阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 大Đại 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận
Quyển 36
五Ngũ 百Bách 大Đại 阿A 羅La 漢Hán 等Đẳng 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 大Đại 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam 十thập 六lục

五ngũ 百bách 大đại 阿A 羅La 漢Hán 等đẳng 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 雜tạp 蘊uẩn 第đệ 一nhất 中trung 無vô 慚tàm 愧quý 納nạp 息tức 第đệ 五ngũ 之chi 三tam 。

云vân 何hà 欲dục 界giới 。 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 。 云vân 何hà 微vi 俱câu 行hành 善thiện 根căn 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 問vấn 何hà 故cố 作tác 此thử 論luận 。 答đáp 為vi 廣quảng 分phân 別biệt 契Khế 經Kinh 義nghĩa 故cố 。 謂vị 契Khế 經Kinh 說thuyết 彼bỉ 猶do 有hữu 微vi 俱câu 行hành 善thiện 根căn 未vị 斷đoạn 。 從tùng 此thử 有hữu 餘dư 善thiện 法Pháp 當đương 起khởi 由do 是thị 清thanh 淨tịnh 。 契Khế 經Kinh 雖tuy 作tác 是thị 說thuyết 。 而nhi 不bất 廣quảng 分phân 別biệt 其kỳ 義nghĩa 。 亦diệc 不bất 說thuyết 云vân 何hà 欲dục 界giới 。 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 。 云vân 何hà 微vi 俱câu 行hành 善thiện 根căn 。 經kinh 是thị 此thử 論luận 所sở 依y 根căn 本bổn 。 彼bỉ 所sở 不bất 分phân 別biệt 者giả 。 今kim 應ưng 廣quảng 分phân 別biệt 之chi 故cố 作tác 斯tư 論luận 。 問vấn 何hà 故cố 此thử 中trung 。 不bất 說thuyết 中trung 品phẩm 善thiện 根căn 耶da 。 答đáp 是thị 作tác 論luận 者giả 意ý 欲dục 爾nhĩ 故cố 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 應ưng 說thuyết 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 當đương 知tri 此thử 義nghĩa 有hữu 餘dư 。

復phục 次thứ 已dĩ 說thuyết 初sơ 後hậu 即tức 已dĩ 顯hiển 中trung 。 如như 初sơ 後hậu 上thượng 下hạ 趣thú 入nhập 已dĩ 出xuất 加gia 行hành 究cứu 竟cánh 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 若nhược 麁thô 現hiện 易dị 了liễu 易dị 可khả 施thi 設thiết 。 易dị 顯hiển 易dị 說thuyết 者giả 此thử 中trung 說thuyết 之chi 。 中trung 品phẩm 不bất 爾nhĩ 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。

復phục 次thứ 中trung 品phẩm 攝nhiếp 在tại 上thượng 下hạ 品phẩm 中trung 故cố 不bất 別biệt 說thuyết 。

復phục 次thứ 上thượng 下hạ 品phẩm 少thiểu 世thế 所sở 希hy 奇kỳ 。 是thị 以dĩ 故cố 說thuyết 。 中trung 品phẩm 極cực 多đa 非phi 希hy 奇kỳ 故cố 略lược 而nhi 不bất 說thuyết 。 問vấn 何hà 故cố 此thử 中trung 。 但đãn 說thuyết 欲dục 界giới 善thiện 根căn 不bất 說thuyết 色sắc 無vô 色sắc 界giới 耶da 。 答đáp 是thị 作tác 論luận 者giả 意ý 欲dục 爾nhĩ 故cố 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 應ưng 說thuyết 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 當đương 知tri 此thử 義nghĩa 有hữu 餘dư 。

復phục 次thứ 色sắc 無vô 色sắc 界giới 善thiện 根căn 。 以dĩ 欲dục 界giới 善thiện 根căn 為vi 門môn 為vi 加gia 行hành 為vi 趣thú 入nhập 路lộ 。 若nhược 說thuyết 此thử 應ưng 知tri 亦diệc 已dĩ 說thuyết 彼bỉ 故cố 不bất 別biệt 說thuyết 。

復phục 次thứ 此thử 中trung 但đãn 說thuyết 近cận 對đối 治trị 故cố 。 謂vị 次thứ 前tiền 說thuyết 二nhị 不bất 善thiện 根căn 彼bỉ 近cận 對đối 治trị 。 即tức 是thị 欲dục 界giới 二nhị 種chủng 善thiện 根căn 是thị 故cố 偏thiên 說thuyết 。

復phục 次thứ 欲dục 界giới 增tăng 微vi 善thiện 根căn 易dị 現hiện 易dị 了liễu 易dị 施thi 設thiết 故cố 此thử 中trung 說thuyết 之chi 。 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 。 雖tuy 易dị 現hiện 易dị 了liễu 易dị 可khả 施thi 設thiết 而nhi 微vi 者giả 不bất 爾nhĩ 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。 上thượng 二nhị 界giới 無vô 斷đoạn 善thiện 義nghĩa 故cố 微vi 善thiện 根căn 相tướng 難nan 可khả 施thi 設thiết 。 云vân 何hà 欲dục 界giới 。 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 。 答đáp 菩Bồ 薩Tát 入nhập 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 時thời 所sở 得đắc 欲dục 界giới 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 及cập 如Như 來Lai 得đắc 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 欲dục 界giới 無vô 貪tham 無vô 瞋sân 無vô 癡si 善thiện 根căn 。 如như 是thị 善thiện 根căn 。 於ư 欲dục 界giới 繫hệ 諸chư 善thiện 根căn 中trung 最tối 為vi 勝thắng 故cố 說thuyết 名danh 增tăng 上thượng 。 云vân 何hà 微vi 俱câu 行hành 善thiện 根căn 。 答đáp 斷đoạn 善thiện 根căn 時thời 最tối 後hậu 所sở 捨xả 。 由do 捨xả 彼bỉ 故cố 名danh 斷đoạn 善thiện 根căn 。 如như 是thị 善thiện 根căn 。 是thị 欲dục 界giới 繫hệ 生sanh 得đắc 善thiện 中trung 下hạ 下hạ 品phẩm 攝nhiếp 名danh 微vi 俱câu 行hành 。 問vấn 此thử 中trung 何hà 故cố 以dĩ 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 對đối 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 辨biện 差sai 別biệt 耶da 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 此thử 中trung 不bất 以dĩ 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 對đối 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 而nhi 辨biện 差sai 別biệt 。 然nhiên 以dĩ 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 對đối 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 而nhi 辨biện 差sai 別biệt 。 謂vị 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 聲Thanh 聞Văn 者giả 劣liệt 。 獨Độc 覺Giác 者giả 中trung 。 菩Bồ 薩Tát 者giả 勝thắng 故cố 。 又hựu 以dĩ 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 對đối 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 而nhi 辨biện 差sai 別biệt 。 謂vị 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 聲Thanh 聞Văn 者giả 劣liệt 。 獨Độc 覺Giác 者giả 中trung 。 如Như 來Lai 者giả 勝thắng 故cố 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 此thử 中trung 亦diệc 以dĩ 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 對đối 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 而nhi 辨biện 差sai 別biệt 。 謂vị 菩Bồ 薩Tát 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 是thị 劣liệt 。 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 是thị 勝thắng 。 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 菩Bồ 薩Tát 。 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 勝thắng 於ư 獨Độc 覺Giác 盡tận 智trí 時thời 。 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 獨Độc 覺Giác 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 勝thắng 於ư 聲Thanh 聞Văn 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 故cố 。 或hoặc 有hữu 說thuyết 者giả 。 此thử 中trung 不bất 欲dục 辨biện 二nhị 差sai 別biệt 但đãn 明minh 此thử 二nhị 。 平bình 等đẳng 無vô 異dị 。 謂vị 此thử 皆giai 由do 越việt 有hữu 頂đảnh 得đắc 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 越việt 見kiến 所sở 斷đoạn 有hữu 頂đảnh 得đắc 故cố 。 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 善thiện 根căn 。 越việt 修tu 所sở 斷đoạn 有hữu 頂đảnh 得đắc 故cố 。 問vấn 二Nhị 乘Thừa 亦diệc 爾nhĩ 何hà 故cố 不bất 說thuyết 。 答đáp 彼bỉ 不bất 能năng 越việt 見kiến 修tu 所sở 斷đoạn 有hữu 頂đảnh 習tập 氣khí 非phi 增tăng 上thượng 故cố 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 此thử 中trung 不bất 欲dục 說thuyết 二nhị 差sai 別biệt 及cập 二nhị 平bình 等đẳng 。 但đãn 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 欲dục 界giới 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 及cập 如Như 來Lai 盡tận 智trí 時thời 所sở 得đắc 欲dục 界giới 善thiện 根căn 。 是thị 欲dục 界giới 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 。 勝thắng 二Nhị 乘Thừa 所sở 得đắc 故cố 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 豈khởi 無vô 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 。 答đáp 彼bỉ 復phục 展triển 轉chuyển 望vọng 餘dư 下hạ 類loại 說thuyết 名danh 增tăng 上thượng 非phi 望vọng 上thượng 乘thừa 。

