阿A 毘Tỳ 曇Đàm 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận
Quyển 49
迦Ca 旃Chiên 延Diên 子Tử 造Tạo 五Ngũ 百Bách 羅La 漢Hán 釋Thích 北Bắc 涼Lương 浮Phù 陀Đà 跋Bạt 摩Ma 共Cộng 道Đạo 泰Thái 等Đẳng 譯Dịch

阿A 毘Tỳ 曇Đàm 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận 卷quyển 第đệ 四tứ 十thập 九cửu

迦ca 旃chiên 延diên 子tử 造tạo 。 五ngũ 百bách 羅La 漢Hán 釋thích 。

北bắc 涼lương 天Thiên 竺Trúc 沙Sa 門Môn 浮phù 陀đà 跋bạt 摩ma 共cộng 道đạo 泰thái 等đẳng 譯dịch 智trí 犍kiền 度độ 八bát 道Đạo 品Phẩm 下hạ

念niệm 覺giác 支chi 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 喜hỷ 覺giác 支chi 俱câu 聚tụ 中trung 。 念niệm 覺giác 支chi 體thể 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 不bất 與dữ 念niệm 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 與dữ 自tự 體thể 相tướng 應ưng 。 如như 先tiên 說thuyết 。 與dữ 念niệm 覺giác 支chi 亦diệc 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。 除trừ 念niệm 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 其kỳ 多đa 故cố 除trừ 之chi 。 及cập 念niệm 覺giác 支chi 喜hỷ 覺giác 支chi 俱câu 聚tụ 中trung 念niệm 覺giác 支chi 喜hỷ 覺giác 支chi 自tự 體thể 。 諸chư 餘dư 心tâm 數số 。 盡tận 與dữ 二nhị 相tương 應ứng 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 八bát 大đại 地địa 。 十Thập 善Thiện 大đại 地địa 。 有hữu 覺giác 觀quán 地địa 。 則tắc 有hữu 覺giác 觀quán 。 及cập 心tâm 不bất 與dữ 念niệm 覺giác 支chi 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 念niệm 覺giác 支chi 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 未vị 至chí 中trung 間gian 。 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 禪thiền 三tam 無vô 色sắc 中trung 念niệm 覺giác 支chi 體thể 不bất 與dữ 念niệm 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 與dữ 自tự 體thể 相tướng 應ưng 。 如như 先tiên 說thuyết 。 亦diệc 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 諸chư 地địa 中trung 無vô 喜hỷ 故cố 。 諸chư 餘dư 心tâm 心tâm 數số 法pháp 者giả 。 此thử 中trung 盡tận 說thuyết 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 心tâm 。 更cánh 無vô 餘dư 有hữu 餘dư 。 有hữu 漏lậu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 色sắc 無vô 為vi 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 作tác 第đệ 四tứ 句cú 。 如như 念niệm 覺giác 支chi 。 喜hỷ 覺giác 支chi 念niệm 覺giác 支chi 正chánh 見kiến 正chánh 。 覺giác 亦diệc 如như 是thị 。 諸chư 法pháp 與dữ 念niệm 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 正chánh 念niệm 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 設thiết 與dữ 正chánh 念niệm 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 念niệm 覺giác 支chi 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 如như 念niệm 覺giác 支chi 擇trạch 法pháp 精tinh 進tấn 猗ỷ 定định 捨xả 覺giác 支chi 正chánh 方phương 便tiện 正chánh 念niệm 正chánh 定định 。 說thuyết 亦diệc 如như 是thị 。 諸chư 法pháp 擇Trạch 法Pháp 覺Giác 支Chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 法pháp 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 擇Trạch 法Pháp 覺Giác 支Chi 相tương 應ứng 。 頗phả 法pháp 與dữ 擇Trạch 法Pháp 覺Giác 支Chi 相tương 應ứng 。 非phi 正chánh 見kiến 耶da 。 答đáp 曰viết 有hữu 。 正chánh 見kiến 所sở 不bất 攝nhiếp 擇Trạch 法Pháp 覺Giác 支Chi 相tương 應ứng 法pháp 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 相tương 應ứng 法pháp 。 諸chư 法pháp 精tinh 進tấn 。 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 正chánh 方phương 便tiện 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 若nhược 與dữ 正chánh 方phương 便tiện 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 精Tinh 進Tấn 覺Giác 支Chi 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 諸chư 法pháp 與dữ 定định 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 正chánh 定định 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 若nhược 與dữ 正chánh 定định 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 定định 覺giác 支chi 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 諸chư 法pháp 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 不bất 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 乃nãi 至chí 應ưng 作tác 四tứ 句cú 。 喜hỷ 在tại 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 心tâm 中trung 。 不bất 在tại 。 一nhất 切thiết 地địa 中trung 。 猗ỷ 在tại 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 心tâm 中trung 。 亦diệc 在tại 一nhất 切thiết 地địa 中trung 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 非phi 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。 猗ỷ 覺giác 支chi 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 喜hỷ 覺giác 支chi 俱câu 聚tụ 中trung 。 猗ỷ 覺giác 支chi 體thể 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 不bất 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 應ưng 自tự 體thể 。 如như 先tiên 說thuyết 。 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 非phi 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。 是thị 喜hỷ 覺giác 支chi 猗ỷ 覺giác 支chi 俱câu 聚tụ 中trung 喜hỷ 覺giác 支chi 體thể 。 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 應ưng 自tự 體thể 。 如như 先tiên 說thuyết 。 餘dư 喜hỷ 覺giác 支chi 不bất 相tương 應ứng 。 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 法pháp 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 未vị 至chí 禪thiền 禪thiền 中trung 間gian 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 禪thiền 三tam 無vô 色sắc 中trung 。 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 法pháp 。 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 非phi 喜hỷ 覺giác 支chi 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 地địa 中trung 無vô 喜hỷ 故cố 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。 除trừ 猗ỷ 覺giác 支chi 及cập 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 多đa 故cố 除trừ 之chi 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 猗ỷ 覺giác 支chi 俱câu 聚tụ 中trung 者giả 。 除trừ 自tự 體thể 。 諸chư 餘dư 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 俱câu 與dữ 二nhị 相tương 應ứng 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 九cửu 大đại 地địa 。 九cửu 善thiện 大đại 地địa 。 在tại 有hữu 覺giác 有hữu 觀quán 地địa 。 則tắc 有hữu 覺giác 觀quán 。 及cập 心tâm 非phi 喜hỷ 覺giác 支chi 。 亦diệc 非phi 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 者giả 。 喜hỷ 覺giác 支chi 不bất 相tương 應ứng 猗ỷ 覺giác 支chi 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 未vị 至chí 禪thiền 禪thiền 中trung 間gian 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 禪thiền 三tam 無vô 色sắc 中trung 。 猗ỷ 覺giác 支chi 體thể 。 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 地địa 中trung 無vô 喜hỷ 故cố 。 亦diệc 不bất 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 應ưng 自tự 體thể 。 如như 先tiên 說thuyết 。 諸chư 餘dư 心tâm 心tâm 數số 法pháp 者giả 。 此thử 中trung 盡tận 說thuyết 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 心tâm 。 更cánh 無vô 餘dư 有hữu 餘dư 有hữu 漏lậu 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 亦diệc 色sắc 無vô 為vi 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 如như 是thị 等đẳng 諸chư 法pháp 。 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 不bất 與dữ 猗ỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 如như 喜hỷ 覺giác 支chi 猗ỷ 覺giác 支chi 。 喜hỷ 覺giác 支chi 捨xả 覺giác 支chi 正chánh 方phương 便tiện 正chánh 念niệm 正chánh 定định 。 說thuyết 亦diệc 如như 是thị 。 諸chư 法pháp 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 亦diệc 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 耶da 。 喜hỷ 在tại 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 心tâm 中trung 。 不bất 在tại 一nhất 切thiết 地địa 。 正chánh 見kiến 在tại 一nhất 切thiết 地địa 不bất 在tại 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 心tâm 中trung 。 是thị 故cố 得đắc 作tác 大đại 四tứ 句cú 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 非phi 正chánh 見kiến 者giả 。 正chánh 見kiến 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 喜hỷ 覺giác 支chi 俱câu 聚tụ 中trung 正chánh 見kiến 體thể 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 不bất 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 應ưng 自tự 體thể 。 如như 先tiên 說thuyết 。 餘dư 正chánh 見kiến 不bất 相tương 應ứng 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 法pháp 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 初sơ 禪thiền 第đệ 二nhị 禪thiền 中trung 。 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 。 俱câu 聚tụ 中trung 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 法pháp 。 不bất 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 是thị 他tha 聚tụ 故cố 。 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。 非phi 喜hỷ 覺giác 支chi 者giả 。 喜hỷ 覺giác 支chi 與dữ 。 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。 正chánh 見kiến 俱câu 聚tụ 中trung 喜hỷ 覺giác 支chi 體thể 。 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 應ưng 自tự 體thể 。 如như 先tiên 說thuyết 。 餘dư 喜hỷ 覺giác 支chi 不bất 相tương 應ứng 。 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 法pháp 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 未vị 至chí 禪thiền 禪thiền 中trung 間gian 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 禪thiền 三tam 無vô 色sắc 中trung 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 法pháp 。 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 彼bỉ 地địa 中trung 無vô 喜hỷ 故cố 。 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 亦diệc 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 者giả 。 除trừ 正chánh 見kiến 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 除trừ 喜hỷ 覺giác 支chi 與dữ 。 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。 諸chư 餘dư 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 八bát 大đại 地địa 。 十Thập 善Thiện 大đại 地địa 。 在tại 有hữu 覺giác 有hữu 觀quán 地địa 。 則tắc 有hữu 覺giác 觀quán 。 及cập 心tâm 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 。 亦diệc 不bất 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 者giả 。 正chánh 見kiến 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 未vị 至chí 禪thiền 禪thiền 中trung 間gian 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 禪thiền 三tam 無vô 色sắc 中trung 正chánh 見kiến 體thể 。 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 地địa 中trung 無vô 喜hỷ 故cố 。 不bất 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 應ưng 自tự 體thể 。 如như 先tiên 說thuyết 。 喜hỷ 覺giác 支chi 不bất 與dữ 。 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 初sơ 禪thiền 第đệ 二nhị 。 禪thiền 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 俱câu 中trung 喜hỷ 覺giác 支chi 體thể 。 不bất 與dữ 正chánh 見kiến 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 是thị 他tha 聚tụ 集tập 故cố 不bất 與dữ 喜hỷ 覺giác 支chi 相tương 應ứng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 三tam 事sự 故cố 。 自tự 體thể 不bất 應ưng 自tự 體thể 。 如như 先tiên 說thuyết 。 餘dư 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 未vị 至chí 禪thiền 禪thiền 中trung 間gian 第đệ 三tam 第đệ 四tứ 。 禪thiền 三tam 無vô 色sắc 中trung 。 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 。 俱câu 聚tụ 有hữu 漏lậu 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 色sắc 無vô 為vi 心tâm 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 如như 喜hỷ 覺giác 支chi 。 正chánh 見kiến 喜hỷ 覺giác 支chi 正chánh 覺giác 正chánh 覺giác 於ư 正chánh 見kiến 。 說thuyết 亦diệc 如như 是thị 。

云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 問vấn 何hà 故cố 作tác 此thử 論luận 。

答đáp 曰viết 。

前tiền 論luận 是thị 此thử 論luận 所sở 為vi 根căn 本bổn 。 前tiền 論luận 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 云vân 何hà 為vi 見kiến 。 云vân 何hà 為vi 智trí 。 云vân 何hà 為vi 慧tuệ 。 而nhi 不bất 作tác 是thị 論luận 。 云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 以dĩ 前tiền 論luận 是thị 此thử 論luận 所sở 為vi 根căn 本bổn 。 今kim 欲dục 廣quảng 分phân 別biệt 故cố 。 而nhi 作tác 此thử 論luận 。

復phục 有hữu 說thuyết 所sở 以dĩ 作tác 論luận 者giả 。 或hoặc 有hữu 說thuyết 意ý 識thức 相tương 應ứng 善thiện 慧tuệ 不bất 盡tận 是thị 見kiến 性tánh 。 如như 譬thí 喻dụ 者giả 說thuyết 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 次thứ 五ngũ 識thức 生sanh 者giả 。 能năng 起khởi 身thân 口khẩu 業nghiệp 者giả 死tử 時thời 心tâm 。 問vấn 曰viết 。 彼bỉ 何hà 故cố 說thuyết 次thứ 五ngũ 識thức 生sanh 者giả 非phi 見kiến 性tánh 耶da 。 如như 五ngũ 識thức 不bất 能năng 分phân 別biệt 彼bỉ 次thứ 生sanh 。 意ý 識thức 亦diệc 不bất 能năng 分phân 別biệt 。 何hà 故cố 能năng 起khởi 身thân 口khẩu 業nghiệp 者giả 非phi 見kiến 性tánh 耶da 。

