại 阿A 羅La 漢Hán 等Đẳng 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 大Đại 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 九cửu

五ngũ 百bách 大đại 阿A 羅La 漢Hán 等đẳng 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 結kết 蘊uẩn 第đệ 二nhị 中trung 十thập 門môn 納nạp 息tức 第đệ 四tứ 之chi 九cửu 。

如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 應ưng 以dĩ 慧tuệ 遍biến 知tri 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 說thuyết 。 智trí 所sở 遍biến 知tri 。 謂vị 一nhất 切thiết 法pháp 。 問vấn 若nhược 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 如như 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 說thuyết 。 何hà 故cố 契Khế 經Kinh 唯duy 說thuyết 以dĩ 慧tuệ 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。 答đáp 契Khế 經Kinh 唯duy 依y 。 出xuất 世thế 間gian 慧tuệ 。 說thuyết 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 是thị 應ưng 遍biến 知tri 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 總tổng 依y 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 慧tuệ 。 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 。 如như 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 縛phược 解giải 繫hệ 不bất 繫hệ 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 契Khế 經Kinh 唯duy 依y 近cận 遍biến 知tri 慧tuệ 說thuyết 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 是thị 應ưng 遍biến 知tri 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 依y 近cận 遠viễn 慧tuệ 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 。 如như 近cận 遠viễn 隣lân 逼bức 非phi 隣lân 逼bức 和hòa 合hợp 非phi 和hòa 合hợp 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 契Khế 經Kinh 唯duy 依y 觀quán 共cộng 相tương 慧tuệ 說thuyết 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 是thị 應ưng 遍biến 知tri 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 總tổng 依y 觀quán 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 慧tuệ 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 。 如như 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 慧tuệ 。 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 覺giác 自tự 相tướng 共cộng 相tướng 。 作tác 意ý 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 契Khế 經Kinh 唯duy 依y 不bất 共cộng 慧tuệ 說thuyết 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 是thị 應ưng 遍biến 知tri 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 總tổng 依y 共cộng 不bất 共cộng 慧tuệ 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 。

復phục 次thứ 契Khế 經Kinh 依y 現hiện 觀quán 時thời 說thuyết 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 是thị 應ưng 遍biến 知tri 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 依y 行hành 諦đế 時thời 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 。

復phục 次thứ 契Khế 經Kinh 依y 施thi 設thiết 覺giác 說thuyết 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 是thị 應ưng 遍biến 知tri 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 依y 勝thắng 義nghĩa 覺giác 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 。 問vấn 施thi 設thiết 覺giác 者giả 義nghĩa 何hà 謂vị 耶da 。 答đáp 依y 果quả 麁thô 顯hiển 易dị 見kiến 。 方phương 便tiện 說thuyết 遍biến 知tri 苦khổ 。 依y 生sanh 死tử 因nhân 不bất 續tục 。 方phương 便tiện 說thuyết 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。 依y 具cụ 二nhị 德đức 不bất 在tại 身thân 。 方phương 便tiện 說thuyết 應ưng 證chứng 滅diệt 。 依y 能năng 永vĩnh 斷đoạn 諸chư 煩phiền 惱não 道đạo 。 方phương 便tiện 說thuyết 應ưng 修tu 道Đạo 。 如như 是thị 名danh 為vi 。 施thi 設thiết 覺giác 義nghĩa 。 非phi 盡tận 理lý 故cố 立lập 施thi 設thiết 名danh 。 脇hiếp 尊tôn 者giả 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。 或hoặc 謂vị 唯duy 苦khổ 是thị 應ưng 遍biến 知tri 。 故cố 對đối 法pháp 中trung 說thuyết 一nhất 切thiết 法pháp 。 是thị 所sở 遍biến 知tri 。 世Thế 尊Tôn 唯duy 說thuyết 集tập 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。 或hoặc 謂vị 唯duy 集tập 是thị 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 故cố 。 對đối 法pháp 中trung 說thuyết 有hữu 漏lậu 法pháp 皆giai 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。 世Thế 尊Tôn 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。 或hoặc 謂vị 唯duy 滅diệt 是thị 應ưng 作tác 證chứng 。 故cố 對đối 法pháp 中trung 依y 得đắc 作tác 證chứng 說thuyết 諸chư 善thiện 法Pháp 。 皆giai 應ưng 作tác 證chứng 。 世Thế 尊Tôn 唯duy 說thuyết 道Đạo 應ưng 修tu 習tập 。 或hoặc 謂vị 唯duy 道đạo 是thị 應ưng 修tu 習tập 。 故cố 對đối 法pháp 中trung 總tổng 說thuyết 一nhất 切thiết 。 善thiện 有hữu 為vi 法pháp 。 皆giai 應ưng 修tu 習tập 。 此thử 則tắc 顯hiển 示thị 。 經kinh 義nghĩa 不bất 了liễu 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 是thị 了liễu 義nghĩa 說thuyết 。

