阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 大Đại 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận
Quyển 25
五Ngũ 百Bách 大Đại 阿A 羅La 漢Hán 等Đẳng 造Tạo 唐Đường 玄Huyền 奘Tráng 譯Dịch

阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 大đại 毘tỳ 婆bà 沙sa 論luận 卷quyển 。 第đệ 二nhị 十thập 五ngũ

五ngũ 百bách 大đại 阿A 羅La 漢Hán 等đẳng 造tạo

三Tam 藏Tạng 法Pháp 師sư 玄huyền 奘tráng 奉phụng 。 詔chiếu 譯dịch 雜tạp 蘊uẩn 第đệ 一nhất 中trung 補bổ 特đặc 伽già 羅la 。 納nạp 息tức 第đệ 三tam 之chi 三tam 。

無vô 明minh 緣duyên 行hành 取thủ 緣duyên 有hữu 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 。 答đáp 無vô 明minh 緣duyên 行hành 者giả 。 廣quảng 說thuyết 如như 前tiền 。 此thử 業nghiệp 緣duyên 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 一nhất 煩phiền 惱não 。 謂vị 無vô 明minh 取thủ 緣duyên 有hữu 者giả 。 廣quảng 說thuyết 如như 前tiền 。 此thử 業nghiệp 緣duyên 。 世Thế 尊Tôn 說thuyết 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 。 謂vị 諸chư 取thủ 。 是thị 謂vị 差sai 別biệt 。 問vấn 何hà 故cố 復phục 作tác 此thử 論luận 。 答đáp 前tiền 雖tuy 說thuyết 所sở 發phát 業nghiệp 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 謂vị 前tiền 業nghiệp 在tại 過quá 去khứ 生sanh 。 後hậu 業nghiệp 在tại 現hiện 在tại 生sanh 。 前tiền 業nghiệp 已dĩ 與dữ 果quả 。 後hậu 業nghiệp 未vị 與dữ 果quả 。 前tiền 業nghiệp 是thị 故cố 。 後hậu 業nghiệp 是thị 新tân 。 而nhi 未vị 說thuyết 能năng 發phát 緣duyên 。 自tự 性tánh 差sai 別biệt 。 今kim 欲dục 說thuyết 之chi 故cố 作tác 此thử 論luận 。 問vấn 何hà 故cố 過quá 去khứ 業nghiệp 緣duyên 但đãn 說thuyết 無vô 明minh 。 現hiện 在tại 業nghiệp 緣duyên 說thuyết 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 耶da 。 答đáp 造tạo 過quá 去khứ 業nghiệp 時thời 。 於ư 多đa 種chủng 事sự 不bất 現hiện 見kiến 故cố 。 不bất 可khả 知tri 故cố 。 但đãn 說thuyết 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 謂vị 於ư 界giới 趣thú 生sanh 洲châu 分phần/phân 位vị 依y 處xứ 加gia 行hành 等đẳng 起khởi 相tương 續tục 所sở 緣duyên 。 皆giai 不bất 可khả 知tri 。 界giới 者giả 三tam 界giới 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 於ư 何hà 界giới 造tạo 此thử 業nghiệp 。 趣thú 者giả 五ngũ 趣thú 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 於ư 何hà 趣thú 造tạo 此thử 業nghiệp 。 生sanh 者giả 四tứ 生sanh 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 於ư 何hà 生sanh 造tạo 此thử 業nghiệp 。 洲châu 者giả 四tứ 洲châu 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 於ư 何hà 洲châu 造tạo 此thử 業nghiệp 。 分phần/phân 位vị 者giả 。 羯yết 剌lạt 藍lam 等đẳng 十thập 種chủng 分phần/phân 位vị 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 於ư 何hà 分phần/phân 位vị 造tạo 此thử 業nghiệp 。 依y 處xứ 者giả 。 十Thập 善Thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 道đạo 依y 處xứ 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 於ư 何hà 依y 處xứ 造tạo 此thử 業nghiệp 。 加gia 行hành 者giả 。 有hữu 情tình 數số 非phi 有hữu 情tình 數số 所sở 起khởi 加gia 行hành 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 由do 何hà 加gia 行hành 造tạo 此thử 業nghiệp 。 等đẳng 起khởi 者giả 。 貪tham 瞋sân 癡si 等đẳng 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 由do 何hà 等đẳng 起khởi 造tạo 此thử 業nghiệp 。 相tương 續tục 者giả 。 男nam 女nữ 等đẳng 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 依y 何hà 相tương 續tục 造tạo 此thử 業nghiệp 。 所sở 緣duyên 者giả 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 現hiện 在tại 。 或hoặc 色sắc 聲thanh 香hương 味vị 觸xúc 法pháp 。 不bất 知tri 過quá 去khứ 心tâm 緣duyên 何hà 等đẳng 造tạo 此thử 業nghiệp 。 雖tuy 不bất 現hiện 見kiến 。 亦diệc 不bất 可khả 知tri 。 而nhi 發phát 業nghiệp 位vị 皆giai 。 有hữu 無vô 明minh 故cố 。 總tổng 說thuyết 彼bỉ 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 造tạo 現hiện 在tại 業nghiệp 時thời 於ư 多đa 種chủng 事sự 。 皆giai 現hiện 見kiến 故cố 皆giai 可khả 知tri 故cố 。 具cụ 說thuyết 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 為vi 緣duyên 。

復phục 次thứ 過quá 去khứ 業nghiệp 。 已dĩ 衰suy 朽hủ 。 已dĩ 受thọ 用dụng 。 已dĩ 與dữ 果quả 。 是thị 故cố 業nghiệp 。 無vô 勢thế 用dụng 。 不bất 明minh 了liễu 故cố 。 但đãn 說thuyết 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 現hiện 在tại 業nghiệp 。 未vị 衰suy 朽hủ 。 未vị 受thọ 用dụng 。 未vị 與dữ 果quả 。 是thị 新tân 業nghiệp 。 有hữu 勢thế 用dụng 。 極cực 明minh 了liễu 故cố 。 說thuyết 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 為vi 緣duyên 。

復phục 次thứ 過quá 去khứ 業nghiệp 微vi 細tế 難nạn/nan 覺giác 。 若nhược 自tự 若nhược 他tha 。 俱câu 不bất 現hiện 見kiến 。 不bất 知tri 何hà 等đẳng 煩phiền 惱não 所sở 發phát 。 然nhiên 煩phiền 惱não 起khởi 必tất 有hữu 無vô 明minh 。 是thị 故cố 但đãn 說thuyết 。 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 現hiện 在tại 業nghiệp 麁thô 顯hiển 易dị 覺giác 若nhược 自tự 若nhược 他tha 。 俱câu 能năng 現hiện 見kiến 。 知tri 是thị 彼bỉ 彼bỉ 煩phiền 惱não 所sở 發phát 。 故cố 說thuyết 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 為vi 緣duyên 。

復phục 次thứ 過quá 去khứ 業nghiệp 性tánh 不bất 猛mãnh 利lợi 。 其kỳ 相tương/tướng 暗ám 昧muội 順thuận 無vô 明minh 故cố 但đãn 說thuyết 。 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 現hiện 在tại 業nghiệp 性tánh 猛mãnh 利lợi 。 其kỳ 相tương/tướng 明minh 顯hiển 順thuận 諸chư 取thủ 故cố 。 具cụ 說thuyết 一nhất 切thiết 煩phiền 惱não 為vi 緣duyên 。 問vấn 阿A 羅La 漢Hán 所sở 造tạo 業nghiệp 。 為vi 名danh 無vô 明minh 緣duyên 行hành 。 為vi 名danh 取thủ 緣duyên 有hữu 耶da 。 答đáp 不bất 名danh 無vô 明minh 緣duyên 行hành 。 亦diệc 不bất 名danh 取thủ 緣duyên 有hữu 。 彼bỉ 無vô 無vô 明minh 亦diệc 無vô 取thủ 故cố 。 然nhiên 彼bỉ 業nghiệp 已dĩ 與dữ 果quả 者giả 。 當đương 知tri 攝nhiếp 在tại 行hành 支chi 分phần/phân 中trung 。 未vị 與dữ 果quả 者giả 。 當đương 知tri 攝nhiếp 在tại 有hữu 支chi 分phần/phân 中trung 。 是thị 彼bỉ 類loại 故cố 。 然nhiên 非phi 十thập 二nhị 有hữu 支chi 所sở 攝nhiếp 。

頗phả 有hữu 行hành 緣duyên 無vô 明minh 不bất 緣duyên 明minh 耶da 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。 問vấn 何hà 故cố 此thử 中trung 。 因nhân 明minh 無vô 明minh 而nhi 作tác 論luận 耶da 。 答đáp 是thị 作tác 論luận 者giả 意ý 欲dục 爾nhĩ 故cố 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 此thử 二nhị 俱câu 是thị 根căn 本bổn 法pháp 故cố 。 謂vị 雜tạp 染nhiễm 品phẩm 法pháp 。 無vô 明minh 為vi 根căn 本bổn 。 清thanh 淨tịnh 品phẩm 法pháp 明minh 為vi 根căn 本bổn 。

復phục 次thứ 此thử 二nhị 俱câu 是thị 上thượng 首thủ 法pháp 故cố 。 如như 說thuyết 。 無vô 明minh 為vi 上thượng 首thủ 。 無vô 明minh 為vi 前tiền 相tương/tướng 。 生sanh 無vô 量lượng 種chủng 。 惡ác 不bất 善thiện 法pháp 。 及cập 起khởi 此thử 類loại 。 無vô 慚tàm 無vô 愧quý 。 明minh 為vi 上thượng 首thủ 。 明minh 為vi 前tiền 相tương/tướng 。 生sanh 無vô 量lượng 種chủng 。 清thanh 淨tịnh 善thiện 法Pháp 。 及cập 起khởi 此thử 類loại 增tăng 上thượng 慚tàm 愧quý 。