問vấn 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 入nhập 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 已dĩ 方phương 得đắc 何hà 故cố 言ngôn 入nhập 時thời 得đắc 耶da 。 答đáp 理lý 應ưng 言ngôn 入nhập 已dĩ 方phương 得đắc 而nhi 說thuyết 入nhập 時thời 得đắc 者giả 。 此thử 已dĩ 入nhập 名danh 入nhập 時thời 於ư 近cận 說thuyết 遠viễn 聲thanh 。 如như 說thuyết 大đại 王vương 今kim 者giả 。 從tùng 何hà 所sở 來lai 。 此thử 亦diệc 已dĩ 來lai 而nhi 說thuyết 今kim 來lai 。 如như 說thuyết 受thọ 樂lạc 受thọ 時thời 。 如như 實thật 知tri 受thọ 樂lạc 受thọ 等đẳng 。 此thử 亦diệc 已dĩ 受thọ 名danh 受thọ 時thời 。 如như 說thuyết 斷đoạn 苦khổ 斷đoạn 樂nhạo/nhạc/lạc 。 入nhập 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 此thử 亦diệc 於ư 苦khổ 已dĩ 斷đoạn 名danh 斷đoạn 。 如như 說thuyết 思tư 惟duy 何hà 法pháp 入nhập 慈từ 等đẳng 至chí 。 此thử 亦diệc 已dĩ 入nhập 名danh 入nhập 。 如như 說thuyết 阿A 羅La 漢Hán 。 心tâm 解giải 脫thoát 欲dục 漏lậu 有hữu 漏lậu 無vô 明minh 漏lậu 。 此thử 於ư 欲dục 漏lậu 亦diệc 已dĩ 解giải 脫thoát 名danh 解giải 脫thoát 。 此thử 中trung 亦diệc 爾nhĩ 。 已dĩ 入nhập 名danh 入nhập 時thời 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 正chánh 應ưng 說thuyết 菩Bồ 薩Tát 入nhập 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 時thời 得đắc 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 以dĩ 諸chư 諦đế 初sơ 智trí 皆giai 名danh 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 諸chư 忍nhẫn 名danh 入nhập 故cố 。 謂vị 苦khổ 集tập 滅diệt 類loại 忍nhẫn 入nhập 苦khổ 集tập 滅diệt 類loại 智trí 時thời 名danh 得đắc 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 如như 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 名danh 得đắc 盡tận 智trí 時thời 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 問vấn 何hà 故cố 此thử 智trí 名danh 現hiện 觀quán 邊biên 。 答đáp 現hiện 觀quán 苦khổ 邊biên 集tập 邊biên 滅diệt 邊biên 。 得đắc 此thử 智trí 故cố 名danh 現hiện 觀quán 邊biên 。 有hữu 說thuyết 。 此thử 是thị 諸chư 瑜du 伽già 師sư 觀quán 聖Thánh 諦Đế 時thời 傍bàng 修tu 得đắc 故cố 名danh 現hiện 觀quán 邊biên 尊tôn 者giả 妙diệu 音âm 說thuyết 曰viết 。 此thử 智trí 近cận 現hiện 觀quán 故cố 名danh 現hiện 觀quán 邊biên 。 如như 近cận 村thôn 物vật 名danh 曰viết 村thôn 邊biên 。 問vấn 此thử 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 世thế 俗tục 善thiện 法Pháp 四tứ 蘊uẩn 五ngũ 蘊uẩn 為vi 自tự 性tánh 。 何hà 故cố 但đãn 說thuyết 世thế 俗tục 智trí 耶da 。 答đáp 以dĩ 智trí 增tăng 故cố 說thuyết 名danh 為vi 智trí 。 猶do 如như 見kiến 道đạo 五ngũ 蘊uẩn 為vi 自tự 性tánh 見kiến 增tăng 故cố 名danh 見kiến 。 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 四tứ 蘊uẩn 五ngũ 蘊uẩn 為vi 自tự 性tánh 。 定định 增tăng 故cố 名danh 定định 。 四tứ 種chủng 通thông 行hành 四tứ 蘊uẩn 五ngũ 蘊uẩn 為vi 自tự 性tánh 。 通thông 增tăng 故cố 名danh 通thông 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。 問vấn 苦khổ 現hiện 觀quán 邊biên 欲dục 界giới 世thế 俗tục 智trí 與dữ 色sắc 界giới 世thế 俗tục 智trí 。 何hà 者giả 為vi 勝thắng 。 答đáp 色sắc 界giới 者giả 勝thắng 以dĩ 界giới 勝thắng 故cố 集tập 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 欲dục 界giới 世thế 俗tục 智trí 苦khổ 現hiện 觀quán 邊biên 色sắc 界giới 世thế 俗tục 智trí 。 何hà 者giả 為vi 勝thắng 。 答đáp 欲dục 界giới 者giả 所sở 依y 勝thắng 故cố 勝thắng 。 色sắc 界giới 者giả 界giới 勝thắng 故cố 勝thắng 。 以dĩ 滅diệt 問vấn 苦khổ 集tập 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 苦khổ 現hiện 觀quán 邊biên 欲dục 界giới 世thế 俗tục 智trí 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 色sắc 界giới 世thế 俗tục 智trí 。 何hà 者giả 為vi 勝thắng 。 答đáp 色sắc 界giới 者giả 二nhị 事sự 勝thắng 故cố 勝thắng 。 一nhất 界giới 勝thắng 二nhị 所sở 依y 勝thắng 。 以dĩ 苦khổ 問vấn 滅diệt 以dĩ 集tập 問vấn 滅diệt 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 苦khổ 現hiện 觀quán 邊biên 欲dục 界giới 世thế 俗tục 智trí 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 欲dục 界giới 世thế 俗tục 智trí 。 何hà 者giả 為vi 勝thắng 。 答đáp 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 勝thắng 。 以dĩ 所sở 依y 勝thắng 故cố 以dĩ 苦khổ 問vấn 滅diệt 。 以dĩ 集tập 問vấn 滅diệt 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 欲dục 界giới 色sắc 界giới 亦diệc 爾nhĩ 。 問vấn 何hà 故cố 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 法pháp 智trí 時thời 不bất 修tu 。 答đáp 法pháp 智trí 於ư 彼bỉ 非phi 田điền 非phi 器khí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 現hiện 觀quán 邊biên 修tu 故cố 名danh 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 若nhược 法pháp 智trí 時thời 亦diệc 修tu 者giả 應ưng 名danh 現hiện 觀quán 中trung 世thế 俗tục 智trí 非phi 現hiện 觀quán 邊biên 。

復phục 次thứ 先tiên 說thuyết 此thử 智trí 越việt 有hữu 頂đảnh 見kiến 所sở 斷đoạn 故cố 得đắc 。 非phi 法pháp 智trí 時thời 能năng 越việt 有hữu 頂đảnh 見kiến 所sở 斷đoạn 故cố 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 於ư 一nhất 一nhất 諦đế 所sở 作tác 已dĩ 辦biện 。 加gia 行hành 息tức 時thời 能năng 修tu 此thử 智trí 。 住trụ 法pháp 智trí 時thời 多đa 有hữu 所sở 作tác 加gia 行hành 未vị 息tức 。 謂vị 法pháp 智trí 時thời 雖tuy 知tri 欲dục 界giới 苦khổ 而nhi 未vị 知tri 。 色Sắc 無vô 色sắc 界giới 苦khổ 。 雖tuy 斷đoạn 欲dục 界giới 集tập 而nhi 未vị 斷đoạn 色sắc 無vô 色sắc 界giới 集tập 。 雖tuy 證chứng 欲dục 界giới 滅diệt 而nhi 未vị 證chứng 色sắc 無vô 色sắc 滅diệt 。 故cố 法pháp 智trí 時thời 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 於ư 一nhất 一nhất 諦đế 現hiện 觀quán 究cứu 竟cánh 及cập 斷đoạn 見kiến 此thử 所sở 斷đoạn 盡tận 時thời 能năng 修tu 此thử 智trí 。 住trụ 法pháp 智trí 時thời 無vô 如như 是thị 事sự 。 是thị 故cố 不bất 修tu 。 問vấn 何hà 故cố 道đạo 類loại 智trí 時thời 不bất 修tu 此thử 智trí 。 答đáp 道đạo 類loại 智trí 於ư 此thử 非phi 田điền 非phi 器khí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 是thị 見kiến 道đạo 眷quyến 屬thuộc 繫hệ 屬thuộc 見kiến 道đạo 道đạo 類loại 智trí 是thị 修tu 道Đạo 故cố 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 是thị 向hướng 道đạo 眷quyến 屬thuộc 繫hệ 屬thuộc 向hướng 道đạo 。 道đạo 類loại 智trí 是thị 果quả 道đạo 故cố 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 是thị 隨tùy 信tín 行hành 隨tùy 法pháp 行hành 相tương 續tục 中trung 修tu 道Đạo 類loại 智trí 時thời 。 名danh 信tín 勝thắng 解giải 見kiến 至chí 相tương 續tục 是thị 故cố 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 名danh 現hiện 觀quán 邊biên 於ư 三tam 諦đế 有hữu 邊biên 聲thanh 轉chuyển 故cố 修tu 此thử 智trí 。 如như 說thuyết 薩tát 迦ca 耶da 苦khổ 邊biên 。 薩tát 迦ca 耶da 集tập 邊biên 。 薩tát 迦ca 耶da 滅diệt 邊biên 。 而nhi 不bất 說thuyết 薩tát 迦ca 耶da 道đạo 邊biên 故cố 道đạo 類loại 智trí 時thời 不bất 修tu 此thử 智trí 。 問vấn 因nhân 論luận 生sanh 論luận 。 何hà 故cố 於ư 三tam 諦đế 有hữu 邊biên 聲thanh 轉chuyển 非phi 於ư 道Đạo 諦Đế 。 答đáp 以dĩ 其kỳ 有hữu 能năng 知tri 一nhất 切thiết 苦khổ 。 斷đoạn 一nhất 切thiết 集tập 。 證chứng 一nhất 切thiết 滅diệt 。 而nhi 無vô 有hữu 能năng 修tu 一nhất 切thiết 道đạo 。 佛Phật 亦diệc 於ư 道đạo 得đắc 修tu 習tập 修tu 俱câu 不bất 盡tận 故cố 無vô 邊biên 聲thanh 轉chuyển 。

