阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 俱Câu 舍Xá 釋Thích 論Luận
Quyển 17
婆Bà 藪Tẩu 盤Bàn 豆Đậu 造Tạo 陳Trần 真Chân 諦Đế 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 俱Câu 舍Xá 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 七thất

婆bà 藪tẩu 盤bàn 豆đậu 造tạo

陳trần 天Thiên 竺Trúc 三tam 藏tạng 真Chân 諦Đế 譯dịch 分phân 別biệt 聖thánh 道Đạo 。 果quả 人nhân 品phẩm 之chi 二nhị

復phục 次thứ 如như 此thử 違vi 捨xả 二nhị 退thoái 。 何hà 法pháp 為vi 性tánh 。 偈kệ 曰viết 。 二nhị 退thoái 非phi 至chí 得đắc 。 釋thích 曰viết 。 此thử 二nhị 退thoái 以dĩ 非phi 至chí 得đắc 為vi 性tánh 。 違vi 退thoái 必tất 由do 罪tội 過quá 成thành 。 捨xả 退thoái 則tắc 不bất 定định 。 已dĩ 得đắc 暖noãn 人nhân 後hậu 若nhược 退thoái 墮đọa 。 必tất 定định 以dĩ 涅Niết 槃Bàn 為vi 法pháp 。 若nhược 爾nhĩ 此thử 暖noãn 與dữ 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 何hà 異dị 。 由do 於ư 見kiến 四Tứ 諦Đế 位vị 最tối 近cận 故cố 。 若nhược 無vô 障chướng 礙ngại 。

復phục 次thứ 偈kệ 曰viết 。 暖noãn 不bất 受thọ 邪tà 教giáo 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 已dĩ 得đắc 暖noãn 人nhân 。 後hậu 退thoái 於ư 此thử 位vị 。 能năng 不bất 受thọ 邪tà 教giáo 。 若nhược 不bất 受thọ 邪tà 教giáo 暖noãn 頂đảnh 何hà 異dị 。 偈kệ 曰viết 。 頂đảnh 不bất 斷đoạn 善thiện 根căn 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 已dĩ 得đắc 頂đảnh 人nhân 。 後hậu 退thoái 於ư 此thử 位vị 中trung 不bất 能năng 斷đoạn 善thiện 根căn 。 有hữu 入nhập 惡ác 道đạo 義nghĩa 。 亦diệc 得đắc 起khởi 無vô 間gian 業nghiệp 。 偈kệ 曰viết 。 忍nhẫn 不bất 墮đọa 惡ác 道đạo 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 由do 捨xả 退thoái 忍nhẫn 。 無vô 更cánh 入nhập 惡ác 道đạo 義nghĩa 。 由do 已dĩ 遠viễn 離ly 行hành 惡ác 道đạo 惑hoặc 業nghiệp 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 得đắc 忍nhẫn 位vị 。 於ư 道đạo 雜tạp 生sanh 依y 止chỉ 。 有hữu 惑hoặc 所sở 有hữu 別biệt 類loại 。 皆giai 已dĩ 得đắc 無vô 生sanh 法pháp 謂vị 惡ác 趣thú 。 卵noãn 濕thấp 雜tạp 生sanh 。 無vô 想tưởng 天thiên 。 北bắc 鳩cưu 婁lâu 。 大đại 梵Phạm 生sanh 。 黃hoàng 門môn 。 作tác 黃hoàng 門môn 。 二nhị 根căn 身thân 。 第đệ 八bát 有hữu 。 見kiến 修tu 所sở 滅diệt 惑hoặc 。 此thử 無vô 生sanh 法pháp 於ư 軟nhuyễn 位vị 。 何hà 況huống 於ư 上thượng 。 是thị 彼bỉ 無vô 生sanh 如như 應ưng 得đắc 故cố 。 是thị 故cố 無vô 入nhập 惡ác 道đạo 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。 世thế 第đệ 一nhất 離ly 凡phàm 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 得đắc 世thế 第đệ 一nhất 善thiện 根căn 。 由do 退thoái 死tử 二nhị 捨xả 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 此thử 人nhân 於ư 此thử 位vị 中trung 。 已dĩ 得đắc 凡phàm 夫phu 非phi 擇trạch 滅diệt 。 無vô 更cánh 墮đọa 凡phàm 夫phu 位vị 義nghĩa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 離ly 功công 用dụng 於ư 第đệ 二nhị 剎sát 那na 中trung 。 必tất 證chứng 苦Khổ 諦Đế 故cố 。 是thị 暖noãn 等đẳng 四tứ 善thiện 根căn 。 各các 有hữu 軟nhuyễn 中trung 上thượng 三tam 品phẩm 。 即tức 成thành 三tam 性tánh 。 由do 聲Thanh 聞Văn 等đẳng 性tánh 差sai 別biệt 故cố 。 此thử 中trung 偈kệ 曰viết 。 轉chuyển 弟đệ 子tử 性tánh 二nhị 。 成thành 佛Phật 。 釋thích 曰viết 。 轉chuyển 此thử 暖noãn 頂đảnh 二nhị 善thiện 根căn 。 從tùng 聲Thanh 聞Văn 性tánh 生sanh 起khởi 。 得đắc 成thành 大đại 正chánh 覺giác 。 有hữu 如như 此thử 義nghĩa 。 若nhược 得đắc 忍nhẫn 已dĩ 則tắc 無vô 此thử 義nghĩa 。 何hà 因nhân 故cố 不bất 得đắc 。 彼bỉ 說thuyết 由do 已dĩ 過quá 度độ 諸chư 惡ác 道đạo 生sanh 故cố 。 諸chư 菩Bồ 薩Tát 由do 化hóa 作tác 他tha 利lợi 益ích 為vi 自tự 勝thắng 事sự 。 故cố 意ý 能năng 往vãng 諸chư 惡ác 趣thú 受thọ 生sanh 。 此thử 性tánh 不bất 可khả 迴hồi 轉chuyển 。 故cố 無vô 此thử 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。 轉chuyển 三tam 餘dư 。 釋thích 曰viết 。 從tùng 聲Thanh 聞Văn 性tánh 。 轉chuyển 三tam 決quyết 擇trạch 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 成thành 異dị 大đại 正chánh 覺giác 。 謂vị 成thành 獨Độc 覺Giác 。 獨Độc 覺Giác 性tánh 不bất 可khả 迴hồi 轉chuyển 。

何hà 以dĩ 故cố 。 偈kệ 曰viết 。 不bất 求cầu 利lợi 他tha 故cố 。 餘dư 轉chuyển 性tánh 不bất 遮già 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 觀quán 行hành 人nhân 。 本bổn 發phát 獨Độc 覺Giác 願nguyện 。 後hậu 入nhập 修tu 觀quán 得đắc 暖noãn 頂đảnh 二nhị 善thiện 根căn 。 此thử 善thiện 根căn 則tắc 不bất 可khả 轉chuyển 為vi 。 菩Bồ 薩Tát 善thiện 根căn 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 彼bỉ 不bất 為vì 利lợi 益ích 他tha 事sự 故cố 。 發phát 願nguyện 修tu 觀quán 故cố 。 此thử 二nhị 位vị 雖tuy 復phục 可khả 轉chuyển 於ư 彼bỉ 無vô 可khả 轉chuyển 義nghĩa 。 以dĩ 心tâm 願nguyện 堅kiên 故cố 。 若nhược 轉chuyển 作tác 聲Thanh 聞Văn 不bất 遮già 此thử 義nghĩa 。

復phục 次thứ 偈kệ 曰viết 。 至chí 覺giác 彼bỉ 一nhất 坐tọa 。 後hậu 定định 佛Phật 獨Độc 覺Giác 。 釋thích 曰viết 。 大đại 師sư 佛Phật 世Thế 尊Tôn 及cập 犀# 角giác 喻dụ 佛Phật 此thử 二nhị 人nhân 於ư 一nhất 坐tọa 中trung 。 依y 止chỉ 第đệ 四tứ 定định 。 由do 明minh 了liễu 不bất 動động 。 三tam 摩ma 提đề 故cố 。 從tùng 初sơ 發phát 起khởi 四tứ 決quyết 擇trạch 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 提Đề 。 唯duy 於ư 一nhất 坐tọa 得đắc 。 究cứu 竟cánh 菩Bồ 提Đề 。 謂vị 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 。 此thử 義nghĩa 後hậu 當đương 說thuyết 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 從tùng 修tu 不bất 淨tịnh 觀quán 。 乃nãi 至chí 菩Bồ 提Đề 。 於ư 一nhất 坐tọa 得đắc 究cứu 竟cánh 。 若nhược 有hữu 人nhân 執chấp 。 有hữu 別biệt 獨Độc 覺Giác 異dị 犀# 角giác 喻dụ 獨Độc 覺Giác 。 於ư 彼bỉ 人nhân 轉chuyển 二nhị 善thiện 根căn 成thành 菩Bồ 薩Tát 。 此thử 義nghĩa 無vô 遮già 。 於ư 過quá 去khứ 生sanh 未vị 修tu 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 但đãn 於ư 今kim 生sanh 作tác 功công 力lực 生sanh 決quyết 擇trạch 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 為vi 有hữu 如như 此thử 義nghĩa 。 不bất 必tất 定định 。 無vô 如như 此thử 義nghĩa 。