復phục 次thứ 為vì 令linh 永vĩnh 斷đoạn 。 生sanh 死tử 道đạo 路lộ 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。 謂vị 有hữu 身thân 見kiến 是thị 六lục 十thập 二nhị 見kiến 趣thú 根căn 本bổn 。 見kiến 趣thú 是thị 餘dư 。 煩phiền 惱não 根căn 本bổn 。 諸chư 餘dư 煩phiền 惱não 。 是thị 業nghiệp 根căn 本bổn 。 諸chư 業nghiệp 復phục 是thị 異dị 熟thục 根căn 本bổn 。 依y 止chỉ 異dị 熟thục 生sanh 長trưởng 一nhất 切thiết 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 法pháp 。 由do 此thử 輪luân 轉chuyển 。 生sanh 死tử 無vô 窮cùng 。 遍biến 知tri 苦khổ 時thời 斷đoạn 有hữu 身thân 見kiến 。 身thân 見kiến 斷đoạn 故cố 生sanh 死tử 路lộ 絕tuyệt 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 為vì 令linh 永vĩnh 斷đoạn 。 五ngũ 我ngã 見kiến 十thập 五ngũ 我ngã 所sở 見kiến 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 為vì 令linh 永vĩnh 斷đoạn 。 有hữu 身thân 見kiến 邊biên 執chấp 見kiến 。 及cập 為vi 證chứng 得đắc 空không 。 無Vô 願Nguyện 三Tam 摩Ma 地Địa 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 諸chư 有hữu 情tình 類loại 。 於ư 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 起khởi 我ngã 有hữu 情tình 命mạng 者giả 生sanh 者giả 及cập 養dưỡng 育dục 者giả 數số 取thủ 趣thú 想tưởng 。 誰thùy 能năng 斷đoạn 此thử 諸chư 惡ác 倒đảo 想tưởng 。 令linh 得đắc 法Pháp 想tưởng 謂vị 苦khổ 遍biến 知tri 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 於ư 苦khổ 非phi 常thường 空không 非phi 我ngã 蘊uẩn 起khởi 常thường 樂lạc 我ngã 淨tịnh 想tưởng 。 誰thùy 能năng 斷đoạn 此thử 諸chư 顛điên 倒đảo 想tưởng 。 令linh 得đắc 無vô 顛điên 倒đảo 想tưởng 。 謂vị 苦khổ 遍biến 知tri 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 諸chư 有hữu 情tình 類loại 。 雖tuy 為vi 諸chư 蘊uẩn 損tổn 惱não 逼bức 切thiết 如như 荷hà 重trọng 擔đảm 。 而nhi 於ư 諸chư 蘊uẩn 希hy 求cầu 貪tham 著trước 。 如như 諸chư 嬰anh 兒nhi 。 雖tuy 為vi 乳nhũ 母mẫu 打đả 罵mạ 逼bức 切thiết 。 而nhi 歸quy 附phụ 之chi 。 欲dục 令linh 有hữu 情tình 斷đoạn 蘊uẩn 貪tham 著trước 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 從tùng 無vô 始thỉ 來lai 。 諸chư 有hữu 情tình 類loại 。 由do 諸chư 煩phiền 惱não 惡ác 行hành 顛điên 倒đảo 。 令linh 心tâm 心tâm 所sở 於ư 境cảnh 邪tà 曲khúc 。 誰thùy 令linh 正chánh 直trực 謂vị 苦khổ 遍biến 知tri 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 便tiện 能năng 安an 住trụ 無vô 倒đảo 想tưởng 心tâm 。 設thiết 彼bỉ 現hiện 觀quán 苦khổ 聖Thánh 諦Đế 已dĩ 。 於ư 餘dư 聖Thánh 諦Đế 不bất 復phục 現hiện 觀quán 。 有hữu 人nhân 問vấn 言ngôn 。 此thử 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 為vi 苦khổ 為vi 樂lạc 。 答đáp 言ngôn 唯duy 苦khổ 如như 熱nhiệt 鐵thiết 團đoàn 。 復phục 問vấn 取thủ 蘊uẩn 為vi 常thường 非phi 常thường 。 答đáp 言ngôn 非phi 常thường 一nhất 剎sát 那na 後hậu 決quyết 定định 不bất 住trụ 。 復phục 問vấn 取thủ 蘊uẩn 為vi 淨tịnh 不bất 淨tịnh 。 答đáp 言ngôn 不bất 淨tịnh 如như 糞phẩn 穢uế 聚tụ 。 復phục 問vấn 取thủ 蘊uẩn 。 有hữu 我ngã 無vô 我ngã 。 答đáp 言ngôn 無vô 我ngã 作tác 者giả 受thọ 者giả 。 皆giai 不bất 可khả 得đắc 。 唯duy 空không 行hành 聚tụ 。 此thử 無vô 顛điên 倒đảo 由do 苦khổ 遍biến 知tri 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 取thủ 蘊uẩn 如như 病bệnh 性tánh 不bất 調điều 適thích 。 取thủ 蘊uẩn 如như 癰ung 性tánh 能năng 逼bức 惱não 。 取thủ 蘊uẩn 如như 箭tiễn 性tánh 能năng 損tổn 害hại 。 取thủ 蘊uẩn 如như 刀đao 性tánh 能năng 傷thương 切thiết 。 取thủ 蘊uẩn 如như 毒độc 性tánh 能năng 殺sát 害hại 。 取thủ 蘊uẩn 如như 火hỏa 性tánh 能năng 焚phần 燒thiêu 。 取thủ 蘊uẩn 如như 怨oán 性tánh 不bất 饒nhiêu 益ích 。 取thủ 蘊uẩn 如như 邊biên 城thành 恆hằng 為vi 種chủng 種chủng 業nghiệp 煩phiền 惱não 賊tặc 之chi 所sở 侵xâm 擾nhiễu 。 能năng 知tri 此thử 者giả 謂vị 苦khổ 遍biến 知tri 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 名danh 遇ngộ 真chân 佛Phật 。 出xuất 現hiện 世thế 間gian 。 名danh 入nhập 勝thắng 義nghĩa 如như 理lý 正Chánh 法Pháp 。 名danh 真chân 出xuất 家gia 。 名danh 真chân 受thọ 用dụng 正Chánh 法Pháp 財tài 寶bảo 。 得đắc 無vô 障chướng 礙ngại 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 名danh 捨xả 曾tằng 緣duyên 得đắc 未vị 曾tằng 緣duyên 。 名danh 捨xả 共cộng 得đắc 不bất 共cộng 。 名danh 捨xả 世thế 間gian 得đắc 出xuất 世thế 間gian 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 開khai 未vị 曾tằng 開khai 聖thánh 道Đạo 門môn 。 故cố 能năng 捨xả 未vị 曾tằng 捨xả 異dị 生sanh 性tánh 。 能năng 得đắc 未vị 曾tằng 得đắc 聖thánh 性tánh 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 捨xả 名danh 得đắc 名danh 捨xả 界giới 得đắc 界giới 捨xả 性tánh 得đắc 性tánh 捨xả 名danh 得đắc 名danh 者giả 。 謂vị 捨xả 異dị 生sanh 名danh 得đắc 聖thánh 者giả 名danh 捨xả 界giới 得đắc 界giới 者giả 。 謂vị 捨xả 異dị 生sanh 界giới 分phần/phân 。 得đắc 聖thánh 者giả 界giới 分phần/phân 。 捨xả 性tánh 得đắc 性tánh 者giả 。 謂vị 捨xả 異dị 生sanh 種chủng 性tánh 。 得đắc 聖thánh 者giả 種chủng 性tánh 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 得đắc 心tâm 不bất 得đắc 心tâm 因nhân 。 得đắc 苦khổ 不bất 得đắc 苦khổ 因nhân 。 得đắc 明minh 不bất 得đắc 明minh 因nhân 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 捨xả 五ngũ 同đồng 分phần/phân 得đắc 八bát 同đồng 分phần/phân 。 五ngũ 同đồng 分phần/phân 者giả 謂vị 五ngũ 無vô 間gián 業nghiệp 同đồng 分phần/phân 。 八bát 同đồng 分phần/phân 者giả 謂vị 四tứ 向hướng 四Tứ 果Quả 同đồng 分phần/phân 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 則tắc 捨xả 如như 柳liễu 絮# 異dị 生sanh 性tánh 。 住trụ 如như 帝đế 幢tràng 佛Phật 法Pháp 性tánh 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 名danh 為vi 最tối 初sơ 得đắc 法Pháp 證chứng 淨tịnh 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 名danh 最tối 初sơ 得đắc 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 見kiến 聖Thánh 諦Đế 者giả 。 故cố 斷đoạn 他tha 命mạng 越việt 所sở 學học 處xứ 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 諸chư 瑜du 伽già 師sư 。 若nhược 遍biến 知tri 苦khổ 名danh 為vi 最tối 初sơ 。 入nhập 大đại 法Pháp 海hải 。 登đăng 大đại 法pháp 山sơn 。 摧tồi 大đại 怨oán 敵địch 。 昇thăng 大đại 法Pháp 座tòa 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 苦khổ 應ưng 遍biến 知tri 非phi 皆giai 永vĩnh 斷đoạn 。 集tập 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 不bất 應ưng 唯duy 遍biến 知tri 。 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 不bất 應ưng 唯duy 遍biến 知tri 。 道đạo 應ưng 修tu 習tập 不bất 應ưng 唯duy 遍biến 知tri 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 遍biến 知tri 苦khổ 。

復phục 次thứ 於ư 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 皆giai 應ưng 遍biến 知tri 。 苦khổ 在tại 最tối 初sơ 故cố 唯duy 說thuyết 苦khổ 。

如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 苦Khổ 集Tập 聖Thánh 諦Đế 。 應ưng 以dĩ 慧tuệ 永vĩnh 斷đoạn 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 說thuyết 。 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 者giả 謂vị 有hữu 漏lậu 法pháp 。 若nhược 說thuyết 唯duy 愛ái 是thị 集Tập 諦Đế 者giả 。 應ưng 問vấn 彼bỉ 言ngôn 諸chư 有hữu 漏lậu 法pháp 皆giai 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 如như 對đối 法pháp 說thuyết 。 何hà 故cố 世Thế 尊Tôn 。 唯duy 說thuyết 愛ái 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 非phi 餘dư 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 法pháp 耶da 。 彼bỉ 應ưng 如như 前tiền 愛ái 為vi 集tập 。 答đáp 若nhược 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 法pháp 。 因nhân 是thị 集Tập 諦Đế 者giả 。 應ưng 問vấn 苦Khổ 諦Đế 亦diệc 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 何hà 故cố 唯duy 說thuyết 集tập 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。 答đáp 佛Phật 為vi 捨xả 苦khổ 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 汝nhữ 等đẳng 若nhược 欲dục 。 捨xả 眾chúng 苦khổ 者giả 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。 集tập 永vĩnh 斷đoạn 故cố 苦khổ 則tắc 不bất 生sanh 名danh 真chân 捨xả 苦khổ 。

復phục 次thứ 佛Phật 為vi 捨xả 果quả 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 汝nhữ 等đẳng 若nhược 欲dục 。 捨xả 苦khổ 果quả 者giả 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 因nhân 。 因nhân 永vĩnh 斷đoạn 故cố 苦khổ 果quả 不bất 生sanh 名danh 真chân 捨xả 果quả 。

復phục 次thứ 為vi 止chỉ 苦khổ 流lưu 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 如như 止chỉ 流lưu 者giả 當đương 堰yển 水thủy 源nguyên 。 欲dục 止chỉ 苦khổ 流lưu 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。

復phục 次thứ 永vĩnh 斷đoạn 集tập 故cố 。 便tiện 害hại 俱câu 因nhân 離ly 俱câu 繫hệ 。 得đắc 無vô 漏lậu 離ly 繫hệ 得đắc 。 滅diệt 有hữu 頂đảnh 遍biến 行hành 因nhân 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 集tập 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。

復phục 次thứ 若nhược 斷đoạn 因nhân 者giả 果quả 即tức 隨tùy 斷đoạn 。 若nhược 滅diệt 因nhân 者giả 果quả 即tức 隨tùy 滅diệt 。 若nhược 棄khí 因nhân 者giả 果quả 即tức 隨tùy 棄khí 。 若nhược 吐thổ 因nhân 者giả 果quả 即tức 隨tùy 吐thổ 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 集tập 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。

復phục 次thứ 世Thế 尊Tôn 。 欲dục 令linh 諸chư 有hữu 情tình 。 類loại 捨xả 蘊uẩn 重trọng 擔đảm 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 謂vị 如như 有hữu 人nhân 荷hà 負phụ 重trọng 擔đảm 。 經kinh 嶮hiểm 難nạn 處xứ 。 而nhi 復phục 蹎điên 蹶quyết 為vi 擔đảm 逼bức 切thiết 欲dục 脫thoát 無vô 由do 。 有hữu 人nhân 語ngữ 言ngôn 欲dục 脫thoát 此thử 擔đảm 當đương 斷đoạn 擔đảm 索sách 乃nãi 可khả 脫thoát 之chi 。 如như 是thị 有hữu 情tình 。 荷hà 蘊uẩn 重trọng 擔đảm 經kinh 歷lịch 生sanh 死tử 。 諸chư 嶮hiểm 難nạn 處xứ 。 為vi 蘊uẩn 重trọng 擔đảm 之chi 所sở 逼bức 切thiết 故cố 。