復phục 次thứ 若nhược 諦đế 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 道đạo 俱câu 能năng 有hữu 所sở 作tác 。 者giả 有hữu 邊biên 聲thanh 轉chuyển 。 道Đạo 諦Đế 唯duy 無vô 漏lậu 道Đạo 能năng 有hữu 所sở 作tác 。 故cố 無vô 邊biên 聲thanh 轉chuyển 。 如như 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 道đạo 。 世thế 間gian 出xuất 世thế 間gian 道đạo 。 有hữu 味vị 無vô 味vị 道đạo 。 耽đam 嗜thị 依y 出xuất 離ly 依y 道đạo 。 當đương 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 次thứ 苦Khổ 諦Đế 是thị 有hữu 是thị 有hữu 果quả 於ư 彼bỉ 有hữu 邊biên 聲thanh 轉chuyển 。 謂vị 苦khổ 集Tập 諦Đế 是thị 有hữu 是thị 有hữu 果quả 。 滅Diệt 諦Đế 雖tuy 非phi 有hữu 而nhi 是thị 有hữu 果quả 。 道Đạo 諦Đế 非phi 有hữu 非phi 有hữu 果quả 故cố 無vô 邊biên 聲thanh 轉chuyển 。 以dĩ 於ư 道Đạo 諦Đế 不bất 說thuyết 邊biên 故cố 。 道đạo 類loại 智trí 時thời 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 從tùng 不bất 可khả 知tri 本bổn 際tế 以dĩ 來lai 世thế 俗tục 道đạo 。 於ư 三tam 諦đế 曾tằng 有hữu 所sở 作tác 謂vị 我ngã 是thị 道đạo 。 今kim 道đạo 類loại 智trí 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 見kiến 真chân 道đạo 故cố 彼bỉ 便tiện 慚tàm 恥sỉ 是thị 故cố 不bất 修tu 。 如như 村thôn 邑ấp 中trung 若nhược 未vị 立lập 主chủ 。 有hữu 自tự 貴quý 者giả 自tự 稱xưng 為vi 主chủ 。 後hậu 立lập 主chủ 時thời 彼bỉ 自tự 貴quý 者giả 。 慚tàm 羞tu 捨xả 去khứ 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 是thị 有hữu 是thị 有hữu 果quả 。 苦khổ 集Tập 諦Đế 是thị 有hữu 是thị 有hữu 果quả 。 滅Diệt 諦Đế 雖tuy 非phi 是thị 有hữu 而nhi 是thị 有hữu 果quả 故cố 見kiến 彼bỉ 時thời 修tu 世thế 俗tục 智trí 。 道Đạo 諦Đế 非phi 有hữu 非phi 有hữu 果quả 故cố 。 見kiến 彼bỉ 時thời 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 苦khổ 集Tập 諦Đế 有hữu 無vô 邊biên 過quá 患hoạn 。 滅Diệt 諦Đế 有hữu 無vô 邊biên 勝thắng 利lợi 故cố 。 見kiến 彼bỉ 時thời 修tu 世thế 俗tục 智trí 。 道Đạo 諦Đế 無vô 無vô 邊biên 過quá 患hoạn 亦diệc 無vô 無vô 邊biên 勝thắng 利lợi 故cố 。 見kiến 彼bỉ 時thời 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 世thế 俗tục 智trí 於ư 三tam 諦đế 已dĩ 有hữu 功công 能năng 。 謂vị 知tri 斷đoạn 滅diệt 。 而nhi 不bất 究cứu 竟cánh 。 以dĩ 於ư 有hữu 頂đảnh 無vô 功công 能năng 故cố 。 今kim 於ư 三tam 諦đế 得đắc 現hiện 觀quán 時thời 以dĩ 究cứu 竟cánh 故cố 。 彼bỉ 便tiện 歡hoan 喜hỷ 如như 與dữ 欲dục 法pháp 起khởi 得đắc 現hiện 前tiền 。 是thị 以dĩ 故cố 修tu 。 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 於ư 道đạo 聖Thánh 諦Đế 未vị 有hữu 功công 能năng 。 謂vị 未vị 修tu 習tập 故cố 見kiến 道đạo 時thời 不bất 修tu 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 於ư 苦khổ 集tập 滅diệt 得đắc 現hiện 觀quán 時thời 未vị 見kiến 真chân 道đạo 故cố 。 世thế 俗tục 智trí 猶do 自tự 謂vị 道đạo 是thị 以dĩ 故cố 修tu 。 於ư 道đạo 聖Thánh 諦Đế 得đắc 現hiện 觀quán 時thời 見kiến 真chân 道đạo 故cố 此thử 世thế 俗tục 智trí 自tự 知tri 非phi 道đạo 故cố 不bất 復phục 修tu 。 此thử 中trung 應ưng 說thuyết 烏ô 孔khổng 雀tước 喻dụ 。

復phục 次thứ 見kiến 三tam 諦đế 時thời 猶do 未vị 永vĩnh 斷đoạn 謗báng 道đạo 邪tà 見kiến 。 及cập 未vị 永vĩnh 斷đoạn 非phi 道đạo 謂vị 道đạo 戒giới 禁cấm 取thủ 故cố 。 諸chư 世thế 俗tục 智trí 猶do 自tự 稱xưng 道đạo 是thị 以dĩ 故cố 修tu 。 見kiến 道Đạo 諦Đế 已dĩ 彼bỉ 皆giai 永vĩnh 斷đoạn 故cố 不bất 復phục 修tu 此thử 世thế 俗tục 智trí 。 問vấn 得đắc 道Đạo 類loại 智trí 時thời 如như 捨xả 見kiến 道đạo 此thử 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 為vi 亦diệc 捨xả 不phủ 。 答đáp 不bất 捨xả 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 道đạo 捨xả 法pháp 異dị 故cố 。 謂vị 無vô 漏lậu 道Đạo 三tam 緣duyên 故cố 捨xả 。 一nhất 退thoái 故cố 。 二nhị 得đắc 果quả 故cố 。 三tam 練luyện 根căn 故cố 。 有hữu 漏lậu 道đạo 四tứ 緣duyên 故cố 捨xả 。 一nhất 退thoái 故cố 。 二nhị 越việt 界giới 地địa 故cố 。 三tam 斷đoạn 善thiện 根căn 故cố 。 四tứ 捨xả 眾chúng 同đồng 分phần/phân 故cố 。 道đạo 類loại 智trí 時thời 於ư 捨xả 有hữu 漏lậu 四tứ 緣duyên 皆giai 無vô 故cố 。 於ư 爾nhĩ 時thời 不bất 捨xả 此thử 智trí 。