復phục 次thứ 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 近cận 相tương/tướng 治trị 故cố 。 謂vị 無vô 明minh 是thị 明minh 近cận 對đối 治trị 。 明minh 是thị 無vô 明minh 近cận 對đối 治trị 。

復phục 次thứ 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 互hỗ 相tương 違vi 故cố 。 謂vị 無vô 明minh 違vi 明minh 明minh 違vi 無vô 明minh 。

復phục 次thứ 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 互hỗ 不bất 相tương 攝nhiếp 。 而nhi 所sở 緣duyên 境cảnh 互hỗ 相tương 攝nhiếp 故cố 。 謂vị 俱câu 緣duyên 四tứ 聖Thánh 諦Đế 俱câu 緣duyên 。 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 俱câu 緣duyên 有hữu 為vi 無vô 為vi 故cố 。 然nhiên 諸chư 行hành 名danh 義nghĩa 有hữu 寬khoan 狹hiệp 。 如như 說thuyết 無vô 明minh 緣duyên 行hành 。 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 諸chư 論luận 師sư 言ngôn 。 此thử 中trung 意ý 說thuyết 分phần/phân 位vị 緣duyên 起khởi 。 故cố 此thử 行hành 聲thanh 說thuyết 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 尊tôn 者giả 妙diệu 音âm 說thuyết 。 此thử 行hành 聲thanh 唯duy 說thuyết 諸chư 業nghiệp 。 如như 說thuyết 。 造tạo 作tác 有hữu 損tổn 害hại 行hành 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 不bất 善thiện 業nghiệp 。 如như 說thuyết 。 造tạo 作tác 無vô 損tổn 害hại 行hành 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 善thiện 業nghiệp 。 如như 說thuyết 。 造tạo 作tác 諸chư 有hữu 為vi 行hành 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 唯duy 說thuyết 思tư 。 如như 說thuyết 。 色sắc 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 無vô 為vi 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 不bất 相tương 應ứng 行hành 蘊uẩn 。 如như 說thuyết 。 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 蘊uẩn 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 總tổng 說thuyết 相tương 應ứng 不bất 相tương 應ứng 行hành 蘊uẩn 。 如như 說thuyết 色sắc 受thọ 想tưởng 行hành 識thức 取thủ 蘊uẩn 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 唯duy 說thuyết 有hữu 漏lậu 相tương 應ứng 不bất 相tương 應ứng 行hành 蘊uẩn 。 如như 說thuyết 。 身thân 語ngữ 意ý 行hành 。 彼bỉ 身thân 行hành 聲thanh 說thuyết 入nhập 出xuất 息tức 。 語ngữ 行hành 聲thanh 說thuyết 尋tầm 伺tứ 。 意ý 行hành 聲thanh 說thuyết 想tưởng 思tư 。 故cố 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 一nhất 蘊uẩn 全toàn 。 二nhị 蘊uẩn 少thiểu 分phần 。 如như 說thuyết 。 有hữu 罪tội 福phước 不bất 動động 行hành 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 有hữu 漏lậu 。 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 如như 說thuyết 。 於ư 諸chư 行hành 中trung 。 有hữu 五ngũ 過quá 患hoạn 。 有hữu 怖bố 有hữu 畏úy 有hữu 苦khổ 觸xúc 。 無vô 我ngã 我ngã 所sở 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 不bất 見kiến 此thử 行hành 。 能năng 離ly 諸chư 行hành 。 有hữu 說thuyết 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 不bất 善thiện 法pháp 。 以dĩ 說thuyết 彼bỉ 行hành 有hữu 怖bố 有hữu 畏úy 有hữu 苦khổ 觸xúc 故cố 。 有hữu 說thuyết 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 以dĩ 說thuyết 彼bỉ 行hành 。 無vô 我ngã 我ngã 所sở 。 諸chư 有hữu 智trí 者giả 。 不bất 見kiến 此thử 行hành 能năng 離ly 諸chư 行hành 故cố 。 如như 說thuyết 。 諸chư 行hành 無vô 常thường 。 有hữu 生sanh 滅diệt 法pháp 。 有hữu 說thuyết 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 法pháp 。 第đệ 三tam 句cú 說thuyết 。 由do 生sanh 滅diệt 故cố 。 有hữu 說thuyết 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 但đãn 說thuyết 五ngũ 取thủ 蘊uẩn 。 第đệ 四tứ 句cú 說thuyết 彼bỉ 寂tịch 為vi 樂nhạo/nhạc/lạc 以dĩ 寂tịch 樂nhạo/nhạc/lạc 名danh 唯duy 顯hiển 擇trạch 滅diệt 非phi 無vô 漏lậu 法pháp 有hữu 擇trạch 滅diệt 故cố 。 如như 說thuyết 。 有hữu 罪tội 行hành 無vô 罪tội 行hành 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 如như 說thuyết 。 三tam 妙diệu 行hạnh 三tam 惡ác 行hành 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 善thiện 不bất 善thiện 業nghiệp 。 及cập 貪tham 瞋sân 邪tà 見kiến 。 無vô 貪tham 無vô 瞋sân 正chánh 見kiến 。 如như 說thuyết 。 一nhất 切thiết 行hành 無vô 常thường 。 一nhất 切thiết 法pháp 無vô 我ngã 。 涅Niết 槃Bàn 寂tịch 靜tĩnh 。 彼bỉ 行hành 聲thanh 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 法pháp 。 此thử 中trung 行hành 聲thanh 亦diệc 。 說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 為vi 法pháp 。 以dĩ 明minh 無vô 明minh 俱câu 為vi 緣duyên 故cố 。

頗phả 有hữu 行hành 緣duyên 無vô 明minh 不bất 緣duyên 明minh 耶da 。 答đáp 無vô 何hà 以dĩ 故cố 無vô 。 如như 是thị 行hành 唯duy 以dĩ 無vô 明minh 為vi 緣duyên 非phi 明minh 故cố 。 頗phả 有hữu 行hành 緣duyên 明minh 不bất 緣duyên 無vô 明minh 耶da 。 答đáp 無vô 。 何hà 以dĩ 故cố 無vô 。 如như 是thị 行hành 唯duy 以dĩ 明minh 為vi 緣duyên 非phi 無vô 明minh 故cố 。 頗phả 有hữu 行hành 緣duyên 無vô 明minh 亦diệc 緣duyên 明minh 耶da 。 答đáp 有hữu 。

何hà 以dĩ 故cố 。 諸chư 行hành 種chủng 類loại 有hữu 十thập 一nhất 種chủng 。 欲dục 界giới 有hữu 四tứ 。 謂vị 善thiện 。 不bất 善thiện 。 有hữu 覆phú 無vô 記ký 。 無vô 覆phú 無vô 記ký 。 色sắc 界giới 有hữu 三tam 。 謂vị 善thiện 。 有hữu 覆phú 無vô 記ký 。 無vô 覆phú 無vô 記ký 。 無vô 色sắc 界giới 有hữu 三tam 。 如như 色sắc 界giới 說thuyết 。 及cập 無vô 漏lậu 行hành 為vi 十thập 一nhất 種chủng 。 此thử 中trung 欲dục 界giới 善thiện 行hành 。 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 俱câu 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 三tam 緣duyên 。 謂vị 等đẳng 無vô 間gian 。 所sở 緣duyên 。 增tăng 上thượng 。 不bất 善thiện 行hành 。 以dĩ 無vô 明minh 為vi 四tứ 因nhân 。 謂vị 相tương 應ứng 。 俱câu 有hữu 。 同đồng 類loại 。 遍biến 行hành 。 亦diệc 作tác 四tứ 緣duyên 。 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 但đãn 作tác 二nhị 緣duyên 。 謂vị 所sở 緣duyên 增tăng 上thượng 。 欲dục 界giới 有hữu 覆phú 無vô 記ký 行hành 。 以dĩ 無vô 明minh 為vi 四tứ 因nhân 如như 前tiền 說thuyết 。 亦diệc 作tác 四tứ 緣duyên 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 一nhất 緣duyên 謂vị 增tăng 上thượng 。 欲dục 界giới 無vô 覆phú 無vô 記ký 行hành 。 除trừ 無vô 明minh 異dị 熟thục 。 無vô 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 三tam 緣duyên 。 謂vị 除trừ 因nhân 緣duyên 。 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 一nhất 緣duyên 謂vị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 無vô 明minh 異dị 熟thục 以dĩ 無vô 明minh 為vi 一nhất 因nhân 。 謂vị 異dị 熟thục 因nhân 。 但đãn 作tác 三tam 緣duyên 謂vị 除trừ 所sở 緣duyên 。 無vô 明minh 異dị 熟thục 非phi 意ý 地địa 故cố 。 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 一nhất 緣duyên 謂vị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 色sắc 界giới 善thiện 行hành 。 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 俱câu 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 三tam 緣duyên 。 謂vị 除trừ 因nhân 緣duyên 。 色sắc 界giới 有hữu 覆phú 無vô 記ký 行hành 。 以dĩ 無vô 明minh 為vi 四tứ 因nhân 。 謂vị 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 同đồng 類loại 遍biến 行hành 。 亦diệc 作tác 四tứ 緣duyên 。 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 二nhị 緣duyên 。 謂vị 所sở 緣duyên 增tăng 上thượng 。 色sắc 界giới 無vô 覆phú 無vô 記ký 行hành 。 無vô 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 三tam 緣duyên 。 謂vị 除trừ 因nhân 緣duyên 。 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 一nhất 緣duyên 謂vị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 如như 說thuyết 。 色sắc 界giới 三tam 行hành 。 無vô 色sắc 界giới 三tam 行hành 說thuyết 亦diệc 爾nhĩ 。 無vô 漏lậu 行hành 除trừ 初sơ 明minh 及cập 彼bỉ 俱câu 得đắc 無vô 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 二nhị 緣duyên 謂vị 所sở 緣duyên 增tăng 上thượng 。 以dĩ 明minh 為vi 三tam 因nhân 。 謂vị 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 同đồng 類loại 。 亦diệc 作tác 四tứ 緣duyên 。 初sơ 明minh 無vô 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 二nhị 緣duyên 謂vị 所sở 緣duyên 增tăng 上thượng 。 明minh 亦diệc 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 一nhất 緣duyên 謂vị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 初sơ 明minh 俱câu 得đắc 明minh 無vô 明minh 俱câu 非phi 其kỳ 因nhân 。 但đãn 作tác 一nhất 緣duyên 謂vị 增tăng 上thượng 緣duyên 。 是thị 謂vị 此thử 處xứ 略lược 毘tỳ 婆bà 沙sa 。 故cố 一nhất 切thiết 行hành 皆giai 得đắc 以dĩ 明minh 無vô 明minh 為vi 緣duyên 。 理lý 善thiện 成thành 立lập 。 以dĩ 增tăng 上thượng 緣duyên 無vô 不bất 遍biến 故cố 。