何hà 以dĩ 故cố 。 偈kệ 曰viết 。 前tiền 彼bỉ 解giải 脫thoát 分phần/phân 。 釋thích 曰viết 。 此thử 義nghĩa 決quyết 定định 。 應ưng 知tri 於ư 過quá 去khứ 生sanh 先tiên 生sanh 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 已dĩ 。 今kim 生sanh 方phương 得đắc 生sanh 決quyết 擇trạch 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 若nhược 人nhân 急cấp 疾tật 修tu 行hành 。 經kinh 幾kỷ 生sanh 修tu 得đắc 成thành 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 。 及cập 決quyết 擇trạch 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 偈kệ 曰viết 。 速tốc 解giải 脫thoát 三tam 生sanh 。 釋thích 曰viết 。 第đệ 一nhất 生sanh 先tiên 生sanh 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 第đệ 二nhị 生sanh 次thứ 修tu 決quyết 擇trạch 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 第đệ 三tam 生sanh 修tu 得đắc 聖thánh 道Đạo 。 譬thí 如như 次thứ 第đệ 下hạ 種chủng 苗miêu 成thành 結kết 實thật 。 何hà 故cố 如như 此thử 次thứ 第đệ 。 於ư 此thử 法pháp 真chân 理lý 及cập 教giáo 中trung 。 應ưng 令linh 自tự 相tương 續tục 入nhập 住trụ 。 成thành 熟thục 解giải 脫thoát 。 諸chư 師sư 說thuyết 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 偈kệ 曰viết 。 聞văn 思tư 性tánh 。 釋thích 曰viết 。 此thử 業nghiệp 但đãn 是thị 聞văn 思tư 慧tuệ 類loại 。 非phi 修tu 慧tuệ 類loại 。 此thử 有hữu 幾kỷ 業nghiệp 。 偈kệ 曰viết 。 三tam 業nghiệp 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 論luận 最tối 勝thắng 。 但đãn 是thị 意ý 業nghiệp 。 由do 願nguyện 所sở 攝nhiếp 。 身thân 口khẩu 二nhị 業nghiệp 亦diệc 成thành 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 何hà 以dĩ 故cố 。 有hữu 人nhân 施thí 一nhất 食thực 。 或hoặc 守thủ 一nhất 學học 處xứ 樂nhạo/nhạc/lạc 解giải 脫thoát 。 力lực 所sở 引dẫn 故cố 。 因nhân 此thử 業nghiệp 引dẫn 生sanh 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 善thiện 根căn 。 引dẫn 此thử 業nghiệp 於ư 何hà 處xứ 。 偈kệ 曰viết 。 引dẫn 生sanh 於ư 人nhân 道đạo 。 釋thích 曰viết 。 人nhân 道đạo 中trung 於ư 三tam 洲châu 得đắc 引dẫn 生sanh 此thử 業nghiệp 。 於ư 餘dư 則tắc 無vô 。 般Bát 若Nhã 厭yếm 離ly 二nhị 法pháp 。 如như 應ưng 無vô 故cố 。 由do 義nghĩa 相tương 應ứng 。 說thuyết 解giải 脫thoát 分phần/phân 能năng 已dĩ 。 入nhập 四Tứ 諦Đế 觀quán 次thứ 第đệ 。 是thị 今kim 所sở 說thuyết 。 此thử 中trung 乃nãi 至chí 世thế 第đệ 一nhất 已dĩ 說thuyết 。 所sở 餘dư 今kim 說thuyết 。 故cố 說thuyết 此thử 言ngôn 。 偈kệ 曰viết 。 世thế 第đệ 一nhất 無vô 間gian 。 無vô 流lưu 法pháp 智trí 忍nhẫn 。 釋thích 曰viết 。 從tùng 世thế 第đệ 一nhất 善thiện 根căn 無vô 間gian 。 無vô 流lưu 法pháp 智trí 忍nhẫn 得đắc 生sanh 。 緣duyên 於ư 何hà 境cảnh 。 偈kệ 曰viết 。 欲dục 界giới 苦khổ 。 釋thích 曰viết 。 欲dục 界giới 苦khổ 是thị 彼bỉ 境cảnh 界giới 。 此thử 忍nhẫn 說thuyết 名danh 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 。 為vi 顯hiển 此thử 無vô 流lưu 故cố 。 以dĩ 等đẳng 流lưu 果quả 簡giản 別biệt 。 此thử 忍nhẫn 能năng 得đắc 法Pháp 智trí 故cố 。 名danh 法pháp 智trí 忍nhẫn 。 譬thí 如như 花hoa 果quả 樹thụ 。 說thuyết 此thử 忍nhẫn 名danh 。 入nhập 正chánh 定định 聚tụ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 因nhân 此thử 忍nhẫn 觀quán 行hành 人nhân 能năng 入nhập 正chánh 定định 故cố 。 正chánh 是thị 何hà 法pháp 。 經kinh 中trung 說thuyết 涅Niết 槃Bàn 名danh 正chánh 。 於ư 中trung 定định 者giả 。 是thị 一nhất 向hướng 不bất 異dị 義nghĩa 。 至chí 得đắc 此thử 決quyết 定định 故cố 名danh 入nhập 。 若nhược 此thử 忍nhẫn 已dĩ 生sanh 。 說thuyết 此thử 人nhân 名danh 道Đạo 人Nhân 。 此thử 法pháp 次thứ 一nhất 剎sát 那na 未vị 生sanh 時thời 。 凡phàm 夫phu 性tánh 已dĩ 轉chuyển 滅diệt 。 是thị 此thử 忍nhẫn 未vị 來lai 功công 能năng 。 此thử 義nghĩa 可khả 然nhiên 。 無vô 餘dư 譬thí 如như 燈đăng 生sanh 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 以dĩ 世thế 第đệ 一nhất 滅diệt 凡phàm 夫phu 性tánh 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 同đồng 世thế 間gian 法pháp 故cố 。 此thử 義nghĩa 無vô 失thất 。 此thử 彼bỉ 相tương 違vi 故cố 。 譬thí 如như 上thượng 怨oán 家gia 肩kiên 殺sát 怨oán 家gia 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 由do 二nhị 故cố 滅diệt 。 此thử 二nhị 似tự 無vô 間gian 。 解giải 脫thoát 道Đạo 故cố 。 偈kệ 曰viết 。 次thứ 中trung 。 法pháp 智trí 。 釋thích 曰viết 。 次thứ 苦khổ 智trí 忍nhẫn 後hậu 無vô 間gian 於ư 欲dục 界giới 苦khổ 中trung 法pháp 智trí 生sanh 。 說thuyết 此thử 為vi 苦khổ 法pháp 智trí 。 無vô 流lưu 言ngôn 應ưng 知tri 流lưu 至chí 一nhất 切thiết 處xứ 。 如như 於ư 欲dục 界giới 苦khổ 中trung 法pháp 智trí 忍nhẫn 及cập 法pháp 智trí 生sanh 。 偈kệ 曰viết 。 復phục 爾nhĩ 生sanh 。 於ư 餘dư 苦khổ 類loại 忍nhẫn 。 及cập 智trí 。 釋thích 曰viết 。 苦khổ 法pháp 智trí 後hậu 無vô 間gian 。 合hợp 色Sắc 無vô 色sắc 界giới 苦khổ 。 為vì 一nhất 所sở 緣duyên 境cảnh 。 類loại 智trí 忍nhẫn 生sanh 。 說thuyết 此thử 為vi 苦khổ 類loại 智trí 忍nhẫn 。 次thứ 無vô 間gian 類loại 智trí 生sanh 說thuyết 此thử 為vi 苦khổ 類loại 智trí 。 於ư 初sơ 入nhập 觀quán 由do 知tri 法pháp 真chân 實thật 理lý 故cố 。 此thử 理lý 無vô 壞hoại 。 若nhược 佛Phật 出xuất 世thế 。 及cập 不bất 出xuất 世thế 。 此thử 理lý 恆hằng 然nhiên 。 故cố 說thuyết 名danh 法pháp 。 由do 此thử 後hậu 觀quán 是thị 前tiền 觀quán 類loại 。 後hậu 所sở 緣duyên 境cảnh 。 是thị 前tiền 境cảnh 類loại 。 以dĩ 後hậu 隨tùy 應ứng 前tiền 故cố 。 說thuyết 後hậu 名danh 類loại 。 如như 於ư 苦khổ 有hữu 四tứ 忍nhẫn 智trí 生sanh 。 偈kệ 曰viết 。 三tam 諦đế 爾nhĩ 。 釋thích 曰viết 。 苦khổ 類loại 智trí 後hậu 無vô 間gian 。 於ư 欲dục 界giới 集tập 法pháp 智trí 忍nhẫn 生sanh 。 次thứ 無vô 間gian 集tập 法pháp 智trí 生sanh 。 如như 此thử 無vô 間gian 次thứ 第đệ 。 於ư 所sở 餘dư 集tập 類loại 智trí 忍nhẫn 。 及cập 集tập 類loại 智trí 生sanh 。 於ư 欲dục 界giới 滅diệt 法pháp 智trí 忍nhẫn 。 及cập 滅diệt 法pháp 智trí 生sanh 。 於ư 所sở 餘dư 滅diệt 類loại 智trí 忍nhẫn 。 及cập 滅diệt 類loại 智trí 生sanh 。 於ư 欲dục 界giới 苦khổ 對đối 治trị 。 道Đạo 法Pháp 智trí 忍nhẫn 及cập 道Đạo 法Pháp 智trí 生sanh 。 於ư 所sở 餘dư 道đạo 類loại 智trí 忍nhẫn 及cập 道đạo 類loại 智trí 生sanh 。 偈kệ 曰viết 。 如như 此thử 十thập 六lục 心tâm 。 觀quán 四Tứ 諦Đế 。 釋thích 曰viết 。 由do 此thử 次thứ 第đệ 。 是thị 四Tứ 諦Đế 觀quán 成thành 有hữu 十thập 六lục 心tâm 。 有hữu 餘dư 部bộ 說thuyết 。 四Tứ 諦Đế 觀quán 唯duy 有hữu 一nhất 心tâm 。 此thử 觀quán 於ư 彼bỉ 應ưng 知tri 是thị 。 不bất 了liễu 義nghĩa 說thuyết 。

何hà 以dĩ 故cố 。 於ư 彼bỉ 經kinh 中trung 說thuyết 四Tứ 諦Đế 觀quán 。 類loại 不bất 分phân 別biệt 故cố 。 此thử 四Tứ 諦Đế 觀quán 。 偈kệ 曰viết 。 有hữu 三tam 。 見kiến 境cảnh 界giới 及cập 事sự 。 釋thích 曰viết 。 見kiến 觀quán 者giả 。 由do 無vô 流lưu 智trí 了liễu 別biệt 諦đế 相tướng 故cố 。 境cảnh 界giới 觀quán 者giả 。 由do 與dữ 無vô 流lưu 智trí 相tương 應ứng 同đồng 境cảnh 界giới 故cố 。 事sự 觀quán 者giả 。 由do 不bất 相tương 應ứng 法pháp 故cố 。 謂vị 戒giới 生sanh 等đẳng 。 若nhược 已dĩ 見kiến 苦khổ 。 此thử 三tam 觀quán 即tức 成thành 。 於ư 集tập 等đẳng 餘dư 。 諦đế 有hữu 事sự 觀quán 。 由do 斷đoạn 證chứng 修tu 故cố 。 若nhược 彼bỉ 說thuyết 約ước 見kiến 觀quán 。 立lập 為vi 一nhất 觀quán 。 此thử 說thuyết 不bất 然nhiên 。 由do 四Tứ 諦Đế 相tương/tướng 有hữu 差sai 別biệt 故cố 。 若nhược 彼bỉ 說thuyết 。 由do 無vô 我ngã 相tương/tướng 。 見kiến 一nhất 切thiết 諦đế 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

何hà 以dĩ 故cố 。 此thử 觀quán 不bất 從tùng 苦Khổ 諦Đế 為vi 初sơ 成thành 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 與dữ 經kinh 相tương 違vi 。 經Kinh 云vân 。 聖thánh 弟đệ 子tử 由do 苦khổ 相tương/tướng 簡giản 擇trạch 苦khổ 。 由do 集tập 相tương/tướng 集tập 。 由do 滅diệt 相tương/tướng 滅diệt 。 由do 道đạo 相tương/tướng 簡giản 擇trạch 道đạo 。 與dữ 無vô 流lưu 思tư 惟duy 相tương 應ứng 智trí 。 說thuyết 名danh 擇Trạch 法Pháp 覺Giác 分Phần 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 。 此thử 經Kinh 為vi 顯hiển 修tu 道Đạo 。 故cố 說thuyết 此thử 言ngôn 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 如như 見kiến 修tu 故cố 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 。 由do 見kiến 一nhất 諦đế 於ư 餘dư 。 得đắc 自tự 在tại 故cố 。 故cố 說thuyết 一nhất 時thời 觀quán 諦đế 。 此thử 義nghĩa 無vô 失thất 。 四Tứ 諦Đế 觀quán 中trung 。 有hữu 說thuyết 出xuất 觀quán 。 有hữu 說thuyết 不bất 出xuất 觀quán 。 此thử 義nghĩa 應ưng 思tư 。 若nhược 說thuyết 如như 此thử 。 是thị 時thời 正chánh 見kiến 苦khổ 。 則tắc 滅diệt 除trừ 集tập 。 至chí 得đắc 滅diệt 修tu 習tập 道đạo 故cố 。 說thuyết 一nhất 時thời 觀quán 諦đế 。 若nhược 執chấp 如như 此thử 。 則tắc 無vô 過quá 失thất 。 於ư 一nhất 諦đế 一nhất 見kiến 觀quán 。 於ư 餘dư 諦đế 說thuyết 事sự 觀quán 故cố 。 若nhược 約ước 見kiến 觀quán 。 於ư 經kinh 中trung 說thuyết 。 四Tứ 諦Đế 定định 次thứ 第đệ 觀quán 此thử 說thuyết 可khả 見kiến 。 經Kinh 云vân 長trưởng 者giả 非phi 一nhất 時thời 觀quán 諸chư 諦đế 。 云vân 何hà 觀quán 次thứ 第đệ 觀quán 。 如như 此thử 廣quảng 說thuyết 。 有hữu 三tam 經kinh 。 皆giai 有hữu 譬thí 喻dụ 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 。 若nhược 人nhân 於ư 苦Khổ 諦Đế 。 無vô 疑nghi 無vô 不bất 決quyết 心tâm 。 於ư 佛Phật 亦diệc 無vô 疑nghi 無vô 不bất 決quyết 心tâm 。 由do 此thử 經Kinh 。 是thị 故cố 知tri 有hữu 一nhất 時thời 觀quán 四Tứ 諦Đế 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 依y 不bất 更cánh 起khởi 必tất 定định 應ưng 滅diệt 。 故cố 說thuyết 此thử 言ngôn 。 是thị 所sở 說thuyết 有hữu 十thập 六lục 心tâm 觀quán 。 偈kệ 曰viết 。 世thế 第đệ 一nhất 同đồng 地địa 。 釋thích 曰viết 。 隨tùy 世thế 第đệ 一nhất 所sở 依y 地địa 。 十thập 六lục 心tâm 觀quán 同đồng 依y 此thử 地địa 。 世thế 第đệ 一nhất 所sở 依y 地địa 有hữu 六lục 。 於ư 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 云vân 何hà 必tất 定định 應ưng 有hữu 此thử 義nghĩa 先tiên 忍nhẫn 後hậu 智trí 。 由do 此thử 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。 忍nhẫn 智trí 無vô 間gian 道đạo 。 解giải 脫thoát 道đạo 次thứ 第đệ 。 釋thích 曰viết 。 忍nhẫn 謂vị 無vô 間gian 道đạo 。 約ước 煩phiền 惱não 至chí 得đắc 斷đoạn 不bất 可khả 間gian 隔cách 故cố 。 故cố 說thuyết 無vô 間gian 道đạo 智trí 。 謂vị 解giải 脫thoát 道đạo 。 是thị 已dĩ 解giải 脫thoát 惑hoặc 。 至chí 得đắc 人nhân 法pháp 故cố 與dữ 滅diệt 離ly 至chí 得đắc 俱câu 起khởi 故cố 。 故cố 說thuyết 解giải 脫thoát 道Đạo 。 是thị 故cố 此thử 二nhị 必tất 定định 應ưng 有hữu 。 譬thí 如như 牽khiên 卻khước 關quan 戶hộ 。 若nhược 說thuyết 第đệ 二nhị 解giải 脫thoát 道đạo 。 與dữ 滅diệt 離ly 至chí 得đắc 。 一nhất 時thời 俱câu 起khởi 。 滅diệt 離ly 疑nghi 惑hoặc 智trí 於ư 此thử 境cảnh 界giới 。 不bất 應ưng 得đắc 生sanh 。 由do 忍nhẫn 能năng 滅diệt 惑hoặc 故cố 。 此thử 難nạn/nan 不bất 然nhiên 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 。 九cửu 結kết 聚tụ 由do 忍nhẫn 滅diệt 。 不bất 由do 智trí 故cố 則tắc 與dữ 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 相tương 違vi 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 忍nhẫn 是thị 智trí 伴bạn 類loại 故cố 。 譬thí 如như 臣thần 事sự 說thuyết 為vi 王vương 事sự 。 忍nhẫn 於ư 智trí 亦diệc 爾nhĩ 。 為vi 一nhất 切thiết 十thập 六lục 心tâm 由do 見kiến 諦Đế 故cố 。 皆giai 是thị 見kiến 道đạo 。 為vi 不bất 爾nhĩ 。 雖tuy 然nhiên 偈kệ 曰viết 。 由do 見kiến 未vị 曾tằng 見kiến 。 見kiến 道đạo 十thập 五ngũ 心tâm 。 釋thích 曰viết 。 以dĩ 苦khổ 法pháp 智trí 忍nhẫn 為vi 初sơ 。 乃nãi 至chí 道đạo 類loại 智trí 忍nhẫn 。 是thị 十thập 五ngũ 剎sát 那na 心tâm 名danh 見kiến 道đạo 。 何hà 因nhân 得đắc 名danh 見kiến 道đạo 。 由do 見kiến 所sở 未vị 曾tằng 見kiến 諦đế 故cố 。 於ư 第đệ 十thập 六lục 心tâm 無vô 未vị 曾tằng 見kiến 今kim 始thỉ 見kiến 。 由do 重trọng/trùng 習tập 所sở 曾tằng 見kiến 故cố 成thành 修tu 道Đạo 。 為vi 不bất 如như 此thử 耶da 。 此thử 心tâm 亦diệc 見kiến 非phi 自tự 所sở 曾tằng 見kiến 道đạo 類loại 智trí 忍nhẫn 所sở 緣duyên 諦đế 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。