佛Phật 告cáo 言ngôn 汝nhữ 等đẳng 若nhược 欲dục 。 脫thoát 蘊uẩn 重trọng 擔đảm 當đương 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。

集tập 既ký 斷đoạn 已dĩ 蘊uẩn 擔đảm 便tiện 脫thoát 。

復phục 次thứ 為vi 對đối 外ngoại 道đạo 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 謂vị 諸chư 外ngoại 道đạo 。 苦khổ 果quả 所sở 逼bức 。 雖tuy 厭yếm 苦khổ 果quả 而nhi 不bất 斷đoạn 因nhân 。 如như 愚ngu 癡si 狗cẩu 捨xả 人nhân 逐trục 塊khối 。 故cố 佛Phật 告cáo 彼bỉ 汝nhữ 等đẳng 厭yếm 苦khổ 當đương 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。 集tập 因nhân 斷đoạn 已dĩ 苦khổ 果quả 不bất 生sanh 。 便tiện 得đắc 解giải 脫thoát 。

復phục 次thứ 集tập 引dẫn 三tam 界giới 下hạ 中trung 上thượng 果quả 。 若nhược 永vĩnh 斷đoạn 集tập 苦khổ 果quả 不bất 生sanh 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 有hữu 情tình 類loại 。 汝nhữ 等đẳng 厭yếm 苦khổ 當đương 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。

復phục 次thứ 集tập 能năng 生sanh 長trưởng 三tam 種chủng 苦khổ 果quả 。 若nhược 永vĩnh 斷đoạn 集tập 彼bỉ 不bất 生sanh 長trưởng 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 有hữu 情tình 類loại 。 若nhược 厭yếm 三tam 苦khổ 當đương 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。

復phục 次thứ 集tập 能năng 生sanh 長trưởng 四tứ 種chủng 苦khổ 生sanh 。 若nhược 永vĩnh 斷đoạn 集tập 彼bỉ 不bất 生sanh 長trưởng 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 有hữu 情tình 類loại 。 若nhược 厭yếm 四tứ 苦khổ 當đương 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。

復phục 次thứ 集tập 能năng 生sanh 長trưởng 五ngũ 種chủng 苦khổ 趣thú 。 若nhược 永vĩnh 斷đoạn 集tập 彼bỉ 不bất 生sanh 長trưởng 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 有hữu 情tình 類loại 。 若nhược 厭yếm 五ngũ 苦khổ 當đương 永vĩnh 斷đoạn 集tập 。

復phục 次thứ 苦khổ 但đãn 應ưng 捨xả 不bất 應ưng 斷đoạn 之chi 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 集tập 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。 由do 如như 是thị 等đẳng 種chủng 種chủng 。 因nhân 緣duyên 世Thế 尊Tôn 唯duy 說thuyết 集tập 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。

如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 苦Khổ 滅Diệt 聖Thánh 諦Đế 。 應ưng 以dĩ 慧tuệ 作tác 證chứng 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 說thuyết 得đắc 作tác 證chứng 者giả 。 謂vị 諸chư 善thiện 法Pháp 。 問vấn 若nhược 諸chư 善thiện 法Pháp 皆giai 應ưng 作tác 證chứng 如như 對đối 法pháp 說thuyết 。 何hà 故cố 世Thế 尊Tôn 。 唯duy 作tác 是thị 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。 答đáp 滅diệt 是thị 解giải 脫thoát 離ly 繫hệ 為vi 相tương/tướng 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 無vô 處xứ 所sở 。 亦diệc 無vô 所sở 依y 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 雖tuy 是thị 因nhân 而nhi 無vô 有hữu 果quả 。 滅diệt 雖tuy 是thị 果quả 而nhi 無vô 有hữu 因nhân 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 雖tuy 是thị 因nhân 而nhi 無vô 有hữu 因nhân 。 滅diệt 雖tuy 是thị 果quả 而nhi 無vô 有hữu 果quả 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 是thị 能năng 作tác 非phi 有hữu 能năng 作tác 。 是thị 緣duyên 非phi 有hữu 緣duyên 。 是thị 離ly 非phi 有hữu 離ly 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 令linh 蘊uẩn 無vô 而nhi 不bất 變biến 法pháp 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 能năng 息tức 三tam 墮đọa 四tứ 遮già 五ngũ 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 是thị 一nhất 味vị 廣quảng 大Đại 道Đạo 果quả 。 能năng 淨tịnh 四tứ 姓tánh 及cập 諸chư 名danh 言ngôn 名danh 無vô 上thượng 法pháp 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 復phục 次thứ 滅diệt 唯duy 無vô 漏lậu 得đắc 通thông 二nhị 種chủng 滅diệt 唯duy 非phi 學học 非phi 無Vô 學Học 得đắc 通thông 三tam 種chủng 。 滅diệt 一nhất 諦đế 攝nhiếp 得đắc 三tam 諦đế 攝nhiếp 。 滅diệt 唯duy 不bất 繫hệ 得đắc 通thông 三tam 種chủng 。 滅diệt 唯duy 不bất 斷đoạn 得đắc 通thông 二nhị 種chủng 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 是thị 善thiện 亦diệc 是thị 常thường 。 是thị 善thiện 亦diệc 離ly 世thế 。 是thị 善thiện 亦diệc 離ly 蘊uẩn 。 是thị 善thiện 無vô 三tam 品phẩm 。 是thị 善thiện 無vô 前tiền 後hậu 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 滅diệt 是thị 沙Sa 門Môn 果quả 非phi 沙Sa 門Môn 。 是thị 婆Bà 羅La 門Môn 。 果quả 非phi 婆Bà 羅La 門Môn 。 是thị 梵Phạm 行hạnh 果quả 非phi 梵Phạm 行hạnh 。 是thị 道Đạo 果Quả 非phi 道đạo 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

復phục 次thứ 為vi 證chứng 滅diệt 故cố 。 證chứng 有hữu 為vi 善thiện 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。 由do 如như 是thị 等đẳng 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 滅diệt 應ưng 作tác 證chứng 。

如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 趣thú 苦Khổ 滅Diệt 道Đạo 聖Thánh 諦Đế 。 應ưng 以dĩ 慧tuệ 修tu 習tập 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 說thuyết 應ưng 修tu 習tập 法pháp 者giả 謂vị 有hữu 為vi 善thiện 法Pháp 。 問vấn 諸chư 有hữu 為vi 善thiện 皆giai 應ưng 修tu 習tập 。 如như 對đối 法pháp 說thuyết 。 何hà 故cố 世Thế 尊Tôn 。 唯duy 作tác 是thị 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。 答đáp 聖thánh 道Đạo 應ưng 修tu 不bất 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。 非phi 如như 餘dư 善thiện 應ưng 斷đoạn 應ưng 修tu 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 聖thánh 道Đạo 唯duy 有hữu 得đắc 修tu 習tập 修tu 。 非phi 如như 餘dư 善thiện 具cụ 四tứ 種chủng 修tu 。 所sở 謂vị 得đắc 習tập 對đối 治trị 除trừ 遣khiển 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 聖thánh 道Đạo 具cụ 善thiện 無vô 漏lậu 二nhị 聖thánh 。 非phi 如như 餘dư 善thiện 唯duy 有hữu 善thiện 聖thánh 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 聖thánh 道Đạo 應ưng 修tu 不bất 斷đoạn 緣duyên 彼bỉ 貪tham 等đẳng 煩phiền 惱não 。 非phi 如như 餘dư 善thiện 亦diệc 修tu 亦diệc 斷đoạn 緣duyên 彼bỉ 煩phiền 惱não 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 聖thánh 道Đạo 應ưng 修tu 是thị 出xuất 非phi 沒một 。 非phi 如như 餘dư 善thiện 雖tuy 是thị 應ưng 修tu 亦diệc 出xuất 亦diệc 沒một 。 謂vị 出xuất 欲dục 界giới 沒một 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 乃nãi 至chí 出xuất 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 沒một 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。 問vấn 得đắc 聖thánh 道Đạo 者giả 離ly 欲dục 染nhiễm 已dĩ 生sanh 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 乃nãi 至chí 離ly 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 。 染nhiễm 已dĩ 生sanh 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 如như 何hà 聖thánh 道Đạo 是thị 出xuất 非phi 沒một 。 答đáp 雖tuy 有hữu 是thị 事sự 而nhi 諸chư 聖thánh 道Đạo 不bất 招chiêu 異dị 熟thục 。 非phi 如như 餘dư 善thiện 能năng 招chiêu 異dị 熟thục 。 故cố 諸chư 聖thánh 道Đạo 唯duy 名danh 為vi 出xuất 。