答đáp 曰viết 。

見kiến 行hành 內nội 。 彼bỉ 行hành 於ư 外ngoại 。 何hà 故cố 死tử 時thời 心tâm 非phi 見kiến 耶da 。

答đáp 曰viết 。

見kiến 有hữu 勢thế 力lực 。 彼bỉ 慧tuệ 微vi 劣liệt 。 問vấn 曰viết 。 彼bỉ 作tác 是thị 說thuyết 。 云vân 何hà 通thông 佛Phật 經Kinh 如như 是thị 說thuyết 。 人nhân 欲dục 死tử 時thời 。 善thiện 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 與dữ 正chánh 見kiến 俱câu 。

答đáp 曰viết 。

彼bỉ 作tác 是thị 說thuyết 。 佛Phật 說thuyết 死tử 時thời 前tiền 相tương 續tục 心tâm 非phi 死tử 時thời 心tâm 。 為vi 止chỉ 如như 是thị 說thuyết 者giả 。 意ý 亦diệc 明minh 一nhất 切thiết 意ý 識thức 相tương 應ứng 有hữu 漏lậu 善thiện 慧tuệ 盡tận 是thị 見kiến 性tánh 故cố 。 而nhi 作tác 此thử 論luận 。

云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。

答đáp 曰viết 。

意ý 識thức 相tương 應ứng 有hữu 漏lậu 善thiện 慧tuệ 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 謂vị 不bất 淨tịnh 覺giác 相tương 應ứng 者giả 。 安an 那na 般bát 那na 念niệm 念niệm 處xứ 與dữ 煗noãn 頂đảnh 忍nhẫn 世Thế 第Đệ 一Nhất 法Pháp 相tương 應ứng 者giả 。 與dữ 禪thiền 無vô 量lượng 解giải 脫thoát 勝thắng 處xứ 。 一nhất 切thiết 處xứ 相tương 應ứng 者giả 。 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 多đa 於ư 四tứ 大đại 海hải 水thủy 。 此thử 中trung 略lược 說thuyết 麁thô 者giả 。 云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。

答đáp 曰viết 。

意ý 識thức 相tương 應ứng 有hữu 漏lậu 善thiện 慧tuệ 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 答đáp 曰viết 不bất 淨tịnh 覺giác 相tương 應ứng 。 乃nãi 至chí 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 多đa 於ư 四tứ 大đại 海hải 水thủy 。 及cập 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 善thiện 慧tuệ 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 善thiện 眼nhãn 識thức 相tương 應ứng 。 乃nãi 至chí 善thiện 身thân 識thức 相tương 應ứng 者giả 。 善thiện 眼nhãn 識thức 相tương 應ứng 慧tuệ 。 何hà 者giả 是thị 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 見kiến 父phụ 母mẫu 。 佛Phật 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 聲Thanh 聞Văn 及cập 諸chư 尊tôn 重trọng 處xứ 。 生sanh 善thiện 眼nhãn 識thức 善thiện 耳nhĩ 識thức 相tương 應ứng 慧tuệ 。 何hà 者giả 是thị 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 聞văn 佛Phật 語ngữ 及cập 父phụ 母mẫu 諸chư 尊tôn 重trọng 處xứ 語ngữ 。 生sanh 善thiện 耳nhĩ 識thức 。 餘dư 善thiện 三tam 識thức 。 非phi 常thường 人nhân 能năng 起khởi 。 唯duy 除trừ 觀quán 摶đoàn 食thực 修tu 行hành 者giả 。 能năng 起khởi 三tam 善thiện 識thức 。 已dĩ 說thuyết 體thể 性tánh 。 今kim 當đương 說thuyết 同đồng 異dị 相tướng 。 若nhược 是thị 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 亦diệc 是thị 世thế 俗tục 正chánh 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 是thị 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 亦diệc 是thị 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 頗phả 是thị 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 非phi 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 耶da 。 答đáp 曰viết 有hữu 。 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 。 善thiện 慧tuệ 是thị 也dã 。 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 攝nhiếp 世thế 俗tục 正chánh 智trí 世thế 俗tục 正chánh 智trí 攝nhiếp 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 耶da 。

答đáp 曰viết 。

世thế 俗tục 正chánh 智trí 攝nhiếp 。 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 非phi 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 攝nhiếp 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 不bất 攝nhiếp 何hà 等đẳng 。 謂vị 五ngũ 識thức 相tương 應ứng 善thiện 慧tuệ 。

若nhược 成thành 就tựu 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 亦diệc 成thành 就tựu 世thế 俗tục 正chánh 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 若nhược 成thành 就tựu 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 亦diệc 成thành 就tựu 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 誰thùy 成thành 就tựu 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 世thế 俗tục 正chánh 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

不bất 斷đoạn 善thiện 根căn 者giả 。 總tổng 而nhi 言ngôn 之chi 。 是thị 不bất 斷đoạn 善thiện 根căn 者giả 。 然nhiên 有hữu 多đa 少thiểu 。 或hoặc 有hữu 但đãn 成thành 就tựu 欲dục 界giới 善thiện 見kiến 智trí 者giả 。 但đãn 成thành 就tựu 色sắc 界giới 者giả 。 或hoặc 有hữu 但đãn 成thành 就tựu 無vô 色sắc 界giới 者giả 。 或hoặc 有hữu 成thành 就tựu 欲dục 色sắc 界giới 者giả 。 或hoặc 成thành 就tựu 色sắc 無vô 色sắc 界giới 者giả 。 或hoặc 有hữu 成thành 就tựu 欲dục 色sắc 無vô 色sắc 界giới 見kiến 智trí 者giả 。 以dĩ 是thị 事sự 故cố 。 總tổng 而nhi 言ngôn 之chi 。 是thị 不bất 斷đoạn 善thiện 根căn 者giả 。 然nhiên 有hữu 多đa 少thiểu 。

若nhược 斷đoạn 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 亦diệc 斷đoạn 世thế 俗tục 正chánh 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 若nhược 斷đoạn 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 亦diệc 斷đoạn 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 耶da 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 。 誰thùy 斷đoạn 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 正chánh 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

阿A 羅La 漢Hán 。 總tổng 而nhi 言ngôn 之chi 。 是thị 阿A 羅La 漢Hán 。 餘dư 人nhân 則tắc 有hữu 多đa 少thiểu 。 若nhược 離ly 無Vô 所Sở 有Hữu 處Xứ 欲dục 。 斷đoạn 八bát 地địa 正chánh 見kiến 正chánh 智trí 。 乃nãi 至chí 離ly 欲dục 界giới 欲dục 。 未vị 離ly 初sơ 禪thiền 欲dục 。 斷đoạn 一nhất 地địa 正chánh 見kiến 正chánh 智trí 。 是thị 故cố 總tổng 而nhi 言ngôn 之chi 。 是thị 阿A 羅La 漢Hán 。 餘dư 人nhân 則tắc 有hữu 多đa 少thiểu 。

問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 名danh 世thế 俗tục 耶da 。 為vi 以dĩ 毀hủy 壞hoại 故cố 言ngôn 世thế 俗tục 耶da 。 為vi 以dĩ 是thị 貪tham 立lập 足túc 處xứ 言ngôn 世thế 俗tục 耶da 。 若nhược 以dĩ 毀hủy 壞hoại 言ngôn 世thế 俗tục 者giả 。 無vô 漏lậu 道Đạo 亦diệc 毀hủy 壞hoại 。 應ưng 是thị 世thế 俗tục 。 若nhược 以dĩ 是thị 貪tham 立lập 足túc 處xứ 言ngôn 世thế 俗tục 者giả 。 亦diệc 恚khuể 癡si 立lập 足túc 處xứ 。

答đáp 曰viết 。

應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 以dĩ 毀hủy 壞hoại 言ngôn 世thế 俗tục 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 無vô 漏lậu 道Đạo 亦diệc 毀hủy 壞hoại 。 應ưng 是thị 世thế 俗tục 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 毀hủy 壞hoại 增tăng 長trưởng 於ư 有hữu 無vô 漏lậu 道Đạo 雖tuy 毀hủy 壞hoại 不bất 增tăng 長trưởng 。 於ư 有hữu 令linh 有hữu 損tổn 減giảm 。

復phục 次thứ 毀hủy 壞hoại 能năng 令linh 有hữu 相tương 續tục 。 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 相tương 續tục 。 無vô 漏lậu 道Đạo 雖tuy 毀hủy 壞hoại 能năng 斷đoạn 有hữu 不bất 令linh 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 相tương 續tục 。

復phục 次thứ 若nhược 毀hủy 壞hoại 是thị 苦khổ 集tập 道đạo 迹tích 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 道đạo 迹tích 。 無vô 漏lậu 道Đạo 雖tuy 毀hủy 壞hoại 是thị 滅diệt 苦khổ 集tập 道đạo 迹tích 滅diệt 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 道đạo 迹tích 。

復phục 次thứ 若nhược 毀hủy 壞hoại 是thị 身thân 見kiến 。 愛ái 使sử 所sở 緣duyên 處xứ 是thị 貪tham 恚khuể 癡si 立lập 足túc 處xứ 。 雜tạp 垢cấu 雜tạp 毒độc 雜tạp 過quá 雜tạp 滓chỉ 堅kiên 在tại 苦khổ 集tập 性tánh 中trung 者giả 。 是thị 世thế 俗tục 。 聖thánh 道Đạo 與dữ 此thử 相tương 違vi 。 不bất 名danh 世thế 俗tục 。

復phục 次thứ 有hữu 說thuyết 者giả 。 是thị 貪tham 立lập 足túc 處xứ 言ngôn 世thế 俗tục 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 亦diệc 是thị 恚khuể 癡si 立lập 足túc 處xứ 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 說thuyết 是thị 貪tham 立lập 足túc 處xứ 亦diệc 是thị 恚khuể 癡si 立lập 足túc 處xứ 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 世thế 俗tục 是thị 毀hủy 壞hoại 耶da 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 是thị 世thế 俗tục 非phi 毀hủy 壞hoại 。 乃nãi 至chí 廣quảng 作tác 四tứ 句cú 。 是thị 世thế 俗tục 非phi 毀hủy 壞hoại 者giả 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 二nhị 漏lậu 。 是thị 毀hủy 壞hoại 非phi 世thế 俗tục 者giả 。 現hiện 在tại 道Đạo 諦Đế 。 是thị 毀hủy 壞hoại 亦diệc 是thị 世thế 俗tục 者giả 。 現hiện 在tại 二nhị 漏lậu 。 非phi 毀hủy 壞hoại 亦diệc 非phi 世thế 俗tục 者giả 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 道Đạo 諦Đế 。 一nhất 切thiết 無vô 為vi 法pháp 。 經kinh 說thuyết 長trưởng 老lão 式thức 蜜mật 提đề 往vãng 詣nghệ 佛Phật 所sở 。 而nhi 白bạch 佛Phật 言ngôn 。

世Thế 尊Tôn 。 所sở 言ngôn 世thế 俗tục 者giả 是thị 何hà 耶da 。

佛Phật 告cáo 式thức 蜜mật 提đề 。

以dĩ 毀hủy 壞hoại 故cố 言ngôn 世thế 俗tục 。

復phục 問vấn 。

何hà 等đẳng 是thị 毀hủy 壞hoại

佛Phật 告cáo 式thức 蜜mật 提đề 。

眼nhãn 入nhập 是thị 毀hủy 壞hoại 。 乃nãi 至chí 意ý 入nhập 是thị 毀hủy 壞hoại 。 問vấn 曰viết 。

世Thế 尊Tôn 。 何hà 故cố 說thuyết 入nhập 是thị 世thế 俗tục 耶da 。

答đáp 曰viết 。

為vi 受thọ 化hóa 者giả 故cố 。 受thọ 化hóa 者giả 應ưng 聞văn 入nhập 是thị 世thế 俗tục 乃nãi 得đắc 悟ngộ 解giải 故cố 。 佛Phật 說thuyết 入nhập 是thị 世thế 俗tục 。 問vấn 曰viết 。 毀hủy 壞hoại 有hữu 何hà 差sai 別biệt 耶da 。