頗phả 有hữu 行hành 不bất 緣duyên 無vô 明minh 亦diệc 不bất 緣duyên 明minh 耶da 。 答đáp 無vô 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 無vô 一nhất 有hữu 情tình 。 從tùng 久cửu 遠viễn 來lai 。 不bất 於ư 聖thánh 道Đạo 謗báng 言ngôn 非phi 道đạo 。 先tiên 謗báng 道đạo 已dĩ 。 彼bỉ 於ư 後hậu 時thời 。 造tạo 作tác 增tăng 長trưởng 。 感cảm 大đại 地địa 業nghiệp 。 或hoặc 於ư 後hậu 時thời 。 造tạo 作tác 增tăng 長trưởng 。 感cảm 小tiểu 王vương 業nghiệp 。 或hoặc 於ư 後hậu 時thời 。 造tạo 作tác 增tăng 長trưởng 。 感cảm 大đại 王vương 業nghiệp 。 或hoặc 於ư 後hậu 時thời 。 造tạo 作tác 增tăng 長trưởng 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 業nghiệp 由do 此thử 因nhân 。 由do 此thử 緣duyên 由do 彼bỉ 聖thánh 道Đạo 展triển 轉chuyển 感cảm 得đắc 大đại 地địa 所sở 有hữu 。 城thành 邑ấp 聚tụ 落lạc 。 人nhân 非phi 人nhân 畜súc 。 穀cốc 稼giá 藥dược 草thảo 樹thụ 木mộc 叢tùng 林lâm 。 增tăng 長trưởng 滋tư 茂mậu 。 如như 是thị 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 於ư 後hậu 心tâm 但đãn 為vi 一nhất 增tăng 上thượng 緣duyên 。 此thử 中trung 正chánh 說thuyết 無vô 漏lậu 聖thánh 道Đạo 。 謗báng 道đạo 邪tà 見kiến 。 於ư 諸chư 有hữu 漏lậu 善thiện 業nghiệp 及cập 果quả 皆giai 能năng 作tác 緣duyên 。 顯hiển 一nhất 切thiết 行hành 無vô 有hữu 不bất 緣duyên 明minh 無vô 明minh 者giả 。 以dĩ 增tăng 上thượng 緣duyên 展triển 轉chuyển 相tương 望vọng 。 無vô 不bất 有hữu 故cố 。 感cảm 大đại 地địa 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 得đắc 大đại 地địa 山sơn 林lâm 河hà 海hải 園viên 苑uyển 藥dược 草thảo 等đẳng 物vật 。 於ư 彼bỉ 自tự 在tại 統thống 領lãnh 受thọ 用dụng 。 感cảm 小tiểu 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 堡# 塢ổ 王vương 位vị 。 感cảm 大đại 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 川xuyên 原nguyên 王vương 位vị 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 一nhất 主chủ 地địa 等đẳng 力lực 輪luân 等đẳng 位vị 。 如như 屈khuất 廈hạ 拏noa 沒một 魯lỗ 茶trà 至chí 那na 天thiên 子tử 等đẳng 。

復phục 次thứ 感cảm 小tiểu 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 川xuyên 原nguyên 王vương 位vị 。 感cảm 大đại 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 一nhất 主chủ 地địa 位vị 。 如như 屈khuất 廈hạ 拏noa 沒một 魯lỗ 茶trà 等đẳng 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 一nhất 洲châu 等đẳng 位vị 。

復phục 次thứ 感cảm 小tiểu 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 一nhất 主chủ 地địa 位vị 。 感cảm 大đại 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 一nhất 洲châu 王vương 位vị 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 二nhị 洲châu 等đẳng 位vị 。

復phục 次thứ 感cảm 小tiểu 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 一nhất 洲châu 王vương 位vị 。 感cảm 大đại 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 二nhị 三tam 洲châu 位vị 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 四tứ 洲châu 王vương 位vị 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 感cảm 小tiểu 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 據cứ 轉Chuyển 輪Luân 聖Thánh 王Vương 。 所sở 使sử 王vương 位vị 。 感cảm 大đại 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 得đắc 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 太thái 子tử 位vị 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 得đắc 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 位vị 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 感cảm 小tiểu 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 得đắc 輪Luân 王Vương 太thái 子tử 未vị 灌quán 頂đảnh 位vị 。 感cảm 大đại 王vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 得đắc 輪Luân 王Vương 太thái 子tử 已dĩ 灌quán 頂đảnh 位vị 。 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 業nghiệp 者giả 。 謂vị 能năng 感cảm 得đắc 轉Chuyển 輪Luân 王Vương 位vị 。 由do 此thử 因nhân 者giả 。 謂vị 由do 此thử 所sở 造tạo 善thiện 業nghiệp 。 由do 此thử 緣duyên 者giả 。 謂vị 由do 此thử 謗báng 道đạo 邪tà 見kiến 。 由do 彼bỉ 聖thánh 道Đạo 者giả 。 謂vị 由do 彼bỉ 所sở 謗báng 聖thánh 道Đạo 。 由do 此thử 因nhân 緣duyên 。 及cập 彼bỉ 聖thánh 道Đạo 。 展triển 轉chuyển 感cảm 得đắc 大đại 地địa 所sở 有hữu 。 有hữu 情tình 無vô 情tình 。 內nội 外ngoại 異dị 熟thục 及cập 增tăng 上thượng 果quả 。 其kỳ 事sự 云vân 何hà 。 如như 諸chư 外ngoại 道đạo 。 厭yếm 世thế 增tăng 減giảm 。 復phục 厭yếm 世thế 間gian 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 在tại 家gia 迫bách 迮trách 。 猶do 如như 牢lao 獄ngục 。 而nhi 便tiện 出xuất 家gia 。 既ký 出xuất 家gia 已dĩ 。 為vì 解giải 脫thoát 故cố 。 受thọ 持trì 種chủng 種chủng 非phi 理lý 苦khổ 行hạnh 。 執chấp 為vi 清thanh 淨tịnh 能năng 證chứng 解giải 脫thoát 。 如như 如như 依y 止chỉ 苦khổ 行hạnh 邪tà 道đạo 。 如như 是thị 如như 是thị 。 聖thánh 道Đạo 轉chuyển 遠viễn 。 遠viễn 聖thánh 道Đạo 故cố 不bất 證chứng 解giải 脫thoát 。 便tiện 作tác 是thị 念niệm 。 雖tuy 有hữu 解giải 脫thoát 而nhi 無vô 聖thánh 道Đạo 。 若nhược 當đương 有hữu 者giả 我ngã 何hà 不bất 得đắc 。 我ngã 修tu 如như 是thị 。 難nan 行hành 苦khổ 行hạnh 。 經kinh 久cửu 不bất 得đắc 故cố 知tri 無vô 道đạo 。 既ký 謗báng 道đạo 已dĩ 捨xả 所sở 受thọ 持trì 。 作tác 是thị 思tư 惟duy 。