何hà 以dĩ 故cố 。 今kim 思tư 約ước 諦đế 不bất 約ước 剎sát 那na 。

復phục 次thứ 不bất 由do 第đệ 八bát 剎sát 那na 諦đế 非phi 所sở 見kiến 。 譬thí 如như 一nhất 區khu 田điền 。 餘dư 一nhất 穗tuệ 未vị 被bị 刈ngải 。 說thuyết 未vị 刈ngải 田điền 。 無vô 如như 此thử 義nghĩa 。 屬thuộc 果quả 攝nhiếp 故cố 。 八bát 智trí 十thập 六lục 行hành 修tu 故cố 。 由do 道đạo 於ư 先tiên 滅diệt 故cố 。 修tu 道Đạo 是thị 彼bỉ 相tương 續tục 故cố 。 是thị 故cố 立lập 道đạo 類loại 智trí 屬thuộc 修tu 道Đạo 。 此thử 不bất 退thoái 義nghĩa 。 由do 執chấp 持trì 見kiến 諦Đế 惑hoặc 滅diệt 離ly 故cố 。 若nhược 汝nhữ 言ngôn 。 是thị 故cố 此thử 屬thuộc 見kiến 道đạo 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 由do 有hữu 太thái 甚thậm 失thất 故cố 。 七thất 智trí 云vân 何hà 屬thuộc 見kiến 道đạo 。 由do 見kiến 未vị 究cứu 竟cánh 故cố 。 此thử 中trung 見kiến 諦Đế 未vị 圓viên 滿mãn 。 由do 此thử 七thất 智trí 在tại 見kiến 中trung 間gian 。 是thị 故cố 數số 彼bỉ 為vi 見kiến 道đạo 。 已dĩ 說thuyết 此thử 義nghĩa 。 謂vị 能năng 決quyết 判phán 見kiến 修tu 道Đạo 生sanh 及cập 差sai 別biệt 。

復phục 次thứ 已dĩ 生sanh 聖thánh 道Đạo 。 人nhân 所sở 有hữu 差sai 別biệt 。 今kim 當đương 分phân 別biệt 說thuyết 。 是thị 前tiền 所sở 說thuyết 見kiến 道đạo 為vi 性tánh 。 十thập 五ngũ 剎sát 那na 。 此thử 中trung 應ưng 知tri 有hữu 二nhị 人nhân 。 偈kệ 曰viết 。 鈍độn 利lợi 根căn 二nhị 人nhân 。 於ư 中trung 信tín 法pháp 行hành 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 鈍độn 根căn 人nhân 行hành 於ư 彼bỉ 中trung 說thuyết 名danh 由do 信tín 隨tùy 行hành 。 若nhược 利lợi 根căn 人nhân 。 說thuyết 名danh 由do 法pháp 隨tùy 行hành 。 由do 信tín 人nhân 故cố 隨tùy 行hành 於ư 義nghĩa 故cố 。 名danh 由do 信tín 隨tùy 行hành 。 又hựu 由do 信tín 根căn 隨tùy 行hành 。 為vi 此thử 人nhân 法pháp 。 故cố 名danh 由do 信tín 隨tùy 行hành 。 先tiên 由do 信tín 他tha 故cố 尋tầm 思tư 義nghĩa 。 由do 法pháp 隨tùy 行hành 亦diệc 爾nhĩ 。 先tiên 由do 經kinh 等đẳng 正Chánh 法Pháp 。 自tự 尋tầm 思tư 義nghĩa 。 為vì 此thử 義nghĩa 故cố 說thuyết 四tứ 量lượng 。 法pháp 為vi 量lượng 非phi 人nhân 。 義nghĩa 為vi 量lượng 非phi 文văn 句cú 。 了liễu 義nghĩa 為vi 量lượng 非phi 不bất 了liễu 義nghĩa 。 智trí 為vi 量lượng 非phi 識thức 。 云vân 何hà 判phán 此thử 四tứ 。 由do 四tứ 種chủng 人nhân 差sai 別biệt 故cố 。 一nhất 由do 貢cống 高cao 人nhân 差sai 別biệt 故cố 。 二nhị 由do 路lộ 柯kha 耶da 胝chi 柯kha 人nhân 差sai 別biệt 故cố 。 三tam 由do 自tự 見kiến 取thủ 住trụ 人nhân 差sai 別biệt 故cố 。 四tứ 由do 聞văn 勝thắng 人nhân 差sai 別biệt 故cố 。 此thử 中trung 於ư 貢cống 高cao 人nhân 。 以dĩ 法pháp 為vi 量lượng 非phi 人nhân 。 由do 共cộng 論luận 說thuyết 思tư 量lượng 為vi 智trí 所sở 得đắc 故cố 。 不bất 但đãn 由do 威uy 儀nghi 差sai 別biệt 。

復phục 次thứ 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 有hữu 說thuyết 人nhân 有hữu 說thuyết 法Pháp 。 此thử 中trung 法pháp 為vi 量lượng 非phi 人nhân 。 此thử 法pháp 有hữu 二nhị 種chủng 。 文văn 句cú 及cập 義nghĩa 。 此thử 中trung 義nghĩa 為vi 量lượng 非phi 文văn 句cú 。 由do 不bất 愛ái 著trước 國quốc 土độ 言ngôn 說thuyết 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 不bất 應ưng 成thành 取thủ 文văn 句cú 為vi 勝thắng 決quyết 定định 。 應ưng 思tư 量lượng 簡giản 擇trạch 義nghĩa 。 佛Phật 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 經kinh 有hữu 二nhị 種chủng 。 有hữu 了liễu 義nghĩa 有hữu 不bất 了liễu 義nghĩa 。 若nhược 人nhân 簡giản 擇trạch 義nghĩa 。 應ưng 以dĩ 了liễu 義nghĩa 經kinh 為vi 量lượng 。 非phi 不bất 了liễu 義nghĩa 。 佛Phật 世Thế 尊Tôn 說thuyết 。 隨tùy 福phước 行hành 及cập 不bất 動động 行hành 。 識thức 為vi 生sanh 善thiện 道đạo 。 說thuyết 四Tứ 諦Đế 智trí 為vi 至chí 得đắc 涅Niết 槃Bàn 。 若nhược 人nhân 行hành 於ư 法pháp 似tự 法pháp 。 以dĩ 智trí 為vi 量lượng 非phi 識thức 。

復phục 次thứ 於ư 四tứ 時thời 中trung 有hữu 失thất 無vô 失thất 故cố 。 約ước 四tứ 人nhân 立lập 四tứ 量lượng 。 一nhất 讀đọc 誦tụng 時thời 。 二nhị 憶ức 持trì 時thời 。 三tam 簡giản 擇trạch 時thời 。 四tứ 修tu 行hành 時thời 。 此thử 二nhị 人nhân 偈kệ 曰viết 。 若nhược 已dĩ 滅diệt 修tu 惑hoặc 。 於ư 初sơ 果quả 道đạo 向hướng 。 釋thích 曰viết 。 沙Sa 門Môn 果quả 初sơ 者giả 。 謂vị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 於ư 一nhất 切thiết 果quả 至chí 得đắc 中trung 。 為vi 第đệ 一nhất 故cố 。 由do 未vị 得đắc 此thử 果quả 故cố 。 若nhược 由do 實thật 有hữu 義nghĩa 。 但đãn 名danh 由do 信tín 隨tùy 行hành 由do 法pháp 隨tùy 行hành 。 如như 先tiên 由do 世thế 間gian 道đạo 已dĩ 滅diệt 修tu 惑hoặc 。 或hoặc 是thị 具cụ 縛phược 。 說thuyết 此thử 為vi 向hướng 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果quả 。 偈kệ 曰viết 。 乃nãi 至chí 滅diệt 五ngũ 品phẩm 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 此thử 人nhân 先tiên 由do 世thế 間gian 道đạo 。 滅diệt 欲dục 界giới 修tu 惑hoặc 。 乃nãi 至chí 五ngũ 品phẩm 盡tận 如như 此thử 說thuyết 向hướng 初sơ 果quả 。 偈kệ 曰viết 。 向hướng 二nhị 滅diệt 九cửu 前tiền 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 此thử 二nhị 人nhân 。 從tùng 第đệ 五ngũ 品phẩm 後hậu 。 先tiên 滅diệt 六lục 七thất 八bát 品phẩm 已dĩ 。 方phương 入nhập 見kiến 道đạo 中trung 。 說thuyết 此thử 二nhị 人nhân 向hướng 第đệ 二nhị 果quả 。 謂vị 斯Tư 陀Đà 含Hàm 。 偈kệ 曰viết 。 離ly 欲dục 欲dục 色sắc 界giới 。 則tắc 向hướng 第đệ 三tam 果quả 。 釋thích 曰viết 。 此thử 人nhân 若nhược 已dĩ 滅diệt 第đệ 九cửu 品phẩm 。 離ly 欲dục 欲dục 界giới 惑hoặc 已dĩ 。 滅diệt 上thượng 界giới 惑hoặc 。 乃nãi 至chí 無vô 所sở 有hữu 處xứ 。 說thuyết 此thử 二nhị 人nhân 向hướng 第đệ 三tam 果quả 。 謂vị 阿A 那Na 含Hàm 。 偈kệ 曰viết 。 十thập 六lục 二nhị 住trụ 果quả 。 隨tùy 所sở 向hướng 三tam 人nhân 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 第đệ 十thập 六lục 心tâm 起khởi 不bất 可khả 更cánh 說thuyết 。 此thử 人nhân 為vi 由do 信tín 法pháp 隨tùy 行hành 。 亦diệc 不bất 可khả 說thuyết 。 向hướng 果quả 云vân 何hà 可khả 說thuyết 。 住trụ 果quả 人nhân 住trụ 何hà 果quả 。 於ư 前tiền 若nhược 向hướng 此thử 果quả 。 今kim 即tức 住trụ 此thử 果quả 。 或hoặc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 或hoặc 斯Tư 陀Đà 含Hàm 果Quả 。 或hoặc 阿A 那Na 含Hàm 果Quả 。 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 異dị 前tiền 三tam 。 不bất 可khả 由do 見kiến 道đạo 如như 彼bỉ 從tùng 初sơ 得đắc 。

何hà 以dĩ 故cố 。 由do 見kiến 道đạo 能năng 滅diệt 修tu 道Đạo 所sở 滅diệt 惑hoặc 故cố 。 無vô 道Đạo 理lý 先tiên 於ư 見kiến 諦Đế 惑hoặc 滅diệt 離ly 欲dục 有hữu 頂đảnh 故cố 。 偈kệ 曰viết 。 是thị 時thời 信tín 樂nhạo 得đắc 。 見kiến 至chí 軟nhuyễn 利lợi 根căn 。 釋thích 曰viết 。 是thị 時thời 鈍độn 根căn 人nhân 先tiên 由do 信tín 隨tùy 行hành 。 今kim 說thuyết 名danh 信tín 樂nhạo 得đắc 。 若nhược 利lợi 根căn 人nhân 。 先tiên 由do 法pháp 隨tùy 行hành 。 今kim 說thuyết 名danh 見kiến 至chí 。 由do 得đắc 最tối 上thượng 品phẩm 信tín 智trí 故cố 。 是thị 故cố 信tín 樂nhạo 及cập 見kiến 所sở 顯hiển 。