復phục 次thứ 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 能năng 損tổn 諸chư 有hữu 。 能năng 害hại 諸chư 有hữu 。 能năng 破phá 諸chư 有hữu 修tu 習tập 。 餘dư 善thiện 長trưởng 養dưỡng 諸chư 有hữu 。 攝nhiếp 益ích 諸chư 有hữu 。 任nhậm 持trì 諸chư 有hữu 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 復phục 次thứ 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 斷đoạn 有hữu 流lưu 轉chuyển 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 令linh 不bất 相tương 續tục 。 修tu 習tập 餘dư 善thiện 續tục 有hữu 流lưu 轉chuyển 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 不bất 令linh 間gian 斷đoạn 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 是thị 趣thú 苦khổ 有hữu 世thế 間gian 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 滅diệt 行hành 。 修tu 習tập 餘dư 善thiện 是thị 趣thú 苦khổ 有hữu 世thế 間gian 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 集tập 行hành 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 非phi 有hữu 身thân 見kiến 事sự 乃nãi 至chí 不bất 墮đọa 苦khổ 集Tập 諦Đế 攝nhiếp 。 修tu 習tập 餘dư 善thiện 是thị 有hữu 身thân 見kiến 事sự 。 乃nãi 至chí 墮đọa 在tại 。 苦khổ 集Tập 諦Đế 攝nhiếp 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 非phi 界giới 趣thú 生sanh 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 流lưu 轉chuyển 之chi 因nhân 。 修tu 習tập 餘dư 善thiện 是thị 界giới 趣thú 生sanh 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 流lưu 轉chuyển 之chi 因nhân 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 令linh 界giới 趣thú 生sanh 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 流lưu 轉chuyển 都đô 盡tận 。 修tu 習tập 餘dư 善thiện 令linh 界giới 趣thú 生sanh 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 流lưu 轉chuyển 無vô 盡tận 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 聖thánh 道Đạo 唯duy 是thị 可khả 愛ái 可khả 愛ái 果quả 。 可khả 喜hỷ 可khả 喜hỷ 果quả 。 可khả 意ý 可khả 意ý 果quả 。 可khả 欣hân 可khả 欣hân 果quả 。 可khả 樂lạc 可khả 樂lạc 果quả 。 餘dư 善thiện 不bất 爾nhĩ 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 聖thánh 道Đạo 是thị 沙Sa 門Môn 是thị 沙Sa 門Môn 果quả 。 是thị 婆Bà 羅La 門Môn 。 是thị 婆Bà 羅La 門Môn 果quả 。 是thị 梵Phạm 行hạnh 是thị 梵Phạm 行hạnh 果quả 。 是thị 道đạo 是thị 道Đạo 果Quả 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

復phục 次thứ 修tu 習tập 聖thánh 道Đạo 。 定định 趣thú 涅Niết 槃Bàn 。 修tu 習tập 餘dư 善thiện 所sở 趣thú 不bất 定định 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。 由do 如như 是thị 等đẳng 種chủng 種chủng 因nhân 緣duyên 。 故cố 佛Phật 唯duy 說thuyết 應ưng 修tu 聖thánh 道Đạo 。

有hữu 十thập 六lục 行hành 相tương/tướng 緣duyên 四tứ 聖Thánh 諦Đế 起khởi 。 謂vị 緣duyên 苦Khổ 諦Đế 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 一nhất 苦khổ 二nhị 非phi 常thường 三tam 空không 四tứ 非phi 我ngã 。 緣duyên 集Tập 諦Đế 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 一nhất 因nhân 二nhị 集tập 三tam 生sanh 四tứ 緣duyên 。 緣duyên 滅Diệt 諦Đế 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 一nhất 滅diệt 二nhị 靜tĩnh 三tam 妙diệu 四tứ 離ly 。 緣duyên 道Đạo 諦Đế 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 一nhất 道đạo 二nhị 如như 三tam 行hành 四tứ 出xuất 。 問vấn 十thập 六lục 行hành 相tương/tướng 名danh 有hữu 十thập 六lục 實thật 體thể 有hữu 幾kỷ 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 名danh 有hữu 十thập 六lục 實thật 體thể 有hữu 七thất 。 謂vị 緣duyên 苦Khổ 諦Đế 四tứ 種chủng 行hành 相tương/tướng 名danh 有hữu 四tứ 種chủng 實thật 體thể 亦diệc 四tứ 。 緣duyên 餘dư 三tam 諦đế 各các 四tứ 行hành 相tương/tướng 名danh 雖tuy 有hữu 四tứ 實thật 體thể 唯duy 一nhất 。 問vấn 何hà 故cố 緣duyên 苦khổ 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 名danh 有hữu 四tứ 種chủng 實thật 體thể 亦diệc 四tứ 。 緣duyên 餘dư 三tam 諦đế 而nhi 不bất 爾nhĩ 耶da 。 答đáp 緣duyên 苦khổ 行hạnh 相tương/tướng 是thị 四tứ 顛điên 倒đảo 近cận 對đối 治trị 故cố 。 如như 四tứ 顛điên 倒đảo 名danh 體thể 各các 四tứ 。 緣duyên 餘dư 三tam 諦đế 所sở 起khởi 行hành 相tướng 。 非phi 四tứ 顛điên 倒đảo 近cận 對đối 治trị 。 故cố 名danh 雖tuy 有hữu 四tứ 實thật 體thể 唯duy 一nhất 。 評bình 曰viết 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 十thập 六lục 行hành 相tương/tướng 名danh 與dữ 實thật 體thể 俱câu 有hữu 十thập 六lục 。 如như 名danh 與dữ 體thể 。 名danh 施thi 設thiết 體thể 施thi 設thiết 。 名danh 異dị 相tướng 體thể 異dị 相tướng 。 名danh 異dị 性tánh 體thể 異dị 性tánh 。 名danh 差sai 別biệt 體thể 差sai 別biệt 。 名danh 建kiến 立lập 體thể 建kiến 立lập 。 名danh 覺giác 了liễu 體thể 覺giác 了liễu 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 言ngôn 行hạnh 相tương/tướng 者giả 自tự 性tánh 是thị 何hà 。 答đáp 自tự 性tánh 是thị 慧tuệ 。 應ưng 知tri 此thử 中trung 慧tuệ 是thị 行hành 相tương/tướng 。 亦diệc 是thị 能năng 行hành 亦diệc 是thị 所sở 行hành 。 與dữ 慧tuệ 相tương 應ứng 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 雖tuy 非phi 行hành 相tương/tướng 而nhi 是thị 能năng 行hành 亦diệc 是thị 所sở 行hành 。 與dữ 慧tuệ 俱câu 有hữu 。 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 及cập 餘dư 有hữu 法pháp 雖tuy 非phi 行hành 相tương/tướng 亦diệc 非phi 能năng 行hành 而nhi 是thị 所sở 行hành 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 言ngôn 行hạnh 相tương/tướng 者giả 總tổng 以dĩ 一nhất 切thiết 心tâm 。 心tâm 所sở 法pháp 為vi 其kỳ 自tự 性tánh 。 若nhược 作tác 是thị 說thuyết 。 諸chư 心tâm 心tâm 所sở 皆giai 是thị 行hành 相tương/tướng 。 亦diệc 是thị 能năng 行hành 亦diệc 是thị 所sở 行hành 。 餘dư 一nhất 切thiết 法pháp 雖tuy 非phi 行hành 相tương/tướng 亦diệc 非phi 能năng 行hành 而nhi 是thị 所sở 行hành 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 所sở 言ngôn 行hạnh 相tương/tướng 以dĩ 一nhất 切thiết 法pháp 。 為vi 其kỳ 自tự 性tánh 。 若nhược 作tác 是thị 說thuyết 。 諸chư 相tướng 應ưng 法pháp 亦diệc 是thị 行hành 相tương/tướng 。 亦diệc 是thị 能năng 行hành 亦diệc 是thị 所sở 行hành 。 不bất 相tương 應ứng 法pháp 。 雖tuy 是thị 行hành 相tương/tướng 亦diệc 是thị 所sở 行hành 而nhi 非phi 能năng 行hành 。 評bình 曰viết 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 言ngôn 行hạnh 相tương/tướng 者giả 自tự 性tánh 是thị 慧tuệ 如như 初sơ 所sở 說thuyết 。 如như 是thị 名danh 為vi 。 行hành 相tương/tướng 自tự 性tánh 。 我ngã 物vật 自tự 體thể 相tướng 分phần/phân 本bổn 性tánh 。