修tu 福phước 業nghiệp 者giả 。 尚thượng 於ư 生sanh 死tử 不bất 得đắc 。 如như 意ý 自tự 在tại 快khoái 樂lạc 。 況huống 不bất 修tu 福phước 。 既ký 思tư 惟duy 已dĩ 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 求cầu 諸chư 財tài 寶bảo 。 設thiết 大đại 施thí 會hội 。 因nhân 發phát 願nguyện 言ngôn 。 願nguyện 我ngã 此thử 福phước 。 能năng 感cảm 大đại 地địa 內nội 外ngoại 物vật 等đẳng 。 得đắc 作tác 小tiểu 王vương 。 或hoặc 作tác 大đại 王vương 或hoặc 作tác 輪Luân 王Vương 。 統thống 攝nhiếp 自tự 在tại 隨tùy 其kỳ 所sở 願nguyện 。 皆giai 得đắc 果quả 遂toại 。 又hựu 如như 內nội 道đạo 厭yếm 患hoạn 世thế 間gian 壽thọ 命mạng 財tài 位vị 。 或hoặc 增tăng 或hoặc 減giảm 。 又hựu 厭yếm 世thế 間gian 怨oán 憎tăng 會hội 苦khổ 。 愛ái 別biệt 離ly 苦khổ 。 在tại 家gia 迫bách 迮trách 。 猶do 如như 牢lao 獄ngục 。 流lưu 轉chuyển 生sanh 死tử 。 受thọ 諸chư 劇kịch 苦khổ 。 為vì 解giải 脫thoát 故cố 。 而nhi 便tiện 出xuất 家gia 。 既ký 出xuất 家gia 已dĩ 。 少thiểu 欲dục 喜hỷ 足túc 。 精tinh 勤cần 苦khổ 行hạnh 。 初sơ 夜dạ 後hậu 夜dạ 。 曾tằng 不bất 睡thụy 眠miên 。 依y 止chỉ 山sơn 巖nham 受thọ 小tiểu 大đại 七thất 。 結kết 跏già 趺phu 坐tọa 。 端đoan 身thân 靜tĩnh 慮lự 。 始thỉ 從tùng 日nhật 沒một 至chí 日nhật 出xuất 時thời 。 專chuyên 注chú 思tư 惟duy 所sở 受thọ 定định 相tương/tướng 。 熾sí 然nhiên 精tinh 進tấn 。 經kinh 歷lịch 多đa 時thời 。 由do 二nhị 因nhân 緣duyên 。 不bất 得đắc 聖thánh 道Đạo 。 一nhất 善thiện 根căn 未vị 熟thục 。 二nhị 起khởi 邪tà 加gia 行hành 。 善thiện 根căn 未vị 熟thục 者giả 。 謂vị 依y 佛Phật 法Pháp 極cực 速tốc 三tam 生sanh 。 方phương 得đắc 解giải 脫thoát 。 第đệ 一nhất 生sanh 中trung 種chủng 解giải 脫thoát 分phần/phân 。 第đệ 二nhị 生sanh 中trung 修tu 令linh 成thành 熟thục 。 第đệ 三tam 生sanh 中trung 。 既ký 成thành 熟thục 已dĩ 。 引dẫn 起khởi 聖thánh 道Đạo 能năng 證chứng 解giải 脫thoát 。 彼bỉ 先tiên 未vị 種chủng 解giải 脫thoát 分phần/phân 善thiện 。 故cố 此thử 生sanh 中trung 。 善thiện 根căn 未vị 熟thục 。 起khởi 邪tà 加gia 行hành 者giả 。 謂vị 彼bỉ 受thọ 持trì 顛điên 倒đảo 對đối 治trị 。 以dĩ 是thị 事sự 故cố 。 不bất 得đắc 聖thánh 道Đạo 。 便tiện 作tác 是thị 念niệm 。 雖tuy 有hữu 解giải 脫thoát 而nhi 無vô 聖thánh 道Đạo 。 若nhược 當đương 有hữu 者giả 我ngã 何hà 不bất 得đắc 。 我ngã 修tu 如như 是thị 精tinh 進tấn 苦khổ 行hạnh 。 經kinh 久cửu 不bất 得đắc 故cố 知tri 無vô 道đạo 。 既ký 謗báng 道đạo 已dĩ 捨xả 所sở 受thọ 持trì 。 作tác 是thị 思tư 惟duy 。

修tu 福phước 業nghiệp 者giả 。 尚thượng 於ư 生sanh 死tử 不bất 得đắc 。 如như 意ý 自tự 在tại 快khoái 樂lạc 。 況huống 不bất 修tu 福phước 。 既ký 思tư 惟duy 已dĩ 。 種chủng 種chủng 方phương 便tiện 。 求cầu 諸chư 財tài 寶bảo 。 設thiết 大đại 施thí 會hội 。 供cung 侍thị 病bệnh 者giả 敬kính 養dưỡng 有hữu 德đức 。 自tự 作tác 教giáo 他tha 。 見kiến 作tác 隨tùy 喜hỷ 。 修tu 諸chư 福phước 業nghiệp 。 熾sí 然nhiên 無vô 倦quyện 。 因nhân 斯tư 發phát 願nguyện 。 願nguyện 我ngã 此thử 福phước 能năng 感cảm 大đại 地địa 內nội 外ngoại 物vật 等đẳng 。 得đắc 作tác 小tiểu 王vương 。 或hoặc 作tác 大đại 王vương 或hoặc 作tác 輪Luân 王Vương 。 統thống 攝nhiếp 自tự 在tại 隨tùy 其kỳ 所sở 願nguyện 。 皆giai 得đắc 果quả 遂toại 。 既ký 居cư 王vương 位vị 。 以dĩ 法Pháp 治trị 國quốc 。 令linh 內nội 外ngoại 物vật 。 皆giai 悉tất 滋tư 茂mậu 。 若nhược 無vô 聖thánh 道Đạo 謗báng 道đạo 邪tà 見kiến 無vô 由do 得đắc 生sanh 。 故cố 彼bỉ 聖thánh 道Đạo 為vi 此thử 邪tà 見kiến 近cận 增tăng 上thượng 緣duyên 。 若nhược 無vô 邪tà 見kiến 施thí 俱câu 善thiện 心tâm 無vô 由do 得đắc 起khởi 。 故cố 染nhiễm 污ô 法pháp 為vi 不bất 染nhiễm 污ô 近cận 增tăng 上thượng 緣duyên 。 若nhược 無vô 施thí 福phước 不bất 得đắc 王vương 位vị 。 若nhược 無vô 王vương 位vị 諸chư 內nội 外ngoại 物vật 無vô 由do 滋tư 長trưởng 。 故cố 有hữu 情tình 數số 為vi 諸chư 外ngoại 物vật 近cận 增tăng 上thượng 緣duyên 。 如như 是thị 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 者giả 。 謂vị 邪tà 見kiến 俱câu 心tâm 具cụ 有hữu 四tứ 緣duyên 。 彼bỉ 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 法pháp 等đẳng 是thị 彼bỉ 因nhân 緣duyên 。 疑nghi 等đẳng 是thị 彼bỉ 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 聖thánh 道Đạo 是thị 彼bỉ 所sở 緣duyên 緣duyên 。 除trừ 彼bỉ 自tự 體thể 。 餘dư 一nhất 切thiết 法pháp 皆giai 是thị 彼bỉ 增tăng 上thượng 緣duyên 。 於ư 後hậu 心tâm 但đãn 為vi 一nhất 增tăng 上thượng 緣duyên 者giả 。 謂vị 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 與dữ 後hậu 施thí 俱câu 心tâm 但đãn 為vi 一nhất 增tăng 上thượng 緣duyên 。 問vấn 後hậu 施thí 俱câu 心tâm 亦diệc 有hữu 四tứ 緣duyên 。 因nhân 緣duyên 者giả 。 謂vị 彼bỉ 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 法pháp 等đẳng 。 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 者giả 。 謂vị 次thứ 彼bỉ 前tiền 。 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 所sở 緣duyên 緣duyên 者giả 。 謂vị 所sở 捨xả 物vật 及cập 受thọ 施thí 者giả 。 增tăng 上thượng 緣duyên 者giả 。 謂vị 除trừ 彼bỉ 自tự 體thể 。 餘dư 一nhất 切thiết 法pháp 。 如như 是thị 後hậu 心tâm 四tứ 緣duyên 於ư 前tiền 心tâm 亦diệc 為vi 一nhất 增tăng 上thượng 緣duyên 。 此thử 中trung 何hà 故cố 不bất 說thuyết 。 答đáp 亦diệc 應ưng 說thuyết 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 應ưng 知tri 此thử 是thị 。 有hữu 餘dư 之chi 說thuyết 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 以dĩ 前tiền 類loại 後hậu 其kỳ 義nghĩa 可khả 知tri 。 故cố 不bất 復phục 說thuyết 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 前tiền 心tâm 於ư 後hậu 為vi 緣duyên 義nghĩa 順thuận 。 非phi 後hậu 於ư 前tiền 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。 問vấn 後hậu 心tâm 四tứ 緣duyên 皆giai 入nhập 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 中trung 攝nhiếp 。 彼bỉ 增tăng 上thượng 緣duyên 。 除trừ 自tự 攝nhiếp 餘dư 。 一nhất 切thiết 法Pháp 故cố 。 何hà 緣duyên 乃nãi 說thuyết 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 與dữ 後hậu 心tâm 作tác 一nhất 增tăng 上thượng 緣duyên 。 答đáp 此thử 中trung 應ưng 說thuyết 。 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 亦diệc 與dữ 後hậu 心tâm 具cụ 作tác 四tứ 緣duyên 。 而nhi 但đãn 說thuyết 作tác 一nhất 增tăng 上thượng 者giả 。 應ưng 知tri 此thử 說thuyết 近cận 增tăng 上thượng 緣duyên 。 謂vị 前tiền 邪tà 見kiến 近cận 增tăng 上thượng 緣duyên 不bất 入nhập 後hậu 心tâm 。 前tiền 三tam 緣duyên 攝nhiếp 後hậu 心tâm 所sở 有hữu 。 近cận 增tăng 上thượng 緣duyên 不bất 入nhập 前tiền 心tâm 。 前tiền 三tam 緣duyên 攝nhiếp 如như 餘dư 處xứ 說thuyết 。 眼nhãn 識thức 四tứ 緣duyên 。 謂vị 彼bỉ 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 諸chư 法pháp 是thị 彼bỉ 因nhân 緣duyên 。 次thứ 彼bỉ 前tiền 滅diệt 心tâm 心tâm 所sở 法pháp 。 是thị 彼bỉ 等đẳng 無vô 間gian 緣duyên 。 色sắc 是thị 彼bỉ 所sở 緣duyên 緣duyên 。 眼nhãn 是thị 彼bỉ 增tăng 上thượng 緣duyên 。 如như 彼bỉ 唯duy 說thuyết 近cận 增tăng 上thượng 緣duyên 。 此thử 亦diệc 應ưng 爾nhĩ 。 故cố 無vô 有hữu 失thất 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 前tiền 邪tà 見kiến 心tâm 增tăng 上thượng 緣duyên 內nội 。 理lý 實thật 具cụ 有hữu 後hậu 心tâm 四tứ 緣duyên 。 然nhiên 增tăng 上thượng 緣duyên 其kỳ 義nghĩa 寬khoan 遍biến 一nhất 切thiết 處xứ 有hữu 。 是thị 故cố 偏thiên 說thuyết 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 後hậu 心tâm 亦diệc 是thị 前tiền 心tâm 增tăng 上thượng 緣duyên 攝nhiếp 。 既ký 說thuyết 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 於ư 後hậu 為vi 增tăng 上thượng 緣duyên 。 是thị 則tắc 自tự 體thể 應ưng 與dữ 自tự 體thể 為vi 增tăng 上thượng 緣duyên 。 便tiện 違vi 宗tông 義nghĩa 。 答đáp 此thử 中trung 應ưng 說thuyết 前tiền 心tâm 四tứ 緣duyên 於ư 後hậu 但đãn 作tác 一nhất 增tăng 上thượng 緣duyên 。 除trừ 其kỳ 自tự 性tánh 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 先tiên 已dĩ 說thuyết 故cố 。 謂vị 前tiền 品phẩm 中trung 已dĩ 說thuyết 諸chư 識thức 。 除trừ 其kỳ 自tự 性tánh 。 餘dư 一nhất 切thiết 法pháp 為vi 能năng 作tác 因nhân 故cố 不bất 復phục 說thuyết 。 若nhược 於ư 餘dư 論luận 餘dư 蘊uẩn 餘dư 日nhật 所sở 說thuyết 語ngữ 言ngôn 尚thượng 可khả 為vi 證chứng 。 況huống 於ư 此thử 論luận 此thử 蘊uẩn 此thử 日nhật 次thứ 前tiền 品phẩm 說thuyết 而nhi 不bất 為vi 證chứng 。 有hữu 說thuyết 。 此thử 中trung 說thuyết 近cận 增tăng 上thượng 故cố 無vô 有hữu 失thất 。