復phục 次thứ 道đạo 類loại 智trí 與dữ 見kiến 道đạo 。 現hiện 行hành 成thành 就tựu 俱câu 相tương 違vi 故cố 爾nhĩ 時thời 便tiện 捨xả 。 與dữ 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 雖tuy 現hiện 行hành 相tương 違vi 而nhi 成thành 就tựu 不bất 相tương 違vi 故cố 爾nhĩ 時thời 不bất 捨xả 。 問vấn 何hà 故cố 修tu 道Đạo 中trung 此thử 智trí 不bất 現hiện 前tiền 耶da 。 答đáp 此thử 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 是thị 見kiến 道đạo 眷quyến 屬thuộc 繫hệ 屬thuộc 見kiến 道đạo 故cố 於ư 修tu 道Đạo 必tất 不bất 現hiện 前tiền 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 是thị 向hướng 道đạo 眷quyến 屬thuộc 繫hệ 屬thuộc 向hướng 道đạo 。 修tu 道Đạo 帶đái 果quả 故cố 不bất 現hiện 前tiền 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 依y 隨tùy 信tín 隨tùy 法pháp 行hành 相tương 續tục 。 修tu 道Đạo 中trung 無vô 此thử 相tương 續tục 故cố 不bất 現hiện 前tiền 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 與dữ 修tu 道Đạo 雖tuy 成thành 就tựu 不bất 相tương 違vi 而nhi 現hiện 行hành 相tương 違vi 是thị 故cố 不bất 起khởi 。

復phục 次thứ 此thử 智trí 與dữ 見kiến 道đạo 所sở 緣duyên 行hành 相tướng 。 等đẳng 極cực 相tương 似tự 。 故cố 於ư 修tu 道Đạo 位vị 必tất 不bất 現hiện 前tiền 。 此thử 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 界giới 者giả 唯duy 欲dục 色sắc 界giới 。 問vấn 何hà 故cố 此thử 智trí 非phi 。 無vô 色sắc 界giới 耶da 。 答đáp 以dĩ 無vô 色sắc 界giới 。 於ư 此thử 智trí 非phi 田điền 非phi 器khí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 若nhược 界giới 有hữu 見kiến 道đạo 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 此thử 智trí 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 無vô 見kiến 道đạo 故cố 此thử 智trí 亦diệc 無vô 。 問vấn 因nhân 論luận 生sanh 論luận 何hà 故cố 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 無vô 見kiến 道đạo 耶da 。 答đáp 無vô 色sắc 界giới 於ư 見kiến 道đạo 非phi 田điền 非phi 器khí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 若nhược 界giới 有hữu 緣duyên 一nhất 切thiết 法pháp 非phi 我ngã 。 行hành 相tương/tướng 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 見kiến 道đạo 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 無vô 緣duyên 一nhất 切thiết 法pháp 非phi 我ngã 。 行hành 相tương/tướng 故cố 無vô 見kiến 道đạo 。

復phục 次thứ 若nhược 界giới 有hữu 行hành 諦đế 善thiện 根căn 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 見kiến 道đạo 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 無vô 行hành 諦đế 善thiện 根căn 故cố 無vô 見kiến 道đạo 。

復phục 次thứ 若nhược 界giới 有hữu 順thuận 決quyết 擇trạch 分phần/phân 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 見kiến 道đạo 無vô 色sắc 。 界giới 中trung 無vô 順thuận 決quyết 擇trạch 分phần/phân 故cố 無vô 見kiến 道đạo 復phục 次thứ 若nhược 界giới 。 有hữu 忍nhẫn 有hữu 智trí 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 見kiến 道đạo 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 有hữu 智trí 無vô 忍nhẫn 故cố 無vô 見kiến 道đạo 。

復phục 次thứ 若nhược 界giới 有hữu 法pháp 智trí 類loại 智trí 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 見kiến 道đạo 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 雖tuy 有hữu 類loại 智trí 而nhi 無vô 法pháp 智trí 故cố 無vô 見kiến 道đạo 。

復phục 次thứ 若nhược 界giới 止Chỉ 觀Quán 平bình 等đẳng 。 或hoặc 觀quán 偏thiên 增tăng 。 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 見kiến 道đạo 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 止chỉ 增tăng 非phi 觀quán 故cố 無vô 見kiến 道đạo 。