答đáp 曰viết 。

毀hủy 者giả 是thị 剎sát 那na 頃khoảnh 無vô 常thường 。 壞hoại 是thị 身thân 壞hoại 時thời 無vô 常thường 。

復phục 次thứ 毀hủy 是thị 細tế 無vô 常thường 。 壞hoại 是thị 麁thô 無vô 常thường 。

復phục 次thứ 毀hủy 是thị 內nội 法pháp 無vô 常thường 。 壞hoại 是thị 外ngoại 法pháp 無vô 常thường 。

復phục 次thứ 毀hủy 是thị 眾chúng 生sanh 數số 法pháp 。 壞hoại 是thị 非phi 眾chúng 生sanh 數số 法pháp 。

云vân 何hà 無vô 漏lậu 見kiến 。 云vân 何hà 無vô 漏lậu 智trí 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 作tác 此thử 論luận 。

答đáp 曰viết 。

前tiền 論luận 是thị 此thử 論luận 所sở 為vi 根căn 本bổn 。 前tiền 論luận 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 云vân 何hà 為vi 見kiến 。 云vân 何hà 為vi 智trí 。 云vân 何hà 為vi 慧tuệ 。 而nhi 不bất 作tác 是thị 說thuyết 。 云vân 何hà 無vô 漏lậu 見kiến 。 云vân 何hà 無vô 漏lậu 智trí 。 以dĩ 前tiền 論luận 是thị 此thử 論luận 根căn 本bổn 。 今kim 欲dục 廣quảng 分phân 別biệt 故cố 。 而nhi 作tác 此thử 論luận 。

復phục 次thứ 欲dục 說thuyết 近cận 。 對đối 治trị 法pháp 故cố 。 先tiên 說thuyết 云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 見kiến 。 云vân 何hà 世thế 俗tục 正chánh 智trí 。 何hà 法pháp 是thị 其kỳ 近cận 對đối 治trị 。 謂vị 無vô 漏lậu 見kiến 智trí 。 故cố 作tác 此thử 論luận 。 云vân 何hà 無vô 漏lậu 見kiến 。

答đáp 曰viết 。

盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 所sở 不bất 攝nhiếp 餘dư 無vô 漏lậu 慧tuệ 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 見kiến 道đạo 中trung 八bát 忍nhẫn 學học 八bát 智trí 。 無Vô 學Học 正chánh 見kiến 。 云vân 何hà 無vô 漏lậu 智trí 。

答đáp 曰viết 。

除trừ 見kiến 道đạo 中trung 諸chư 忍nhẫn 。 餘dư 無vô 漏lậu 慧tuệ 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 學học 無Vô 學Học 八bát 智trí 是thị 也dã 。

已dĩ 說thuyết 體thể 性tánh 。 今kim 當đương 說thuyết 同đồng 異dị 相tướng 。 諸chư 無vô 漏lậu 見kiến 。 是thị 無vô 漏lậu 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 是thị 無vô 漏lậu 。 見kiến 非phi 無vô 漏lậu 智trí 。 乃nãi 至chí 廣quảng 作tác 四tứ 句cú 。 是thị 無vô 漏lậu 見kiến 非phi 無vô 漏lậu 智trí 者giả 。 見kiến 道đạo 中trung 諸chư 忍nhẫn 是thị 也dã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 有hữu 見kiến 相tương/tướng 無vô 有hữu 智trí 相tương/tướng 。 是thị 無vô 漏lậu 智trí 非phi 無vô 漏lậu 見kiến 者giả 。 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 是thị 也dã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 是thị 智trí 相tương/tướng 無vô 有hữu 見kiến 相tương/tướng 。 是thị 無vô 漏lậu 見kiến 亦diệc 是thị 無vô 漏lậu 智trí 者giả 。 除trừ 見kiến 道đạo 中trung 諸chư 忍nhẫn 盡tận 智trí 。 無vô 生sanh 智trí 餘dư 無vô 漏lậu 慧tuệ 是thị 也dã 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 學học 八bát 智trí 無Vô 學Học 正chánh 見kiến 是thị 也dã 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 彼bỉ 是thị 見kiến 相tương/tướng 亦diệc 是thị 智trí 相tương/tướng 。 非phi 無vô 漏lậu 見kiến 非phi 無vô 漏lậu 智trí 者giả 。 除trừ 上thượng 爾nhĩ 所sở 事sự 。 若nhược 法pháp 已dĩ 立lập 名danh 已dĩ 稱xưng 已dĩ 說thuyết 者giả 除trừ 之chi 。 餘dư 未vị 立lập 名danh 未vị 稱xưng 未vị 說thuyết 者giả 。 作tác 第đệ 四tứ 句cú 。 彼bỉ 是thị 何hà 耶da 。 行hành 陰ấm 作tác 此thử 四tứ 句cú 。 一nhất 切thiết 無vô 漏lậu 慧tuệ 。 作tác 三tam 句cú 。 有hữu 見kiến 相tương/tướng 智trí 相tương/tướng 者giả 。 餘dư 有hữu 相tương 應ứng 不bất 相tương 應ứng 行hành 。 陰ấm 四tứ 陰ấm 及cập 無vô 為vi 法pháp 。 作tác 第đệ 四tứ 句cú 。 是thị 名danh 除trừ 上thượng 爾nhĩ 所sở 事sự 。 攝nhiếp 亦diệc 如như 是thị 。 若nhược 成thành 就tựu 無vô 漏lậu 見kiến 。 亦diệc 成thành 就tựu 無vô 漏lậu 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 成thành 就tựu 無vô 漏lậu 智trí 。 亦diệc 成thành 就tựu 無vô 漏lậu 見kiến 。 頗phả 成thành 就tựu 無vô 漏lậu 見kiến 。 非phi 無vô 漏lậu 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

有hữu 住trụ 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 時thời 。

問vấn 定định 理lý 攝nhiếp 成thành 就tựu 不bất 說thuyết 斷đoạn 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 不bất 說thuyết 斷đoạn 耶da 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 說thuyết 於ư 文văn 不bất 煩phiền 。 彼bỉ 尊tôn 者giả 迦ca 旃chiên 延diên 子tử 。 乃nãi 至chí 不bất 捨xả 一nhất 剎sát 那na 。 而nhi 作tác 文văn 分phân 別biệt 。 若nhược 所sở 說thuyết 於ư 文văn 煩phiền 者giả 。 如như 四tứ 大đại 海hải 水thủy 。 文văn 義nghĩa 盡tận 略lược 說thuyết 之chi 。

復phục 次thứ 以dĩ 垢cấu 故cố 斷đoạn 。 無vô 漏lậu 法pháp 無vô 垢cấu 故cố 不bất 斷đoạn 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 無vô 漏lậu 法Pháp 不bất 斷đoạn 者giả 。 佛Phật 經Kinh 云vân 何hà 通thông 。 如như 說thuyết 。 比Bỉ 丘Khâu 汝nhữ 若nhược 解giải 筏phiệt 喻dụ 法pháp 者giả 。 法pháp 尚thượng 應ưng 斷đoạn 。 何hà 況huống 非phi 法pháp 。

答đáp 曰viết 。

斷đoạn 二nhị 種chủng 。 一nhất 除trừ 愛ái 斷đoạn 。 二nhị 捨xả 斷đoạn 。 此thử 中trung 說thuyết 捨xả 斷đoạn 。 無vô 漏lậu 法pháp 雖tuy 無vô 除trừ 愛ái 斷đoạn 。 而nhi 有hữu 捨xả 斷đoạn 。 以dĩ 捨xả 斷đoạn 故cố 。 而nhi 作tác 是thị 說thuyết 。 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 捨xả 聖thánh 道Đạo 盡tận 漏lậu 。 以dĩ 念niệm 恩ân 故cố 。 復phục 數sác 數sác 起khởi 聖thánh 道Đạo 現hiện 在tại 前tiền 。 而nhi 受thọ 種chủng 種chủng 身thân 苦khổ 。 謂vị 頭đầu 痛thống 等đẳng 苦khổ 。 是thị 故cố 佛Phật 作tác 是thị 說thuyết 。 比Bỉ 丘Khâu 當đương 知tri 。 聖thánh 道Đạo 所sở 應ưng 作tác 者giả 。 皆giai 已dĩ 作tác 之chi 。 應ưng 捨xả 此thử 道đạo 。 入nhập 於ư 涅Niết 槃Bàn 。 如như 人nhân 依y 筏phiệt 渡độ 河hà 。 以dĩ 念niệm 恩ân 故cố 。 猶do 頂đảnh 戴đái 肩kiên 負phụ 。 他tha 人nhân 語ngữ 言ngôn 。 汝nhữ 男nam 子tử 筏phiệt 所sở 應ưng 作tác 皆giai 已dĩ 作tác 之chi 。 汝nhữ 今kim 應ưng 捨xả 。 隨tùy 意ý 而nhi 去khứ 。 彼bỉ 亦diệc 如như 是thị 。

云vân 何hà 是thị 法pháp 。 云vân 何hà 非phi 法pháp 耶da 。

答đáp 曰viết 。

內nội 道đạo 言ngôn 說thuyết 是thị 法pháp 。 外ngoại 道đạo 言ngôn 說thuyết 是thị 非phi 法pháp 。 內nội 道Đạo 法Pháp 隨tùy 順thuận 空không 。 隨tùy 順thuận 無vô 我ngã 。 隨tùy 順thuận 涅Niết 槃Bàn 。 法Pháp 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 外ngoại 道đạo 言ngôn 說thuyết 。 令linh 有hữu 相tương 續tục 令linh 生sanh 老lão 病bệnh 死tử 。 相tương 續tục 者giả 耶da 。

復phục 次thứ 善thiện 受thọ 持trì 名danh 句cú 味vị 身thân 者giả 是thị 法pháp 。 不bất 善thiện 受thọ 持trì 者giả 是thị 非phi 法pháp 。 善thiện 受thọ 持trì 名danh 句cú 味vị 身thân 者giả 尚thượng 捨xả 。 何hà 況huống 不bất 善thiện 受thọ 持trì 名danh 句cú 味vị 身thân 者giả 。 尊tôn 者giả 瞿cù 沙sa 說thuyết 曰viết 。 善thiện 受thọ 持trì 阿a 含hàm 經kinh 者giả 名danh 法pháp 。 不bất 善thiện 受thọ 持trì 者giả 名danh 非phi 法pháp 。 以dĩ 增tăng 長trưởng 生sanh 死tử 故cố 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 非phi 法pháp 。 尊tôn 者giả 波ba 奢xa 說thuyết 曰viết 。 正chánh 觀quán 是thị 法pháp 。 不bất 正chánh 觀quán 是thị 非phi 法pháp 。 正chánh 觀quán 法Pháp 尚thượng 應ưng 捨xả 。 何hà 況huống 不bất 正chánh 觀quán 法pháp 耶da 。

復phục 次thứ 慚tàm 愧quý 是thị 法pháp 。 無vô 慚tàm 愧quý 是thị 非phi 法pháp 。 三tam 善thiện 根căn 是thị 法pháp 。 三tam 不bất 善thiện 根căn 是thị 非phi 法pháp 。 四tứ 念niệm 處xứ 是thị 法pháp 。 四tứ 顛điên 倒đảo 是thị 非phi 法pháp 。 五ngũ 根căn 是thị 法pháp 。 五ngũ 蓋cái 是thị 非phi 法pháp 。 六lục 念niệm 是thị 法pháp 。 六lục 愛ái 身thân 是thị 非phi 法pháp 。 七thất 覺giác 支chi 是thị 法pháp 。 七thất 使sử 是thị 非phi 法pháp 。 八bát 道đạo 支chi 是thị 法pháp 。 八bát 邪tà 支chi 是thị 非phi 法pháp 。 九cửu 次thứ 第đệ 定định 是thị 法pháp 。 九cửu 結kết 是thị 非phi 法pháp 。 十Thập 善Thiện 業Nghiệp 道Đạo 是thị 法pháp 。 十thập 不bất 善thiện 業nghiệp 道đạo 是thị 非phi 法pháp 。 如như 是thị 等đẳng 法Pháp 尚thượng 應ưng 斷đoạn 。 何hà 況huống 非phi 法pháp 。