復phục 次thứ 若nhược 依y 因nhân 緣duyên 說thuyết 者giả 。 此thử 中trung 依y 言ngôn 顯hiển 所sở 約ước 義nghĩa 。 謂vị 約ước 因nhân 緣duyên 而nhi 作tác 論luận 者giả 得đắc 有hữu 三tam 句cú 。 前tiền 約ước 四tứ 緣duyên 而nhi 作tác 論luận 故cố 但đãn 有hữu 俱câu 句cú 。 頗phả 有hữu 行hành 緣duyên 無vô 明minh 不bất 緣duyên 明minh 耶da 。 答đáp 有hữu 。 謂vị 無vô 明minh 異dị 熟thục 及cập 染nhiễm 污ô 行hành 。 此thử 中trung 無vô 明minh 。 異dị 熟thục 以dĩ 無vô 明minh 為vi 一nhất 因nhân 。 謂vị 異dị 熟thục 因nhân 。 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 染nhiễm 污ô 行hành 以dĩ 無vô 明minh 為vi 四tứ 因nhân 。 謂vị 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 同đồng 類loại 遍biến 行hành 。 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 。 頗phả 有hữu 行hành 緣duyên 明minh 不bất 緣duyên 無vô 明minh 耶da 。 答đáp 有hữu 。 謂vị 除trừ 初sơ 明minh 。 諸chư 餘dư 無vô 漏lậu 行hành 。 謂vị 餘dư 無vô 漏lậu 行hành 以dĩ 明minh 為vi 三tam 因nhân 。 謂vị 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 同đồng 類loại 因nhân 。 無vô 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 頗phả 有hữu 行hành 緣duyên 無vô 明minh 亦diệc 緣duyên 明minh 耶da 。 答đáp 無vô 。

何hà 以dĩ 故cố 。 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 相tương/tướng 去khứ 遠viễn 故cố 。 必tất 無vô 一nhất 行hành 以dĩ 二nhị 為vi 因nhân 。 如như 有hữu 頌tụng 言ngôn 。

虛hư 空không 大đại 地địa 相tương/tướng 去khứ 遠viễn 。 海hải 彼bỉ 此thử 岸ngạn 亦diệc 復phục 遠viễn 。

日nhật 出xuất 沒một 處xứ 斯tư 亦diệc 遠viễn 。 正Chánh 法Pháp 邪tà 法pháp 遠viễn 中trung 遠viễn 。

頗phả 有hữu 行hành 不bất 緣duyên 無vô 明minh 亦diệc 不bất 緣duyên 明minh 耶da 。 答đáp 有hữu 。 謂vị 除trừ 無vô 明minh 異dị 熟thục 。 諸chư 餘dư 無vô 覆phú 無vô 記ký 行hành 。 及cập 初sơ 明minh 善thiện 有hữu 漏lậu 行hành 。 問vấn 此thử 中trung 所sở 除trừ 無vô 明minh 異dị 熟thục 。 何hà 者giả 是thị 耶da 。 答đáp 謂vị 欲dục 界giới 三tam 十thập 四tứ 隨tùy 眠miên 。 及cập 彼bỉ 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 生sanh 等đẳng 。 所sở 感cảm 異dị 熟thục 。 如như 是thị 名danh 為vi 。 無vô 明minh 異dị 熟thục 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 欲dục 界giới 三tam 十thập 四tứ 不bất 善thiện 隨tùy 眠miên 得đắc 。 所sở 感cảm 異dị 熟thục 。 亦diệc 名danh 無vô 明minh 異dị 熟thục 。 得đắc 與dữ 所sở 得đắc 同đồng 一nhất 果quả 故cố 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 不bất 善thiện 身thân 語ngữ 業nghiệp 。 所sở 感cảm 異dị 熟thục 。 亦diệc 名danh 無vô 明minh 異dị 熟thục 。 能năng 起khởi 所sở 起khởi 同đồng 一nhất 果quả 故cố 。 評bình 曰viết 。 二nhị 俱câu 非phi 理lý 能năng 得đắc 所sở 得đắc 能năng 起khởi 所sở 起khởi 。 展triển 轉chuyển 相tương 望vọng 非phi 俱câu 有hữu 因nhân 故cố 。 不bất 同đồng 一nhất 果quả 故cố 。 隨tùy 眠miên 得đắc 及cập 身thân 語ngữ 業nghiệp 。 所sở 感cảm 異dị 熟thục 。 非phi 無vô 明minh 異dị 熟thục 。 是thị 故cố 初sơ 說thuyết 。 於ư 理lý 為vi 善thiện 。 諸chư 餘dư 無vô 覆phú 無vô 記ký 行hành 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 善thiện 法Pháp 。 異dị 熟thục 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 。 身thân 語ngữ 業nghiệp 及cập 彼bỉ 生sanh 等đẳng 異dị 熟thục 。 一nhất 切thiết 不bất 善thiện 。 得đắc 及cập 彼bỉ 生sanh 等đẳng 異dị 熟thục 。 一nhất 切thiết 長trưởng 養dưỡng 色sắc 及cập 彼bỉ 諸chư 得đắc 生sanh 等đẳng 。 一nhất 切thiết 等đẳng 流lưu 法pháp 。 及cập 彼bỉ 諸chư 得đắc 生sanh 等đẳng 。 一nhất 切thiết 威uy 儀nghi 路lộ 工công 巧xảo 處xứ 通thông 果quả 心tâm 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 法pháp 。 及cập 所sở 起khởi 身thân 語ngữ 業nghiệp 。 諸chư 得đắc 生sanh 等đẳng 。 如như 是thị 諸chư 行hành 。 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 俱câu 非phi 其kỳ 因nhân 。 然nhiên 非phi 無vô 因nhân 。 謂vị 或hoặc 有hữu 四tứ 因nhân 。 或hoặc 有hữu 三tam 因nhân 。 或hoặc 有hữu 二nhị 因nhân 。 如như 理lý 應ưng 說thuyết 。 初sơ 明minh 者giả 謂vị 現hiện 行hành 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 。 無vô 明minh 非phi 其kỳ 因nhân 無vô 漏lậu 性tánh 故cố 。 明minh 亦diệc 非phi 其kỳ 因nhân 。 若nhược 俱câu 若nhược 前tiền 。 俱câu 無vô 明minh 故cố 。 然nhiên 非phi 無vô 因nhân 彼bỉ 有hữu 相tương 應ứng 俱câu 有hữu 因nhân 故cố 。 問vấn 初sơ 明minh 俱câu 得đắc 亦diệc 明minh 無vô 明minh 俱câu 非phi 其kỳ 因nhân 。 然nhiên 非phi 無vô 因nhân 。 彼bỉ 俱câu 生sanh 等đẳng 能năng 與dữ 彼bỉ 為vi 俱câu 有hữu 因nhân 故cố 。 此thử 第đệ 四tứ 句cú 何hà 故cố 不bất 說thuyết 。 前tiền 第đệ 二nhị 句cú 何hà 故cố 不bất 除trừ 。 答đáp 此thử 亦diệc 應ưng 說thuyết 。 前tiền 亦diệc 應ưng 除trừ 。 而nhi 不bất 爾nhĩ 者giả 。 是thị 有hữu 餘dư 說thuyết 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 此thử 已dĩ 攝nhiếp 在tại 第đệ 二nhị 句cú 中trung 。 是thị 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 俱câu 有hữu 法pháp 故cố 。 彼bỉ 不bất 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 得đắc 與dữ 所sở 得đắc 非phi 俱câu 有hữu 因nhân 。 前tiền 已dĩ 說thuyết 故cố 前tiền 說thuyết 為vi 善thiện 。 依y 如như 是thị 義nghĩa 有hữu 問vấn 答đáp 言ngôn 。 頗phả 有hữu 一nhất 剎sát 那na 頃khoảnh 。 有hữu 二nhị 十thập 四tứ 得đắc 。 與dữ 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 俱câu 生sanh 。 是thị 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 種chủng 類loại 。 而nhi 與dữ 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 互hỗ 無vô 因nhân 義nghĩa 耶da 。 答đáp 有hữu 。 謂vị 依y 第đệ 四tứ 靜tĩnh 慮lự 入nhập 正chánh 性tánh 離ly 生sanh 者giả 。 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 。 現hiện 在tại 前tiền 時thời 。 有hữu 六lục 地địa 各các 四tứ 行hành 相tương/tướng 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 得đắc 俱câu 時thời 現hiện 前tiền 。 彼bỉ 與dữ 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 互hỗ 無vô 因nhân 義nghĩa 。 善thiện 有hữu 漏lậu 行hành 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 善thiện 有hữu 漏lậu 五ngũ 蘊uẩn 明minh 與dữ 無vô 明minh 。 俱câu 非phi 其kỳ 因nhân 。 然nhiên 非phi 無vô 因nhân 。 謂vị 或hoặc 有hữu 三tam 因nhân 或hoặc 有hữu 二nhị 因nhân 如như 理lý 應ưng 說thuyết 。 由do 此thử 故cố 說thuyết 若nhược 依y 因nhân 緣duyên 因nhân 明minh 無vô 明minh 行hành 有hữu 三tam 句cú 。