復phục 次thứ 若nhược 界giới 有hữu 遍biến 緣duyên 智trí 彼bỉ 界giới 則tắc 有hữu 見kiến 道đạo 。 無vô 色sắc 界giới 中trung 。 無vô 遍biến 緣duyên 智trí 故cố 無vô 見kiến 道đạo 。 無vô 見kiến 道đạo 故cố 彼bỉ 所sở 修tu 世thế 俗tục 智trí 亦diệc 無vô 復phục 次thứ 此thử 智trí 設thiết 在tại 無vô 色sắc 界giới 有hữu 不bất 可khả 修tu 故cố 便tiện 為vi 無vô 用dụng 是thị 故cố 彼bỉ 無vô 。 謂vị 修tu 此thử 智trí 必tất 依y 見kiến 道đạo 。 見kiến 道đạo 唯duy 能năng 修tu 自tự 下hạ 地địa 不bất 能năng 修tu 上thượng 故cố 彼bỉ 設thiết 有hữu 亦diệc 不bất 可khả 修tu 。 又hựu 無vô 色sắc 界giới 無vô 見kiến 道đạo 因nhân 中trung 隨tùy 其kỳ 所sở 應ứng 。 即tức 是thị 無vô 此thử 智trí 因nhân 。 地địa 者giả 此thử 智trí 七thất 地địa 中trung 有hữu 。 謂vị 欲dục 界giới 未vị 至chí 靜tĩnh 慮lự 中trung 間gian 及cập 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 若nhược 依y 未vị 至chí 定định 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 修tu 一nhất 地địa 見kiến 道đạo 二nhị 地địa 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 若nhược 依y 初sơ 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 修tu 二nhị 地địa 見kiến 道đạo 三tam 地địa 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 若nhược 依y 靜tĩnh 慮lự 中trung 間gian 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 修tu 三tam 地địa 見kiến 道đạo 四tứ 地địa 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 若nhược 依y 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 修tu 四tứ 地địa 見kiến 道đạo 五ngũ 地địa 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 若nhược 依y 第đệ 三tam 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 修tu 五ngũ 地địa 見kiến 道đạo 六lục 地địa 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 若nhược 依y 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 修tu 六lục 地địa 見kiến 道đạo 七thất 地địa 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 。 所sở 依y 者giả 。 此thử 智trí 依y 欲dục 界giới 身thân 。 非phi 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 問vấn 此thử 智trí 為vi 依y 異dị 生sanh 身thân 。 為vi 依y 聖thánh 者giả 身thân 耶da 設thiết 爾nhĩ 何hà 失thất 。 若nhược 依y 異dị 生sanh 身thân 者giả 。 何hà 故cố 不bất 名danh 異dị 生sanh 法pháp 耶da 。 若nhược 依y 聖thánh 者giả 身thân 者giả 。 何hà 故cố 聖thánh 者giả 不bất 現hiện 前tiền 耶da 。 有hữu 說thuyết 此thử 智trí 不bất 依y 異dị 生sanh 身thân 。 亦diệc 不bất 依y 聖thánh 者giả 身thân 都đô 無vô 所sở 依y 。 評bình 曰viết 彼bỉ 不phủ 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 云vân 何hà 名danh 善thiện 根căn 而nhi 無vô 所sở 依y 。 耶da 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 聖thánh 者giả 身thân 以dĩ 依y 隨tùy 信tín 隨tùy 法pháp 行hành 身thân 而nhi 修tu 得đắc 故cố 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 答đáp 此thử 智trí 與dữ 見kiến 道đạo 現hiện 行hành 相tương 違vi 故cố 。 過quá 見kiến 道đạo 位vị 無vô 容dung 起khởi 故cố 。 設thiết 見kiến 道đạo 位vị 中trung 見kiến 道đạo 須tu 臾du 不bất 現hiện 前tiền 者giả 此thử 智trí 便tiện 起khởi 。 以dĩ 見kiến 道đạo 無vô 剎sát 那na 斷đoạn 義nghĩa 。 是thị 故cố 此thử 智trí 無vô 容dung 現hiện 前tiền 。 問vấn 若nhược 不bất 現hiện 前tiền 云vân 何hà 可khả 說thuyết 此thử 依y 隨tùy 信tín 隨tùy 法pháp 行hành 身thân 。 答đáp 彼bỉ 身thân 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 是thị 見kiến 道đạo 所sở 依y 。 二nhị 是thị 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 所sở 依y 。 見kiến 道đạo 於ư 見kiến 道đạo 所sở 依y 身thân 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 前tiền 。 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 於ư 彼bỉ 身thân 得đắc 而nhi 不bất 在tại 身thân 成thành 就tựu 不bất 現hiện 前tiền 。 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 於ư 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 所sở 依y 身thân 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 前tiền 。 見kiến 道đạo 於ư 彼bỉ 身thân 得đắc 而nhi 不bất 在tại 身thân 成thành 就tựu 不bất 現hiện 前tiền 。 設thiết 見kiến 道đạo 位vị 此thử 世thế 俗tục 智trí 所sở 依y 身thân 現hiện 在tại 前tiền 者giả 。 則tắc 此thử 智trí 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 見kiến 道đạo 唯duy 於ư 未vị 來lai 成thành 就tựu 。 然nhiên 見kiến 道đạo 位vị 必tất 起khởi 見kiến 道đạo 所sở 依y 身thân 故cố 見kiến 道đạo 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 此thử 智trí 唯duy 於ư 未vị 來lai 成thành 就tựu 。 若nhược 見kiến 道đạo 位vị 不bất 起khởi 見kiến 道đạo 所sở 依y 身thân 者giả 。 則tắc 無vô 見kiến 道đạo 見kiến 聖Thánh 諦Đế 義nghĩa 便tiện 非phi 聖thánh 者giả 。 是thị 故cố 必tất 起khởi 見kiến 道đạo 所sở 依y 。 由do 此thử 彼bỉ 身thân 得đắc 非phi 擇trạch 滅diệt 。 是thị 故cố 此thử 智trí 。 畢tất 竟cánh 不bất 起khởi 。 行hành 相tương/tướng 者giả 。 此thử 智trí 總tổng 有hữu 十thập 二nhị 行hành 相tương/tướng 。 謂vị 苦khổ 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 作tác 苦khổ 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 作tác 集tập 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 作tác 滅diệt 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 所sở 緣duyên 者giả 。 此thử 智trí 緣duyên 三tam 界giới 三tam 諦đế 。 苦khổ 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 三tam 界giới 苦Khổ 諦Đế 。 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 三tam 界giới 集Tập 諦Đế 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 三tam 界giới 滅Diệt 諦Đế 。 問vấn 此thử 為vi 總tổng 緣duyên 為vi 別biệt 緣duyên 耶da 。 答đáp 別biệt 緣duyên 。 謂vị 欲dục 界giới 者giả 隨tùy 所sở 應ưng 緣duyên 欲dục 界giới 三tam 諦đế 。 色sắc 界giới 隨tùy 所sở 應ưng 緣duyên 色sắc 無vô 色sắc 界giới 三tam 諦đế 。 有hữu 說thuyết 。 總tổng 緣duyên 謂vị 欲dục 界giới 者giả 。 隨tùy 所sở 應ưng 緣duyên 三tam 界giới 三tam 諦đế 。 色sắc 界giới 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 是thị 說thuyết 者giả 。 前tiền 說thuyết 者giả 好hảo/hiếu 。 如như 無vô 漏lậu 智trí 法pháp 分phần/phân 類loại 分phần/phân 各các 別biệt 緣duyên 故cố 。 念niệm 住trụ 者giả 。 此thử 智trí 苦khổ 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 通thông 四tứ 念niệm 住trụ 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 唯duy 法pháp 念niệm 住trụ 。 智trí 者giả 此thử 智trí 唯duy 世thế 俗tục 智trí 。 定định 者giả 此thử 智trí 不bất 與dữ 定định 俱câu 。 根căn 相tướng 應ưng 者giả 。 此thử 智trí 總tổng 與dữ 三tam 根căn 相tướng 應ưng 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 喜hỷ 捨xả 根căn 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 者giả 。 此thử 智trí 唯duy 未vị 來lai 苦khổ 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 三tam 世thế 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 離ly 世thế 。 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 者giả 。 此thử 智trí 唯duy 善thiện 。 苦khổ 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 欲dục 界giới 者giả 緣duyên 三tam 種chủng 色sắc 界giới 者giả 緣duyên 善thiện 無vô 記ký 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 唯duy 緣duyên 善thiện 。 三tam 界giới 繫hệ 不bất 繫hệ 者giả 。 此thử 智trí 欲dục 色sắc 界giới 繫hệ 。 苦khổ 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 欲dục 界giới 者giả 緣duyên 欲dục 界giới 繫hệ 。 色sắc 界giới 者giả 緣duyên 色sắc 無vô 色sắc 界giới 繫hệ 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 緣duyên 不bất 繫hệ 。 學học 無Vô 學Học 非phi 學học 。 非phi 無Vô 學Học 者giả 。 此thử 智trí 是thị 非phi 學học 非phi 無Vô 學Học 。 緣duyên 非phi 學học 非phi 無Vô 學Học 。 見kiến 所sở 斷đoạn 修tu 所sở 斷đoạn 不bất 斷đoạn 者giả 。 此thử 智trí 唯duy 修tu 所sở 斷đoạn 。 苦khổ 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 見kiến 修tu 所sở 斷đoạn 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 不bất 斷đoạn 。 緣duyên 名danh 緣duyên 義nghĩa 者giả 。 此thử 智trí 苦khổ 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 通thông 緣duyên 名danh 義nghĩa 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 唯duy 緣duyên 義nghĩa 。 緣duyên 自tự 相tương 續tục 他tha 相tương 續tục 非phi 相tướng 續tục 者giả 。 此thử 智trí 苦khổ 集tập 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 自tự 他tha 相tương 續tục 。 滅diệt 現hiện 觀quán 邊biên 所sở 修tu 者giả 緣duyên 非phi 相tướng 續tục 。 加gia 行hành 得đắc 離ly 染nhiễm 得đắc 生sanh 得đắc 者giả 。 此thử 智trí 唯duy 加gia 行hành 得đắc 。 聞văn 思tư 修tu 所sở 成thành 者giả 。 此thử 智trí 欲dục 界giới 者giả 是thị 思tư 所sở 成thành 。 非phi 聞văn 所sở 成thành 此thử 勝thắng 故cố 。 非phi 修tu 所sở 成thành 不bất 定định 故cố 。 色sắc 界giới 者giả 是thị 修tu 所sở 成thành 非phi 聞văn 所sở 成thành 此thử 勝thắng 故cố 。 非phi 思tư 所sở 成thành 彼bỉ 無vô 思tư 慧tuệ 故cố 。 彼bỉ 若nhược 思tư 時thời 便tiện 入nhập 定định 故cố 在tại 意ý 地địa 。 在tại 五ngũ 識thức 者giả 此thử 智trí 在tại 意ý 地địa 非phi 五ngũ 識thức 。 以dĩ 五ngũ 識thức 中trung 無vô 加gia 行hành 善thiện 故cố 。 問vấn 此thử 智trí 為vi 有hữu 異dị 熟thục 為vi 無vô 異dị 熟thục 。 答đáp 有hữu 異dị 熟thục 善thiện 有hữu 漏lậu 故cố 。 問vấn 此thử 智trí 於ư 何hà 處xứ 受thọ 異dị 熟thục 果quả 。 答đáp 欲dục 界giới 者giả 於ư 欲dục 界giới 。 色sắc 界giới 者giả 於ư 色sắc 界giới 。 初sơ 靜tĩnh 慮lự 者giả 於ư 初sơ 靜tĩnh 慮lự 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 者giả 於ư 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 。 問vấn 聲Thanh 聞Văn 者giả 可khả 爾nhĩ 彼bỉ 容dung 有hữu 色sắc 界giới 相tương 續tục 故cố 。 佛Phật 及cập 獨Độc 覺Giác 者giả 云vân 何hà 可khả 爾nhĩ 。 非phi 佛Phật 獨Độc 覺Giác 可khả 有hữu 色sắc 界giới 相tương 續tục 受thọ 此thử 異dị 熟thục 故cố 。 答đáp 彼bỉ 種chủng 性tánh 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 亦diệc 曾tằng 有hữu 色sắc 界giới 蘊uẩn 界giới 處xứ 相tương 續tục 。 於ư 彼bỉ 展triển 轉chuyển 受thọ 此thử 異dị 熟thục 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 。 聖thánh 者giả 相tương 續tục 中trung 所sở 成thành 就tựu 因nhân 得đắc 異dị 生sanh 相tương 續tục 中trung 果quả 耶da 。 答đáp 以dĩ 如như 是thị 義nghĩa 。 許hứa 為vi 因nhân 果quả 亦diệc 無vô 有hữu 過quá 。 如như 業nghiệp 蘊uẩn 說thuyết 。 若nhược 具cụ 見kiến 修tu 所sở 斷đoạn 結kết 二nhị 種chủng 縛phược 者giả 可khả 往vãng 惡ác 趣thú 。 諸chư 預Dự 流Lưu 者giả 。 唯duy 有hữu 修tu 所sở 斷đoạn 結kết 縛phược 闕khuyết 見kiến 所sở 斷đoạn 結kết 縛phược 故cố 不bất 往vãng 惡ác 趣thú 。 由do 此thử 惡ác 趣thú 有hữu 二nhị 種chủng 因nhân 。 一nhất 見kiến 所sở 斷đoạn 結kết 。 二nhị 修tu 所sở 斷đoạn 結kết 。 諸chư 預Dự 流Lưu 者giả 。 所sở 成thành 就tựu 修tu 所sở 斷đoạn 結kết 既ký 是thị 惡ác 趣thú 因nhân 。 豈khởi 非phi 聖thánh 者giả 相tương 續tục 中trung 所sở 成thành 就tựu 因nhân 得đắc 異dị 生sanh 相tương 續tục 中trung 果quả 耶da 。 故cố 此thử 所sở 說thuyết 亦diệc 無vô 有hữu 過quá 。 此thử 說thuyết 不bất 生sanh 因nhân 果quả 可khả 有hữu 是thị 事sự 若nhược 可khả 生sanh 者giả 。 無vô 如như 是thị 事sự 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 佛Phật 及cập 獨Độc 覺Giác 亦diệc 有hữu 如như 聲Thanh 聞Văn 色sắc 界giới 蘊uẩn 界giới 處xứ 相tương 續tục 於ư 彼bỉ 展triển 轉chuyển 受thọ 此thử 智trí 異dị 熟thục 果quả 。 評bình 曰viết 彼bỉ 俱câu 不bất 應ưng 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 是thị 有hữu 漏lậu 有hữu 記ký 故cố 說thuyết 有hữu 異dị 熟thục 。 而nhi 無vô 曾tằng 受thọ 及cập 當đương 受thọ 義nghĩa 。 故cố 不bất 應ưng 責trách 受thọ 異dị 熟thục 身thân 。 問vấn 頗phả 有hữu 二nhị 聖thánh 者giả 同đồng 生sanh 一nhất 地địa 於ư 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 一nhất 成thành 就tựu 一nhất 不bất 成thành 就tựu 耶da 。 答đáp 有hữu 。 謂vị 一nhất 依y 初sơ 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 一nhất 依y 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 命mạng 終chung 俱câu 生sanh 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 。 依y 初sơ 靜tĩnh 慮lự 者giả 不bất 成thành 就tựu 此thử 智trí 。 以dĩ 越việt 地địa 捨xả 故cố 。 依y 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 者giả 成thành 就tựu 。 此thử 智trí 生sanh 自tự 地địa 不bất 捨xả 故cố 。 頗phả 有hữu 二nhị 阿A 羅La 漢Hán 。 同đồng 在tại 一nhất 地địa 。 於ư 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 一nhất 成thành 就tựu 一nhất 不bất 成thành 就tựu 耶da 。 答đáp 有hữu 。 謂vị 彼bỉ 先tiên 時thời 一nhất 依y 初sơ 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 一nhất 依y 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 入nhập 。 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 。 彼bỉ 命mạng 終chung 俱câu 生sanh 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 。 住trụ 中trung 有hữu 中trung 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 依y 初sơ 靜tĩnh 慮lự 者giả 不bất 成thành 就tựu 。 此thử 智trí 以dĩ 越việt 地địa 捨xả 故cố 。 依y 第đệ 二nhị 靜tĩnh 慮lự 者giả 成thành 就tựu 。 此thử 智trí 生sanh 自tự 地địa 不bất 捨xả 故cố 問vấn 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 及cập 與dữ 如Như 來Lai 得đắc 盡tận 智trí 時thời 皆giai 修tu 三tam 界giới 九cửu 地địa 善thiện 根căn 。 此thử 中trung 何hà 故cố 但đãn 說thuyết 如Như 來Lai 所sở 得đắc 。 欲dục 界giới 善thiện 根căn 非phi 餘dư 。 答đáp 雖tuy 實thật 皆giai 得đắc 然nhiên 於ư 此thử 中trung 。 欲dục 說thuyết 欲dục 界giới 增tăng 上thượng 善thiện 根căn 。 故cố 不bất 說thuyết 二Nhị 乘Thừa 及cập 餘dư 地địa 所sở 得đắc 。 問vấn 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 得đắc 盡tận 智trí 時thời 皆giai 修tu 三tam 界giới 九cửu 地địa 善thiện 根căn 不phủ 。 答đáp 此thử 不bất 決quyết 定định 。 若nhược 生sanh 欲dục 界giới 得đắc 盡tận 智trí 時thời 能năng 修tu 未vị 來lai 三tam 界giới 九cửu 地địa 。 生sanh 初sơ 靜tĩnh 慮lự 得đắc 盡tận 智trí 時thời 能năng 修tu 未vị 來lai 二nhị 界giới 八bát 地địa 。 生sanh 上thượng 不bất 修tu 下hạ 有hữu 漏lậu 故cố 。 乃nãi 至chí 若nhược 生sanh 非Phi 想Tưởng 非Phi 非Phi 想Tưởng 處Xứ 。 得đắc 盡tận 智trí 時thời 能năng 修tu 未vị 來lai 一nhất 界giới 一nhất 地địa 。 此thử 中trung 善thiện 根căn 勝thắng 故cố 偏thiên 說thuyết 。 而nhi 實thật 具cụ 修tu 四tứ 蘊uẩn 五ngũ 蘊uẩn 。 問vấn 如như 是thị 所sở 修tu 為vi 加gia 行hành 得đắc 為vi 離ly 染nhiễm 得đắc 為vi 生sanh 得đắc 耶da 。 答đáp 是thị 離ly 染nhiễm 得đắc 亦diệc 加gia 行hành 得đắc 。 離ly 有hữu 頂đảnh 染nhiễm 時thời 得đắc 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 亦diệc 以dĩ 加gia 行hành 。 現hiện 在tại 前tiền 故cố 。 但đãn 非phi 生sanh 得đắc 彼bỉ 非phi 勝thắng 故cố 。 問vấn 此thử 所sở 修tu 者giả 為vi 聞văn 所sở 成thành 。 為vi 思tư 所sở 成thành 。 為vi 修tu 所sở 成thành 。 答đáp 三tam 種chủng 皆giai 有hữu 。 謂vị 欲dục 界giới 者giả 聞văn 思tư 所sở 成thành 。 色sắc 界giới 者giả 聞văn 修tu 所sở 成thành 。 無vô 色sắc 界giới 者giả 唯duy 修tu 所sở 成thành 。 問vấn 何hà 故cố 現hiện 觀quán 邊biên 世thế 俗tục 智trí 非phi 聞văn 所sở 成thành 。 盡tận 智trí 時thời 所sở 修tu 善thiện 根căn 。 有hữu 聞văn 所sở 成thành 耶da 。 答đáp 彼bỉ 是thị 見kiến 道đạo 眷quyến 屬thuộc 一nhất 向hướng 猛mãnh 利lợi 是thị 速tốc 疾tật 道đạo 之chi 所sở 修tu 故cố 非phi 聞văn 所sở 成thành 。 此thử 是thị 盡tận 智trí 眷quyến 屬thuộc 盡tận 智trí 息tức 求cầu 是thị 容dung 豫dự 道đạo 故cố 能năng 通thông 修tu 諸chư 加gia 行hành 善thiện 。 問vấn 如như 是thị 善thiện 根căn 。 為vi 在tại 意ý 地địa 。 為vi 在tại 五ngũ 識thức 。 答đáp 唯duy 在tại 意ý 地địa 。 以dĩ 五ngũ 識thức 中trung 無vô 加gia 行hành 善thiện 。 雖tuy 有hữu 生sanh 得đắc 善thiện 而nhi 非phi 此thử 所sở 修tu 。 故cố 唯duy 意ý 地địa 。 問vấn 若nhược 此thử 善thiện 根căn 唯duy 意ý 地địa 者giả 施thi 設thiết 論luận 說thuyết 當đương 云vân 何hà 通thông 。 如như 說thuyết 阿A 羅La 漢Hán 。 得đắc 盡tận 智trí 已dĩ 六lục 恆hằng 住trụ 法pháp 。 為vi 有hữu 為vi 無vô 。 若nhược 有hữu 者giả 云vân 何hà 有hữu 。 若nhược 無vô 者giả 云vân 何hà 無vô 。 設thiết 有hữu 者giả 幾kỷ 過quá 去khứ 成thành 就tựu 。 幾kỷ 未vị 來lai 成thành 就tựu 。 幾kỷ 現hiện 在tại 成thành 就tựu 。 答đáp 有hữu 謂vị 阿A 羅La 漢Hán 。 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 。 不bất 喜hỷ 不bất 憂ưu 心tâm 恆hằng 住trụ 捨xả 具cụ 念niệm 正chánh 知tri 。 廣quảng 說thuyết 乃nãi 至chí 。 意ý 知tri 法pháp 已dĩ 。 不bất 喜hỷ 不bất 憂ưu 心tâm 恆hằng 住trụ 捨xả 具cụ 念niệm 正chánh 知tri 。 彼bỉ 阿A 羅La 漢Hán 。 得đắc 盡tận 智trí 已dĩ 若nhược 最tối 初sơ 起khởi 善thiện 眼nhãn 識thức 現hiện 在tại 前tiền 。 彼bỉ 成thành 就tựu 過quá 去khứ 一nhất 未vị 來lai 六lục 現hiện 在tại 一nhất 。 此thử 滅diệt 已dĩ 不bất 捨xả 。 若nhược 起khởi 善thiện 耳nhĩ 識thức 現hiện 在tại 前tiền 。 彼bỉ 成thành 就tựu 過quá 去khứ 二nhị 未vị 來lai 六lục 現hiện 在tại 一nhất 。 此thử 滅diệt 已dĩ 不bất 捨xả 乃nãi 至chí 若nhược 起khởi 善thiện 意ý 識thức 現hiện 住trụ 前tiền 。 彼bỉ 成thành 就tựu 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 六lục 現hiện 在tại 一nhất 。