阿a 毘tỳ 曇đàm 毘tỳ 婆bà 沙sa 論luận 智trí 犍kiền 度độ 他tha 心tâm 智trí 品phẩm 第đệ 二nhị 。

云vân 何hà 他tha 人nhân 心tâm 智trí 。 云vân 何hà 念niệm 前tiền 世thế 智trí 。 如như 是thị 章chương 及cập 解giải 章chương 義nghĩa 。 此thử 中trung 應ưng 廣quảng 說thuyết 優ưu 波ba 提đề 舍xá 。 問vấn 曰viết 。 彼bỉ 尊tôn 者giả 迦ca 旃chiên 延diên 子tử 。 何hà 故cố 依y 二nhị 智trí 而nhi 作tác 論luận 。

答đáp 曰viết 。

彼bỉ 尊tôn 者giả 有hữu 如như 是thị 欲dục 如như 是thị 意ý 。 隨tùy 其kỳ 欲dục 意ý 而nhi 作tác 論luận 。 亦diệc 不bất 違vi 法pháp 相tướng 。 彼bỉ 意ý 欲dục 因nhân 二nhị 智trí 而nhi 作tác 論luận 。 即tức 論luận 二nhị 智trí 。 謂vị 他tha 心tâm 智trí 。 念niệm 前tiền 世thế 智trí 。 意ý 欲dục 論luận 二nhị 智trí 故cố 。 餘dư 處xứ 亦diệc 因nhân 二nhị 智trí 而nhi 作tác 論luận 。 如như 根căn 揵kiền 度độ 中trung 論luận 法pháp 智trí 比tỉ 智trí 。 餘dư 處xứ 亦diệc 因nhân 二nhị 智trí 而nhi 作tác 論luận 。 如như 定định 揵kiền 度độ 論luận 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 。 餘dư 處xứ 意ý 欲dục 論luận 四Tứ 智Trí 。 即tức 因nhân 四Tứ 智Trí 而nhi 作tác 論luận 。 如như 根căn 犍kiền 度độ 論luận 苦Khổ 集Tập 滅Diệt 道Đạo 智trí 。 如như 說thuyết 。 若nhược 苦khổ 智trí 是thị 苦khổ 無vô 漏lậu 智trí 耶da 。 乃nãi 至chí 若nhược 道đạo 智trí 是thị 道đạo 無vô 漏lậu 智trí 耶da 。 餘dư 處xứ 意ý 欲dục 論luận 八bát 智trí 。 即tức 因nhân 八bát 智trí 而nhi 作tác 論luận 。 如như 使sử 犍kiền 度độ 定định 犍kiền 度độ 智trí 犍kiền 度độ 所sở 說thuyết 。 餘dư 處xứ 意ý 欲dục 論luận 十thập 智trí 。 即tức 因nhân 十thập 智trí 而nhi 作tác 論luận 。 如như 說thuyết 。 眼nhãn 根căn 以dĩ 幾kỷ 智trí 知tri 。 猶do 如như 善thiện 巧xảo 陶đào 師sư 。 先tiên 調điều 柔nhu 泥nê 團đoàn 。 安an 置trí 輪luân 上thượng 。 隨tùy 其kỳ 欲dục 意ý 。 作tác 種chủng 種chủng 器khí 。 彼bỉ 尊tôn 者giả 亦diệc 爾nhĩ 。 以dĩ 聞văn 思tư 慧tuệ 。 觀quán 察sát 法pháp 相tướng 。 斷đoạn 緣duyên 中trung 愚ngu 故cố 。 隨tùy 其kỳ 欲dục 意ý 造tạo 論luận 。 亦diệc 不bất 違vi 法pháp 相tướng 。

復phục 次thứ 此thử 二nhị 智trí 。 以dĩ 離ly 欲dục 得đắc 方phương 便tiện 得đắc 體thể 是thị 修tu 慧tuệ 亦diệc 是thị 通thông 體thể 是thị 四tứ 支chi 五ngũ 支chi 禪thiền 果quả 故cố 。

復phục 次thứ 此thử 二nhị 智trí 體thể 。 是thị 智trí 性tánh 見kiến 性tánh 。

復phục 次thứ 以dĩ 此thử 二nhị 智trí 各các 緣duyên 一nhất 世thế 。 他tha 心tâm 智trí 緣duyên 現hiện 在tại 世thế 。 念niệm 前tiền 世thế 智trí 緣duyên 過quá 去khứ 世thế 。 若nhược 作tác 是thị 說thuyết 。 念niệm 前tiền 世thế 智trí 是thị 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 者giả 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 以dĩ 此thử 二nhị 智trí 是thị 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 故cố 。

云vân 何hà 他tha 心tâm 智trí 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 智trí 是thị 修tu 是thị 修tu 果quả 從tùng 修tu 生sanh 得đắc 不bất 失thất 。 是thị 修tu 者giả 。 體thể 是thị 修tu 。 是thị 修tu 果quả 者giả 。 是thị 四tứ 支chi 五ngũ 支chi 禪thiền 果quả 。 從tùng 修tu 生sanh 者giả 。 修tu 習tập 故cố 。 得đắc 不bất 失thất 者giả 。 得đắc 不bất 捨xả 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 不bất 說thuyết 已dĩ 得đắc 當đương 得đắc 者giả 。 但đãn 說thuyết 今kim 得đắc 耶da 。

答đáp 曰viết 。

應ưng 說thuyết 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 當đương 知tri 此thử 說thuyết 有hữu 餘dư 。

復phục 次thứ 若nhược 得đắc 此thử 智trí 。 名danh 得đắc 道Đạo 者giả 。 名danh 知tri 他tha 心tâm 者giả 。 是thị 中trung 說thuyết 之chi 。 非phi 已dĩ 得đắc 當đương 得đắc 者giả 。 以dĩ 失thất 故cố 。 以dĩ 此thử 智trí 知tri 他tha 心tâm 所sở 覺giác 所sở 觀quán 所sở 行hành 。 所sở 覺giác 者giả 是thị 欲dục 界giới 初sơ 禪thiền 。 所sở 觀quán 者giả 。 是thị 中trung 間gian 禪thiền 。 所sở 行hành 者giả 。 是thị 上thượng 三tam 禪thiền 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 所sở 覺giác 是thị 欲dục 界giới 初sơ 禪thiền 。 所sở 觀quán 者giả 從tùng 欲dục 界giới 乃nãi 至chí 中trung 間gian 禪thiền 。 所sở 行hành 者giả 從tùng 欲dục 界giới 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 。 問vấn 曰viết 。 他tha 人nhân 心tâm 覺giác 觀quán 緣duyên 色sắc 時thời 他tha 心tâm 智trí 。 亦diệc 知tri 他tha 心tâm 。 所sở 緣duyên 色sắc 耶da 。

答đáp 曰viết 。

外ngoại 國quốc 法Pháp 師sư 經kinh 文văn 。 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 若nhược 智trí 知tri 欲dục 色sắc 界giới 。 現hiện 前tiền 他tha 人nhân 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 及cập 無vô 漏lậu 心tâm 。 是thị 名danh 他tha 心tâm 智trí 。 問vấn 曰viết 。 罽kế 賓tân 沙Sa 門Môn 。 何hà 故cố 不bất 作tác 如như 是thị 說thuyết 耶da 。

答đáp 曰viết 。

亦diệc 應ưng 作tác 如như 是thị 說thuyết 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 有hữu 何hà 意ý 耶da 。

答đáp 曰viết 。

言ngôn 所sở 覺giác 所sở 觀quán 所sở 行hành 者giả 。 說thuyết 其kỳ 體thể 。 不bất 說thuyết 所sở 緣duyên 處xứ 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 如như 實thật 知tri 之chi 。 心tâm 者giả 是thị 心tâm 數số 。 法pháp 者giả 是thị 數số 法pháp 。 如như 實thật 知tri 之chi 者giả 。 是thị 說thuyết 知tri 境cảnh 界giới 。 應ưng 說thuyết 一nhất 。 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 。 謂vị 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 通thông 。 應ưng 說thuyết 二nhị 。 謂vị 知tri 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 及cập 縛phược 解giải 繫hệ 不bất 繫hệ 。 應ưng 說thuyết 三tam 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 應ưng 說thuyết 四tứ 。 謂vị 四tứ 禪thiền 果quả 。 應ưng 說thuyết 六lục 。 謂vị 有hữu 漏lậu 上thượng 中trung 下hạ 無vô 漏lậu 上thượng 中trung 下hạ 。 應ưng 說thuyết 八bát 。 謂vị 四tứ 禪thiền 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 應ưng 說thuyết 九cửu 。 謂vị 下hạ 下hạ 乃nãi 至chí 上thượng 上thượng 。 應ưng 說thuyết 十thập 二nhị 。 謂vị 四tứ 禪thiền 中trung 。 各các 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 應ưng 說thuyết 十thập 八bát 。 謂vị 有hữu 漏lậu 有hữu 九cửu 無vô 漏lậu 有hữu 九cửu 。 應ưng 說thuyết 二nhị 十thập 四tứ 。 初sơ 禪thiền 有hữu 漏lậu 有hữu 三tam 無vô 漏lậu 有hữu 三tam 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 亦diệc 爾nhĩ 。 應ưng 說thuyết 三tam 十thập 六lục 。 謂vị 初sơ 禪thiền 有hữu 九cửu 種chủng 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 有hữu 九cửu 種chủng 。 應ưng 說thuyết 七thất 十thập 二nhị 。 初sơ 禪thiền 有hữu 漏lậu 有hữu 九cửu 種chủng 。 無vô 漏lậu 有hữu 九cửu 種chủng 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 亦diệc 爾nhĩ 。 若nhược 以dĩ 在tại 身thân 。 若nhược 在tại 剎sát 那na 。 則tắc 有hữu 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 他tha 心tâm 智trí 。 此thử 中trung 總tổng 說thuyết 一nhất 種chủng 他tha 心tâm 智trí 而nhi 作tác 論luận 。

問vấn 曰viết 。 他tha 心tâm 智trí 體thể 是thị 何hà 耶da 。

答đáp 曰viết 。

體thể 是thị 慧tuệ 已dĩ 說thuyết 體thể 性tánh 。 所sở 以dĩ 今kim 當đương 說thuyết 。 何hà 故cố 名danh 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 。

答đáp 曰viết 。

知tri 他tha 心tâm 故cố 名danh 。 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 。 問vấn 曰viết 。 亦diệc 知tri 數số 法pháp 。 何hà 故cố 但đãn 名danh 知tri 他tha 心tâm 耶da 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 期kỳ 心tâm 故cố 。 行hành 者giả 期kỳ 心tâm 。 勤cần 修tu 方phương 便tiện 。 欲dục 知tri 他tha 心tâm 。 不bất 期kỳ 數số 法pháp 。 亦diệc 知tri 數số 法pháp 故cố 名danh 。 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 。 如như 人nhân 求cầu 見kiến 於ư 王vương 。 不bất 求cầu 見kiến 眷quyến 屬thuộc 。 若nhược 見kiến 王vương 時thời 。 亦diệc 見kiến 眷quyến 屬thuộc 。 彼bỉ 亦diệc 如như 是thị 。

復phục 次thứ 諸chư 法pháp 立lập 名danh 。 各các 有hữu 所sở 以dĩ 。 或hoặc 以dĩ 自tự 體thể 。 或hoặc 以dĩ 對đối 治trị 。 或hoặc 以dĩ 方phương 便tiện 。 或hoặc 以dĩ 相tương 應ứng 。 或hoặc 以dĩ 所sở 依y 。 或hoặc 以dĩ 所sở 行hành 。 或hoặc 以dĩ 所sở 緣duyên 。 或hoặc 以dĩ 行hành 以dĩ 緣duyên 。 以dĩ 自tự 體thể 者giả 。 如như 五ngũ 陰ấm 四Tứ 諦Đế 等đẳng 智trí 是thị 也dã 。 餘dư 解giải 廣quảng 說thuyết 如như 上thượng 。

界giới 者giả 。 有hữu 漏lậu 是thị 色sắc 界giới 繫hệ 。 無vô 漏lậu 是thị 不bất 繫hệ 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 無vô 色sắc 界giới 無vô 他tha 心tâm 智trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

非phi 其kỳ 田điền 故cố 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

復phục 次thứ 他tha 心tâm 智trí 因nhân 色sắc 故cố 生sanh 。 無vô 色sắc 界giới 無vô 色sắc 。 地địa 者giả 。 是thị 四tứ 根căn 本bổn 禪thiền 地địa 。 不bất 在tại 諸chư 邊biên 無vô 色sắc 地địa 。 問vấn 曰viết 。 諸chư 邊biên 中trung 何hà 故cố 無vô 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 耶da 。