復phục 有hữu 何hà 因nhân 。 若nhược 人nhân 已dĩ 斷đoạn 五ngũ 品phẩm 修tu 惑hoặc 。 於ư 第đệ 十thập 六lục 心tâm 但đãn 說thuyết 為vi 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 人nhân 不phủ 。 說thuyết 為vi 斯Tư 陀Đà 含Hàm 向hướng 。 由do 此thử 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。 得đắc 果quả 果quả 勝thắng 道đạo 。 由do 不bất 能năng 得đắc 故cố 。 未vị 修tu 行hành 勝thắng 道đạo 。 故cố 住trụ 果quả 非phi 向hướng 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 正chánh 得đắc 果quả 。 不bất 得đắc 由do 果quả 勝thắng 道đạo 。 此thử 義nghĩa 為vi 定định 。 是thị 故cố 若nhược 人nhân 住trụ 果quả 。 乃nãi 至chí 未vị 修tu 行hành 果quả 勝thắng 道đạo 。 為vi 得đắc 別biệt 果quả 。 是thị 時thời 未vị 可khả 說thuyết 為vi 向hướng 別biệt 果quả 。 於ư 餘dư 果quả 亦diệc 爾nhĩ 若nhược 人nhân 離ly 欲dục 第đệ 三tam 定định 。 更cánh 依y 下hạ 地địa 入nhập 正chánh 定định 。 此thử 人nhân 必tất 定định 現hiện 前tiền 由do 果quả 勝thắng 道đạo 。 若nhược 不bất 爾nhĩ 。 從tùng 下hạ 生sanh 上thượng 界giới 。 則tắc 不bất 應ưng 與dữ 樂nhạo/nhạc/lạc 根căn 相tướng 應ưng 。 安an 立lập 多đa 滅diệt 及cập 離ly 欲dục 人nhân 。 入nhập 正chánh 定định 位vị 中trung 。 其kỳ 義nghĩa 如như 此thử 。 次thứ 第đệ 安an 立lập 人nhân 今kim 當đương 說thuyết 。 是thị 故cố 且thả 安an 立lập 此thử 義nghĩa 。 如như 於ư 欲dục 界giới 中trung 。 說thuyết 修tu 惑hoặc 有hữu 九cửu 品phẩm 。 如như 此thử 偈kệ 曰viết 。 諸chư 失thất 有hữu 九cửu 品phẩm 。 地địa 地địa 德đức 亦diệc 爾nhĩ 。 釋thích 曰viết 。 如như 欲dục 界giới 中trung 所sở 說thuyết 有hữu 九cửu 品phẩm 惑hoặc 。 於ư 色sắc 無vô 色sắc 。 界giới 地địa 地địa 乃nãi 至chí 有Hữu 頂Đảnh 。 應ưng 知tri 各các 有hữu 九cửu 品phẩm 惑hoặc 。 如như 惑hoặc 德đức 亦diệc 爾nhĩ 。 為vi 對đối 治trị 此thử 失thất 。 名danh 無vô 間gian 道đạo 及cập 解giải 脫thoát 道đạo 。 地địa 地địa 各các 有hữu 九cửu 九cửu 品phẩm 。 云vân 何hà 如như 此thử 。 偈kệ 曰viết 。 軟nhuyễn 中trung 上thượng 三tam 品phẩm 。 更cánh 軟nhuyễn 等đẳng 差sai 別biệt 。 釋thích 曰viết 。 根căn 本bổn 有hữu 軟nhuyễn 中trung 上thượng 三tam 品phẩm 分phân 別biệt 。 一nhất 一nhất 品phẩm 更cánh 有hữu 軟nhuyễn 中trung 上thượng 三tam 品phẩm 差sai 別biệt 故cố 。 安an 立lập 成thành 九cửu 品phẩm 。 此thử 云vân 何hà 有hữu 。 軟nhuyễn 軟nhuyễn 品phẩm 軟nhuyễn 中trung 品phẩm 軟nhuyễn 上thượng 品phẩm 。 有hữu 中trung 軟nhuyễn 品phẩm 中trung 中trung 品phẩm 中trung 上thượng 品phẩm 。 有hữu 上thượng 軟nhuyễn 品phẩm 上thượng 中trung 品phẩm 上thượng 上thượng 品phẩm 。 此thử 中trung 由do 軟nhuyễn 軟nhuyễn 品phẩm 道đạo 。 上thượng 上thượng 品phẩm 惑hoặc 滅diệt 。 乃nãi 至chí 由do 上thượng 上thượng 品phẩm 道đạo 軟nhuyễn 軟nhuyễn 品phẩm 惑hoặc 滅diệt 何hà 以dĩ 故cố 。 從tùng 初sơ 上thượng 上thượng 品phẩm 道Đạo 品Phẩm 不bất 得đắc 生sanh 故cố 。 於ư 已dĩ 生sanh 上thượng 上thượng 品phẩm 道Đạo 人Nhân 。 相tương 續tục 中trung 上thượng 上thượng 品phẩm 惑hoặc 已dĩ 無vô 故cố 。 譬thí 如như 浣hoán 衣y 。 先tiên 除trừ 麁thô 塵trần 垢cấu 後hậu 方phương 除trừ 細tế 。 又hựu 如như 麁thô 闇ám 由do 微vi 細tế 光quang 滅diệt 。 微vi 細tế 闇ám 由do 大đại 光quang 滅diệt 。 道đạo 惑hoặc 亦diệc 爾nhĩ 。

何hà 以dĩ 故cố 。 白bạch 法Pháp 勢thế 力lực 強cường/cưỡng 故cố 。 黑hắc 法pháp 勢thế 力lực 弱nhược 故cố 。 是thị 故cố 由do 一nhất 剎sát 那na 生sanh 軟nhuyễn 軟nhuyễn 聖thánh 道Đạo 。 無vô 始thỉ 生sanh 死tử 。 輪luân 轉chuyển 所sở 增tăng 益ích 。 成thành 上thượng 上thượng 品phẩm 諸chư 惑hoặc 皆giai 得đắc 滅diệt 離ly 。 譬thí 如như 久cửu 時thời 增tăng 長trưởng 三tam 病bệnh 。 以dĩ 一nhất 兩lưỡng 三tam 角giác 根căn 散tán 即tức 能năng 牽khiên 滅diệt 。 譬thí 如như 一nhất 剎sát 那na 小tiểu 燈đăng 。 能năng 破phá 壞hoại 久cửu 時thời 大đại 闇ám 。 如như 此thử 於ư 一nhất 切thiết 九cửu 品phẩm 惑hoặc 中trung 。 偈kệ 曰viết 。 未vị 滅diệt 修tu 惑hoặc 品phẩm 。 住trụ 果quả 七thất 生sanh 竟cánh 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 已dĩ 住trụ 果quả 。 未vị 滅diệt 一nhất 品phẩm 修tu 道Đạo 所sở 滅diệt 惑hoặc 。 說thuyết 此thử 人nhân 名danh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 唯duy 能năng 作tác 七thất 生sanh 故cố 。 說thuyết 七thất 生sanh 勝thắng 此thử 一nhất 切thiết 後hậu 。

何hà 以dĩ 故cố 。 非phi 一nhất 切thiết 皆giai 作tác 七thất 生sanh 故cố 。 故cố 經kinh 中trung 說thuyết 七thất 生sanh 為vi 勝thắng 。 七thất 反phản 受thọ 生sanh 是thị 彼bỉ 圓viên 滿mãn 生sanh 。

何hà 以dĩ 故cố 。 勝thắng 言ngôn 者giả 極cực 為vi 義nghĩa 。 道đạo 者giả 謂vị 向hướng 涅Niết 槃Bàn 流lưu 。 由do 此thử 道Đạo 行hạnh 至chí 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 是thị 人nhân 已dĩ 至chí 此thử 流lưu 故cố 。 說thuyết 名danh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 云vân 何hà 至chí 流lưu 。 若nhược 由do 得đắc 初sơ 道đạo 故cố 名danh 至chí 流lưu 。 第đệ 八bát 亦diệc 應ưng 成thành 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 若nhược 由do 得đắc 初sơ 果quả 故cố 名danh 至chí 流lưu 。 多đa 滅diệt 修tu 惑hoặc 人nhân 。 及cập 已dĩ 滅diệt 九cửu 品phẩm 惑hoặc 人nhân 。 亦diệc 應ưng 成thành 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 約ước 得đắc 一nhất 切thiết 果quả 人nhân 。 由do 得đắc 第đệ 一nhất 果Quả 。 立lập 為vi 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 何hà 因nhân 得đắc 初sơ 果quả 立lập 。 名danh 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 不bất 立lập 第đệ 八bát 。 由do 得đắc 向hướng 果quả 道đạo 故cố 。 由do 得đắc 見kiến 修tu 二nhị 道đạo 故cố 。 由do 對đối 證chứng 具cụ 足túc 流lưu 故cố 。 於ư 道đạo 類loại 智trí 中trung 。 是thị 故cố 此thử 人nhân 。 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 名danh 。 向hướng 人nhân 則tắc 非phi 。 此thử 人nhân 於ư 人nhân 道đạo 中trung 。 作tác 七thất 生sanh 有hữu 及cập 七thất 中trung 有hữu 於ư 天thiên 道đạo 亦diệc 爾nhĩ 。 此thử 人nhân 受thọ 二nhị 十thập 八bát 生sanh 。 云vân 何hà 說thuyết 七thất 生sanh 為vi 勝thắng 。 由do 七thất 平bình 等đẳng 故cố 。 故cố 說thuyết 七thất 生sanh 為vi 勝thắng 。 譬thí 如như 七thất 處xứ 勝thắng 智trí 及cập 七thất 葉diệp 樹thụ 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 說thuyết 如như 此thử 。 若nhược 爾nhĩ 經kinh 中trung 云vân 何hà 說thuyết 。 具cụ 見kiến 人nhân 應ưng 生sanh 第đệ 八bát 有hữu 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 此thử 經Kinh 意ý 但đãn 約ước 一nhất 道đạo 。 若nhược 如như 文văn 分phân 別biệt 。 中trung 陰ấm 亦diệc 不bất 應ưng 有hữu 。 如như 此thử 上thượng 流lưu 人nhân 至chí 有hữu 頂đảnh 為vi 勝thắng 亦diệc 爾nhĩ 。 第đệ 八bát 生sanh 不bất 應ưng 有hữu 。 由do 約ước 欲dục 界giới 說thuyết 。 此thử 則tắc 無vô 失thất 。 此thử 中trung 何hà 證chứng 。 有hữu 經kinh 及cập 道Đạo 理lý 。 定định 以dĩ 何hà 證chứng 。 於ư 人nhân 天thiên 各các 有hữu 七thất 返phản 。 非phi 合hợp 二nhị 有hữu 七thất 返phản 。 經kinh 說thuyết 於ư 人nhân 天thiên 道đạo 。 唯duy 有hữu 七thất 返phản 。 云vân 何hà 得đắc 知tri 此thử 義nghĩa 。 七thất 返phản 人nhân 道đạo 。 七thất 返phản 天thiên 道đạo 。 由do 經kinh 言ngôn 。 七thất 返phản 於ư 人nhân 及cập 於ư 天thiên 。 迦ca 尸thi 比tỉ 部bộ 說thuyết 。 有hữu 各các 各các 語ngữ 。 謂vị 七thất 返phản 於ư 人nhân 。 七thất 返phản 於ư 天thiên 。 應ưng 同đồng 此thử 義nghĩa 。 若nhược 人nhân 於ư 人nhân 道đạo 。 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 後hậu 必tất 還hoàn 於ư 人nhân 道đạo 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 於ư 天thiên 道đạo 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 有hữu 何hà 因nhân 。 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 不bất 生sanh 第đệ 八bát 有hữu 。 由do 如như 此thử 量lượng 時thời 。 相tương 續tục 成thành 熟thục 故cố 。 道đạo 類loại 亦diệc 爾nhĩ 。 譬thí 如như 七thất 步bộ 毒độc 蛇xà 毒độc 。 又hựu 如như 第đệ 四tứ 日nhật 虐ngược 。

復phục 次thứ 由do 七thất 結kết 為vi 餘dư 故cố 。 下hạ 結kết 餘dư 二nhị 。 上thượng 結kết 具cụ 五ngũ 。 雖tuy 於ư 中trung 間gian 修tu 聖thánh 道Đạo 現hiện 前tiền 。 不bất 得đắc 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 七thất 生sanh 應ưng 受thọ 。 業nghiệp 勢thế 力lực 所sở 持trì 。 故cố 下hạ 上thượng 二nhị 業nghiệp 所sở 引dẫn 故cố 。 若nhược 諸chư 佛Phật 不bất 出xuất 世thế 。 在tại 家gia 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 已dĩ 。 必tất 不bất 住trụ 家gia 。 法pháp 爾nhĩ 必tất 得đắc 比Bỉ 丘Khâu 威uy 儀nghi 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 或hoặc 作tác 別biệt 道Đạo 人Nhân 威uy 儀nghi 。 云vân 何hà 此thử 人nhân 。 不bất 退thoái 善thiện 道đạo 為vi 法pháp 行hành 惡ác 道đạo 業nghiệp 無vô 增tăng 長trưởng 故cố 。 已dĩ 增tăng 長trưởng 能năng 生sanh 果quả 報báo 。 業nghiệp 於ư 生sanh 果quả 報báo 中trung 。 無vô 復phục 功công 能năng 故cố 。 由do 相tương 續tục 為vi 最tối 強cường 力lực 善thiện 根căn 所sở 鎮trấn 故cố 。 行hành 意ý 二nhị 清thanh 淨tịnh 故cố 。 若nhược 有hữu 定định 感cảm 惡ác 道đạo 業nghiệp 。 尚thượng 不bất 能năng 得đắc 忍nhẫn 善thiện 根căn 。 何hà 況huống 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 此thử 中trung 說thuyết 偈kệ 。

愚ngu 作tác 小tiểu 罪tội 生sanh 惡ác 道đạo 。 智trí 作tác 大đại 罪tội 離ly 惡ác 道đạo 。

如như 小tiểu 圓viên 鐵thiết 必tất 沈trầm 水thủy 。 大đại 鐵thiết 成thành 鉢bát 則tắc 得đắc 浮phù 。