問vấn 何hà 故cố 名danh 無vô 明minh 。 無vô 明minh 是thị 何hà 義nghĩa 。 答đáp 不bất 達đạt 不bất 解giải 不bất 了liễu 是thị 無vô 明minh 義nghĩa 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 除trừ 無vô 明minh 諸chư 餘dư 法pháp 。 亦diệc 不bất 達đạt 不bất 解giải 不bất 了liễu 。 何hà 故cố 不bất 名danh 無vô 明minh 。 答đáp 若nhược 不bất 達đạt 不bất 解giải 不bất 了liễu 以dĩ 愚ngu 癡si 為vi 自tự 相tương/tướng 者giả 是thị 無vô 明minh 。 餘dư 法pháp 不bất 爾nhĩ 故cố 非phi 無vô 明minh 。 問vấn 何hà 故cố 名danh 明minh 。 明minh 是thị 何hà 義nghĩa 。 答đáp 能năng 達đạt 能năng 解giải 能năng 了liễu 是thị 明minh 義nghĩa 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 有hữu 漏lậu 慧tuệ 亦diệc 能năng 達đạt 能năng 解giải 能năng 了liễu 何hà 故cố 不bất 名danh 明minh 。 答đáp 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 能năng 於ư 四Tứ 諦Đế 真chân 實thật 通thông 達đạt 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 而nhi 於ư 四Tứ 諦Đế 不bất 能năng 真chân 實thật 通thông 達đạt 故cố 不bất 名danh 明minh 。 如như 暖noãn 等đẳng 四tứ 順thuận 決quyết 擇trạch 分phần/phân 雖tuy 能năng 猛mãnh 利lợi 推thôi 求cầu 四Tứ 諦Đế 。 而nhi 未vị 真chân 實thật 通thông 達đạt 四Tứ 諦Đế 。 不bất 名danh 為vi 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 能năng 於ư 四Tứ 諦Đế 究cứu 竟cánh 通thông 達đạt 。 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 而nhi 於ư 四Tứ 諦Đế 不bất 能năng 究cứu 竟cánh 。 通thông 達đạt 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 能năng 於ư 四Tứ 諦Đế 決quyết 定định 通thông 達đạt 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 而nhi 於ư 四Tứ 諦Đế 不bất 能năng 決quyết 定định 。 通thông 達đạt 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 能năng 於ư 四Tứ 諦Đế 見kiến 已dĩ 非phi 復phục 不bất 見kiến 。 知tri 已dĩ 非phi 復phục 不bất 知tri 。 現hiện 觀quán 已dĩ 非phi 復phục 為vi 無vô 知tri 猶do 豫dự 邪tà 智trí 所sở 伏phục 。 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 而nhi 於ư 四Tứ 諦Đế 。 不bất 能năng 如như 是thị 。 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 斷đoạn 所sở 斷đoạn 法pháp 。 令linh 其kỳ 究cứu 竟cánh 無vô 力lực 增tăng 長trưởng 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 而nhi 無vô 此thử 力lực 。 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 破phá 壞hoại 諸chư 有hữu 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 而nhi 增tăng 長trưởng 有hữu 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 能năng 斷đoạn 續tục 有hữu 續tục 老lão 死tử 法pháp 。 能năng 令linh 生sanh 死tử 。 究cứu 竟cánh 斷đoạn 滅diệt 。 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 無vô 如như 是thị 力lực 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 。 趣thú 苦khổ 滅diệt 行hành 。 及cập 趣thú 諸chư 有hữu 世thế 間gian 生sanh 死tử 。 老lão 死tử 滅diệt 行hành 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 。 而nhi 趣thú 苦khổ 集tập 行hành 。 及cập 趣thú 諸chư 有hữu 世thế 間gian 生sanh 死tử 。 老lão 死tử 集tập 行hành 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 非phi 身thân 見kiến 事sự 。 非phi 隨tùy 眠miên 事sự 。 非phi 顛điên 倒đảo 事sự 。 非phi 貪tham 瞋sân 癡si 慢mạn 。 安an 足túc 處xứ 無vô 垢cấu 穢uế 濁trược 。 不bất 墮đọa 諸chư 有hữu 苦khổ 集Tập 諦Đế 攝nhiếp 故cố 說thuyết 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 與dữ 上thượng 相tương 違vi 。 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 若nhược 達đạt 解giải 了liễu 無vô 無vô 明minh 者giả 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 雖tuy 達đạt 解giải 了liễu 有hữu 無vô 明minh 故cố 。 不bất 名danh 為vi 明minh 。

復phục 次thứ 能năng 療liệu 病bệnh 咒chú 說thuyết 名danh 為vi 明minh 。 謂vị 世thế 間gian 人nhân 鬼quỷ 魅mị 所sở 著trước 。 明minh 咒chú 能năng 療liệu 。 如như 是thị 聖thánh 道Đạo 能năng 療liệu 眾chúng 生sanh 。 諸chư 煩phiền 惱não 病bệnh 。 故cố 說thuyết 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 不bất 能năng 究cứu 竟cánh 。 療liệu 煩phiền 惱não 病bệnh 故cố 不bất 名danh 明minh 。

復phục 次thứ 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 隨tùy 順thuận 二nhị 品phẩm 。 以dĩ 於ư 二nhị 品phẩm 俱câu 作tác 三tam 緣duyên 故cố 不bất 名danh 明minh 。 亦diệc 非phi 無vô 明minh 。 如như 人nhân 於ư 他tha 怨oán 家gia 親thân 友hữu 俱câu 隨tùy 順thuận 者giả 。 彼bỉ 人nhân 於ư 他tha 非phi 親thân 非phi 怨oán 。 此thử 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 有hữu 漏lậu 慧tuệ 品phẩm 能năng 謗báng 明minh 故cố 不bất 名danh 為vi 明minh 。 有hữu 漏lậu 善thiện 慧tuệ 雖tuy 順thuận 於ư 明minh 而nhi 能năng 引dẫn 生sanh 謗báng 道đạo 邪tà 見kiến 如như 叛bạn 臣thần 故cố 不bất 名danh 為vi 明minh 。

復phục 次thứ 諸chư 無vô 漏lậu 慧tuệ 於ư 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 照chiếu 了liễu 明minh 淨tịnh 。 如như 晝trú 分phân 眼nhãn 見kiến 諸chư 色sắc 。 像tượng 故cố 說thuyết 為vi 明minh 。 諸chư 有hữu 漏lậu 慧tuệ 於ư 四Tứ 聖Thánh 諦Đế 。 見kiến 不bất 明minh 淨tịnh 。 如như 夜dạ 分phân 眼nhãn 見kiến 諸chư 色sắc 。 像tượng 故cố 不bất 名danh 明minh 。