答đáp 曰viết 。

此thử 是thị 通thông 若nhược 有hữu 三tam 昧muội 。 能năng 生sanh 通thông 果quả 。 則tắc 有hữu 此thử 智trí 。 諸chư 邊biên 中trung 無vô 此thử 定định 故cố 。 問vấn 曰viết 。 中trung 間gian 禪thiền 心tâm 。 以dĩ 何hà 知tri 他Tha 心Tâm 智Trí 知tri 耶da 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 有hữu 說thuyết 者giả 。 以dĩ 初sơ 禪thiền 地địa 者giả 知tri 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 以dĩ 二nhị 禪thiền 地địa 者giả 知tri 。 評bình 曰viết 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 以dĩ 初sơ 禪thiền 地địa 者giả 知tri 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 是thị 一nhất 地địa 法pháp 故cố 。 所sở 依y 者giả 依y 欲dục 色sắc 界giới 。 身thân 行hành 者giả 無vô 漏lậu 者giả 行hành 道Đạo 等đẳng 四tứ 行hành 。 有hữu 漏lậu 者giả 不bất 行hàng 行hàng 緣duyên 者giả 。 初sơ 禪thiền 地địa 者giả 。 緣duyên 欲dục 界giới 初sơ 禪thiền 二nhị 禪thiền 地địa 者giả 。 緣duyên 欲dục 界giới 乃nãi 至chí 第đệ 二nhị 禪thiền 第đệ 三tam 禪thiền 地địa 者giả 。 緣duyên 欲dục 界giới 乃nãi 至chí 第đệ 三tam 禪thiền 第đệ 四tứ 禪thiền 地địa 者giả 。 緣duyên 欲dục 界giới 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 。 他tha 心tâm 智trí 不bất 知tri 無vô 色sắc 界giới 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 他tha 心tâm 智trí 不bất 知tri 無vô 色sắc 界giới 。

答đáp 曰viết 。

他tha 心tâm 智trí 不bất 知tri 上thượng 地địa 法pháp 。 初sơ 禪thiền 他tha 心tâm 智trí 。 不bất 知tri 第đệ 二nhị 禪thiền 心tâm 。 乃nãi 至chí 第đệ 三tam 禪thiền 他tha 心tâm 智trí 。 不bất 知tri 第đệ 四tứ 禪thiền 心tâm 。 問vấn 曰viết 。 生sanh 欲dục 色sắc 界giới 。 起khởi 無vô 色sắc 定định 現hiện 在tại 前tiền 。 他tha 心tâm 智trí 能năng 知tri 彼bỉ 心tâm 心tâm 數số 法pháp 不phủ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

不bất 知tri 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 如như 果quả 時thời 不bất 知tri 。 因nhân 時thời 亦diệc 爾nhĩ 。 念niệm 處xứ 者giả 是thị 三tam 念niệm 處xứ 。 除trừ 身thân 念niệm 處xứ 。 智trí 者giả 是thị 四Tứ 智Trí 。 謂vị 法pháp 智trí 比tỉ 智trí 道đạo 智trí 等đẳng 智trí 。 三tam 昧muội 者giả 無vô 漏lậu 者giả 與dữ 道đạo 無vô 願nguyện 相tương 應ứng 。 有hữu 漏lậu 者giả 不bất 與dữ 相tương 應ứng 。 根căn 者giả 總tổng 與dữ 三tam 根căn 相tướng 應ưng 。 謂vị 樂nhạo/nhạc/lạc 喜hỷ 捨xả 根căn 。 世thế 者giả 在tại 三tam 世thế 。 緣duyên 三tam 世thế 者giả 。 過quá 去khứ 者giả 緣duyên 過quá 去khứ 。 現hiện 在tại 者giả 緣duyên 現hiện 在tại 。 未vị 來lai 不bất 生sanh 者giả 緣duyên 三tam 世thế 。 必tất 生sanh 者giả 緣duyên 未vị 來lai 。 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 者giả 。 是thị 善thiện 緣duyên 。 善thiện 不bất 善thiện 無vô 記ký 。 者giả 緣duyên 三tam 種chủng 。 三tam 界giới 繫hệ 及cập 不bất 繫hệ 者giả 。 有hữu 漏lậu 是thị 色sắc 界giới 繫hệ 。 無vô 漏lậu 是thị 不bất 繫hệ 。 緣duyên 三tam 界giới 繫hệ 及cập 不bất 繫hệ 者giả 。 緣duyên 欲dục 色sắc 界giới 及cập 不bất 繫hệ 。 是thị 學học 無Vô 學Học 非phi 學học 。 非phi 無Vô 學Học 者giả 。 是thị 三tam 種chủng 。 緣duyên 學học 無Vô 學Học 非phi 學học 。 非phi 無Vô 學Học 者giả 。 盡tận 緣duyên 三tam 種chủng 。 見kiến 道đạo 斷đoạn 修tu 道Đạo 斷đoạn 不bất 斷đoạn 者giả 。 有hữu 漏lậu 者giả 是thị 修tu 道Đạo 斷đoạn 。 無vô 漏lậu 者giả 是thị 不bất 斷đoạn 。 緣duyên 見kiến 道đạo 修tu 道Đạo 不bất 斷đoạn 者giả 。 盡tận 緣duyên 三tam 種chủng 。 緣duyên 名danh 緣duyên 義nghĩa 者giả 是thị 緣duyên 義nghĩa 。 緣duyên 自tự 身thân 他tha 身thân 及cập 非phi 。 身thân 者giả 緣duyên 他tha 身thân 。 是thị 方phương 便tiện 得đắc 。 離ly 欲dục 得đắc 者giả 。 是thị 方phương 便tiện 亦diệc 是thị 離ly 欲dục 。 初sơ 禪thiền 者giả 離ly 欲dục 界giới 欲dục 得đắc 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 。 離ly 三tam 禪thiền 欲dục 得đắc 。 方phương 便tiện 者giả 以dĩ 方phương 。 便tiện 現hiện 在tại 前tiền 。 佛Phật 不bất 以dĩ 方phương 便tiện 現hiện 在tại 前tiền 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 以dĩ 下hạ 方phương 便tiện 。 聲Thanh 聞Văn 或hoặc 以dĩ 中trung 。 或hoặc 以dĩ 上thượng 方phương 便tiện 。 問vấn 曰viết 。 他tha 心tâm 智trí 方phương 便tiện 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

如như 施thi 設thiết 經kinh 說thuyết 。 初sơ 行hành 者giả 先tiên 取thủ 自tự 身thân 相tướng 。 若nhược 身thân 有hữu 如như 是thị 色sắc 。 則tắc 有hữu 如như 是thị 心tâm 。 若nhược 有hữu 如như 是thị 心tâm 。 則tắc 身thân 有hữu 如như 是thị 色sắc 。 取thủ 自tự 身thân 相tướng 已dĩ 。 亦diệc 取thủ 他tha 人nhân 身thân 相tướng 。 若nhược 他tha 身thân 有hữu 如như 是thị 色sắc 。 則tắc 有hữu 如như 是thị 心tâm 。 若nhược 有hữu 如như 是thị 心tâm 。 則tắc 身thân 有hữu 如như 是thị 色sắc 。 取thủ 如như 是thị 相tướng 已dĩ 。 作tác 是thị 思tư 惟duy 。

今kim 此thử 眾chúng 生sanh 。 為vi 何hà 所sở 觀quán 何hà 所sở 分phân 別biệt 。 作tác 是thị 思tư 惟duy 時thời 。 如như 實thật 知tri 之chi 。 此thử 眾chúng 生sanh 如như 是thị 。 思tư 惟duy 如như 是thị 分phân 別biệt 。 是thị 名danh 他tha 心tâm 智trí 。 滿mãn 足túc 集tập 法pháp 經kinh 亦diệc 說thuyết 。 他tha 心tâm 智trí 方phương 便tiện 云vân 何hà 。

答đáp 曰viết 。

觀quán 五ngũ 取thủ 陰ấm 。 是thị 苦khổ 空không 無vô 常thường 無vô 我ngã 。 作tác 如như 是thị 觀quán 無vô 漏lậu 智trí 。 問vấn 曰viết 。 如như 他tha 心tâm 智trí 緣duyên 四Tứ 諦Đế 智trí 。 何hà 故cố 但đãn 說thuyết 緣duyên 苦khổ 智trí 者giả 耶da 。

答đáp 曰viết 。

應ưng 說thuyết 盡tận 緣duyên 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 當đương 知tri 此thử 說thuyết 有hữu 餘dư 。

復phục 次thứ 此thử 說thuyết 初sơ 起khởi 入nhập 法pháp 方phương 便tiện 。 若nhược 說thuyết 緣duyên 苦khổ 智trí 。 當đương 知tri 亦diệc 說thuyết 緣duyên 餘dư 智trí 。 問vấn 曰viết 。 前tiền 方phương 便tiện 此thử 後hậu 方phương 便tiện 。 有hữu 何hà 差sai 別biệt 耶da 。

答đáp 曰viết 。

前tiền 所sở 說thuyết 方phương 便tiện 。 至chí 有hữu 漏lậu 無vô 漏lậu 。 此thử 所sở 說thuyết 方phương 便tiện 。 一nhất 向hướng 是thị 無vô 漏lậu 。

復phục 次thứ 後hậu 方phương 便tiện 。 勝thắng 妙diệu 明minh 淨tịnh 勝thắng 前tiền 方phương 便tiện 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 眼nhãn 不bất 見kiến 色sắc 。 為vi 能năng 知tri 他tha 心tâm 不phủ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

能năng 知tri 。 以dĩ 耳nhĩ 聞văn 其kỳ 聲thanh 故cố 。 若nhược 眼nhãn 不bất 見kiến 色sắc 。 耳nhĩ 不bất 聞văn 聲thanh 。 為vi 能năng 知tri 他tha 心tâm 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

知tri 。 以dĩ 鼻tị 嗅khứu 其kỳ 香hương 故cố 。 若nhược 眼nhãn 耳nhĩ 鼻tị 不bất 見kiến 色sắc 。 聞văn 聲thanh 嗅khứu 香hương 。 為vi 能năng 知tri 他tha 心tâm 不phủ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

知tri 。 以dĩ 舌thiệt 知tri 味vị 故cố 。 若nhược 不bất 見kiến 色sắc 。 聞văn 聲thanh 嗅khứu 香hương 知tri 味vị 。 為vi 能năng 知tri 他tha 心tâm 不phủ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

知tri 。 以dĩ 身thân 觸xúc 故cố 。 若nhược 不bất 見kiến 色sắc 。 乃nãi 至chí 身thân 不bất 覺giác 觸xúc 。 為vi 能năng 知tri 他tha 心tâm 不phủ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 有hữu 說thuyết 者giả 。 不bất 知tri 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 他Tha 心Tâm 智Trí 因nhân 色sắc 故cố 。 評bình 曰viết 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 方phương 便tiện 時thời 不bất 知tri 。 滿mãn 足túc 時thời 能năng 知tri 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 他tha 心tâm 智trí 方phương 便tiện 時thời 因nhân 色sắc 生sanh 耶da 。

答đáp 曰viết 。

因nhân 麁thô 得đắc 入nhập 細tế 故cố 。 他tha 心tâm 智trí 方phương 便tiện 時thời 緣duyên 自tự 己kỷ 。 滿mãn 足túc 時thời 不bất 緣duyên 自tự 己kỷ 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 他tha 心tâm 智trí 方phương 便tiện 時thời 緣duyên 自tự 己kỷ 。 滿mãn 足túc 時thời 不bất 緣duyên 自tự 己kỷ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