經kinh 中trung 說thuyết 七thất 生sanh 為vi 勝thắng 。 作tác 苦khổ 後hậu 邊biên 。 何hà 者giả 為vi 苦khổ 邊biên 。 度độ 此thử 七thất 後hậu 無vô 復phục 有hữu 苦khổ 。 令linh 苦khổ 不bất 更cánh 相tương 續tục 。

復phục 次thứ 涅Niết 槃Bàn 名danh 苦khổ 後hậu 邊biên 。 云vân 何hà 作tác 涅Niết 槃Bàn 。 由do 能năng 除trừ 障chướng 涅Niết 槃Bàn 至chí 得đắc 故cố 。 譬thí 如như 人nhân 說thuyết 為vi 我ngã 作tác 空không 。 有hữu 餘dư 人nhân 七thất 生sanh 為vi 勝thắng 。 此thử 亦diệc 不bất 定định 。 是thị 故cố 不bất 說thuyết 。 如như 此thử 未vị 滅diệt 修tu 惑hoặc 住trụ 果quả 人nhân 。 說thuyết 名danh 七thất 生sanh 為vi 勝thắng 。 偈kệ 曰viết 。 若nhược 滅diệt 三tam 四tứ 品phẩm 。 二nhị 三tam 生sanh 家gia 家gia 。 釋thích 曰viết 。 是thị 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 人nhân 。 由do 三tam 因nhân 緣duyên 。 轉chuyển 成thành 家gia 家gia 。 一nhất 由do 滅diệt 惑hoặc 故cố 。 成thành 三tam 四tứ 品phẩm 惑hoặc 滅diệt 故cố 。 二nhị 由do 得đắc 惑hoặc 對đối 治trị 無vô 流lưu 根căn 故cố 。 三tam 由do 生sanh 二nhị 三tam 生sanh 為vi 餘dư 故cố 。 於ư 偈kệ 中trung 但đãn 顯hiển 二nhị 因nhân 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 人nhân 。 後hậu 得đắc 滅diệt 時thời 。 得đắc 惑hoặc 對đối 治trị 。 無vô 流lưu 根căn 義nghĩa 。 不bất 由do 說thuyết 成thành 故cố 。 是thị 生sanh 有hữu 時thời 最tối 少thiểu 。 過quá 此thử 不bất 應ưng 生sanh 故cố 。 是thị 故cố 但đãn 說thuyết 生sanh 。 云vân 何hà 不bất 立lập 由do 滅diệt 第đệ 五ngũ 品phẩm 。 五ngũ 品phẩm 滅diệt 時thời 第đệ 六lục 品phẩm 必tất 定định 滅diệt 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 非phi 一nhất 品phẩm 惑hoặc 能năng 障chướng 觀quán 行hành 人nhân 所sở 應ưng 得đắc 果quả 。 如như 於ư 一nhất 間gian 人nhân 不bất 度độ 界giới 故cố 。 是thị 家gia 家gia 人nhân 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 天thiên 家gia 家gia 。 若nhược 人nhân 生sanh 於ư 天thiên 。 往vãng 二nhị 三tam 家gia 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 或hoặc 於ư 此thử 天thiên 。 或hoặc 於ư 彼bỉ 天thiên 。 二nhị 人nhân 家gia 家gia 。 於ư 人nhân 道đạo 亦diệc 爾nhĩ 。 或hoặc 於ư 此thử 洲châu 。 或hoặc 於ư 彼bỉ 洲châu 。

復phục 次thứ 此thử 得đắc 初sơ 果quả 人nhân 偈kệ 曰viết 。 已dĩ 滅diệt 至chí 五ngũ 品phẩm 。 是thị 向hướng 第đệ 二nhị 果quả 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 得đắc 果quả 已dĩ 。 已dĩ 滅diệt 修tu 惑hoặc 一nhất 品phẩm 。 乃nãi 至chí 五ngũ 品phẩm 心tâm 。 正chánh 在tại 第đệ 六lục 品phẩm 。 應ưng 知tri 此thử 人nhân 向hướng 第đệ 二nhị 果quả 。 偈kệ 曰viết 。 已dĩ 滅diệt 第đệ 六lục 品phẩm 。 則tắc 成thành 斯Tư 陀Đà 含Hàm 。 釋thích 曰viết 。 此thử 得đắc 果quả 人nhân 已dĩ 滅diệt 第đệ 六lục 品phẩm 。 心tâm 正chánh 在tại 第đệ 七thất 品phẩm 。 說thuyết 名danh 至chí 第đệ 二nhị 果quả 。 由do 一nhất 往vãng 生sanh 天thiên 。 更cánh 一nhất 來lai 生sanh 人nhân 故cố 。 說thuyết 名danh 斯Tư 陀Đà 含Hàm 。 過quá 此thử 無vô 生sanh 故cố 。 欲dục 瞋sân 癡si 三tam 品phẩm 。 惑hoặc 薄bạc 弱nhược 故cố 。 今kim 唯duy 軟nhuyễn 品phẩm 為vi 餘dư 故cố 。 是thị 得đắc 果quả 人nhân 。 偈kệ 曰viết 。 已dĩ 滅diệt 七thất 八bát 品phẩm 。 一nhất 生sanh 名danh 一nhất 間gian 。 則tắc 向hướng 第đệ 三tam 果quả 。 釋thích 曰viết 。 由do 三tam 種chủng 因nhân 緣duyên 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 人nhân 。 轉chuyển 成thành 一nhất 間gian 人nhân 。 一nhất 由do 七thất 八bát 品phẩm 惑hoặc 滅diệt 故cố 。 二nhị 由do 得đắc 惑hoặc 對đối 治trị 無vô 流lưu 根căn 故cố 。 三tam 由do 一nhất 生sanh 為vi 餘dư 故cố 。 云vân 何hà 一nhất 品phẩm 惑hoặc 能năng 障chướng 此thử 人nhân 。 阿A 那Na 含Hàm 果Quả 。 由do 此thử 人nhân 應ưng 度độ 下hạ 界giới 故cố 。 如như 前tiền 所sở 說thuyết 。 於ư 三tam 位vị 中trung 。 三tam 種chủng 業nghiệp 起khởi 為vi 障chướng 。 如như 業nghiệp 能năng 障chướng 。 應ưng 知tri 惑hoặc 亦diệc 爾nhĩ 。 由do 應ưng 度độ 業nghiệp 果quả 報báo 果quả 及cập 等đẳng 流lưu 果quả 地địa 故cố 。 故cố 惑hoặc 業nghiệp 皆giai 為vi 障chướng 。 間gian 者giả 障chướng 義nghĩa 。 此thử 障chướng 唯duy 一nhất 。 在tại 唯duy 一nhất 生sanh 障chướng 此thử 人nhân 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 唯duy 一nhất 惑hoặc 障chướng 此thử 人nhân 得đắc 阿A 那Na 含Hàm 果Quả 故cố 。 故cố 名danh 一nhất 間gian 。 滅diệt 七thất 八bát 品phẩm 。 其kỳ 義nghĩa 如như 此thử 。 若nhược 未vị 入nhập 四Tứ 諦Đế 觀quán 前tiền 。 已dĩ 滅diệt 第đệ 三tam 四tứ 七thất 八bát 品phẩm 惑hoặc 。 後hậu 方phương 證chứng 果Quả 。 不bất 成thành 家gia 家gia 。 亦diệc 非phi 一nhất 間gian 。 乃nãi 至chí 由do 果quả 勝thắng 道đạo 未vị 現hiện 前tiền 起khởi 。 偈kệ 曰viết 。 滅diệt 九cửu 阿A 那Na 含Hàm 。 釋thích 曰viết 。 得đắc 果quả 人nhân 由do 滅diệt 第đệ 九cửu 品phẩm 惑hoặc 。 應ưng 知tri 名danh 阿A 那Na 含Hàm 。 於ư 欲dục 界giới 不bất 更cánh 來lai 故cố 。 由do 五ngũ 下hạ 分phần/phân 結kết 惑hoặc 滅diệt 盡tận 故cố 。 此thử 五ngũ 滅diệt 由do 合hợp 數số 故cố 說thuyết 。

何hà 以dĩ 故cố 。 於ư 前tiền 必tất 已dĩ 滅diệt 三tam 。 後hậu 滅diệt 二nhị 故cố 。 偈kệ 曰viết 。 此thử 中trung 生sanh 有hữu 行hành 。 無vô 行hành 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 上thượng 流lưu 。 釋thích 曰viết 。 此thử 人nhân 於ư 中trung 間gian 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 說thuyết 名danh 中trung 滅diệt 。 如như 此thử 已dĩ 生sanh 。 即tức 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 故cố 名danh 生sanh 滅diệt 。 不bất 由do 行hành 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 由do 行hành 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 義nghĩa 應ưng 知tri 。 此thử 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 有hữu 五ngũ 種chủng 。 中trung 間gian 滅diệt 者giả 。 於ư 中trung 陰ấm 般bát 涅Niết 槃Bàn 生sanh 滅diệt 者giả 唯duy 已dĩ 生sanh 。 不bất 久cửu 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 由do 熟thục 修tu 運vận 載tái 道đạo 故cố 。 此thử 滅diệt 由do 有Hữu 餘Dư 涅Niết 槃Bàn 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 具cụ 二nhị 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 此thử 人nhân 於ư 捨xả 命mạng 無vô 自tự 在tại 故cố 。 彼bỉ 說thuyết 有hữu 行hành 滅diệt 者giả 。 若nhược 人nhân 受thọ 生sanh 已dĩ 。 於ư 修tu 不bất 息tức 加gia 行hành 。 由do 多đa 功công 用dụng 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 恆hằng 修tu 習tập 運vận 載tái 道đạo 故cố 。 無vô 行hành 滅diệt 者giả 。 不bất 由do 多đa 功công 用dụng 。 後hậu 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 尊tôn 重trọng 修tu 運vận 載tái 道đạo 故cố 。 餘dư 師sư 說thuyết 。 由do 有hữu 為vi 無vô 為vi 。 道đạo 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 由do 太thái 甚thậm 過quá 失thất 故cố 於ư 經kinh 中trung 先tiên 說thuyết 非phi 行hành 滅diệt 。 後hậu 說thuyết 行hành 滅diệt 。 如như 此thử 次thứ 第đệ 。 與dữ 理lý 相tương 應ứng 。 運vận 載tái 非phi 運vận 載tái 道đạo 。 由do 熟thục 修tu 不bất 熟thục 修tu 所sở 成thành 故cố 。 是thị 故cố 滅diệt 不bất 由do 功công 用dụng 得đắc 。 由do 功công 用dụng 得đắc 。 生sanh 滅diệt 者giả 。 最tối 能năng 運vận 載tái 道đạo 及cập 最tối 上thượng 品phẩm 道đạo 。 諸chư 惑hoặc 最tối 軟nhuyễn 品phẩm 。 上thượng 流lưu 者giả 。 往vãng 上thượng 受thọ 生sanh 。 是thị 受thọ 生sanh 處xứ 。 於ư 中trung 不bất 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 流lưu 者giả 行hành 義nghĩa 。 偈kệ 曰viết 。 此thử 於ư 定định 。 雜tạp 修tu 行hành 無vô 下hạ 。 釋thích 曰viết 。 是thị 上thượng 流lưu 人nhân 。 由do 因nhân 果quả 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 由do 因nhân 由do 果quả 由do 因nhân 者giả 。 有hữu 雜tạp 修tu 定định 不bất 雜tạp 修tu 定định 為vi 因nhân 故cố 。 由do 果quả 者giả 。 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 為vi 勝thắng 。 有hữu 頂đảnh 為vi 勝thắng 故cố 。 此thử 中trung 若nhược 人nhân 雜tạp 修tu 定định 為vi 因nhân 。 則tắc 往vãng 生sanh 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 。 於ư 彼bỉ 般Bát 涅Niết 槃Bàn 。 偈kệ 曰viết 。 超siêu 出xuất 半bán 超siêu 出xuất 。 遍biến 退thoái 。 釋thích 曰viết 。 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 為vi 勝thắng 。 上thượng 流lưu 人nhân 有hữu 三tam 種chủng 由do 超siêu 出xuất 等đẳng 差sai 別biệt 故cố 。 此thử 中trung 超siêu 出xuất 者giả 。 於ư 欲dục 界giới 雜tạp 修tu 定định 。 已dĩ 退thoái 上thượng 三tam 定định 。 由do 噉đạm 初sơ 定định 味vị 。 捨xả 命mạng 生sanh 梵Phạm 眾chúng 天thiên 。 由do 隨tùy 宿túc 世thế 串xuyến 修tu 故cố 。 於ư 中trung 更cánh 雜tạp 修tu 第đệ 四tứ 定định 。 從tùng 彼bỉ 捨xả 命mạng 。 生sanh 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 。 此thử 人nhân 於ư 中trung 間gian 沒một 上thượng 出xuất 。 是thị 名danh 超siêu 出xuất 。 半bán 超siêu 出xuất 者giả 。 從tùng 初sơ 定định 生sanh 淨tịnh 居cư 已dĩ 。 乃nãi 至chí 超siêu 一nhất 別biệt 處xứ 。 方phương 生sanh 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 。 聖thánh 人nhân 必tất 不bất 生sanh 大đại 梵Phạm 處xứ 。 由do 是thị 僻tích 見kiến 處xứ 故cố 。 於ư 一nhất 切thiết 一nhất 生sanh 故cố 。 遍biến 退thoái 者giả 。 若nhược 人nhân 行hành 於ư 一nhất 切thiết 處xứ 。 後hậu 入nhập 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 。 無vô 時thời 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 。 是thị 所sở 生sanh 處xứ 。 更cánh 受thọ 第đệ 二nhị 生sanh 。 由do 行hành 增tăng 勝thắng 故cố 。 若nhược 爾nhĩ 此thử 人nhân 阿A 那Na 含Hàm 義nghĩa 。 則tắc 得đắc 圓viên 滿mãn 。 於ư 已dĩ 生sanh 處xứ 。 一nhất 向hướng 不bất 更cánh 來lai 故cố 。 如như 此thử 雜tạp 修tu 定định 。 應ưng 知tri 行hành 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 。