已dĩ 說thuyết 自tự 性tánh 所sở 以dĩ 今kim 當đương 說thuyết 。 問vấn 何hà 故cố 名danh 行hành 相tương/tướng 。 行hành 相tương/tướng 是thị 何hà 義nghĩa 。 答đáp 於ư 諸chư 境cảnh 相tướng 簡giản 擇trạch 而nhi 轉chuyển 是thị 行hành 相tương/tướng 義nghĩa 。 問vấn 何hà 故cố 名danh 苦khổ 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 何hà 故cố 名danh 出xuất 。 答đáp 傷thương 痛thống 逼bức 迫bách 如như 荷hà 重trọng 擔đảm 。 違vi 逆nghịch 聖thánh 心tâm 。 故cố 名danh 為vi 苦khổ 。 由do 二nhị 緣duyên 故cố 說thuyết 名danh 非phi 常thường 。 一nhất 由do 所sở 作tác 。 二nhị 由do 屬thuộc 緣duyên 。 由do 所sở 作tác 者giả 。 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 一nhất 剎sát 那na 頃khoảnh 。 能năng 有hữu 所sở 作tác 。 第đệ 二nhị 剎sát 那na 不bất 復phục 能năng 作tác 。 由do 屬thuộc 緣duyên 者giả 諸chư 有hữu 為vi 法pháp 。 繫hệ 屬thuộc 眾chúng 緣duyên 。 方phương 有hữu 所sở 作tác 違vi 我ngã 所sở 見kiến 故cố 名danh 為vi 空không 。 違vi 於ư 我ngã 見kiến 故cố 名danh 非phi 我ngã 。 如như 種chủng 子tử 法pháp 故cố 名danh 為vi 因nhân 。 能năng 等đẳng 出xuất 現hiện 故cố 名danh 為vi 集tập 。 令linh 有hữu 續tục 起khởi 。 故cố 名danh 為vi 生sanh 。 能năng 有hữu 成thành 辦biện 故cố 名danh 為vi 緣duyên 。 譬thí 如như 埿nê 團đoàn 輪luân 繩thằng 水thủy 等đẳng 眾chúng 緣duyên 和hòa 合hợp 。 成thành 辦biện 瓶bình 等đẳng 。 取thủ 蘊uẩn 永vĩnh 盡tận 。 故cố 名danh 為vi 滅diệt 。 有hữu 為vi 相tương/tướng 息tức 故cố 名danh 為vi 靜tĩnh 。 是thị 善thiện 是thị 常thường 故cố 名danh 為vi 妙diệu 。 最tối 極cực 安an 隱ẩn 故cố 名danh 為vi 離ly 。 是thị 離ly 自tự 體thể 非phi 有hữu 離ly 故cố 。 違vi 害hại 邪tà 道đạo 故cố 名danh 為vi 道đạo 。 違vi 害hại 非phi 理lý 故cố 名danh 為vi 如như 。 趣thú 涅Niết 槃Bàn 宮cung 故cố 名danh 為vi 行hành 。 能năng 永vĩnh 超siêu 度độ 故cố 名danh 為vi 出xuất 。 是thị 能năng 出xuất 性tánh 非phi 沒một 性tánh 故cố 。

復phục 次thứ 麁thô 重trọng 所sở 逼bức 。 故cố 名danh 為vi 苦khổ 。 性tánh 不bất 究cứu 竟cánh 故cố 名danh 非phi 常thường 。 內nội 離ly 士sĩ 夫phu 作tác 者giả 受thọ 者giả 。 遣khiển 作tác 受thọ 者giả 故cố 名danh 為vi 空không 。 性tánh 不bất 自tự 在tại 故cố 名danh 非phi 我ngã 。 引dẫn 發phát 諸chư 有hữu 故cố 名danh 為vi 因nhân 。 令linh 有hữu 等đẳng 現hiện 故cố 名danh 為vi 集tập 。 能năng 有hữu 滋tư 產sản 。 故cố 名danh 為vi 生sanh 。 有hữu 所sở 造tạo 作tác 。 故cố 名danh 為vi 緣duyên 。 性tánh 不bất 相tương 續tục 盡tận 諸chư 相tướng 續tục 。 故cố 名danh 為vi 滅diệt 。 三tam 火hỏa 永vĩnh 寂tịch 故cố 名danh 為vi 靜tĩnh 。 脫thoát 諸chư 災tai 橫hoạnh 故cố 名danh 為vi 妙diệu 。 出xuất 眾chúng 過quá 患hoạn 故cố 名danh 為vi 離ly 。 是thị 出xuất 要yếu 路lộ 故cố 名danh 為vi 道đạo 。 能năng 契khế 正chánh 理lý 故cố 名danh 為vi 如như 。 能năng 正chánh 趣thú 向hướng 故cố 名danh 為vi 行hành 。 永vĩnh 超siêu 生sanh 死tử 故cố 名danh 為vi 出xuất 。

問vấn 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 觀quán 生sanh 死tử 果quả 。 何hà 故cố 此thử 果quả 但đãn 名danh 苦Khổ 諦Đế 不bất 名danh 非phi 常thường 空không 非phi 我ngã 諦đế 。 答đáp 亦diệc 應ưng 說thuyết 為vi 非phi 常thường 等đẳng 諦đế 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 是thị 有hữu 餘dư 說thuyết 。

復phục 次thứ 既ký 說thuyết 為vi 苦Khổ 諦Đế 當đương 知tri 已dĩ 說thuyết 為vi 非phi 常thường 空không 及cập 非phi 我ngã 諦đế 以dĩ 相tương/tướng 同đồng 故cố 。

復phục 次thứ 苦khổ 相tương/tướng 不bất 共cộng 唯duy 有hữu 漏lậu 法pháp 是thị 苦khổ 非phi 餘dư 故cố 名danh 苦Khổ 諦Đế 。 非phi 常thường 等đẳng 三tam 是thị 餘dư 共cộng 相tương 。 謂vị 非phi 常thường 相tương/tướng 三tam 諦đế 皆giai 有hữu 。 空không 非phi 我ngã 相tương/tướng 遍biến 一nhất 切thiết 法pháp 。 故cố 此thử 不bất 名danh 非phi 常thường 等đẳng 諦đế 。

復phục 次thứ 苦khổ 違vi 諸chư 有hữu 。 有hữu 情tình 聞văn 之chi 能năng 捨xả 生sanh 死tử 故cố 名danh 苦Khổ 諦Đế 。 美mỹ 妙diệu 飲ẩm 食thực 。 持trì 與dữ 小tiểu 兒nhi 。 若nhược 語ngữ 是thị 苦khổ 彼bỉ 便tiện 遠viễn 棄khí 。 語ngữ 非phi 常thường 等đẳng 彼bỉ 無vô 捨xả 心tâm 。 是thị 故cố 不bất 名danh 非phi 常thường 等đẳng 諦đế 。

復phục 次thứ 生sanh 死tử 有hữu 苦khổ 。 愚ngu 智trí 同đồng 信tín 。 外ngoại 道đạo 聞văn 之chi 。 亦diệc 不bất 誹phỉ 謗báng 。 聞văn 非phi 常thường 等đẳng 有hữu 不bất 生sanh 信tín 。 故cố 名danh 苦Khổ 諦Đế 非phi 非phi 常thường 等đẳng 。

復phục 次thứ 能năng 知tri 所sở 知tri 易dị 分phân 別biệt 故cố 。 但đãn 名danh 苦Khổ 諦Đế 非phi 非phi 常thường 等đẳng 。 謂vị 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 說thuyết 有hữu 苦khổ 智trí 故cố 此thử 所sở 知tri 但đãn 名danh 苦Khổ 諦Đế 。 如như 智trí 所sở 知tri 。 覺giác 所sở 覺giác 。 根căn 根căn 義nghĩa 。 行hành 相tương/tướng 所sở 緣duyên 。 有hữu 境cảnh 及cập 境cảnh 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 此thử 苦Khổ 諦Đế 名danh 舊cựu 所sở 傳truyền 說thuyết 是thị 舊cựu 文văn 句cú 。 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 過quá 殑Căng 伽Già 沙sa 皆giai 以dĩ 苦khổ 名danh 表biểu 示thị 此thử 諦đế 。 今kim 佛Phật 亦diệc 爾nhĩ 故cố 不bất 應ưng 責trách 。

復phục 次thứ 此thử 諦đế 四tứ 相tương/tướng 苦khổ 相tương/tướng 最tối 初sơ 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 但đãn 名danh 苦Khổ 諦Đế 。 問vấn 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 觀quán 生sanh 死tử 因nhân 。 何hà 故cố 此thử 因nhân 但đãn 名danh 集Tập 諦Đế 不bất 名danh 因nhân 等đẳng 三tam 種chủng 諦đế 耶da 。 答đáp 亦diệc 應ưng 說thuyết 為vi 因nhân 生sanh 緣duyên 諦đế 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 是thị 有hữu 餘dư 說thuyết 。

復phục 次thứ 既ký 說thuyết 為vi 集Tập 諦Đế 當đương 知tri 已dĩ 說thuyết 因nhân 生sanh 緣duyên 諦đế 以dĩ 相tương/tướng 同đồng 故cố 。

復phục 次thứ 能năng 知tri 所sở 知tri 易dị 分phân 別biệt 故cố 但đãn 名danh 集Tập 諦Đế 非phi 因nhân 生sanh 緣duyên 。 謂vị 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 說thuyết 有hữu 集tập 智trí 故cố 此thử 所sở 知tri 但đãn 名danh 集Tập 諦Đế 。 如như 智trí 所sở 知tri 覺giác 所sở 覺giác 等đẳng 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 此thử 集Tập 諦Đế 名danh 舊cựu 所sở 傳truyền 說thuyết 是thị 舊cựu 文văn 句cú 。 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 過quá 殑Căng 伽Già 沙sa 皆giai 以dĩ 集tập 名danh 表biểu 示thị 此thử 諦đế 。 今kim 佛Phật 亦diệc 爾nhĩ 故cố 不bất 應ưng 責trách 。