他tha 心tâm 智trí 不bất 緣duyên 他tha 心tâm 所sở 緣duyên 所sở 行hành 。 若nhược 他tha 心tâm 智trí 。 緣duyên 他tha 心tâm 所sở 緣duyên 所sở 行hành 者giả 。 亦diệc 可khả 名danh 自tự 心tâm 智trí 。 本bổn 曾tằng 所sở 得đắc 有hữu 漏lậu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 十thập 五ngũ 種chủng 。 欲dục 界giới 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 。 亦diệc 有hữu 三tam 種chủng 。 初sơ 禪thiền 地địa 下hạ 有hữu 漏lậu 他tha 心tâm 智trí 。 知tri 欲dục 界giới 三tam 種chủng 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 及cập 知tri 初sơ 禪thiền 下hạ 有hữu 漏lậu 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 中trung 者giả 。 知tri 欲dục 界giới 三tam 種chủng 。 知tri 初sơ 禪thiền 下hạ 中trung 二nhị 種chủng 。 上thượng 者giả 知tri 欲dục 界giới 三tam 種chủng 初sơ 禪thiền 三tam 種chủng 。 如như 初sơ 禪thiền 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 。 上thượng 者giả 知tri 十thập 五ngũ 種chủng 。 如như 本bổn 曾tằng 起khởi 有hữu 漏lậu 心tâm 。 有hữu 十thập 五ngũ 種chủng 。 未vị 曾tằng 得đắc 有hữu 漏lậu 心tâm 。 亦diệc 有hữu 十thập 五ngũ 種chủng 。 無vô 漏lậu 心tâm 有hữu 十thập 二nhị 種chủng 。 初sơ 禪thiền 地địa 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 亦diệc 爾nhĩ 。 第đệ 二nhị 禪thiền 地địa 下hạ 無vô 漏lậu 心tâm 。 知tri 初sơ 禪thiền 地địa 下hạ 無vô 漏lậu 心tâm 。 亦diệc 知tri 二nhị 禪thiền 下hạ 者giả 第đệ 二nhị 禪thiền 。 中trung 者giả 知tri 初sơ 禪thiền 第đệ 二nhị 。 禪thiền 下hạ 中trung 二nhị 種chủng 。 上thượng 者giả 知tri 初sơ 禪thiền 第đệ 二nhị 。 禪thiền 下hạ 中trung 上thượng 三tam 種chủng 。 知tri 第đệ 二nhị 禪thiền 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 。 上thượng 者giả 知tri 十thập 二nhị 種chủng 無vô 漏lậu 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 問vấn 曰viết 。 何hà 故cố 下hạ 有hữu 漏lậu 他tha 心tâm 智trí 。 知tri 下hạ 地địa 三tam 種chủng 及cập 自tự 地địa 下hạ 者giả 。 無vô 漏lậu 下hạ 他tha 心tâm 智trí 。 知tri 下hạ 地địa 下hạ 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 及cập 自tự 地địa 下hạ 者giả 。 非phi 中trung 上thượng 耶da 。

答đáp 曰viết 。

有hữu 漏lậu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 異dị 。 無vô 漏lậu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 異dị 。 一nhất 身thân 中trung 可khả 有hữu 三tam 種chủng 有hữu 漏lậu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 無vô 漏lậu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 以dĩ 根căn 故cố 別biệt 。 若nhược 是thị 下hạ 根căn 則tắc 無vô 中trung 上thượng 根căn 。 乃nãi 至chí 若nhược 是thị 上thượng 根căn 。 則tắc 無vô 中trung 下hạ 根căn 。

他tha 心tâm 智trí 不bất 知tri 勝thắng 地địa 勝thắng 根căn 勝thắng 人nhân 心tâm 。 勝thắng 地địa 者giả 。 初sơ 禪thiền 地địa 他tha 心tâm 智trí 。 不bất 知tri 第đệ 二nhị 禪thiền 地địa 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 乃nãi 至chí 第đệ 三tam 禪thiền 地địa 。 不bất 知tri 第đệ 四tứ 禪thiền 地địa 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 勝thắng 根căn 者giả 。 下hạ 根căn 他tha 心tâm 智trí 。 不bất 知tri 中trung 上thượng 根căn 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 勝thắng 人nhân 者giả 。 學học 人nhân 他tha 心tâm 智trí 。 不bất 知tri 無Vô 學Học 人nhân 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 問vấn 曰viết 。 一nhất 切thiết 無Vô 學Học 人nhân 他tha 心tâm 智trí 。 盡tận 知tri 學học 人nhân 心tâm 心tâm 數số 法pháp 耶da 。

答đáp 曰viết 。

不bất 知tri 。

時thời 解giải 脫thoát 不bất 知tri 見kiến 到đáo 心tâm 。 見kiến 到đáo 不bất 知tri 時thời 解giải 脫thoát 心tâm 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 見kiến 到đáo 於ư 時thời 解giải 脫thoát 根căn 勝thắng 故cố 。

時thời 解giải 脫thoát 於ư 見kiến 到đáo 人nhân 勝thắng 故cố 。 問vấn 曰viết 。 學học 人nhân 起khởi 第đệ 二nhị 禪thiền 心tâm 現hiện 在tại 前tiền 。 無Vô 學Học 人nhân 起khởi 初sơ 禪thiền 心tâm 現hiện 在tại 前tiền 。 為vi 展triển 轉chuyển 相tương 知tri 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

不bất 知tri 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 無Vô 學Học 人nhân 於ư 學học 人nhân 人nhân 勝thắng 。 學học 人nhân 於ư 無Vô 學Học 人nhân 地địa 勝thắng 。 聲Thanh 聞Văn 起khởi 第đệ 二nhị 禪thiền 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 現hiện 在tại 前tiền 佛Phật 起khởi 初sơ 禪thiền 心tâm 心tâm 數số 法pháp 現hiện 在tại 前tiền 。 為vi 展triển 轉chuyển 相tương 知tri 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

不bất 知tri 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 佛Phật 於ư 聲Thanh 聞Văn 根căn 勝thắng 。 聲Thanh 聞Văn 於ư 佛Phật 地địa 勝thắng 。 欲dục 界giới 有hữu 四tứ 種chủng 變biến 化hóa 心tâm 。 謂vị 初sơ 禪thiền 果quả 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 果quả 。 初sơ 禪thiền 地địa 他tha 心tâm 智trí 。 為vi 知tri 此thử 四tứ 種chủng 心tâm 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 有hữu 說thuyết 者giả 知tri 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 盡tận 是thị 欲dục 界giới 心tâm 故cố 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 唯duy 知tri 初sơ 禪thiền 果quả 。 餘dư 則tắc 不bất 知tri 所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 如như 不bất 知tri 因nhân 。 果quả 亦diệc 不bất 知tri 。

是thị 佛Phật 所sở 有hữu 無vô 漏lậu 心tâm 。 及cập 未vị 曾tằng 得đắc 有hữu 漏lậu 心tâm 。 無vô 有hữu 他tha 心tâm 智trí 能năng 知tri 者giả 。 已dĩ 曾tằng 得đắc 有hữu 漏lậu 心tâm 。 佛Phật 欲dục 令linh 他tha 知tri 則tắc 知tri 。 若nhược 佛Phật 欲dục 令linh 鈍độn 根căn 者giả 知tri 。 利lợi 根căn 者giả 不bất 知tri 。 鈍độn 根căn 者giả 則tắc 知tri 。 利lợi 根căn 者giả 不bất 知tri 。 佛Phật 欲dục 令linh 薩tát 波ba 達đạt 知tri 舍Xá 利Lợi 弗Phất 不bất 知tri 。 薩tát 波ba 達đạt 則tắc 知tri 。 舍Xá 利Lợi 弗Phất 不bất 知tri 。 欲dục 令linh 畜súc 生sanh 得đắc 知tri 。 人nhân 不bất 知tri 者giả 。 畜súc 生sanh 則tắc 知tri 人nhân 不bất 知tri 。 何hà 以dĩ 知tri 之chi 。 有hữu 經kinh 說thuyết 。 佛Phật 住trụ 那na 提đề 迦ca 夜dạ 城thành 矜căng 迦ca 精tinh 舍xá 時thời 。 眾chúng 多đa 比Bỉ 丘Khâu 。 置trí 鉢bát 在tại 露lộ 地địa 。 及cập 世Thế 尊Tôn 鉢bát 。 亦diệc 在tại 露lộ 地địa 。

爾nhĩ 時thời 有hữu 一nhất 獼mi 猴hầu 。 從tùng 娑sa 羅la 樹thụ 下hạ 。 往vãng 詣nghệ 眾chúng 多đa 鉢bát 所sở 。

時thời 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。 恐khủng 破phá 鉢bát 故cố 。 皆giai 共cộng 遮già 之chi 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 告cáo 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 。

汝nhữ 等đẳng 莫mạc 遮già 此thử 獼mi 猴hầu 。 不bất 破phá 汝nhữ 等đẳng 鉢bát 也dã 。

爾nhĩ 時thời 獼mi 猴hầu 。 取thủ 世Thế 尊Tôn 鉢bát 。 徐từ 還hoàn 上thượng 樹thụ 。 盛thình 滿mãn 流lưu 蜜mật 。 以dĩ 奉phụng 世Thế 尊Tôn 。 世Thế 尊Tôn 不bất 受thọ 。 以dĩ 雜tạp 虫trùng 故cố 。

爾nhĩ 時thời 世Thế 尊Tôn 。 起khởi 世thế 俗tục 心tâm 。 欲dục 令linh 去khứ 虫trùng 。 是thị 時thời 獼mi 猴hầu 即tức 知tri 佛Phật 意ý 。 卻khước 在tại 一nhất 面diện 。 除trừ 蜜mật 中trung 虫trùng 。 復phục 上thượng 世Thế 尊Tôn 。 世Thế 尊Tôn 不bất 受thọ 。 以dĩ 未vị 作tác 淨tịnh 故cố 。 世Thế 尊Tôn 復phục 起khởi 世thế 俗tục 心tâm 。 若nhược 此thử 獼mi 猴hầu 。 以dĩ 水thủy 作tác 淨tịnh 者giả 。 我ngã 則tắc 受thọ 之chi 。 是thị 時thời 獼mi 猴hầu 即tức 知tri 佛Phật 心tâm 。 以dĩ 水thủy 作tác 淨tịnh 。 佛Phật 便tiện 受thọ 之chi 。 以dĩ 其kỳ 淨tịnh 故cố 。

爾nhĩ 時thời 獼mi 猴hầu 。 以dĩ 世Thế 尊Tôn 受thọ 其kỳ 蜜mật 故cố 。 心tâm 生sanh 歡hoan 喜hỷ 。 踊dũng 躍dược 無vô 量lượng 。 起khởi 舞vũ 卻khước 行hành 。 墮đọa 坑khanh 而nhi 死tử 。 得đắc 生sanh 人nhân 中trung 。 於ư 佛Phật 法Pháp 出xuất 家gia 。 得đắc 阿A 羅La 漢Hán 道Đạo 。 名danh 摩ma 頭đầu 婆bà 肆tứ 吒tra 。 以dĩ 是thị 事sự 故cố 。 尊tôn 者giả 波ba 毘tỳ 奢xa 。 作tác 偈kệ 讚tán 佛Phật 。

欲dục 令linh 人nhân 天thiên 知tri 佛Phật 心tâm 。 隨tùy 其kỳ 所sở 念niệm 皆giai 能năng 知tri 。

若nhược 入nhập 諸chư 禪thiền 深thâm 妙diệu 定định 。 無vô 有hữu 能năng 知tri 佛Phật 心tâm 者giả 。

問vấn 曰viết 。 佛Phật 為vi 得đắc 知tri 佛Phật 心tâm 他tha 心tâm 智trí 不phủ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

或hoặc 有hữu 說thuyết 者giả 。 不bất 得đắc 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 世thế 無vô 二nhị 佛Phật 故cố 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 得đắc 。 以dĩ 能năng 緣duyên 故cố 。 不bất 以dĩ 起khởi 現hiện 在tại 前tiền 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 如như 渴khát 伽già 獸thú 角giác 獨độc 出xuất 世thế 者giả 。 與dữ 佛Phật 無vô 異dị 。 若nhược 作tác 是thị 說thuyết 。 眾chúng 多đa 出xuất 世thế 者giả 。 有hữu 緣duyên 辟Bích 支Chi 佛Phật 心tâm 。 他tha 心tâm 智trí 亦diệc 能năng 緣duyên 亦diệc 能năng 起khởi 現hiện 在tại 前tiền 。 聲Thanh 聞Văn 有hữu 知tri 聲Thanh 聞Văn 心tâm 他tha 心tâm 智trí 亦diệc 能năng 緣duyên 亦diệc 能năng 起khởi 現hiện 在tại 前tiền 。 佛Phật 所sở 有hữu 無vô 漏lậu 心tâm 。 及cập 未vị 曾tằng 得đắc 有hữu 漏lậu 心tâm 。 無vô 色sắc 界giới 心tâm 。 無vô 有hữu 他tha 心tâm 智trí 。 能năng 知tri 此thử 心tâm 者giả 。