復phục 次thứ 偈kệ 曰viết 。 餘dư 行hành 頂đảnh 。 釋thích 曰viết 。 非phi 雜tạp 修tu 定định 上thượng 流lưu 人nhân 以dĩ 有hữu 頂đảnh 為vi 勝thắng 。

何hà 以dĩ 故cố 。 此thử 人nhân 隨tùy 定định 定định 品phẩm 起khởi 噉đạm 味vị 心tâm 。 生sanh 一nhất 切thiết 處xứ 已dĩ 。 唯duy 不bất 入nhập 五ngũ 淨tịnh 居cư 天thiên 。 由do 次thứ 第đệ 受thọ 三tam 無vô 色sắc 處xứ 生sanh 。 後hậu 往vãng 生sanh 有hữu 頂đảnh 皆giai 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 是thị 奢Xa 摩Ma 他Tha 行hành 人nhân 。 前tiền 是thị 毘Tỳ 鉢Bát 舍Xá 那Na 行hành 人nhân 。 上thượng 流lưu 人nhân 於ư 中trung 間gian 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 我ngã 見kiến 此thử 義nghĩa 不bất 違vi 理lý 。 而nhi 說thuyết 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 及cập 有hữu 頂đảnh 勝thắng 者giả 。 過quá 此thử 無vô 行hành 處xứ 故cố 。 譬thí 如như 說thuyết 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 七thất 生sanh 為vi 勝thắng 。 如như 此thử 五ngũ 人nhân 。 皆giai 是thị 行hành 色sắc 界giới 阿A 那Na 含Hàm 。 偈kệ 曰viết 。 行hành 無vô 色sắc 餘dư 四tứ 。 釋thích 曰viết 。 有hữu 別biệt 阿A 那Na 含Hàm 。 行hành 於ư 無vô 色sắc 界giới 。 若nhược 已dĩ 離ly 欲dục 色sắc 界giới 。 捨xả 色sắc 界giới 生sanh 。 受thọ 無vô 色sắc 界giới 生sanh 。 此thử 人nhân 復phục 有hữu 四tứ 種chủng 。 由do 生sanh 滅diệt 等đẳng 差sai 別biệt 故cố 。 如như 此thử 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 。 合hợp 成thành 六lục 人nhân 。 偈kệ 曰viết 。 欲dục 界giới 滅diệt 復phục 別biệt 。 釋thích 曰viết 。 有hữu 餘dư 阿A 那Na 含Hàm 。 於ư 今kim 生sanh 即tức 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 此thử 名danh 現hiện 法pháp 般bát 涅Niết 槃Bàn 。 是thị 名danh 第đệ 七thất 。 偈kệ 曰viết 。 三tam 人nhân 更cánh 分phần/phân 三tam 。 應ưng 知tri 九cửu 色sắc 行hành 。 釋thích 曰viết 。

復phục 次thứ 三tam 種chủng 阿A 那Na 含Hàm 。 各các 有hữu 三tam 差sai 別biệt 故cố 。 是thị 故cố 行hành 色sắc 界giới 阿A 那Na 含Hàm 有hữu 九cửu 人nhân 。 三tam 種chủng 者giả 。 謂vị 中trung 滅diệt 生sanh 滅diệt 上thượng 流lưu 。 云vân 何hà 各các 三tam 差sai 別biệt 。 中trung 滅diệt 者giả 。 速tốc 疾tật 非phi 速tốc 疾tật 久cửu 時thời 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 由do 三tam 鐵thiết 星tinh 譬thí 。 所sở 分phân 別biệt 故cố 。 生sanh 滅diệt 者giả 。 生sanh 無vô 行hành 有hữu 行hành 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。

何hà 以dĩ 故cố 。 此thử 三tam 同đồng 受thọ 生sanh 已dĩ 。 後hậu 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 是thị 故cố 三tam 人nhân 同đồng 稱xưng 生sanh 滅diệt 。 上thượng 流lưu 者giả 。 超siêu 出xuất 等đẳng 差sai 別biệt 故cố 。 故cố 成thành 三tam 人nhân 。 一nhất 切thiết 三tam 速tốc 疾tật 非phi 速tốc 疾tật 久cửu 時thời 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 是thị 故cố 更cánh 互hỗ 有hữu 差sai 別biệt 。 偈kệ 曰viết 。 復phục 彼bỉ 人nhân 差sai 別biệt 。 業nghiệp 惑hoặc 根căn 異dị 故cố 。 釋thích 曰viết 。 此thử 三tam 種chủng 九cửu 種chủng 。 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 。 由do 業nghiệp 惑hoặc 根căn 差sai 別biệt 故cố 。 彼bỉ 有hữu 差sai 別biệt 。 此thử 三tam 人nhân 有hữu 報báo 生sanh 報báo 後hậu 報báo 。 差sai 別biệt 業nghiệp 故cố 。

復phục 次thứ 於ư 彼bỉ 相tương 續tục 。 軟nhuyễn 中trung 上thượng 惑hoặc 數sác 數sác 行hành 差sai 別biệt 故cố 。

復phục 次thứ 此thử 三tam 人nhân 。 各các 有hữu 上thượng 中trung 軟nhuyễn 根căn 差sai 別biệt 故cố 。 是thị 故cố 此thử 三tam 人nhân 。 如như 理lý 各các 有hữu 差sai 別biệt 。 是thị 前tiền 二nhị 三tam 。 由do 惑hoặc 由do 根căn 差sai 別biệt 故cố 有hữu 異dị 。 後hậu 三tam 由do 後hậu 報báo 業nghiệp 差sai 別biệt 故cố 有hữu 異dị 。 此thử 九cửu 人nhân 由do 九cửu 種chủng 業nghiệp 惑hoặc 根căn 故cố 。 是thị 故cố 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 成thành 九cửu 種chủng 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 經kinh 中trung 。 說thuyết 有hữu 七thất 種chủng 賢hiền 聖thánh 人nhân 行hành 。 偈kệ 曰viết 。 上thượng 流lưu 非phi 差sai 別biệt 。 說thuyết 七thất 賢hiền 聖thánh 行hành 。 釋thích 曰viết 。 上thượng 流lưu 為vi 法pháp 故cố 名danh 上thượng 流lưu 。 由do 說thuyết 此thử 人nhân 。 無vô 分phân 別biệt 故cố 。 經kinh 中trung 說thuyết 七thất 賢hiền 聖thánh 行hành 。 云vân 何hà 依y 如như 此thử 上thượng 流lưu 行hành 。 說thuyết 為vi 七thất 賢hiền 聖thánh 行hành 。 不bất 說thuyết 餘dư 有hữu 學học 人nhân 行hành 。 唯duy 此thử 人nhân 於ư 餘dư 地địa 有hữu 行hành 。 餘dư 人nhân 則tắc 不bất 有hữu 。 此thử 人nhân 但đãn 行hành 善thiện 業nghiệp 。 不bất 行hành 不bất 善thiện 業nghiệp 。 若nhược 人nhân 行hành 此thử 行hành 。 唯duy 往vãng 不bất 來lai 。 如như 所sở 說thuyết 三tam 義nghĩa 。 於ư 餘dư 聖thánh 人nhân 皆giai 無vô 。 是thị 故cố 偈kệ 曰viết 。 善thiện 惡ác 行hành 不bất 行hành 。 由do 往vãng 不bất 更cánh 還hoàn 。 釋thích 曰viết 。 故cố 於ư 上thượng 流lưu 立lập 七thất 賢hiền 聖thánh 行hành 。 於ư 餘dư 不bất 立lập 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 經kinh 中trung 說thuyết 。 何hà 者giả 為vi 賢hiền 聖thánh 人nhân 。 有hữu 學học 人nhân 與dữ 。 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。 廣quảng 說thuyết 如như 經kinh 。 於ư 餘dư 人nhân 亦diệc 有hữu 賢hiền 聖thánh 義nghĩa 。 此thử 由do 別biệt 意ý 說thuyết 有hữu 。 謂vị 永vĩnh 至chí 得đắc 不bất 作tác 五ngũ 種chủng 惡ác 護hộ 。 又hựu 已dĩ 多đa 滅diệt 惡ác 性tánh 惑hoặc 故cố 。 若nhược 不bất 由do 別biệt 意ý 立lập 賢hiền 聖thánh 人nhân 義nghĩa 。 彼bỉ 人nhân 是thị 此thử 論luận 說thuyết 。

復phục 次thứ 已dĩ 轉chuyển 生sanh 阿A 那Na 含Hàm 。 為vi 有hữu 如như 此thử 差sai 別biệt 不phủ 。 不bất 有hữu 。 由do 此thử 義nghĩa 偈kệ 曰viết 。 欲dục 界giới 轉chuyển 生sanh 聖thánh 不bất 往vãng 生sanh 餘dư 界giới 。 釋thích 曰viết 。 於ư 欲dục 界giới 中trung 。 已dĩ 轉chuyển 別biệt 生sanh 聖thánh 人nhân 必tất 不bất 得đắc 往vãng 生sanh 餘dư 界giới 。

何hà 以dĩ 故cố 。 若nhược 至chí 阿A 那Na 含Hàm 。 於ư 此thử 生sanh 必tất 定định 。 般Bát 涅Niết 槃Bàn 故cố 。 於ư 色sắc 界giới 中trung 。 若nhược 轉chuyển 生sanh 聖thánh 人nhân 。 有hữu 時thời 入nhập 無vô 色sắc 界giới 。 若nhược 上thượng 流lưu 有hữu 頂đảnh 為vi 勝thắng 。 若nhược 爾nhĩ 云vân 何hà 。 天thiên 帝Đế 釋Thích 說thuyết 。 是thị 所sở 聞văn 天thiên 名danh 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 。 世Thế 尊Tôn 弟đệ 子tử 。 於ư 我ngã 邊biên 沒một 往vãng 彼bỉ 受thọ 生sanh 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 說thuyết 。 由do 不bất 解giải 阿a 毘tỳ 達đạt 磨ma 藏tạng 。 故cố 說thuyết 此thử 言ngôn 。 云vân 何hà 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 不bất 遮già 此thử 言ngôn 。 為vi 隨tùy 順thuận 帝Đế 釋Thích 喜hỷ 心tâm 。 是thị 故cố 不bất 遮già 偈kệ 曰viết 。 此thử 及cập 上thượng 生sanh 人nhân 。 無vô 練luyện 根căn 并tinh 退thoái 。 釋thích 曰viết 。 此thử 者giả 是thị 於ư 欲dục 界giới 轉chuyển 生sanh 聖thánh 人nhân 。 及cập 有hữu 別biệt 聖thánh 人nhân 。 往vãng 上thượng 界giới 受thọ 生sanh 。 此thử 等đẳng 人nhân 無vô 練luyện 根căn 修tu 行hành 。 又hựu 無vô 因nhân 緣duyên 得đắc 退thoái 。 云vân 何hà 不bất 許hứa 欲dục 界giới 轉chuyển 生sanh 人nhân 。 及cập 往vãng 生sanh 色sắc 無vô 色sắc 界giới 。 人nhân 練luyện 根căn 及cập 退thoái 事sự 。 由do 轉chuyển 別biệt 生sanh 宿túc 住trụ 故cố 。 根căn 漸tiệm 成thành 熟thục 。 得đắc 勝thắng 類loại 依y 止chỉ 。 由do 此thử 二nhị 義nghĩa 。 無vô 練luyện 根căn 及cập 退thoái 事sự 。

復phục 次thứ 未vị 得đắc 離ly 欲dục 有hữu 學học 人nhân 。 云vân 何hà 不bất 成thành 中trung 滅diệt 。 由do 道đạo 未vị 成thành 熟thục 故cố 。 由do 思tư 不bất 即tức 現hiện 前tiền 故cố 。 隨tùy 眠miên 惑hoặc 非phi 劣liệt 品phẩm 故cố 。 欲dục 界giới 難nan 出xuất 離ly 故cố 。 毘tỳ 婆bà 沙sa 師sư 說thuyết 如như 此thử 。 此thử 人nhân 所sở 應ứng 作tác 事sự 甚thậm 多đa 。 一nhất 應ưng 滅diệt 惡ác 無vô 記ký 性tánh 煩phiền 惱não 。 二nhị 應ưng 至chí 得đắc 第đệ 二nhị 第đệ 三tam 沙Sa 門Môn 果quả 。 三tam 應ưng 出xuất 離ly 三tam 界giới 。 若nhược 在tại 中trung 陰ấm 不bất 能năng 成thành 就tựu 如như 此thử 事sự 。 於ư 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 若nhược 修tu 雜tạp 定định 。 此thử 人nhân 必tất 生sanh 阿a 迦ca 尼ni 師sư 吒tra 天thiên 。 此thử 中trung 何hà 定định 應ưng 先tiên 雜tạp 修tu 。 偈kệ 曰viết 。 先tiên 雜tạp 修tu 後hậu 定định 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 欲dục 雜tạp 修tu 諸chư 定định 。 必tất 先tiên 雜tạp 修tu 第đệ 四tứ 定định 。