問vấn 除trừ 明minh 為vi 因nhân 法pháp 及cập 非phi 明minh 法pháp 餘dư 法pháp 。 幾kỷ 界giới 幾kỷ 處xứ 幾kỷ 蘊uẩn 攝nhiếp 。 答đáp 一nhất 界giới 一nhất 處xứ 一nhất 蘊uẩn 攝nhiếp 。 此thử 中trung 除trừ 明minh 為vi 因nhân 法pháp 者giả 。 謂vị 除trừ 初sơ 明minh 諸chư 餘dư 無vô 漏lậu 慧tuệ 。 及cập 非phi 明minh 法pháp 者giả 。 謂vị 一nhất 切thiết 有hữu 漏lậu 法pháp 。 及cập 除trừ 無vô 漏lậu 慧tuệ 。 諸chư 餘dư 無vô 漏lậu 法pháp 。 餘dư 法pháp 者giả 。 謂vị 初sơ 明minh 彼bỉ 一nhất 界giới 一nhất 處xứ 一nhất 蘊uẩn 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 法Pháp 界Giới 法pháp 處xứ 行hành 蘊uẩn 攝nhiếp 。 問vấn 除trừ 心tâm 為vi 因nhân 法pháp 及cập 非phi 心tâm 法pháp 餘dư 法pháp 。 幾kỷ 界giới 幾kỷ 處xứ 幾kỷ 蘊uẩn 攝nhiếp 。 答đáp 二nhị 界giới 一nhất 處xứ 一nhất 蘊uẩn 攝nhiếp 。 此thử 中trung 除trừ 心tâm 為vi 因nhân 法pháp 者giả 。 謂vị 除trừ 現hiện 行hành 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 相tương 應ứng 心tâm 諸chư 餘dư 無vô 漏lậu 心tâm 。 及cập 非phi 心tâm 法pháp 者giả 。 謂vị 十thập 一nhất 處xứ 。 餘dư 法pháp 者giả 謂vị 現hiện 行hành 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 相tương 應ứng 心tâm 。 彼bỉ 二nhị 界giới 一nhất 處xứ 一nhất 蘊uẩn 攝nhiếp 者giả 。 謂vị 意ý 界giới 意ý 識thức 界giới 意ý 處xứ 識thức 蘊uẩn 攝nhiếp 。 問vấn 若nhược 法pháp 是thị 明minh 彼bỉ 法pháp 是thị 明minh 因nhân 耶da 。 答đáp 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 有hữu 法pháp 是thị 明minh 非phi 明minh 因nhân 。 謂vị 未vị 來lai 明minh 。 有hữu 法pháp 是thị 明minh 因nhân 非phi 明minh 。 謂vị 過quá 去khứ 現hiện 在tại 。 除trừ 無vô 漏lậu 慧tuệ 諸chư 餘dư 無vô 漏lậu 行hành 。 及cập 未vị 來lai 明minh 相tướng 應ưng 俱câu 有hữu 法pháp 。 有hữu 法pháp 是thị 明minh 亦diệc 明minh 因nhân 。 謂vị 過quá 去khứ 現hiện 在tại 。 諸chư 無vô 漏lậu 慧tuệ 。 有hữu 法pháp 非phi 明minh 非phi 明minh 因nhân 。 若nhược 說thuyết 彼bỉ 類loại 。 謂vị 未vị 來lai 無vô 漏lậu 得đắc 。 及cập 彼bỉ 生sanh 等đẳng 。 若nhược 不bất 說thuyết 彼bỉ 類loại 。 謂vị 除trừ 前tiền 相tương/tướng 。 問vấn 若nhược 法pháp 是thị 明minh 彼bỉ 法pháp 明minh 為vi 因nhân 耶da 。 答đáp 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 有hữu 法pháp 是thị 明minh 非phi 明minh 為vi 因nhân 。 謂vị 初sơ 明minh 。 有hữu 法pháp 明minh 為vi 因nhân 非phi 明minh 。 謂vị 明minh 相tướng 應ưng 俱câu 有hữu 法pháp 及cập 除trừ 初sơ 無vô 漏lậu 得đắc 并tinh 彼bỉ 生sanh 等đẳng 。 諸chư 餘dư 無vô 漏lậu 得đắc 并tinh 彼bỉ 生sanh 等đẳng 。 有hữu 法pháp 是thị 明minh 亦diệc 明minh 為vi 因nhân 。 謂vị 除trừ 初sơ 明minh 。 諸chư 餘dư 無vô 漏lậu 慧tuệ 。 有hữu 法pháp 非phi 明minh 非phi 明minh 為vi 因nhân 。 若nhược 說thuyết 彼bỉ 類loại 謂vị 初sơ 無vô 漏lậu 得đắc 及cập 彼bỉ 生sanh 等đẳng 。 若nhược 不bất 說thuyết 彼bỉ 類loại 謂vị 除trừ 前tiền 相tương/tướng 。

復phục 次thứ 有hữu 隨tùy 信tín 行hành 道Đạo 及cập 隨tùy 法pháp 行hành 道Đạo 。 此thử 中trung 隨tùy 信tín 行hành 道Đạo 與dữ 隨tùy 信tín 行hành 道Đạo 為vi 因nhân 。 亦diệc 與dữ 隨tùy 法pháp 行hành 道Đạo 為vi 因nhân 。 隨tùy 法pháp 行hành 道Đạo 唯duy 與dữ 隨tùy 法pháp 行hành 道Đạo 為vi 因nhân 。 非phi 隨tùy 信tín 行hành 道Đạo 。 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 隨tùy 信tín 行hành 道Đạo 亦diệc 唯duy 與dữ 隨tùy 信tín 行hành 道Đạo 為vi 因nhân 非phi 隨tùy 法pháp 行hành 道Đạo 。 以dĩ 見kiến 道đạo 中trung 隨tùy 信tín 行hành 者giả 必tất 不bất 轉chuyển 為vi 隨tùy 法pháp 行hành 故cố 。 評bình 曰viết 彼bỉ 不phủ 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 同đồng 一nhất 相tương 續tục 有hữu 可khả 得đắc 義nghĩa 。 復phục 是thị 勝thắng 道đạo 如như 何hà 非phi 因nhân 。 是thị 故cố 前tiền 說thuyết 於ư 理lý 為vi 善thiện 。

復phục 次thứ 有hữu 信tín 解giải 道đạo 及cập 見kiến 至chí 道đạo 。 此thử 中trung 信tín 解giải 道đạo 與dữ 信tín 解giải 道đạo 為vi 因nhân 。 亦diệc 與dữ 見kiến 至chí 道đạo 為vi 因nhân 。 見kiến 至chí 道đạo 唯duy 與dữ 見kiến 至chí 道đạo 為vi 因nhân 。 非phi 信tín 解giải 道đạo 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。

復phục 次thứ 有hữu 時thời 解giải 脫thoát 道đạo 及cập 不bất 時thời 解giải 脫thoát 道đạo 。 此thử 中trung 時thời 解giải 脫thoát 道đạo 。 與dữ 時thời 解giải 脫thoát 道đạo 為vi 因nhân 。 亦diệc 與dữ 不bất 時thời 解giải 脫thoát 道đạo 為vi 因nhân 。 不bất 時thời 解giải 脫thoát 道đạo 唯duy 與dữ 不bất 時thời 解giải 脫thoát 道đạo 為vi 因nhân 。 非phi 時thời 解giải 脫thoát 。 道đạo 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。

復phục 次thứ 有hữu 見kiến 道đạo 修tu 道Đạo 無Vô 學Học 道đạo 。 此thử 中trung 見kiến 道đạo 與dữ 見kiến 道đạo 為vi 因nhân 。 亦diệc 與dữ 修tu 道Đạo 無Vô 學Học 道đạo 為vi 因nhân 。 修tu 道Đạo 與dữ 修tu 道Đạo 為vi 因nhân 。 亦diệc 與dữ 無Vô 學Học 道đạo 為vi 因nhân 。 非phi 見kiến 道đạo 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。 無Vô 學Học 道đạo 唯duy 與dữ 無Vô 學Học 道đạo 為vi 因nhân 。 非phi 見kiến 修tu 道Đạo 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。

復phục 次thứ 有hữu 聲Thanh 聞Văn 道đạo 獨Độc 覺Giác 道đạo 佛Phật 道Đạo 。 此thử 中trung 聲Thanh 聞Văn 道đạo 唯duy 與dữ 聲Thanh 聞Văn 道đạo 為vi 因nhân 。 非phi 餘dư 二nhị 道đạo 以dĩ 極cực 遠viễn 故cố 。 獨Độc 覺Giác 道đạo 唯duy 與dữ 獨Độc 覺Giác 道đạo 為vi 因nhân 。 非phi 聲Thanh 聞Văn 道đạo 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。 及cập 極cực 遠viễn 故cố 。 亦diệc 非phi 佛Phật 道Đạo 以dĩ 極cực 遠viễn 故cố 。 佛Phật 道Đạo 唯duy 與dữ 佛Phật 道Đạo 為vi 因nhân 。 非phi 餘dư 二nhị 道đạo 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。 及cập 極cực 遠viễn 故cố 。

復phục 次thứ 聖thánh 道Đạo 亦diệc 依y 男nam 身thân 亦diệc 依y 女nữ 身thân 。 此thử 中trung 依y 女nữ 身thân 聖thánh 道Đạo 與dữ 依y 女nữ 身thân 聖thánh 道Đạo 為vi 因nhân 。 亦diệc 與dữ 依y 男nam 身thân 聖thánh 道Đạo 為vi 因nhân 。 依y 男nam 身thân 聖thánh 道Đạo 唯duy 與dữ 依y 男nam 身thân 聖thánh 道Đạo 為vi 因nhân 。 非phi 依y 女nữ 身thân 聖thánh 道Đạo 以dĩ 彼bỉ 劣liệt 故cố 。 有hữu 作tác 是thị 說thuyết 。 彼bỉ 二nhị 聖thánh 道Đạo 展triển 轉chuyển 為vi 因nhân 隨tùy 其kỳ 利lợi 鈍độn 。 彼bỉ 說thuyết 非phi 理lý 。 男nam 女nữ 二nhị 身thân 勝thắng 劣liệt 定định 故cố 。 依y 彼bỉ 聖thánh 道Đạo 勝thắng 劣liệt 亦diệc 定định 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 彼bỉ 二nhị 聖thánh 道Đạo 展triển 轉chuyển 非phi 因nhân 依y 類loại 別biệt 故cố 。 彼bỉ 說thuyết 非phi 理lý 。 先tiên 於ư 女nữ 身thân 入nhập 聖thánh 道Đạo 已dĩ 後hậu 轉chuyển 為vi 男nam 。 所sở 起khởi 聖thánh 道Đạo 應ưng 無vô 因nhân 故cố 。 由do 是thị 此thử 中trung 前tiền 說thuyết 為vi 善thiện 。