眾chúng 生sanh 或hoặc 有hữu 生sanh 有hữu 滅diệt 。 生sanh 者giả 。 生sanh 欲dục 界giới 色sắc 界giới 眾chúng 生sanh 。 及cập 生sanh 無vô 色sắc 界giới 凡phàm 夫phu 人nhân 。 為vi 當đương 得đắc 他Tha 心Tâm 智Trí 不phủ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 二nhị 事sự 故cố 當đương 得đắc 。 一nhất 以dĩ 能năng 緣duyên 。 二nhị 以dĩ 現hiện 前tiền 行hành 。 滅diệt 者giả 。 生sanh 無vô 色sắc 界giới 聖thánh 人nhân 。 若nhược 涅Niết 槃Bàn 者giả 。 為vi 當đương 得đắc 他Tha 心Tâm 智Trí 不phủ 。

答đáp 曰viết 。

不bất 當đương 得đắc 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 當đương 得đắc 。 以dĩ 能năng 緣duyên 故cố 。 不bất 以dĩ 現hiện 前tiền 行hành 。 評bình 曰viết 。 不bất 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 當đương 得đắc 不bất 現hiện 前tiền 行hành 。 寧ninh 當đương 說thuyết 不bất 得đắc 。 不bất 當đương 說thuyết 得đắc 。 不bất 現hiện 在tại 前tiền 行hành 。

有hữu 境cảnh 界giới 。 是thị 佛Phật 他tha 心tâm 智trí 所sở 知tri 。 非phi 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 聲Thanh 聞Văn 所sở 知tri 有hữu 境cảnh 界giới 。 是thị 佛Phật 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 他tha 心tâm 智trí 所sở 知tri 。 非phi 聲Thanh 聞Văn 所sở 知tri 有hữu 境cảnh 界giới 。 是thị 佛Phật 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 聲Thanh 聞Văn 他tha 心tâm 智trí 所sở 知tri 。 如như 經kinh 說thuyết 。 比Bỉ 丘Khâu 當đương 知tri 。 雪Tuyết 山Sơn 中trung 有hữu 如như 是thị 處xứ 。 獼mi 猴hầu 所sở 不bất 能năng 行hành 。 人nhân 亦diệc 不bất 能năng 行hành 。 有hữu 處xứ 所sở 獼mi 猴hầu 能năng 行hành 。 人nhân 不bất 能năng 行hành 。 有hữu 處xứ 所sở 獼mi 猴hầu 能năng 行hành 。 人nhân 亦diệc 能năng 行hành 。 雪Tuyết 山Sơn 猶do 如như 境cảnh 界giới 。 獼mi 猴hầu 如như 辟Bích 支Chi 佛Phật 。 人nhân 如như 聲Thanh 聞Văn 。 如như 是thị 之chi 義nghĩa 。 今kim 當đương 顯hiển 現hiện 。 見kiến 道đạo 有hữu 十thập 五ngũ 心tâm 。 他tha 心tâm 智trí 知tri 相tương 似tự 法pháp 。 有hữu 漏lậu 者giả 知tri 有hữu 漏lậu 。 無vô 漏lậu 者giả 知tri 無vô 漏lậu 。 已dĩ 曾tằng 得đắc 者giả 。 知tri 已dĩ 曾tằng 得đắc 。 未vị 曾tằng 得đắc 者giả 。 知tri 未vị 曾tằng 得đắc 。 法pháp 智trí 分phần/phân 者giả 知tri 法pháp 智trí 分phần/phân 。 比tỉ 智trí 分phần/phân 者giả 知tri 比tỉ 智trí 分phần/phân 。 聲Thanh 聞Văn 人nhân 他tha 心tâm 智trí 。 見kiến 道đạo 中trung 知tri 二nhị 心tâm 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 知tri 四tứ 心tâm 。 佛Phật 一nhất 一nhất 次thứ 第đệ 知tri 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 聲thanh 聞văn 。 以dĩ 方phương 便tiện 現hiện 在tại 前tiền 。 佛Phật 不bất 以dĩ 方phương 便tiện 現hiện 在tại 前tiền 。 行hành 者giả 入nhập 見kiến 道đạo 作tác 方phương 便tiện 。 聲Thanh 聞Văn 入nhập 為vi 法pháp 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 作tác 方phương 便tiện 。 行hành 者giả 已dĩ 入nhập 見kiến 道đạo 。 聲Thanh 聞Văn 起khởi 法pháp 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 現hiện 在tại 前tiền 。 能năng 知tri 行hành 者giả 二nhị 心tâm 。 謂vị 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 苦khổ 法pháp 智trí 。 行hành 者giả 入nhập 比tỉ 智trí 分phần/phân 。 聲Thanh 聞Văn 人nhân 為vi 比tỉ 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 作tác 方phương 便tiện 。 行hành 者giả 已dĩ 入nhập 比tỉ 智trí 分phần/phân 。 聲Thanh 聞Văn 人nhân 起khởi 比tỉ 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 現hiện 在tại 前tiền 。 欲dục 知tri 苦khổ 比tỉ 忍nhẫn 乃nãi 知tri 道đạo 比tỉ 智trí 。 行hành 者giả 為vi 見kiến 道đạo 作tác 方phương 便tiện 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 為vi 法pháp 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 作tác 方phương 便tiện 。 行hành 者giả 已dĩ 入nhập 見kiến 道đạo 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 起khởi 法pháp 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 現hiện 在tại 前tiền 。 知tri 行hành 者giả 二nhị 心tâm 。 謂vị 苦khổ 法Pháp 忍Nhẫn 苦khổ 法pháp 智trí 。 行hành 者giả 入nhập 比tỉ 智trí 分phần/phân 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 為vi 比tỉ 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 作tác 方phương 便tiện 。 行hành 者giả 已dĩ 入nhập 比tỉ 智trí 分phần/phân 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 起khởi 比tỉ 智trí 分phần/phân 他tha 心tâm 智trí 現hiện 在tại 前tiền 。 欲dục 知tri 苦khổ 比tỉ 忍nhẫn 乃nãi 知tri 滅diệt 比tỉ 忍nhẫn 滅diệt 比tỉ 智trí 。 佛Phật 不bất 以dĩ 方phương 便tiện 。 一nhất 切thiết 功công 德đức 現hiện 在tại 前tiền 。 如như 行hành 者giả 一nhất 一nhất 次thứ 第đệ 。 起khởi 見kiến 道đạo 現hiện 在tại 前tiền 。 世Thế 尊Tôn 以dĩ 他Tha 心Tâm 智Trí 。 一nhất 一nhất 次thứ 第đệ 而nhi 知tri 。

佛Phật 於ư 三tam 種chủng 道đạo 。 以dĩ 總tổng 相tương 知tri 。 亦diệc 以dĩ 別biệt 相tướng 知tri 。 辟Bích 支Chi 佛Phật 亦diệc 知tri 三tam 種chủng 道đạo 。 於ư 聲Thanh 聞Văn 辟Bích 支Chi 佛Phật 道đạo 。 以dĩ 總tổng 相tương/tướng 別biệt 相tướng 知tri 。 於ư 佛Phật 道Đạo 以dĩ 總tổng 相tương 知tri 。 不bất 以dĩ 別biệt 相tướng 。 聲Thanh 聞Văn 亦diệc 知tri 三tam 種chủng 道đạo 。 於ư 聲Thanh 聞Văn 道đạo 。 以dĩ 總tổng 相tương/tướng 別biệt 相tướng 知tri 。 於ư 辟Bích 支Chi 佛Phật 道Đạo 。 以dĩ 總tổng 相tương 知tri 。 不bất 以dĩ 別biệt 相tướng 。 問vấn 曰viết 。 聲Thanh 聞Văn 見kiến 道Đạo 諦Đế 時thời 。 為vi 見kiến 辟Bích 支Chi 佛Phật 佛Phật 道Đạo 不phủ 。 若nhược 見kiến 者giả 。 他tha 心tâm 智trí 何hà 故cố 不bất 知tri 。 若nhược 不bất 見kiến 者giả 。 云vân 何hà 得đắc 緣duyên 彼bỉ 不bất 壞hoại 信tín 耶da 。

答đáp 曰viết 。

應ưng 作tác 是thị 說thuyết 見kiến 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 他tha 心tâm 智trí 何hà 故cố 不bất 知tri 耶da 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 總tổng 相tương/tướng 智trí 見kiến 。 他tha 心tâm 智trí 是thị 別biệt 相tướng 知tri 故cố 。 一nhất 眾chúng 生sanh 所sở 有hữu 他tha 心tâm 智trí 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 知tri 時thời 為vi 知tri 受thọ 體thể 。 為vi 知tri 受thọ 諸chư 剎sát 那na 耶da 。 若nhược 但đãn 知tri 受thọ 體thể 者giả 。 諸chư 餘dư 受thọ 不bất 被bị 知tri 者giả 。 云vân 何hà 知tri 耶da 。 若nhược 知tri 受thọ 諸chư 剎sát 那na 者giả 。 云vân 何hà 自tự 身thân 。 非phi 眾chúng 多đa 耶da 。 自tự 身thân 眾chúng 多đa 者giả 。 我ngã 他tha 心tâm 智trí 。 體thể 有hữu 二nhị 十thập 一nhất 種chủng 。 知tri 一nhất 眾chúng 生sanh 一nhất 剎sát 那na 受thọ 。 如như 一nhất 剎sát 那na 受thọ 。 餘dư 一nhất 切thiết 剎sát 那na 受thọ 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 受thọ 剎sát 那na 。 餘dư 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 剎sát 那na 亦diệc 爾nhĩ 。 如như 一nhất 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 餘dư 眾chúng 生sanh 心tâm 心tâm 數số 法pháp 亦diệc 爾nhĩ 。 我ngã 他tha 心tâm 智trí 俱câu 心tâm 心tâm 數số 法pháp 則tắc 多đa 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 如như 我ngã 心tâm 心tâm 數số 法pháp 多đa 。 所sở 依y 身thân 亦diệc 應ưng 多đa 。

答đáp 曰viết 。

應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 知tri 受thọ 體thể 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 餘dư 所sở 不bất 知tri 受thọ 。 云vân 何hà 知tri 耶da 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 知tri 餘dư 受thọ 。 無vô 有hữu 是thị 處xứ 。 知tri 時thời 唯duy 知tri 所sở 知tri 者giả 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 知tri 受thọ 諸chư 剎sát 那na 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 云vân 何hà 自tự 身thân 。 非phi 眾chúng 多đa 耶da 。

答đáp 曰viết 。

多đa 有hữu 何hà 過quá 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 如như 我ngã 他tha 心tâm 智trí 體thể 。 有hữu 二nhị 十thập 一nhất 種chủng 。 知tri 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 一nhất 切thiết 眾chúng 生sanh 。 他tha 心tâm 智trí 體thể 。 亦diệc 有hữu 二nhị 十thập 一nhất 種chủng 。 知tri 我ngã 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 是thị 故cố 無vô 過quá 。 問vấn 曰viết 。 他tha 心tâm 智trí 。 為vi 緣duyên 過quá 去khứ 緣duyên 未vị 來lai 緣duyên 現hiện 在tại 耶da 。

答đáp 曰viết 。

緣duyên 現hiện 在tại 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 經kinh 本bổn 所sở 說thuyết 云vân 何hà 通thông 。 如như 說thuyết 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 法pháp 九cửu 智trí 知tri 。

答đáp 曰viết 。

經kinh 本bổn 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 過quá 去khứ 未vị 來lai 。 法pháp 八bát 智trí 知tri 。 除trừ 滅diệt 智trí 他tha 心tâm 智trí 。 而nhi 不bất 說thuyết 者giả 。 有hữu 何hà 意ý 耶da 。 隨tùy 緣duyên 故cố 說thuyết 。 過quá 去khứ 者giả 緣duyên 過quá 去khứ 。 未vị 來lai 者giả 緣duyên 未vị 來lai 。 若nhược 如như 所sở 說thuyết 。 他tha 心tâm 智trí 知tri 三tam 剎sát 那na 。 謂vị 知tri 現hiện 在tại 剎sát 那na 。 次thứ 前tiền 滅diệt 者giả 。 次thứ 當đương 生sanh 者giả 。 經kinh 本bổn 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。