復phục 有hữu 說thuyết 言ngôn 。 若nhược 最tối 初sơ 起khởi 善thiện 眼nhãn 識thức 現hiện 在tại 前tiền 彼bỉ 過quá 去khứ 無vô 。 但đãn 成thành 就tựu 未vị 來lai 六lục 現hiện 在tại 一nhất 。 此thử 滅diệt 已dĩ 不bất 捨xả 。 若nhược 起khởi 善thiện 耳nhĩ 識thức 現hiện 在tại 前tiền 彼bỉ 成thành 就tựu 過quá 去khứ 一nhất 未vị 來lai 六lục 現hiện 在tại 一nhất 。 此thử 滅diệt 已dĩ 不bất 捨xả 。 乃nãi 至chí 若nhược 起khởi 善thiện 意ý 識thức 現hiện 在tại 前tiền 。 彼bỉ 成thành 就tựu 過quá 去khứ 五ngũ 未vị 來lai 六lục 現hiện 在tại 一nhất 。 此thử 滅diệt 已dĩ 不bất 捨xả 。 若nhược 復phục 起khởi 善thiện 意ý 識thức 或hoặc 餘dư 識thức 現hiện 在tại 前tiền 。 彼bỉ 成thành 就tựu 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 六lục 現hiện 在tại 一nhất 。 如như 是thị 所sở 說thuyết 。 云vân 何hà 通thông 耶da 答đáp 此thử 說thuyết 漏lậu 盡tận 清thanh 淨tịnh 身thân 中trung 所sở 起khởi 滅diệt 者giả 。 不bất 說thuyết 無vô 始thỉ 生sanh 死tử 。 以dĩ 來lai 所sở 起khởi 滅diệt 者giả 。 然nhiên 此thử 所sở 說thuyết 非phi 盡tận 智trí 時thời 所sở 修tu 善thiện 根căn 。 無vô 相tướng 違vi 過quá 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 六lục 恆hằng 住trụ 法pháp 亦diệc 唯duy 意ý 地địa 以dĩ 說thuyết 眼nhãn 見kiến 色sắc 已dĩ 乃nãi 至chí 意ý 知tri 法pháp 已dĩ 不bất 喜hỷ 不bất 憂ưu 心tâm 恆hằng 住trụ 捨xả 具cụ 念niệm 正chánh 知tri 故cố 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 復phục 說thuyết 。 善thiện 眼nhãn 識thức 等đẳng 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 成thành 就tựu 現hiện 在tại 一nhất 耶da 。 答đáp 當đương 知tri 此thử 是thị 。 恆hằng 住trụ 加gia 行hành 非phi 恆hằng 住trụ 體thể 故cố 不bất 相tương 違vi 。 問vấn 六lục 恆hằng 住trụ 法pháp 以dĩ 何hà 為vi 自tự 性tánh 。 答đáp 以dĩ 念niệm 慧tuệ 為vi 自tự 性tánh 云vân 何hà 知tri 然nhiên 。 如như 契Khế 經Kinh 說thuyết 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 心tâm 善thiện 解giải 脫thoát 。 具cụ 六lục 恆hằng 住trụ 。 云vân 何hà 為vi 六lục 。 謂vị 眼nhãn 見kiến 色sắc 。 已dĩ 乃nãi 至chí 意ý 知tri 法pháp 已dĩ 不bất 喜hỷ 不bất 憂ưu 心tâm 恆hằng 住trụ 捨xả 具cụ 念niệm 正chánh 知tri 。 若nhược 兼kiêm 取thủ 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 則tắc 四tứ 蘊uẩn 五ngũ 蘊uẩn 為vi 自tự 性tánh 。 已dĩ 說thuyết 自tự 性tánh 。 所sở 以dĩ 今kim 當đương 說thuyết 。 問vấn 何hà 故cố 名danh 恆hằng 住trụ 恆hằng 住trụ 是thị 何hà 義nghĩa 。 答đáp 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 恆hằng 於ư 此thử 住trụ 未vị 嘗thường 捨xả 離ly 故cố 名danh 恆hằng 住trụ 。 問vấn 一nhất 切thiết 阿A 羅La 漢Hán 。 皆giai 有hữu 此thử 六lục 恆hằng 住trụ 法pháp 耶da 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 非phi 一nhất 切thiết 阿A 羅La 漢Hán 。 皆giai 有hữu 此thử 六lục 。 謂vị 不bất 時thời 解giải 脫thoát 已dĩ 得đắc 邊biên 際tế 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 及cập 願nguyện 智trí 者giả 乃nãi 有hữu 此thử 六lục 。 評bình 曰viết 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 一nhất 切thiết 阿A 羅La 漢Hán 。 皆giai 有hữu 此thử 六lục 。 云vân 何hà 知tri 然nhiên 。 此thử 六lục 恆hằng 住trụ 皆giai 以dĩ 漏lậu 盡tận 清thanh 淨tịnh 身thân 中trung 念niệm 慧tuệ 為vi 體thể 。 諸chư 阿A 羅La 漢Hán 。 無vô 不bất 成thành 就tựu 。 此thử 念niệm 慧tuệ 故cố 。 問vấn 此thử 六lục 恆hằng 住trụ 在tại 何hà 界giới 地địa 。 有hữu 說thuyết 此thử 六lục 在tại 欲dục 色sắc 界giới 唯duy 二nhị 地địa 有hữu 。 謂vị 欲dục 界giới 初sơ 靜tĩnh 慮lự 以dĩ 意ý 地địa 者giả 。 亦diệc 與dữ 善thiện 眼nhãn 識thức 等đẳng 相tương/tướng 入nhập 出xuất 故cố 不bất 在tại 上thượng 地địa 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 在tại 五ngũ 地địa 有hữu 。 謂vị 欲dục 界giới 四tứ 靜tĩnh 慮lự 五ngũ 地địa 意ý 識thức 皆giai 與dữ 眼nhãn 等đẳng 識thức 相tương/tướng 入nhập 出xuất 故cố 。 評bình 曰viết 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 通thông 在tại 三tam 界giới 十thập 一nhất 地địa 有hữu 。 謂vị 欲dục 界giới 未vị 至chí 靜tĩnh 慮lự 中trung 間gian 四tứ 靜tĩnh 慮lự 四tứ 無vô 色sắc 意ý 識thức 念niệm 慧tuệ 遍biến 諸chư 地địa 故cố 。 問vấn 此thử 六lục 恆hằng 住trụ 為vi 有hữu 上thượng 中trung 下hạ 差sai 別biệt 不phủ 。 答đáp 有hữu 。 謂vị 如Như 來Lai 者giả 上thượng 。 獨Độc 覺Giác 者giả 中trung 。 聲Thanh 聞Văn 者giả 下hạ 。