何hà 以dĩ 故cố 。 此thử 定định 隨tùy 一nhất 切thiết 事sự 一nhất 切thiết 樂nhạo/nhạc/lạc 行hành 中trung 最tối 勝thắng 故cố 。 若nhược 雜tạp 修tu 必tất 由do 如như 此thử 方phương 便tiện 。 或hoặc 阿A 羅La 漢Hán 人nhân 。 或hoặc 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 。 先tiên 修tu 習tập 與dữ 多đa 相tương 續tục 相tương 應ứng 無vô 流lưu 第đệ 四tứ 定định 。 出xuất 此thử 觀quán 已dĩ 。 次thứ 修tu 習tập 與dữ 多đa 相tương 續tục 相tương 應ứng 有hữu 流lưu 第đệ 四tứ 定định 。 出xuất 此thử 觀quán 已dĩ 。 更cánh 入nhập 無vô 流lưu 第đệ 四tứ 定định 。 由do 此thử 次thứ 第đệ 漸tiệm 漸tiệm 。 減giảm 無vô 流lưu 有hữu 流lưu 相tương 續tục 。 乃nãi 至chí 二nhị 剎sát 那na 入nhập 無vô 流lưu 觀quán 。 二nhị 剎sát 那na 入nhập 有hữu 流lưu 觀quán 。 更cánh 二nhị 剎sát 那na 入nhập 無vô 流lưu 觀quán 。 此thử 名danh 雜tạp 修tu 定định 加gia 行hành 。 偈kệ 曰viết 。 成thành 由do 一nhất 念niệm 雜tạp 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 人nhân 無vô 流lưu 剎sát 那na 後hậu 。 無vô 間gian 現hiện 前tiền 修tu 有hữu 流lưu 。 有hữu 流lưu 剎sát 那na 後hậu 。 無vô 間gian 現hiện 前tiền 修tu 無vô 流lưu 。 如như 此thử 有hữu 流lưu 剎sát 那na 。 由do 二nhị 無vô 流lưu 剎sát 那na 雜tạp 故cố 。 此thử 雜tạp 修tu 得đắc 成thành 。 前tiền 二nhị 剎sát 那na 似tự 無vô 間gian 道đạo 。 第đệ 三tam 剎sát 那na 似tự 解giải 脫thoát 道đạo 。 如như 此thử 方phương 便tiện 。 得đắc 雜tạp 修tu 第đệ 四tứ 定định 。 如như 此thử 雜tạp 修tu 第đệ 四tứ 定định 已dĩ 。 由do 此thử 功công 能năng 所sở 餘dư 諸chư 定định 皆giai 可khả 雜tạp 修tu 。 此thử 雜tạp 修tu 於ư 何hà 處xứ 成thành 。 於ư 欲dục 界giới 三tam 洲châu 。 先tiên 學học 雜tạp 修tu 得đắc 已dĩ 若nhược 退thoái 。 後hậu 於ư 色sắc 界giới 更cánh 雜tạp 修tu 。

復phục 次thứ 雜tạp 修tu 四tứ 定định 。 其kỳ 用dụng 云vân 何hà 。 偈kệ 曰viết 。 為vi 生sanh 及cập 遊du 戲hí 。 并tinh 怖bố 畏úy 惑hoặc 退thoái 。 釋thích 曰viết 。 由do 三tam 因nhân 緣duyên 。 聖thánh 人nhân 雜tạp 修tu 諸chư 定định 。 若nhược 利lợi 根căn 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 。 求cầu 得đắc 淨tịnh 居cư 天thiên 生sanh 。 為vi 於ư 現hiện 法pháp 安an 樂lạc 住trụ 。 若nhược 鈍độn 根căn 阿A 那Na 含Hàm 。 由do 怖bố 畏úy 諸chư 惑hoặc 。 欲dục 極cực 遠viễn 出xuất 離ly 。 噉đạm 味vị 相tương 應ứng 諸chư 定định 。 為vi 不bất 更cánh 退thoái 故cố 。 若nhược 阿A 羅La 漢Hán 人nhân 利lợi 根căn 。 為vi 於ư 現hiện 法pháp 安an 樂lạc 住trụ 。 若nhược 鈍độn 根căn 由do 怖bố 畏úy 諸chư 惑hoặc 。 求cầu 不bất 更cánh 退thoái 故cố 修tu 此thử 定định 。

復phục 次thứ 淨tịnh 居cư 天thiên 生sanh 云vân 何hà 唯duy 五ngũ 。 是thị 所sở 說thuyết 雜tạp 修tu 第đệ 四tứ 定định 。 偈kệ 曰viết 。 由do 雜tạp 修tu 五ngũ 品phẩm 。 淨tịnh 居cư 生sanh 有hữu 五ngũ 。 釋thích 曰viết 。 此thử 雜tạp 修tu 唯duy 有hữu 五ngũ 品phẩm 。 謂vị 軟nhuyễn 中trung 上thượng 上thượng 中trung 上thượng 上thượng 差sai 別biệt 故cố 。 第đệ 一nhất 番phiên 修tu 三tam 心tâm 令linh 現hiện 前tiền 。 謂vị 無vô 流lưu 有hữu 流lưu 無vô 流lưu 。 第đệ 二nhị 番phiên 六lục 心tâm 。 第đệ 三tam 番phiên 九cửu 心tâm 。 第đệ 四tứ 番phiên 十thập 二nhị 心tâm 。 第đệ 五ngũ 番phiên 十thập 五ngũ 心tâm 。 如như 此thử 十thập 五ngũ 修tu 。 以dĩ 五ngũ 淨tịnh 居cư 天thiên 為vi 果quả 。 於ư 中trung 隨tùy 一nhất 切thiết 有hữu 流lưu 故cố 得đắc 生sanh 彼bỉ 。 隨tùy 無vô 流lưu 不bất 得đắc 生sanh 下hạ 。 有hữu 餘dư 師sư 說thuyết 。 由do 信tín 等đẳng 諸chư 根căn 次thứ 第đệ 增tăng 上thượng 故cố 。 得đắc 生sanh 五ngũ 天thiên 。 偈kệ 曰viết 。 得đắc 滅diệt 定định 那na 含hàm 。 說thuyết 名danh 為vi 身thân 證chứng 。 釋thích 曰viết 。 滅diệt 至chí 得đắc 於ư 此thử 人nhân 有hữu 。 或hoặc 成thành 此thử 人nhân 。 故cố 說thuyết 得đắc 滅diệt 。 若nhược 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 。 得đắc 滅diệt 心tâm 定định 。 說thuyết 名danh 身thân 證chứng 。 由do 身thân 證chứng 似tự 涅Niết 槃Bàn 法pháp 故cố 。 云vân 何hà 由do 身thân 得đắc 證chứng 。 由do 心tâm 無vô 故cố 。 由do 依y 身thân 生sanh 故cố 。 於ư 餘dư 經kinh 說thuyết 有hữu 十thập 八bát 有hữu 學học 人nhân 。 彼bỉ 中trung 云vân 何hà 不bất 說thuyết 身thân 證chứng 。 由do 因nhân 緣duyên 無vô 故cố 。 無vô 何hà 因nhân 緣duyên 。 有hữu 三tam 種chủng 無vô 流lưu 學học 及cập 無vô 流lưu 學học 果quả 。 由do 此thử 二nhị 差sai 別biệt 故cố 。 安an 立lập 有hữu 學học 人nhân 差sai 別biệt 。 滅diệt 心tâm 定định 非phi 有Hữu 學Học 非phi 無Vô 學Học 果quả 亦diệc 爾nhĩ 。 是thị 故cố 由do 得đắc 此thử 定định 。 不bất 可khả 立lập 為vi 有hữu 學học 人nhân 差sai 別biệt 。 若nhược 如như 麁thô 分phân 別biệt 。 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 差sai 別biệt 。 應ưng 如như 前tiền 分phân 別biệt 。 若nhược 依y 細tế 分phân 別biệt 。 分phần 分phần 開khai 之chi 。 數số 成thành 多đa 千thiên 。 此thử 義nghĩa 云vân 何hà 。 中trung 滅diệt 人nhân 有hữu 三tam 。 由do 軟nhuyễn 中trung 上thượng 根căn 差sai 別biệt 。 由do 地địa 差sai 別biệt 成thành 四tứ 。 退thoái 法pháp 等đẳng 性tánh 差sai 別biệt 成thành 六lục 。 由do 別biệt 處xứ 差sai 別biệt 成thành 十thập 六lục 。 由do 地địa 離ly 欲dục 差sai 別biệt 成thành 三tam 十thập 六lục 。 於ư 欲dục 界giới 具cụ 縛phược 聖thánh 人nhân 。 乃nãi 至chí 於ư 第đệ 四tứ 定định 。 得đắc 八bát 品phẩm 離ly 欲dục 。 約ước 處xứ 性tánh 離ly 欲dục 根căn 差sai 別biệt 故cố 。 成thành 二nhị 千thiên 五ngũ 百bách 九cửu 十thập 二nhị 。 云vân 何hà 如như 此thử 。 於ư 一nhất 處xứ 有hữu 六lục 性tánh 。 性tánh 性tánh 各các 有hữu 九cửu 人nhân 。 從tùng 具cụ 縛phược 位vị 乃nãi 至chí 離ly 欲dục 。 八bát 品phẩm 惑hoặc 。 從tùng 自tự 所sở 得đắc 定định 。 六lục 九cửu 成thành 五ngũ 十thập 四tứ 。 十thập 六lục 五ngũ 十thập 四tứ 。 成thành 八bát 百bách 六lục 十thập 四tứ 。 次thứ 由do 根căn 差sai 別biệt 。 復phục 為vi 三tam 倍bội 。 若nhược 作tác 如như 此thử 計kế 。 於ư 下hạ 定định 得đắc 九cửu 品phẩm 離ly 欲dục 人nhân 。 此thử 人nhân 於ư 上thượng 地địa 說thuyết 為vi 具cụ 縛phược 。 若nhược 平bình 等đẳng 計kế 。 如như 中trung 滅diệt 乃nãi 至chí 上thượng 流lưu 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 合hợp 數số 一nhất 切thiết 人nhân 。 四tứ 十thập 減giảm 十thập 三tam 千thiên 阿A 那Na 含Hàm 偈kệ 曰viết 。 滅diệt 有hữu 頂đảnh 八bát 品phẩm 。 成thành 阿A 羅La 漢Hán 向hướng 。 釋thích 曰viết 。 阿A 那Na 含Hàm 義nghĩa 流lưu 至chí 此thử 。 阿A 那Na 含Hàm 人nhân 。 從tùng 於ư 初sơ 定định 離ly 欲dục 一nhất 品phẩm 惑hoặc 。 乃nãi 至chí 滅diệt 有hữu 頂đảnh 八bát 品phẩm 惑hoặc 。 此thử 人nhân 成thành 阿A 羅La 漢Hán 向hướng 。 偈kệ 曰viết 。 第đệ 九cửu 無vô 間gian 道đạo 。 釋thích 曰viết 。 能năng 滅diệt 有hữu 頂đảnh 第đệ 九cửu 品phẩm 惑hoặc 。 無vô 間gian 道đạo 中trung 。 此thử 人nhân 亦diệc 是thị 阿A 羅La 漢Hán 向hướng 。 偈kệ 曰viết 。 此thử 名danh 金kim 剛cang 定định 。 釋thích 曰viết 。 此thử 者giả 是thị 能năng 滅diệt 第đệ 九cửu 品phẩm 惑hoặc 無vô 間gian 道đạo 說thuyết 名danh 金kim 剛cang 譬thí 三Tam 摩Ma 提Đề 。 能năng 破phá 一nhất 切thiết 惑hoặc 。 無vô 惑hoặc 能năng 破phá 之chi 。 此thử 道đạo 不bất 破phá 一nhất 切thiết 惑hoặc 。 由do 已dĩ 破phá 故cố 。 能năng 破phá 一nhất 切thiết 惑hoặc 。 一nhất 切thiết 無vô 間gián 道đạo 中trung 。 最tối 上thượng 上thượng 品phẩm 故cố 。 餘dư 師sư 說thuyết 。 金kim 剛cang 譬thí 定định 。 有hữu 多đa 種chủng 差sai 別biệt 。 非phi 至chí 定định 所sở 攝nhiếp 。 緣duyên 有hữu 頂đảnh 苦khổ 集tập 為vi 境cảnh 。 苦khổ 集tập 類loại 智trí 行hành 相tương 應ứng 有hữu 八bát 。 滅diệt 道Đạo 法Pháp 智trí 行hành 相tương 應ứng 有hữu 八bát 。 滅diệt 類loại 智trí 行hành 相tương 應ứng 。 緣duyên 初sơ 定định 滅diệt 為vi 境cảnh 有hữu 四tứ 。 乃nãi 至chí 緣duyên 有hữu 頂đảnh 滅diệt 為vi 境cảnh 有hữu 四tứ 。 道đạo 類loại 智trí 行hành 相tương 應ứng 有hữu 四tứ 。 合hợp 緣duyên 一nhất 切thiết 類loại 智trí 品phẩm 為vi 境cảnh 故cố 。 此thử 金kim 剛cang 三Tam 摩Ma 提Đề 。 由do 智trí 行hành 境cảnh 界giới 差sai 別biệt 故cố 。 成thành 五ngũ 十thập 二nhị 金kim 剛cang 三Tam 摩Ma 提Đề 。 如như 非phi 至chí 定định 所sở 攝nhiếp 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 定định 所sở 攝nhiếp 亦diệc 爾nhĩ 。 空không 識thức 無vô 所sở 有hữu 無vô 邊biên 入nhập 所sở 攝nhiếp 。 如như 理lý 應ưng 知tri 。 有hữu 二nhị 十thập 八bát 二nhị 十thập 四tứ 二nhị 十thập 。 於ư 無vô 色sắc 界giới 。 所sở 依y 止chỉ 法pháp 智trí 。 及cập 緣duyên 下hạ 地địa 滅diệt 為vi 境cảnh 類loại 智trí 無vô 故cố 。 下hạ 地địa 對đối 治trị 道đạo 為vi 境cảnh 。 互hỗ 為vi 因nhân 故cố 。 有hữu 餘dư 師sư 執chấp 。 道đạo 類loại 智trí 一nhất 一nhất 地địa 對đối 治trị 。 亦diệc 是thị 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 所sở 緣duyên 境cảnh 。 於ư 彼bỉ 師sư 非phi 至chí 定định 所sở 攝nhiếp 金kim 剛cang 三Tam 摩Ma 提Đề 。 更cánh 增tăng 二nhị 十thập 八bát 故cố 。 成thành 八bát 十thập 金kim 剛cang 三Tam 摩Ma 提Đề 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 定định 所sở 攝nhiếp 亦diệc 爾nhĩ 。 於ư 空không 處xứ 等đẳng 依y 止chỉ 。 次thứ 第đệ 有hữu 四tứ 十thập 三tam 十thập 。 二nhị 二nhị 十thập 四tứ 三Tam 摩Ma 提Đề 。