問vấn 曰viết 。 他tha 心tâm 智trí 為vi 緣duyên 一nhất 法pháp 。 為vi 緣duyên 多đa 法pháp 耶da 。 若nhược 緣duyên 一nhất 法pháp 。 經kinh 所sở 說thuyết 云vân 何hà 通thông 。 如như 說thuyết 。 有hữu 欲dục 心tâm 如như 實thật 。 知tri 有hữu 欲dục 心tâm 。 若nhược 一nhất 時thời 知tri 欲dục 亦diệc 知tri 心tâm 者giả 。 豈khởi 非phi 知tri 多đa 法pháp 耶da 。 餘dư 經kinh 所sở 說thuyết 復phục 云vân 何hà 通thông 。 如như 說thuyết 。 當đương 世Thế 尊Tôn 憶ức 念niệm 時thời 。 遍biến 知tri 眾chúng 僧Tăng 。 心tâm 之chi 所sở 念niệm 。 若nhược 緣duyên 多đa 法pháp 者giả 。 云vân 何hà 體thể 是thị 三tam 念niệm 處xứ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 緣duyên 於ư 一nhất 法pháp 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 佛Phật 經Kinh 云vân 何hà 通thông 。 如như 說thuyết 。 如như 實thật 知tri 有hữu 欲dục 心tâm 。

答đáp 曰viết 。

心tâm 與dữ 欲dục 相tương 應ưng 故cố 。 名danh 有hữu 欲dục 心tâm 。 若nhược 知tri 欲dục 不bất 知tri 心tâm 。 若nhược 知tri 心tâm 不bất 知tri 欲dục 。 如như 觀quán 垢cấu 衣y 。 若nhược 觀quán 垢cấu 則tắc 不bất 觀quán 衣y 。 若nhược 觀quán 衣y 則tắc 不bất 觀quán 垢cấu 。 彼bỉ 亦diệc 如như 是thị 。 餘dư 經kinh 復phục 云vân 何hà 通thông 。 如như 說thuyết 。 世Thế 尊Tôn 當đương 憶ức 念niệm 時thời 遍biến 知tri 眾chúng 僧Tăng 。 心tâm 之chi 所sở 念niệm 。

答đáp 曰viết 。

以dĩ 比tỉ 相tương 知tri 。 非phi 以dĩ 他Tha 心Tâm 智Trí 。 世Thế 尊Tôn 以dĩ 他Tha 心Tâm 智Trí 。 觀quán 一nhất 比Bỉ 丘Khâu 心tâm 住trụ 寂tịch 靜tĩnh 道đạo 。 次thứ 以dĩ 比tỉ 相tương/tướng 智trí 知tri 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 心tâm 亦diệc 爾nhĩ 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 世Thế 尊Tôn 不bất 以dĩ 他Tha 心Tâm 智Trí 知tri 。 亦diệc 不bất 以dĩ 比tỉ 相tương/tướng 智trí 知tri 。 乃nãi 以dĩ 願nguyện 智trí 知tri 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 世Thế 尊Tôn 不bất 以dĩ 他Tha 心Tâm 智Trí 。 比tỉ 相tương/tướng 智trí 願nguyện 智trí 知tri 。 世Thế 尊Tôn 得đắc 盡tận 智trí 時thời 。 得đắc 未vị 曾tằng 得đắc 。 欲dục 界giới 不bất 隱ẩn 沒một 無vô 記ký 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 亦diệc 不bất 入nhập 禪thiền 。 亦diệc 不bất 起khởi 通thông 現hiện 在tại 前tiền 。 當đương 憶ức 念niệm 時thời 遍biến 知tri 諸chư 比Bỉ 丘Khâu 僧Tăng 心tâm 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 知tri 多đa 法pháp 。 問vấn 曰viết 。 若nhược 然nhiên 者giả 。 云vân 何hà 體thể 是thị 三tam 念niệm 處xứ 耶da 。

答đáp 曰viết 。

初sơ 方phương 便tiện 時thời 是thị 三tam 念niệm 處xứ 通thông 。 若nhược 滿mãn 足túc 是thị 總tổng 緣duyên 法pháp 念niệm 處xứ 。 評bình 曰viết 。 應ưng 作tác 是thị 說thuyết 。 一nhất 切thiết 他tha 心tâm 智trí 緣duyên 一nhất 法pháp 。 是thị 別biệt 相tướng 觀quán 。 緣duyên 現hiện 在tại 緣duyên 他tha 緣duyên 。 心tâm 心tâm 數số 法pháp 。 見kiến 道đạo 中trung 無vô 。 在tại 修tu 道Đạo 中trung 。 不bất 與dữ 空không 無vô 相tướng 三tam 昧muội 相tương 應ứng 。 不bất 攝nhiếp 盡tận 智trí 無vô 生sanh 智trí 。 無vô 礙ngại 道đạo 中trung 無vô 他tha 心tâm 智trí 。 法Pháp 應ưng 如như 是thị 。 云vân 何hà 念niệm 前tiền 世thế 智trí 。

答đáp 曰viết 。

若nhược 智trí 是thị 修tu 是thị 修tu 果quả 。 從tùng 修tu 生sanh 得đắc 不bất 失thất 。 以dĩ 此thử 智trí 憶ức 念niệm 過quá 去khứ 無vô 數số 生sanh 。 如như 是thị 相tướng 貌mạo 。 是thị 名danh 念niệm 前tiền 世thế 智trí 。 是thị 中trung 問vấn 答đáp 。 廣quảng 說thuyết 如như 他tha 心tâm 智trí 。 云vân 何hà 如như 是thị 。 相tương/tướng 如như 是thị 貌mạo 。

答đáp 曰viết 。

如như 是thị 相tướng 者giả 。 是thị 前tiền 時thời 有hữu 。 如như 是thị 貌mạo 者giả 是thị 中trung 有hữu 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 如như 是thị 相tương/tướng 是thị 中trung 有hữu 。 如như 是thị 貌mạo 是thị 前tiền 時thời 有hữu 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 前tiền 時thời 有hữu 可khả 示thị 此thử 是thị 剎sát 利lợi 婆Bà 羅La 門Môn 。 毘tỳ 舍xá 首thủ 陀đà 差sai 別biệt 貌mạo 。 如như 經kinh 說thuyết 。

佛Phật 告cáo 阿A 難Nan 。

若nhược 有hữu 如như 是thị 。 相tương/tướng 如như 是thị 貌mạo 施thi 設thiết 者giả 。 名danh 色sắc 身thân 。 若nhược 無vô 如như 是thị 相tương/tướng 如như 是thị 貌mạo 可khả 施thi 設thiết 。 有hữu 對đối 觸xúc 不phủ 。

答đáp 言ngôn 。

不phủ 也dã 。 彼bỉ 經kinh 說thuyết 。 內nội 入nhập 是thị 相tương/tướng 外ngoại 入nhập 是thị 貌mạo 。

復phục 有hữu 說thuyết 者giả 。 彼bỉ 經kinh 說thuyết 。 內nội 入nhập 是thị 貌mạo 外ngoại 入nhập 是thị 相tương/tướng 。

所sở 以dĩ 者giả 何hà 。 以dĩ 內nội 入nhập 故cố 。 說thuyết 諸chư 識thức 相tương/tướng 差sai 別biệt 。 如như 說thuyết 除trừ 上thượng 爾nhĩ 所sở 事sự 。 是thị 中trung 無vô 如như 是thị 相tướng 貌mạo 。 是thị 以dĩ 除trừ 之chi 。 如như 說thuyết 。 若nhược 以dĩ 如như 是thị 。 相tương/tướng 如như 是thị 貌mạo 入nhập 初sơ 禪thiền 。 如như 是thị 相tướng 者giả 是thị 方phương 便tiện 。 如như 是thị 貌mạo 者giả 是thị 所sở 緣duyên 。 如như 偈kệ 說thuyết 。

若nhược 成thành 就tựu 八bát 智trí 。 十thập 六lục 行hành 相tướng 貌mạo 。

如như 閻Diêm 浮Phù 檀Đàn 金kim 。 無vô 能năng 說thuyết 其kỳ 過quá 。

是thị 中trung 說thuyết 慧tuệ 名danh 相tướng 貌mạo 。 過quá 去khứ 無vô 數số 生sanh 者giả 。 是thị 說thuyết 念niệm 前tiền 世thế 智trí 境cảnh 界giới 。 應ưng 說thuyết 一nhất 。 念niệm 前tiền 世thế 智trí 。 得đắc 念niệm 前tiền 世thế 。 智trí 通thông 念niệm 前tiền 世thế 明minh 念niệm 前tiền 世thế 力lực 。 應ưng 說thuyết 二nhị 。 謂vị 已dĩ 曾tằng 得đắc 未vị 曾tằng 得đắc 。 應ưng 說thuyết 三tam 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 應ưng 說thuyết 四tứ 。 謂vị 初sơ 禪thiền 果quả 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 果quả 。 應ưng 說thuyết 六lục 。 已dĩ 曾tằng 得đắc 有hữu 三tam 種chủng 。 未vị 曾tằng 得đắc 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 應ưng 說thuyết 八bát 。 初sơ 禪thiền 地địa 有hữu 二nhị 種chủng 。 謂vị 已dĩ 曾tằng 得đắc 未vị 曾tằng 得đắc 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 。 地địa 亦diệc 如như 是thị 。 應ưng 說thuyết 九cửu 。 謂vị 下hạ 下hạ 乃nãi 至chí 上thượng 上thượng 。 應ưng 說thuyết 十thập 二nhị 。 初sơ 禪thiền 有hữu 三tam 種chủng 。 謂vị 上thượng 中trung 下hạ 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 亦diệc 如như 是thị 。 應ưng 說thuyết 十thập 八bát 。 謂vị 已dĩ 曾tằng 得đắc 有hữu 九cửu 種chủng 。 未vị 曾tằng 得đắc 有hữu 九cửu 種chủng 。 應ưng 說thuyết 二nhị 十thập 四tứ 。 初sơ 禪thiền 有hữu 六lục 種chủng 。 謂vị 已dĩ 曾tằng 得đắc 有hữu 三tam 種chủng 。 未vị 曾tằng 得đắc 有hữu 三tam 種chủng 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 亦diệc 如như 是thị 。 應ưng 說thuyết 三tam 十thập 六lục 。 初sơ 禪thiền 有hữu 九cửu 種chủng 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 亦diệc 如như 是thị 。 應ưng 說thuyết 七thất 十thập 二nhị 。 初sơ 禪thiền 已dĩ 曾tằng 得đắc 有hữu 九cửu 種chủng 。 未vị 曾tằng 得đắc 有hữu 九cửu 種chủng 。 乃nãi 至chí 第đệ 四tứ 禪thiền 亦diệc 如như 是thị 。 若nhược 以dĩ 在tại 身thân 若nhược 在tại 剎sát 那na 。 則tắc 有hữu 無vô 量lượng 。 無vô 邊biên 念niệm 前tiền 世thế 智trí 。 此thử 中trung 因nhân 總tổng 說thuyết 一nhất 念niệm 前tiền 世thế 智trí 而nhi 作tác 論luận 。 問vấn 曰viết 。 念niệm 前tiền 世thế 智trí 體thể 性tánh 是thị 何hà 。

答đáp 曰viết 。

體thể 性tánh 是thị 慧tuệ 。 以dĩ 念niệm 力lực 多đa 故cố 名danh 念niệm 前tiền 世thế 智trí 。 如như 念niệm 處xứ 體thể 性tánh 是thị 慧tuệ 。 以dĩ 念niệm 力lực 多đa 故cố 名danh 念niệm 處xứ 。 如như 阿a 那na 波ba 那na 。 念niệm 體thể 性tánh 是thị 慧tuệ 。 以dĩ 念niệm 力lực 多đa 故cố 名danh 阿a 那na 波ba 那na 念niệm 。 憶ức 前tiền 生sanh 念niệm 體thể 性tánh 是thị 慧tuệ 。 以dĩ 念niệm 力lực 多đa 故cố 名danh 憶ức 前tiền 生sanh 念niệm 。 除trừ 色sắc 想tưởng 體thể 性tánh 是thị 慧tuệ 。 以dĩ 想tưởng 力lực 多đa 故cố 。 名danh 除trừ 色sắc 想tưởng 。 如như 是thị 念niệm 前tiền 世thế 智trí 體thể 性tánh 是thị 慧tuệ 。 以dĩ 念niệm 力lực 多đa 故cố 名danh 念niệm 。 前tiền 世thế 智trí 。 此thử 是thị 念niệm 前tiền 世thế 智trí 體thể 性tánh 。 乃nãi 至chí 廣quảng 說thuyết 。

阿A 毘Tỳ 曇Đàm 毘Tỳ 婆Bà 沙Sa 論Luận 卷quyển 第đệ 四tứ 十thập 九cửu