復phục 次thứ 集tập 相tương/tướng 但đãn 於ư 有hữu 漏lậu 法pháp 有hữu 。 招chiêu 集tập 生sanh 死tử 非phi 無vô 漏lậu 故cố 。 因nhân 生sanh 緣duyên 相tương/tướng 無vô 漏lậu 亦diệc 有hữu 。 聖thánh 道Đạo 亦diệc 名danh 因nhân 生sanh 緣duyên 故cố 。 集tập 不bất 共cộng 故cố 立lập 以dĩ 諦đế 名danh 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 但đãn 名danh 集Tập 諦Đế 。 問vấn 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 觀quán 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 何hà 故cố 涅Niết 槃Bàn 唯duy 名danh 滅Diệt 諦Đế 不bất 名danh 靜tĩnh 等đẳng 三tam 種chủng 諦đế 耶da 。 答đáp 亦diệc 應ưng 說thuyết 為vi 靜tĩnh 妙diệu 離ly 諦đế 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 是thị 有hữu 餘dư 說thuyết 。

復phục 次thứ 既ký 說thuyết 為vi 滅Diệt 諦Đế 當đương 知tri 已dĩ 說thuyết 靜tĩnh 妙diệu 離ly 諦đế 以dĩ 相tương/tướng 同đồng 故cố 。

復phục 次thứ 能năng 知tri 所sở 知tri 易dị 分phân 別biệt 故cố 但đãn 名danh 滅Diệt 諦Đế 非phi 靜tĩnh 妙diệu 離ly 。 謂vị 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 說thuyết 有hữu 滅diệt 智trí 故cố 此thử 所sở 知tri 但đãn 名danh 滅Diệt 諦Đế 。 如như 智trí 所sở 知tri 覺giác 所sở 覺giác 等đẳng 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 滅diệt 名danh 不bất 共cộng 故cố 立lập 諦đế 名danh 。 滅diệt 名danh 唯duy 顯hiển 。 究cứu 竟cánh 滅diệt 故cố 。 靜tĩnh 名danh 濫lạm 定định 妙diệu 離ly 濫lạm 道đạo 故cố 不bất 名danh 為vi 靜tĩnh 妙diệu 離ly 諦đế 。

復phục 次thứ 此thử 滅Diệt 諦Đế 名danh 舊cựu 所sở 傳truyền 說thuyết 是thị 舊cựu 文văn 句cú 。 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 過quá 殑Căng 伽Già 沙sa 皆giai 以dĩ 滅diệt 名danh 表biểu 示thị 此thử 諦đế 。 今kim 佛Phật 亦diệc 爾nhĩ 故cố 不bất 應ưng 責trách 。

復phục 次thứ 此thử 諦đế 四tứ 相tương/tướng 滅diệt 相tương/tướng 最tối 初sơ 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 但đãn 名danh 滅Diệt 諦Đế 。 問vấn 有hữu 四tứ 行hành 相tương/tướng 觀quán 於ư 聖thánh 道Đạo 。 何hà 故cố 聖thánh 道Đạo 但đãn 名danh 道Đạo 諦Đế 不bất 名danh 如như 等đẳng 三tam 種chủng 諦đế 耶da 。 答đáp 亦diệc 應ưng 說thuyết 為vi 如như 行hành 出xuất 諦đế 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 是thị 有hữu 餘dư 說thuyết 。

復phục 次thứ 既ký 說thuyết 為vi 道Đạo 諦Đế 當đương 知tri 已dĩ 說thuyết 如như 行hành 出xuất 諦đế 以dĩ 相tương/tướng 同đồng 故cố 。

復phục 次thứ 能năng 知tri 所sở 知tri 易dị 分phân 別biệt 故cố 。 但đãn 名danh 道Đạo 諦Đế 非phi 如như 行hành 出xuất 。 謂vị 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 說thuyết 有hữu 道đạo 智trí 。 故cố 此thử 所sở 知tri 但đãn 名danh 道Đạo 諦Đế 。 如như 智trí 所sở 知tri 覺giác 所sở 覺giác 等đẳng 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 道đạo 名danh 唯duy 顯hiển 趣thú 涅Niết 槃Bàn 路lộ 故cố 立lập 諦đế 名danh 。 如như 濫lạm 正chánh 理lý 。 行hành 通thông 有hữu 漏lậu 。 出xuất 通thông 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 此thử 不bất 名danh 如như 行hành 出xuất 諦đế 。

復phục 次thứ 此thử 道Đạo 諦Đế 名danh 舊cựu 所sở 傳truyền 說thuyết 是thị 舊cựu 文văn 句cú 。 過quá 去khứ 諸chư 佛Phật 。 過quá 殑Căng 伽Già 沙sa 皆giai 以dĩ 道đạo 名danh 表biểu 示thị 此thử 諦đế 。 今kim 佛Phật 亦diệc 爾nhĩ 故cố 不bất 應ưng 責trách 。

復phục 次thứ 此thử 諦đế 四tứ 相tương/tướng 道đạo 相tương/tướng 最tối 初sơ 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 但đãn 名danh 道Đạo 諦Đế 。

毘Tỳ 奈Nại 耶Da 說thuyết 。 世Thế 尊Tôn 有hữu 時thời 為vì 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 先tiên 以dĩ 聖thánh 語ngữ 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 四Tứ 天Thiên 王Vương 中trung 。 二nhị 能năng 領lãnh 解giải 二nhị 不bất 領lãnh 解giải 。 世Thế 尊Tôn 憐lân 愍mẫn 。 饒nhiêu 益ích 彼bỉ 故cố 。 以dĩ 南nam 印ấn 度độ 邊biên 國quốc 俗tục 語ngữ 。 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 謂vị 瑿# 泥nê 迷mê 泥nê 蹋đạp 部bộ 達đạt [甲*葉]# 部bộ 。 二nhị 天thiên 王vương 中trung 一nhất 能năng 領lãnh 解giải 一nhất 不bất 領lãnh 解giải 。 世Thế 尊Tôn 憐lân 愍mẫn 。 饒nhiêu 益ích 彼bỉ 故cố 。 復phục 以dĩ 一nhất 種chủng 篾miệt 戾lệ 車xa 語ngữ 。 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 謂vị 摩ma 奢xa 覩đổ 奢xa 僧Tăng 攝nhiếp 摩ma 薩tát 縛phược 怛đát 羅la 毘tỳ 刺thứ 遲trì 。

時thời 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 皆giai 得đắc 領lãnh 解giải 。 問vấn 佛Phật 以dĩ 聖thánh 語ngữ 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 能năng 令linh 所sở 化hóa 皆giai 得đắc 解giải 不phủ 。 設thiết 爾nhĩ 何hà 失thất 。 二nhị 俱câu 有hữu 過quá 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 若nhược 言ngôn 能năng 者giả 。 後hậu 二nhị 天thiên 王vương 聞văn 聖thánh 語ngữ 說thuyết 何hà 故cố 不bất 解giải 。 若nhược 不bất 能năng 者giả 。 伽già 他tha 所sở 說thuyết 當đương 云vân 何hà 通thông 。 如như 有hữu 頌tụng 言ngôn 。

佛Phật 以dĩ 一nhất 音âm 演diễn 說thuyết 法Pháp 。 眾chúng 生sanh 隨tùy 類loại 各các 得đắc 解giải 。

皆giai 謂vị 世Thế 尊Tôn 同đồng 其kỳ 語ngữ 。 獨độc 為vi 我ngã 說thuyết 種chủng 種chủng 義nghĩa 。