復phục 次thứ 不bất 動động 法pháp 種chủng 性tánh 者giả 上thượng 。 退thoái 法pháp 種chủng 性tánh 者giả 下hạ 。 餘dư 四tứ 種chủng 性tánh 者giả 中trung 。 問vấn 若nhược 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 亦diệc 成thành 就tựu 六lục 恆hằng 住trụ 法pháp 何hà 故cố 說thuyết 三tam 種chủng 念niệm 住trụ 是thị 佛Phật 不Bất 共Cộng 法Pháp 耶da 。 答đáp 佛Phật 恆hằng 為vi 眾chúng 宣tuyên 說thuyết 法Pháp 要yếu 。 是thị 御ngự 眾chúng 生sanh 故cố 偏thiên 說thuyết 之chi 。 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 無vô 此thử 事sự 故cố 不bất 言ngôn 其kỳ 有hữu 。

復phục 次thứ 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 雖tuy 有hữu 少thiểu 分phần 非phi 究cứu 竟cánh 故cố 而nhi 不bất 建kiến 立lập 。

復phục 次thứ 聲Thanh 聞Văn 獨Độc 覺Giác 。 雖tuy 斷đoạn 貪tham 恚khuể 而nhi 有hữu 餘dư 習tập 故cố 。 若nhược 徒đồ 眾chúng 有hữu 違vi 順thuận 時thời 便tiện 生sanh 相tương 似tự 貪tham 恚khuể 憂ưu 喜hỷ 故cố 不bất 建kiến 立lập 有hữu 三tam 念niệm 住trụ 。