復phục 次thứ 有hữu 說thuyết 一nhất 道đạo 有hữu 說thuyết 多đa 道đạo 。 說thuyết 一nhất 道đạo 者giả 。 不bất 言ngôn 見kiến 道đạo 即tức 是thị 修tu 道Đạo 及cập 無Vô 學Học 道đạo 。 見kiến 修tu 無Vô 學Học 三tam 道đạo 異dị 故cố 。 但đãn 說thuyết 聖thánh 道Đạo 依y 男nam 女nữ 身thân 。 此thử 二nhị 身thân 中trung 聖thánh 道Đạo 是thị 一nhất 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 。 言ngôn 二nhị 身thân 中trung 聖thánh 道Đạo 各các 別biệt 依y 類loại 別biệt 故cố 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 女nữ 身thân 聖thánh 道Đạo 於ư 女nữ 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 男nam 身thân 聖thánh 道Đạo 於ư 女nữ 身thân 中trung 。 得đắc 而nhi 不bất 在tại 身thân 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 男nam 身thân 聖thánh 道Đạo 於ư 男nam 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 女nữ 身thân 聖thánh 道Đạo 於ư 男nam 身thân 中trung 。 不bất 得đắc 不bất 在tại 身thân 不bất 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 以dĩ 依y 男nam 身thân 得đắc 聖thánh 道Đạo 。 後hậu 必tất 無vô 更cánh 受thọ 女nữ 身thân 義nghĩa 故cố 。 又hựu 彼bỉ 所sở 依y 定định 鄙bỉ 劣liệt 故cố 。 二nhị 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 女nữ 身thân 聖thánh 道Đạo 於ư 女nữ 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 男nam 身thân 聖thánh 道Đạo 於ư 女nữ 身thân 中trung 。 不bất 得đắc 不bất 在tại 身thân 不bất 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 類loại 別biệt 故cố 。 於ư 男nam 身thân 中trung 說thuyết 二nhị 聖thánh 道Đạo 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 彼bỉ 說thuyết 非phi 理lý 。 先tiên 依y 女nữ 身thân 得đắc 聖thánh 道Đạo 已dĩ 後hậu 轉chuyển 為vi 男nam 應ưng 更cánh 得đắc 道Đạo 。 是thị 故cố 次thứ 前tiền 所sở 說thuyết 為vi 善thiện 。 如như 是thị 見kiến 道đạo 衣y 九cửu 處xứ 身thân 。 謂vị 人nhân 三tam 洲châu 除trừ 北bắc 俱câu 盧lô 。 及cập 六lục 欲dục 天thiên 。 此thử 九cửu 皆giai 能năng 入nhập 見kiến 道đạo 故cố 。 說thuyết 一nhất 道đạo 者giả 。 言ngôn 九cửu 依y 身thân 見kiến 道đạo 是thị 一nhất 依y 類loại 同đồng 故cố 。 謂vị 彼bỉ 所sở 依y 男nam 女nữ 同đồng 類loại 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 。 言ngôn 九cửu 依y 身thân 見kiến 道đạo 各các 別biệt 依y 處xứ 異dị 故cố 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 。

復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 身thân 見kiến 道đạo 於ư 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 餘dư 八bát 處xứ 身thân 見kiến 道đạo 於ư 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 身thân 中trung 。 得đắc 而nhi 不bất 在tại 身thân 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 二nhị 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 身thân 見kiến 道đạo 於ư 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 。 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 餘dư 八bát 處xứ 身thân 見kiến 道đạo 於ư 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 身thân 中trung 。 不bất 得đắc 不bất 在tại 身thân 不bất 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 彼bỉ 說thuyết 非phi 理lý 。 依y 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 身thân 得đắc 預Dự 流Lưu 果Quả 。 已dĩ 後hậu 生sanh 餘dư 處xứ 應ưng 更cánh 得đắc 果quả 。 然nhiên 無vô 此thử 義nghĩa 。 是thị 故cố 次thứ 前tiền 所sở 說thuyết 為vi 善thiện 。 於ư 餘dư 八bát 身thân 說thuyết 二nhị 見kiến 道đạo 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 是thị 修tu 道Đạo 依y 三tam 界giới 身thân 說thuyết 一nhất 道đạo 者giả 。 言ngôn 三tam 界giới 身thân 修tu 道Đạo 是thị 一nhất 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 言ngôn 三tam 界giới 身thân 修tu 道Đạo 各các 別biệt 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 作tác 是thị 說thuyết 依y 欲dục 界giới 身thân 修tu 道Đạo 於ư 欲dục 界giới 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 上thượng 二nhị 界giới 身thân 修tu 道Đạo 於ư 欲dục 界giới 身thân 中trung 。 得đắc 而nhi 不bất 在tại 身thân 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 二nhị 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 欲dục 界giới 身thân 修tu 道Đạo 於ư 欲dục 界giới 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 依y 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 身thân 修tu 道Đạo 於ư 欲dục 界giới 身thân 中trung 。 不bất 得đắc 不bất 在tại 身thân 不bất 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 彼bỉ 說thuyết 非phi 理lý 。 依y 欲dục 界giới 身thân 得đắc 不Bất 還Hoàn 果Quả 。 後hậu 生sanh 上thượng 界giới 應ưng 更cánh 得đắc 果quả 。 然nhiên 無vô 此thử 義nghĩa 。 是thị 故cố 次thứ 前tiền 所sở 說thuyết 為vi 善thiện 。 於ư 上thượng 界giới 身thân 說thuyết 二nhị 修tu 道Đạo 。 應ưng 知tri 亦diệc 爾nhĩ 。 二Nhị 乘Thừa 無Vô 學Học 道đạo 亦diệc 准chuẩn 此thử 應ưng 知tri 。 如như 是thị 無vô 上thượng 。 正chánh 等đẳng 菩Bồ 提Đề 。 依y 贍Thiệm 部Bộ 洲Châu 百bách 年niên 位vị 身thân 。 乃nãi 至chí 依y 此thử 八bát 萬vạn 歲tuế 身thân 。 說thuyết 一nhất 道đạo 者giả 言ngôn 依y 百bách 年niên 位vị 身thân 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 即tức 是thị 乃nãi 至chí 依y 八bát 萬vạn 歲tuế 身thân 。 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 。 言ngôn 依y 百bách 年niên 位vị 身thân 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 乃nãi 至chí 依y 八bát 萬vạn 歲tuế 身thân 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 其kỳ 體thể 各các 別biệt 。 說thuyết 多đa 道đạo 者giả 。 復phục 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 百bách 年niên 位vị 身thân 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 於ư 百bách 年niên 位vị 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 。 依y 餘dư 位vị 身thân 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 於ư 百bách 年niên 位vị 身thân 中trung 。 得đắc 而nhi 不bất 在tại 身thân 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 二nhị 作tác 是thị 說thuyết 。 依y 百bách 年niên 位vị 身thân 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 於ư 百bách 年niên 位vị 身thân 中trung 。 亦diệc 得đắc 亦diệc 在tại 身thân 亦diệc 成thành 就tựu 亦diệc 現hiện 在tại 前tiền 依y 餘dư 位vị 身thân 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 。 於ư 百bách 年niên 位vị 身thân 中trung 。 不bất 得đắc 不bất 在tại 身thân 不bất 成thành 就tựu 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 。 問vấn 若nhược 爾nhĩ 何hà 故cố 施thi 設thiết 。 論luận 說thuyết 諸chư 佛Phật 功công 德đức 。 一nhất 切thiết 平bình 等đẳng 。 答đáp 由do 三tam 事sự 故cố 。 一nhất 修tu 行hành 等đẳng 。 謂vị 一nhất 切thiết 佛Phật 。 皆giai 三tam 大đại 劫kiếp 阿a 僧tăng 企xí 耶da 。 修tu 四tứ 波Ba 羅La 蜜Mật 多Đa 。 圓viên 滿mãn 得đắc 無vô 上thượng 菩Bồ 提Đề 故cố 。 二nhị 法Pháp 身thân 等đẳng 。 謂vị 一nhất 切thiết 佛Phật 。 皆giai 成thành 十Thập 力Lực 四Tứ 無Vô 畏Úy 。 等đẳng 無vô 量lượng 無vô 邊biên 。 勝thắng 功công 德đức 故cố 。 三tam 利lợi 益ích 等đẳng 。 謂vị 一nhất 一nhất 佛Phật 皆giai 度độ 無vô 量lượng 無vô 邊biên 有hữu 情tình 。 令linh 解giải 脫thoát 故cố 復phục 次thứ 根căn 等đẳng 。 謂vị 一nhất 切thiết 佛Phật 。 皆giai 住trụ 上thượng 上thượng 根căn 故cố 。

復phục 次thứ 戒giới 等đẳng 。 謂vị 一nhất 切thiết 佛Phật 。 皆giai 得đắc 上thượng 上thượng 戒giới 故cố 。

復phục 次thứ 道đạo 等đẳng 。 謂vị 一nhất 切thiết 佛Phật 。 皆giai 成thành 上thượng 上thượng 道đạo 故cố 。 評bình 曰viết 。 此thử 中trung 次thứ 前tiền 所sở 說thuyết 為vi 善thiện 依y 同đồng 類loại 故cố 。

說thuyết 一nhất 切thiết 有hữu 部bộ 發phát 智trí 大đại 毘tỳ 婆bà 沙sa 論luận 卷quyển 。 第đệ 二nhị 十thập 五ngũ