一nhất 音âm 者giả 謂vị 梵Phạm 音âm 。 若nhược 至chí 那na 人nhân 。 來lai 在tại 會hội 坐tọa 。 謂vị 佛Phật 為vi 說thuyết 至chí 那na 音âm 義nghĩa 。 如như 是thị 礫lịch 迦Ca 葉Diếp 筏phiệt 那na 達đạt 刺thứ 陀đà 末mạt [甲*葉]# 婆bà 佉khư 沙sa 覩đổ 貨hóa 羅la 博bác 喝hát 羅la 等đẳng 人nhân 。 來lai 在tại 會hội 坐tọa 。 各các 各các 謂vị 佛Phật 獨độc 為vi 我ngã 說thuyết 自tự 國quốc 音âm 義nghĩa 。 聞văn 已dĩ 隨tùy 類loại 各các 得đắc 領lãnh 解giải 。 又hựu 貪tham 行hành 者giả 。 來lai 在tại 會hội 坐tọa 。 聞văn 佛Phật 為vi 說thuyết 。 不bất 淨tịnh 觀quán 義nghĩa 。 若nhược 瞋sân 行hành 者giả 。 來lai 在tại 會hội 坐tọa 。 聞văn 佛Phật 為vi 說thuyết 。 慈từ 悲bi 觀quán 義nghĩa 。 若nhược 癡si 行hành 者giả 。 來lai 在tại 會hội 坐tọa 。 聞văn 佛Phật 為vi 說thuyết 。 緣duyên 起khởi 觀quán 義nghĩa 。 憍kiêu 慢mạn 行hành 等đẳng 類loại 此thử 應ưng 知tri 。 此thử 伽già 他tha 中trung 既ký 作tác 是thị 說thuyết 。 如như 何hà 可khả 說thuyết 佛Phật 以dĩ 聖thánh 語ngữ 。 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 不bất 令linh 一nhất 切thiết 所sở 化hóa 有hữu 情tình 。 皆giai 得đắc 領lãnh 解giải 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 佛Phật 以dĩ 聖thánh 語ngữ 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 能năng 令linh 一nhất 切thiết 。 所sở 化hóa 有hữu 情tình 。 皆giai 得đắc 領lãnh 解giải 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 後hậu 二nhị 天thiên 王vương 聞văn 聖thánh 語ngữ 說thuyết 。 而nhi 不bất 能năng 解giải 。 答đáp 彼bỉ 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 意ý 樂nhạo/nhạc/lạc 有hữu 異dị 。 為vi 滿mãn 彼bỉ 意ý 故cố 佛Phật 異dị 說thuyết 。 謂vị 二nhị 天thiên 王vương 。 作tác 如như 是thị 念niệm 。 若nhược 佛Phật 為vi 我ngã 以dĩ 聖thánh 語ngữ 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 者giả 我ngã 能năng 受thọ 行hành 。 第đệ 三tam 天thiên 王vương 。 作tác 如như 是thị 念niệm 。 若nhược 佛Phật 為vi 我ngã 以dĩ 南nam 印ấn 度độ 邊biên 國quốc 俗tục 語ngữ 說thuyết 四Tứ 諦Đế 者giả 我ngã 能năng 受thọ 行hành 弟đệ 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 作tác 如như 是thị 念niệm 。 若nhược 佛Phật 為vi 我ngã 隨tùy 以dĩ 一nhất 種chủng 篾miệt 戾lệ 車xa 語ngữ 說thuyết 四Tứ 諦Đế 者giả 我ngã 能năng 受thọ 行hành 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 隨tùy 彼bỉ 意ý 說thuyết 。

復phục 次thứ 世Thế 尊Tôn 。 欲dục 顯hiển 於ư 諸chư 言ngôn 音âm 。 皆giai 能năng 善thiện 解giải 。 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 謂vị 有hữu 生sanh 疑nghi 佛Phật 唯duy 能năng 作tác 聖thánh 語ngữ 說thuyết 法Pháp 。 於ư 餘dư 言ngôn 音âm 未vị 必tất 自tự 在tại 。 為vi 決quyết 彼bỉ 疑nghi 佛Phật 以dĩ 種chủng 種chủng 言ngôn 音âm 說thuyết 法Pháp 。 顯hiển 於ư 諸chư 方phương 言ngôn 音âm 自tự 在tại 。 所sở 說thuyết 法Pháp 要yếu 。 聞văn 皆giai 受thọ 行hành 。

復phục 次thứ 有hữu 所sở 化hóa 者giả 。 依y 佛Phật 不bất 變biến 形hình 言ngôn 。 而nhi 得đắc 受thọ 化hóa 。 有hữu 所sở 化hóa 者giả 。 依y 佛Phật 轉chuyển 變biến 形hình 言ngôn 。 而nhi 得đắc 受thọ 化hóa 。 依y 佛Phật 不bất 變biến 形hình 言ngôn 。 得đắc 受thọ 化hóa 者giả 。 若nhược 變biến 形hình 言ngôn 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。 彼bỉ 不bất 能năng 解giải 。 如như 說thuyết 佛Phật 在tại 摩Ma 揭Yết 陀Đà 國Quốc 。 為vi 度độ 池trì 堅kiên 步bộ 行hành 十thập 二nhị 踰du 繕thiện 那na 故cố 七thất 萬vạn 眾chúng 生sanh 。 皆giai 得đắc 見kiến 諦Đế 。 彼bỉ 皆giai 依y 佛Phật 不bất 變biến 形hình 言ngôn 。 而nhi 得đắc 受thọ 化hóa 。 若nhược 變biến 形hình 言ngôn 。 為vi 說thuyết 法Pháp 者giả 。 彼bỉ 諸chư 眾chúng 生sanh 。 應ưng 不bất 見kiến 諦Đế 。 依y 佛Phật 轉chuyển 變biến 形hình 言ngôn 。 得đắc 受thọ 化hóa 者giả 。 若nhược 不bất 變biến 形hình 言ngôn 而nhi 為vi 說thuyết 法Pháp 。 彼bỉ 不bất 能năng 解giải 。 是thị 故cố 世Thế 尊Tôn 。 作tác 三tam 種chủng 語ngữ 。 為vì 四Tứ 天Thiên 王Vương 。 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 佛Phật 以dĩ 一nhất 音âm 。 說thuyết 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 不bất 令linh 一nhất 切thiết 所sở 化hóa 有hữu 情tình 。 皆giai 能năng 領lãnh 解giải 。 世Thế 尊Tôn 雖tuy 有hữu 自tự 在tại 神thần 力lực 。 而nhi 於ư 境cảnh 界giới 。 不bất 能năng 改cải 越việt 。 如như 不bất 能năng 令linh 耳nhĩ 見kiến 諸chư 色sắc 眼nhãn 聞văn 聲thanh 等đẳng 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 前tiền 頌tụng 當đương 云vân 何hà 通thông 。 答đáp 不bất 必tất 須tu 通thông 非phi 三tam 藏tạng 故cố 。 諸chư 讚tán 佛Phật 頌tụng 言ngôn 多đa 過quá 實thật 。 如như 分phân 別biệt 論luận 者giả 。 讚tán 說thuyết 世Thế 尊Tôn 心tâm 常thường 在tại 定định 。 善thiện 安an 住trụ 念niệm 及cập 正chánh 知tri 故cố 。 又hựu 讚tán 說thuyết 佛Phật 恆hằng 不bất 睡thụy 眠miên 離ly 諸chư 蓋cái 故cố 。 如như 彼bỉ 讚tán 佛Phật 實thật 不bất 及cập 言ngôn 前tiền 頌tụng 亦diệc 然nhiên 故cố 不bất 須tu 釋thích 。

復phục 次thứ 如Như 來Lai 。 言ngôn 音âm 遍biến 諸chư 聲thanh 境cảnh 隨tùy 所sở 欲dục 語ngữ 。 皆giai 能năng 作tác 之chi 。 謂vị 佛Phật 若nhược 作tác 至chí 那na 國quốc 語ngữ 勝thắng 在tại 至chí 那na 中trung 華hoa 生sanh 者giả 。 乃nãi 至chí 若nhược 作tác 博bác 喝hát 羅la 語ngữ 勝thắng 在tại 彼bỉ 國quốc 中trung 都đô 生sanh 者giả 。 以dĩ 佛Phật 言ngôn 音âm 遍biến 諸chư 聲thanh 境cảnh 故cố 。 彼bỉ 伽già 他tha 作tác 如như 是thị 說thuyết 。

復phục 次thứ 佛Phật 語ngữ 輕khinh 利lợi 速tốc 疾tật 迴hồi 轉chuyển 。 雖tuy 種chủng 種chủng 語ngữ 而nhi 謂vị 一nhất 時thời 。 謂vị 佛Phật 若nhược 作tác 至chí 那na 語ngữ 已dĩ 無vô 間gian 復phục 作tác 礫lịch 迦ca 國quốc 語ngữ 。 乃nãi 至chí 復phục 作tác 博bác 喝hát 羅la 語ngữ 。 以dĩ 速tốc 轉chuyển 故cố 皆giai 謂vị 一nhất 時thời 。 如như 旋toàn 火hỏa 輪luân 。 非phi 輪luân 輪luân 想tưởng 。 前tiền 頌tụng 依y 此thử 故cố 亦diệc 無vô 違vi 。

復phục 次thứ 如Như 來Lai 。 言ngôn 音âm 雖tuy 有hữu 多đa 種chủng 。 而nhi 同đồng 有hữu 益ích 故cố 說thuyết 一nhất 音âm 。