復phục 次thứ 六lục 恆hằng 住trụ 法pháp 與dữ 三tam 念niệm 住trụ 建kiến 立lập 有hữu 異dị 。 謂vị 三tam 念niệm 住trụ 依y 眾chúng 建kiến 立lập 。 六lục 恆hằng 住trụ 法pháp 依y 境cảnh 建kiến 立lập 。 於ư 境cảnh 不bất 起khởi 憂ưu 喜hỷ 則tắc 易dị 。 於ư 眾chúng 則tắc 難nạn/nan 故cố 。 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 有hữu 六lục 恆hằng 住trụ 。 無vô 三tam 念niệm 住trụ 。 問vấn 何hà 故cố 得đắc 盡tận 智trí 時thời 頓đốn 修tu 未vị 來lai 三tam 界giới 善thiện 根căn 非phi 餘dư 時thời 耶da 。 答đáp 爾nhĩ 時thời 三tam 界giới 煩phiền 惱não 。 永vĩnh 盡tận 更cánh 無vô 所sở 作tác 。 唯duy 須tu 世thế 俗tục 入nhập 出xuất 定định 心tâm 受thọ 用dụng 諸chư 定định 故cố 此thử 時thời 修tu 三tam 界giới 善thiện 根căn 。

復phục 次thứ 是thị 時thời 永vĩnh 捨xả 昔tích 所sở 未vị 捨xả 諸chư 煩phiền 惱não 聚tụ 。 及cập 最tối 初sơ 得đắc 昔tích 所sở 未vị 得đắc 諸chư 功công 德đức 聚tụ 故cố 。 能năng 頓đốn 修tu 三tam 界giới 善thiện 根căn 。

復phục 次thứ 是thị 時thời 心tâm 得đắc 自tự 在tại 。 王vương 位vị 首thủ 繫hệ 解giải 脫thoát 吉cát 祥tường 白bạch 練luyện 。 三tam 界giới 善thiện 根căn 皆giai 來lai 朝triêu 貢cống 。 如như 登đăng 王vương 位vị 首thủ 繫hệ 練luyện 時thời 一nhất 切thiết 國quốc 土thổ 。 皆giai 來lai 朝triêu 貢cống 。

復phục 次thứ 是thị 時thời 能năng 破phá 昔tích 所sở 未vị 破phá 煩phiền 惱não 怨oán 敵địch 。 三tam 界giới 善thiện 根căn 皆giai 來lai 迎nghênh 賀hạ 。 如như 人nhân 能năng 破phá 敵địch 國quốc 怨oán 已dĩ 歸quy 國quốc 之chi 時thời 。 一nhất 切thiết 國quốc 人nhân 皆giai 來lai 迎nghênh 賀hạ 。

復phục 次thứ 是thị 時thời 能năng 伏phục 昔tích 所sở 未vị 伏phục 煩phiền 惱não 力lực 士sĩ 三tam 界giới 善thiện 根căn 皆giai 共cộng 慶khánh 讚tán 。 如như 大đại 眾chúng 中trung 有hữu 能năng 降hàng 伏phục 所sở 未vị 曾tằng 伏phục 大đại 力lực 士sĩ 者giả 眾chúng 咸hàm 慶khánh 讚tán 。

復phục 次thứ 是thị 時thời 解giải 脫thoát 究cứu 竟cánh 滿mãn 故cố 。 能năng 傍bàng 修tu 習tập 三tam 界giới 善thiện 根căn 。 謂vị 從tùng 見kiến 道đạo 漸tiệm 次thứ 乃nãi 至chí 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 解giải 脫thoát 未vị 滿mãn 但đãn 能năng 少thiểu 分phần 隨tùy 所sở 應ưng 修tu 。 得đắc 盡tận 智trí 時thời 解giải 脫thoát 滿mãn 故cố 能năng 傍bàng 修tu 習tập 三tam 界giới 善thiện 根căn 。 如như 人nhân 引dẫn 水thủy 溉cái 灌quán 田điền 時thời 一nhất 畦huề 滿mãn 已dĩ 復phục 入nhập 一nhất 畦huề 乃nãi 至chí 諸chư 畦huề 。 悉tất 皆giai 滿mãn 已dĩ 其kỳ 水thủy 滂# 溢dật 遍biến 流lưu 餘dư 處xứ 。

復phục 次thứ 是thị 時thời 能năng 縛phược 煩phiền 惱não 盡tận 故cố 。 三tam 界giới 善thiện 根căn 皆giai 得đắc 解giải 脫thoát 。 勢thế 用dụng 增tăng 盛thịnh 是thị 故cố 頓đốn 修tu 。 謂vị 無vô 始thỉ 來lai 三tam 界giới 善thiện 法Pháp 恆hằng 為vi 煩phiền 惱não 之chi 所sở 繫hệ 縛phược 。 不bất 得đắc 自tự 在tại 。 無vô 有hữu 勢thế 用dụng 。 是thị 故cố 不bất 能năng 。 具cụ 足túc 修tu 習tập 。 若nhược 修tu 行hành 者giả 。 離ly 欲dục 染nhiễm 時thời 少thiểu 得đắc 解giải 脫thoát 餘dư 縛phược 猶do 多đa 。 乃nãi 至chí 若nhược 離ly 有hữu 頂đảnh 八bát 品phẩm 煩phiền 惱não 縛phược 時thời 雖tuy 多đa 解giải 脫thoát 尚thượng 有hữu 少thiểu 縛phược 。 若nhược 離ly 有hữu 頂đảnh 第đệ 九cửu 品phẩm 時thời 三tam 界giới 善thiện 根căn 諸chư 縛phược 皆giai 斷đoạn 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 一nhất 切thiết 頓đốn 修tu 。 猶do 如như 絹quyên 等đẳng 九cửu 等đẳng 縛phược 時thời 若nhược 斷đoạn 一nhất 二nhị 乃nãi 至chí 斷đoạn 八bát 其kỳ 束thúc 不bất 散tán 。 斷đoạn 第đệ 九cửu 時thời 其kỳ 束thúc 乃nãi 散tán 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 無vô 始thỉ 時thời 來lai 。 三tam 界giới 善thiện 法Pháp 皆giai 共cộng 厭yếm 患hoạn 有hữu 頂đảnh 煩phiền 惱não 雖tuy 多đa 方phương 便tiện 。 而nhi 未vị 能năng 斷đoạn 。 今kim 得đắc 斷đoạn 盡tận 是thị 以dĩ 頓đốn 修tu 。

復phục 次thứ 金kim 剛cang 喻dụ 定định 。 勢thế 力lực 增tăng 猛mãnh 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 皆giai 能năng 永vĩnh 滅diệt 。 所sở 引dẫn 盡tận 智trí 亦diệc 能năng 總tổng 得đắc 。 一nhất 切thiết 解giải 脫thoát 。 是thị 故cố 此thử 位vị 能năng 總tổng 修tu 習tập 三tam 界giới 善thiện 根căn 。

時thời 解giải 脫thoát 阿A 羅La 漢Hán 得đắc 盡tận 智trí 時thời 能năng 修tu 二nhị 智trí 三tam 十thập 行hành 相tương/tướng 。 謂vị 盡tận 智trí 十thập 四tứ 行hành 相tương/tướng 除trừ 空không 非phi 我ngã 。 無Vô 學Học 正chánh 見kiến 。 智trí 十thập 六lục 行hành 相tương/tướng 。 若nhược 四tứ 靜tĩnh 慮lự 未vị 至chí 中trung 間gian 。 一nhất 一nhất 具cụ 修tu 法pháp 智trí 類loại 智trí 各các 三tam 十thập 行hành 相tương/tướng 。 若nhược 三tam 無vô 色sắc 唯duy 修tu 類loại 智trí 三tam 十thập 行hành 相tương/tướng 。 不bất 時thời 解giải 脫thoát 阿A 羅La 漢Hán 得đắc 盡tận 智trí 時thời 能năng 修tu 三tam 智trí 四tứ 十thập 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 謂vị 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 各các 十thập 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 無Vô 學Học 正chánh 見kiến 。 智trí 十thập 六lục 行hành 相tương/tướng 。 若nhược 四tứ 靜tĩnh 慮lự 未vị 至chí 中trung 間gian 一nhất 一nhất 。 具cụ 修tu 法pháp 智trí 類loại 智trí 各các 四tứ 十thập 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 若nhược 三tam 無vô 色sắc 唯duy 修tu 類loại 智trí 四tứ 十thập 四tứ 行hành 相tương/tướng 。 是thị 謂vị 修tu 習tập 無vô 漏lậu 善thiện 根căn 。

說Thuyết 一Nhất 切Thiết 有Hữu 部Bộ 發Phát 智Trí 大Đại 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận 卷quyển 第đệ 三tam 十thập 六lục