復phục 次thứ 由do 性tánh 根căn 差sai 別biệt 。 此thử 三Tam 摩Ma 提Đề 更cánh 成thành 多đa 種chủng 。 是thị 所sở 說thuyết 有hữu 頂đảnh 第đệ 九cửu 品phẩm 惑hoặc 。 此thử 由do 金kim 剛cang 三Tam 摩Ma 提Đề 所sở 滅diệt 。 偈kệ 曰viết 。 由do 得đắc 第đệ 九cửu 滅diệt 。 盡tận 智trí 。 釋thích 曰viết 。 與dữ 第đệ 九cửu 品phẩm 惑hoặc 滅diệt 離ly 。 至chí 得đắc 俱câu 起khởi 智trí 名danh 盡tận 智trí 。 即tức 是thị 從tùng 金kim 剛cang 三Tam 摩Ma 提Đề 無vô 間gian 後hậu 所sở 生sanh 解giải 脫thoát 道đạo 。 是thị 故cố 名danh 盡tận 智trí 。 由do 與dữ 一nhất 切thiết 流lưu 盡tận 共cộng 起khởi 故cố 。 由do 此thử 智trí 於ư 初sơ 。 偈kệ 曰viết 。 無Vô 學Học 應ưng 釋thích 曰viết 。 此thử 人nhân 於ư 前tiền 是thị 阿A 羅La 漢Hán 向hướng 。 盡tận 智trí 生sanh 時thời 。 即tức 成thành 無Vô 學Học 名danh 阿A 羅La 漢Hán 。 由do 至chí 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 故cố 。 為vi 得đắc 別biệt 果quả 。 無vô 有hữu 別biệt 學học 更cánh 應ưng 修tu 學học 。 故cố 名danh 無Vô 學Học 。 是thị 故cố 為vi 作tác 他tha 利lợi 益ích 事sự 相tướng 應ưng 。 故cố 名danh 阿A 羅La 漢Hán 。 一nhất 切thiết 有hữu 欲dục 人nhân 。 所sở 應ưng 恭cung 敬kính 故cố 。 名danh 阿A 羅La 漢Hán 。 是thị 故cố 此thử 義nghĩa 自tự 成thành 。 謂vị 所sở 說thuyết 七thất 人nhân 名danh 有hữu 學học 。 彼bỉ 云vân 何hà 名danh 有hữu 學học 。 為vi 得đắc 流lưu 盡tận 。 恆hằng 學học 三tam 學học 為vi 法pháp 。 謂vị 依y 戒giới 學học 依y 心tâm 學học 依y 慧tuệ 學học 。 此thử 三tam 學học 戒giới 定định 慧tuệ 為vi 性tánh 。 若nhược 爾nhĩ 凡phàm 夫phu 亦diệc 應ưng 成thành 有hữu 學học 。 是thị 義nghĩa 不bất 然nhiên 。 未vị 如như 實thật 見kiến 知tri 四Tứ 諦Đế 理lý 故cố 。 後hậu 時thời 更cánh 作tác 邪tà 學học 故cố 。 是thị 故cố 佛Phật 世Thế 尊Tôn 。 於ư 經kinh 中trung 重trùng 說thuyết 尸thi 婆bà 柯kha 。 彼bỉ 學học 三tam 學học 。 學học 三tam 學học 故cố 。 說thuyết 名danh 有hữu 學học 。 此thử 重trùng 說thuyết 有hữu 何hà 義nghĩa 。 若nhược 人nhân 正chánh 學học 非phi 邪tà 學học 。 若nhược 人nhân 如như 前tiền 學học 。 後hậu 學học 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 爾nhĩ 自tự 性tánh 住trụ 聖thánh 人nhân 。 云vân 何hà 以dĩ 學học 為vi 法pháp 。 由do 意ý 欲dục 故cố 是thị 有hữu 學học 。 譬thí 如như 行hành 人nhân 蹔tạm 息tức 。 學học 至chí 得đắc 不bất 相tương 離ly 故cố 。

復phục 次thứ 何hà 者giả 。 為vi 有hữu 學học 法pháp 。 一nhất 切thiết 有hữu 學học 人nhân 無vô 流lưu 法pháp 。 何hà 者giả 為vi 無Vô 學Học 法pháp 。 一nhất 切thiết 無Vô 學Học 人nhân 無vô 流lưu 法pháp 。 涅Niết 槃Bàn 云vân 何hà 非phi 有hữu 學học 。 無Vô 學Học 及cập 凡phàm 夫phu 。 與dữ 此thử 相tương 應ứng 故cố 。 云vân 何hà 非phi 無Vô 學Học 。 有hữu 學học 及cập 凡phàm 夫phu 。 與dữ 此thử 相tương 應ứng 故cố 。 合hợp 一nhất 切thiết 有Hữu 學Học 無Vô 學Học 成thành 八bát 人nhân 。 向hướng 果quả 道Đạo 人Nhân 有hữu 四tứ 。 至chí 得đắc 果quả 人nhân 有hữu 四tứ 。 一nhất 為vi 證chứng 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 行hành 於ư 道đạo 。 二nhị 證chứng 得đắc 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 果Quả 。 乃nãi 至chí 七thất 為vi 證chứng 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 行hành 於ư 道đạo 。 八bát 證chứng 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 果Quả 。 此thử 人nhân 由do 名danh 故cố 成thành 八bát 。 若nhược 由do 實thật 物vật 唯duy 五ngũ 。 前tiền 一nhất 是thị 向hướng 果quả 道Đạo 人Nhân 。 後hậu 四tứ 是thị 住trụ 果quả 人nhân 。 所sở 餘dư 向hướng 人nhân 不bất 出xuất 三tam 果quả 成thành 立lập 故cố 。 屬thuộc 三tam 果quả 攝nhiếp 。 此thử 義nghĩa 依y 次thứ 第đệ 得đắc 說thuyết 。

復phục 次thứ 若nhược 先tiên 多đa 滅diệt 。 及cập 離ly 欲dục 欲dục 界giới 人nhân 有hữu 三tam 種chủng 。 於ư 見kiến 道đạo 中trung 。 成thành 斯Tư 陀Đà 含Hàm 。 向hướng 及cập 阿A 那Na 含Hàm 向hướng 。 此thử 非phi 須Tu 陀Đà 洹Hoàn 。 斯Tư 陀Đà 含Hàm 攝nhiếp 。 何hà 以dĩ 故cố 於ư 前tiền 已dĩ 說thuyết 。 修tu 道Đạo 有hữu 二nhị 種chủng 。 一nhất 世thế 道đạo 。 二nhị 出xuất 世thế 道đạo 。 有hữu 學học 人nhân 由do 何hà 道đạo 得đắc 離ly 欲dục 。 從tùng 何hà 界giới 得đắc 離ly 欲dục 。 偈kệ 曰viết 。 由do 出xuất 世thế 離ly 欲dục 。 有hữu 頂đảnh 。 釋thích 曰viết 。 從tùng 有hữu 頂đảnh 若nhược 得đắc 離ly 欲dục 。 必tất 定định 是thị 有hữu 學học 由do 出xuất 世thế 道đạo 。 不bất 由do 世thế 道đạo 。 云vân 何hà 如như 此thử 。 從tùng 有hữu 頂đảnh 上thượng 無vô 復phục 世thế 故cố 。 依y 自tự 地địa 道đạo 非phi 對đối 治trị 故cố 。 自tự 地địa 道đạo 云vân 何hà 不bất 能năng 對đối 治trị 。 自tự 地địa 惑hoặc 所sở 隨tùy 眠miên 故cố 。 若nhược 惑hoặc 於ư 此thử 道đạo 類loại 中trung 隨tùy 眠miên 。 不bất 可khả 立lập 此thử 道đạo 類loại 能năng 滅diệt 此thử 惑hoặc 。 若nhược 道đạo 是thị 此thử 惑hoặc 對đối 治trị 。 此thử 惑hoặc 則tắc 不bất 得đắc 於ư 此thử 道đạo 中trung 隨tùy 眠miên 故cố 。 依y 自tự 地địa 道đạo 不bất 得đắc 為vi 自tự 地địa 惑hoặc 對đối 治trị 。 偈kệ 曰viết 。 餘dư 二nhị 種chủng 。 釋thích 曰viết 除trừ 有hữu 頂đảnh 於ư 一nhất 切thiết 地địa 離ly 欲dục 中trung 有hữu 二nhị 種chủng 。 由do 世thế 出xuất 世thế 道đạo 。 凡phàm 夫phu 及cập 學học 人nhân 。 皆giai 得đắc 離ly 欲dục 。 此thử 中trung 偈kệ 曰viết 。 由do 世thế 道đạo 聖thánh 人nhân 離ly 欲dục 至chí 得đắc 二nhị 。 釋thích 曰viết 。 由do 世thế 間gian 道đạo 。 若nhược 聖thánh 人nhân 至chí 得đắc 離ly 欲dục 。 則tắc 有hữu 二nhị 種chủng 滅diệt 離ly 至chí 得đắc 起khởi 。 一nhất 世thế 間gian 至chí 得đắc 。 二nhị 出xuất 世thế 至chí 得đắc 。 偈kệ 曰viết 。 餘dư 說thuyết 由do 出xuất 世thế 。 釋thích 曰viết 。 由do 出xuất 世thế 道đạo 。 若nhược 聖thánh 人nhân 得đắc 離ly 欲dục 。 滅diệt 離ly 至chí 得đắc 。 亦diệc 有hữu 二nhị 種chủng 。 餘dư 師sư 說thuyết 如như 此thử 。

何hà 以dĩ 故cố 。 偈kệ 曰viết 。 捨xả 惑hoặc 不bất 應ưng 故cố 。 釋thích 曰viết 。 若nhược 聖thánh 人nhân 由do 聖thánh 道Đạo 至chí 得đắc 離ly 欲dục 。 若nhược 世thế 間gian 至chí 得đắc 不bất 生sanh 。 此thử 義nghĩa 中trung 。 若nhược 人nhân 由do 聖thánh 道Đạo 。 離ly 欲dục 無vô 所sở 有hữu 無vô 邊biên 入nhập 。 依y 上thượng 諸chư 定định 。 更cánh 修tu 練luyện 根căn 行hành 。 此thử 人nhân 由do 具cụ 捨xả 前tiền 道đạo 。 果quả 道đạo 一nhất 向hướng 無vô 故cố 。 與dữ 上thượng 地địa 惑hoặc 滅diệt 離ly 應ưng 不bất 相tương 應ứng 。 若nhược 捨xả 此thử 已dĩ 。 應ưng 更cánh 與dữ 彼bỉ 惑hoặc 相tương 應ứng 。 偈kệ 曰viết 。 有hữu 頂đảnh 半bán 解giải 脫thoát 。 如như 上thượng 生sanh 不bất 應ưng 。 釋thích 曰viết 。 此thử 人nhân 雖tuy 無vô 世thế 間gian 滅diệt 離ly 至chí 得đắc 。 亦diệc 不bất 得đắc 與dữ 彼bỉ 惑hoặc 相tương 應ứng 。 譬thí 如như 有hữu 學học 人nhân 於ư 有hữu 頂đảnh 惑hoặc 以dĩ 得đắc 半bán 解giải 脫thoát 。 於ư 中trung 必tất 無vô 世thế 間gian 滅diệt 離ly 至chí 得đắc 。 由do 修tu 練luyện 根căn 行hành 故cố 。 已dĩ 捨xả 出xuất 世thế 至chí 得đắc 。 與dữ 彼bỉ 地địa 惑hoặc 。 亦diệc 不bất 相tương 應ứng 。

阿A 毘Tỳ 達Đạt 磨Ma 俱Câu 舍Xá 釋Thích 論Luận 卷quyển 第đệ 十thập 七thất