如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 佛Phật 告cáo 苾Bật 芻Sô 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 我ngã 昔tích 未vị 聞văn 。 於ư 此thử 法Pháp 中trung 。 如như 理lý 作tác 意ý 。 由do 此thử 便tiện 生sanh 。 眼nhãn 智trí 明minh 覺giác 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 慧tuệ 應ưng 遍biến 知tri 我ngã 昔tích 未vị 聞văn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 慧tuệ 已dĩ 遍biến 知tri 我ngã 昔tích 未vị 聞văn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 集tập 滅diệt 道Đạo 諦Đế 廣quảng 說thuyết 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 我ngã 昔tích 未vị 聞văn 等đẳng 。 顯hiển 未vị 知tri 當đương 知tri 根căn 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 慧tuệ 應ưng 遍biến 知tri 等đẳng 。 顯hiển 已dĩ 知tri 根căn 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 慧tuệ 已dĩ 遍biến 知tri 等đẳng 。 顯hiển 具cụ 知tri 根căn 。 集tập 滅diệt 道Đạo 諦Đế 各các 顯hiển 三tam 根căn 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 大đại 德đức 法pháp 救cứu 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 我ngã 思tư 此thử 經Kinh 舉cử 身thân 毛mao 竪thụ 。 以dĩ 佛Phật 所sở 說thuyết 必tất 不bất 違vi 義nghĩa 定định 有hữu 次thứ 第đệ 。 今kim 此thử 契Khế 經Kinh 越việt 次thứ 第đệ 說thuyết 具cụ 知tri 根căn 。 後hậu 復phục 說thuyết 未vị 知tri 當đương 知tri 根căn 故cố 。 非phi 佛Phật 獨Độc 覺Giác 及cập 諸chư 聲Thanh 聞Văn 。 得đắc 有hữu 如như 是thị 觀quán 行hành 次thứ 第đệ 。 具cụ 知tri 根căn 後hậu 如như 何hà 復phục 起khởi 初sơ 無vô 漏lậu 根căn 。 若nhược 捨xả 此thử 經Kinh 必tất 不bất 應ưng 理lý 。 佛Phật 初sơ 說thuyết 故cố 以dĩ 五ngũ 苾Bật 芻Sô 。 而nhi 為vi 上thượng 首thủ 。 八bát 萬vạn 諸chư 天thiên 。 聞văn 此thử 所sở 說thuyết 皆giai 證chứng 法pháp 故cố 。 若nhược 欲dục 不bất 捨xả 復phục 違vi 次thứ 第đệ 故cố 思tư 此thử 經Kinh 。 舉cử 身thân 毛mao 竪thụ 。 然nhiên 後hậu 大đại 德đức 雖tuy 作tác 是thị 言ngôn 而nhi 不bất 捨xả 經kinh 。 但đãn 迴hồi 文văn 句cú 。 彼bỉ 作tác 是thị 說thuyết 。 此thử 經Kinh 應ưng 言ngôn 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 我ngã 昔tích 未vị 聞văn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 集tập 滅diệt 道Đạo 諦Đế 廣quảng 說thuyết 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 慧tuệ 應ưng 遍biến 知tri 。 此thử 集tập 聖Thánh 諦Đế 慧tuệ 應ưng 永vĩnh 斷đoạn 。 此thử 滅diệt 聖Thánh 諦Đế 慧tuệ 應ưng 作tác 證chứng 。 此thử 道đạo 聖Thánh 諦Đế 慧tuệ 應ưng 修tu 習tập 。 昔tích 未vị 聞văn 等đẳng 。 廣quảng 說thuyết 如như 前tiền 。 此thử 苦Khổ 聖Thánh 諦Đế 。 慧tuệ 已dĩ 遍biến 知tri 。 此thử 集tập 聖Thánh 諦Đế 慧tuệ 已dĩ 永vĩnh 斷đoạn 。 此thử 滅diệt 聖Thánh 諦Đế 慧tuệ 已dĩ 作tác 證chứng 。 此thử 道đạo 聖Thánh 諦Đế 慧tuệ 已dĩ 修tu 習tập 。 昔tích 未vị 聞văn 等đẳng 。 廣quảng 說thuyết 如như 前tiền 。 若nhược 作tác 是thị 說thuyết 。 不bất 失thất 次thứ 第đệ 。 隨tùy 順thuận 現hiện 觀quán 非phi 如như 經kinh 說thuyết 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 諸chư 論luận 師sư 言ngôn 。 不bất 應ưng 輒triếp 迴hồi 此thử 經Kinh 文văn 句cú 。 過quá 去khứ 無vô 量lượng 。 諸chư 大đại 論luận 師sư 。 利lợi 根căn 多đa 聞văn 過quá 於ư 大đại 德đức 。 尚thượng 不bất 敢cảm 迴hồi 此thử 經Kinh 文văn 句cú 。 況huống 今kim 大đại 德đức 而nhi 可khả 輒triếp 迴hồi 。 但đãn 應ưng 尋tầm 求cầu 此thử 經Kinh 意ý 趣thú 。 謂vị 說thuyết 法Pháp 者giả 依y 二nhị 次thứ 第đệ 。 一nhất 依y 隨tùy 順thuận 說thuyết 法Pháp 。 次thứ 第đệ 如như 此thử 經Kinh 說thuyết 。 二nhị 依y 隨tùy 順thuận 現hiện 觀quán 次thứ 第đệ 如như 大đại 德đức 說thuyết 。 脇hiếp 尊tôn 者giả 言ngôn 。 此thử 經Kinh 不bất 說thuyết 三tam 無vô 漏lậu 根căn 。 但đãn 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 菩Bồ 提Đề 。 樹thụ 下hạ 欲dục 界giới 聞văn 思tư 所sở 成thành 慧tuệ 。 力lực 修tu 行hành 四Tứ 諦Đế 。 問vấn 世Thế 尊Tôn 既ký 說thuyết 我ngã 由do 此thử 觀quán 。 證chứng 得đắc 無Vô 上Thượng 正Chánh 等Đẳng 菩Bồ 提Đề 。 豈khởi 有hữu 聞văn 思tư 證chứng 菩Bồ 提Đề 義nghĩa 。 答đáp 菩Bồ 薩Tát 由do 此thử 。 聞văn 思tư 慧tuệ 力lực 。 伏phục 除trừ 一nhất 切thiết 。 四tứ 聖Thánh 諦Đế 愚ngu 。 由do 此thử 定định 當đương 證chứng 無vô 上thượng 覺giác 。 故cố 說thuyết 由do 此thử 證chứng 得đắc 菩Bồ 提Đề 。 如như 人nhân 先tiên 時thời 濕thấp 皮bì 覆phú 面diện 。 後hậu 得đắc 除trừ 去khứ 以dĩ # 覆phú 之chi 。 其kỳ 障chướng 輕khinh 微vi 可khả 言ngôn 無vô 障chướng 。 故cố 此thử 非phi 說thuyết 三tam 無vô 漏lậu 根căn 。

如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 佛Phật 告cáo 苾Bật 芻Sô 。 我ngã 於ư 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 三tam 轉chuyển 十thập 二nhị 行hành 相tương/tướng 。 生sanh 眼nhãn 智trí 明minh 覺giác 。 問vấn 此thử 應ưng 有hữu 十thập 二nhị 轉chuyển 四tứ 十thập 八bát 行hành 相tương/tướng 。 何hà 故cố 但đãn 說thuyết 三tam 轉chuyển 十thập 二nhị 行hành 相tương/tướng 耶da 。 答đáp 雖tuy 觀quán 一nhất 一nhất 諦đế 皆giai 有hữu 三tam 轉chuyển 十thập 二nhị 行hành 相tương/tướng 。 而nhi 不bất 過quá 三tam 轉chuyển 十thập 二nhị 行hành 。 相tương/tướng 故cố 作tác 是thị 說thuyết 。 如như 預dự 流lưu 者giả 極cực 七thất 反phản 有hữu 。 及cập 七thất 處xứ 善thiện 并tinh 二nhị 法pháp 等đẳng 。 此thử 中trung 眼nhãn 者giả 。 謂vị 法pháp 智trí 忍nhẫn 。 智trí 者giả 。 謂vị 諸chư 法pháp 智trí 。 明minh 者giả 。 謂vị 諸chư 類loại 智trí 忍nhẫn 。 覺giác 者giả 。 謂vị 諸chư 類loại 智trí 。

復phục 次thứ 眼nhãn 是thị 觀quán 見kiến 義nghĩa 。 智trí 是thị 決quyết 斷đoán 義nghĩa 。 明minh 是thị 照chiếu 了liễu 義nghĩa 。 覺giác 是thị 警cảnh 察sát 義nghĩa 。

問vấn 此thử 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 若nhược 自tự 性tánh 斷đoạn 者giả 亦diệc 所sở 緣duyên 斷đoạn 耶da 。 答đáp 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 有hữu 自tự 性tánh 斷đoạn 非phi 所sở 緣duyên 斷đoạn 。 謂vị 緣duyên 無vô 漏lậu 苦khổ 集tập 及cập 無vô 所sở 緣duyên 諸chư 有hữu 漏lậu 法pháp 。 有hữu 所sở 緣duyên 斷đoạn 非phi 自tự 性tánh 斷đoạn 。 謂vị 緣duyên 有hữu 漏lậu 聖thánh 道Đạo 。 有hữu 自tự 性tánh 斷đoạn 亦diệc 所sở 緣duyên 斷đoạn 。 謂vị 緣duyên 有hữu 漏lậu 苦khổ 集tập 。 有hữu 非phi 自tự 性tánh 斷đoạn 亦diệc 非phi 所sở 緣duyên 斷đoạn 。 謂vị 緣duyên 無vô 漏lậu 聖thánh 道Đạo 。 及cập 無vô 所sở 緣duyên 聖thánh 道Đạo 滅Diệt 諦Đế 。

說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 發Phát 智Trí 大Đại 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận 卷quyển 第đệ 七thất 十thập 九cửu